Αθήνα, 05-10-2012 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2516-1/05-10-2012 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟ ΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ 143/2012 ( ήα) Η Αρχή Προστασίας εδο"ένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τ"ή"ατος στο κατάστη"ά της την 2.10.2012 "ετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκει"ένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γ. Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυο"ένου του Προέδρου της Αρχής Π. Χριστόφορου, . Βλαχόπουλος ως εισηγητής, Γ. Λαζαράκος και Χ. Ανθόπουλος, αναπληρω"ατικά "έλη, σε αντικατάσταση των τακτικών "ελών Λ. Κοτσαλή, Α.- Ι. Μεταξά και . Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νο"ί"ως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύ"ατος. Παρούσα χωρίς δικαίω"α ψήφου ήταν η K. Καρβέλη, νο"ικός ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγήτρια, η οποία αποχώρησε "ετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τ"ή"ατος διοικητικών και οικονο"ικών υποθέσεων, ως γρα""ατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με τη "ε αριθ". πρωτοκόλλου Γ/ΕΙ /2516/4.4.2012 αίτησή του το τρατοδικείο Αθηνών ζητά την άδεια της Αρχής, προκει"ένου να επιτρέψει στην Α, εκπαιδευτικό και "εταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τ"ή"α Πολιτικής Επιστή"ης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστή"ιο την πρόσβαση στο αρχείο των δικαστικών αποφάσεων του τρατοδικείου, αναφορικά "ε τις υποθέσεις των Εκτάκτων τρατοδικείων κατά τα έτη 1946-1951, προκει"ένου να "ελετήσει την απονο"ή της δικαιοσύνης κατά τη διάρκεια του ε"φύλιο πολέ"ου. Ειδικότερα, "ε την από 8.3.2012 αίτησή της προς το τρατοδικείο Αθηνών, η ενδιαφερό"ενη ζητά την πρόσβαση στο αρχείο των Εκτάκτων τρατοδικείων των ετών 1946-1951, προκει"ένου να εκπονήσει "εταδιδακτορική έρευνα στο Τ"ή"α Πολιτικής Επιστή"ης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστή"ιο "ε θέ"α «Η απονο"ή της δικαιοσύνης κατά τη διάρκεια του ε"φυλίου πολέ"ου. Η περίπτωση των Έκτακτων τρατοδικείων». τις αιτού"ενες αποφάσεις περιέχονται ευαίσθητα δεδο"ένα όπως ποινικές διώξεις ή καταδίκες, επιπρόσθετα δε, ανά"εσα στο αρχειακό υλικό στο οποίο ζητείται η πρόσβαση από τον ερευνητή υπάρχει πιθανότητα να περιλα"βάνονται και δεδο"ένα προσώπων που βρίσκονται εν ζωή. Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοιχείων και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης ΣΚΕΦ ΗΚΕ ΣΥΜΦΝΑ ΜΕ Ο ΝΟΜΟ
- ύ"φωνα "ε το άρθρ. 7 § 2 περ. στ΄ του ν. 2472/1997 «Κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται η συλλογή και η επεξεργασία ευαίσθητων δεδο"ένων, καθώς και η ίδρυση και λειτουργία σχετικού αρχείου, ύστερα από άδεια της Αρχής, όταν… η επεξεργασία πραγ"ατοποιείται για ερευνητικούς και επιστη"ονικούς αποκλειστικά σκοπούς και υπό τον όρο ότι τηρείται η ανωνυ"ία και λα"βάνονται όλα τα απαραίτητα "έτρα για την προστασία των δικαιω"άτων των προσώπων στα οποία αναφέρονται». Το άρθρ. 2 στοιχ. β΄ του ιδίου νό"ου ορίζει ότι στα ευαίσθητα προσωπικά δεδο"ένα συγκαταλέγονται και αυτά που αφορούν στις ποινικές διώξεις ή καταδίκες του ατό"ου. ύ"φωνα "ε το άρθρ. 2 στοιχ. δ΄ του ιδίου νό"ου ως «επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα» ορίζεται, "εταξύ άλλων, η συλλογή, η αποθήκευση, η εξαγωγή, η χρήση, η διάδοση, ή κάθε άλλης "ορφής διάθεση των προσωπικών δεδο"ένων. Το άρθρ. 4 § 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/1997 ορίζει, "εταξύ άλλων, ότι ο σκοπός της επεξεργασίας πρέπει να είναι καθορισ"ένος, σαφής και νό"ι"ος, τα δε δεδο"ένα να είναι συναφή, πρόσφορα και όχι περισσότερα από όσα απαιτούνται ενόψει του σκοπού της επεξεργασίας. Το άρθρ. 10 του ιδίου νό"ου ορίζει τα εξής: «
- Η επεξεργασία δεδο"ένων προσωπικού χαρακτήρα είναι απόρρητη. ιεξάγεται αποκλειστικά και "όνο από πρόσωπα που τελούν υπό τον έλεγχο του υπεύθυνου επεξεργασίας ή του εκτελούντος την επεξεργασία και "όνον κατ’ εντολήν του. (…)
- Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λα"βάνει τα κατάλληλα οργανωτικά και τεχνικά "έτρα για την ασφάλεια Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 των δεδο"ένων και την προστασία τους από τυχαία ή αθέ"ιτη καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωση, απαγορευ"ένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη "ορφή αθέ"ιτης επεξεργασίας. Αυτά τα "έτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφάλειας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται η επεξεργασία και η φύση των δεδο"ένων που είναι αντικεί"ενο της επεξεργασίας. …» Από τις προαναφερθείσες διατάξεις προκύπτει ότι η επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδο"ένων επιτρέπεται υπό τις προϋποθέσεις του άρθρ. 7 § 2 περ. στ’ του ν. 2472/1997, δεδο"ένου ότι ο σκοπός της επεξεργασίας - όπως, στη συγκεκρι"ένη περίπτωση, η επιστη"ονική έρευνα, είναι νό"ι"ος (βλ. και άρθρ. 16 παρ. 1 .), σαφής και καθορισ"ένος και εφόσον τα δεδο"ένα που τυγχάνουν επεξεργασίας δεν υπερβαίνουν τον σκοπό της επεξεργασίας και λα"βάνονται τα οργανωτικά "έτρα για την ασφάλεια των δεδο"ένων σύ"φωνα "ε το άρθρ. 10 του προαναφερθέντος νό"ου.
