← Ελλάδα

Για τη διαδικασία εφαρμογής της διάταξης του άρθρου 66 παρ. 7 του ν. 4316/2014 σχετικά με τη δημοσιοποίηση από τις φαρμακευτικές επιχειρήσεις παροχών

Αθήνα, 29-06-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/840-4/29-06-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΝΩΜΟ∆ΟΤΗΣΗ 5/2016 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, την 23-6-2016 και ώρα 12:30, σε συνέχεια των από 7-6-2016 και 14-6-2016 συνεδριάσεων, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Πέτρος Χριστόφορος, Πρόεδρος, και τα µέλη, Λεωνίδας Κοτσαλής, ∆ηµήτριος Μπριόλας, Αντώνιος Συµβώνης, Κωνσταντίνος Χριστοδούλου και Πέτρος Τσαντίλας, ως εισηγητής, και το αναπληρωµατικό µέλος Γρηγόρης Λαζαράκος σε αναπλήρωση του τακτικού µέλους Αναστασίου-Ιωάννη Μεταξά ο οποίος αν και εκλήθη νοµίµως, δεν παρέστη λόγω κωλύµατος. Παρόντες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν ο Φίλιππος Μίτλεττον, προϊστάµενος του τµήµατος ελεγκτών-δικηγόρος, ως βοηθός εισηγητής και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Στη συνεδρίαση της 7-6-2016 είχαν κληθεί µε τις µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/840-1/30-5-

  1. και Γ/ΕΞ/840-2/30-5-2016 κλήσεις, αντίστοιχα, εκπρόσωποι του ΣΦΕΕ και του ΙΣΑ, λόγω όµως της αποχής των δικηγόρων, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των κληθέντων φορέων ζήτησαν την αναβολή της συνεδρίασης η οποία έγινε δεκτή και η συνεδρίαση αναβλήθηκε για την 14-6-
  2. Κατά την ηµεροµηνία αυτή ο ΣΦΕΕ παρέστη δια του Α, Γενικού ∆ιευθυντού και των πληρεξουσίων δικηγόρων Ν.Κ. Αλιβιζάτου και ∆ήµητρας Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Λεµπέση, οι οποίοι είχαν λάβει άδεια παράστασης από τον ∆ικηγορικό Σύλλογο Αθηνών και ο ΙΣΑ παρέστη διά του Β, µέλους του ∆ιοικητικού Συµβουλίου και της πληρεξουσίου δικηγόρου Ελένης Παπαευαγγέλου, η οποία είχε λάβει άδεια παράστασης από τον ∆ικηγορικό Σύλλογο Αθηνών. Στη συνέχεια οι δύο πλευρές έλαβαν προθεσµία και κατέθεσαν ο µεν ΣΦΕΕ τα µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3792/14-6-2016 και Γ/ΕΙΣ/3874/17-62016 ο δε ΙΣΑ τα µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3795/14-6-2016 και Γ/ΕΙΣ/3884/17-6-2016 σχετικά υποµνήµατα και συµπληρωµατικά υποµνήµατα αντίστοιχα. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με το από 10-2-2016 (αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/840/11-2-2016) έγγραφό του ο Σύνδεσµος Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) ζητεί από την Αρχή οδηγίες, στο πλαίσιο των αρµοδιοτήτων της του άρθρου 19 του ν. 2472/1997, σχετικά µε τη διαδικασία εφαρµογής της διάταξης του άρθρου 66 παρ. 7 του ν. 4316/
  3. Περαιτέρω ο Εθνικός Οργανισµός Φαρµάκων µε το µε αρ. πρωτ. …/… (αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/3808/15-6-2016) έγγραφο θέτει προς την Αρχή ερωτήµατα ως προς την εφαρµογή εκ µέρους του της ως άνω διάταξης του άρθρου 66 παρ. 7 του ν. 4316/
