Χρήση συστήματος γεωεντοπισμού σε οχήματα εργαζομένων

Αθήνα, 06-11-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/6659/06-11-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 165/2014 Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρ αση στην έδρα της την 2-07-2014, σε συνέχεια της από 11-06-2014 τακτικής συνεδρ ασής της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Π. Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά µέλη της Αρχής Λ. Κοτσαλής, Αν. – Ιωάν. Μεταξάς, ∆. Μπριόλας, Α. Συµβώνης, ως εισηγητής, και Κ. Χριστοδούλου. Το τακτικό µέλος Π. Τσαντ λας, αν και προσκλήθηκε νοµ µως, δεν προσήλθε λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρ αση παρέστησαν, επ σης, µε εντολή του Προέδρου, οι ∆. Ζωγραφόπουλος, Γ. Παναγοπούλου, Φ. Παναγοπούλου ειδικο επιστήµονες, ως βοηθο εισηγητή. Επ σης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα (εφεξής «Αρχή») έλαβε τη µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/43/7-1-2014 καταγγελ α για παράνοµη λειτουργ α σύστηµα γεωγραφικού εντοπισµού µε χρήση της τεχνολογ ας GPS στα οχήµατα της εταιρε ας «Adelco Φαρµακευτική Αφών Κολοκοτρώνη ΑΕ» (υπεύθυνος επεξεργασ ας, εφεξής «Αdelco»). Στην καταγγελ α αναφέρεται ότι µέσω συστήµατος γεωγραφικού εντοπισµού παρακολουθε ται η γεωγραφική θέση των οχηµάτων, τα οπο α χρησιµοποιούν οι ιατρικο επισκέπτες. Η παρακολούθηση της γεωγραφικής θέσης ε ναι διαρκής, ακόµη και εκτός ωρών εργασ ας, καθώς το ωράριο εργασ ας των ιατρικών επισκεπτών δεν ε ναι συνεχές, και χρησιµοποιούν Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 το εταιρικό όχηµα και για προσωπικές µετακινήσεις. Επ σης αναφέρεται ότι η αποδοτικότητα των ιατρικών επισκεπτών µπορε να ελεγχθε µε ηπιότερα µέσα, όπως ο αριθµός των πωλήσεών τους. Η Αρχή µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/43-1/23-5-2014 έγγραφό της ενηµέρωσε την Adelco σχετικά µε την υποβληθε σα καταγγελ α και ζήτησε την παροχή διευκριν σεων σχετικά µε τα παρακάτω θέµατα: α) την τεχνική περιγραφή του συστήµατος παρακολούθησης της γεωγραφικής θέσης, β) την πολιτική ασφαλε ας του συστήµατος, γ) το σκοπό της παρακολούθησης της γεωγραφικής θέσης των εργαζόµενων, δ) εάν η παρακολούθηση των εργαζοµένων ε ναι µόνιµη (δηλαδή και πέραν του ωραρ ου απασχόλησης), ε) εάν οι εργαζόµενοι στην εταιρε α ακολουθούν µε το όχηµά τους προδιαγεγραµµένη πορε α και στ) εάν και µε ποιο τρόπο έχουν ενηµερωθε οι εργαζόµενοι. Η Αρχή στη συνέχεια κάλεσε µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/43-2/2-6-2014 έγγραφο την Adelco στη συνεδρ αση της Αρχής στις 11-6-

1. H εταιρε α παρέστη δια των νοµικών παραστατών της Θεοδώρου Φιλοθεϊδη και Θεοδόση Παπαµατθα ου, οι οπο οι υπέβαλαν τα µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3681/12-06-2014 και Γ/ΕΙΣ/3860/18-6-2014 υποµνήµατά τους προς την Αρχή. Σύµφωνα µε τα αναφερόµενα στα υποµνήµατα, συσκευές γεωγραφικού εντοπισµού έχουν τοποθετηθε στα εταιρικά οχήµατα των ιατρικών επισκεπτών του τοµέα φαρµάκου της εταιρε ας.. Οι ιατρικο επισκέπτες εργάζονται µε διακεκοµµένο ωράριο από τις 8:00 έως τις 13:00 και από τις 17:00 έως τις 20:
