Αθήνα, 02-10-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5902/02-10-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ 139 / 2014 Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε στην έδρα της την Τετάρτη 6.8.2014 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε συνέχεια των από 2.7.2014 και 30.7.2014 συνεδριάσεων, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν o Πέτρος Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής και τα τακτικά µέλη της Αρχής Λεων δας Κοτσαλής, ως εισηγητής, ∆ηµήτριος Μπριόλας, Αντώνιος Συµβώνης, επ σης ως εισηγητής, Κωνσταντ νος Χριστοδούλου, Πέτρος Τσαντ λας και το αναπληρωµατικό µέλος Γρηγόριος Λαζαράκος σε αντικατάσταση του τακτικού µέλους Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά, ο οπο ος, αν και εκλήθηκε νοµ µως εγγράφως δεν παρέστη λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρ αση παρέστη επ σης, µε εντολή του Προέδρου, χωρ ς δικα ωµα ψήφου, η Μαρ α Αλικάκου, ελέγκτρια νοµικός, ως βοηθός εισηγήτρια, ενώ απουσ αζε λόγω κωλύµατος η βοηθός εισηγήτρια Ευφροσύνη Σιουγλέ, ελέγκτρια πληροφορικός. Επ σης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού-Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Στη συνεδρ αση της 2.7.2014 και µετά την υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3945/2306-2014 κλήση της Αρχής προς το Υπουργε ο Παιδε ας και Θρησκευµάτων (εφεξής «ΥΠΑΙΘ») παρέστη ο A, ∆ιευθυντής … ΥΠΑΙΘ, ως εκπρόσωπος του ΥΠΑΙΘ, ο οπο ος ζήτησε αναβολή και ορ στηκε νέα ακρόαση στις 30.7.
- Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Στη συνεδρ αση της 30.7.2014 παρέστησαν και εξέφρασαν τις απόψεις τους η B, νοµική σύµβουλος ΥΠΑΙΘ, η Γ, αναπληρώτρια προϊσταµένη της ∆ιεύθυνσης … ΥΠΑΙΘ και ο ∆, ως εκπρόσωπος του εκτελούντος την επεξεργασ α Ινστιτούτου Τεχνολογ ας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) – ∆ιόφαντος. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Υποβλήθηκε στην Αρχή η υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/7549/26-11-2013 προσφυγή του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθµιας Εκπα δευσης Κεντρικής και Νότιας Χαλκιδικής, όπως συµπληρώθηκε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/7550/2611-2013, µε την οπο α ο παραπάνω σύλλογος κατήγγειλε τη συλλογή και επεξεργασ α των προσωπικών δεδοµένων των µαθητών και των γονέων/κηδεµόνων τους από το ΥΠΑΙΘ στο πλα σιο του Νέου Ενια ου Πληροφοριακού Συστήµατος Σχολικών Μονάδων και ∆ιοικητικών Μονάδων «mySchool» για Πρωτοβάθµια Εκπα δευση και Γυµνάσια. Σύµφωνα µε τα αναφερόµενα στην ως άνω προσφυγή, το ΥΠΑΙΘ, µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. …../.. από 12/11/2013 έγγραφό του, µε τ τλο «Έναρξη Παραγωγικής Λειτουργ ας του Νέου Ενια ου Πληροφοριακού Συστήµατος Σχολικών Μονάδων και ∆ιοικητικών Μονάδων «myschool» για Πρωτοβάθµια Εκπα δευση και Γυµνάσια», καλε τις σχολικές µονάδες της Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπα δευσης να ενηµερώνουν σε καθηµερινή βάση την ψηφιακή πλατφόρµα/εφαρµογή µε τ τλο mySchool µέσω του διαδικτυακού τόπου https://myschool.sch.gr. Ειδικότερα, ο διαχειριστής της σχολικής µονάδας καλε ται να καταχωρήσει στο εν λόγω πληροφοριακό σύστηµα προσωπικά δεδοµένα των µαθητών της σχολικής του µονάδας, τα οπο α δεν έχουν συσχέτιση ή συνάφεια ή υποχρεωτικότητα ως προς τη σχολική φο τηση. Επ σης, οι διευθυντές και προϊστάµενοι των σχολικών µονάδων καλούνται να καταχωρήσουν στο σύστηµα αυτό µια σειρά πεδ ων, χωρ ς την προηγούµενη συνα νεση των γονέων ή κηδεµόνων των ανήλικων µαθητών, όπως ΑΜΚΑ µαθητή, µόρφωση πατέρα και µητέρας µαθητή, γλώσσα πατέρα και µητέρας µαθητή, πλήρη στοιχε α επικοινων ας µε την οικογένεια του µαθητή (τηλέφωνα σταθερά και κινητά, φαξ, ηλεκτρονικές διευθύνσεις), πλήρη στοιχε α εργασ ας γονέα ή κηδεµόνα, επιβληθε σες ποινές µαθητή (αποβολή, ωρια α αποβολή, µε ωση διαγωγής κλπ), Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες µαθητή µε πρόβλεψη καταγραφής/περιγραφής του «οικογενειακού περιβάλλοντος» και της «φαρµακευτικής αγωγής» του µαθητή, καταγραφή των παλιννοστούντων/αλλοδαπών µαθητών µε ερωτήσεις όπως «Έτη σε σχολε α της Ελλάδος», «Ελληνικής καταγωγής», «Έτος αφ ξεως στην Ελλάδα» κλπ. Η Αρχή, στο πλα σιο εξέτασης της ως άνω υπόθεσης, µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/7549-1/19-12-2013 έγγραφό της, διαβ βασε στο ΥΠΑΙΘ αντ γραφο της ως άνω προσφυγής και ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ τις απόψεις του επ των ζητηµάτων που εκτ θενται στην προσφυγή αυτή καθώς και επιπλέον διευκρινήσεις. Εν συνεχε α, η Αρχή, λόγω του µεγάλου αριθµού αιτηµάτων και ερωτηµάτων που δεχόταν για το σύστηµα mySchool και επειδή δεν ε χε λάβει σχετική απάντηση, µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/1090/18-02-2014 έγγραφό της, κάλεσε το ΥΠΑΙΘ να απαντήσει στο παραπάνω έγγραφό της. Το ΥΠΑΙΘ απάντησε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. …/..-.-…. (αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ: Γ/ΕΙΣ/1735/17-03-2014) έγγραφό του. Ακολούθως η Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/2781/05-05-2014 έγγραφό της ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ πρόσθετα συµπληρωµατικά στοιχε α και επεξηγήσεις σχετικά µε την επεξεργασ α των δεδοµένων των µαθητών και τα µέτρα ασφάλειας καθώς και να ενηµερωθε εγγράφως για την εκπλήρωση των συστάσεων του υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8052/14-12-2012 πορ σµατος διοικητικού ελέγχου που πραγµατοποιήθηκε στα συστήµατα e-school και e-datacenter (ειδικά αυτών που εξακολουθούν να ισχύουν και µετά τη µετάβαση στο σύστηµα mySchool), σύµφωνα µε την υπ’ αριθµ. 