Αθήνα, 22-12-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3838-1/22-12-2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟ ΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 165/2011 Η Αρχή Προστασίας εδο"ένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τ"ή"ατος στο κατάστη"ά της την 20.12.2011 "ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκει"ένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γ. Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυο"ένου του Προέδρου της Αρχής Π. Χριστόφορου, Γ. Λαζαράκος, ως εισηγητής, και Χ. Ανθόπουλος, αναπληρω"ατικά "έλη, σε αντικατάσταση των τακτικών "ελών. Α.- Ι. Μεταξά και . Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νο"ί"ως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύ"ατος. To τακτικό "έλος Α. Πράσσος και το αναπληρω"ατικό αυτού Π. Τσαντίλας, αν και εκλήθησαν νο"ί"ως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύ"ατος. Παρούσα χωρίς δικαίω"α ψήφου ήταν η K. Καρβέλη, νο"ικός ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε "ετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τ"ή"ατος διοικητικών και οικονο"ικών υποθέσεων, ως γρα""ατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Την υπ’ αριθ". πρωτ. Γ/ΕΙ /3838/1.6.2011 αίτηση του A, υποψήφιου διδάκτορα του Τ"ή"ατος Πολιτικών Επιστη"ών του Αριστοτέλειου Πανεπιστη"ίου Θεσσαλονίκης για γνω"οδότηση της Αρχής σχετικά "ε το αίτη"ά του για πρόσβαση στο ιστορικό αρχείο της Εθνικής Τράπεζας. Η Αρχή εξετάζοντας την παραπάνω αίτηση και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου και αφού άκουσε τον εισηγητή και την βοηθό εισηγητού, η οποία στη συνέχεια αποχώρησε και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦ ΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ ύ"φωνα "ε το άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν. 2472/1997 «Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδο"ένων, καθώς και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν… η επεξεργασία πραγ"ατοποιείται για ερευνητικούς και επιστη"ονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρείται η ανωνυ"ία και λα"βάνονται όλα τα απαραίτητα "έτρα για την προστασία των δικαιω"άτων των προσώπων στα οποία αναφέρονται». Το άρθρ. 2 στοιχ. β΄ του ιδίου νό"ου ορίζει ότι στα ευαίσθητα προσωπικά δεδο"ένα συγκαταλέγονται και αυτά που αφορούν στις ποινικές διώξεις ή καταδίκες του ατό"ου. ύ"φωνα "ε το άρθρ. 2 στοιχ. δ΄ του ιδίου νό"ου ως «επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα» ορίζεται, "εταξύ άλλων, η συλλογή, η αποθήκευση, η εξαγωγή, η χρήση, η διάδοση, ή κάθε άλλης "ορφής διάθεση των προσωπικών δεδο"ένων. Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/1997 ορίζει, "εταξύ άλλων, ότι ο σκοπός της επεξεργασίας πρέπει να είναι καθορισ"ένος, σαφής και νό"ι"ος, τα δε δεδο"ένα να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του σκοπού της επεξεργασίας. Το άρθρ. 10 του ιδίου νό"ου ορίζει τα εξής: «
- Η επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα είναι απόρρητη. ιεξάγεται αποκλειστικά και "όνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία και "όνον κατ’ εντολήν του. (…)
- Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λα"βάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά "έτρα για την ασφάλεια των δεδο"ένων και την προστασία τους από τυχαία ή αθέ"ιτη καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευ"ένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη "ορφή αθέ"ιτης επεξεργασίας. Αυτά τα "έτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξεργασία και η φύση των δεδο"ένων που είναι αντικεί"ενο της επεξεργασίας. …» Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει ότι η επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδο"ένων επιτρέπεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρ. 7 § 2 περ. στ’ του ν. 2472/1997, δεδο"ένου ότι ο σκοπός της επεξεργασίας - όπως, στη Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 συγκεκρι"ένη περίπτωση, η επιστη"ονική ιστορική έρευνα είναι νό"ι"ος (βλ. και άρθρ. 16 παρ. 1 .), σαφής και καθορισ"ένος και εφόσον τα δεδο"ένα που τυγχάνουν επεξεργασίας δεν υπερβαίνουν τον σκοπό της επεξεργασίας και λα"βάνονται τα οργανωτικά "έτρα για την ασφάλεια των δεδο"ένων σύ"φωνα "ε το άρθρ. 10 του προαναφερθέντος νό"ου. Όπως έχει κρίνει η Αρχή σε ανάλογες περιπτώσεις (αποφάσεις "ε αριθ". 