Αθήνα, 14-07-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2737-8/14-07-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ 55/2016 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της την 05.07.2016, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Πέτρος Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά µέλη της Αρχής Λεωνίδας Κοτσαλής, Αναστάσιος-Ιωάννης Μεταξάς, ∆ηµήτριος Μπριόλας, Πέτρος Τσαντίλας, και πυρίδων Βλαχόπουλος, αναπληρωµατικό µέλος της Αρχής, ως εισηγητής µε δικαίωµα ψήφου. Επίσης παρέστη το αναπληρωµατικό µέλος της Αρχής Παναγιώτης Ροντογιάννης σε αναπλήρωση του Αντωνίου υµβώνη, τακτικού µέλους της Αρχής, ο οποίος, παρόλο που εκλήθη νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστη λόγω κωλύµατος. τη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, η Καλλιόπη Καρβέλη, Ε.Ε.Π.-∆ικηγόρος ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία παρέσχε διευκρινίσεις και αποχώρησε πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Γεωργία Παλαιολόγου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού-Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα ακόλουθα: Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /2737/26.04.2016 καταγγελία της προς την Αρχή η Ένωση υντακτών Ηµερησίων Εφηµερίδων Αθηνών (στο εξής Ε ΗΕΑ), µε την ιδιότητά της ως επαγγελµατική οργάνωση που σύµφωνα µε το καταστατικό της εκπροσωπεί τους δηµοσιογράφους, οι οποίοι εργάζονται σε ηµερήσιες εφηµερίδες και 1 τα ραδιοτηλεοπτικά µέσα στην περιοχή Αθηνών, καθώς και στο Αθηναϊκό Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, στις Γενικές Γραµµατείες Υπουργείων, Γραφεία Τύπου, ΕΡΤ, και σε όλα τα ΝΠ∆∆, τους ΟΤΑ και τα ΝΠΙ∆, κατήγγειλε το «Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων –Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων Α.Ε.» (στο εξής ΑΠΕΜΠΕ Α.Ε.) για παράνοµη επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων των δηµοσιογράφων µελών της. Ειδικότερα, η Ε ΗΕΑ µε την ανωτέρω αναφερόµενη προσφυγή της προς την Αρχή κατήγγειλε τα εξής: Με την υπ’ αριθµ. 5938/2016 Υπουργική Απόφαση η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθ. 55 του ν. 4339/2015, θεσπίστηκαν κριτήρια για τη χορήγηση άδειας παράλληλης απασχόλησης στους δηµοσιογράφους, οι οποίοι υπηρετούν στην Γενική Γραµµατεία Ενηµέρωσης Επικοινωνίας µε οποιαδήποτε σχέση εργασίας, καθώς και στους δηµοσιογράφους και στις καλλιτεχνικές ειδικότητες της ΕΡΤ Α.Ε. και της ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. µε οποιαδήποτε σχέση εργασίας, ενώ ειδικότερα µε την παρ. 8 αυτής, οι δηµοσιογράφοι καλούνται προκειµένου να εξεταστεί η αίτηση αδείας παράλληλης απασχόλησης στα παραπάνω δηµόσια µέσα να προσκοµίσουν τη σύµβαση παράλληλης απασχόλησης καθώς και κάθε άλλο αποδεικτικό προς τούτο στοιχείο. Μετά την έκδοση της ανωτέρω Υπουργικής Απόφασης, η εργοδότρια εταιρία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. µε την από 29/03/2016 επιστολή της προς τους εργαζόµενους (µέσω e-mail), τους δήλωσε ότι σύµφωνα µε την ανωτέρω υπουργική απόφαση θα πρέπει µέχρι τις 07/04/2016 να καταθέσουν αντίγραφο της σύµβασης που αφορά την παράλληλη απασχόλησή τους καθώς και κάθε άλλο αποδεικτικό προς τούτο στοιχείο, «προκει ένου να εξεταστεί η αίτησή τους προς το ∆Σ, άλλως αυτή δε θα εξεταστεί ε ότι αυτό συνεπάγεται». Με την επιστολή αυτή, όπως καταγγέλλει η Ε ΗΕΑ, α) η εργοδότρια εταιρία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. ασκώντας καταχρηστικά το διευθυντικό της δικαίωµα υπερβαίνει τόσο τα όρια της καλής πίστης και των χρηστών ηθών όσο