2. Τα οχήµατα, στα οπο α έχει τοποθετηθε το GPS, παρέχονται στους εργαζοµένους ως οικειοθελής παροχή για την εξυπηρέτησή τους κατά την άσκηση των εργασιακών καθηκόντων τους και όχι για προσωπική τους εξωεργασιακή χρήση. Ως εκ τούτου, οι ιατρικο επισκέπτες, οδηγο των αυτοκινήτων, κατά τις ώρες 13:00 µε 17:00 και 20:00 µε 8:00 (εφόσον κινούνται στον νοµό Αττικής) οφε λουν να επιστρέφουν τα οχήµατα στα γραφε α της εταιρε ας. Για τεχνικούς λόγους ο εκτελών την επεξεργασ α ανάδοχος του έργου παρακολούθησης του γεωγραφικού στ γµατος δεν µπορε προς το παρόν να διακόπτει τη λειτουργ α του συστήµατος κατά τις ώρες 13:00-17:00, όπου δεν εργάζονται οι ιατρικο επισκέπτες, µπορε όµως να µην αποστέλλει αναφορές προς την εταιρε α για αυτό το χρονικό διάστηµα. Η πάροχος εταιρε α τηρε τα δεδοµένα γεωεντοπισµού για µέγιστο διάστηµα 3 µηνών. Η Adelco επισύναψε στην Αρχή αποδεικτικό έγγραφο ενηµερώσεως των εργαζοµένων πριν από την εγκατάσταση του συστήµατος γεωεντοπισµού. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 ∆ιευκριν ζεται ότι παρακολουθε ται η γεωγραφική θέση και η ταχύτητα των οχηµάτων και όχι των εργαζοµένων µε στόχο όχι τον έλεγχο του εργαζόµενου, αλλά α) τον εξορθολογισµό των δαπανών και τον ορθό σχεδιασµό των διαδροµών, β) τον ακριβή έλεγχο και την ασφάλεια του στόλου των εταιρικών οχηµάτων της, τα οπο α κατέχει µε συµβάσεις χρηµατοδοτικής µ σθωσης (leasing), γ) την επαλήθευση των δροµολογ ων και την πιστή και απρόσκοπτη τήρηση του προγράµµατος, που έχει προαποφασιστε από τον προϊστάµενο κάθε τµήµατος, δ) την ασφάλεια των φαρµάκων, σκευασµάτων και εν γένει προϊόντων που µεταφέρονται µε τα οχήµατα αυτά µέσω της ορθής πρακτικής διανοµής φαρµάκων για ανθρώπινη χρήση, ε) την ασφάλεια και η προστασ α της υγε ας και σωµατικής ακεραιότητας των εργαζοµένων που οδηγούν τα οχήµατα αυτά, στ) την καλύτερη εξυπηρέτηση των πελατών µέσω της δυνατότητας εντοπισµού της θέσεως των οχηµάτων και της συνακόλουθης εξυπηρέτησης επε γουσας παραγγελ ας ή οργανώσεως συναντήσεως, ζ) τον ακριβή καθορισµό κόστους κάθε προϊόντος µέσω της γνώσεως των εξόδων διανοµής η) την περιβαλλοντική πολιτική της εταιρε ας και τον περιορισµό του ανθρακικού αποτυπώµατος (CO2) των προϊόντων της εταιρε ας στο περιβάλλον. Η Adelco ισχυρ ζεται ότι, βάσει του άρθρου 7Α στοιχ. α’ του ν. 2724/1997, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας απαλλάσσεται από την υποχρέωση γνωστοπο ησης του άρθρου 6 και από την υποχρέωση λήψης άδειας του άρθρου 7 του ιδ ου νόµου, όταν η επεξεργασ α πραγµατοποιε ται αποκλειστικά για σκοπούς που συνδέονται άµεσα µε σχέση εργασ ας ή έργου ή µε παροχή υπηρεσιών