·' ,-)__<"' r·~ i Αθήνα ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠ: 3-2-2004 Q.;/9_ . ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΉΡΑ Ταχ, Δ/νση: ΟΜΗΡΟΥ8 105 64 ΑΘΗΝΑ C ΤΗΛ.: 210-3352604-605 FAX: 210-33526]7 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ ς /2004 Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 4-12-2003 στο κατάστημά της αποτελούμενη από τον Δ. Γουργουράκη, Πρόεδρο, και τους Α. Παπαχρίστου, Σ. Λύτρα, Ι. Τσουκαλά, Ν Φραγκάκη και Σ. Σαρηβαλάση, τακτικά μέλη, και το αναπληρωματικό μέλος Α Παπανεοφύτου σε αναπλήρωση του τακτικού μέλους Ν, Παπαγεωργίου, ο οποίος αν και είχε προσκληθεί νομίμως δεν προσήλθε λόγω κωλύματος, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρόντες χωρίς δικαίωμα ψήφου ήσαν η Κ. Καρβέλη, ελέγκτρια, ως εισηγήτρια και η Μ. Γιαννάκη ως γραμματέας. Στη συνεδρίαση είχαν κληθεί επίσης με τις με αρ, πρωτ. 2773,2774, 2775, 2776 και 2777/26.11.2003 κλήσεις αντιστοίχως οι εταιρίες συλλογ11ς και εμπορίας οικονομικών πληροφοριών «ΡΟΤΑ Α.Ε.», «TRUST Α,Ε.», «ALPHA ΜΙ Α.Ε» και «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.» οι οποίες εκπροσωπήθηκαν νομίμως καθώς και ο προσφεύγων Α. ο οποίος παρέστη μετά της πληρεξούσιας δικηγόρου του Π. Νικολάου. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: ο -υπέβαλε στην Αρχή την από 11.4.2002 αναφορά του, με την οποία ζητούσε να υποδειχθεί στους υπεύθυνους επεξεργασίας της Εθνικής Τράπεζας και της Ανώνυμης εταιρίας «ΔΙΑΤΡΑΠΕΖΙΚΆ ΣΥΣΤΉΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΏΝ ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.» να προβούν στην άμεση διαγραφή διαταγής πληρωμής η οποία εξεδόθη εκ παραδρομής σε βάρος του. Έπ' αυτής της αναφοράς η Αρχή εξέδωσε την υπ' αριθμ. 90/2002 Απόφασή της με την οποία επέβαλε πρόστιμο τόσο στην Εθνική Τράπεζα όσο και στην εταιρία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. για την ανωτέρω επεξεργασία. Στη συνέχεια με την από 19.9.2002 νέα αναφορά του προς την Αρχή, ο .Α · ζητά να επιβληθούν από την Αρχή οι δέουσες κυρώσεις στις εταιρίες συλλογής και εμπορίας οικονομικών δεδομένων «ΡΟΤΑ Α.Ε», «TRUST Α.Ε.», «ALPHA ΜΙ ΑΕ» και «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.» για τους κάτωθι λόγους: 1) επειδή συνέλεξαν χωρίς τη συγκατάθεσή του το δυσμενές σε βάρος του στοιχείο της διαταγής πληρωμής και το καταχώρησαν στο αρχείο τους, χωρίς προηγουμένως να τον ενημερώσουν σχετικά για να ασκήσει τα δικαιώματα που του παρέχει ο νόμος, και 2) διότι δεν προέβησαν στη διαγραφή του δεδομένου αυτού από τα αρχεία τους, παρότι ο ίδιος τους γνωστοποίησε και εγγράφως ότι η εγγραφή ήταν ανακριβής. Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1.
