Χορήγηση αδείας στο Πρωτοδικείο Ηρακλείου για πρόσβαση υποψήφιου διδάκτορα στο αρχείο του

Αθήνα, 28-02-2013 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1489/28-02-2013 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 28/2013 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στο κατάστηµά της την 12.02.2013 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γ. Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Π. Χριστόφορου, Σ. Βλαχόπουλος ως εισηγητής, Γ. Λαζαράκος και Χ. Ανθόπουλος, αναπληρωµατικά µέλη, σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Λ. Κοτσαλή, Α.- Ι. Μεταξά και ∆. Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσα χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η K. Καρβέλη, νοµικός ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με τη µε αριθµ. πρωτοκόλλου Γ/ΕΙΣ/8257/24.12.2012 αίτησή του το Πρωτοδικείο Ηρακλείου ζητά την άδεια της Αρχής, προκειµένου να επιτρέψει στην Α, υποψήφια διδάκτορα στο Πανεπιστήµιο Χ, την πρόσβαση στο αρχείο των δικογραφιών του Πρωτοδικείου Ηρακλείου για τα έτη 2000-σήµερα, στις οποίες εµπλέκονται ανήλικοι έως 16 ετών, προκειµένου να µελετήσει το σύστηµα των ανακρίσεων ανηλίκων στην Ελλάδα. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Ειδικότερα, µε την από ..-..-2012 αίτησή της προς το Πρωτοδικείο Ηρακλείου, η ενδιαφερόµενη ζητά την πρόσβαση στο αρχείο των δικογραφιών του Πρωτοδικείου Ηρακλείου για τα έτη 2000-σήµερα, στις οποίες εµπλέκονται ανήλικοι έως 16 ετών, προκειµένου να εκπονήσει τη διδακτορική διατριβή της στο Πανεπιστήµιο Χ, µε τίτλο «Ανακρίσεις Ανηλίκων στην Ελλάδα». Στις αιτούµενες δικογραφίες περιέχονται ευαίσθητα δεδοµένα όπως ποινικές διώξεις ή καταδίκες, δεδοµένα υγείας και ενδεχοµένως και άλλα ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα. Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοιχείων και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Σύµφωνα µε το άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν. 2472/1997 «Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδοµένων, καθώς και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν… η επεξεργασία πραγµατοποιείται για ερευνητικούς και επιστηµονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρείται η ανωνυµία και λαµβάνονται όλα τα απαραίτητα µέτρα για την προστασία των δικαιωµάτων των προσώπων στα οποία αναφέρονται». Το άρθρ. 2 στοιχ. β΄ του ιδίου νόµου ορίζει ότι στα ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα συγκαταλέγονται και αυτά που αφορούν στις ποινικές διώξεις ή καταδίκες του ατόµου. Σύµφωνα µε το άρθρ. 2 στοιχ. δ΄ του ιδίου νόµου ως «επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα» ορίζεται, µεταξύ άλλων, η συλλογή, η αποθήκευση, η εξαγωγή, η χρήση, η διάδοση, ή κάθε άλλης µορφής διάθεση των προσωπικών δεδοµένων. Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/1997 ορίζει, µεταξύ άλλων, ότι ο σκοπός της επεξεργασίας πρέπει να είναι καθορισµένος, σαφής και νόµιµος, τα δε δεδοµένα να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του σκοπού της επεξεργασίας. Το άρθρ. 10 του ιδίου νόµου ορίζει τα εξής: «
2. Η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα είναι απόρρητη. ∆ιεξάγεται αποκλειστικά και µόνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία και µόνον κατ’ εντολήν του. (…)
3. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 λαµβάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά µέτρα για την ασφάλεια των δεδοµένων και την προστασία τους από τυχαία ή αθέµιτη καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευµένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη µορφή αθέµιτης επεξεργασίας. Αυτά τα µέτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξεργασία και η φύση των δεδοµένων που είναι αντικείµενο της επεξεργασίας. …» Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει ότι η επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων επιτρέπεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρ. 7 § 2 περ. στ’ του ν. 2472/1997, δεδοµένου ότι ο σκοπός της επεξεργασίας - όπως, στη συγκεκριµένη περίπτωση, η επιστηµονική έρευνα, είναι νόµιµος (βλ. και άρθρ. 16 παρ. 1 Σ.), σαφής και καθορισµένος και εφόσον τα δεδοµένα που τυγχάνουν επεξεργασίας δεν υπερβαίνουν τον σκοπό της επεξεργασίας και λαµβάνονται τα οργανωτικά µέτρα για την ασφάλεια των δεδοµένων σύµφωνα µε το άρθρ. 10 του προαναφερθέντος νόµου.