στο δηµόσιο τοµέα και ε ναι αναγκα α για την εκπλήρωση υποχρέωσης που επιβάλλει ο νόµος ή για την εκτέλεση των υποχρεώσεων από τις παραπάνω σχέσεις και το υποκε µενο έχει προηγουµένως ενηµερωθε . Η Αρχή, µετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχε ων, αφού έγινε µνε α στα διαµειφθέντα κατά τη συνεδρ αση της 11-06-2014, άκουσε τον εισηγητή και τους βοηθούς εισηγητή, οι οπο οι στη συνέχεια αποχώρησαν, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
3. Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997, η πληροφορ α σχετικά µε τη γεωγραφική θέση, στην οπο α βρ σκεται ένα άτοµο σε µ α ή περισσότερες χρονικές στιγµές, αποτελε προσωπικό δεδοµένο, εφόσον το εν λόγω άτοµο µπορε να αναγνωριστε µε άµεσο ή έµµεσο τρόπο από τον υπεύθυνο επεξεργασ ας ή από τρ το µε εύλογα µέσα. Ειδικότερα, η ανωτέρω πληροφορ α µπορε να οδηγήσει στον εντοπισµό ή/και στην παρακολούθησή του ατόµου σε πραγµατικό ή µη χρόνο, ενώ µέσω της σύνδεσης της γεωγραφικής θέσης ενός Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 ατόµου µε συγκεκριµένες ενέργειες ή δραστηριότητές του, ε ναι δυνατό να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδοµένα σχετικά µε τις συνήθειες ή τις προτιµήσεις του, επιτρέποντας τον χαρακτηρισµό του και τη δηµιουργ α προφ λ συµπεριφοράς. Ο προσδιορισµός της γεωγραφικής θέσης µπορε να γ νει µέσω ηλεκτρονικών συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού που στηρ ζονται σε πολλαπλές διαθέσιµες τεχνολογ ες, την πιο συνήθη εκ των οπο ων αποτελε το Παγκόσµιο ∆ κτυο Εντοπισµού Θέσης (GPS)
5. Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. δ΄ του ν. 2472/1997, κατά τη λειτουργ α ενός συστήµατος γεωγραφικού εντοπισµού λαµβάνει χώρα επεξεργασ α προσωπικών δεδοµένων. Τα δεδοµένα αυτά περιλαµβάνουν δεδοµένα γεωγραφικής θέσης, καθώς και άλλα σχετικά µε τη θέση δεδοµένα ατόµων ή/και αντικειµένων που σχετ ζονται άµεσα µε άτοµα, των οπο ων η ταυτότητα µπορε να προσδιοριστε άµεσα ή έµµεσα από τον υπεύθυνο επεξεργασ ας ή τρ το.
6. Σύµφωνα µε το άρθρο 4 ν. 2472/1997, η νοµιµότητα της επεξεργασ ας δεδοµένων µέσω συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού εξετάζεται στο πλα σιο του σκοπού που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασ ας και µε βάση την αρχή της αναλογικότητας. Ως εκ τούτου, η εν λόγω επεξεργασ α πρέπει να ε ναι πρόσφορη και αναγκα α σε σχέση µε τον επιδιωκόµενο σκοπό, ο οπο ος δεν µπορε να επιτυγχάνεται µε ηπιότερα και εξ σου αποτελεσµατικά µέσα. Όταν η λειτουργ α συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού αφορά στο πεδ ο των εργασιακών σχέσεων, το βασικό ζήτηµα που εγε ρεται, κατά την εφαρµογή της αρχής της αναλογικότητας, ε ναι ο βαθµός θεµιτής παρακολούθησης και εποπτε ας, στον οπο ο επιτρέπεται να υποβάλεται ο εργαζόµενος κατά τη διάρκεια της εργασ ας του (µέσω της παρακολούθησης της γεωγραφικής του θέσης).
