Αθήνα, 02-10-2014 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5909/02-10-2014 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ 138 / 2014 Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε στην έδρα της την Τετάρτη 6.8.2014 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε συνέχεια των από 2.7.2014 και 30.7.2014 συνεδριάσεων, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν o Πέτρος Χριστόφορος, Πρόεδρος της Αρχής και τα τακτικά µέλη Λεων δας Κοτσαλής, ως εισηγητής, ∆ηµήτριος Μπριόλας, Αντώνιος Συµβώνης, επ σης ως εισηγητής, Κωνσταντ νος Χριστοδούλου, Πέτρος Τσαντ λας και το αναπληρωµατικό µέλος Γρηγόριος Λαζαράκος σε αντικατάσταση του τακτικού µέλους Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά, ο οπο ος, αν και εκλήθηκε νοµ µως εγγράφως δεν παρέστη λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρ αση παρέστη επ σης, µε εντολή του Προέδρου, χωρ ς δικα ωµα ψήφου, η Μαρ α Αλικάκου, ελέγκτρια νοµικός, ως βοηθός εισηγήτρια ενώ απουσ αζε λόγω κωλύµατος η βοηθός εισηγήτρια Ευφροσύνη Σιουγλέ, ελέγκτρια πληροφορικός. Επ σης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού-Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Στη συνεδρ αση της 2.7.2014 και µετά την υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3945/2306-2014 κλήση της Αρχής προς το Υπουργε ο Παιδε ας και Θρησκευµάτων (εφεξής «ΥΠΑΙΘ») παρέστη ο Α, ∆ιευθυντής … ΥΠΑΙΘ, ως εκπρόσωπος του ΥΠΑΙΘ, ο οπο ος ζήτησε αναβολή και ορ στηκε νέα ακρόαση στις 30.7.
- Στη συνεδρ αση της 30.7.2014 παρέστησαν και εξέφρασαν τις απόψεις τους ο Α, Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 ∆ιευθυντής … ΥΠΑΙΘ, ο Β και η Γ, υπάλληλοι … ΥΠΑΙΘ και η ∆, επιστηµονική συνεργάτης του εκτελούντος την επεξεργασ α Χαροκοπε ου Πανεπιστηµ ου. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Η Αρχή ενηµερώθηκε για το πρόγραµµα Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (Εθνική ∆ράση Υγε ας για τη ΖωΗ των Νέων) από σχετικά αιτήµατα που υποβλήθηκαν στην Αρχή (βλ. υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/1047/17-2-2014, Γ/ΕΙΣ/2928/24-4-2014 Γ/ΕΙΣ/3234/23-5-2014, Γ/ΕΙΣ/3288/26-5-2014). Η Αρχή κατά την εξέταση των ως άνω αιτηµάτων διαπ στωσε ότι σύµφωνα µε την υπ’ αριθµ. πρωτ. 193728/Γ4/17-12-2013 εγκύκλιο του ΥΠΑΙΘ, το ΥΠΑΙΘ, µετά την εφαρµογή του προγράµµατος Ε.Υ.ΖΗ.Ν. (εφεξής «Πρόγραµµα») κατά το σχολικό έτος 2012-2013, συνεχ ζει την υλοπο ησή του και κατά το σχολικό έτος 2013-
- Το εν λόγω Πρόγραµµα περιλαµβάνει αξιολογήσεις της σωµατικής διάπλασης και της φυσικής κατάστασης των µαθητών από τους καθηγητές φυσικής αγωγής καθώς και αξιολογήσεις των συνηθειών διατροφής και φυσικής δραστηριότητας των µαθητών µέσω ηλεκτρονικής συµπλήρωσης ερωτηµατολογ ου στα εργαστήρια πληροφορικής των σχολε ων. Το σύνολο των αξιολογήσεων (ανθρωποµετρ α, φυσική κατάσταση και ερωτηµατολόγιο) εισάγεται στη ∆ιαδικτυακή Πλατφόρµα για το εν λόγω Πρόγραµµα (http://eyzin.minedu.gov.gr)
