ΟΡΘΗ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Αθήνα, 06-06-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠ: Γ/ΕΞ/3910/06-06-2012 ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΝ ΠΡΟΣΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νσ : Λ. Κ φισίας 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475601 FAX: 210-6475628 ΑΠΟΦΑΣΗ 83 /2012 Η Αρχή Προστασίας εδοένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, ετά από πρόσκλ σ του Προέδρου τ ς, σε τακτική συνεδρίασ στ ν έδρα τ ς, τ ν 16/2/
- Παρέστ σαν οι Π. Χριστόφορος, Πρόεδρος τ ς Αρχής, και οι Λ. Κοτσαλής, Αν. Πράσσος, ο οποίος είχε οριστεί εισ γ τής, Αν. –Ιωάν. Μεταξάς, Αντ. Ρουπακιώτ ς, . Μπριόλας, και Γρ. Πάντζιου, τακτικά έλ παρέστ σαν επίσ ς, ε εντολή του Προέδρου, τ ς Αρχής. Στ συνεδρίασ Κυριακή Λωσταράκου, νοικός ελεγκτής ως βο θός εισ γ τής. Επίσ ς, παρέστ , ε εντολή του Προέδρου, και Γεωργία Παλαιολόγου, υπάλλ λος του ιοικ τικού – Οικονοικού Τήατος τ ς Αρχής, ως γραατέας. Η Αρχή, ετά τ ν ανάκλ σ τ ς ε αρ. 35/2007 απόφασής τ ς ε τ ν απόφασ 120/2011, εξέτασε εκ νέου τ ν ε αρ. πρωτ. 7500/8.11.2006 προσφυγή του A. Μετά από αναβολές συζήτ σ ς στις 24/11/2011 και 8/12/2011, υπόθεσ συζ τήθ κε στις 26/1/
- Στ ακρόασ παρέστ σαν οι Α. Κωνσταντέλιας, πλ ρεξούσιος δικ γόρος τ ς εταιρείας ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ και οι B, υποδιευθύντρια κανονιστικής συόρφωσ ς τ ς ΕΤΕ και . Λαδάς, πλ ρεξούσιος δικ γόρος τ ς τράπεζας. 1 Ο A ε προσφυγές του προς τ ν Αρχή παραπονείται για παράνο επεξεργασία δεδοένων που τον αφορούν από τ ν Εθνική Τράπεζα τ ς Ελλάδος και από τ ν εταιρεία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ. Ο ανωτέρω, κατά τ διαδικασία αίτ σ ς δανείου από τράπεζα, εν ερώθ κε ότι υπήρχαν εις βάρος του δυσενή οικονοικά δεδοένα στο αρχείο τ ς ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ σχετικά ε ια απλήρωτ συναλλαγατική ε τράπεζα αναγγελίας τ ν ΕΤΕ. Στο αντίγραφο του σώατος του αξιογράφου που παρέλαβε ο ανωτέρω ετά από αίτ σή του από τ ν Εθνική Τράπεζα, δεν αναφερόταν κάποιος Α.Φ.Μ., ο Α..Τ. ήταν ένας άγνωστος αριθός χωρίς αλφαβ τικά στοιχεία (……..), διεύθυνσ κατοικίας δεν ήταν έλειπε ερο νία έκδοσ ς. πραγατική διεύθυνσ του προσφεύγοντος και Ο προσφεύγων άσκ σε το δικαίωα πρόσβασ ς προς τ ν εν λόγω τράπεζα στις 16.2.2005 οποία στ ν απάντ σή τ ς επιβεβαίωσε τ ν ύπαρξ συναλλαγατικής στο όνοά του ως αποδέκτ , ε ΑΦΜ το ΑΦΜ του προσφεύγοντος (…….) και ε Α..