7. Η Αρχή έχει εκδώσει την Οδηγ α 115/2001 αναφορικά µε την επεξεργασ α των προσωπικών δεδοµένων των εργαζοµένων, στην οπο α έχει καθορ σει τις γενικές γραµµές νόµιµης επεξεργασ ας προσωπικών δεδοµένων των εργαζοµένων. Ειδικότερα, σύµφωνα µε την ενότητα Ε (προστασ α των εργαζοµένων από τη χρήση συστηµάτων ελέγχου και παρακολούθησης) παρ. 1 της ανωτέρω Οδηγ ας, «η συλλογ δεδοµένων προσωπικού 1 Το δ κτυο GPS ε ναι ένα παγκόσµιο σύστηµα προσδιορισµού γεωγραφικής θέσης που βασ ζεται στη λειτουργ α δορυφόρων, οι οπο οι περιστρέφονται γύρω από τη γη και εκπέµπουν ένα συγκεκριµένο ραδιοσήµα σε κάθε σηµε ο της τροχιάς τους. Ένας δέκτης GPS, µπορε να λαµβάνει τα παραπάνω ραδιοσήµατα και να υπολογ ζει βάσει αυτών κατά προσέγγιση τη γεωγραφική του θέση. Τέτοιοι δέκτες µπορε να ε ναι ενσωµατωµένοι σε οχήµατα ή/και ψηφιακές συσκευές. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 χαρακτ ρα µε τη χρ ση µεθόδων ελέγχου και παρακολούθησης των εργαζοµένων πρέπει να περιορίζεται στα δεδοµένα που συνδέονται άµεσα µε τη σχέση απασχόλησης και να µην επεκτείνεται κατά το δυνατόν στην προσωπικ συµπεριφορά, στα προσωπικά χαρακτηριστικά στις προσωπικές εσωτερικές και εξωτερικές επαφές των εργαζοµένων. Πρέπει επίσης να προβλέπεται η ύπαρξη χώρων που δεν ελέγχονται ούτε παρακολουθούνται, καθώς και η διάθεση προσιτών στους εργαζόµενους τηλεπικοινωνιακών µέσων για τις προσωπικές επικοινωνίες τους». Τα παραπάνω εφαρµόζονται και στην περ πτωση των συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού. Σύµφωνα δε µε τις παραγράφους 6-8 της Οδηγ ας, τα δεδοµένα που συλλέγονται µέσω ενός τέτοιου συστήµατος δεν επιτρέπεται να χρησιµοποιηθούν ως αποκλειστικά κριτήρια για την αξιολόγηση της συµπεριφοράς και της αποδοτικότητας των εργαζοµένων.
8. Η Οµάδα Εργασ ας του άρθρου 29 της Ε.Ε. έχει ασχοληθε µε το ζήτηµα της νοµιµότητας της λειτουργ ας συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού στον τοµέα των εργασιακών σχέσεων. Συγκεκριµένα, στη Γνώµη της 5/20052, η Οµάδα Εργασ ας αναφέρει ότι η νοµιµότητα της συγκεκριµένης επεξεργασ ας δεν θα πρέπει να βασ ζεται αποκλειστικά στη συγκατάθεση των εργαζοµένων και ότι, ενδεχοµένως, ο πιο ενδεδειγµένος τρόπος εξασφάλισης της συγκατάθεσης θα ήταν µέσω συλλογικών συµβάσεων. Το θέµα αυτό αναλύεται και στη νεότερη Γνώµη 13/20113 της Οµάδας Εργασ ας, όπου, αφού αναγνωρ ζεται ότι η συγκατάθεση ως νόµιµος λόγος για την επεξεργασ α ε ναι προβληµατική στο εργασιακό πλα σιο4, τον ζεται ότι οι εργοδότες, αντ να επιζητούν τη συγκατάθεση, θα πρέπει να διερευνούν αν µπορούν να αποδε ξουν ότι η εποπτε α της ακριβούς θέσης των εργαζοµένων τους ε ναι αναγκα α και εξυπηρετε θεµιτό σκοπό, καθώς επ σης και να εξετάζουν αν αυτή η αναγκαιότητα παραβιάζει τα θεµελιώδη δικαιώµατα και τις ελευθερ ες των εργαζοµένων. Στις περιπτώσεις που η αναγκαιότητα αιτιολογε ται κατά τρόπο επαρκή, η νοµική βάση αυτής της επεξεργασ ας θα µπορούσε να βασ ζεται στο έννοµο συµφέρον του υπευθύνου της επεξεργασ ας (άρθρο 7 στοιχε ο στ) της Οδηγ ας 95/46/ΕΚ. Με βάση τις δύο ανωτέρω Γνώµες, ως θεµιτές περιπτώσεις θεωρούνται αυτές της παρακολούθησης της µεταφοράς ατόµων ή αγαθών ή της βελτ ωσης της διανοµής πόρων για υπηρεσ ες σε διασκορπισµένες περιοχές ή όταν επιδιώκεται ένας στόχος που αφορά στην 2 Γνώµη 5/2005 της Οµάδας Εργασ ας του άρθρου 29 σχετικά µε τη χρήση δεδοµένων γεωγραφικής θέσης για την παροχή υπηρεσιών προστιθέµενης αξ ας. 3 Γνώµη 13/2011 της Οµάδας Εργασ ας του άρθρου 29 σχετικά µε τις υπηρεσ ες γεωγραφικού εντοπισµού που παρέχονται µέσω έξυπνων κινητών τηλεφώνων. 4 Βλ. και Οδηγ α 115/2001 της Αρχής, τµήµα Γ, παρ.
9. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 ασφάλεια του διου του εργαζοµένου ή των εµπορευµάτων ή των οχηµάτων που έχουν ανατεθε στους εργαζοµένους. Αντ θετα, η επεξεργασ α προσωπικών δεδοµένων κρ νεται υπέρµετρη, όταν οι εργαζόµενοι ε ναι ελεύθεροι να οργανώσουν τις λεπτοµέρειες της ακολουθούµενης διαδροµής τους ή όταν αυτή πραγµατοποιε ται µε αποκλειστικό σκοπό την παρακολούθηση της εργασ ας του εργαζοµένου, εφόσον αυτή µπορε να πραγµατοποιηθε µε ηπιότερα µέσα. Σε κάθε περ πτωση, τον ζεται ότι η συλλογή προσωπικών δεδοµένων δεν πρέπει να πραγµατοποιε ται πέραν του ωραρ ου απασχόλησης, ενώ οι εργοδότες δεν θα πρέπει να χρησιµοποιούν τις συσκευές για τον εντοπισµό ή την παρακολούθηση της συµπεριφοράς ή της θέσης οδηγών ή άλλων µελών του προσωπικού. Τις παραπάνω θέσεις έχουν υποστηρ ξει και εθνικές Αρχές Προστασ ας ∆εδοµένων µε την έκδοση ανάλογων οδηγιών – κατευθυντήριων γραµµών προς τους υπεύθυνους επεξεργασ ας για το διο θέµα
10. Στην υπό κρ ση περ πτωση, η λειτουργ α των συστηµάτων GPS, για τους σκοπούς τους οπο ους επικαλε ται η εταιρε α, θα πρέπει να ελεγχθε ως προς τη νοµιµότητα του σκοπού, την προσφορότητα και την αναγκαιότητα του µέσου, καθώς και την αναλογικότητα του µέσου σε σχέση µε την παραβ αση θεµελιωδών δικαιωµάτων και ελευθεριών των εργαζοµένων. Ο εξορθολογισµός των δαπανών και ο ορθός σχεδιασµός των διαδροµών µε χρήση συστήµατος GPS αποτελε καταρχήν ένα θεµιτό σκοπό για τον υπεύθυνο επεξεργασ ας, πρέπει να ελεγχθε όµως ως προς την προσφορότητα, αναγκαιότητα, και την αναλογικότητα του χρησιµοποιούµενου µέσου. Σχετικά, εξορθολογισµός των δαπανών θα µπορούσε να επιτευχθε µε ηπιότερα µέσα, όπως π.χ. έγκριση µόνο συγκεκριµένου ποσού για καύσιµα ή πιλοτική µελέτη για ορισµένο χρόνο των καταναλώσεων καυσ µων για συγκεκριµένα δροµολόγια µε σκοπό των υπολογισµό του µέγιστου κόστους καυσ µων. Εξάλλου, η εταιρε α δεν υπέβαλε στην Αρχή µελέτη από την οπο α να προκύπτει η µε ωση της κατανάλωσης καυσ µων λόγω της εγκατάστασης συστήµατος γεωεντοπισµού. Η περιβαλλοντική πολιτική και η µε ωση του ανθρακικού αποτυπώµατος θα µπορούσε να επιτευχθε µέσω της χάραξης βελτιστοποιηµένης διαδροµής και της µε ωσης εξόδων καυσ µων, προκειµένου οι εργαζόµενοι να αναζητούν από µόνοι τους την βέλτιστη δυνατή διαδροµή. ∆εδοµένου ότι οι εργαζόµενοι δεν ακολουθούν προκαθορισµένη διαδροµή, ο συνεχής έλεγχος της γεωγραφικής τους θέσης συνιστά υπέρµετρη παραβ αση της ιδιωτικότητάς τους εν ώρα 5 Βλ. Απόφαση 66/2006 της Γαλλικής Αρχής Προστασ ας ∆εδοµένων για την εγκατάσταση συστηµάτων γεωγραφικού εντοπισµού σε οχήµατα. Βλ. επ σης, Κατευθυντήριες γραµµές της Σουηδικής