187/2012 Απόφασή της. Στη συνέχεια υποβλήθηκαν στην Αρχή ακόµα τρεις προσφυγές για το σύστηµα mySchool, η υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/1535/7-3-2014 προσφυγή της Οµοσπονδ ας Λειτουργών Μέσης Εκπα δευσης (ΟΛΜΕ), η υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/1565/10-32014 προσφυγή της ∆ιδασκαλικής Οµοσπονδ ας Ελλάδος (∆.Ο.Ε.) και η υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/1663/13-3-2014 προσφυγή της Ένωσης Γονέων ∆ήµου Σύρου – Ερµούπολης όπως συµπληρώθηκε µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/2879/8-5-2014 και Γ/ΕΙΣ/3596/5-6-2014 έγγραφα. Η Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/2920/12-05-2014 έγγραφό της Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 διαβ βασε στο ΥΠΑΙΘ αντ γραφα των προσφυγών αυτών και ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ να παράσχει γραπτώς τις απόψεις του για τις τρεις αυτές προσφυγές καθώς και να απαντήσει στο προηγούµενο ως άνω υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/2781/05-05-2014 έγγραφό της. Στη συνέχεια, η Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3371/29-05-2014 έγγραφό της ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ να απαντήσει στα δύο προηγούµενα ως άνω έγγραφά της και να ενηµερώσει την Αρχή για τις προϋποθέσεις διεξαγωγής και υλοπο ησης ανάλογων µε το mySchool πληροφοριακών συστηµάτων σε χώρες του εξωτερικού και κυρ ως σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να υποβάλει την πολιτική ασφαλε ας του. Ακολούθως, το ΥΠΑΙΘ µε το από 3/6/2014 µήνυµα ηλεκτρονικού ταχυδροµε ου, το οπο ο πρωτοκολλήθηκε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/3737/13-6-2014, ενηµέρωσε την Αρχή ότι διατηρε επιφυλάξεις ως προς την κοινοπο ηση της πολιτικής ασφαλε ας σε τρ τους λόγω των εµπιστευτικών συνοδευτικών παραρτηµάτων της Επιτροπής Ασφαλε ας και ζήτησε να ενηµερωθε αν υπάρχει συγκεκριµένη νοµική διάταξη που επιτρέπει στην Αρχή να έχει πρόσβαση σε τέτοια εµπιστευτικά έγγραφα καθώς και µε τον τρόπο αποστολής της πολυσέλιδης πολιτικής και κανονισµού ασφαλε ας. Η Αρχή απάντησε µε το υπ’ αριθ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3925/20-6-2014 έγγραφό της, µε το οπο ο κάλεσε εκ νέου το ΥΠΑΙΘ να απαντήσει στα µέχρι τότε έγγραφά της και ενηµέρωσε το ΥΠΑΙΘ ότι κατά το άρθρο 19 παρ. 1 στοιχ. η) του ν. 2472/1997 «Η Αρχή έχ ι τις ξής ιδίως αρµοδιότητ ς :… η) Εν ργ ί αυτ παγγέλτως ή κατόπιν καταγγ λίας διοικητικούς λέγχους στο πλαίσιο των οποίων λέγχονται η τ χνολογική υποδοµή και άλλα, αυτοµατοποιηµένα ή µη, µέσα που υποστηρίζουν την π ξ ργασία των δ δοµένων. Έχ ι προς τούτο δικαίωµα προσβάσ ως στα δ δοµένα προσωπικού χαρακτήρα και συλλογής κάθ πληροφορίας για τους σκοπούς του λέγχου, χωρίς να µπορ ί να της αντιταχθ ί καν νός ίδους απόρρητο…» καθώς και σχετικά µε ενδεικτικό τρόπο ασφαλούς αποστολής της πολιτικής ασφαλε ας. Στη συνέχεια και µετά από αλλεπάλληλη επικοινων α µε το ΥΠΑΙΘ, η Αρχή µε την µε αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3945/23-06-2014 κλήση κάλεσε το ΥΠΑΙΘ σε ακρόαση, από το οπο ο ζητήθηκε αναβολή και ορ σθηκε νέα ακρόαση στις 30.7.
- Κατά την ακρόαση της 30.7.2014 παρευρέθησαν εκπρόσωποι του ΥΠΑΙΘ και του Ινστιτούτου Τεχνολογ ας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) – ∆ιόφαντος και ορ σθηκε προθεσµ α υποβολής Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 υποµνήµατος, το οπο ο και κατατέθηκε στην Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Α.Π. εξ. …./.-..…. (αριθ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/4833/5.8.2014) και στο οπο ο τελικά δόθηκαν απαντήσεις σε ερωτήµατα που έθεσε η Αρχή µε τα έγγραφά της. Αναλυτικότερα, το ΥΠΑΙΘ µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. …/..-.-…. έγγραφό του και µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Α.Π. εξ. …./.-.-…. υπόµνηµα, απάντησε στην Αρχή τα εξής: Το πληροφοριακό σύστηµα mySchool αποτελε µηχανογραφικό εργαλε ο καθηµερινής διοικητικής υποστήριξης των σχολικών µονάδων της επικράτειας και των υψηλότερων διοικητικά εκπαιδευτικών δοµών (διευθύνσεις εκπα δευσης, περιφερειακής διευθύνσεις, Κεντρική Υπηρεσ α). Στόχος του ε ναι να ολοκληρώσει, να επεκτε νει και να βελτιώσει υφιστάµενες µηχανογραφικές εφαρµογές (όπως e-school, e-datacenter, survey) που αξιοποιούνται από την εκπαιδευτική κοινότητα, σε µια λειτουργικά ενια α υπολογιστική πλατφόρµα. Η σχεδ αση και αξιοπο ηση του συστήµατος αυτού συνάδει µε τη διεθνή πρακτική αξιοπο ησης πληροφοριακών συστηµάτων τέτοιας κλ µακας, µε στόχο α) τη µε ωση της γραφειοκρατ ας, β) την παροχή (ψηφιακών) υπηρεσιών προστιθέµενης αξ ας προς του πολ τες (στην προκειµένη περ πτωση, στο σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας), γ) τη βελτ ωση της αποδοτικότητας και της αποτελεσµατικότητας της διο κησης, δ) τον εξορθολογισµό και την εν σχυση της διαφάνειας στη δηµόσια διο κηση. Ειδικότερα τα οφέλη που προκύπτουν, σύµφωνα µε το ΥΠΑΙΘ, από την αξιοπο ηση της υπό εξέταση εφαρµογής ε ναι: η βελτ ωση και η ανάδειξη του εκπαιδευτικού έργου, η µε ωση του χρόνου άσκησης διοικητικού έργου, η υποβοήθηση στη λήψη αποφάσεων διο κησης και εκπαιδευτικού σχεδιασµού και έρευνας, καθώς και η δωρεάν παροχή υπηρεσιών