- Μετά την ολοκλήρωση της εισαγωγής του συνόλου των µετρήσεων κάθε µαθητή, γ νεται αυτόµατη επεξεργασ α των δεδοµένων και δηµιουργε ται µονοσέλιδη ατοµική αναφορά για κάθε µαθητή µε τα αποτελέσµατα των αξιολογήσεων. Οι αναφορές πρέπει να εκτυπώνονται και να παραδ δονται στους µαθητές ή στους γονε ς τους στο πλα σιο εκδήλωσης στο σχολε ο. Για την διασφάλιση των προσωπικών δεδοµένων των µαθητών, η καταγραφή των µετρήσεων των µαθητών στην ηλεκτρονική φόρµα του Προγράµµατος γ νεται µόνο µε τη χρήση Αριθµού Μητρώου. 1 Ειδικότερα για το σχολικό έτος 2013-2014 οι µετρήσεις διεξήχθησαν σε όλες τις τάξεις των Γυµνασ ων και στις Α΄ και Β΄ τάξεις των Λυκε ων (κάθε τύπου) και έγιναν σε όλους τους µαθητές και τις µαθήτριες που έχουν δικα ωµα συµµετοχής στο µάθηµα της Φυσικής Αγωγής (δηλαδή διαθέτουν Ατοµικό ∆ελτ ο Υγε ας, σε ισχύ, σύµφωνα µε τις κε µενες διατάξεις). Εξα ρεση, αποτέλεσε το παλ νδροµο τεστ αντοχής, για το οπο ο Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 Το εν λόγω Πρόγραµµα, στοχεύει στη διασφάλιση της υγιούς ανάπτυξης των παιδιών και των εφήβων, µέσα από την υιοθέτηση ισορροπηµένων συνηθειών διατροφής και σωµατικής δραστηριότητας, στη διαχρονική καταγραφή των σωµατοµετρικών χαρακτηριστικών, της σωµατικής δραστηριότητας και της φυσικής κατάστασης όλων των µαθητών των Νηπιαγωγε ων, ∆ηµοτικών και Γυµνασ ων της χώρας και στην έγκαιρη πρόληψη υγε ας για τα παιδιά και τους εφήβους, ακόµα και σε περιπτώσεις, όπου αυτή δεν θα ήταν εφικτή λόγω γεωγραφικών, οικονοµικών ή άλλων περιορισµών. Η διαδικασ α των αξιολογήσεων και η δηµιουργ α των ατοµικών αναφορών γ νεται αυτόµατα στην διαδικτυακή πλατφόρµα. Σύµφωνα µε τις οδηγ ες χρήσης του εν λόγω Προγράµµατος (Οδηγός2 χρήσης διαδικτυακής πλατφόρµας Ε.Υ.ΖΗ.Ν. από την εταιρε α COMSYS), για κάθε µαθητή συλλέγονται τα γενικά στοιχε α ήτοι τάξη, φύλο, τµήµα, ηµεροµην α γέννησης, αριθµός µητρώου, ηµεροµην α αξιολόγησης, τα στοιχε α ανθρωποµετρ ας ήτοι ύψος, βάρος, περ µετρος µέσης, οι µετρήσεις φυσικής κατάστασης ήτοι παλ νδροµο τεστ αντοχής 20 µέτρων, άλµα σε µήκος χωρ ς φόρα, αριθµός αναδιπλώσεων σε 30 δευτερόλεπτα, παλ νδροµο τεστ ταχύτητας 10x5 µέτρων, δ πλωση από καθιστή θέση µε τεντωµένα γόνατα καθώς και τα στοιχε α των συνηθειών διατροφής και φυσικής δραστηριότητας, τα οπο α καταχωρούνται από τους µαθητές σε ηλεκτρονικό ερωτηµατολόγιο που περιλαµβάνει 27 σχετικές ερωτήσεις (όπως αν ο µαθητής τρώει αλµυρά ή γλυκά αρτοσκευάσµατα του εµπορ ου στο πρωινό, πόσες ώρες παρακολουθε τηλεόραση και ασχολε