Αθήνα, 31-05-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3947/31-05-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟΣΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ Η 93/2012 Η Αρχή Προστασ ας εδοένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε σε σύνθεση Τήατος στο κατάστηά της την 15.5.2012 ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γ. Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοένου του Προέδρου της Αρχής Π. Χριστόφορου, Γ. Λαζαράκος, ως εισηγητής, Π. Τσαντ λας και Χ. Ανθόπουλος, αναπληρωατικά έλη, σε αντικατάσταση των τακτικών ελών Α.- Ι. Μεταξά, Α. Πράσσου και . Μπριόλα, αντ στοιχα, οι οπο οι αν και εκλήθησαν νο ως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύατος. Παρούσα χωρ ς δικα ωα ψήφου ήταν η K. Καρβέλη, νοικός ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οπο α αποχώρησε ετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τήατος διοικητικών και οικονοικών υποθέσεων, ως γραατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με το ε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6964/21.10.2011 έγγραφο ερώτηά του προς την Αρχή Προστασ ας εδοένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ο A, καθηγητής ιστορ ας στη Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Στρατιωτική Σχολή Ευελπ δων ζητά την άδεια της Αρχής, προκειένου να του επιτραπε η πρόσβαση στις ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεων και θανάτων της τέως κοινότητας Κάτω Παναγιάς Κυλλήνης για τα έτη 1923-1995, προκειένου να επεξεργασθε στατιστικά τα προσωπικά δεδοένα των κατο κων της συγκεκριένης κοινότητας και να τα εντάξει σε σχετική ιστορική ελέτη του για το προσφυγικό ζήτηα. Όπως ειδικότερα αναφέρει ο αιτών ιστορικός ερευνητής στην α τησή του προς την Αρχή, προκειένου να συγγράψει ονογραφ α για την ιστορική πορε α των περιοχών Κάτω Παναγιάς Μ. Ασ ας και Κάτω Παναγιάς Νοού Ηλε ας, ε ναι αναγκα α η ελέτη και έρευνα των πληθυσιακών δεδοένων των περιοχών, όπως γεννήσεις και θάνατοι των ικρασιατών προσφύγων της κοινότητας Κάτω Παναγιάς Κυλλήνης Νοού Ηλε ας για τα ‘έτη 1923-
- Εκτός από πληθυσιακά δεδοένα, ο ερευνητής δεν επιθυε να χρησιοποιήσει ευα σθητα προσωπικά δεδοένα, όπως θρήσκευα ή προβλήατα υγε ας των ατόων αυτών. Μετά από εξέταση των προαναφερόενων στοιχε ων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Σύφωνα ε το άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν. 2472/1997 «Κατ’ εξα ρεση επιτρέπεται η συλλογή και η επεξεργασ α ευα σθητων δεδοένων, καθώς και η δρυση και λειτουργ α σχετικού αρχε ου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν… η επεξεργασ α πραγατοποιε ται για ερευνητικούς και επιστηονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρε ται η ανωνυ α και λαβάνονται όλα τα απαρα τητα έτρα για την προστασ α των δικαιωάτων των προσώπων στα οπο α αναφέρονται». Το άρθρ. 2 στοιχ. β΄ του ιδ ου νόου ορ ζει ότι στα ευα σθητα προσωπικά δεδοένα συγκαταλέγονται και αυτά που αφορούν στις ποινικές διώξεις ή καταδ κες του ατόου. Σύφωνα ε το άρθρ. 2 στοιχ. δ΄ του ιδ ου νόου ως «επεξεργασ α δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα» ορ ζεται, εταξύ άλλων, η συλλογή, η αποθήκευση, η εξαγωγή, η χρήση, η διάδοση, ή κάθε άλλης ορφής διάθεση των προσωπικών δεδοένων. Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/1997 ορ ζει, εταξύ άλλων, ότι ο σκοπός της επεξεργασ ας πρέπει να ε ναι καθορισένος, σαφής και νόιος, τα δε Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 δεδοένα να ε ναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του σκοπού της επεξεργασ ας. Το άρθρ. 10 του ιδ ου νόου ορ ζει τα εξής: «
- Η επεξεργασ α δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα ε ναι απόρρητη. ιεξάγεται αποκλειστικά και όνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασ ας ή του εκτελούντος την επεξεργασ α και όνον κατ’ εντολήν του. (…)
- Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας οφε λει να λαβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά έτρα για την ασφάλεια των δεδοένων και την προστασ α τους από τυχα α ή αθέιτη καταστροφή, τυχα α απώλεια, αλλο ωση, απαγορευένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη ορφή αθέιτης επεξεργασ ας. Αυτά τα έτρα πρέπει να εξασφαλ ζουν επ πεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξεργασ α και η φύση των δεδοένων που ε ναι αντικε ενο της επεξεργασ ας. …» Από τις προαναφερθε σες διατάξεις προκύπτει ότι η επεξεργασ α ευα σθητων προσωπικών δεδοένων επιτρέπεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρ. 7 § 2 περ. στ’ του ν. 2472/1997, δεδοένου ότι ο σκοπός της επεξεργασ ας - όπως, στη συγκεκριένη περ πτωση, η επιστηονική έρευνα, ε ναι νόιος (βλ. και άρθρ. 16 παρ. 1 Σ.), σαφής και καθορισένος και εφόσον τα δεδοένα που τυγχάνουν επεξεργασ ας δεν υπερβα νουν τον σκοπό της επεξεργασ ας και λαβάνονται τα οργανωτικά έτρα για την ασφάλεια των δεδοένων σύφωνα ε το άρθρ. 10 του προαναφερθέντος νόου.
