Αθήνα, 28-12-2023 Αριθ. Πρωτ.: 3345 ΑΠΟΦΑΣΗ 43/2023 Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (εφεξής «Αρχή») συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε συνεδρίαση μέσω τηλεδιάσκεψης την Παρασκευή 07-07-2023 και ώρα 10.00, εξ αναβολής από τις 2906-2023, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής, Κωνσταντίνος Μενουδάκος, τα τακτικά μέλη Σπυρίδων Βλαχόπουλος, Κωνσταντίνος Λαμπρινουδάκης, Χαράλαμπος Ανθόπουλος, Χρήστος Καλλονιάτης, Αικατερίνη Ηλιάδου και Γρηγόριος Τσόλιας, ως εισηγητής. Παρούσες, χωρίς δικαίωμα ψήφου, ήταν η Στεφανία Πλώτα, ειδική επιστήμονας - δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητή και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τμήματος διοικητικών υποθέσεων, ως γραμματέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα κατωτέρω: Με την υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/190/09-01-2018 καταγγελία, ο Α (εφεξής «καταγγέλλων») προσέφυγε στην Αρχή κατά της εταιρείας Google Inc (εφεξής «Google» ή «εταιρεία»), για μη ικανοποίηση του δικαιώματος διαγραφής (δικαίωμα στη λήθη) αποτελεσμάτων που εμφανίζονται στη μηχανή αναζήτησης της Google με κριτήριο αναζήτησης το ονοματεπώνυμό του για τους ακόλουθους συνδέσμους: i. ... ii. ... Ο καταγγέλλων αναφέρει ότι οι ανωτέρω δύο
(2)σύνδεσμοι περιλαμβάνουν άκρως ευαίσθητα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που τον αφορούν, καθώς και 1 Λεωφ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα Τ: 210 6475 600 • E: contact@dpa.gr • www.dpa.gr προσβλητικούς ισχυρισμούς, ότι δεν συντρέχει κανένας αποχρών λόγος να συνεχίζεται η εν λόγω, βλαπτική για την ιδιωτική, επαγγελματική και κοινωνική του ζωή, επεξεργασία των εν λόγω δεδομένων και ότι επειδή έκρινε ότι οι ανωτέρω αναφερθέντες δύο σύνδεσμοι περιέχουν παράνομες, ανακριβείς και παρωχημένες πληροφορίες σχετικές με το πρόσωπό του, υπέβαλε την από … αίτησή του προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας Google Inc. με αριθμό αναφοράς … για τη διαγραφή από τα αποτελέσματα αναζήτησης της μηχανής αναζήτησης Google Search των εν λόγω συνδέσμων, σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ. 1 του ν. 2472/1997, και την ενεργοποίηση διαδικασιών, προκειμένου να καταστεί ανέφικτη η μελλοντική πρόσβαση στα δεδομένα αυτά. Η εταιρεία απάντησε στον καταγγέλλοντα με το από … ηλεκτρονικό μήνυμα ότι «Σε αυτή την περίπτωση φαίνεται πως οι σύνδεσμοι (URLs) που έχετε υποδείξει περιλαμβάνουν πληροφορίες που σας αφορούν, οι οποίες είναι σχετικές και όχι παρωχημένες. Για τον λόγο αυτόν, συνάγουμε ότι η αναφορά στο περιεχόμενο αυτό στα αποτελέσματα αναζήτησης δικαιολογείται από το ενδιαφέρον του κοινού να έχει πρόσβαση σε αυτό. Την συγκεκριμένη χρονική στιγμή, η Google αποφάσισε να μην προβεί σε κάποια ενέργεια επί των εν λόγω συνδέσμων (URLs). Ενδεχομένως να επιθυμείτε να αποστείλετε το αίτημά σας προς διαγραφή απευθείας στον διαχειριστή του ιστοτόπου, ο οποίος ελέγχει τον επίμαχο ιστότοπο. Ο διαχειριστής του ιστοτόπου έχει τη δυνατότητα να αφαιρέσει το επίμαχο περιεχόμενο από το διαδίκτυο, ή να εμποδίσει την εμφάνισή του σε μηχανές αναζήτησης […]». Η Αρχή, στο πλαίσιο εξέτασης της ανωτέρω καταγγελίας, απέστειλε στις εταιρείες Google LLC (πρώην Google Inc) και Google Hellas το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/5232/26-072019 έγγραφο για παροχή απόψεων και η εταιρεία Google LLC απάντησε με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5932/30-08-2019 έγγραφο ότι «οι επίμαχες πληροφορίες είναι σχετικές, πρόσφατες και αναφέρονται στο επάγγελμα του υποκειμένου των δεδομένων. Η «νεαρή ηλικία» των πληροφοριών είναι καθ’ εαυτή αρκετή για να καταδείξει πως ο καταγγέλλων δεν μπορεί νομίμως να επικαλεσθεί το δικαίωμα στη λήθη αναφορικά με το εν λόγω άρθρο. Η συνάφεια με το επάγγελμα του καταγγέλλοντος, η