προστιθέµενης αξ ας. Πέραν των τυπικών δεδοµένων φο τησης (όπως βαθµο , απουσ ες) στη βάση δεδοµένων του εν λόγω πληροφοριακού συστήµατος τηρούνται και τα εξής δεδοµένα των µαθητών: Όνοµα, Επώνυµο, Πατρώνυµο, Μητρώνυµο, Φύλο, ΑΚΜΑ, Ηµ ροµηνία Γέννησης, Επώνυµο Πατέρα, Επάγγ λµα Πατέρα, Μόρφωση Πατέρα, Υπηκοότητα Πατέρα, Γλώσσα Πατέρα, Γένος Μητέρας, Εθνικότητα, Επώνυµο Μητέρας, Επάγγ λµα Μητέρας, Μόρφωση Μητέρας, Υπηκοότητα Μητέρας, Γλώσσα Μητέρας, Επώνυµο Κηδ µόνα, Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 Επάγγ λµα Κηδ µόνα, Μόρφωση Κηδ µόνα, Υπηκοότητα Κηδ µόνα, Γλώσσα Κηδ µόνα, Στοιχ ία Επικοινωνίας Μαθητή και Κηδ µόνα (∆/νση, τηλέφωνο, φαξ, ηλ κτρονική δι ύθυνση), Αριθµός ∆ηµοτολογίου, Αριθµός Μητρώου Αρρένων. Η εφαρµογή mySchool έχει σχεδιαστε , ώστε να υποστηρ ζει και τις ακόλουθες πληροφοριακές οµάδες δεδοµένων, οι οπο ες έχουν «κληρονοµηθε » από την υφιστάµενη εφαρµογή e-school και αποτυπώνονταν σε ηλεκτρονικές φόρµες της εφαρµογής κατά την πιλοτική λειτουργ α, αλλά δεν εµφαν στηκαν ποτέ στην παραγωγική λειτουργ α του συστήµατος και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν τα αντ στοιχα δεδοµένα για την µαθητή. Τα παρακάτω πεδ α υφ στανται στη σχεδ αση του συστήµατος ως υπάρχουσες από προγενέστερα συστήµατα οντότητες και δεν έχουν πληθυσµωθε , ούτε εµφαν ζονται στις καρτέλες της εφαρµογής: - Θρήσκ υµα και θνικότητα, - ∆ λτίο υγ ίας (α) ιστορικό: χρόνια νοσήµατα, λοιµώδη νοσήµατα, αλλ ργία, χ ιρουργικές π µβάσ ις, προβλήµατα συµπ ριφοράς, διαταραχές ύπνου, νούρηση, µαθησιακές δυσκολί ς, δυσλ ξία, µ ιωµένη πίδοση στο σχολ ίο, µ τά από άσκηση λιποθυµία, προκάρδιο άλγος, ύκολη κόπωση, µβολιασµοί, β) αντικ ιµ νική ξέταση: ύψος, βάρος, δέρµα, σκ λ τός, σκολίωση, κύφωση, άλλα), οπτική οξύτητα, στραβισµός, αχρωµατοψία, ακοή, δόντια, κυκλοφοριακό, αρτηριακή πί ση, ψηλάφηση µηρών, βουβωνοκήλη, άλλα υρήµατα, ιδικές κπαιδ υτικές ανάγκ ς, αυτισµός, κινητικά προβλήµατα, κωφοί και βαρήκοοι, µαθησιακές δυσκολί ς, πν υµατική καθυστέρηση, πολλαπλές αναπηρί ς, συναισθηµατικά-κοινωνικά-ψυχικά κπαιδ υτικές ανάγκ ς, π ριγραφή προβλήµατα, σκέψης, τυφλοί, κίνησης αµβλύωπ ς, πικοινωνίας, ιδικές π ριγραφή φαρµακ υτικής, άλλης αγωγής. - Στα δ δοµένα αλλοδαπών/παλιννοστούντων π ριλαµβάνονται µητρικής γλώσσα, έτη σ σχολ ία ξωτ ρικού, γλώσσα διδασκαλίας, λληνική καταγωγή, βαθµός προαγωγής τ λ υταίας τάξης φοίτησης ξωτ ρικού, χώρα προέλ υσης, έτη σ σχολ ία της Ελλάδος, έκαν ή κάν ι µαθήµατα για παιδιά ξωτ ρικού, έτος αφίξ ως στην Ελλάδα. Ειδικότερα, ως προς τα δεδοµένα αλλοδαπών/παλιννοστούντων στο ως άνω υπόµνηµα αναφέρεται ότι αυτά συλλέγονται µε χειρόγραφη συµπλήρωση φόρµας κατά την εγγραφή του µαθητή στο σχολε ο, όπου ο κηδεµόνας ενηµερώνεται για το ότι τα δεδοµένα αυτά Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 ε ναι προαιρετικά και θα χρησιµοποιηθούν για στατιστικούς σκοπούς. Στο δε απαντητικό έγγραφο αναφέρεται ότι τα στοιχε α της καταγραφής των παλιννοστούντων-αλλοδαπών µαθητών κληρονοµήθηκαν από την εφαρµογή e-school, επηρεάζουν τις διαδικασ ες φο τησης (πχ συµµετοχή σε πανελλήνιες εξετάσεις), ενώ παράλληλα διευκολύνουν την εξαγωγή απαρα τητων στατιστικών στοιχε ων. Όσον αφορά στη χρήση του AMKA του µαθητή, αυτή έχει ως µοναδικό στόχο την ορθή ταυτοπο ησή του και την αποφυγή διπλοεγγραφών και λανθασµένων συσχετ σεων µαθητών µε σχολικές µονάδες, λόγω του ότι ε ναι το µοναδικό στοιχε ο ταυτοπο ησης που παρέχεται σε όλους τους πολ τες. Ισοδύναµο στοιχε ο κρ νει το ΥΠΑΙΘ ότι θα µπορούσε να ε ναι ένας µοναδικός αριθµός µητρώου ο οπο ος αποδ δεται σε κάθε µαθητή κατά την εισαγωγή του στο εκπαιδευτικό σύστηµα και θα τον ακολουθε µέχρι την έξοδο του από αυτό. Τα στοιχε α που αφορούν στην µόρφωση, γλώσσα πατέρα και µητέρας µαθητή κληρονοµήθηκαν από την υφιστάµενη εφαρµογή e-school, δεν αποτελούν υποχρεωτική πληροφορ α στην καταχώριση του µαθητή, παρέχονται εθελουσ ως από τους γονε ς και αφορούν αποκλειστικά σε στατιστική επεξεργασ α στοιχε ων εκ µέρους του ΥΠΑΙΘ. Τα πλήρη στοιχε α επικοινων ας µε την οικογένεια του µαθητή, επ σης, κληρονοµήθηκαν από την υφιστάµενη εφαρµογή e-school, ενώ παράλληλα το τηλέφωνο ως στοιχε ο επικοινων ας υπάρχει στο υφιστάµενο έντυπο ατοµικό δελτ ο µαθητή. ∆εν ε ναι υποχρεωτικά και παρέχονται εθελουσ ως από τους γονε ς µε προφανή σκοπό την ενηµέρωση σε περ πτωση ανάγκης. Οι επιβληθε σες ποινές µαθητή αποτελούν στοιχε ο της φο τησης του µαθητή και τηρούνται στο «Ποινολόγιο» της σχολικής µονάδας. Η εφαρµογή mySchool υλοποιε ψηφιακή εκδοχή του ποινολογ ου, της οπο ας τα δεδοµένα υπόκεινται στον εξής περιορισµό: οι ποινές ενός µαθητή ως ηλεκτρονική πληροφορ α παραµένουν στη σχολική µονάδα που επιβλήθηκαν και καµ α άλλη σχολική µονάδα µελλοντικής φο τησης δεν θα διαθέτει αυτή την πληροφορ α. Στο εν λόγω πληροφοριακό σύστηµα έχουν υλοποιηθε κατηγορ ες χρηστών που έχουν πρόσβαση αποκλειστικά και µόνο σε δεδοµένα και δυνατότητες επεξεργασ ας που απορρέουν από τη θεσµική τους ιδιότητα και την περιοχή ευθύνης τους. Χρήστες του Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 συστήµατος ε ναι οι διευθυντές των σχολικών µονάδων της Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπα δευσης, οι διευθυντές των ∆ιευθύνσεων και Περιφερειακών ∆ιευθύνσεων Εκπα δευσης και οι χρήστες των αρµόδιων κεντρικών διευθύνσεων του ΥΠΑΙΘ. Οι κατηγορ ες χρηστών και οι αντ στοιχοι ρόλοι θα εµπλουτιστούν/εξειδικευθούν κατά το επόµενο σχολικό έτος (πχ. θα προστεθε