- Σύμφωνα με το άρθρο 2α του Ν. 2472/97 «Δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα συνιστά κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείμενο των δεδομένων». Επίσης σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 2 εδ. ε του ιδίου νόμου «Κατ' εξαίρεση επιτρέπεται η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειμένου των δεδομένων αυτών, όταν η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέχει προφανώς των δικαιωμάτων και συμφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδομένα και δεν θίγονται οι θεμελιώδεις ελευθερίες αυτών». Ακόμη, όπως προβλέπεται από τις διατάξεις των άρθρων 11, 12 και 13 του Ν. 2472/1997, το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα ενημέρωσης για τα δεδομένα που συλλέγει ο υπεύθυνος επεξεργασίας και το αφορούν, καθώς και δικαίωμα πρόσβασης και αντίρρησης για τα δεδομένα αυτά. Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 παρ. 1 και 3 του ανωτέρω νόμου «ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει, κατά το στάδιο της συλλογής δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, να ενημερώνει με τρόπο πρόσφορο και σαφή το υποκείμενο για την ταυτότητά του και την ταυτότητα του τυχόν εκπροσώπου του, τον σκοπό της επεξεργασίας, τους αποδέκτες των δεδομένων και την ύπαρξη του δικαιώματος πρόσβασης», και «εάν τα δεδομένα ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείμενο ενημερώνεται για την ανακοίνωση πριν από αυτούς». Επίσης σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 12 και 13 του νόμου 2472/1997 το υποκείμενο των δεδομένων έχει δικαίωμα να γνωρίζει εάν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν αποτελούν ή αποτέλεσαν αντικείμενο επεξεργασίας καθώς και δικαίωμα να προβάλλει οποτεδήποτε αντιρρήσεις για την επεξεργασία δεδομένων που το αφορούν. Τέλος το άρθρο 21 παρ. 1 εδάφιο β του Ν. 2472/97 ορίζει τα εξής: «Η Αρχή επιβάλλει στους υπεύθυνους επεξεργασίας ή στους wχόν εκπροσώπους τους τις ακόλουθες διοικητικές κυρώσεις, για παράβαση των υποχρεώσεων τους που απορρέουν από το νόμο και από κάθε άλλη ρύθμιση που αφορά την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (. ..) β)πρόστιμο ποσού από τριακόσιες χιλιάδες (300.000) έως πενήντα εκατομμύρια (50.000.000) δραχμές».
- Στην κρινόμενη περίπτωση ο προσφεύγων ισχυρίζεται ότι οι εταιρίες συλλογής και εμπορίας πληροφοριών «ΡΟΤΑ Α.Ε», «TRUST Α.Ε.», «ALPHA ΜΙ Α.Ε» και διαπίστωση «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.» της πιστοληπτικής ικανότητας του οι οποίες έχουν ως σκοπό τη υποκειμένου των δεδομένων, συνέλεξαν χωρίς τη συγκατάθεσή του το δυσμενές σε βάρος του στοιχείο της διαταγής πληρωμής και το καταχώρησαν στο αρχείο τους, χωρίς προηγουμένως να τον ενημερώσουν σχετικά για να ασκήσει τα δικαιώματα που του παρέχει ο νόμος. Επίσης καταγγέλλει ότι οι ίδιες εταιρίες ακόμη και όταν ο ίδιος υπέβαλε εγγράφως τις αντιρρήσεις του και ζήτησε τη διαγραφή του δεδομένου από το αρχείο τους, δεν προέβησαν άμεσα στη διαγραφή του.
- Από την εξέταση των στοιχείων της υπόθεσης, και ειδικότερα από τα στοιχεία της καταγγελίας καθώς και από την εξέταση των εκπροσώπων των ως άνω εταιριών και του ιδίου του προσφεύγοντος προέκυψαν τα εξής: 3 Οι ανωτέρω εταιρίες συνέλεξαν νομίμως το δυσμενές δεδομένο της διαταγής πληρωμής του προσφεύγοντος από το Ειρηνοδικείο Αθηνών, δηλ. από δημόσια προσβάσιμη πηγή και το καταχώρισαν στο αρχείο τους, χωρίς να είχαν τη δυνατότητα αλλά και την υποχρέωση εκ του νόμου να ελέγξουν εάν το δεδομένο ήταν ανακριβές. Στη συνέχεια, όταν ο προσφεύγων υπέβαλε εγγράφως τις αντιρρήσεις του για τη συγκεκριμένη καταχώριση, όλες οι ανωτέρω εταιρίες πλην της «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.» τον ενημέρωσαν για το δεδομένο που τηρούν στο αρχείο τους και για το ποια δικαιολογητικά θα πρέπει να τους προσκομίσει προκειμένου να γίνει η διαγραφή, και προχώρησαν στη διαγραφή. Ειδικότερα, η εξ επαγγέλματος συλλογή οικονομικών πληροφοριών για τη διαπίστωση της πιστοληπτικής