  4. Συγκεκριµένα ερωτά: α) Ποια η έκταση των δηµοσιοποιήσιµων στοιχείων από πλευράς ληπτών των παροχών και ειδικότερα εάν εκτός των στοιχείων ταυτοποίησης των επαγγελµατιών υγείας, πρέπει να αναρτάται ο ΑΦΜ και ο ΑΜΚΑ αυτών; β) Ποιος ο χρόνος διατήρησης των δηµοσιοποιήσιµων στοιχείων; γ) Ποιος είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας και ειδικότερα αν ο ΕΟΦ θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας. Σηµειωτέον ότι ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) µε το µε αρ. πρωτ. …/… (αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/2004/30-3-2015) έγγραφό του είχε αναπτύξει τις επιφυλάξεις του ως προς τη συµβατότητα της διάταξης του άρθρου 66 παρ. 7 του ν. 4316/2014 µε τις διατάξεις του ν. 2472/
  5. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 Σχετικά, ο ΣΦΕΕ υπέβαλε στην Αρχή την από 12-11-2015 Γνωµοδότηση του Καθηγητή Νοµικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Ν.Κ. Αλιβιζάτου και το από 23-2-2016 Σηµείωµα του δικηγόρου Βαγγέλη Μάλλιου. Ο ΙΣΑ υπέβαλε στην Αρχή το από 28-12-2015 Γνωµοδοτικό σηµείωµα της Καθηγήτριας Νοµικής Σχολής Πανεπιστηµίου Αθηνών Γλυκερίας Σιούτη. Σχετική υποχρέωση δηµοσιοποίησης χωρίς τη συγκατάθεση των υποκειµένων θεσπίζεται επίσης στο Κεφ. Β του Κώδικα ∆εοντολογίας του ΣΦΕΕ ο οποίος έχει εναρµονιστεί µε την αντίστοιχη υποχρέωση που προβλέπεται στο άρθρο 1 του Κώδικας ∆εοντολογίας της Ευρωπαϊκής Οµοσπονδίας Φαρµακευτικών Επιχειρήσεων και Ενώσεων (European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations – EFPIA). Τέλος, η Οδηγία της 15-11-2014 της Μόνιµης Επιτροπής Ευρωπαίων Ιατρών (Comité Permanent des Médecins Européens – CPME) «για τη διαφάνεια των σχέσεων µεταξύ ιατρών και βιοµηχανίας υγείας» όπου ορίζονται οι αρχές δεοντολογίας που πρέπει να διέπουν αυτές τις σχέσεις και τονίζεται η ιδιαίτερη σηµασία της διαφάνειας στις σχέσεις µεταξύ ιατρών και βιοµηχανίας υγείας, χωρίς πάντως να γίνεται αναφορά σε υποχρέωση δηµοσιοποίησης. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τον βοηθό εισηγητή, ο οποίος στη συνέχεια αποχώρησε, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΑΚΟΛΟΥΘΗ ΓΝΩΜΟ∆ΟΤΗΣΗ Το άρθρο 10 παρ. 1 του Κώδικα Ιατρικής ∆εοντολογίας (ν. 3418/2005) ορίζει ότι «ο ιατρός έχει υποχρέωση συνεχιζόµενης δια βίου εκπαίδευσης και ενηµέρωσης σχετικά µε τις Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 εξελίξεις της ιατρικής επιστήµης και της ειδικότητάς του». Το άρθρο 66 παρ. 7 του ν. 4316/2014 ορίζει τα εξής: «α. Υποχρέωση ∆ηµοσιοποίησης Κάθε Φαρµακευτική Επιχείρηση οφείλει να δηµοσιοποιεί ονοµαστικά στην ιστοσελίδα της και στην ειδική ιστοσελίδα του ΕΟΦ, το αργότερο εντός έξι µηνών από το κλείσιµο