Nομιμότητα επεξεργασίας πιστοποιητικών ποινικού μητρώου γενικής χρήσεω

Αθήνα, 20-10-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/1243-2/20-10-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Α Π Ο Φ Α Σ Η 101/2016 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την 5.10.2016 και ώρα 10:00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Αναπληρωτής Πρόεδρος, Γεώργιος Μπατζαλέξης, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής, Κωνσταντίνου Μενουδάκου, και τα αναπληρωµατικά µέλη Παναγιώτης Ροντογιάννης, Χαράλαµπος Τσιλιώτης και Γρηγόριος Τσόλιας, ως εισηγητής, σε αναπλήρωση των τακτικών µελών Αντωνίου υµβώνη, πυρίδωνα Βλαχόπουλου και Χαράλαµπου Ανθόπουλου, αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Φερενίκη Παναγοπούλου, νοµικός ελεγκτής - δικηγόρος, ως βοηθός εισηγήτρια και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Mε το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /1243/25-02-2016 ερώτηµα (και τα συνηµµένα σε αυτό έγγραφα) και το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /2776/27-04-2016 συµπληρωµατικό έγγραφο παροχής διευκρινίσεων που υποβλήθηκε από την ανώνυµη εταιρεία µε την επωνυµία «First Data Hellas Ανώνυµη Εταιρεία Υπηρεσιών Επεξεργασίας και υµµετοχών» (εφεξής: First Data), που εδρεύει στον ∆ήµο ∆ιονύσου, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, ερωτά την Αρχή σχετικά µε τη νοµιµότητα επεξεργασίας ποινικών µητρώων γενικής χρήσεως εργαζοµένων της. Με το ερώτηµά της αυτό, η First Data υπέβαλε στην Αρχή ερώτηµα σε σχέση µε τη νοµιµότητα επεξεργασίας προσωπικών δεδοµένων υπαλλήλων της στα τµήµατα α) Τηλεφωνικό Κέντρο (Call Centre) και β) Τµήµα Υποστήριξης (Office) και συγκεκριµένα πιστοποιητικών ποινικού µητρώου γενικής χρήσεως και υπεύθυνων δηλώσεων περί µη καταδίκης για οποιοδήποτε οικονοµικό έγκληµα. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωµα ψήφου και αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υποθέσεως και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, κατόπιν διεξοδικής συζητήσεως, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, το άρθρο 9Α του υν/τος ορίζει ότι «καθένας έ ει δικαίωµα προστασίας από τη συλλογή, επεξεργασία και ρήση, ιδίως µε ηλεκτρονικά µέσα, των προσωπικών του δεδοµένων, όπως νόµος ορίζει. Η προστασία των προσωπικών δεδοµένων διασφαλίζεται από ανεξάρτητη αρ ή, που συγκροτείται και λειτουργεί όπως νόµος ορίζει». Το άρθρο 5Α του υν/τος ορίζει τα εξής: «
Καθένας έ ει δικαίωµα στην πληροφόρηση, όπως νόµος ορίζει. Περιορισµοί στο δικαίωµα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν µε νόµο µόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέµησης του εγκλήµατος ή προστασίας δικαιωµάτων και συµφερόντων τρίτων.
Καθένας έ ει δικαίωµα συµµετο ής στην Κοινωνία της Πληροφορίας. Η διευκόλυνση της πρόσβασης στις πληροφορίες που διακινούνται ηλεκτρονικά, καθώς και της παραγωγής, ανταλλαγής και διάδοσής τους αποτελεί υπο ρέωση του Κράτους, τηρουµένων πάντοτε των εγγυήσεων των άρθρων 9, 9Α και 19».
Επειδή, από τις διατάξεις των άρθρων 9Α του υν/τος, που εκτέθηκαν ανωτέρω, 8 του Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 8 της Ευρωπαϊκής ύµβασης ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου (Ε ∆Α), καθώς, επίσης, και της Οδηγίας 95/46/ΕΚ, της 2472/1997, ύµβασης 108 του κατοχυρώνεται το υµβουλίου της Ευρώπης και του Ν. ατοµικό δικαίωµα του πληροφοριακού αυτοκαθορισµού, ήτοι η προστασία του ατόµου από την επεξεργασία των δεδοµένων του προσωπικού χαρακτήρα.