μη απόδειξη της ανακρίβειας των πληροφοριών και ο ρόλος που διαδραματίζει ο καταγγέλλων στο δημόσιο βίο, αποτελούν επιπλέον στοιχεία που οδηγούν στο συμπέρασμα ότι δεν είναι επιτρεπτή η διαγραφή των URLs από τα 2 αποτελέσματα αναζήτησης» και ότι επεσήμανε τα ανωτέρω στην από … απάντησή τους προς τον καταγγέλλοντα. Επιπλέον ανέφερε ότι «η διαγραφή των επίμαχων συνδέσμων δεν μπορεί να αξιολογηθεί επί τη βάσει του δικαιώματος στη λήθη, καθώς οι ως άνω αναφερόμενοι σύνδεσμοι δεν εμφανίζονται στα αποτελέσματα αναζήτησης που προκύπτουν κατόπιν αναζητήσεως βάσει του ονοματεπωνύμου του καταγγέλλοντος», καταλήγοντας ότι «βάσει της ανωτέρω ανάλυσης και σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Οδηγίες της Ομάδας Εργασίας του Άρθρου 29, θεωρούμε ότι δεν είναι επιτρεπτή η διαγραφή των προαναφερθέντων συνδέσμων (URLs)». Στη συνέχεια, ο καταγγέλλων απέστειλε τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1114/27-01-2022 και Γ/ΕΙΣ/7690/03-06-2022 συμπληρωματικά έγγραφα, στο πρώτο από τα οποία παραθέτει τους ακόλουθους επτά
(7)συνδέσμους, για τους οποίους αιτείται από την εταιρεία τη διαγραφή τους από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του:
- …
- ...
- ...
- ...
- ...
- ...
- … Σε συνέχεια των ανωτέρω, η Αρχή με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/338/8-2-2023 έγγραφό της, κάλεσε την εταιρεία να επανεξετάσει τα αιτήματα του καταγγέλλοντος και να προβεί σε διευκρινίσεις. Η εταιρεία απάντησε με την υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1675/7-32023 επιστολή της, ότι, ως προς τους ανωτέρω αναφερόμενους συνδέσμους, ο καταγγέλλων «δεν εξηγεί τους λόγους που αιτείται τη διαγραφή (…), αλλ’ ούτε διευκρινίζει ότι αναφέρεται σε διαγραφή των συνδέσμων από τον κατάλογο αποτελεσμάτων που εμφανίζεται κατόπιν αναζήτησης του ονοματεπωνύμου του στην μηχανή αναζήτησης Google». Περαιτέρω, η εταιρεία υποστήριξε πως οι επίμαχοι σύνδεσμοι είτε έχουν διαγραφεί, είτε δεν εμφανίζονται στον κατάλογο 3 αποτελεσμάτων της μηχανής αναζήτησης Google (Search) με βάση το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος και, ως εκ τούτου, η υπόθεση είναι άνευ αντικειμένου, δεδομένου μάλιστα ότι ο καταγγέλλων έχει ήδη λάβει την από … σχετική ενημέρωση από την εταιρεία και καταλήγει στην επιστολή της ότι «δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί το δικαίωμα στη λήθη του Καταγγέλλοντος, για συνδέσμους που δεν εμφανίζονται ως αποτελέσματα αναζήτησης με βάση το ονοματεπώνυμό του». Ενόψει των ανωτέρω, η Αρχή με τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/1235/15-05-2023 και Γ/ΕΞ/1234/15-05-2023 έγγραφα κάλεσε τις ως άνω αναφερθείσες εταιρείες και τον καταγγέλλοντα αντίστοιχα, όπως νομίμως εκπροσωπούνται, να παραστούν, μέσω τηλεδιάσκεψης, στη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Αρχής στις 23-05-2023, προκειμένου να συζητηθεί η εν θέματι καταγγελία. Στην ανωτέρω συνεδρίαση παρέστησαν ο καταγγέλλων Α και εκ μέρους της εταιρείας Google LLC οι Χαρίκλεια Δαούτη (ΑΜΔΣΑ …) και Ευαγγελία Τσιριγώτη (ΑΜΔΣΑ …). Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, ο καταγγέλλων έλαβε τον λόγο και δήλωσε ότι πλέον οι αναφερθέντες σύνδεσμοι δεν προκύπτουν ως αποτέλεσμα στη μηχανή αναζήτησης Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του και το θέμα είναι λήξαν, αν και η εταιρεία καθυστέρησε να ικανοποιήσει τα αιτήματά του. Αντίστοιχα, η εταιρεία επιβεβαίωσε ότι οι εν λόγω σύνδεσμοι έχουν διαγραφεί από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης και στο υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4341/09-06-2023 ηλεκτρονικό μήνυμα που απέστειλε στην Αρχή ανέφερε ότι «αναφορικά με την υπόθεση του Α, όπως δήλωσε και ο ίδιος ο Καταγγέλλων κατά τη συζήτηση, η καταγγελία είναι άνευ αντικειμένου διότι οι καταγγελλόμενοι σύνδεσμοι δεν εμφανίζονται στα