Χορήγηση αδείας στην Δ/νση Στρατιωτικού Αρχείου του Γενικού Επιτελείου Στρατού για πρόσβαση ερευνήτριας στο αρχειακό υλικό της υπηρεσίας

Αθήνα, 08-06-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2788-1/08-06-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟΣΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 ΑΠΟΦΑΣΗ 106/2012 Η Αρχή Προστασ ας εδοένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε σε σύνθεση Τήατος στο κατάστηά της την 15.5.2012 ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γ. Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοένου του Προέδρου της Αρχής Π. Χριστόφορου, Γ. Λαζαράκος, ως εισηγητής και Π. Τσαντ λας, αναπληρωατικά έλη, σε αντικατάσταση των τακτικών ελών Α.Ι. Μεταξά και Α. Πράσσου, αντ στοιχα, οι οπο οι αν και εκλήθησαν νο ως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύατος. Παρούσα χωρ ς δικα ωα ψήφου ήταν η Μαρ α Αλικάκου, νοικός ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οπο α αποχώρησε ετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τήατος διοικητικών και οικονοικών υποθέσεων, ως γραατέας. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με το ε αρ. πρωτ. …/../…../../11.4.2012 (αριθ. πρωτ. της Αρχής Γ/ΕΙΣ/ 2788/17.4.2012 ) έγγραφό της η υπηρεσ α στρατιωτικών αρχε ων του Γενικού Επιτελε ου του Στρατού ζήτησε την άδεια της Αρχής προκειένου να επιτρέψει την πρόσβαση της A, λέκτορα του School of Historical Studies του Πανεπιστη ου του Newcastle της Μ. Βρεταν ας, στο αρχε ο που τηρε η ενλόγω υπηρεσ α στο πλα σιο επιστηονικής έρευνας. Από τα στοιχε α του φακέλου της υπόθεσης προκύπτει ότι η A υπέβαλε α τηση στο Γενικό Επιτελε ο Στρατού ζητώντας να έχει πρόσβαση στα Μητρώα του Στρατού για τα έτη 1900-1980 προκειένου να εκπονήσει ελέτη σχετικά ε τις σωατοετρικές επιπτώσεις του λοιού στο στρατό. Συγκεκριένα, αντικε ενο της έρευνας θα αποτελέσουν τα ανθρωποετρικά και σωατοετρικά στοιχε α του στρατιωτικού πληθυσού και ο τρόπος αλλαγής των στοιχε ων αυτών κατά την παραπάνω χρονική περ οδο ε κύριο στόχο να εξαχθούν συλλογικά στατιστικά στοιχε α. Το Γενικό Επιτελε ο Στρατού ενέκρινε την χορήγηση των αιτούενων στοιχε ων στην ερευνήτρια (απλά προσωπικά δεδοένα), εκτός από εκε να που αναφέρονταν σε θέατα υγε ας (ευα σθητα προσωπικά δεδοένα). Για τα τελευτα α ζήτησε την άδεια της Αρχής ε το παραπάνω σχετικό έγγραφο. Η Αρχή, ετά από εξέταση των στοιχε ων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και την βοηθό εισηγητή, η οπο α στη συνέχεια αποχώρησε και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. Το άρθρο 2 στοιχ. β΄, δ΄ και ζ΄ του ν. 2472/1997 για την προστασ α του ατόου από την επεξεργασ α δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα προβλέπει ότι «“Ευαίσθ τα δεδο ένα” [νοούνται] τα δεδο ένα που αφορούν τ φυλετική ή εθνική προέλευσ , τα πολιτικά φρονή ατα, τις θρ σκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τ συ ετοχή σε ένωσ ,σω ατείο και συνδικαλιστική οργάνωσ , τ ν υγεία, τ ν κοινωνική πρόνοια και τ ερωτική ζωή, καθώς και τα σχετικά ε ποινικές διώξεις ή καταδίκες,... “Επεξεργασία δεδο ένων