ο ρόλος «υπ ύθυνος τµήµατος», «υπ ύθυνος θ µάτων προσωπικού διοικητικής δοµής», «υπ ύθυνος θ µάτων σπουδών διοικητικής δοµής»). Στο ως άνω απαντητικό έγγραφο του ΥΠΑΙΘ καθώς και στο ως άνω υπόµνηµα τον ζεται ρητώς ότι αποκλειστική πρόσβαση στα δεδοµένα των µαθητών έχει µόνο ο διευθυντής της σχολικής µονάδας, στην οπο α φοιτά ο µαθητής. Κανένας χρήστης ∆ιεύθυνσης, Περιφερειακής ∆ιεύθυνσης, Κεντρικής Υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ, άλλου φορέα ή της πολιτικής ηγεσ ας δεν διαθέτει πρόσβαση σε ατοµικά στοιχε α µαθητή. Οι ατοµικο λογαριασµο που αποδ δονται στους διευθυντές των υψηλότερων διοικητικών δοµών, όπως η διεύθυνση ή η περιφερειακή διεύθυνση, προσφέρουν πρόσβαση σε στοιχε α που αφορούν πληροφοριακές οντότητες στην περιοχή ευθύνης της δοµής. Όπως αναφέρεται στο ως άνω υπόµνηµα, οι παραπάνω ατοµικο λογαριασµο δεν διαθέτουν πρόσβαση σε ατοµικά στοιχε α µαθητών, παρά µόνο στα ονοµατεπώνυµα των µαθητών µιας σχολικής µονάδας και σε στατιστικά στοιχε α. Επ σης, αναφέρεται στο υπόµνηµα αυτό ότι οι χρήστες της Κεντρικής Υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ διαθέτουν πρόσβαση στο σύστηµα και µόνο για την περιοχή δεδοµένων αρµοδιότητάς τους. Για παράδειγµα οι ∆ιευθύνσεις Σπουδών διαθέτουν πρόσβαση µόνο στα ονοµαστικά στοιχε α µαθητών, τους αριθµούς µητρώου και τις τάξεις εγγραφής. Όλοι οι λογαριασµο χρηστών, ασχέτως κατηγορ ας/ρόλου, ε ναι προσωπικο και εκδ δονται µε πάγιες διαδικασ ες που αφορούν στη διαχε ριση χρηστών από το Πανελλήνιο Σχολικό ∆ κτυο. Η εφαρµογή του πληροφοριακού συστήµατος mySchool ε ναι προσβάσιµη για χρήστες πιστοποιηµένους από την Κεντρική Υπηρεσ α Πιστοπο ησης του Πανελλήνιου Σχολικού ∆ικτύου. Επ σης, η εφαρµογή ελέγχει και αποκλε ει την πρόσβαση των χρηστών που προέρχονται από IP διευθύνσεις εκτός του ελλαδικού χώρου. Τα δεδοµένα µεταδ δονται κρυπτογραφηµένα µε χρήση του πρωτοκόλλου HTTPS. Τα αντ γραφα ασφαλε ας της βάσης δεδοµένων τηρούνται κρυπτογραφηµένα. ∆εν έχει Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 επιλεγε κάποιο σχήµα κρυπτογράφησης των δεδοµένων στη βάση, κατά τους ισχυρισµούς του ΥΠΑΙΘ, για λόγους α) µη ουσιαστικής αναγκαιότητας λόγω εξαιρετικά ενισχυµένης φυσικής ασφάλειας του υπολογιστικού κέντρου, ε ναι πρακτικά αδύνατο να αφαιρεθούν οι σκληρο δ σκοι της υποδοµής β) σε κάθε περ πτωση, µη αποδεκτής υποβάθµισης της υπολογιστικής απόδοσης. Η Αρχή, µετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχε ων, αφού άκουσε τους εισηγητές και τη βοηθό εισηγήτρια, η οπο α στη συνέχεια αποχώρησε, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Σύµφωνα µε το άρθρο 4 παρ.1 του ν.2472/1997 «
- Τα δ δοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης π ξ ργασίας πρέπ ι: α) να συλλέγονται κατά τρόπο θ µιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφ ίς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θ µιτή και νόµιµη π ξ ργασία νόψ ι των σκοπών αυτών…». Το ΥΠΑΙΘ αναφέρει ότι σκοπός της υπό εξέταση επεξεργασ ας προσωπικών δεδοµένων αποτελε η υποστήριξη των διαδικασιών εκπαιδευτικού σχεδιασµού και διο κησης σχολικών µονάδων, διευθύνσεων, περιφερειακών διευθύνσεων και κεντρικής υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ και γενικότερα η µηχανογραφική και γραµµατειακή υποστήριξη. Συνεπώς, ο σκοπός ε ναι καταρχήν θεµιτός και εµπ πτει στις γενικότερες αρµοδιότητες του ΥΠΑΙΘ να οργανώνει και να διοικε τους υπαγόµενους φορε ς, µεταξύ των οπο ων ε ναι και οι σχολικές µονάδες.
- Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. ζ) του ν. 2472/1997 υπεύθυνος επεξεργασ ας ε ναι όποιος «…καθορίζ ι το σκοπό και τον τρόπο της π ξ ργασίας, όπως φυσικό ή νοµικό πρόσωπο, δηµόσια αρχή ή υπηρ σία ή οποιοσδήποτ άλλος οργανισµός. Όταν ο σκοπός και τρόπος καθορίζονται µ διατάξ ις νόµου ή κανονιστικές διατάξ ις θνικού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπ ύθυνος π ξ ργασίας ή τα ιδικά κριτήρια βάσ ι των οποίων γίν ται η πιλογή του καθορίζονται αντίστοιχα από το θνικό ή το κοινοτικό δίκαιο.». Στην υπό εξέταση υπόθεση υπεύθυνο επεξεργασ ας αποτελούν τόσο το ΥΠΑΙΘ όσο και η κάθε σχολική µονάδα Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 ξεχωριστά. Το ΥΠΑΙΘ αποτελε υπεύθυνο επεξεργασ ας της βάσης δεδοµένων του συστήµατος mySchool καθώς σε αυτή συγκεντρώνονται δεδοµένα κατ’ εντολήν του από τις σχολικές µονάδες, τις οπο ες το ΥΠΑΙΘ ελέγχει και εποπτεύει από τον νόµο, χωρ ς, ωστόσο, να έχει άµεση πρόσβαση στα προσωπικά δεδοµένα που τηρε το υπό εξέταση σύστηµα. Άλλωστε την εγκατάσταση του εν λόγω συστήµατος, αλλά και το σκοπό της εν λόγω επεξεργασ ας έχει καθορ σει το διο το ΥΠΑΙΘ. Οι σχολικές µονάδες αποτελούν υπεύθυνο επεξεργασ ας καθώς τα εν λόγω προσωπικά δεδοµένα τα συλλέγουν και τα τηρούν στο πλα σιο των αρµοδιοτήτων που τους ανατ θενται από το ισχύον νοµοθετικό καθεστώς, ιδ ως στο πλα σιο της εκπαιδευτικής διαδικασ ας των µαθητών.
- Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ν.2472/1997 «
- Τα δ δοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης π ξ ργασίας πρέπ ι: α) να συλλέγονται κατά τρόπο θ µιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφ ίς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θ µιτή και νόµιµη π ξ ργασία νόψ ι των σκοπών αυτών. β) Να ίναι συναφή, πρόσφορα, και όχι π ρισσότ ρα από όσα κάθ φορά απαιτ ίται νόψ ι των σκοπών της π ξ ργασίας. γ) Να ίναι ακριβή και, φόσον χρ ιάζ ται, να υποβάλλονται σ νηµέρωση. δ) (…).».