ται µε ηλεκτρονικά παιχν δια σε εβδοµαδια α βάση κλπ). Η Αρχή, στο πλα σιο εξέτασης της ως άνω υπόθεσης, µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/1030-1/24-03-2014 έγγραφό της, ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ την παροχή επεξηγήσεων και συµπληρωµατικών στοιχε ων για τα εν λόγω Πρόγραµµα. Το ΥΠΑΙΘ απάντησε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. …../../..-..-2014 (αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/3197/22-05-2014) έγγραφό του. απαιτε ται ενυπόγραφη δήλωση γονέα /κηδεµόνα. 2 ∆ιαθέσιµο στο διαδικτυακό τόπο (http://eyzin.minedu.gov.gr/Documents/%CE%9F%CE%94%CE%97%CE%93%CE%9F%CE%A3%20%CE %A7%CE%A1%CE%97%CE%A3%CE%97%CE%A3-2014.pdf Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 Στη συνέχεια, η Αρχή, µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3371/29-05-2014 έγγραφό της, ζήτησε από το ΥΠΑΙΘ συµπληρωµατικά στοιχε α σχετικά µε τα µέτρα ασφάλειας του πληροφοριακού συστήµατος του εν λόγω Προγράµµατος καθώς και να ενηµερώσει την Αρχή για τις προϋποθέσεις διεξαγωγής και υλοπο ησης ανάλογων προγραµµάτων σε χώρες του εξωτερικού και κυρ ως σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ΥΠΑΙΘ απάντησε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ……./../..-..-2014 (αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/4378/11-7-2014) έγγραφό του. Στη συνέχεια και µετά από αλλεπάλληλη επικοινων α µε το ΥΠΑΙΘ, η Αρχή µε την υπ’ αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΞ/3945/23-06-2014 κλήση κάλεσε το ΥΠΑΙΘ σε ακρόαση, από το οπο ο ζητήθηκε αναβολή και ορ σθηκε νέα ακρόαση στις 30.7.
- Κατά την ακρόαση της 30.7.2014 παρευρέθησαν εκπρόσωποι του ΥΠΑΙΘ και του εκτελούντος την επεξεργασ α Χαροκοπε ου Πανεπιστηµ ου και ορ σθηκε προθεσµ α υποβολής υποµνήµατος, το οπο ο και κατατέθηκε στην Αρχή µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. ……/.. (αριθµ. πρωτ. ΑΠ∆ΠΧ Γ/ΕΙΣ/4821/4.8.2014) έγγραφο του ΥΠΑΙΘ. Αναλυτικότερα, το ΥΠΑΙΘ µε τα ανωτέρω του έγγραφά του και το υπόµνηµά του, απάντησε στην Αρχή τα εξής: Η εν λόγω επεξεργασ α βασ ζεται στις εγκυκλ ους 193728/Γ4/17-12-2013, 193728/γ4/17-12-2013, 29282/Γ4/1-3-2013, 29280/Γ4/1-3-2013 και 33006/Γ4/8-3-2013, στον Οδηγό Αξιολόγησης Σωµατικής ∆ιάπλασης και Φυσικής Κατάστασης για µαθητές Νηπιαγωγε ου, ∆ηµοτικού, Γυµνασ ου και Λυκε ου, στην απόφαση Φ.12/879/88413/Γ1/28-7-2010 (ΦΕΚ 1139, τ.Β’) και στην απόφαση Τροποπο ηση – συµπλήρωση της µε αριθµ. Φ.12/773/77094/Γ1/28-7-2006 (ΦΕΚ 1139, τ.Β’ ) και της µε αριθµ. Φ.12/620/61531/Γ1/31-5-2010 (ΦΕΚ 804, τ.