αποτελέσματα αναζήτησης με βάση το ονοματεπώνυμό του». Επιπλέον, ο καταγγέλλων στο υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4322/09-06-2023 μετά την ακρόαση υπόμνημα που υπέβαλε στην Αρχή, αναφέρει ότι «όπως διαπιστώθηκε έχουν διαγραφεί από την Google (όλες) οι επίμαχες αναρτήσεις, που με αφορούν, γενομένου δεκτού του αιτήματός μου, από την Google, αφενός με μεγάλη καθυστέρηση, αφετέρου μετά από επανειλημμένες, αβάσιμες, αρνήσεις της. Συνεπώς, η Google δέον όπως τιμωρηθεί, γιατί εκτός των άλλων ανεπίτρεπτα απασχόλησε την ήδη βεβαρημένη Αρχή Σας. Επιπλέον, όμως, πρέπει να σημειωθεί ότι παραμένει να ανευρίσκεται στην μηχανή αναζήτησης της 4 Google η εξής ανάρτηση: …. Η συγκεκριμένη ανάρτηση έχει ταυτιστεί με το πρόσωπό μου με την λέξη «…» και άλλες, και την πληκτρολόγηση του ονοματεπωνύμου μου. Έχω υποστεί τεράστια ηθική βλάβη, συνεχιζόμενη μέχρι σήμερα μάλιστα. Συνεπώς, πρέπει να ληφθούν από την Google τα ενδεικνυόμενα τεχνικά μέτρα, για την διαγραφή και της ανωτέρω ανάρτησης, αφού ενημερωθεί η νομική της σύμβουλος». Ο καταγγέλλων προσκομίζει στην Αρχή, για λόγους πληρότητας, «την αμετάκλητη απαλλακτική μου απόφαση του Γ΄ Τριμελούς Εφετείου Πλημ/των Αθηνών, απ’ όπου προκύπτει ότι ασυνείδητοι …, που τώρα έχουν παραπεμφθεί σε δίκη, για τέλεση σοβαρών εγκλημάτων σε βάρος μου, ενόψει της … μου το έτος …, ευθύνονται για όλα όσα μου έχουν συμβεί, με την απορία ακόμη να υπάρχει: Ποιος έδωσε τις πληροφορίες στην ιστοσελίδα ...;» Η Αρχή, μετά από εξέταση του συνόλου των στοιχείων του φακέλου και όσων προέκυψαν από την ενώπιόν της ακροαματική διαδικασία, τα υπομνήματα και τις δηλώσεις των μερών, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωμα ψήφου, κατόπιν διεξοδικής συζητήσεως, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 51 και 55 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων 2016/679 (ΓΚΠΔ) και του άρθρου 9 του νόμου 4624/2019 (ΦΕΚ Α΄ 137) προκύπτει ότι η Αρχή έχει αρμοδιότητα να εποπτεύει την εφαρμογή των διατάξεων του ΓΚΠΔ, του νόμου αυτού και άλλων ρυθμίσεων που αφορούν την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.
- Επειδή η Google LLC, με έδρα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/10060/14-12-2018 έγγραφό της ενημέρωσε την Αρχή ότι, καίτοι η Google Ireland θα αποτελεί τον υπεύθυνο επεξεργασίας για τα δεδομένα του χρήστη που συλλέγονται και τυγχάνουν επεξεργασίας, όταν οι χρήστες αλληλοεπιδρούν με τις υπηρεσίες της Google -συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων που έχουν συλλεγεί μέσω της μηχανής αναζήτησης Google, όπου οι 5 χρήστες επιλέγουν να αποθηκεύουν δεδομένα δραστηριοτήτων ή αναζήτησης ιστορικότητας στους λογαριασμούς τους- η Google LLC θα συνεχίζει να είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων του ταξινομημένου περιεχόμενου (ευρετηρίου) της μηχανής αναζήτησης Google και να διαχειρίζεται τη διαδικασία διαγραφής στο πλαίσιο του δικαιώματος στη λήθη. Επομένως, στην υπό εξέταση περίπτωση, ο σκοπός και τα μέσα επεξεργασίας για την ικανοποίηση του κατά το άρθρο 17 του ΓΚΠΔ δικαιώματος διαγραφής (στη λήθη), καθορίζονται πλήρως από την εταιρεία Google LLC, όπως η ίδια δηλώνει, η εγκατάσταση της οποίας βρίσκεται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνεπώς, παρότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα αφορά υποκείμενα των δεδομένων ευρισκόμενα στο έδαφος της Ένωσης, εφόσον η εταιρεία Google LLC δεν διαθέτει κύρια εγκατάσταση στην Ένωση για την υπό εξέταση δραστηριότητα, δεν έχει εφαρμογή ο κατά τα άρθρα 56 και 60 του ΓΚΠΔ «μηχανισμός μιας στάσης» που εγκαθιδρύει ο ΓΚΠΔ και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 55 παρ. 1, 2 παρ. 1 και 3 παρ. 2 ΓΚΠΔ και 13 παρ. 1 στοιχ. ζ΄ ν. 4624/2019, η Αρχή έχει αρμοδιότητα να επιληφθεί της καταγγελίας του α, για παραβίαση του δικαιώματος διαγραφής.