Τ. έναν αριθό που είχε ο προσφεύγων στο παρελθόν (N……), άλλον από αυτόν που αναγραφόταν στο σώα τ ς συναλλαγατικής. Ο ανωτέρω, ε διαδοχικές αιτήσεις του προς τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ στις 23.5.2006 και 19.7.2006, ζήτ σε να εν ερωθεί για τις εγγραφές που υπήρχαν καταχωρ ένες στο όνοά του, να του γνωστοποι θεί τράπεζα αναγγελίας και εκχώρ σ ς, καθώς και να του γνωστοποι θεί βάσει ποιών στοιχείων έγινε αναγγελία από τ ν τράπεζα προς τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ που να δικαιολογεί τ ν καταχώρισ στο όνοά του. Υπέβαλε δε και αίτ α διόρθωσ ς, δεδοένου ότι ουδέποτε αποδέχθ κε τ ν εν λόγω συναλλαγατική. Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ εν έρωσε τον προσφεύγοντα ε διαδοχικές απαντήσεις ότι συναλλαγατική ε αρ. ………. ε ερο νία λήξ ς 10.8.2004 ποσού 200 ευρώ αναγγέλθ κε λεκτρονικά στ ν εταιρία από τ ν ΕΤΕ κατάστ α Βόλου στα στοιχεία A … Βόλος και ΑΦΜ ………. Σχετικά δε ε το αίτ α αντίρρ σ ς, του γνωστοποί σε ότι δεν πορούσε να προβεί σε κάποια ενέργεια και για οποιαδήποτε εταβολή των στοιχείων σχετικά ε τ ν συναλλαγατική θα έπρεπε να απευθυνθεί στ ν τράπεζα εκχώρ σ ς. Στ συνέχεια ο προσφεύγων ζήτ σε ε αίτ ά του προς τ ν τράπεζα στις 2.10.2006 να τον εν ερώσει πώς και ε ποια στοιχεία αναγγέλθ κε συναλλαγατική στ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ε το δικό του ΑΦΜ δεδοένου ότι από το σώα τ ς συναλλαγατικής δεν προκύπτει το ΑΦΜ του, εφόσον δεν αναφέρεται κανένας ΑΦΜ και αναγράφεται ως ΑΤ ο αριθός ……. ο οποίος δεν του ανήκει. Η τράπεζα απάντ σε ε καθυστέρ σ ετά από παρέλευσ τετραήνου (7.2.2007) ότι ετά από έλεγχο που 2 διενήργ σε, διαπίστωσε ότι ως ΑΦΜ αναφέρεται ο αριθός …….. που αναγράφεται στο σώα τ ς συναλλαγατικής. Κατά τ ν ακρόασ τ ς υπόθεσ ς εκπρόσωπος τ ς τράπεζας ισχυρίστ κε ότι επίδικ συναλλαγατική εφανίστ κε προς πλ ρωή στ ν τράπεζα από τ ν εταιρεία VERNILAC A.E., φερέγγυο και καλό πελάτ τ ς τράπεζας, τελευταίος οπισθογράφος και νόιος κοιστής τ ς. Επειδή οποία ήταν και ο συναλλαγατική δεν πλ ρώθ κε από τον φερόενο ως αποδέκτ αυτής κατά τ ν ερο νία λήξ ς τ ς, έγινε αναγγελία των στοιχείων τ ς στο αρχείο τ ς ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Ειδικότερα, ο υπάλλ λος συπλήρωσε κατά τ ν αναγγελία του αξιογράφου και τους Α.Φ.Μ. και Α..Τ. τα οποία του υπέδειξε ανωτέρω εταιρεία. Εκ παραδροής και λόγω φόρτου εργασίας, ο υπάλλ λος προέβ σε πλ ελή έλεγχο των τυπικών στοιχείων τ ς συναλλαγατικής. Περαιτέρω, τράπεζα ανταποκρίθ κε στα αιτήατα του προσφεύγοντος τον εν ερώνοντάς εγγράφως στις 10.2.2005 για τ ν συναλλαγατική και χορ γώντας του βεβαίωσ και αντίγραφο αυτής στις 16.2.
