ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟ ΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 ΑΠΟΦΑΣΗ Η Αρχή Προστασίας 54/2011 εδο"ένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010 και ώρα 10:00, "ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκει"ένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Χρ. Γεραρής, Πρόεδρος, Λ. Κοτσαλής, Αγ. Παπανεοφύτου, Αν. Πράσσος και Αντ. Ρουπακιώτης, τακτικά "έλη της Αρχής, και τα αναπληρω"ατικά "έλη της Αρχής Γρ. Πάντζιου και Γρ. Λαζαράκος, σε αντικατάσταση των τακτικών "ελών Αν. Πο"πόρτση και Αν. – Ιωάν. Μεταξάς, οι οποίοι αν και κλήθηκαν νο"ί"ως εγγράφως δεν παρέστησαν, λόγω κωλύ"ατος. τη συνεδρίαση παρέστη, "ε εντολή του Προέδρου, ο η"ήτρης Ζωγραφόπουλος, δικηγόρος ( Ν) – νο"ικός ελεγκτής, ως εισηγητής. Επίσης, παρέστη, "ε εντολή του Προέδρου, και η Γεωργία Παλαιολόγου, υπάλληλος του ιοικητικού – Οικονο"ικού Τ"ή"ατος της Αρχής, ως γρα""ατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα ακόλουθα: Τη 13 Μαΐου 2010 αναρτήθηκε στη σχετική ιστοσελίδα του διαδικτυακού τόπου του Υπουργείου Οικονο"ικών (http://www.mnec.gr/el/press_office/DeltiaTypou/articles/article1337.html) ελτίο Τύπου "ε θέ"α Ανακοίν ση σχετικά ε τα αποτελέσατα τ ν εκτεταέν ν ελέγχ ν σε γιατρούς ετά από διασταυρώσεις στοιχεί ν. Το εν λόγω ελτίο Τύπου συνοδευόταν από Παραρτή"ατα "ε σχετικούς πίνακες (http://www.mnec.gr/export/sites/mnec/el/press_office/DeltiaTypou/Documents/2010 _05_12_doctors.pdf), όπου περιλα"βάνονταν και δύο πίνακες (αντίστοιχα, Παραρτή"ατα ΙΙ και ΙΙΙ) σχετικά "ε Κατάσταση γιατρών στην Αθήνα για τους οποίους προέκυψαν φορολογικές παραβάσεις και "ε Γιατρούς για τους οποίους έχουν καταλογιστεί ή είναι υπό καταλογισό πρόστια. Οι πίνακες αυτοί προσδιορίζουν Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 ονο"αστικά ιατρούς, στους οποίους αποδίδονται παραβιάσεις διατάξεων της φορολογικής νο"οθεσίας. Ο Πίνακας ΙΙ περιλα"βάνει συνολικά 57 ιατρούς και περιέχει 4 στήλες "ε τα πλήρη ονο"ατεπώνυ"α, την επαγγελ"ατική διεύθυνση, την ειδικότητα των ενδιαφερο"ένων και το είδος των παραβάσεων, που τους αποδίδονται. Ο Πίνακας ΙΙΙ περιλα"βάνει 9 συνολικά ιατρούς και δύο διαγνωστικά κέντρα, περιέχει 3 στήλες "ε τα πλήρη ονο"ατεπώνυ"α (για τα διαγνωστικά κέντρα την επωνυ"ία), την περιοχή άσκησης επαγγελ"ατικής δραστηριότητας και το ύψος των προστί"ων που έχουν καταλογιστεί ή είναι υπό καταλογισ"ό. Ένας τρίτος πίνακας (Ι) είχε ως θέ"α "ηλ θέντα κέρδη γιατρών στην περιοχή του Κολ νακίου και περιέχει τρεις στήλες "ε τα αρχικά ονο"ατεπωνύ"ων, το δηλωθέν εισόδη"α και την ειδικότητα των ενδιαφερο"ένων. Ο τέταρτος πίνακας (σχετικός "ε τη λεγό"ενη υπόθεση De Puy) περιέχει τρεις στήλες για 12 συνολικά πρόσωπα, όπου η στήλη ονοατεπώνυα είναι κενή, ωστόσο υπάρχουν δύο στήλες "ε το δηλωθέν οικογενειακό εισόδη"α 2001-2008 των ενδιαφερο"ένων ιατρών ορθοπεδικών και το ύψος των συνολικών καταθέσεων έως 31/12/