Επειδή, κατά την πάγια νοµολογία του υµβουλίου της Επικρατείας, οι περιορισµοί ατοµικών δικαιωµάτων πρέπει να ορίζονται γενικώς και αντικειµενικώς µε τυπικό νόµο ή κατόπιν ειδικής νοµοθετικής εξουσιοδοτήσεως µε κανονιστική πράξη, να δικαιολογούνται από λόγους δηµόσιου συµφέροντος, να είναι πρόσφοροι και αναγκαίοι για την επίτευξη του επιδιωκόµενου σκοπού και να µη θίγουν τον πυρήνα του ατοµικού δικαιώµατος. Αντίστοιχα, το Ευρωπαϊκό ∆ικαστήριο ∆ικαιωµάτων του Ανθρώπου (Ε∆∆Α) έχει δεχθεί, ιδίως κατά την ερµηνεία του άρθρου 8 παρ. 2 της Ε ∆Α, ότι οποιαδήποτε επέµβαση (περιορισµός) στην ιδιωτική 2 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr ζωή του ατόµου από τη δηµόσια εξουσία πρέπει να προβλέπεται σε νόµο, που φέρει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της προσβασιµότητας (accessibility) και της προβλεψιµότητας των συνεπειών του (foreseeability). Η νοµολογία αυτή απηχεί την αρχή της νοµιµότητας, που διέπει τη δράση της δηµόσιας διοικήσεως, υπό την έννοια ότι η αρµοδιότητα των δηµόσιων αρχών πρέπει να προβλέπεται από νόµο και να ασκείται σύµφωνα µε το νόµο.
Επειδή, το άρθρο 15 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 ορίζει ότι: «Συνιστάται Αρ ή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα (Αρ ή), µε αποστολή την εποπτεία της εφαρµογής του παρόντος νόµου και άλλων ρυθµίσεων που αφορούν την προστασία του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού αρακτήρα καθώς και την ενάσκηση των αρµοδιοτήτων που της ανατίθενται κάθε φορά».
Επειδή, το άρθρο 19 παρ. 1 του Ν. 2472/1997 ορίζει, µεταξύ άλλων, ότι: «Η Αρ ή έ ει τις εξής ιδίως αρµοδιότητες: (…) (ιγ΄) (…) Εξετάζει επίσης αιτήσεις του υπευθύνου επεξεργασίας µε τις οποίες ζητείται ο έλεγ ος και η εξακρίβωση της νοµιµότητας της επεξεργασίας. (…)».
Επειδή, το άρθρο 2 στοιχ. (α΄), (γ΄) και (δ΄) του Ν. 2472/1997 ορίζει για τους σκοπούς του νόµου αυτού την έννοια των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα ως κάθε πληροφορία, που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων, δηλαδή στο φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδοµένα και του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή µπορεί να εξακριβωθεί, καθόσον µπορεί να προσδιορισθεί αµέσως ή εµµέσως, και την επεξεργασία τους ως κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγµατοποιείται, από το ∆ηµόσιο ή από νοµικό πρόσωπο δηµόσιου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο (…), όπως η συλλογή, η καταχώρηση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλης µορφής διάθεση, ή συσχέτιση ή ο συνδυασµός, η διασύνδεση, η δέσµευση (κλείδωµα), η διαγραφή, η καταστροφή. Εξάλλου, το άρθρο 2 στοιχ. (β΄) του Ν. 2472/1997 ορίζει κατά τρόπο περιοριστικό τις κατηγορίες των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, µεταξύ των οποίων είναι και τα σχετικά µε ποινικές διώξεις ή καταδίκες.
Επειδή, η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του Ν. 2472/1997, εναρµονιζόµενη, ιδίως, µε τις διατάξεις των άρθρων 9Α, 25 παρ. 1 και 28 του υν/τος, 8 και 7 του Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 6 της Οδηγίας 95/46/ΕΕ, ρητά ορίζει ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού αρακτήρα για να τύ ουν νόµιµης επεξεργασίας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 καθορισµένους, σαφείς και νόµιµους σκοπούς και να υφίστανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να είναι συναφή, πρόσφορα, και ό ι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτείται εν όψει των σκοπών της επεξεργασίας. (…)».