- Εξ αφορής του θέατος αυτού, τράπεζα έχει εκδώσει από το 2003 σειρά εγκυκλίων ε σαφείς οδ γίες προς το προσωπικό τ ς αναφορικά ε τ διαχείρισ των συναλλαγατικών και τ ν αναγγελία δυσενών στοιχείων στ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Για τ ν αποφυγή παρόοιων περιστατικών τράπεζα τροποποί σε τις διαδικασίες τ ς, ώστε αυτές να διενεργούνται σε κεντρικό επίπεδο από εξειδικευένα άτοα. Ο εκπρόσωπος τ ς ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ανέφερε ότι σχετική αναγγελία γνωστοποιήθ κε λεκτρονικά από τ ν τράπεζα ε πλήρ στοιχεία και καταχωρήθ κε στο αρχείο ΣΑΥ (Σύστ α Αθέτ σ ς Υποχρεώσεων) στο όνοα του προσφεύγοντος. Η εταιρεία απάντ σε στα αιτήατα του προσφεύγοντα ετά από επανέλεγχο και επικοινωνία που είχε ε τ ν αρόδια τράπεζα οποία επιβεβαίωσε τ ν ακρίβεια των στοιχείων και ως εκ τούτου δεν ετίθετο ζήτ α να αναζ τ θεί και το σώα τ ς συναλλαγατικής. Άλλωστε τέτοιες ενέργειες (λήψ εκ των προτέρων των σχετικών εγγράφων από τ ν τράπεζα) δεν προβλέπονται από τον Κανονισό Επεξεργασίας εδοένων τ ς εταιρίας και επιπλέον καθιστούν τ ν διαδικασία αναγγελίας χρονοβόρο και άσκοπ . Οι δε χρόνοι απάντ σ ς πρέπει να θεωρ θούν ανεκτοί και εύλογοι για τα δεδοένα τ ς περίπτωσ ς, αλλά και του εγάλου όγκου ανάλογων εκκρεών αιτ άτων προς διεκπεραίωσ στ ν εταιρεία, έστω και αν υπήρξε ια ελάχιστ υστέρ σ , που όως δεν προκάλεσαν ουδεία βλάβ στον προσφεύγοντα, αφού επρόκειτο για στοιχεία ήδ γνωστά σε αυτόν. 3 Η Αρχή ετά από εξέτασ των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισ γ τή και τ βο θό εισ γήτρια, οποία στ συνέχεια αποχώρ σε, και κατόπιν διεξοδικής συζήτ σ ς, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦ6ΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του ν.2472/97, τα δεδοένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόι ς επεξεργασίας πρέπει να συλλέγονται κατά τρόπο θειτό και νόιο για καθορισένους, σαφείς και νόιους σκοπούς και να υφίστανται θειτή και νόι επεξεργασία ενόψει των σκοπών αυτών (στοιχ.α), καθώς και να είναι ακριβή και, εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλονται σε εν έρωσ (στοιχ.γ). Σύφωνα ε το άρθρο 10 παρ.3, «ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να λαβάνει τα κατάλλ λα οργανωτικά και τεχνικά έτρα για τ ν ασφάλεια των δεδοένων και τ ν προστασία τους από τυχαία ή αθέιτ καταστροφή, τυχαία απώλεια, αλλοίωσ , απαγορευέν διάδοσ ή πρόσβασ και κάθε άλλ ορφή αθέιτ ς επεξεργασίας. Αυτά τα έτρα πρέπει να εξασφαλίζουν επίπεδο ασφαλείας ανάλογο προς τους κινδύνους που συνεπάγεται επεξεργασία και φύσ των δεδοένων που είναι αντικείενο τ ς επεξεργασίας.». Σύφωνα ε το άρθρο 12 του ν.2472/97, το υποκείενο των δεδοένων έχει δικαίωα να ζ τεί και να λαβάνει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας, χωρίς καθυστέρ σ και κατά τρόπο εύλ πτο και σαφή, όλα τα δεδοένα προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, καθώς και τ ν προέλευσή τους, τους σκοπούς τ ς επεξεργασίας, τους αποδέκτες, τ ν εξέλιξ και τ λογική τ ς