Αρχής Προστασ ας ∆εδοµένων για τον γεωγραφικό εντοπισµό στο πεδ ο των εργασιακών σχέσεων (Positioning Technology in Working Life, 2011) Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 εργασ ας. Για την ικανοπο ηση του σκοπού της ασφάλειας και της προστασ ας της υγε ας και σωµατικής ακεραιότητας των εργαζοµένων που οδηγούν τα οχήµατα, η πρόσβαση στα δεδοµένα γεωγραφικού εντοπισµού, που έχουν ως σκοπό την υποστήριξη του διου του εργαζόµενου (π.χ. µέσω συστήµατος πλοήγησης σε οδικές αρτηρ ες ή µέσω παροχής δυνατότητας σήµανσης έκτακτων συµβάντων) µπορε να περιορ ζεται στον οδηγό, και να παρέχεται σε αυτόν η δυνατότητα ενεργοπο ησης και απενεργοπο ησης του συστήµατος όποτε αυτός το επιθυµε . Η πρόσβαση του εργοδότη στα δεδοµένα γεωγραφικού εντοπισµού του εργαζοµένου πρέπει να επιτρέπεται µόνο κατόπιν αιτήµατος του διου του εργαζοµένου (π.χ. στην περ πτωση έκτακτου συµβάντος), δηλαδή µέσω της ενεργοπο ησης σήµατος πανικού. Η συνεχής πρόσβαση του εργοδότη σε δεδοµένα θέσης του οχήµατος µε σκοπό την προστασ α από κλοπή δεν κρ νεται εν προκειµένω αναγκα α, επειδή σε περ πτωση περιστατικού κλοπής, η εταιρε α µέσω της οπο ας ο υπεύθυνος επεξεργασ ας µισθώνει τα οχήµατα µπορε να έχει πρόσβαση στη γεωγραφική θέση του οχήµατος, µε ενεργοπο ησή της σχετικής υπηρεσ ας εφόσον έχει διαπιστωθε συγκεκριµένο περιστατικό κλοπής (δηλαδή διατηρώντας το σύστηµα σε κατάσταση «λήθης» και ενεργοποιώντας το από απόσταση, όταν συµβε το περιστατικό). Ο σκοπός της ασφάλειας των φαρµάκων, σκευασµάτων και εν γένει προϊόντων που µεταφέρονται. µέσω της χρήσης συστήµατος GPS στα οχήµατα, δεν επιτυγχάνεται µε τρόπο πρόσφορο και αναλογικό δεδοµένου ότι το σύστηµα έχει εγκατασταθε στα οχήµατα και δεν παρακολουθε τα διανεµόµενα φάρµακα. Οι συνθήκες µεταφοράς των φαρµάκων που µπορε να βλάψουν την ποιότητα ή την ακεραιότητά τους (θερµοκρασ α, κτλ) επ σης, δεν ελέγχονται µέσω του συστήµατος GPS στα οχήµατα. Το µέσο δε αυτό δεν φα νεται να ε ναι πρόσφορο για το συγκεκριµένο το σκοπό. Ειδικότερα, τα καθήκοντα των ιατρικών επισκεπτών συν στανται σε ενηµέρωση των επαγγελµατιών υγε ας για τα προϊόντα του υπευθύνου επεξεργασ ας και λήψη παραγγελιών. Οι εργαζόµενοι έχουν καθηµερινώς συγκεκριµένο πρόγραµµα επισκέψεων. Η διαδροµή η οπο α ακολουθε ται δεν ε ναι προκαθορισµένη, δεν υπάρχει δε λόγος να ε ναι, αφού το ζητούµενο ε ναι η διεκπερα ωση του προγράµµατος επισκέψεων µέσα στην ηµέρα. Για τη φύση των υπηρεσιών που παρέχουν οι ιατρικο επισκέπτες δεν ε ναι κρ σιµη η γνώση εκ µέρους του εργοδότη της συνεχούς θέσης του οχήµατος που οδηγούν. Επ σης, η χρήση του συστήµατος GPS φα νεται σε πολλές περιπτώσεις να