Επειδή, από το συνδυασµό των διατάξεων των άρθρων 5 και 7 του Ν. 2472/1997 προκύπτει ότι η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία απλών και ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, καταρχήν, εφόσον το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δώσει τη συγκατάθεσή του. Ωστόσο, η συλλογή και κάθε περαιτέρω επεξεργασία τόσο των απλών όσο και των ευαίσθητων δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα επιτρέπεται, κατ’ εξαίρεση, και χωρίς τη συγκατάθεση του υποκειµένου τους, στις περιπτώσεις που περιοριστικά προβλέπει ο νόµος. Ειδικότερα, επιτρέπεται, για τα µεν απλά δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 5 παρ. 2 στοιχ. (ε΄) και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, ιδίως, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. (γ΄) του Ν. 2472/
υγκεκριµένα επιτρέπεται, στην πρώτη περίπτωση όταν «η επεξεργασία είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο υπεύθυνος επεξεργασίας ή ο τρίτος ή οι τρίτοι στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα και υπό τον όρο ότι τούτο υπερέ ει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των προσώπων στα οποία αναφέρονται τα δεδοµένα και δεν θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες αυτών», στη δε δεύτερη, όταν «η επεξεργασία αφορά δεδοµένα που δηµοσιοποιεί το ίδιο το υποκείµενο ή είναι αναγκαία για την αναγνώριση, άσκηση ή υπεράσπιση δικαιώµατος ενώπιον δικαστηρίου ή πειθαρ ικού οργάνου».
Επειδή, µε τις διατάξεις αυτές καθιερώνονται ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και για τη νοµιµότητα της σύστασης και λειτουργίας κάθε αρχείου, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των δεδοµένων σε σχέση πάντα µε το σκοπό επεξεργασίας. υνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. υνακόλουθα, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας.
Επειδή, µε την Γνωµοδότηση υπ’ αριθµ. 4/2013 η Αρχή έκρινε ότι είναι σύµφωνη µε το ν. 2472/1997 η συλλογή προσωπικών δεδοµένων των εργαζοµένων σε ασφαλιστική εταιρεία σχετικά µε ποινικές τους καταδίκες, εφόσον αυτά 4 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr συλλέγονται δια της υποβολής υπεύθυνης δήλωσης και όχι µε απευθείας συλλογή αντιγράφων του ποινικού µητρώου, αφορούν ποινικά αδικήµατα που συνδέονται άµεσα µε την φύση των καθηκόντων του υποκειµένου των δεδοµένων και αφορούν θέσεις που έχουν σχέση µε την κύρια οικονοµική και παραγωγική δραστηριότητα της εργοδότριας εταιρείας.
Επειδή, οι ρυθµίσεις για το ποινικό µητρώο περιέχονται κατά βάση στο Ένατο Βιβλίο του ΚΠ∆ (άρθρα 573 επ.). ύµφωνα µε τα οριζόµενα στις διατάξεις του άρθρου 576 ΚΠ∆: «
Οι υπηρεσίες που τηρούν ποινικό µητρώο εκδίδουν από αυτό δύο τύπους αντιγράφων: α) το αντίγραφο δικαστικής ρήσης, β) το αντίγραφο γενικής ρήσης.
Στο αντίγραφο δικαστικής ρήσης κατα ωρίζεται το περιε όµενο όλων των δελτίων ποινικού µητρώου εκτός από εκείνα που έ ουν παύσει να ισ ύουν σύµφωνα µε την πρώτη παράγραφο του προηγούµενου άρθρου.
Στο αντίγραφο γενικής ρήσης κατα ωρίζεται το περιε όµενο όλων των δελτίων ποινικού µητρώου, σύµφωνα µε την προηγούµενη παράγραφο, εκτός από εκείνα: α) που αναγράφουν ρηµατική ποινή ή ποινή φυλάκισης έως έξι µήνες, µετά την πάροδο τριών ετών. β) που αναγράφουν ποινή φυλάκισης πέραν των έξι µηνών ή ποινή περιορισµού σε ψυ ιατρικό κατάστηµα, µετά την πάροδο οκτώ ετών. γ) που αναγράφουν κάθειρξη, µετά την πάροδο είκοσι ετών.
Οι προθεσµίες της προηγούµενης παραγράφου αρ ίζουν από την απότιση της ποινής. Αν επήλθε µεταγενέστερη καταδίκη για πληµµέληµα ή κακούργηµα, οι προθεσµίες αυτές αρ ίζουν από την απότιση της νέας ποινής….»