- Η Αρχή σύ"φωνα "ε την πάγια νο"ολογία της χορήγησε σε ερευνητές την προβλεπό"ενη στις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. στ’ του Ν. 2472/1997 άδεια επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδο"ένων για επιστη"ονικούς και ερευνητικούς σκοπούς (βλ. πρόσφατες αποφάσεις Αρχής 10/2011, 67/2011, 85/2011, 121/2011) "ε τους εξής όρους: α) η πρόσβαση στα σχετικά αρχεία να γίνει στο χώρο τήρησής τους, ώστε να "ην εκφύγουν από την σφαίρα επιρροής του υπευθύνου επεξεργασίας β) οι αιτούντες την πρόσβαση θα εξάγουν από το αρχείο "όνο όσα στοιχεία τους είναι κατά την επιστη"ονική κρίση τους απαραίτητα για την ολοκλήρωση του συγκεκρι"ένου ερευνητικού έργου, τα στοιχεία θα εξαχθούν σε ανώνυ"η "ορφή και γ) η ανωνυ"οποίηση των προσωπικών δεδο"ένων θα γίνει κατά την διάρκεια της πρόσβασης στα δεδο"ένα (καθώς, στις κρινό"ενες περιπτώσεις, δεν προέκυψε η ανάγκη των αιτούντων-ερευνητών να συνδέσουν τα στοιχεία που ταυτοποιούν τα υποκεί"ενα "ε τα προσωπικά τους δεδο"ένα και να καταγράψουν πλήρη –"η ανωνυ"οποιη"ένα- στοιχεία για την διεξαγωγή της έρευνας).
- Από τα στοιχεία του φακέλου προέκυψαν τα εξής: Με την από 8.03.2012 αίτησή της προς το τρατοδικείο Αθηνών, η Α, "εταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τ"ή"α Πολιτικής Επιστή"ης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστη"ίου, ζητά την πρόσβαση στο αρχείο των δικαστικών αποφάσεων του τρατοδικείου Αθηνών, που αφορά στις υποθέσεις των Εκτάκτων τρατοδικείων κατά τα έτη 1946-1951, προκει"ένου να ολοκληρώσει την εκπόνηση Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 της "εταδιδακτορικής της διατριβής "ε θέ"α «Η απονο"ή της δικαιοσύνης κατά τη διάρκεια του ε"φυλίου πολέ"ου. Η περίπτωση των Έκτακτων τρατοδικείων ».
- Επειδή στα αιτού"ενα στοιχεία περιέχονται ευαίσθητα προσωπικά δεδο"ένα.
- Επειδή υπάρχει πιθανότητα ανά"εσα στο αρχειακό υλικό στο οποίο ζητείται η πρόσβαση από την ερευνήτρια να υπάρχουν δεδο"ένα προσώπων που βρίσκονται εν ζωή, τυγχάνει εφαρ"ογής ο ν. 2472/1997 και η Αρχή γνω"οδοτεί για τη χορήγηση (ή "η) αδείας για πρόσβαση στο εν λόγω αρχείο.
- Επειδή η πρόσβαση στα αιτού"ενα στοιχεία είναι απαραίτητη και αναγκαία στην ερευνήτρια για την εκπόνηση της διπλω"ατικής της εργασίας, πρέπει να της επιτραπεί η πρόσβαση σε αυτά, εφόσον εξάγει "όνο τα δεδο"ένα που κατά την επιστη"ονική της κρίση είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της "ελέτης της, καταγράψει "όνον το ιστορικό της υπόθεσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό "ε συγκεκρι"ένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται ακό"α στη ζωή, εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυ"η "ορφή και τηρήσει την ανωνυ"οποίηση σε κάθε "εταγενέστερη χρήση των δεδο"ένων αυτών "ε π.χ. δη"οσιοποίηση της έρευνας. Για τους λόγους αυτούς Η Αρχή χορηγεί άδεια στο τρατοδικείο Αθηνών, ως υπεύθυνο επεξεργασίας του παραπάνω αρχείου να επιτρέψει στην ερευνήτρια Α την πρόσβαση στα αιτού"ενα στοιχεία "ε τους εξής όρους: η πρόσβαση να γίνει στον τόπο που αυτό τηρείται σή"ερα, και η ερευνήτρια να εξάγει "όνο τα δεδο"ένα που, κατά την επιστη"ονική της κρίση, είναι απαραίτητα για την ολοκλήρωση της "ελέτης της, να καταγράψει "όνο το ιστορικό της υπόθεσης και όχι τα στοιχεία που ταυτοποιούν το ιστορικό "ε συγκεκρι"ένα πρόσωπα, που δυνατόν να βρίσκονται ακό"α στη ζωή, να εξάγει τα στοιχεία σε ανώνυ"η "ορφή και να τηρήσει την ανωνυ"οποίηση σε κάθε "εταγενέστερη χρήση των δεδο"ένων αυτών. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4