- Η συλλογή των δεδοµένων των µαθητών προβλέπεται από διάφορες διατάξεις της κε µενης νοµοθεσ ας. Ειδικότερα µε βάση το άρθρο 7 του Π∆ 200/1998 (Α΄ 161) «
- Στο νηπιαγωγ ίο γγράφονται νήπια που συµπληρώνουν τη νόµιµη ηλικία. (…)
- Για την γγραφή στο νηπιαγωγ ίο απαιτούνται : α. Πιστοποιητικό γέννησης ∆ήµου ή Κοινότητας για την γγραφή του νηπίου στα οικ ία µητρώα ή δηµοτολόγια, στο οποίο αναγράφ ται ολογράφως και αριθµητικώς η ηµ ροµηνία γέννησης. Για το νήπιο που θα συν χίσ ι τη φοίτηση του στο ίδιο νηπιαγωγ ίο και δ ύτ ρη χρονιά δ ν απαιτ ίται νέο πιστοποιητικό γέννησης. β. Επίδ ιξη του βιβλιαρίου ή προσκόµιση άλλου στοιχ ίου, στο οποίο φαίν ται ότι έγιναν τα προβλ πόµ να µβόλια, καθώς και του Ατοµικού ∆ λτίου Υγ ίας Μαθητή. ***Η π ρ.β` αντικαταστάθηκ ως άνω µ τη παράγραφο 2 π ρ.2 του άρθρου 11 του Ν. 4229/2014 (ΦΕΚ Α 8 10.1.2014) Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10 γ. Υπ ύθυνη δήλωση του γονέα ή κηδ µόνα ή άλλο στοιχ ίο κατά την κρίση του/της προϊσταµένου/νης του νηπιαγωγ ίου, από το οποίο φαίν ται η δι ύθυνση κατοικίας του νηπίου. δ. ∆ήλωση του γονέα ότι αναλαµβάν ι την υθύνη για την ασφαλή προσέλ υση και αποχώρηση του νηπίου.» Σύµφωνα µε τα άρθρα 6 –Α΄ και 7 του Π∆ 201/1998 (Α΄ 161) και µόνο όσον αφορά στην πρωτοβάθµια εκπα δευση καταχωρούνται στοιχε α επικοινων ας του γονέα/κηδεµόνα του µαθητή καθώς και το ονοµατεπώνυµο, το όνοµα του πατέρα και της µητέρας, ο τόπος, ο νοµός η ηµεροµην α γέννησης, ο αριθµός µητρώου (για αγόρια) ή ∆ηµοτολογ ου (για κορ τσια) η ιθαγένεια, το θρήσκευµα, το επάγγελµα του πατέρα και της µητέρας καθώς και η διεύθυνση κατοικ ας. Ειδικότερα, σύµφωνα µε το άρθρο 7 παρ.3 του Π∆ 201/1998 «
- Για την γγραφή στην Α` τάξη απαιτούνται: α. Πιστοποιητικά γέννησης, ∆ήµου ή Κοινότητας για την γγραφή του µαθητή στα οικ ία µητρώα ή δηµοτολόγια, το οποίο κδίδ ται το τ λ υταίο πριν από την γγραφή τρίµηνο και στο οποίο αναγράφ ται ολογράφως και αριθµητικώς η ηµ ροµηνία γέννησης. β. Επίδ ιξη βιβλιαρίου υγ ίας του µαθητή ή προσκόµιση άλλου στοιχ ίου, στο οποίο φαίν ται ότι έγιναν τα προβλ πόµ να µβόλια, καθώς και του Ατοµικού ∆ λτίου Υγ ίας Μαθητή. γ. Αποδ ικτικό στοιχ ίο από το οποίο, κατά την κρίση του δι υθυντή του σχολ ίου, φαίν ται η δι ύθυνση κατοικίας του µαθητή.» Σύµφωνα µε το άρθρο 10 του Π∆ 104/1979 (Α΄ 23) «1.Τα κατά την πρώτην γγραφήν του µαθητού και την διάρκ ιαν της ις¨το σχολ ίον φοιτήσ ώς του καταχωριζόµ να ις το Ατοµικόν αυτού ∆ λτίον στοιχ ία ίναι τα ξής : α) Στοιχ ία ταυτότητος, ήτοι : Επώνυµον, όνοµα, όνοµα πατρός, πάγγ λµα πατρός, όνοµα µητρός, έτος γ ννήσ ως, ∆ήµος ή Κοινότης ις την οποίαν φέρ ται γγ γραµµένος ο µαθητής, αριθµός µητρώου ή δηµοτολογίου, θρήσκ υµα. β) Στοιχ ία ισόδου, ήτοι : Το ίδος του τίτλου, δυνάµ ι του οποίου γγράφ ται ο µαθητής. γ) Στοιχ ία πιδόσ ως, ήτοι : Αναλυτική και γ νική κατά µάθηµα τησία προφορική και γραπτή βαθµολογία. δ) Στοιχ ία φοιτήσ ως και διαγωγής, ήτοι : Σύνολον απουσιών κατά τρίµηνα, ως και αι διά Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11 πράξ ως του αρµοδίου οργάνου πιβαλλόµ ναι κυρώσ ις ή απον µόµ ναι τιµητικαί διακρίσ ις. ) Στοιχ ία κηδ µόνος, ήτοι : Επώνυµον, όνοµα, δι ύθυνσις κατοικίας του κηδ µόνος.
- Τα κατά την πρώτην γγραφήν του µαθητού και την διάρκ ιαν της ις το σχολ ίον φοιτήσ ώς τον καταχωριζόµ να ις το Μητρώον Μαθητών στοιχ ία ίναι τα ξής : α) Στοιχ ία ταυτότητος, ήτοι : Επώνυµον, όνοµα, όνοµα πατρός, όνοµα µητρός, έτος γ ννήσ ως, ∆ήµος ή Κοινότης ις την οποίαν φέρ ται γγ γραµµένος, αριθµός µητρώου ή δηµοτολογίου , θρήσκ υµα. β) Στοιχ ία ισόδου, ήτοι : Το ίδος του τίτλου, δυνάµ ι του οποίου γγράφ ται ο µαθητής. γ) Στοιχ ία ξόδου, ήτοι : Το ίδος τίτλου δυνάµ ι του οποίου απολύ ται ή µ ταγράφ ται ο µαθητής. δ) Στοιχ ία πιδόσ ως, ήτοι : Η τησία βαθµολογία αφ’ νός κάστου των µαθηµάτων, ως και ο γ νικός τήσιος βαθµός τούτων. ) Στοιχ ία διαγωγής, ήτοι : Ο χαρακτηρισµός της διαγωγής κάστου µαθητού.» Όσον αφορά σε ειδικότερα ζητήµατα συλλογής προσωπικών δεδοµένων µαθητών και γονέων οι ακόλουθες διατάξεις προβλέπουν τα εξής: Σύµφωνα µε το άρθρο 3 του Π∆ 182/1984 (Γυµνάσια), το άρθρο 1 παρ. 45 του Π∆ 68/2014 (Λύκεια) και το άρθρο 26 του Π∆ 50/2008 (Επαγγελµατικά Λύκεια) ε ναι απαρα τητη η συλλογή δεδοµένων µαθητών που εγγράφονται στα αντ στοιχα σχολε α και αφορούν στο χρόνο φο τησης των µαθητών σε σχολε α του εξωτερικού, γιατ βάση αυτού διαφοροποιε ται ο τρόπος εξέτασης ορισµένων µαθηµάτων και η εξαγωγή των αντ στοιχων αποτελεσµάτων (µειωµένος γενικός βαθµός ετήσιας επ δοσης ή/και προαγωγής). Όσον αφορά στους µωαµεθανούς µαθητές ελληνικής υπηκοότητας, σύµφωνα µε το άρθρο 5 του Π∆ 264/1976 και µόνο για τη δευτεροβάθµια εκπα δευση και ειδικότερα για τους µαθητές Γυµνασ ου καταγράφεται το θρήσκευµα, για το λόγο ότι µε βάση αυτό διαφοροποιε ται η βάση προαγωγής στα Αρχα α και τα Νέα Ελληνικά «Οι Μωαµ θανοί το Θρήσκ υµα Έλλην ς µαθηταί των Ελληνικών Γυµνασίων προάγονται από τάξ ως ις τάξιν ή απολύονται του Γυµνασίου, φ` όσον ις έκαστον των µαθηµάτων των Αρχαίων και Νέων Ελληνικών έχουν βαθµόν τουλάχιστον 8, ις έκαστον δ των λοιπών µαθηµάτων βαθµόν τουλάχιστον 10 και γ νικόν µέσον όρον βαθµολογίας τουλάχιστον πλήρ ς 10». Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 12 Όσον αφορά στους µαθητές µε ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, όπως αυτές ορ ζονται στο άρθρο 1 του Ν. 2817/2000, δεδοµένα υγε ας καταχωρούνται µόνο για τους µαθητές Γυµνασ ων και Λυκε ων για το λόγο ότι σύµφωνα µε το άρθρο 5 του Π∆ 191/1992 «Οι µαθητές, που µπίπτουν στις διατάξ ις της παραγράφου 2 του άρθρου 32 του Νόµου 1566/85 (ΦΕΚ 167/τ.Α`), των οποίων οι ιδικές κπαιδ υτικές ανάγκ ς, κατά τις διατάξ ις του άρθρου 33 του ιδίου Νόµου έχουν πιστοποιηθ ί, φόσον δ ν ίναι προφαν ίς, από τις αρµόδι ς υπηρ σί ς και φοιτούν: α) ως ντ ταγµένοι σ κανονικά Γυµνάσια, β) σ ιδικές τάξ ις, τµήµατα ή οµάδ ς που λ ιτουργούν µέσα σ κανονικά Γυµνάσια και γ) σ αυτοτ λή ιδικά Γυµνάσια, προάγονται, απολύονται, παραπέµπονται ή απορρίπτονται σύµφωνα µ τις διατάξ ις των παραγράφων 1, 2 και 3 του άρθρου 1 του Προ δρικού ∆ιατάγµατος 182/84 (ΦΕΚ 60/τ.Α`) µ µ ίωση του προβλ πόµ νου από το δάφιο γ της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού µέσου όρου σ "τουλάχιστον δώδ κα
(12)".». Σύµφωνα δε µε το άρθρο 36 παρ. 4 του Π∆ 60/2006 και µόνο όσον αφορά στα Γενικά λύκεια η τήρηση των ανωτέρω ευα σθητων προσωπικών δεδοµένων προβλέπεται γιατ διαφοροποιούνται οι διαδικασ ες έκδοσης απολυτηρ ου τ τλου. Επ σης, οι εν λόγω µαθητές δικαιούνται να µη συµµετέχουν στις Πανελλήνιες Εξετάσεις. Ειδικότερα για τους «κατ’ ιδ αν διδαχθέντες» και τους στρατεύσιµους και µόνο όσον αφορά στη δευτεροβάθµια εκπα δευση τα στοιχε α ότι ε ναι κατ’ ιδ αν διδαχθέντες ή στρατεύσιµοι ε ναι αναγκα α, γιατ διαφοροποιε ται ο τρόπος εξέτασής τους, σύµφωνα µε το Π∆ 182/1984 (Γυµνάσια), το άρθρο 33 του Π∆ 60/2006 (Λύκεια) και το άρθρο 25 του Π∆ 50/2008 (Επαγγελµατικά Λύκεια). Όσον αφορά στους µαθητές των Επαγγελµατικών Λυκε ων που προέρχονται από ξένα σχολε α καταγράφεται ότι προέρχονται από ξένα σχολε α, γιατ διαφοροποιε ται η προαγωγή και η απόλυσή τους, σύµφωνα µε τα όσα ορ ζονται στο άρθρο 26 του Π∆ 50/
- Η καταγραφή των εν λόγω στοιχε ων για τους µαθητές των Γενικών Λυκε ων που προέρχονται από ξένα σχολε α ε ναι αναγκα α σύµφωνα µε το άρθρο 1 παρ. 45 του Π∆ 68/2014 και το άρθρο 11 παρ. 4 του Ν.4275/
- Τα δεδοµένα που δεν προβλέπονται σε κάποιο από τα παραπάνω νοµοθετικά κε µενα και ε τε συλλέγονται για πρακτικούς λόγους από τις σχολικές µονάδες και κατ’ επέκταση Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 13 τηρούνται στη βάση δεδοµένων του συστήµατος, ε τε έχουν «κληρονοµηθε » από προηγούµενες εφαρµογές ε ναι τα εξής: η µόρφωση του πατέρα, της µητέρας και του κηδεµόνα, το επάγγελµα της µητέρας (µόνο όσον αφορά στη δευτεροβάθµια και τριτοβάθµια εκπα δευση) και του κηδεµόνα, η γλώσσα του πατέρα, της µητέρας και του κηδεµόνα του µαθητή, ο ΑΜΚΑ του µαθητή, καθώς και στοιχε α παλιννοστούντων – αλλοδαπών µαθητών (µητρική γλώσσα, έτη σε σχολε α εξωτερικού, γλώσσα διδασκαλ ας, ελληνική καταγωγή, βαθµός προαγωγής τελευτα ας τάξης φο τησης εξωτερικού, χώρα προέλευσης, έτη σε σχολε α της Ελλάδας, έκανε ή κάνει µαθήµατα για παιδιά εξωτερικού, έτος αφ ξεως στην Ελλάδα) µόνο όσον αφορά στην Πρωτοβάθµια Εκπα δευση και ιδ ως για λόγους ερευνητικούς. Σύµφωνα µε το υπόµνηµα του ΥΠΑΙΘ, τα ανωτέρω δεδοµένα, η συλλογή των οπο ων δεν προβλέπεται ειδικότερα σε κάποια νοµοθετική διάταξη, κληρονοµήθηκαν από την υφιστάµενη εφαρµογή e-school, παρέχονται εθελουσ ως από τους γονε ς/κηδεµόνες, δεν ε ναι υποχρεωτική η καταχώρισή τους στο εν λόγω σύστηµα και συλλέγονται αποκλειστικά για στατιστικούς λόγους, χωρ ς, ωστόσο, να τεκµηριώνεται η αναγκαιότητα τήρησής τους στη βάση δεδοµένων του συστήµατος. Επ σης, δεν εξηγήθηκε η αναγκαιότητα της καταχώρισης του ΑΜΚΑ. Σύµφωνα µε την αρχή της αναλογικότητας, όπως αυτή περιγράφεται στο ανωτέρω άρθρο 4 του ν.2472/1997, το ΥΠΑΙΘ θα πρέπει να επεξεργάζεται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο µόνο όσα δεδοµένα ε ναι απολύτως απαρα τητα για την πραγµατοπο ηση του επιδιωκόµενου σκοπού της επεξεργασ ας, δηλαδή της υποστήριξης των διαδικασιών εκπαιδευτικού σχεδιασµού και οργάνωσης της εκπαιδευτικής διαδικασ ας για την µόρφωση των µαθητών και διο κησης σχολικών µονάδων, διευθύνσεων, περιφερειακών διευθύνσεων και κεντρικής υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ. Συνεπώς, το ΥΠΑΙΘ δύναται να επεξεργάζεται µόνο εκε να τα προσωπικά δεδοµένα µαθητών η συλλογή και τήρηση των οπο ων προβλέπεται από το ισχύον νοµοθετικό καθεστώς και όχι εκε να, για τα οπο α δεν υπάρχει σχετική νοµοθετική πρόβλεψη, όπως για παράδειγµα ε ναι ο ΑΜΚΑ των µαθητών, εκτός αν άλλως κριθε αναγκα ο από τον νόµο
- 1 Το ΥΠΑΙΘ µε το µε υπόµνηµά του στην Αρχή δηλώνει ότι σχεδιάζεται νοµοθετική ρύθµιση ώστε να θεσµοθετηθε ένας Ενια ος Αριθµός Μαθητή προκειµένου να ε ναι εφικτή η παρακολούθηση της Πρόωρης Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 14 5α. Ειδικότερα, όσον αφορά στο Ατοµικό ∆ελτ ο Υγε ας (Α.∆.Υ) των µαθητών, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 8 παρ. 3 του ν.3194/2003 (ΦΕΚ Α΄267, Ρύθµιση εκπαιδευτικών θεµάτων και άλλες διατάξεις) το Α.∆.Υ. τηρε ται στις σχολικές µονάδες πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπα δευσης µε την ευθύνη των διευθυντών των σχολικών αυτών µονάδων. Το περιεχόµενο των Α.∆.Υ. χαρακτηρ ζεται απόρρητο και δεν ε ναι ανακοινώσιµο, εκτός των περιπτώσεων ενηµέρωσης των διδασκόντων για τη λήψη των αναγκα ων µέτρων στήριξης των µαθητών. Το τελευτα ο εδάφιο της παραγράφου 3 του άρθρου αυτού προβλέπει την έκδοση υπουργικής απόφασης για τον καθορισµό του τύπου, του περιεχοµένου του Α.