Επειδή, περαιτέρω, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις διατάξεις του άρθρου 575 ΚΠ∆ σχετικά µε την έννοια αντιγράφου ποινικού µητρώου: «Με την επιφύλαξη των διατάξεων των παραγράφων 1, 3 και 4 του άρθρου 577, όπου ο νόµος προβλέπει την έκδοση και τη ορήγηση αντιγράφου οποιουδήποτε τύπου ή αποσπάσµατος ποινικού µητρώου, παρέ εται αντίγραφο γενικής ρήσης». Οι δε διατάξεις του άρθρου 577 ΚΠ∆ ρυθµίζουν τα της έκδοσης αντιγράφων δικαστικής και γενικής χρήσεως και προβλέπεται η δυνατότητα έκδοσης αντιγράφων δικαστικής χρήσεως κατά τρόπο περιοριστικό, ως προς τις αρχές στις οποίες χορηγούνται τα αντίγραφα και τον σκοπό της χορηγήσεως
Επειδή, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθρο 576 παρ. 3 ΚΠοιν∆ « το αντίγραφο [ποινικού µητρώου] γενικής χρήσης καταχωρίζεται το περιεχόµενο όλων των δελτίων ποινικού µητρώου, σύµφωνα µε την προηγούµενη παράγραφο, εκτός από εκείνα: Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 α) που αναγράφουν χρηµατική ποινή ή ποινή φυλάκισης έως έξι µήνες, µετά την πάροδο τριών ετών. β) που αναγράφουν ποινή φυλάκισης πέραν των έξι µηνών ή ποινή περιορισµού σε ψυχιατρικό κατάστηµα, µετά την πάροδο οκτώ ετών. γ) που αναγράφουν κάθειρξη, µετά την πάροδο είκοσι ετών.»
Επειδή, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις διατάξεις του άρθρου 19 παρ. 1 στοιχ. (ιγ΄) του Ν. 2472/1997, η Αρχή έχει αρµοδιότητα να κρίνει επί του ως άνω ερωτήµατος της First Data, ως υπευθύνου επεξεργασίας, όσον αφορά τη νοµιµότητα της επεξεργασίας που αναφέρεται σ αυτό, καθόσον:

(1)οι πληροφορίες, που συλλέγουν από τους εργαζοµένους της και επεξεργάζονται περαιτέρω οι αρµόδιες υπηρεσίες της εν λόγω εταιρείας σχετικά µε τα ποινικά τους µητρώα ή τις υπεύθυνες δηλώσεις περί ανυπαρξίας καταδίκης συνιστούν ευαίσθητα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα των υποκειµένων τους, όπως ρητά προκύπτει από τις διατάξεις του άρθρου 2 στοιχ. (β΄) του Ν. 2472/1997.

(2)τα προαναφερόµενα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα υφίστανται περισσότερες διαδοχικές και διακριτές επεξεργασίες (συλλογή, καταχώριση, οργάνωση, διατήρηση ή αποθήκευση, τροποποίηση, εξαγωγή, χρήση, συσχέτιση ή συνδυασµό, διασύνδεση, δέσµευση, διαγραφή, καταστροφή), σύµφωνα µε τα οριζόµενα στη διάταξη του άρθρου 2 στοιχ. (δ΄) του Ν. 2472/1997,

(3)τα προαναφερόµενα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα τηρούνται σε αρχεία, τα οποία είναι όντως διαρθρωµένα, υπό την έννοια των διατάξεων των άρθρων 2 στοιχ. (ε΄) και 3 παρ. 1 του Ν. 2472/1997, καθόσον είναι προσιτά στους αρµόδιους υπαλλήλους της First Data, ως υπευθύνου επεξεργασίας, µε κριτήριο, τουλάχιστον, το ονοµατεπώνυµο του ενδιαφερόµενου εργαζόµενου.

Επειδή, η εταιρεία First Data ισχυρίζεται, σχετικά µε τη νοµιµότητα επεξεργασίας πιστοποιητικών ποινικών µητρώων γενικής χρήσεως εργαζοµένων της ή υπευθύνων δηλώσεών τους για την απουσία ποινικής τους καταδίκης, ότι είναι απαραίτητη η επεξεργασία των σχετικών δεδοµένων καθότι οι εν λόγω υπάλληλοι έχουν πρόσβαση σε προσωπικά δεδοµένα πελατών προσέτι δε έχουν και δυνατότητα τροποποίησης των σχετικών δεδοµένων. Γι’ αυτόν δε τον λόγο η εταιρεία ζητεί να της γνωστοποιείται οποιοδήποτε αδίκηµα κι όχι µόνο τυχόν τελεσθέντα αδικήµατα, συναφή µε την φύση της εργασίας των εν λόγων υπαλλήλων.