και τον κοινωνικοοικονοµικό σκοπό του δικαιώµατός της εξαναγκάζοντας τους εργαζοµένους στην άµεση συµµόρφωση τους υπό την απειλή της απόλυσης χωρίς αποζηµίωση, ενώ παράλληλα β) η ζητηθείσα προσκόµιση των συµβάσεων παράλληλης απασχόλησης των εργαζοµένων σε αυτή δηµοσιογράφων συνιστά δυσανάλογο µέτρο σε σχέση µε τον προβαλλόµενο σκοπό επεξεργασίας και συνεπώς δεν συνάδει µε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. β’ του ν. 2472/1997, καθόσον η προσκόµιση των συµβάσεων που περιλαµβάνουν τα πλήρη στοιχεία της σχέσης 2 απασχόλησης, περιλαµβανοµένων των οικονοµικών και λοιπών όρων, οδηγεί σε διαβίβαση πολύ περισσότερων στοιχείων από τα αναγκαία και πρόσφορα ενόψει της συγκεκριµένης επεξεργασίας. Κατά συνέπεια θα αρκούσε η κατάθεση υπεύθυνης δηλώσεως ως ηπιότερο µέσο προκειµένου να διαπιστωθεί η παράλληλη απασχόληση του εργαζοµένου, το οποίο όπως αναφέρει η καταγγέλλουσα έχει ήδη εφαρµοστεί, αφού µετά την έκδοση της υπουργικής απόφασης, οι δηµοσιογράφοι συµµορφούµενοι τόσο σε αυτήν όσο και στην από 27/01/2016 ανακοίνωση της Ε ΗΕΑ που τους καλούσε σχετικά, κατέθεσαν στις υπηρεσίες τους τις σχετικές υπεύθυνες δηλώσεις για την παράλληλη απασχόλησή τους. Επίσης επειδή η διοίκηση της ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. ανέβαλε τη συνεδρίασή της επί του θέµατος για τις 05/05/16, η καταγγέλλουσα παράλληλα µε την εξέταση από την Αρχή της νοµιµότητας των ενεργειών της ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. αναφορικά µε την απαίτηση προς τους εργαζόµενους δηµοσιογράφους προσκόµισης των συµβάσεων παράλληλης απασχόλησης ζήτησε και την έκδοση προσωρινής διαταγής για άµεση παύση της δηµιουργίας αρχείου από την εργοδότρια εταιρία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε µε τις συµβάσεις παράλληλης απασχόλησης και αναστολή της οποιασδήποτε επεξεργασίας των συµβάσεων αυτών µέχρι εκδόσεως οριστικής αποφάσεως από την Αρχή. Ο Πρόεδρος της Αρχής εξέτασε το αίτηµα έκδοσης προσωρινής διαταγής και ακολούθως την 04.05.16 εξέδωσε την προσωρινή διαταγή 1/16, µε την οποία έκρινε ότι για τους σκοπούς της παραγράφου 3 του άρθρου 55 του ν. 4339/2015 η εργοδότρια εταιρεία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε., αντί της συλλογής των συµβάσεων παράλληλης απασχόλησης των δηµοσιογράφων που υπηρετούν σε αυτήν, πρέπει να αρκεσθεί στο ηπιότερο µέτρο της συλλογής υπεύθυνης δήλωσης στην οποία θα περιγράφεται επακριβώς και κατά προτίµηση αυτολεξεί η παράλληλη απασχόληση κατ’ αντικείµενο και χρονική διάρκεια προς τον παράλληλο εργοδότη του δηµοσιογράφου, µε το σκεπτικό ότι η εξουσιοδοτική διάταξη δεν ορίζει δεσµευτικά τα αποδεικτικά µέσα της παράλληλης απασχόλησης, αλλά και η Υπουργική Απόφαση δέχεται την προσκόµιση και άλλων αποδεικτικών στοιχείων που αποδεικνύουν το περιεχόµενο της παράλληλης απασχόλησης. τη συνέχεια η Αρχή µε τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/2737-6/15.06.2016, Γ/ΕΞ/2737-7/15.06.2016 και Γ/ΕΞ/2737-8/15.06.2016 κλήσεις αντίστοιχα κάλεσε την Ε ΗΕΑ, την ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. και την ΕΡΤ Α.Ε. να παραστούν στη συνεδρίαση της Ολοµελείας της Αρχής την 28.06.2016, προκειµένου να εκδοθεί οριστική απόφαση επί της υποθέσεως. 3 Κατά την ακρόαση της 28.06.2016 παρέστησαν η πληρεξούσια δικηγόρος της Ε ΗΕΑ Χ. αλαβράκου και ο Αντιπρόεδρος αυτής, ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. . Ζιώγας και ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΕΡΤ Α.