εκάστου ηµερολογιακού έτους, κάθε παροχή που χορηγεί προς τρίτους Επαγγελµατίες Υγείας και Επιστηµονικούς Υγειονοµικούς Φορείς, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, δωρεές, χορηγίες, κόστος εγγραφής σε συνέδρια και εκδηλώσεις επιστηµονικής ενηµέρωσης της ιατρικής κοινότητας, όπως αυτές ορίζονται ειδικότερα στις εκάστοτε εγκυκλίους του ΕΟΦ, έξοδα µετάβασης και διαµονής ως και κάθε άλλη παροχή βάσει σύµβασης ή από ελευθεριότητα, αναφορικά µε την προώθηση των συνταγογραφούµενων φαρµάκων. Οι παροχές οι οποίες αφορούν σε δραστηριότητες Έρευνας και Ανάπτυξης, καθώς και σε µη παρεµβατικές µελέτες (µε ή χωρίς φάρµακο) θα δηµοσιοποιούνται συγκεντρωτικά από κάθε φαρµακευτική επιχείρηση. Ρητώς εξαιρούνται από την υποχρέωση δηµοσιοποίησης τα κόστη από τις έρευνες αγοράς, τα γεύµατα και τα ποτά, καθώς και αντικείµενα αµελητέας αξίας εφαρµογών ιατρικής και εκπαιδευτικής χρήσης, που συνδέονται άµεσα µε τη διεξαγωγή της καθηµερινής ιατρικής πρακτικής των Επαγγελµατιών Υγείας και των Επιστηµονικών Υγειονοµικών Φορέων, σύµφωνα µε το άρθρο 126 παρ. 1 της υπουργικής απόφασης ∆ΥΓ3α /ΓΠ 3221/2013 (Β' 1049). Ως αµελητέα αξία εννοείται κάθε αντικείµενο η αξία του οποίου δεν υπερβαίνει το συνολικό ποσό των δεκαπέντε

(15)ευρώ συµπεριλαµβανοµένου του ΦΠΑ. Σύµφωνα µε τις διατάξεις της Υ6α/28403/01/27.5.2002 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονοµίας και Οικονοµικών, Ανάπτυξης και Υγείας και Πρόνοιας, η οποία εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση της παρ. 1 του άρθρου 49 του ν. 2519/1997 «Ανάπτυξη και Εκσυγχρονισµός του Εθνικού Συστήµατος Υγείας, οργάνωση των υγειονοµικών υπηρεσιών, ρυθµίσεις για το φάρµακο», όπως αυτή τροποποιήθηκε και ισχύει µε την Υ6α/ οικ. 121863/11.12.2002 κοινή απόφαση των ιδίων Υπουργών, οι ενταύθα ειδικώς οριζόµενες δαπάνες εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των φαρµακευτικών εταιρειών. β. Κυρώσεις Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 Η εποπτεία τήρησης του παρόντος ανήκει στις αρµοδιότητες του Εθνικού Οργανισµού Φαρµάκων. Στους παραβάτες επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις από 30.000 έως 100.000 ευρώ υπέρ του δηµοσίου ταµείου». Στην Αιτιολογική Έκθεση της ως άνω διάταξης αναφέρονται, µεταξύ άλλων, τα εξής: «Η διασφάλιση της δηµόσιας υγείας, η προάσπιση του δικαιώµατος του ασθενή να γνωρίζει τη σχέση των φαρµακευτικών εταιρειών µε την επιστηµονική κοινότητα και η διαρκής ανάγκη για προώθηση της καινοτοµίας και της έρευνας στην φαρµακευτική αγορά επιβάλλουν την τήρηση όρων ισότητας και διαφάνειας µεταξύ των φαρµακευτικών εταιρειών στον τοµέα της επιστηµονικής ενηµέρωσης των επαγγελµατιών υγείας και των επιστηµονικών υγειονοµικών φορέων αναφορικά µε τα συνταγογραφούµενα φάρµακα. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω κρίνεται αναγκαία η λεπτοµερής δηµοσιοποίηση του ύψους και της φύσης των παροχών στα πλαίσια των συνεργασιών και χορηγήσεων των φαρµακευτικών επιχειρήσεων προς τους επαγγελµατίες υγείας και τους επιστηµονικούς υγειονοµικούς φορείς σε χρήµα ή είδος. Με τον τρόπο αυτό η Πολιτεία αποβλέπει στη διαφάνεια και την εδραίωση εµπιστοσύνης στις σχέσεις των φαρµακευτικών επιχειρήσεων της χώρας µε τους ασθενείς, τους επαγγελµατίες υγείας, τους επιστηµονικούς φορείς και την κοινωνία». Η υποχρέωση που θέτει η ως άνω διάταξη ισχύει από 1-7-
  1. Η προβλεπόµενη από την ως άνω διάταξη νόµου δηµοσίευση συνιστά επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων (άρθρο 2 περ. δ του ν. 2472/1997). Τα υπό επεξεργασία προσωπικά δεδοµένα των επαγγελµατιών υγείας δεν αποτελούν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα όπως αυτά περιοριστικά αναφέρονται στο άρθρο 2 περ. β του ν. 2472/1997 και συνεπώς δεν απαιτείται προηγούµενη άδεια της Αρχής για την επεξεργασία τους. Παρ’ όλα αυτά η Αρχή έχει αρµοδιότητα να αποφανθεί επί του υπό κρίση αιτήµατος εκ του άρθρου 19 παρ. 1 περ. γ και θ του ν. 2472/
  2. Η Αρχή παγίως κρίνει ότι από τον συνδυασµό των διατάξεων 2, 4, 5, 9Α, και 25 παρ. 4 του Συντάγµατος και όπως παγίως γίνεται νοµολογιακά δεκτό, η αρχή της νοµιµότητας Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 λειτουργεί ως περιοριστικό όριο της διοικητικής δράσης, ή, µε αντίστροφο συλλογισµό, η διοικητική ενέργεια πρέπει να είναι σύµφωνη προς τον κανόνα δικαίου που διέπει τη δράση της διοίκησης. Επιπλέον, στο βαθµό που η προβλεπόµενη επεξεργασία συνιστά περιορισµό του ατοµικού δικαιώµατος του πληροφοριακού αυτοκαθορισµού και της προστασίας των προσωπικών δεδοµένων, θα πρέπει να ορίζεται γενικώς και αντικειµενικώς µε τυπικό νόµο ή κατόπιν ειδικής νοµοθετικής εξουσιοδότησης µε προεδρικό διάταγµα, να δικαιολογείται από αποχρώντες λόγους δηµοσίου συµφέροντος, να τελεί σε πρόδηλη λογική συνάφεια µε τον επιδιωκόµενο σκοπό, να είναι πρόσφορη, κατάλληλη και αναγκαία για την επίτευξη του σκοπού αυτού, να µη θίγει τον πυρήνα του δικαιώµατος και να µην απονέµει στη διοίκηση ευρεία διακριτική ευχέρεια. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, για να είναι νόµιµη η επεξεργασία πρέπει να προβλέπεται σε διάταξη τυπικού νόµου, όπου περιγράφονται τα βασικά χαρακτηριστικά της επεξεργασίας των προσωπικών δεδοµένων, ο σκοπός της επεξεργασίας, τα συγκεκριµένα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα που είναι αναγκαίο να τύχουν επεξεργασίας, κατά τρόπο, ώστε να προκύπτει σαφώς ότι τα συγκεκριµένα δεδοµένα είναι αναγκαία και πρόσφορα σε σχέση µε τον σκοπό της επιδιωκόµενης επεξεργασίας κατ’ εφαρµογή της αρχής της αναλογικότητας, προσέτι δε θα αναφέρεται ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων, οι τυχόν αποδέκτες