Επειδή, όπως προκύπτει από το διευκρινιστικό έγγραφο της εταιρείας, η First Data θα είναι αποκλειστική υπεύθυνη επεξεργασίας δεν θα προβεί δε σε ουδεµία διαβίβαση δεδοµένων ή διασταύρωση αυτών µε άλλες λίστες. 6 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr
Επειδή, από τις προαναφερόµενες διατάξεις του άρθρου 577 ΚΠ∆ προκύπτει ότι στις περιοριστικά αναφερόµενες στις διατάξεις αυτές περιπτώσεις έκδοσης αντιγράφων δικαστικής χρήσεως σαφώς περιλαµβάνονται και περιπτώσεις πρόσληψης, διορισµού ή ανάληψης υπηρεσίας, αλλά αυτές αφορούν κατά βάση σε δηµόσιες υπηρεσίες ή σε νοµικά πρόσωπα του δηµόσιου τοµέα ή σε οργανισµούς ή σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και, µάλιστα, εφόσον υπάρχει σχετική ρητή νοµοθετική ρύθµιση. τις περιπτώσεις αυτές, τα αντίγραφα ποινικών µητρώων δύναται να αναζητηθούν και µε βάση τις διατάξεις για την αυτεπάγγελτη αναζήτηση πιστοποιητικών. Όσον αφορά τον ιδιωτικό τοµέα, πάντοτε υπό την επιφύλαξη της ύπαρξης σχετικής ρητής νοµοθετικής ρύθµισης, επιτρέπεται η έκδοση αντιγράφων δικαστικής χρήσεως για πρόσληψη σε τράπεζες ή και σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, εφόσον αυτές δεν βρίσκονται υπό κρατικό έλεγχο.
Επειδή, στον τοµέα της ιδιωτικής οικονοµίας, υπάρχουν περιπτώσεις υπάρξεως ρητών νοµοθετικών ρυθµίσεων, οι οποίες επιβάλλουν για τη θεµιτή άσκηση συγκεκριµένων οικονοµικών ή επαγγελµατικών δραστηριοτήτων είτε σε µέλη της διοίκησης νοµικών προσώπων, που ασκούν τις εν λόγω δραστηριότητες, είτε σε εργαζόµενους αυτών των νοµικών προσώπων είτε και στις δύο κατηγορίες φυσικών προσώπων την απουσία ποινικής καταδίκης, τουλάχιστον για ορισµένες κατηγορίες εγκληµάτων. χετικά παραδείγµατα, πέρα από τον προαναφερόµενο τραπεζικό τοµέα, συναντώνται σε εταιρείες παροχής υπηρεσιών ασφαλείας (εταιρείες security), στις χρηµατιστηριακές εταιρείες, στις εταιρείες ενηµέρωσης οφειλετών για ληξιπρόθεσµες απαιτήσεις, κλπ. Η υποβάλλουσα το ερώτηµα εταιρεία δραστηριοποιείται «στην παρο ή υπηρεσιών επεξεργασίας δεδοµένων καρτών και συναλλαγών (συναλλαγών µε πιστωτική κάρτα, σε µη ανήµατα ATM ή POS) εκτύπωσης και φακέλωσης αντιγράφων λογαριασµών, τηλεφωνικής εξυπηρέτησης πελατών, υποστήριξης συναλλαγών κλπ. προς πιστωτικά ιδρύµατα εγκατεστηµένα στην Ελλάδα ή στην αλλοδαπή» όπως αναφέρει στο υπόµνηµα της,. Ειδικότερα οι σκοποί της εταιρίας αναφέρονται λεπτοµερώς στο άρθρο 2 του καταστατικού της, το οποίο παρατίθεται αµέσως κατωτέρω. Ειδικότερα, το άρθρο 2 του Καταστατικού αυτής αναφέρει ότι σκοποί της εταιρείας είναι: «(α) Η µη ανογράφηση επι ειρήσεων, η µελέτη και η εφαρµογή διαφόρων συστηµάτων µη ανογράφησης, η οργάνωση επι ειρήσεων, η εκπόνηση προγραµµάτων, η εισαγωγή, η µίσθωση µη ανηµάτων µη ανοργάνωσης ως και η επεξεργασία πληροφοριών και λοιπών στοι είων για λογαριασµό τρίτων, β) Η παρο ή Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 υπηρεσιών συντηρήσεως ηλεκτρονικών υπολογιστών, αναλύσεως, εφαρµογών και συντάξεως προγραµµάτων, η παρο ή υπηρεσιών εµπειρογνώµονα, συµβούλου