Ε Β. Πατσιαντός, οι οποίοι ανέπτυξαν τις απόψεις τους για την υπόθεση. Ειδικότερα, η πληρεξούσια δικηγόρος της Ε ΗΕΑ κατά την ανωτέρω ακρόαση της 28.06.2016, αλλά και µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /3757/13.06.2016 και Γ/ΕΙ /4216/04.07.2016 υποµνήµατα της ανέφερε τα εξής: α) µετά την έκδοση της προσωρινής διαταγής της Αρχής, η εργοδότρια εταιρία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. έκανε δεκτές τις υπεύθυνες δηλώσεις των δηµοσιογράφων µελών της, β) επειδή από την έκδοση της υπουργικής απόφασης και µέχρι τη συµµόρφωση της εργοδότριας εταιρίας ΑΠΕΜΠΕ Α.Ε. δηµιουργήθηκε στην εταιρία ένα αρχείο µε τις µέχρι εκείνο το χρονικό σηµείο κατατεθείσες συµβάσεις παράλληλης απασχόλησης, το οποίο είναι πλέον µη νόµιµο, η Ε ΗΕΑ εζήτησε µε την από 10.06.2016 αίτησή της το πρωτόκολλο καταστροφής του αρχείου αυτού, καθόσον υφίσταται κίνδυνος αθέµιτης χρήσης του αρχείου αυτού, αλλά µέχρι σήµερα δεν το έχει λάβει, και γ) πρέπει να εκδοθεί οριστική απόφαση από την Αρχή, η οποία θα δεσµεύει συνολικά και οριστικά. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. κατά την ανωτέρω ακρόαση της 28.06.2016, αλλά και µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /3964/22.06.2016 και Γ/ΕΙ /4218/04.07.2016 υποµνήµατά του ανέφερε ότι η εταιρία ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. α) πριν από την επίδικη προσφυγή της Ε ΗΕΑ, αποδέχθηκε εναλλακτικά και την προσκόµιση υπεύθυνων δηλώσεων που θα ανέφεραν τα βασικά στοιχεία της παράλληλης απασχόλησής τους, προκειµένου το ∆. . να είναι σε θέση να αποφασίσει εάν θα χορηγήσει ή όχι άδεια για παράλληλη απασχόληση ενόψει του ότι πολλοί δηµοσιογράφοι ανέφεραν ότι οι συµβάσεις που είχαν στον ιδιωτικό τοµέα ήταν άτυπες και δεν είχαν κανένα έγγραφο να προσκοµίσουν, β) από την κοινοποίηση της προσωρινής διαταγής της Αρχής την εφάρµοσε άµεσα και συµµορφώθηκε πλήρως µε το περιεχόµενό της, καλώντας τους δηµοσιογράφους που είχαν καταθέσει τις συµβάσεις εργασίας να τις παραλάβουν από τη γραµµατεία του ∆ και αντί αυτών να υποβάλουν τις αντίστοιχες υπεύθυνες δηλώσεις, γ) ουδέποτε εναντιώθηκε και ήδη αρκείται στην κατάθεση υπεύθυνων δηλώσεων και όχι συµβάσεων για την κρίση χορήγησης ή µη αδείας παράλληλης απασχόλησης, δ) ουδέποτε τήρησε οποιοδήποτε αρχείο και επέστρεψε αµέσως όσες συµβάσεις οικειοθελώς είχαν κατατεθεί και ε) ήδη και πριν την έκδοση της προσωρινής διαταγής της Αρχής, κατόπιν της υπ’ αριθµ. πρωτ. 106/27.04.2016 επιστολής της Γενικής Γραµµατείας Ενηµέρωσης και 4 Επικοινωνίας, προχώρησε στη λήψη µόνον υπευθύνων δηλώσεων και δεν τήρησε οποιοδήποτε αρχείο. Ο πληρεξούσιος δικηγόρος της ΕΡΤ Α.Ε. κατά την ανωτέρω ακρόαση της 28.06.2016, ανέφερε ότι προϋπόθεση της χορήγησης αδείας παράλληλης απασχόλησης των δηµοσιογράφων και του προσωπικού καλλιτεχνικών ειδικοτήτων της ΕΡΤ Α.Ε κατόπιν σχετικής αποφάσεως του ∆. . της εταιρίας ήταν η προσκόµιση αντιγράφου του σχεδίου της σύµβασης παράλληλης απασχόλησης και κάθε άλλου αποδεικτικού προς τούτο στοιχείου, όπως προκύπτει και από το κατατεθέν στην Αρχή υπ’ αριθµ. πρωτ. 1073/06.04.2016 αντίγραφο του πρακτικού του ∆. . της ΕΡΤ Α.Ε. (αριθµ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙ /4110/28.06.2016). Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου και αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγήτρια (η τελευταία στη συνέχεια αποχώρησε), µετά από διεξοδική συζήτηση Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1. ύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/1997, τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα πρέπει να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών καθώς και να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται ενόψει των σκοπών επεξεργασίας, για να είναι δε νόµιµη η επεξεργασία των προσωπικών δεδοµένων (συλλογή, καταχώριση, αποθήκευση, συσχέτιση, συνδυασµός κ.