των δεδοµένων αυτών και να παρέχεται ειδικώς η αναγκαία νοµοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθµιση ειδικότερων, τεχνικών ή λεπτοµερειακών θεµάτων, όπως ο σχεδιασµός του συγκεκριµένου συστήµατος και τα εν γένει οργανωτικά και τεχνικά µέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδοµένων (βλ. ιδίως, ΟλΣτΕ 3031/2008 σκ. 9, ΟλΣτΕ 1210/2010 σκ. 24, απόφαση Αρχής 126/2013 σκ. 6, Γνωµοδοτήσεις Αρχής 4/2011 σκ. 13, 3/2015 σκ. 2 και 7/2015). Με τη µε αρ. πρωτ. 17702/19-2-2016 Εγκύκλιο του ΕΟΦ ρυθµίζεται λεπτοµερώς ο τρόπος χρηµατοδότησης συνεδρίων από τις φαρµακευτικές εταιρείες και τίθενται περιορισµοί σχετικά µε τον αριθµό των συµµετοχών και το ύψος των παροχών ανά επαγγελµατία υγείας και ανά φαρµακευτική εταιρεία. Σύµφωνα µε την ως άνω εγκύκλιο, οι εκδηλώσεις επιστηµονικού περιεχοµένου διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: (α) Τα Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 «συνέδρια επιστηµονικού περιεχοµένου» (Τύπου Α΄). Ως τέτοια νοούνται όλα τα συνέδρια, σεµινάρια και παρόµοιες εκδηλώσεις συνεχιζόµενης εκπαίδευσης, οι οποίες οργανώνονται από επιστηµονικούς ή κρατικούς φορείς (επιστηµονικά συνέδρια). (β) Τις «επιστηµονικές εκδηλώσεις προώθησης πωλήσεων από εταιρείες προϊόντων αρµοδιότητας ΕΟΦ» (Τύπου Β΄). Ως τέτοια νοούνται όσες εκδηλώσεις οργανώνονται από επιχειρήσεις προϊόντων αρµοδιότητας του ΕΟΦ, διεξάγονται στην Ελλάδα και κατά το κύριο µέρος του προγράµµατός τους σκοπό έχουν την ενηµέρωση επαγγελµατιών υγείας για προϊόντα αρµοδιότητας ΕΟΦ (προωθητικά συνέδρια). Κατά τη συζήτηση υποστηρίχθηκε από τον ΣΦΕΕ ότι οι παροχές που θα δηµοσιοποιούνται αφορούν τη συµµετοχή επαγγελµατιών υγείας τόσο σε επιστηµονικά όσο και σε προωθητικά συνέδρια. Από τη γραµµατική ερµηνεία της κρινόµενης διάταξης και συγκεκριµένα από τη διατύπωση «αναφορικά µε την προώθηση των συνταγογραφούµενων φαρµάκων» προκύπτει ότι η υποχρέωση δηµοσιοποίησης των παροχών που συνδέονται µε τη συµµετοχή επαγγελµατιών υγείας αφορά µόνο σε παροχές που συνδέονται µε τη συµµετοχή στα συνέδρια εκείνα τα οποία κατατείνουν στην εµπορική προώθηση προς συνταγογράφηση συγκεκριµένων ονοµαστικώς αναφεροµένων σκευασµάτων και όχι απλώς των συνταγογραφουµένων δραστικών ουσιών. ∆εδοµένου ότι ο περιορισµός του συνταγµατικού δικαιώµατος του άρθρου 9Α Σ που συνεπάγεται η κρινόµενη επεξεργασία πρέπει να προκύπτει από σαφή διάταξη νόµου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, υπό την ανωτέρω έννοια, η κρινόµενη επεξεργασία αναφέρεται µόνο στα προωθητικά συνέδρια και είναι πρόσφορη όσο και αναγκαία για τον επιδιωκόµενο σκοπό ο οποίος, σύµφωνα µε την Εισηγητική Έκθεση του νόµου, είναι η προώθηση της διαφάνειας στις σχέσεις φαρµακευτικών εταιρειών και επαγγελµατιών υγείας και η προάσπιση του δικαιώµατος του ασθενή να γνωρίζει τη σχέση των φαρµακευτικών εταιρειών µε την επιστηµονική κοινότητα. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 Αντιθέτως ως προς τη συµµετοχή επαγγελµατιών υγείας σε επιστηµονικά συνέδρια, είναι αµφίσηµο αν η γνώση του ασθενή για τον αριθµό, το είδος και το ύψος των παροχών προς τον ιατρό του είναι δυνατόν να οδηγήσει σε θετικά ή αρνητικά συµπεράσµατα ως προς την επιστηµονική του κατάρτιση και καταλληλότητά του για την παροχή των κατά περίσταση αναγκαίων ιατρικών υπηρεσιών και χορήγηση των αντίστοιχων φαρµάκων, αλλά και τον τυχόν σύνδεσµο µε τις φαρµακευτικές εταιρείες, δεδοµένης της υποχρέωσης των ιατρών για συνεχή επιστηµονική ενηµέρωση (άρθρο 10 παρ. 1 του Κώδικα Ιατρικής ∆εοντολογίας (ν. 3418/2005) και της αυστηρής ρύθµισης των συνεδρίων από τον ΕΟΦ (βλ. Εγκύκλιο ΕΟΦ µε αρ. πρωτ. 17702/19-2-2016). Επίσης η υποχρέωση δηµοσιοποίησης δεν πρέπει να αφορά παροχές που γίνονται µέσω ΕΛΚΕ για τους πανεπιστηµιακούς ιατρούς ως και παροχές προς ιατρούς του ∆ηµοσίου, καθόσον οι παροχές αυτές δηµοσιοποιούνται ήδη µέσω του προγράµµατος ∆ΙΑΥΓΕΙΑ. Και τούτο διότι µε τον τρόπο αυτόν είναι δυνατόν να δηµιουργηθεί σύγχυση ως προς τον αριθµό και το ύψος των παροχών αυτών των κατηγοριών, προσβαλλοµένης έτσι της αρχής της ακριβείας των δεδοµένων. Αντιθέτως, κατά τη γνώµη ενός µέλους της Αρχής η διάταξη σκοπεί να καλύψει και τα επιστηµονικά συνέδρια. Υπό την έννοια αυτή πληροί κατ’ αρχήν τις προϋποθέσεις της νοµιµότητας και της αναλογικότητας κατά την έννοια του άρθρου 4 του ν. 2472/97, καθώς η συγκεκριµένη επεξεργασία συνάδει µε τις αρχές της προσφορότητας και της stricto sensu αναλογικότητας, ο δε σκοπός υποστήριξης του ατοµικού δικαιώµατος στην υγεία και της εξυπηρέτησης του δηµοσίου συµφέροντος της υγείας επιτυγχάνονται µόνο µε την πλήρη ενηµέρωση του ασθενούς. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί ασφαλώς η λήψη των απαραίτητων τεχνικών µέτρων ασφαλείας για τον αποκλεισµό περαιτέρω χρήσης και πρόσβασης µέσω µηχανών αναζήτησης, αλλά και το δικαίωµα των ιατρών στη διόρθωση των δηµοσιευοµένων στοιχείων. Κατά την ίδια γνώµη, µε την κρίσιµη διάταξη επιτυγχάνεται η απαραίτητη στάθµιση µεταξύ της διαφάνειας ιδίως στα οικονοµικά της υγείας και της προστασίας των προσωπικών δεδοµένων των ιατρών, κατά τους όρους του άρθρου 5 του ν. 2472/
  3. Άλλωστε, µε τη διαφάνεια και τη Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 δηµοσιοποίηση των ανωτέρω οικονοµικών στοιχείων που αφορούν στη συµµετοχή ιατρών σε επιστηµονικά ή προωθητικά συνέδρια προστατεύεται η φήµη τόσο των ιατρών όσο και των φαρµακευτικών εταιρειών. Σηµειωτέον ότι αντίστοιχη δηµοσιοποίηση έχει θεσµοθετηθεί και γίνεται δεκτή στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Ως υπεύθυνοι επεξεργασίας, σύµφωνα µε το άρθρο 2 περ. ζ του ν. 2472/1997, είναι (α) ο ΕΟΦ για