οργανισµών, καθώς και κάθε συναφής εργασία ή υπηρεσία, (γ) Η παρο ή υποστήριξης µη ανογραφικών κέντρων σε περίπτωση αδυναµίας λειτουργίας τους λόγω καταστροφής, βλάβης ή άλλης αιτίας, η παρο ή υπηρεσιών ηλεκτρονικού κέντρου πληροφορικής, η παρο ή υπηρεσιών, οργανώσεως, αναλύσεως, προγραµµατισµού και εκπαιδεύσεως στη ρήση µη ανογραφικών εφαρµογών, (δ) Η Παραγωγή –Εκτύπωση – Επισήµανση –Φακελοποίηση παντός τύπου Εντύπων, συµπεριλαµβανοµένων Αξιόγραφων -Εισιτηρίων-Καρτών-Ταυτοτήτων, (ε) Η εµπορία υλικών και προϊόντων τρίτων (Κάρτες-∆ελτία-Έντυπα-Φάκελα), (στ) Η συναρµολόγηση και παραγωγή ηλεκτρονικών υπολογιστών, µη ανογραφικών συστηµάτων και παρεµφερών ειδών σε βιοµη ανική ή βιοτε νική κλίµακα καθώς και η εισαγωγή-εξαγωγή και εµπορία αναλώσιµων ειδών γραφείου και Η/Υ., (ζ) Η επεξεργασία και εκτύπωση άρτου, (η) Η παρο ή υπηρεσιών δια είρισης Έργων και προώθησης πωλήσεων, (θ) Η παρο ή υπηρεσιών υποστήριξης τε νικής λειτουργίας πληροφοριακών και ηλεκτρονικών συστηµάτων, (ι) Η εκπόνηση µελετών σ εδίασης και υλοποίησης τε νολογιών πληροφορικής, (ια) Η αγορά, απόκτηση και προστασία δικαιωµάτων ευρεσιτε νίας, αδειών ρήσης τε νολογιών κλπ. και συνεκµετάλλευσης κάθε φύσεως συστηµάτων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, (ιβ) Η αντιπροσώπευση Οίκων εξωτερικού ή εσωτερικού µε παρεµφερή τρόπο, (ιγ) Η µελέτη της αγοράς, η παρουσίαση και πρόταση λύσεων ασφαλιστικής κάλυψης των αναγκών του πελάτη ή των πελατών για την κατάρτιση ασφαλιστικών συµβάσεων µε ασφαλιστικές επι ειρήσεις ή ασφαλιστικούς πράκτορες ή µεσίτες ή συντονιστές ασφαλιστικών συµβούλων, για τη διεύρυνση των εργασιών τους έναντι αµοιβής (ασφαλιστικός σύµβουλος), (ιδ) η απόκτηση κι εκµετάλλευση συµµετο ών σε ηµεδαπές επι ειρήσεις, ανεξαρτήτως της νοµικής µορφής της, οι οποίες ασ ολούνται στον τοµέα της πληροφορικής, συµπεριλαµβανοµένων, ωρίς περιορισµό, υπηρεσιών που σ ετίζονται µε συστήµατα πληρωµών, εφαρµογές επι ειρήσεων και κάθε είδος υπηρεσιών υποστήριξης και υπηρεσιών τηλεφωνικής εξυπηρέτησης, και (ιε) η εισαγωγή, εξαγωγή και εµπορία άρτου και η αντιπροσώπευση οίκων εισαγωγής, εξαγωγής και εµπορίας άρτου.». το πλαίσιο των σκοπών αυτών οι υπάλληλοι του Call Centre «παρέ ουν υπηρεσίες εξυπηρέτησης πελατών των πιστωτικών ιδρυµάτων/ πελατών της Εταιρείας αναφορικά µε πιστωτικές/ ρεωστικές κάρτες και δάνεια εκδόσεως των τελευταίων (λ. . πληροφορίες τελευταίων συναλλαγών, διαθέσιµα υπόλοιπα κλπ.), δηλώσεις απώλειας κάρτας και υποβολή αιτήµατος φραγής της, παρο ή 8 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr τηλεφωνικής έγκρισης συναλλαγών, λήψη και δια είριση παραπόνων, προειδοποιήσεις για απάτη, υπηρεσίες υποστήριξης ρηστών web banking, υπηρεσίες υποστήριξης ρηστών phone banking». Οι δε υπάλληλοι του Back Office παρέχουν υπηρεσίες αναφορικά «µε θέµατα δια είρισης και επεξεργασίας αιτήσεων εκδόσεως καρτών και δανείων, µεταβολών σε λογαριασµούς καρτών και δανείων, καθυστερήσεων αποπληρωµής οφειλών, αιτηµάτων για υπαγωγή σε ρύθµιση οφειλών».