λπ.) θα πρέπει να έχει προηγηθεί κατά κανόνα η συγκατάθεση του υποκειµένου των δεδοµένων για τη συγκεκριµένη κάθε φορά επεξεργασία (άρθρο 5 του ν. 2472/12997). ύµφωνα µε την παράγραφο 3 του άρθρου 55 του ν. 4339/2015 « 3. Οι δη οσιογράφοι, οι οποίοι υπηρετούν στη ΓΓΕΕ, καθώς και οι δη οσιογράφοι και οι καλλιτεχνικές ειδικότητες της ΕΡΤ ΑΕ και του Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων ΑΕ ε οποιαδήποτε σχέση εργασίας, θα πορούν κατόπιν άδειας να απασχολούνται παράλληλα 5 ε σύ βαση εξαρτη ένης εργασίας ή παροχής υπηρεσιών ή έργου σε έντυπα ηλεκτρονικά ή διαδικτυακά έσα ενη έρωσης του ιδιωτικού το έα, εφόσον η παράλληλη απασχόλησή τους δεν σχετίζεται ως προς το αντικεί ενο της ε τα ιδιαίτερα καθήκοντα της θέσης τους και δεν παρε ποδίζει την ο αλή εκτέλεση της υπηρεσίας τους. Τα κριτήρια χορήγησης της ως άνω άδειας, θα προσδιορισθούν ε απόφαση, που εκδίδει ο Υπουργός, στον οποίο ανατίθενται εκάστοτε οι αρ οδιότητες της Γενικής Γρα ατείας Ενη έρωσης και Επικοινωνίας. Η άδεια χορηγείται στους δη οσιογράφους όνι ους ή ε σύ βαση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου της ΓΓΕΕ ε σύ φωνη αιτιολογη ένη γνώ η του Υπηρεσιακού Συ βουλίου της και πορεί να ανακαλείται ε τον ίδιο τρόπο. Στους δη οσιογράφους της ΕΡΤ ΑΕ και του ΑΠΕ ΜΠΕ ΑΕ η άδεια χορηγείται ε σύ φωνη αιτιολογη ένη γνώ η του ∆ιοικητικού Συ βουλίου της ΑΕ και πορεί να ανακαλείται ε τον ίδιο τρόπο». ύµφωνα δε µε την παράγραφο 8 της Υπουργικής Απόφασης αριθµ. 5938/2016 η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθ. 55 του ν. 4339/2015, προϋπόθεση για την εξέταση της αίτησης παράλληλης απασχόλησης αποτελεί η προσκόµιση της σύµβασης παράλληλης απασχόλησης καθώς και κάθε άλλου αποδεικτικού προς τούτο στοιχείου. 2. Επειδή η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 55 παρ. 3 του ν. 4339/2015 δεν ορίζει δεσµευτικά τα αποδεικτικά µέσα της παράλληλης απασχόλησης, ενώ παράλληλα η Υπουργική Απόφαση 5938/2016 δέχεται την προσκόµιση και άλλων αποδεικτικών στοιχείων που αποδεικνύουν το περιεχόµενο της παράλληλης απασχόλησης. Κατά συνέπεια σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 1 περ. β’ του ν. 2472/1997, ηπιότερο µέτρο αντί της προσκόµισης της σύµβασης είναι η προσκόµιση υπεύθυνης δήλωσης του δηµοσιογράφου στην οποία θα περιγράφεται η παράλληλη απασχόληση κατ’ αντικείµενο και χρονική διάρκεια προς τον παράλληλο εργοδότη, όπως άλλωστε αναφέρεται και στην 1/16 προσωρινή διαταγή. Επειδή όπως αναλυτικά στο ιστορικό αναφέρεται πριν από τη συζήτηση της υποθέσεως η ΑΠΕ-ΜΠΕ Α.Ε. όχι µόνο συµµορφώθηκε µε το περιεχόµενό της ως άνω προσωρινής διαταγής, αλλά ρητώς εδήλωσε ότι αρκείται στην κατάθεση υπεύθυνων δηλώσεων και όχι συµβάσεων για την κρίση χορήγησης ή µη αδείας 6 παράλληλης απασχόλησης, ενώ όπως δηλώθηκε κατηγορηµατικά από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της εταιρίας ενώπιον της Αρχής δεν έχει τηρηθεί αρχείο µε τις ήδη κατατεθείσες συµβάσεις, περί τις δέκα τον αριθµόν, αφού αυτές επεστράφησαν. Υπό τα δεδοµένα αυτά η προσφυγή της Ε ΗΕΑ κατά του Αθηναϊκού Μακεδονικού Πρακτορείου Ειδήσεων δεν φαίνεται να έχει πλέον αντικείµενο. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Παρέλκει η περαιτέρω εξέταση της προσφυγής αυτής ως άνευ αντικειµένου. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Γεωργία Παλαιολόγου 7
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.