αυτοατοποι έν ς επεξεργασίας. Το δικαίωα αυτό ασκείται ε τ ν υποβολή σχετικής αίτ σ ς στον υπεύθυνο επεξεργασίας, ο οποίος έχει τ ν υποχρέωσ να απαντήσει εγγράφως. Αν ο τελευταίος δεν απαντήσει εντός δέκα πέντε ερών ή απάντ σή του δεν είναι ικανοποι τική, το υποκείενο έχει δικαίωα να προσφύγει στ ν Αρχή. Κατά το άρθρο 13, το υποκείενο των δεδοένων έχει δικαίωα να προβάλλει οποτεδήποτε αντιρρήσεις για τ ν επεξεργασία δεδοένων που το αφορούν. Οι αντιρρήσεις απευθύνονται εγγράφως στον υπεύθυνο επεξεργασίας και πρέπει να περιέχουν αίτ α για συγκεκριέν ενέργεια, όπως διόρθωσ , προσωρινή χρ σιοποί σ , δέσευσ , διαβίβασ ή διαγραφή. 2.Από τις ανωτέρω διατάξεις του ν.2472/97, συνάγεται σαφώς ότι ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενός αρχείου έχει τ ν ευθύν για τ ν ακρίβεια των στοιχείων που τ ρεί στο αρχείο του. Kατά τ ν υπ΄αριθ.24/2004 κανονιστική απόφασ τ ς Αρχής σχετικά 4 ε τις προϋποθέσεις τήρ σ ς αρχείου από τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε.. ορίζεται ότι τα δυσενή για το υποκείενο προσωπικά δεδοένα που διαβιβάζονται κάθε φορά στον αποδέκτ πρέπει να είναι ακριβή και εν ερωένα έχρι το χρόνο τ ς διαβίβασ ς. Η ακρίβεια και εν έρωσ των στοιχείων αποτελεί βάρος του υπεύθυνου τ ς επεξεργασίας και σε καιά περίπτωσ του υποκειένου.
- Η ΕΤΕ, συσχέτισε στοιχεία τ ς συναλλαγατικής και συγκεκριένα όνοα, επώνυο και διεύθυνσ κατοικίας που αναγράφονταν στο σώα του αξιογράφου ε τον Α.Φ.Μ. που ανήκε στον προσφεύγοντα, ταύτισε τα στοιχεία αυτά ε τον προσφεύγοντα ως αποδέκτ τ ς συναλλαγατικής και τα ανήγγειλε περαιτέρω στο αρχείο οικονοικής συπεριφοράς τ ς ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Ενώ συναλλαγατική αφορούσε άλλο πρόσωπο, από αέλεια των οργάνων τ ς, τα οποία παρέλειψαν να ελέγξουν τ ν ακρίβεια των στοιχείων και τ ν εγκυρότ τα του αξιογράφου, ως όφειλαν, τράπεζα συπλήρωσε το Α.Φ.Μ. και τον ΑΤ του προσφεύγοντα στο λεκτρονικό έντυπο αναγγελίας προς τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ε αποτέλεσα να διαβιβάσει παρανόως προσωπικά δεδοένα του προσφεύγοντος στ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ. Η επεξεργασία και τήρ σ των δεδοένων αυτών ε ακριβή τρόπο είχε συνέπειες ως προς τ ν ασφαλή τήρ σή τους και στ ν επακόλουθ θειτή διαβίβασή τους. Η Ε.Τ.Ε απάντ σε εκπρόθεσα και όχι ικανοποι τικά και στο δικαίωα πρόσβασ ς και αντίρρ σ ς που άσκ σε ο προσφεύγων ε τ ν τελευταία αίτ σή του. Ενώ ο προσφεύγων επεσήανε τ ν ανακολουθία των ΑΦΜ και ΑΤ εταξύ του σώατος τ ς συναλλαγατικής και των στοιχείων αναγγελίας προς τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, τράπεζα γνωστοποί σε ετά από έλεγχο που έκανε στα πινάκια εκχώρ σ ς των συναλλαγατικών τον αριθό …………. ως ΑΦΜ του προσφεύγοντος (ο οποίος, σ ειωτέον, ήταν άλλος από αυτόν που είχε αναφέρει ίδια σε προ γούεν απάντ σή τ ς), ενώ παρέλειψε, παρά τις αιτιολογ ένους ισχυρισούς του προσφεύγοντα, να προβεί σε έλεγχο του σώατος τ ς συναλλαγατικής από όπου και θα προέκυπτε εύκολα εσφαλέν επεξεργασία.