Επειδή, στο πλαίσιο αυτό πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η ανάγκη σεβασµού δύο προστατευόµενων ατοµικών δικαιωµάτων, που κατοχυρώνονται και από την Ε ∆Α (άρθρο 6 παρ. 2):

(1)Καταρχάς, η τήρηση του τεκµηρίου αθωότητας του υπόπτου ή κατηγορουµένου. Η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης ή η άσκηση ποινικής δίωξης, ακόµη και η µη αµετάκλητη καταδίκη του κατηγορουµένου δεν συνεπάγονται την µη εφαρµογή του τεκµηρίου της αθωότητας, σύµφωνα µε το οποίο ο κατηγορούµενος τεκµαίρεται αθώος µέχρι της έκδοσης αµετάκλητης απόφασης η οποία περιέχει την κρίση ότι είναι ένοχος (βλ. Ε∆∆Α, Παραπονιάρης κατά Ελλάδας της 25/9/08, παρ. 30, αρ. προσφ. 42132/06). το πεδίο των εργασιακών σχέσεων, όπου, αφενός, είναι δυνατή η καταγγελία της εργασιακής σχέσης µετά από υποβολή µήνυσης σε βάρος του εργαζοµένου για τυχόν από µέρους του τέλεση αξιόποινης πράξης και, αφετέρου, εφαρµόζεται ο θεσµός της διαθεσιµότητας, ως επιεικέστερη λύση έναντι εκείνης της καταγγελίας, καθίσταται επιτακτικότερη η τήρηση του τεκµηρίου της αθωότητας. .

(2)Ακολούθως, η προστασία της ανθρώπινης αξίας, που καλύπτει και τους ποινικά καταδικασθέντες και επιβάλλει, επίσης, τη µέριµνα για την κοινωνική τους επανένταξη. Μία αυστηρή και άτεγκτη απαίτηση απουσίας – και µάλιστα, οποιασδήποτε – ποινικής καταδίκης δύναται να οδηγήσει σε απώλεια κάθε δυνατότητας κοινωνικής επανένταξης, ακόµα και στη βάση άσκησης επαγγελµατικής δραστηριότητας ως αυτοαπασχολούµενου. Από τη σκοπιά του δικαίου της προστασίας του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων του προσωπικού χαρακτήρα αυτό το ενδεχόµενο προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας των δεδοµένων εν όψει του βασικού σκοπού επεξεργασίας, που συνίσταται στη διαφύλαξη εννόµων συµφερόντων της εργοδότριας εταιρείας, και στο δικαίωµα στη λήθη. Εξάλλου, έκφανση του δικαιώµατος στη λήθη συναντάται και στις ρυθµίσεις των άρθρων 575, 576 και 578 ΚΠ∆ για το περιεχόµενο και τη χρονική ισχύ των (αντιγράφων) ποινικών µητρώων. Επιβάλλεται, συνεπώς, ο αναγκαίος Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 συγκερασµός ανάµεσα στα δύο προαναφερόµενα συνταγµατικά προστατευόµενα αγαθά και σε εκείνα της εργοδότριας εταιρείας, καθώς επίσης και στις υποχρεώσεις της εργοδότριας εταιρείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας, που απορρέουν και από τις διατάξεις του άρθρου 10 παρ. 2 του Ν. 2472/1997, που ορίζει ότι: «(…)

Για τη διεξαγωγή της επεξεργασίας ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να επιλέγει πρόσωπα µε αντίστοι α επαγγελµατικά προσόντα που παρέ ουν επαρκείς εγγυήσεις από πλευράς τε νικών γνώσεων και προσωπικής ακεραιότητας για την τήρηση του απορρήτου. (…)».