63/2002, 53/2003):«στην περίπτωση της ιστορικής έρευνας, όταν αυτή αφορά επαρκώς εξατο"ικευ"ένα πρόσωπα της ιστορίας που βρίσκονται ακό"α εν ζωή, θα πρέπει ο ερευνητής, "ε "έρι"να του υπευθύνου επεξεργασίας, να λα"βάνει προηγου"ένως σχετική άδεια της Αρχής». Οπότε η Αρχή χορήγησε την σχετική άδεια προς τον υπεύθυνο επεξεργασίας του σχετικού αρχείου, από τον οποίο ζητούσε ο ερευνητής την πρόσβαση προς εκπλήρωση του ερευνητικού/επιστη"ονικού σκοπού, «υπό τον όρο ότι θα τηρηθεί η ανωνυ"ία των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα αιτού"ενα στοιχεία, ώστε να αποφευχθεί κάθε δυνατότητα ταυτοποίησης» σε κάθε περίπτωση δηλ. "ε τήρηση της ανωνυ"ίας κατά τη δη"οσιοποίηση των πορισ"άτων της σχετικής έρευνας. Η Αρχή "ε τις "ε αριθ". 46, 47/ 2004 αποφάσεις της χορήγησε ανάλογη άδεια στον υπεύθυνο επεξεργασίας για την επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδο"ένων υγείας για επιστη"ονικούς/ερευνητικούς σκοπούς "ε τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία να γίνει στο χώρο τήρησής τους, ώστε να "ην εκφύγουν από την σφαίρα επιρροής του υπευθύνου επεξεργασίας β) οι αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το αρχείο "όνο όσα στοιχεία τους είναι κατά την επιστη"ονική κρίση τους απαραίτητα για την ολοκλήρωση του συγκεκρι"ένου ερευνητικού έργου, τα στοιχεία θα εξαχθούν σε ανώνυ"η "ορφή και γ) η ανωνυ"οποίηση των προσωπικών δεδο"ένων θα γίνει κατά τα διάρκεια της πρόσβασης στα δεδο"ένα (καθώς, στις κρινό"ενες περιπτώσεις, δεν προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνητών να συνδέσουν τα στοιχεία που ταυτοποιούν τα υποκεί"ενα "ε τα προσωπικά τους δεδο"ένα και να καταγράψουν πλήρη –"η ανωνυ"οποιη"ένα- στοιχεία για την διεξαγωγή της έρευνας). Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα εξής: Με την υπ’ αριθ". πρωτ. Γ/ΕΙ /3838/1.6.2011 αίτησή του ο A, υποψήφιος διδάκτορας του τ"ή"ατος Πολιτικών Επιστη"ών του Αριστοτέλειου Πανεπιστη"ίου Θεσσαλονίκης ζητά να του δοθεί από την Αρχή η άδεια επιτόπιας έρευνας στο Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας και ειδικότερα, στους φακέλους που Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 διαβίβασε η τράπεζα "ε βάση την πράξη «Περί επιβολής κυρώσεων κατά των συνεργασθέντων "ετά του εχθρού» (δη"οσίευση της Πράξης: 20 Ιανουαρίου 1945, υπ’ αριθ". 12), προκει"ένου να αντλήσει στοιχεία απαραίτητα για την εκπόνηση της διδακτορικής του διατριβής "ε θέ"α «Οικονο"ία και πολιτική στην Ελλάδα του Β’ Παγκοσ"ίου πολέ"ου (1940-1944)». Επειδή υπάρχει πιθανότητα ανά"εσα στο αρχειακό υλικό στο οποίο ζητείται η πρόσβαση από τον ερευνητή να υπάρχουν δεδο"ένα προσώπων που βρίσκονται εν ζωή, τυγχάνει εφαρ"ογής ο ν. 2472/1997 και η Αρχή γνω"οδοτεί για τη χορήγηση (ή "η) αδείας για πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο. Επειδή τα αιτού"ενα στοιχεία είναι αναγκαία και απαραίτητα για τον αιτούντα προκει"ένου να πραγ"ατοποιηθεί η έρευνά του, πρέπει να του επιτραπεί η πρόσβαση στο ιστορικό αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, "ε την προϋπόθεση να εξάγει "όνον τα δεδο"ένα που κατά την επιστη"ονική του κρίση είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της "ελέτης του, να καταγράψει "όνον το ιστορικό της κάθε περίπτωσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό "ε συγκεκρι"ένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται ακό"α στη ζωή, να εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυ"η "ορφή και να τηρήσει την ανωνυ"οποίηση σε κάθε "εταγενέστερη χρήση των δεδο"ένων αυτών "ε π.χ. δη"οσιοποίηση της έρευνας. Για τους λόγους αυτούς Η Αρχή χορηγεί άδεια στην Εθνική Τράπεζα, ως υπεύθυνη επεξεργασίας του παραπάνω αρχείου να επιτρέψει στον υποψήφιο διδάκτορα του τ"ή"ατος Πολιτικών Επιστη"ών του Αριστοτέλειου Πανεπιστή"ιου Θεσσαλονίκης A, την πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο "ε τους εξής όρους: α)η πρόσβαση να γίνει στον τόπο που αυτό τηρείται σή"ερα, και ο ερευνητής β)να εξάγει "όνον τα δεδο"ένα που, κατά την επιστη"ονική του κρίση, είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της "ελέτης του, γ)να καταγράψει "όνον το ιστορικό της κάθε περίπτωσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό "ε συγκεκρι"ένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται ακό"α στη ζωή, δ)να εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυ"η "ορφή και ε)να τηρήσει την ανωνυ"οποίηση σε κάθε "εταγενέστερη χρήση των δεδο"ένων αυτών. Ο Πρόεδρος Γέωργιος Μπατζαλέξης Η Γρα ατέας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4