µην ε ναι και πρόσφορο µέσο, αφού από τη θέση στην οπο α έχει σταθµεύσει το όχηµά του ο ιατρικός επισκέπτης δεν προκύπτει Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 η ζητούµενη πληροφορ α σχετικά µε την πραγµατοπο ηση ή µη της συγκεκριµένης επ σκεψης. Θα πρέπει συνεπώς ο υπεύθυνος επεξεργασ ας να προσφύγει σε άλλα µέσα, περισσότερο αποτελεσµατικά, αλλά λιγότερο επαχθή που δεν παραβιάζουν την ιδιωτικότητα του εργαζοµένου (π.χ. έλεγχος παραδοτέων, αριθµός παραγγελιών, υπολογισµός µέσου χρόνου εκτέλεσης συγκεκριµένων διαδροµών και επισκέψεων). Θα ήταν δυνατόν να γ νει δεκτή και χρήση εφαρµογής στην οπο α ο διος ο εργαζόµενος καταχωρ ζει τα απαρα τητα στοιχε α για την επ σκεψη που πραγµατοπο ησε, σε συνδυασµό µε την γεωγραφική του θέση η οπο α καταχωρε ται αυτόµατα µέσω συστήµατος GPS Ο σκοπός της εξυπηρέτησης επε γουσας παραγγελ ας ή επε γοντος ραντεβού ε ναι καταρχήν θεµιτός, τo σύστηµα όµως GPS εξετάζεται ως προς την αναγκαιότητά του εν γένει, δεδοµένου ότι οι έκτακτες αυτές περιπτώσεις ε ναι µεµονωµένες, ο δε αριθµός των οχηµάτων του στόλου ε ναι µικρός,. Θα µπορούσε ο υπεύθυνος επεξεργασ ας µέσω τηλεφωνικής επικοινων ας ή χρήσης εφαρµογής που δεν περιέχει GPS να ενηµερώσει τον εργαζόµενο σχετικά µε την ανάγκη εξυπηρέτησης επε γουσας παραγγελ ας ή επε γοντος ραντεβού, χωρ ς να έχει συνεχώς πρόσβαση στα δεδοµένα θέσης των οχηµάτων. Τέλος, η οικειοθελής παροχή εκ µέρους του εργοδότη του οχήµατος δεν µπορε να αποτελέσει νόµιµο λόγο υποχρεωτικής εγκατάστασης συστήµατος γεωεντοπισµού, καθώς αυτή συνιστά µέρος του συνόλου των παροχών του εργοδότη προς τον εργαζόµενο, οι οπο ες αποτελούν µέρος των απολαβών του. Το αυτό ισχύει και στην περ πτωση παροχής συγκατάθεσης εκ µέρους του εργαζοµένου, η οπο α, όταν υπάρχει σχέση εργαζοµένου προς εργοδότη δεν µπορε να εκληφθε ως έγκυρη συνα νεση, κατά τα αναφερόµενα ανωτέρω στη σκέψη
11. Συνεπώς η συνεχής λειτουργ α συστήµατος GPS στα παραχωρούµενα από την εταιρε α αυτοκ νητα στους ιατρικούς επισκέπτες δεν δικαιολογε ται από την άποψη της αναγκαιότητας και αναλογικότητας του µέσου και εποµένως δεν κρ νεται, κατά πλειοψηφ α, νόµιµη. Σύµφωνα όµως µε τη γνώµη ενός µέλους της Ολοµέλειας, η εν λόγω επεξεργασ α ικανοποιε το έννοµο συµφέρον του υπεύθυνου επεξεργασ ας χωρ ς να θ γει υπέρµετρα το δικα ωµα στην προστασ α των προσωπικών δεδοµένων των εργαζοµένων και, εποµένως, µπορε να επιτραπε , σύµφωνα µε το άρθρο 5 παρ. 2 στοιχ. ε’ ν. 2472/1997, µε την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι λοιπές επιταγές του διου νόµου, ιδ ως αναφορικά µε τον χρόνο τήρησης των δεδοµένων, τη διαβ βασή τους σε τρ τους, το απόρρητο και την ασφάλεια της επεξεργασ ας, την ενηµέρωση των εργαζοµένων, καθώς και την άσκηση του δικαιώµατος πρόσβασής τους στα δεδοµένα που τους αφορούν..