Επειδή, εξάλλου η Οδηγία της Αρχής 115/2001 για την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα των εργαζοµένων περιέχει (σελ. 14) αναφορές στη συλλογή και περαιτέρω επεξεργασία πληροφοριών σχετικά µε το ποινικό µητρώο των ενδιαφεροµένων εργαζοµένων: «Για ορισµένες θέσεις εργασίας είναι απαραίτητη η συλλογή και επεξεργασία δεδοµένων που αφορούν τις ποινικές διώξεις και καταδίκες ενός προσώπου. Επισηµαίνεται πάντως ότι η συλλογή και επεξεργασία είναι θεµιτή και νόµιµη µόνο εφόσον το είδος των δεδοµένων αυτών συνδέεται άµεσα µε την συγκεκριµένη απασ όληση και είναι απολύτως απαραίτητα για τη λήψη συγκεκριµένης απόφασης στο συγκεκριµένο πλαίσιο (π. . ποινικό µητρώο για εργαζόµενους που δια ειρίζονται ρήµατα, για εκπαιδευτικούς κλπ.) Λόγω της φύσεως των δεδοµένων αυτών και του βαθµού προσβολής που ενέ ει η ρήση τους, αυτά πρέπει να συλλέγονται απευθείας και µόνον από τον εργαζόµενο ή τον υποψήφιο». ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή κρίνει ότι στις περιπτώσεις στις οποίες δεν υπάρχει σαφής, ρητή και ειδική νοµοθετική πρόβλεψη για την απουσία ποινικής καταδίκης για συγκεκριµένα εγκλήµατα, η συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα από υποψήφιους προς εργασία ή προς κατάληψη θέσης σχετικά µε απουσία ποινικής καταδίκης είναι δυνατό να λάβει χώρα, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 2 στοιχ. (γ΄) του Ν. 2472/
Προκειµένου, ωστόσο, να πληρούται και η θεµελιώδης αρχή της αναλογικότητας των δεδοµένων εν όψει του προβαλλόµενου σκοπού επεξεργασίας, δηλαδή τη διαφύλαξη των εννόµων συµφερόντων της εργοδότριας εταιρείας, πρέπει να πληρούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

(1)Οι πληροφορίες σχετικά µε την απουσία ποινικής καταδίκης πρέπει να συλλέγονται απευθείας και µόνον από τον εκάστοτε ενδιαφερόµενο εργαζόµενο ή υποψήφιο, δια της υποβολής υπεύθυνης δήλωσης για την ανυπαρξία αµετάκλητης 10 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr καταδίκης υπό την επιφύλαξη του άρθρου 576 παρ. 3 ΚΠοιν∆, ως προς το περιεχόµενο των αντιγράφων ποινικού µητρώου γενικής χρήσεως, µε την έννοια ότι η αναφερόµενη στην υπεύθυνη δήλωση ανυπαρξία καταδίκης αφορά πράξεις η καταδίκη στις οποίες εµφαίνεται στο ποινικό µητρώο γενικής χρήσεως υπό την προϋπόθεση ότι σχετίζονται µε την οικονοµική και παραγωγική δραστηριότητα της εταιρείας και µε τα καθήκοντα του υποψηφίου ή εργαζόµενου.

(2)Αποκλείεται η συλλογή και περαιτέρω επεξεργασία αντιγράφων ποινικού µητρώου γενικής χρήσεως, καθόσον υπερβαίνει τον προβαλλόµενο σκοπό επεξεργασίας. Και τούτο, ιδίως διότι τοιαύτη επεξεργασία δύναται να αποκαλύψει την ύπαρξη ποινικών καταδικών, που δεν έχουν σχέση µε την κύρια οικονοµική και παραγωγική δραστηριότητα της εργοδότριας εταιρείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας.

(3)Η συλλογή και περαιτέρω επεξεργασία των ως άνω υπεύθυνων δηλώσεων επιτρέπεται όχι για όλες τις κατηγορίες προσωπικού, αλλά µόνο για εκείνες που έχουν σχέση µε την κύρια οικονοµική και παραγωγική δραστηριότητα της εργοδότριας εταιρείας, ως υπευθύνου επεξεργασίας, όπως τα καθήκοντα των εργαζοµένων των κατηγοριών αυτών προκύπτουν από τις συµβάσεις εργασίας τους και καθορίζουν το κύριο επάγγελµά τους, λαµβανοµένων υπόψη και των διατάξεων του Π∆ 156/1994 για την υπο ρέωση του εργοδότη να ενηµερώνει τον εργαζόµενο για τους όρους που διέπουν τη σύµβαση ή τη σ έση εργασίας. Οι εν λόγω κατηγορίες µπορεί να οριοθετηθούν ως εξής: υπάλληλοι των τµηµάτων: α) Τηλεφωνικό Κέντρο (Call Centre) και β) Τµήµα Υποστήριξης (Office).

(4)Ο χρόνος τηρήσεως των δεδοµένων για τους ήδη εργαζοµένους πρέπει να προσδιοριστεί στα πέντε έτη από τη λήξη της εργασιακής σχέσεως, ενώ για τους υποψήφιους προς εργασία, οι οποίοι τελικώς δεν προσελήφθησαν στους έξι µήνες από την ολοκλήρωση της διαδικασίας προσλήψεως (ανακοίνωση προσληφθέντων). Ο Αν. Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.

Nομιμότητα επεξεργασίας πιστοποιητικών ποινικού μητρώου γενικής χρήσεως και υπεύθυνων δηλώσεων περί μη καταδίκης για οποιοδήποτε οικονομικό έγκλημα ερ