- Υποβλήθηκαν στην Αρχή οι υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /3093/14-05-2010 και Γ/ΕΙ /3094/14-05-2010 εξώδικες δηλώσεις (όπως αυτές συ"πληρώθηκαν "εταγενέστερα, "ε τα υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /3622/08-06-2010, Γ/ΕΙ /4380/13-07-2010 και Γ/ΕΙ /3502/03-06-2010 έγγραφα, αντίστοιχα) της A, ιατρού Αθηνών, και της B, ιατρού Πειραιά, οι οποίες κατήγγειλαν στην Αρχή την κατά τα προαναφερό"ενα δη"οσιοποίηση δεδο"ένων τους προσωπικού χαρακτήρα. Η A περιλα"βανόταν στον Πίνακα ΙΙ σχετικά "ε Κατάσταση γιατρών στην Αθήνα για τους οποίους προέκυψαν φορολογικές παραβάσεις ενώ η B περιλα"βανόταν στον Πίνακα ΙΙΙ σχετικά "ε Γιατρούς για τους οποίους έχουν καταλογιστεί ή είναι υπό καταλογισό πρόστια. Ακολούθως, ο Ιατρικός ύλλογος Αθηνών, "ε το υπ’ αρ. πρωτ. …./..2010 έγγραφό του, κατήγγειλε στην Αρχή, αφενός, τη δη"οσίευση της λίστας των ιατρών που υπέπεσαν σε φορολογικές παραβάσεις και, αφετέρου, την αναγραφή του ΑΜΚΑ των θεραπόντων ιατρών στα συνταγολόγια των ασφαλισ"ένων των φορέων κοινωνικής ασφάλισης. Με αφορ"ή τις προαναφερό"ενες καταγγελίες, η Αρχή συνήλθε τη 10/06/2010 για να εξετάσει τη νο"ι"ότητα της δη"οσιοποίησης των επί"αχων δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα, καθόσον αφορά την τήρηση των ουσιαστικών διατάξεων του Ν. 2472/1997 για την προστασία του ατόου από την επεξεργασία δεδοέν ν προσ πικού χαρακτήρα και του φορολογικού απορρήτου. Προηγου"ένως, κάλεσε, "ε 2 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/3425/31-05-2010 έγγραφό της, το Υπουργείο Οικονο"ικών, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, να την ενη"ερώσει για τα εξής: (α) σε ποια διάταξη νό"ου προβλέπεται η δη"οσιοποίηση των επί"αχων δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα των ενδιαφερο"ένων ιατρών και (β) ποιος είναι ο σκοπός που εξυπηρετείται "ε τη δη"οσιοποίηση αυτή. Ακολούθως, η Αρχή συνεδρίασε για τη συζήτηση της υπόθεσης στις 08/07/
- Κατά τη συνεδρίαση αυτή παρέστησαν και εξέφρασαν τις απόψεις τους επί του θέ"ατος οι εκπρόσωποι του Υπουργείου Οικονο"ικών Ασ. Ροδοκάλη, Νο"ικός ύ"βουλος του Κράτους, και Αθ. Τσιοκάνης, Πάρεδρος Ν Κ, οι οποίοι ζήτησαν και έλαβαν προθεσ"ία, προκει"ένου να υποβάλουν στην Αρχή υπό"νη"α για την πληρέστερη ανάπτυξη των ισχυρισ"ών τους. Το υπό"νη"α αυτό υποβλήθηκε στην Αρχή, "ε αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙ /4380/13-07-
- Μετά από εξέταση των προαναφερο"ένων στοιχείων, αφού αναγνώστηκαν τα πρακτικά των συνεδριάσεων της 10/06/2010 και 08/07/2010, άκουσε την πρόταση του εισηγητή και "ετά από διεξοδική συζήτηση, Η Αρχή: ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
- Επειδή, "ε τις διατάξεις των άρθρων 9Α του Θε"ελιωδών υν/τος, 8 του Χάρτη ικαιω"άτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 8 της Ευρωπαϊκής ικαιω"άτων του Ανθρώπου (Ε ύ"βασης Α), καθώς, επίσης, "ε τις διατάξεις της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, της ύ"βασης 108 του υ"βουλίου της Ευρώπης και του Ν. 2472/1997, κατοχυρώνεται το ατο"ικό δικαίω"α του πληροφοριακού αυτοκαθορισ"ού, ήτοι η προστασία του ατό"ου από την επεξεργασία των δεδο"ένων του προσωπικού χαρακτήρα.