4. Η Αρχή σύµφωνα µε την πάγια νοµολογία της χορήγησε σε ερευνητές την προβλεπόµενη στις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. στ’ του Ν. 2472/1997 άδεια επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων για επιστηµονικούς και ερευνητικούς σκοπούς (βλ. πρόσφατες αποφάσεις Αρχής 10/2011, 67/2011, 85/2011, 121/2011) µε τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία να γίνει στο χώρο τήρησής τους, ώστε να µην εκφύγουν από την σφαίρα επιρροής του υπευθύνου επεξεργασίας β) οι αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το αρχείο µόνο όσα στοιχεία τους είναι κατά την επιστηµονική κρίση τους απαραίτητα για την ολοκλήρωση του συγκεκριµένου ερευνητικού έργου, τα στοιχεία θα εξαχθούν σε ανώνυµη µορφή και γ) η ανωνυµοποίηση των προσωπικών δεδοµένων θα γίνει κατά την διάρκεια της πρόσβασης στα δεδοµένα (καθώς, στις κρινόµενες περιπτώσεις, δεν προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνητών να συνδέσουν τα στοιχεία που ταυτοποιούν τα υποκείµενα µε τα προσωπικά τους δεδοµένα και να καταγράψουν πλήρη -µη ανωνυµοποιηµένα- στοιχεία για την διεξαγωγή της έρευνας).
5. Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα εξής: Με την από ..-..-2012 αίτησή της προς το Πρωτοδικείο Ηρακλείου, η ενδιαφερόµενη Α, ζητά την πρόσβαση στο αρχείο των δικογραφιών του Πρωτοδικείου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 Ηρακλείου για τα έτη 2000-σήµερα, στις οποίες εµπλέκονται ανήλικοι έως 16 ετών, προκειµένου να εκπονήσει τη διδακτορική διατριβή της στο Πανεπιστήµιο Χ, µε τίτλο «Ανακρίσεις Ανηλίκων στην Ελλάδα».
6. Επειδή στα αιτούµενα στοιχεία περιέχονται ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα, τυγχάνει εφαρµογής ο ν. 2472/1997 και η Αρχή γνωµοδοτεί για τη χορήγηση (ή µη) αδείας για πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο.
7. Επειδή η πρόσβαση στα αιτούµενα στοιχεία είναι απαραίτητη και αναγκαία στην ερευνήτρια για την εκπόνηση της διδακτορικής της διατριβής, πρέπει να της επιτραπεί η πρόσβαση σε αυτά, εφόσον εξάγει µόνο τα δεδοµένα που κατά την επιστηµονική της κρίση είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της µελέτης της, καταγράψει µόνον το ιστορικό της υπόθεσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό µε συγκεκριµένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται ακόµα στη ζωή, εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυµη µορφή και τηρήσει την ανωνυµοποίηση σε κάθε µεταγενέστερη χρήση των δεδοµένων αυτών µε π.χ. δηµοσιοποίηση της έρευνας. Για τους λόγους αυτούς Η Αρχή χορηγεί άδεια στο Πρωτοδικείο Ηρακλείου, ως υπεύθυνο επεξεργασίας του παραπάνω αρχείου να επιτρέψει στην ερευνήτρια Α την πρόσβαση στα αιτούµενα στοιχεία µε τους εξής όρους: η πρόσβαση να γίνει στον τόπο που αυτό τηρείται σήµερα, και η ερευνήτρια να εξάγει µόνο τα δεδοµένα που, κατά την επιστηµονική της κρίση, είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της µελέτης της, να καταγράψει µόνο το ιστορικό της υπόθεσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό µε συγκεκριµένα πρόσωπα, να εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυµη µορφή και να τηρήσει την ανωνυµοποίηση σε κάθε µεταγενέστερη χρήση των δεδοµένων αυτών. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4