ικανότητας του υποκειμένου, χωρίς τη συγκατάθεσή του είναι νόμιμη με βάση την εξαίρεση του άρθρου 5 παρ. 2 εδ ε του ν. 2472/1997, γιατί πρώτον είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννομου συμφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας και ο τρίτος αποδέκτης των δεδομένων. Το συγκεκριμένο έννομο συμφέρον συνίσταται στην άσκηση του δικαιώματος οικονομικής ελευθερίας με βάση πληροφορίες που εξασφαλίζουν την εμπορική πίστη, την αξιοπιστία και την ασφάλεια των συναλλαγών. Δεύτερον, το συγκεκριμένο έννομο συμφέρον υπερέχει προφανώς των συμφερόντων των υποκειμένων που δεν θίγονται ουσιωδώς και η ικανοποίηση τους δεν θίγει τις θεμελιώδεις ελευθερίες των υποκειμένων. Συνεπώς η συγκεκριμένη καταχώριση του δυσμενούς δεδομένου της διαταγής πληρωμής του προσφεύγοντος στο αρχείο των ανωτέρω εταιριών χωρίς τη συγκατάθεσή του έγινε νομίμως. Επίσης οι συγκεκριμένες εταιρίες δεν είχαν υποχρέωση να ενημερώσουν ατομικά τον προσφεύγοντα σχετικά με τα οικονομικά δεδομένα που τηρούσαν στο αρχείο τους για το άτομό του, επειδή η συγκεκριμένη υποχρέωση για ατομική ενημέρωση υφίσταται μόνο μετά τη συλλογή των δεδομένων των δεδομένων και πριν τη διαβίβαση τους σε τρίτους αποδέκτες. Οι εταιρίες αυτές είχαν ενημερώσει, όπως όφειλαν, σύμφωνα και με την κανονιστική πράξη της Αρχής 1/1999, δια του τύπου για την τήρηση του σχετικού αρχείου οικονομικών δεδομένων κατά το στάδιο της συλλογής των δεδομένων αυτών. Όσον αφορά τη διαγραφή του δυσμενούς δεδομένου της διαταγής πληρωμής από το αρχείο των ανωτέρω εταιριών, επειδή το βάρος της απόδειξης βαρύνει το υποκείμενο των δεδομένων και όχι τον υπεύθυνο επεξεργασίας, οι εταιρίες ορθώς ~4 ζήτησαν από τον προσφεύγοντα να τους προσκομίσει τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία περί εκδόσεως της διαταγής πληρωμής εκ παραδρομής, προκειμένου στη συνέχεια να προβούν στην διαγραφή της από το αρχείο τους. Συγκεκριμένα, μετά την υποβολή των αντιρρήσεων του προσφεύγοντος, οι εταιρίες «ΡΟΤΑ Α.Ε», «TRUST Α.Ε.», και «ALPHA ΜΙ Α.Ε» απάντησαν εγγράφως επί των αντιρρήσεών του και τον πληροφόρησαν τόσο για το συγκεκριμένο δεδομένο που τηρούσαν στο αρχείο τους στο όνομά του, όσο και για τη διαδικασία και τις προϋποθέσεις διαγραφής αυτής της πληροφορίας από το αντίστοιχο αρχείο, και στη συνέχεια προέβησαν στη διαγραφή. Επομένως, σύμφωνα με τα ανωτέρω, δεν υφίσταται παραβίαση των διατάξεων του ν. 2472/1997, για τις εταιρείες συλλογής και εμπορίας πληροφοριών «ΡΟΤΑ Α.Ε», «TRUST Α.Ε.», και «ALPHA ΜΙ Α.Ε». Όσον αφορά την εταιρία «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.», συνέλεξε μεν νομίμως και καταχώρισε στο αρχείο της τη συγκεκριμένη πληροφορία για τον προσφεύγοντα, αλλά δεν απάντησε, ως όφειλε, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 13 του ν. 2472/1997 επί των αντιρρήσεών του, γι' αυτό και η Αρχή πρέπει να επιβάλλει τις προβλεπόμενες από το άρθρο 21 παρ. 1 κυρώσεις. Ενόψει της βαρύτητας της πράξης που αποδείχθηκε και της προσβολής που επήλθε από αυτή στο υποκείμενο των δεδομένων η Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να επιβληθεί στον υπεύθυνο επεξεργασίας η κύρωση του άρθρου 21 παρ.! του ν.2472/97 που αναφέρεται στο διατακτικό και η οποία κρίνεται ανάλογη με τη βαρύτητα της παράβασης. Για τους λόγους αυτούς 1) ΑΠΟΦΑΙΝΕΤΑΙ ότι οι εταιρίες συλλογής και εμπορίας πληροφοριών «ΡΟΤΑ Α.Ε.», «TRUST Α.Ε.», και «ALPHA ΜΙ Α.Ε» δεν διέπραξαν καμία παράβαση των διατάξεων του ν. 2472/
- και 2) ότι η εταιρία συλλογής και εμπορίας πληροφοριών «INTERLEASE INFOBANK Α.Ε.» διέπραξε την παράβαση που αναφέρεται στο σκεπτικό ΕΠΙΒΆΛΛΕΙ σε αυτήν ως κύρωση πρόστιμο ύψους τριάντα χιλιάδων Ευρώ (30.000) γιατί δεν .. ' απάντησε εγγράφως, όπως όφειλε, επί των αντιρρήσεων του προσφεύγοντος 4 για την επεξεργασία δεδομένων που τον αφορούσαν. ... "~ e,,-c;''" ,. •, '· :σ j ;_•;::; Δημήτριος Γουργουράκη·~,/.:;;.'... ~♦,,,•• ' ~ -·~~.. . .,.,__ . l j ·:,,. _! ,/ζ/Μελπομένη Γιαννάκη ~-~·:/ • ..., ·_,: ...,.....__-:-.:!__ .,,.~ ,,- -·· 6