προσωπικού χαρακτήρα” [νοείται] κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγ ατοποιείται,από το όσιο ή από νο ικό πρόσωπο δ οσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωσ προσώπων ή φυσικό πρόσωπο ε ή χωρίς τ Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 βοήθεια αυτο ατοποι χαρακτήρα, όπως τροποποί σ , διάθεσ , διαγραφή, ένων συλλογή, εξαγωγή, συσχέτισ εθόδων και εφαρ όζονται σε δεδο ένα προσωπικού καταχώρισ , χρήσ , οργάνωσ , διαβίβασ , ή ο συνδυασ ός, διατήρ σ ή αποθήκευσ , διάδοσ ή κάθε άλλ ς ορφής διασύνδεσ , δέσ ευσ (κλείδω α), καταστροφή,... “Υπεύθυνος Επεξεργασίας” [νοείται] οποιοσδήποτε καθορίζει το σκοπό και τον τρόπο επεξεργασίας των δεδο ένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως φυσικό ή νο ικό πρόσωπο, δ όσια αρχή ή υπ ρεσία ή οποιοσδήποτε άλλος οργανισ ός». Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α΄ και β΄ του ν. 2472/1997 ορ ζει, εταξύ άλλων, ότι ο σκοπός της επεξεργασ ας πρέπει να ε ναι καθορισένος, σαφής και νόιος, τα δε δεδοένα να ε ναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του σκοπού της επεξεργασ ας. Για τη νόιη επεξεργασ α ευα σθητων προσωπικών δεδοένων απαρα τητη ε ναι η χορήγηση άδειας από την Αρχή στην περ πτωση που συντρέχει κάποια από τις βάσεις νοιότητας της επεξεργασ ας που ορ ζονται στην παράγραφο 2 του άρθρου 7 του ν.2472/
2. Σύφωνα, λοιπόν, ε το άρθρ. 7 § 2 στοιχ. στ΄ του ν. 2472/1997 «Κατ’εξαίρεσ επιτρέπεται ευαίσθ των δεδο ένων, καθώς και από άδεια τ ς Αρχής, όταν επιστ συλλογή και επεξεργασία ίδρυσ και λειτουργία σχετικού αρχείου, ύστερα επεξεργασία πραγ ατοποιείται για ερευν τικούς και ονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τ ρείται λα βάνονται όλα τα απαραίτ τα ανωνυ ία και έτρα για τ ν προστασία των δικαιω άτων των προσώπων στα οποία αναφέρονται». Το άρθρ. 10 του ιδ ου νόου ορ ζει τα εξής: «
3. Η επεξεργασία δεδο ένωνπροσωπικού χαρακτήρα είναι απόρρ τ . ιεξάγεται αποκλειστικά και όνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος τ ν επεξεργασία και όνον κατ’ εντολή του. (…)
4. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λα βάνει τα κατάλλ λα οργανωτικά και τεχνικά έτρα για τ ν ασφάλεια των δεδο ένων και τ ν προστασία τους από τυχαία ή αθέ ιτ καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωσ , απαγορευ έν διάδοσ ή πρόσβασ και κάθε άλλ ορφή αθέ ιτ ς επεξεργασίας. Αυτά τα έτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται επεξεργασία και φύσ των δεδο ένων που είναι αντικεί ενο τ ς επεξεργασίας. …» Από τις προαναφερθε σες διατάξεις προκύπτει ότι η επεξεργασ α ευα σθητων προσωπικών δεδοένων επιτρέπεται σύφωνα ε το άρθρ. 7 § 2 στοιχ. στ΄ του ν. 2472/1997, για ερευνητικούς και επιστηονικούς σκοπούς - όπως, στη συγκεκριένη Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 περ πτωση, χωρ ς τη συγκατάθεση του υποκειένου (βλ. και άρθρ. 16 παρ. 1 Σ, όπου ορ ζεται ότι η ανάπτυξη και προαγωγή της έρευνας αποτελε υποχρέωση του Κράτους), υπό τις προϋποθέσεις της τήρησης της ανωνυ ας και της λήψης των απαρα τητων έτρων για την προστασ α των δικαιωάτων των υποκειένων των δεδοένων.