Β’) Ωρολόγια Προγράµµατα ∆ηµοτικών Σχολε ων µε Ενια ο Αναµορφωµένο Εκπαιδευτικό Πρόγραµµα ΕΑΕΠ. Η ενυπόγραφη συγκατάθεση του γονέα/κηδεµόνα ζητήθηκε για το παλ νδροµο τεστ των µαθητών λόγω υψηλής καταπόνησης του οργανισµού. Ο Αριθµός Μητρώου του µαθητή που καταχωρε ται στη βάση δεδοµένων του εν λόγω Προγράµµατος ε ναι ένας µοναδικός αριθµός του µαθητή στη Σχολική µονάδα, στην οπο α Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 φοιτά και ε ναι κοινός µε τον Αριθµό Μητρώου που καταχωρε ται στο σύστηµα mySchool για την δια Σχολική µονάδα. Η αναφορά του Αριθµού Μητρώου στην εγκύκλιο 9249/Γ4/23-01-2014 του ΥΠΑΙΘ «… για τη δια φάλι η των προ ωπικών δεδοµένων των µαθητών, η καταγραφή των µετρή εων των µαθητών την ηλεκτρονική φόρµα θα γίνεται µόνο µε τη χρή η του Αριθµού Μητρώου», έγινε µόνο για τη διευκόλυνση των σχολικών µονάδων στην καταχώριση των στοιχε ων. Σαφώς και ε ναι δυνατόν η καταχώρηση των στοιχε ων να γ νεται χωρ ς καν τη χρήση του Αριθµού Μητρώου των µαθητών/τριών. Αυτό, εξάλλου, έχει ήδη γ νει σε αρκετά σχολε α για διάφορους λόγους (π.χ. σε όλα τα νηπιαγωγε α). Επισηµα νεται δε ότι ο Αριθµός Μητρώου των µαθητών ε ναι γνωστός µόνο στους εξουσιοδοτηµένους χρήστες των πληροφοριακών συστηµάτων του ΥΠΑΙΘ και πάντα σε τοπικό επ πεδο για τη δική τους Σχολική Μονάδα. Ο λόγος διαβ βασης των δεδοµένων στο Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο αφορά στη στατιστική αξιοπο ηση των δεδοµένων αυτών µε σκοπό την εξαγωγή των οµαδοποιηµένων συµπερασµάτων για τα σωµατοµετρικά χαρακτηριστικά, τη διατροφή και τη φυσική κατάσταση του µαθητικού πληθυσµού. Η επιστηµονική διερεύνηση και η εξαγωγή σχετικών συµπερασµάτων προκύπτει από τα συνολικά στοιχε α των µετρήσεων. ∆ηλαδή οι µέσοι όροι και οι τυπικές αποκλ σεις υπολογ ζονται από την Επιστηµονική Οµάδα του Χαροκόπειου Πανεπιστηµ ου µε βάση τα δεδοµένα που στέλνει η ∆ιεύθυνση Λειτουργικών Υποδοµών Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών του ΥΠΑΙΘ µε τη µορφή ενός
(1)µη επανεγγράψιµου δ σκου DVD, σε µορφή αρχε ου Excel. Από τα δεδοµένα αυτά έχει αφαιρεθε ο Αριθµός Μητρώου του µαθητή. Συγκεκριµένα εστάλη στο Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο ένας µη επανεγγράψιµος δ σκος που περιε χε δεδοµένα 359.262 εγγραφών για το σχολικό έτος 2012-2013, από τα οπο α ε χε απαλειφθε ο Αριθµός Μητρώου των µαθητών και αντικατασταθε από έναν µοναδικό κωδικό (unique identifier). Τα δεδοµένα των µετρήσεων διατ θενται αποκλειστικά για στατιστική αξιοπο ηση στο πλα σιο του εν λόγω Προγράµµατος. Η εξαγωγή των συµπερασµάτων δε, γ νεται επ οµάδων του µαθητικού πληθυσµού και σε καµ α περ πτωση εξατοµικευµένα. Επιπροσθέτως, τα στατιστικά στοιχε α που ε ναι διαθέσιµα στο διαχειριστικό εργαλε ο Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 της εφαρµογής του εν λόγω Προγράµµατος, το οπο ο χρησιµοποιε και η οµάδα επιχειρησιακής διαχε ρισης του Χαροκοπε ου Πανεπιστηµ ου, έχουν ποσοτικό χαρακτήρα, δηλαδή αφορούν το πλήθος και την πρόοδο των αξιολογήσεων (π.