- Επειδή, κατά την πάγια νο"ολογία του υ"βουλίου της Επικρατείας, οι περιορισ"οί ατο"ικών δικαιω"άτων πρέπει να ορίζονται γενικώς και αντικει"ενικώς "ε τυπικό νό"ο ή κατόπιν ειδικής νο"οθετικής εξουσιοδότησης "ε διάταγ"α, να δικαιολογούνται από αποχρώντες λόγους δη"όσιου συ"φέροντος, να είναι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την επίτευξη του επιδιωκό"ενου σκοπού και να "η θίγουν τον πυρήνα του ατο"ικού δικαιώ"ατος. Αντίστοιχα, το Ευρωπαϊκό ικαιω"άτων του Ανθρώπου (Ε άρθρου 8 παρ. 2 της Ε ικαστήριο Α) έχει δεχθεί, ιδίως κατά την ερ"ηνεία του Α, ότι οποιαδήποτε επέ"βαση (περιορισ"ός) στην ιδιωτική Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 ζωή του ατό"ου από τη δη"όσια εξουσία πρέπει να προβλέπεται σε νό"ο, που φέρει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της προσβασι"ότητας (accessibility) και της προβλεψι"ότητας των συνεπειών του (foreseeability). Η νο"ολογία αυτή απηχεί την αρχή της νο"ι"ότητας, που διέπει τη δράση της δη"όσιας διοίκησης, υπό την έννοια ότι η αρ"οδιότητα των δη"όσιων αρχών πρέπει να προβλέπεται από νό"ο και να ασκείται σύ"φωνα "ε το νό"ο.
- Επειδή, η ανάρτηση στο ιαδίκτυο των ονο"ατεπωνύ"ων και των επαγγελ"ατικών διευθύνσεων παραβατών της φορολογικής νο"οθεσίας συνιστά επεξεργασία απλών δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα και έντονο περιορισ"ό του ατο"ικού δικαιώ"ατος πληροφοριακού αυτοκαθορισ"ού, εν όψει των ιδιαίτερων κινδύνων του ιαδικτύου για την προσωπικότητα του ατό"ου (καθολική και "η τυχόν ελεγχό"ενη πρόσβαση, χρήση "ηχανών αναζήτησης πληροφοριών, απεριόριστη δυνατότητα συσχετισ"ού πληροφοριών και δη"ιουργία profile, "εταφόρτωση πληροφοριών, κλπ.). υνεπώς, κατά τα προλεχθέντα, απαιτείται να προβλέπεται σε νό"ο η αρ"οδιότητα της δη"όσιας αρχής για τη δη"οσιοποίηση "έσω του ιαδικτύου των ονο"ατεπωνύ"ων και λοιπών επαγγελ"ατικών στοιχείων φορολογου"ένων προς επιδίωξη συγκεκρι"ένου θε"ιτού σκοπού.