5. Η Αρχή σύφωνα ε την πάγια νοολογ α της χορήγησε σε ερευνητές την προβλεπόενη στις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. στ’ του Ν. 2472/1997 άδεια επεξεργασ ας ευα σθητων προσωπικών δεδοένων για επιστηονικούς και ερευνητικούς σκοπούς (βλ. πρόσφατες αποφάσεις Αρχής 10/2011, 67/2011, 85/2011, 121/2011) ε τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχετικά αρχε α να γ νει στο χώρο τήρησής τους, ώστε να ην εκφύγουν από την σφα ρα επιρροής του υπευθύνου επεξεργασ ας β) οι αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το αρχε ο όνο όσα στοιχε α τους ε ναι κατά την επιστηονική κρ ση τους απαρα τητα για την ολοκλήρωση του συγκεκριένου ερευνητικού έργου, τα στοιχε α θα εξαχθούν σε ανώνυη ορφή και γ) η ανωνυοπο ηση των προσωπικών δεδοένων θα γ νει κατά τη διάρκεια της πρόσβασης στα δεδοένα (καθώς, στις κρινόενες περιπτώσεις, δεν προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνητών να συνδέσουν τα στοιχε α που ταυτοποιούν τα υποκε ενα ε τα προσωπικά τους δεδοένα και να καταγράψουν πλήρη –η ανωνυοποιηένα- στοιχε α για την διεξαγωγή της έρευνας).
6. Επειδή, εν προκειένω, ο προβαλλόενος σκοπός επεξεργασ ας – εκπόνηση επιστηονικής έρευνας της λέκτορα του School of Historical Studies του Πανεπιστη ου του Newcastle της Μ. Βρεταν ας ε αντικε ενο «οι σωατοετρικές επιπτώσεις του λοιού στο στρατό», ε ναι καθορισένος, σαφής και νόιος, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. 2472/
7. Εξάλλου, δεν τ θεται θέα προστασ ας δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα για τα πρόσωπα εκε να, που έχουν αποθάνει, διότι όνο ζώντα φυσικά πρόσωπα υπάγονται στο προστατευτικό πεδ ο εφαρογής του Ν. 2472/
9. Επειδή, περαιτέρω, τυγχάνει εφαρογής η διάταξη του άρθρου 7, παρ. 2, περ. (στ) του Ν. 2472/
10. ηλαδή, η ζητούενη συλλογή και επεξεργασ α αφορά, εν έρει, ευα σθητα δεδοένα, και πρέπει να επιτραπε , κατ’ εξα ρεση και χωρ ς τη συγκατάθεση των υποκειένων, διότι πραγατοποιε ται για ερευνητικούς και επιστηονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρε ται η ανωνυ α και λαβάνονται όλα τα απαρα τητα έτρα για την προστασ α των δικαιωάτων των προσώπων στα οπο α αναφέρονται. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή χορηγε στο Γενικό Επιτελε ο Στρατού άδεια να επιτρέψει την πρόσβαση της A στο Μητρώο του Στρατού των ετών 1900-1980 για την επιστηονική τεκηρ ωση ερευνητικού έργου ε αντικε ενο «οι σωατοετρικές επιπτώσεις του λοιού στο στρατό κατά τη χρονική περ οδο 1900-1980», υπό τους εξής όρους: α) η πρόσβαση να πραγατοποιηθε στο χώρο του Γενικού Επιτελε ου Στρατού, β) η ερευνήτρια να εξαγάγει αυτοπροσώπως από τα αρχε α του στρατού όνο όσα στοιχε α ε ναι κατά την επιστηονική της κρ ση απαρα τητα για την ολοκλήρωση του συγκεκριένου ερευνητικού της έργου και γ) η κωδικοπο ηση (ανωνυοπο ηση) των δεδοένων να γ νει από την δια την ερευνήτρια και ήδη κατά τη διάρκεια της πρόσβασης στα δεδοένα υπό την έννοια ότι δεν επιτρέπεται να εξαχθούν από τα αρχε α του Γενικού Επιτελε ου Στρατού στοιχε α που ταυτοποιούν τα ονοαστικά αναφερόενα πρόσωπα ε τα δεδοένα (τόσο τα ευα σθητα, όσο και τα απλά) που συλλέγονται και που τα αφορούν. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γεώργιος Μπατζαλέξης Η Γρα--ατέας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5