χ. αριθµός αξιολογήσεων ενός σχολε ου στις οπο ες έχουν απαντηθε ερωτήσεις Φυσικής ∆ραστηριότητας) και όχι προσωπικά στοιχε α, καθότι δεν ε ναι διαθέσιµες οι απαντήσεις/µετρήσεις των µαθητών, ούτε και οι Αριθµο Μητρώου των µαθητών. Κανένα ατοµικό αποτέλεσµα µαθητή δεν έχει ανακοινωθε ή διαβιβαστε σε κανέναν, παρά µόνο στους γονε ς και κηδεµόνες Πρόσβαση στα δεδοµένα των µαθητών έχουν οι εκπαιδευτικο κάθε σχολε ου, οι οπο οι αναλαµβάνουν να διεκπεραιώσουν το εν λόγω Πρόγραµµα. Η πρόσβαση αφορά στα δεδοµένα των µαθητών/τριών τους µόνο για το τρέχον σχολικό έτος και µόνο για την περ οδο από τη µέτρηση µέχρι την καταχώρηση. Η Οµάδα Υλοπο ησης Ε.Υ.ΖΗ.Ν. του Χαροκοπε ου Πανεπιστηµ ου έχει πρόσβαση σε διαχειριστικές σελ δες που περιλαµβάνουν στοιχε α µητρώου Σχολε ων (πχ Νοµός, Email κλπ) και σε συγκεντρωτικά/στατιστικά στοιχε α αξιολογήσεων ανά σχολε ο, τόσο για το τρέχον σχολικό έτος όσο και για προηγούµενα (πάντα χωρ ς κάποιο προσωπικό στοιχε ο π.χ. Αριθµός Μητρώου µαθητή). Η εφαρµογή που ανέπτυξε η εταιρε α COMSYS για λογαριασµό του Χαροκοπε ου Πανεπιστηµ ου υλοποιε αλγορ θµους, οι οπο οι δόθηκαν από το Χαροκόπειο στο πλα σιο υλοπο ησης του εν λόγω Προγράµµατος και χρησιµεύουν στην εξαγωγή της ατοµικής αναφοράς που δ νεται στους µαθητές. Η εταιρε α αυτή πραγµατοποιε τις απαρα τητες εργασ ες διαχε ρισης, συντήρησης και αναβάθµισης λογισµικού του πληροφοριακού συστήµατος που υποστηρ ζει την επεξεργασ α του εν λόγω Προγράµµατος, παρουσ α των αρµόδιων υπαλλήλων της ∆ιεύθυνσης Λειτουργικών Υποδοµών Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών. Η εταιρε α αυτή δεν λαµβάνει τα δεδοµένα των µαθητών και δεν έχει αποµακρυσµένη πρόσβαση στη βάση δεδοµένων. Το πληροφοριακό σύστηµα που υποστηρ ζει την επεξεργασ α του εν λόγω Προγράµµατος βρ σκεται στην υποδοµή τεχνολογ ας νέφους (cloud) της Κεντρικής Υπηρεσ ας του ΥΠΑΙΘ. Οι κωδικο πρόσβασης των χρηστών αποθηκεύονται κρυπτογραφηµένοι στη βάση δεδοµένων του συστήµατος. Τα δεδοµένα µεταδ δονται Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 κρυπτογραφηµένα µε χρήση του πρωτοκόλλου HTTPS. Για τη συµµετοχή κάθε µαθητή στο εν λόγω Πρόγραµµα υπάρχει ενηµέρωση τόσο του ιδ ου όσο και των γονέων του, µέσω της ∆ιεύθυνσης των σχολικών µονάδων και του οδηγού µετρήσεων. Η ∆ιεύθυνση κάθε σχολε ου αποφασ ζει µε ποιόν τρόπο θα ενηµερωθούν οι γονε ς/κηδεµόνες των µαθητών/ριών για την εφαρµογή και υλοπο ηση του εν λόγω Προγράµµατος (π.χ. προφορική ενηµέρωση διοργάνωση ενηµερωτικής συνάντησης, έγγραφη επιστολή, κ.τ.λ.). Φυσικά, όποιος γονέας/κηδεµόνας δεν επιθυµε τη συµµετοχή του παιδιού του στο εν λόγω Πρόγραµµα, µπορε να το δηλώσει εγγράφως ή προφορικώς στο ∆ιευθυντή του Σχολε ου και να µην συµµετάσχει στο πρόγραµµα ο µαθητής/τρια. Το Πρόγραµµα θα διαρκέσει συνολικά πέντε