Και τούτο διότι µε τη χρήση Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 του συγκεκριµένου συστήµατος, η εταιρε α θα έχει τη δυνατότητα να προγραµµατ ζει σε πραγµατικό χρόνο τις βέλτιστες δυνατές διαδροµές. Όπως, άλλωστε, έχει δεχθε η Αρχή στην υπ’ αριθµ. 162/2014 απόφασή της (σκ. 7), «µία τέτοια στόχευση µπορεί να πραγµατοποιηθεί µόνο εφόσον είναι γνωστ η θέση του οχ µατος σε κάθε χρονικ στιγµ , τόσο για την βελτιστοποίηση των διαδροµών που ακολουθούνται …., όσο και για την καλύτερη επιλογ του οχ µατος για εξυπηρέτηση εκτάκτων αιτηµάτων για διανοµ δελτίων». Εν προκειµένω δε, τυχόν έκτακτα αιτήµατα αποβλέπουν στη ορθολογική και έγκαιρη διανοµή φαρµάκων, σκοπός εξ σου σηµαντικός µε (αν όχι σηµαντικότερος από) τη διανοµή δελτ ων. Για το λόγο αυτό, το µέσο θα πρέπει να θεωρηθε και πρόσφορο και αναγκα ο εν όψει του επιδιωκόµενου σκοπού επεξεργασ ας. Περαιτέρω, και στην προκειµένη περ πτωση τα δροµολόγια των οχηµάτων ε ναι προκαθορισµένα ως προς τη γεωγραφική τους περιοχή και πραγµατοποιούνται αυστηρά εντός συγκεκριµένων ωρών εργασ ας που ορ ζονται από την εταιρε α. Εποµένως, και εδώ «η παρακολούθηση της θέσης γίνεται εντός των ορίων της συγκεκριµένης προκαθορισµένης διαδροµ ς που αποτελεί, εν τέλει, µέρος του αντικειµένου της συγκεκριµένης εργασίας» (βλ. απόφαση 162/2014 και 163/2014). Ε ναι δε προφανές πως ο εργαζόµενος δεν χρησιµοποιε το ειδικό όχηµα εκτός των ανωτέρω ωρών εργασ ας. Στο µέτρο δε που η εταιρε α παρέχει στους εργαζόµενους την ευχέρεια να µην χρησιµοποιήσουν εταιρικό όχηµα και να εκτελέσουν τη συγκεκριµένη εργασ α µε δικό τους όχηµα χωρ ς οιαδήποτε δυσµενή γι’ αυτούς συνέπεια, θα πρέπει να γ νει δεκτό ότι η εν λόγω επεξεργασ α ε ναι νόµιµη πρωτ στως ως ερειδόµενη στη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 1 του ν. 2472/
12. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή επιβάλει στην «Adelco Φαρµακευτική Αφών Κολοκοτρώνη ΑΕ» αυστηρή προειδοπο ηση για παράνοµη επεξεργασ α δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα των ιατρικών επισκεπτών, κατά παράβαση του άρθρου 4 παρ. 1 στοιχ. α’ και β’ του ν. 2472/2997 και για την µη υποβολή γνωστοπο ησης τήρησης αρχε ου, κατά παράβαση του άρθρου 6 του ν. 2472/
13. Η Αρχή διατάσσει τη διακοπή της επεξεργασ ας δεδοµένων του υπάρχοντος συστήµατος γεωεντοπισµού των ιατρικών επισκεπτών καθώς και την καταστροφή του τηρούµενου αρχε ου µε δεδοµένα γεωεντοπισµού. Ο Πρόεδρος Η γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9