∆.Υ., των θεµάτων ενηµέρωσής του καθώς και κάθε άλλης αναγκα ας λεπτοµέρειας. Η απόφαση αριθµ. 58410/Γ4 (ΦΕΚ Β΄ 859, 23.06.2005) των Υπουργών Παιδε ας & Θρησκευµάτων και Υγε ας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης κατ’ εξουσιοδότηση της προαναφερθε σας διάταξης προβλέπει στο άρθρο 2 ότι το Α.∆.Υ. έχει προληπτικό χαρακτήρα και αποσκοπε στην προστασ α της ζωής των µαθητών-τριών κατά τη συµµετοχή τους στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής και γενικότερα στις σχολικές δραστηριότητες. Καταρτ ζεται από τους ιατρούς των οικε ων Κέντρων Υγε ας ή Περιφερειακών Γενικών Νοσοκοµε ων ή των Ασφαλιστικών Φορέων των γονέων και κηδεµόνων ή από ιδιώτες ιατρούς και περιλαµβάνει το ονοµατεπώνυµο του µαθητή-τριας, το ονοµατεπώνυµο του γονέα ή κηδεµόνα, την ηµεροµην α της ιατρικής εξέτασης και το ιατρικό πόρισµα. Ακολούθως, το άρθρο 3 της Υπουργικής αυτής Απόφασης ορ ζει ότι τα Α.∆.Υ. ε ναι απόρρητα έγγραφα, µη ανακοινώσιµα, εκτός των περιπτώσεων ενηµέρωσης των αρµοδ ων εκπαιδευτικών για τη λήψη των αναγκα ων µέτρων προστασ ας και στήριξης των µαθητώντριών, διέπονται από τις αρχές και τους κανόνες για την προστασ α των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα και των ευα σθητων δεδοµένων και φυλάσσονται εντός ειδικού φακέλου σε ασφαλές µέρος της σχολικής µονάδας στο οπο ο δεν επιτρέπεται να έχουν πρόσβαση άλλοι πλην του ∆ιευθυντή. Η αδικαιολόγητη παράβαση του απορρήτου των Α∆Υ, εκτός από ποινικό αδ κηµα, κατά τον Ποινικό Κώδικα, συνιστά και τα πειθαρχικά παραπτώµατα της παράβασης καθήκοντος και της παράβασης της υποχρέωσης εχεµύθειας. Εγκατάλειψης του Σχολε ου (ΠΕΣ). Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 15
- Σύµφωνα µε το άρθρο 10 παρ. 3 του ν. 2472/1997: «Ο υπ ύθυνος π ξ ργασίας οφ ίλ ι να λαµβάν ι τα κατάλληλα οργανωτικά και τ χνικά µέτρα για την ασφάλ ια των δ δοµένων και την προστασία τους από τυχαία ή αθέµιτη καταστροφή, τυχαία απώλ ια, αλλοίωση, απαγορ υµένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθ άλλη µορφή αθέµιτης π ξ ργασίας. Αυτά τα µέτρα πρέπ ι να συν πάγ ται η ξασφαλίζουν πίπ δο ασφαλ ίας ανάλογο προς τους κινδύνους που π ξ ργασία και η φύση των δ δοµένων που ίναι αντικ ίµ νο της π ξ ργασίας…». Το ΥΠΑΙΘ, συνεπώς, ως υπεύθυνος επεξεργασ ας, βαρύνεται µε την υποχρέωση λήψης και εφαρµογής των κατάλληλων µέτρων για την ασφάλεια των προσωπικών δεδοµένων που τηρούνται στη βάση δεδοµένων του εν λόγω πληροφοριακού συστήµατος. Η υποχρέωση αυτή βαρύνει αναλόγως και τον εκτελούντα την επεξεργασ α, δηλαδή το Ινστιτούτο Τεχνολογ ας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) – ∆ιόφαντος, σύµφωνα µε την παρ. 4 του ιδ ου άρθρου του παραπάνω νόµου. Το γεγονός δε ότι στη βάση δεδοµένων του εν λόγω πληροφοριακού συστήµατος, που ε ναι προσβάσιµη µέσω του διαδικτύου, καταχωρ ζεται ο µεγάλος όγκος των προσωπικών δεδοµένων – ευα σθητων και µη - όλων των µαθητών της χώρας (καθώς και δεδοµένων άλλων κατηγοριών υποκειµένων, όπως όλων των εκπαιδευτικών της χώρας, αφού το εν λόγω σύστηµα ενοποιε επιµέρους υφιστάµενα συστήµατα) καθιστά επιβεβληµένη τη διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφαλε ας που να εξασφαλ ζει την ιδια τερη προστασ α των δεδοµένων αυτών. Εποµένως το ΥΠΑΙΘ οφε λει: α) Να προβε σε κρυπτογράφηση, σύµφωνα µε τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα, κατ’ ελάχιστον, των δεδοµένων ταυτοπο ησης των µαθητών και των γονέων-κηδεµόνων τους (καθώς και των δεδοµένων ταυτοπο ησης όλων των κατηγοριών υποκειµένων) που τηρούνται στη βάση δεδοµένων του εν λόγω συστήµατος. Ο ισχυρισµός του ΥΠΑΙΘ σχετικά µε τη µη αποδεκτή υποβάθµιση της υπολογιστικής απόδοσης του συστήµατος σε περ πτωση κρυπτογράφησης δεν µπορε να γ νει δεκτός καθώς η δυνατότητα αύξησης της υπολογιστικής ισχύος σε συνδυασµό µε τις προηγµένες µεθόδους κρυπτογράφησης επιτρέπουν τη λειτουργ α µεγάλων πληροφοριακών συστηµάτων, µε συχνή χρήση που υποστηρ ζουν την επεξεργασ α υψηλού όγκου δεδοµένων, µε αποδεκτή απόδοση, ειδικά των συστηµάτων που σχεδιάζονται µε σκοπό την παροχή ψηφιακών υπηρεσιών προστιθέµενης αξ ας στους πολ τες και κατά κανόνα Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 16 ενσωµατώνουν τα µέτρα για την προστασ α των προσωπικών δεδοµένων κατά το στάδιο του σχεδιασµού (privacy by design). Επ σης, ο παραπάνω ισχυρισµός δεν µπορε να γ νει δεκτός όπως διατυπώνεται γενικά χωρ ς να τεκµηριώνεται σαφώς και ειδικώς από αντικειµενικά στοιχε α βάσει των οπο ων εκτιµάται η µη αποδεκτή υποβάθµιση της απόδοσης του συστήµατος λόγω κρυπτογράφησης. Αξ ζει να τονισθε ότι υπάρχοντα µεγάλα συστήµατα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης µε πολύ συχνή χρήση και αυξηµένο όγκο δεδοµένων, όπως το Σύστηµα της Ηλεκτρονικής Συνταγογράφησης, εφαρµόζουν κρυπτογράφηση στη βάση δεδοµένων. Ως προς τον έτερο ισχυρισµό του ΥΠΑΙΘ περ µη ουσιαστικής αναγκαιότητας επιλογής κάποιου σχήµατος κρυπτογράφησης των δεδοµένων στη βάση διότι ε ναι πρακτικά αδύνατο να αφαιρεθούν οι σκληρο δ σκοι της υποδοµής λόγω εξαιρετικά ενισχυµένης φυσικής ασφάλειας του υπολογιστικού κέντρου, τα ενισχυµένα µέτρα φυσικής ασφάλειας δεν αναιρούν το ενδεχόµενο πραγµατοπο ησης περιστατικού παραβ ασης προσωπικών δεδοµένων2 ή την αναγκαιότητα και