(5)ακαδηµαϊκά έτη και για όλη αυτή τη χρονική περ οδο δεν διαγράφονται στοιχε α από την βάση δεδοµένων, για λόγους διαχρονικής εξαγωγής συγκριτικών συµπερασµάτων. Η έναρξη έγινε τη σχολική χρονιά 2012-13 και η λήξη προσδιορ ζεται τη σχολική χρονιά 2016-
- Η Αρχή, µετά από εξέταση των προαναφεροµένων στοιχε ων, αφού άκουσε τους εισηγητές και την βοηθό εισηγήτρια, η οπο α στη συνέχεια αποχώρησε, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Σύµφωνα µε το άρθρο 4 παρ. 1 του ν.2472/1997 «
- Τα δεδοµένα προ ωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργα ίας πρέπει: α) να υλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορι µένους, αφείς και νόµιµους κοπούς και να υφί τανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργα ία ενόψει των κοπών αυτών…». Με το µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3197/22.5.2014 έγγραφό του το ΥΠΑΙΘ αναφέρει ότι σκοπός της εν λόγω επεξεργασ ας προσωπικών δεδοµένων ε ναι η διαχρονική καταγραφή των σωµατοµετρικών χαρακτηριστικών, της σωµατικής δραστηριότητας, της φυσικής κατάστασης και της αποτύπωσης των διατροφικών συνηθειών όλων των µαθητών/τριών των σχολικών µονάδων της χώρας. Απώτερος σκοπός αναφέρεται ότι αποτελε η βελτ ωση της υγε ας των Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 παιδιών, ο οπο ος καταρχήν ε ναι θεµιτός.
- Ως προς τον καθορισµό του υπεύθυνου επεξεργασ ας, σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. ζ) του ν. 2472/1997 υπεύθυνος επεξεργασ ας ε ναι όποιος «…καθορίζει το κοπό και τον τρόπο της επεξεργα ίας, όπως φυ ικό ή νοµικό πρό ωπο, δηµό ια αρχή ή υπηρε ία ή οποιο δήποτε άλλος οργανι µός. Όταν ο κοπός και τρόπος καθορίζονται µε διατάξεις νόµου ή κανονι τικές διατάξεις εθνικού ή κοινοτικού δικαίου, ο υπεύθυνος επεξεργα ίας ή τα ειδικά κριτήρια βά ει των οποίων γίνεται η επιλογή του καθορίζονται αντί τοιχα από το εθνικό ή το κοινοτικό δίκαιο.». Στην προκειµένη περ πτωση το ΥΠΑΙΘ ζητάει, µέσω των παραπάνω εγκυκλ ων, από τις σχολικές µονάδες να συλλέξουν τα αναφερόµενα στο ιστορικό της παρούσης δεδοµένα των µαθητών, από τα οπο α στη συνέχεια πραγµατοποιε ται η εξαγωγή των στατιστικών αποτελεσµάτων και συµπερασµάτων από το Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο. Συνεπώς, και το ΥΠΑΙΘ αποτελε υπεύθυνο επεξεργασ ας του εν λόγω Προγράµµατος, καθώς καθορ ζει πρωτοτύπως ουσιώδη στοιχε α του τρόπου της επεξεργασ ας, προσδιορ ζει τους απαιτούµενους οικονοµικούς, ανθρώπινους κλπ. πόρους, χωρ ς επιπλέον να προβλέπεται ως προς τούτα έλεγχος από άλλη υπηρεσ α
- Σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ν.2472/1997 «