το σύνολο των προσωπικών δεδοµένων των επαγγελµατιών υγείας που αναρτώνται στην ιστοσελίδα του, ασχέτως του γεγονότος ότι τα δεδοµένα αυτά καταρτίζονται και αποστέλλονται στον ΕΟΦ προς δηµοσιοποίηση από τις εκάστοτε φαρµακευτικές εταιρείες, καθόσον ο ΕΟΦ είναι επιφορτισµένος εκ του νόµου µε την ανάρτηση των στοιχείων στην ιστοσελίδα του και στη συνέχεια µε τον έλεγχο των στοιχείων αυτών καθώς και τη λήψη και εφαρµογή των αναγκαίων τεχνικών µέτρων ασφαλείας κατά το άρθρο 10 του ν. 2472/1997 και τα οριζόµενα στην παρούσα γνωµοδότηση και (β) η κάθε φαρµακευτική εταιρεία για τα δεδοµένα που αφορούν τις παροχές που αυτή έχει κάνει προς επαγγελµατίες υγείας, υπό τους όρους της κρινόµενης διάταξης και της παρούσας γνωµοδότησης, και τα οποία δηµοσιοποιεί στη δική της ιστοσελίδα. Καθώς η σκοπούµενη επεξεργασία βασίζεται κατ’ αρχήν σε διάταξη τυπικού νόµου, δεν απαιτείται συγκατάθεση των υποκειµένων για τη δηµοσιοποίηση των προσωπικών τους δεδοµένων. Περαιτέρω όµως, πρέπει να σηµειωθεί ότι η συγκεκριµένη διάταξη δεν πληροί το σύνολο των προϋποθέσεων που απαιτούνται για να καθίσταται σαφής εκ των προτέρων και έναντι όλων η σκοπούµενη επεξεργασία (πρβλ. απόφαση ∆ΕΚ Schecke της 9-11-20101). 1 Στην απόφαση Schecke που αφορούσε το κύρος ευρωπαϊκών κανονισµών για τη χρηµατοδότηση της κοινής αγροτικής πολιτικής και ειδικότερα ως προς τις διατάξεις που επιβάλλουν τη δηµοσιοποίηση πληροφοριών για τους δικαιούχους κονδυλίων προερχοµένων από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Εγγυήσεων και το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταµείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το ∆ΕΚ έκρινε ιδίως τα εξής: «
  4. Συγκεκριµένα δεν προκύπτει ότι το Συµβούλιο και η Επιτροπή εξέτασαν (…) λεπτοµερείς κανόνες για τη Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 Ειδικότερα, η διάταξη: 1) ∆εν αναφέρει ρητά τον σκοπό της επεξεργασίας, ο οποίος αναφέρεται µόνο στην Αιτιολογική έκθεση και µάλιστα χωρίς να εξηγείται σαφώς η προσφορότητα της σκοπούµενης επεξεργασίας σε σχέση µε αυτόν. 2) ∆εν αναφέρει τον χρόνο τήρησης των δεδοµένων, δηλαδή το χρονικό διάστηµα για το οποίο θα είναι αναρτηµένα στο διαδίκτυο. 3) ∆εν περιλαµβάνει προβλέψεις για τα τεχνικά µέτρα που πρέπει να λαµβάνονται για την ασφάλεια των δεδοµένων και για την προστασία των δεδοµένων από περαιτέρω χρήση. 4) ∆εν περιλαµβάνει εξουσιοδοτική διάταξη για τη ρύθµιση ειδικότερων, τεχνικών ή λεπτοµερειακών θεµάτων. Ενόψει των ανωτέρω η Αρχή θεωρεί ότι η επεξεργασία των δεδοµένων των επαγγελµατιών υγείας, όπως ρυθµίζεται στην κρινόµενη διάταξη, αφορά µόνο τις παροχές που αφορούν σε προωθητικά συνέδρια και πρέπει περαιτέρω να υπόκειται στις δηµοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά µε τους ενδιαφερόµενους δικαιούχους οι οποίοι θα ήταν συµβατοί µε τον