- Η Αρχή σύφωνα ε την πάγια νοολογ α της χορήγησε σε ερευνητές την προβλεπόενη στις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. στ’ του Ν. 2472/1997 άδεια επεξεργασ ας ευα σθητων προσωπικών δεδοένων για επιστηονικούς και ερευνητικούς σκοπούς (βλ. πρόσφατες αποφάσεις Αρχής 10/2011, 67/2011, 85/2011, 121/2011) ε τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχετικά αρχε α να γ νει στο χώρο τήρησής τους, ώστε να ην εκφύγουν από την σφα ρα επιρροής του υπευθύνου επεξεργασ ας β) οι αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το αρχε ο όνο όσα στοιχε α τους ε ναι κατά την επιστηονική κρ ση τους απαρα τητα για την ολοκλήρωση του συγκεκριένου ερευνητικού έργου, τα στοιχε α θα εξαχθούν σε ανώνυη ορφή και γ) η ανωνυοπο ηση των προσωπικών δεδοένων θα γ νει κατά τα διάρκεια της πρόσβασης στα δεδοένα (καθώς, στις κρινόενες περιπτώσεις, δεν προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνητών να συνδέσουν τα στοιχε α που ταυτοποιούν τα υποκε ενα ε τα προσωπικά τους δεδοένα και να καταγράψουν πλήρη –η ανωνυοποιηένα- στοιχε α για την διεξαγωγή της έρευνας). Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3
- Επειδή, εν προκειένω, ο προβαλλόενος σκοπός επεξεργασ ας – σύνταξη ιστορικής ελέτης, από επιστήονα–ερευνητή, ε ναι καθορισένος, σαφής και νόιος, κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. 2472/
- Αντικε ενο, δε, της κρ σιης επεξεργασ ας που συν σταται στη συλλογή των ληξιαρχικών εγγραφών γεννήσεων–θανάτων της περιόδου 1923–1995 αποτελούν τόσο απλά όσο και ευα σθητα δεδοένα προσωπικού χαρακτήρα. Εξάλλου, δεν τ θεται θέα προστασ ας ληξιαρχικών δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα για τα πρόσωπα εκε να, που έχουν αποθάνει, διότι όνο ζώντα φυσικά πρόσωπα υπάγονται στο προστατευτικό πεδ ο εφαρογής του Ν. 2472/
- Επειδή, περαιτέρω, τυγχάνει εφαρογής η διάταξη του άρθρου 7, παρ. 2, περ. (στ) του Ν. 2472/
- ηλαδή, η ζητούενη συλλογή και επεξεργασ α αφορά, εν έρει, ευα σθητα δεδοένα, και πρέπει να επιτραπε , κατ’ εξα ρεση και χωρ ς τη συγκατάθεση των υποκειένων, διότι πραγατοποιε ται για ερευνητικούς και επιστηονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρε ται η ανωνυ α και λαβάνονται όλα τα απαρα τητα έτρα για την προστασ α των δικαιωάτων των προσώπων στα οπο α αναφέρονται. Εξάλλου, από την περιγραφή τόσο του αντικειένου όσο και της εθόδου διενέργειας της συγκεκριένης επιστηονικής ελέτης προκύπτει ότι η συλλογή και επεξεργασ α των κρ σιων δεδοένων προσωπικού χαρακτήρα θα καταλήξει οπωσδήποτε σε ανωνυοπο ηση, καθώς η σκοπούενη επεξεργασ α στοχεύει, κατ’ ουσ αν, στη δηιουργ α κατηγοριών στατιστικής φύσεως συγκεντρωτικών στοιχε ων, από τα οπο α δεν θα πορούν πλέον να προσδιορισθούν τα υποκε ενα των δεδοένων. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή χορηγε άδεια στο ήο Λεχαινών, ως υπεύθυνο επεξεργασ ας του σχετικού αρχε ου, βάσει των διατάξεων του Ν. 2472/1997, να επιτρέψει στον A, τη συλλογή και ελέτη ληξιαρχικών δεδοένων της Κοινότητας Κάτω Παναγιάς Κυλλήνης, για το διάστηα από το 1923-1995, ε τους εξής όρους: η πρόσβαση στα ζητηθέντα ληξιαρχικά δεδοένα των δηοτών να γ νει στο χώρο του αρχε ου του ήου, ο αιτών την πρόσβαση να εξάγει από τους φακέλους των δηοτών όνον όσα στοιχε α ε ναι κατά την επιστηονική κρ ση του απαρα τητα για την ολοκλήρωση της ελέτης του, να καταγράψει όνον το ιστορικό της υπόθεσης και όχι τα στοιχε α που Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 ταυτοποιούν το ιστορικό ε συγκεκριένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρ σκονται ακόα στη ζωή, υπό την έννοια ότι δεν επιτρέπεται να καταγραφούν και να συνδεθούν τα στοιχε α, που ταυτοποιούν τον κάθε δηότη ε τα ευα σθητα δεδοένα προσωπικού χαρακτήρα, που τον αφορούν, αλλά ότι η ζητούενη επεξεργασ α θα καταλήξει στη δηιουργ α κατηγοριών στατιστικής φύσεως συγκεντρωτικών στοιχε ων, από τα οπο α δεν θα πορούν πλέον να προσδιορισθούν τα υποκε ενα των δεδοένων, να εξάγει τα στοιχε α σε ανώνυη ορφή και να τηρήσει την ανωνυοπο ηση σε κάθε εταγενέστερη χρήση των δεδοένων αυτών. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γρα((ατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5