- Τα δεδοµένα προ ωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργα ίας πρέπει: α) να υλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορι µένους, αφείς και νόµιµους κοπούς και να υφί τανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργα ία ενόψει των κοπών αυτών. β) Να είναι υναφή, πρό φορα, και όχι περι ότερα από ό α κάθε φορά απαιτείται ενόψει των κοπών της επεξεργα ίας. γ) Να είναι ακριβή και, εφό ον χρειάζεται, να υποβάλλονται ε ενηµέρω η. δ) (…).». Από τα προσκοµιζόµενα από το ΥΠΑΙΘ στοιχε α, δεν προκύπτει η ύπαρξη νοµοθετικής πρόβλεψης για την υπό εξέταση επεξεργασ α προσωπικών δεδοµένων. Η µε αριθµ. Φ.12/879/88413/Γ1/28.7.2010 (ΦΕΚ 1139, τµ. Β΄- άρθρο 4 παρ.6) υπουργική απόφαση, την οπο α επικαλε ται το ΥΠΑΙΘ και η οπο α αφορά στη διδασκαλ α και το πρόγραµµα σπουδών νέων διδακτικών αντικειµένων 3 Αντιθέτως ο εκτελών την επεξεργασ α, δηλαδή στην προκειµένη περ πτωση το Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο, ελέγχεται από τον υπεύθυνο επεξεργασ ας σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 4 ν. 2472/1997 σε συνδυασµό µε την αντ στοιχη διάταξη του άρθρου 17 παρ. 3 της Οδηγ ας 95/46/ΕΚ. (Βλ. και την µε αρ. 98/2014 Απόφαση της Αρχής για την έννοια του υπεύθυνου επεξεργασ ας). Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 των ολοήµερων δηµοτικών σχολε ων, αλλά και την επανεξέταση και επικαιροπο ηση των αναλυτικών προγραµµάτων για τα διδακτικά αντικε µενα του ολοήµερου προγράµµατος, ορ ζει τον σκοπό της καταγραφής δεικτών κινητικής και σωµατικής ανάπτυξης στο σύνολο των παιδιών της Γ΄ Τάξης ∆ηµοτικού και δεν µπορε να αποτελέσει γενικού χαρακτήρα νοµική βάση για την υπό εξέταση επεξεργασ α κατά κύριο λόγο λόγω του περιορισµένου αντικειµένου της. Επ σης, ε ναι σαφές ότι η εν λόγω επεξεργασ α ε ναι διαδικασ α διακριτή από τη διδασκαλ α του µαθήµατος της φυσικής αγωγής καθώς δεν συνδέεται µε την αξιολόγηση και τη βαθµολογ α των µαθητών στο µάθηµα της φυσικής αγωγής, όπως τον ζει η δια ως άνω υπουργική απόφαση. Το αυτό κατά µε ζονα λόγο ισχύει και για τις υπουργικές αποφάσεις, µε τις οπο ες καθορ ζονται οι αρµοδιότητες των Υφυπουργών του ΥΠΑΙΘ και τις οπο ες προβάλλει το ΥΠΑΙΘ ως νοµική βάση της εν λόγω επεξεργασ ας στο µε αρ. πρωτ. ……/..-..-2014 (αρ. πρωτ. Αρχής Γ/ΕΙΣ/4825/04.8.2014) Υπόµνηµά του, εφόσον αυτές περιορ ζονται στην απονοµή, µε βάση τις ισχύουσες διατάξεις, αρµοδιοτήτων στους Υφυπουργούς. Συνεπώς, για να ε ναι νόµιµη η εν λόγω επεξεργασ α, ως υποχρεωτικό µέσο διαπ στωσης της φυσικής κατάστασης των µαθητών και να µην απαιτε ται για αυτό ειδική συνα νεση των γονέων ή κηδεµόνων τους, πρέπει να υπάρχει νοµοθετική πρόβλεψη, όπου θα περιγράφονται ο υπεύθυνος επεξεργασ ας, ο σκοπός