- Επειδή η δραστηριότητα της Google Hellas/Athens (ΓΚΟΥΓΚΛ ΕΛΛΑΣ Εφαρμογές Διαδικτύου Μονοπρόσωπη Εταιρεία Περιορισμένης Ευθύνης) είναι η παροχή υπηρεσιών μάρκετινγκ προς την Google Ireland, η καταγγελία για την απόρριψη του αιτήματος διαγραφής συνδέσμων στο πλαίσιο ικανοποίησης του δικαιώματος στη λήθη, εξετάζεται μόνο ως προς την εταιρεία Google LLC ως υπεύθυνο επεξεργασίας των δεδομένων του ταξινομημένου περιεχόμενου (ευρετηρίου) της μηχανής αναζήτησης Google.
- Επειδή το αντικείμενο της καταγγελίας αφορά τη μη ικανοποίηση του δικαιώματος διαγραφής συνδέσμων από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης της Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος, για το οποίο ο καταγγέλλων ενημέρωσε την Αρχή κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ότι εν τέλει έχει ικανοποιηθεί και το ζήτημα είναι λήξαν.
- Επειδή στη συνέχεια, ο καταγγέλλων με το μετά την ακρόαση υπόμνημα που υπέβαλε στην Αρχή υπέδειξε ότι έχει παραμείνει ως αποτέλεσμα στη μηχανή αναζήτησης με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του ο σύνδεσμος ... Η Αρχή 6 διαπιστώνει ότι ο εν λόγω σύνδεσμος δεν περιλαμβανόταν στους συνδέσμους, για τους οποίους ο καταγγέλλων είχε υποβάλει αίτημα διαγραφής στην εταιρεία. Σε κάθε περίπτωση, κατόπιν ελέγχου που πραγματοποίησε η Αρχή δεν προέκυψε ως αποτέλεσμα ο εν λόγω σύνδεσμος στη μηχανή αναζήτησης Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος.
- Επειδή το αντικείμενο της καταγγελίας είναι η μη ικανοποίηση του δικαιώματος στη λήθη, σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 1 ΓΚΠΔ, του καταγγέλλοντος αναφορικά με την εμφάνιση συνδέσμων στα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης της Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του, για το οποίο ο καταγγέλλων δήλωσε στην Αρχή ότι ικανοποιήθηκε από την καταγγελλόμενη εταιρεία, καθώς δεν προκύπτουν ως αποτέλεσμα οι ακόλουθοι σύνδεσμοι: i. ... ii. ... iii. ... iv. ... v. ... vi. ... vii. ... viii. ... ix. ...
- Επειδή η καταγγελία έχει ως αντικείμενο τη μη ικανοποίηση του δικαιώματος διαγραφής συγκεκριμένων συνδέσμων από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης της Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμο του καταγγέλλοντος, οι οποίοι, όπως δήλωσε ο καταγγέλλων και διαπίστωσε κατόπιν σχετικού ελέγχου η Αρχή, δεν προκύπτουν πλέον ως αποτέλεσμα στη μηχανή αναζήτησης με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του. Συνεπώς, το αίτημα του καταγγέλλοντος ικανοποιήθηκε από την καταγγελλόμενη εταιρεία και ως εκ τούτου δεν συντρέχει λόγος περαιτέρω εξέτασης την εν θέματι καταγγελίας.
- 7 Βάσει των ανωτέρω, η Αρχή ομόφωνα αποφασίζει ότι η καταγγελία καθίσταται άνευ αντικειμένου. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή: Θέτει στο αρχείο την καταγγελία ως άνευ αντικειμένου, λόγω ικανοποίησης του αιτήματος διαγραφής του καταγγέλλοντος των εννέα συνδέσμων από τα αποτελέσματα της μηχανής αναζήτησης της Google με κριτήριο το ονοματεπώνυμό του. Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας Κωνσταντίνος Μενουδάκος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 8