- Επειδή, στην υπό κρίση υπόθεση, το Υπουργείο Οικονο"ικών, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, προέβη σε ανάρτηση στη σχετική ιστοσελίδα του διαδικτυακού τόπου του, στις 13 Μαΐου 2010, ελτίου Τύπου "ε θέ"α Ανακοίν ση σχετικά ε τα αποτελέσατα τ ν εκτεταέν ν ελέγχ ν σε γιατρούς ετά από διασταυρώσεις στοιχεί ν. Το εν λόγω ελτίο Τύπου συνοδευόταν από Παραρτή"ατα "ε σχετικούς πίνακες, όπου περιλα"βάνονταν και δύο πίνακες (αντίστοιχα, Παραρτή"ατα ΙΙ και ΙΙΙ) σχετικά "ε Κατάσταση γιατρών στην Αθήνα για τους οποίους προέκυψαν φορολογικές παραβάσεις και "ε Γιατρούς για τους οποίους έχουν καταλογιστεί ή είναι υπό καταλογισό πρόστια. Οι πίνακες αυτοί προσδιόριζαν ονο"αστικά ιατρούς, στους οποίους αποδίδονταν παραβιάσεις διατάξεων της φορολογικής νο"οθεσίας. Ο Πίνακας ΙΙ περιελά"βανε συνολικά 57 ιατρούς και περιείχε 4 στήλες "ε τα πλήρη ονο"ατεπώνυ"α, την επαγγελ"ατική διεύθυνση, την ειδικότητα των ενδιαφερο"ένων και το είδος των παραβάσεων, που τους αποδίδονταν. Ο Πίνακας ΙΙΙ περιελά"βανε 9 συνολικά ιατρούς και δύο διαγνωστικά κέντρα, περιείχε 3 στήλες "ε τα πλήρη ονο"ατεπώνυ"α (για τα διαγνωστικά κέντρα την επωνυ"ία), την περιοχή άσκησης επαγγελ"ατικής δραστηριότητας και το ύψος των προστί"ων που είχαν καταλογιστεί ή ήταν υπό καταλογισ"ό. 4 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr
- Επειδή, παρά τα όσα ισχυρίζεται το Υπουργείο Οικονο"ικών, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, η ανωτέρω επεξεργασία δια "έσου του ιαδικτύου απλών δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα ιατρών, που φέρονται να υπέπεσαν σε φορολογικές παραβάσεις, δεν προβλέπεται από ρητή νο"οθετική διάταξη. Αντιθέτως, η επεξεργασία αυτή προσκρούει στις διατάξεις του άρθρου 85 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδή"ατος (ΚΦΕ) και του άρθρου 31 του Κώδικα Βιβλίων και τοιχείων (ΚΒ ), που καθιερώνουν, ως κανόνα, το φορολογικό απόρρητο, το οποίο κά"πτεται "όνο στις περιοριστικά οριζό"ενες από το νο"οθέτη περιπτώσεις. υνεπώς, η επί"αχη επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα δεν παρίσταται νό"ι"η. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 1) Αποφαίνεται ότι η δη"οσιοποίηση στο διαδικτυακό τόπο του Υπουργείου Οικονο"ικών, ως υπευθύνου επεξεργασίας, στις 13 Μαΐου 2010, ελτίου Τύπου "ε πίνακες ιατρών φερο"ένων ως παραβατών της φορολογικής νο"οθεσίας συνιστά "η νό"ι"η επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα. 2) Απευθύνει προειδοποίηση στον υπεύθυνο επεξεργασίας να άρει, εντός προθεσ"ίας δεκαπέντε η"ερών από την κοινοποίηση της παρούσας, την επί"αχη επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα, αποσύροντας το συγκεκρι"ένο ελτίο Τύπου από το διαδικτυακό του τόπο. Ο Πρόεδρος Η Γρα##ατέας Χρ στος Γεραρής Γεωργ α Παλαιολόγου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 6