της επεξεργασ ας, τα συγκεκριµένα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα που ε ναι αναγκα ο να τύχουν επεξεργασ ας, κατά τρόπο, ώστε να προκύπτει µε σαφήνεια ότι τα συγκεκριµένα δεδοµένα ε ναι αναγκα α και πρόσφορα σε σχέση µε τον σκοπό της επιδιωκόµενης επεξεργασ ας κατ’ εφαρµογή της αρχής της αναλογικότητας, ο χρόνος τήρησης των δεδοµένων, οι τυχόν αποδέκτες των δεδοµένων αυτών και να παρέχεται ειδικώς η αναγκα α νοµοθετική εξουσιοδότηση για τη ρύθµιση ειδικότερων, τεχνικών ή λεπτοµερειακών θεµάτων, όπως ο σχεδιασµός του συγκεκριµένου συστήµατος και τα εν γένει οργανωτικά και τεχνικά µέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασ ας των δεδοµένων. Τούτο δε γιατ πρόκειται για προγραµµατισµένη ενέργεια του ΥΠΑΙΘ, η οπο α κατά την αρχή της νοµιµότητας των πράξεων της ∆ιο κησης, πρέπει να στηρ ζεται σε διάταξη νόµου. Αν δεν υπάρχει επαρκής νοµική κάλυψη για την νοµιµότητα της ανωτέρω επεξεργασ ας απαιτε ται οπωσδήποτε η έγγραφη συνα νεση του γονέα του µαθητή, η οπο α δ δεται µετά από προηγούµενη Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 ενηµέρωση και το όλο πρόγραµµα εφαρµόζεται προαιρετικά. Ωστόσο, σύµφωνα µε την άποψη ενός µέλους της Αρχής που µειοψήφησε, η εν λόγω επεξεργασ α ε ναι νόµιµη καθώς η µε αριθµ. Φ.12/879/88413/Γ1/28.7.2010 (ΦΕΚ 1139, τµ. Β΄) υπουργική απόφαση, παρέχει επαρκή νοµική βάση για την επεξεργασ α των δεδοµένων των µαθητών όλων των βαθµ δων, στις οπο ες εφαρµόζεται το Πρόγραµµα Ε.Υ.ΖΗ.Ν. Άλλωστε, οι εν λόγω µετρήσεις, που στόχο έχουν, σύµφωνα µε την δια άποψη, τον έλεγχο και την αξιολόγηση της αναπτυξιακής πορε ας των µαθητών ε ναι απόλυτα θεµιτές στο πλα σιο του µαθήµατος της φυσικής αγωγής. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή διαπιστώνει, κατά πλειοψηφ α, ότι το Πρόγραµµα Ε.Υ.ΖΗ.Ν. του Υπουργε ου Παιδε ας και Θρησκευµάτων, όπως εφαρµόσθηκε το σχολικό έτος 2013-2014, δεν πληρο τις προϋποθέσεις νοµιµότητας για τους αναφερθέντες στο ιστορικό της παρούσας λόγους, και καλε το Υπουργε ο Παιδε ας και Θρησκευµάτων:
- Να µεριµνήσει για την ανωνυµοπο ηση των µέχρι σήµερα συλλεγέντων προσωπικών δεδοµένων των µαθητών για τους σκοπούς του Προγράµµατος Ε.Υ.ΖΗ.Ν. από τη βάση δεδοµένων που τηρε .
- Να µεριµνήσει, ώστε να συλλέγονται τα δεδοµένα των µαθητών από τις σχολικές µονάδες για τους σκοπούς του Προγράµµατος Ε.Υ.ΖΗ.Ν. µόνο µε την έγγραφη συγκατάθεση των γονέων ή κηδεµόνων τους καθώς και να καταχωρούνται ανώνυµα στη βάση δεδοµένων που τηρε προκειµένου να µην υπάρχει καµ α δυνατότητα άµεσης ή έµµεσης ταυτοπο ησης των µαθητών.
- Να ενηµερώσει την Αρχή για τις παραπάνω ενέργειες. Ο Π όεδ ος Η Γ αµµατέας Πέτ ος Χ ιστόφο ος Ει ήνη Παπαγεω γοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10