σκοπό τέτοιας δηµοσιοποιήσεως, θίγοντες ταυτοχρόνως σε µικρότερο βαθµό το δικαίωµα των δικαιούχων αυτών στην ιδιωτική τους ζωή, εν γένει, και στην προστασία των δεδοµένων τους προσωπικού χαρακτήρα, όπως, ειδικότερα, τον περιορισµό της δηµοσιοποιήσεως ονοµατικών δεδοµένων σχετικά µε τους εν λόγω δικαιούχους ανάλογα µε τις περιόδους κατά τις οποίες έλαβαν ενισχύσεις, τη συχνότητα ή το είδος και τη σηµασία αυτών. (…)
  5. Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι τα θεσµικά όργανα δεν προέβησαν σε ισόρροπη στάθµιση (…) ∆εδοµένου ότι οι αποκλίσεις και οι περιορισµοί της προστασίας των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα όρια του απολύτως αναγκαίου (…) και ότι είναι δυνατόν να προβλεφθούν µέτρα που θίγουν σε µικρότερο βαθµό, έναντι των φυσικών προσώπων, το εν λόγω θεµελιώδες δικαίωµα, συµβάλλοντας ταυτοχρόνως κατά τρόπο αποτελεσµατικό στους σκοπούς της επίµαχης ρυθµίσεως της Ένωσης, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι το Συµβούλιο και η Επιτροπή, επιβάλλοντας τη δηµοσιοποίηση των ονοµάτων όλων των φυσικών προσώπων που είναι δικαιούχοι ενισχύσεων (…) υπερέβησαν τα όρια που επιβάλλει η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας.». Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10 εξής προϋποθέσεις: 1) Η δηµοσιοποίηση πρέπει να αφορά τα ελάχιστα αναγκαία στοιχεία. ∆εν πρέπει να αναφέρονται ο ΑΦΜ και ο ΑΜΚΑ των επαγγελµατιών υγείας. 2) Η αναφορά των ποσών που χορηγήθηκαν πρέπει να περιγράφεται αναλυτικά και διακριτά ανά κατηγορία παροχής (ήτοι έξοδα µετακίνησης, έξοδα διαµονής, έξοδα συµµετοχής στο συνέδριο, ηµερήσια αποζηµίωση, τυχόν αµοιβή του συµµετέχοντος ιατρού) ώστε να είναι σαφές ποια ποσά επωφελήθηκε αµέσως ο ιατρός και ποια καταβλήθηκαν για τις λοιπές ανάγκες του ταξιδίου και του συνεδρίου. 3) Κάθε περαιτέρω χρήση των δηµοσιοποιούµενων στοιχείων για άλλο σκοπό δεν είναι νόµιµη. 4) Ο υπεύθυνος επεξεργασίας πρέπει, κατ’ εφαρµογή του άρθρου 10 του ν. 2472/1997, να λαµβάνει όλα τα τεχνικά µέτρα ασφαλείας ώστε να αποκλείεται ιδίως: α) Η δηµιουργία προφίλ (profiling) για τους επαγγελµατίες υγείας. β) Η δυνατότητα πρόσβασης στα δηµοσιοποιούµενα στοιχεία µέσω µηχανών αναζήτησης (δεικτοδότηση από εξωτερικές µηχανές αναζήτησης). 5) Πρέπει να υπάρχει σαφής ενηµέρωση στις ιστοσελίδες δηµοσιοποίησης προς τους επαγγελµατίες υγείας, οι οποίοι αποτελούν τα υποκείµενα των δεδοµένων, σχετικά µε τον σκοπό της δηµοσιοποίησης, τη νοµική βάση της επεξεργασίας, τον υπεύθυνο επεξεργασίας καθώς και ότι έχουν δικαίωµα πρόσβασης και διόρθωσης των ανακριβών δεδοµένων. 6) Ο χρόνος ανάρτησης των δεδοµένων στο διαδίκτυο πρέπει να περιορισθεί στα τρία
(3)χρόνια (πρβλ. σχετική απόφαση αρχής προστασίας δεδοµένων της Ισπανίας µε αρ. REF: 143318/2016). Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.