την χρησιµότητα της κρυπτογράφησης σε περ πτωση διαρροής προσωπικών δεδοµένων. Σε κάθε περ πτωση το ΥΠΑΙΘ µπορε να ενηµερώσει την Αρχή σχετικά µε τα αντικειµενικά στοιχε α βάσει των οπο ων εκτιµάται η µη αποδεκτή υποβάθµιση της απόδοσης του εν λόγω συστήµατος λόγω κρυπτογράφησης στη βάση δεδοµένων. β) Να µεριµνήσει, ώστε να περιληφθε στο σύστηµα η δυνατότητα δηµιουργ ας ατοµικών λογαριασµών χρηστών που να αποδ δονται σε κατάλληλα εξουσιοδοτηµένους εκπαιδευτικούς της κάθε σχολικής µονάδας και υπαλλήλους της κάθε διοικητικής δοµής όπως διεύθυνση ή περιφερειακή διεύθυνση, ώστε να αποφευχθε τυχόν κοινή χρήση του µοναδικού λογαριασµού που αποδ δεται στον διευθυντή της σχολικής µονάδας ή της διοικητικής δοµής για την διεκπερα ωση όλων των εργασιών που απαιτούνται στο πλα σιο του συστήµατος mySchool. γ) Να καταργήσει την πρόσβαση που, σύµφωνα µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Α.Π. εξ. …./.-.-….. υπόµνηµα, έχουν οι ατοµικο λογαριασµο των χρηστών που αποδ δονται στους διευθυντές 2 Ως περιστατικό παραβ ασης προσωπικών δεδοµένων θεωρε ται κάθε περ πτωση παραβ ασης της ασφάλειας των δεδοµένων στο πλα σιο του χρησιµοποιούµενου συστήµατος επεξεργασ ας, όπως τυχα α ή αθέµιτη καταστροφή, τυχα α απώλεια, αλλο ωση, απαγορευµένη διάδοση ή πρόσβαση και κάθε άλλη µορφή αθέµιτης επεξεργασ ας (πβλ. Απόφαση 59/2012 της Αρχής). Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 17 των διοικητικών δοµών στα ονοµατεπώνυµα των µαθητών των σχολικών µονάδων στην περιοχή της ευθύνης τους. Επ σης, να καταργήσει την πρόσβαση που, επ σης σύµφωνα µε το παραπάνω υπόµνηµα, έχουν οι λογαριασµο των χρηστών που αποδ δονται στους αρµόδιους υπαλλήλους των διευθύνσεων σπουδών της Κεντρικής Υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ στα ονοµαστικά στοιχε α µαθητών, τους αριθµούς µητρώου και τις τάξεις εγγραφής. δ) Να εξασφαλ σει ότι πρόσβαση στα προσωπικά δεδοµένα των µαθητών και των γονέων/κηδεµόνων τους που τηρούνται στο σύστηµα έχει µόνο η σχολική µονάδα φο τησης του µαθητή. ε) Να µεριµνήσει για την κατάλληλη εκπα δευση των χρηστών του συστήµατος σε θέµατα προστασ ας και ασφάλειας προσωπικών δεδοµένων. στ) Να ενεργοποιήσει τη δυνατότητα καταγραφής των ενεργειών των χρηστών του συστήµατος, περιλαµβανοµένων των διαχειριστών της υποδοµής. ζ) Να µεριµνήσει ώστε το σύστηµα να αποκλε ει την πρόσβαση των χρηστών που προέρχονται από IP διευθύνσεις εκτός του Πανελλήνιου Σχολικού ∆ικτύου δεδοµένου ότι η εφαρµογή επιτρέπει την πρόσβαση µόνο στους χρήστες που ε ναι πιστοποιηµένοι από την Κεντρική Υπηρεσ α Πιστοπο ησης του Πανελλήνιου Σχολικού ∆ικτύου και το ΥΠΑΙΘ δεν τεκµηριώνει καθόλου για ποιό λόγο επιτρέπεται η πρόσβαση από όλες τις ελληνικές IP διευθύνσεις, γεγονός που αυξάνει τον κ νδυνο διαδικτυακών επιθέσεων. η) Να καταρτ σει σχέδιο ασφάλειας, στο οπο ο να προσδιορ ζονται σαφώς τα τεχνικά και οργανωτικά µέτρα ασφάλειας που άπτονται της συγκεκριµένης επεξεργασ ας. θ) Να µεριµνήσει για τον έλεγχο της ορθής εφαρµογής της εγκεκριµένης πολιτικής ασφαλε ας στο εν λόγω σύστηµα από όλα τα εµπλεκόµενα µέρη, καθώς και τον εκτελούντα την επεξεργασ α Ινστιτούτο Τεχνολογ ας Υπολογιστών & Εκδόσεων (ΙΤΥΕ) – ∆ιόφαντος. Τέλος, το ΥΠΑΙΘ πρέπει να ενηµερώσει εγγράφως την Αρχή για την εκπλήρωση των συστάσεων του υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8052/14-12-2012 πορ σµατος διοικητικού ελέγχου που πραγµατοποιήθηκε στα συστήµατα e-school και e-datacenter3 (ειδικά αυτών που εξακολουθούν να ισχύουν και µετά τη µετάβαση στο εν λόγω πληροφοριακό σύστηµα), σύµφωνα µε την µε αριθµ. 187/2012 Απόφασή της. 3 Τα συστήµατα e-school και e-datacenter αποτελούν λειτουργικά υφιστάµενες εφαρµογές που ενσωµατώθηκαν στο σύστηµα mySchool. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 18 ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή δέχεται εν µέρει, κατά το µέρος που συλλέγονται πλε ονα των καλυπτοµένων από τις ισχύουσες διατάξεις προσωπικά δεδοµένα των µαθητών, τις προσφυγές που αναφέρονται στο ιστορικό της παρούσας. Περαιτέρω, η Αρχή καλε το Υπουργε ο Παιδε ας και Θρησκευµάτων:
- Να τηρε στη βάση δεδοµένων του Ενια ου Πληροφοριακού Συστήµατος µε την ονοµασ α mySchool µόνο τα προσωπικά δεδοµένα των µαθητών, τα οπο α συλλέγονται βάσει νοµοθετικών διατάξεων από τις σχολικές µονάδες, σύµφωνα µε το σκεπτικό της παρούσας.
- Να διαγράψει τα επιπλέον προσωπικά δεδοµένα που δεν προβλέπονται σε νοµοθετική διάταξη και για τα οπο α δεν τεκµηριώθηκε η ανάγκη τήρησής τους για τον επιδιωκόµενο σκοπό, καθώς και τα αντ στοιχα πεδ α της βάσης δεδοµένων και της εφαρµογής του συστήµατος mySchool.
- Να διαγράψει τυχόν δεδοµένα από το σύστηµα mySchool που αφορούν το Ατοµικό ∆ελτ ο Υγε ας του µαθητή και τα αντ στοιχα πεδ α της βάσης δεδοµένων και της εφαρµογής.
- Να ορ σει ανώτατο χρόνο τήρησης των προσωπικών δεδοµένων των µαθητών στο εν λόγω πληροφοριακό σύστηµα.
- Να εφαρµόσει τα µέτρα ασφάλειας που αναφέρονται στο σηµε ο 6 του σκεπτικού της παρούσας και να υποβάλει εντός δύο µηνών από την κοινοπο ηση της παρούσας αναλυτικό χρονοδιάγραµµα για την εφαρµογή των µέτρων αυτών. Επ σης, να υποβάλει ανά δ µηνο περιοδικές εκθέσεις παρακολούθησης της πορε ας υλοπο ησης του ανωτέρω χρονοδιαγράµµατος.
- Να ενηµερώσει την Αρχή για τις παραπάνω ενέργειες. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 19