- Η ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ, περαιτέρω, καταχώρισε στο αρχείο τ ς τα ανωτέρω λανθασένα στοιχεία και τα ετέδιδε σε τρίτους αποδέκτες χωρίς να έχει ελέγξει τ ν ακρίβειά τους ε τ ν αιτιολογία ότι τα στοιχεία αναγγελίας ήταν πλήρ και δεν ήταν απαραίτ τος, κατά το χρόνο καταχώρισ ς, επιπλέον έλεγχος αυτών. Λαβανοένου υπόψ όως ότι υπήρξε αίτ α πρόσβασ ς και διόρθωσ ς του προσφεύγοντος, εταιρεία όφειλε να προβεί σε επανέλεγχο και εξακρίβωσ των επίδικων στοιχείων. 5 Ο εγάλος όγκος ανάλογων εκκρεών αιτήσεων προς απάντ σ από τ ν εταιρεία και διαδοχική αλλ λογραφία ε τον προσφεύγοντα πορεί να δικαιολογήσουν κάποια καθυστέρ σ στις απαντήσεις προς τον προσφεύγοντα. 6στόσο, απάντ σ στο αίτ α διόρθωσ ς ότι δεν είναι δυνατή καιά ενέργεια εκ έρους τ ς εταιρείας πλ ν τ ς αναγραφής των στοιχείων τ ς συναλλαγατικής που τ ς αναγγέλθ κε από τ ν τράπεζα, είναι νόι , σύφωνα ε όσα αναφέρθ καν ανωτέρω για τ ν υποχρέωσ που υπέχει ο υπεύθυνος επεξεργασίας να τ ρεί ακριβή αρχεία, αλλά και τ ς ευθύν ς τ ς εταιρείας να καθορίζει ή ίδια, ως υπεύθυν επεξεργασίας, τους σκοπούς και τον τρόπο επεξεργασίας των στοιχείων που τ ρεί στο αρχείο τ ς. Ήταν δε σε γνώσ τ ς εταιρείας, από τ ν αλλ λογραφία ε τον προσφεύγοντα, ότι υπήρχαν βάσιοι λόγοι να εξετάσει τ ν νοιότ τα των στοιχείων τ ς αναγγελίας, αλλά δεν το έπραξε. Σύφωνα ε τον Κανονισό Επεξεργασίας τ ς εταιρείας σχετικά ε τις διορθώσεις δεδοένων που έχουν ενταχθεί στο αρχείο και τις διαγραφές δεδοένων που δεν ανήκουν στο υποκείενο, προβλέπεται ρ τά ο επανέλεγχος, ετά από αίτ σ του υποκειένου, των πρωτογενών δεδοένων είτε από τ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ είτε από τ ν τράπεζα που έκανε τ ν αναγγελία. Πρωτογενή δεδοένα είναι πρωτίστως το σώα του αξιογράφου και δευτερευόντως τα εσωτερικά έγγραφα των δύο εταιρειών (έντυπα αναγγελίας, πινάκια εκχώρ σ ς). Στ ν περίπτωσ που αποδεικνυόταν αδύνατος ο έλεγχος τ ς ορθότ τας τ ς εγγραφής, όφειλε ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ για τ ν επίτευξ του σκοπού τ ς, τ ς προστασίας τ ς επορικής πίστ ς και τ ς εξυγίανσ ς των συναλλαγών, να ν διοχετεύει ια τέτοια ανέλεγκτ πλ ροφορία προς τις τράπεζες. Επειδή, ΕΤΕ επεξεργάστ κε και συσχέτισε εσφαλένως προσωπικά δεδοένα του προσφεύγοντος τα οποία διαβίβασε παρανόως στ ν ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ κατά παράβασ των άρθρων 10 παρ.3 και 4 παρ.1 γ και περαιτέρω, δεν απάντ σε νόια και αποτελεσατικά στα αιτήατα πρόσβασ ς που άσκ σε ο προσφεύγων, κατά παράβασ του άρθρου 12 του ν.2472/97, Επειδή, ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ ΑΕ, λόγω τήρ σ ς των προϋποθέσεων των άρθρων 4 παρ.1γ και 10 παρ.3 του ν.2472/97, δεν ήταν σε θέσ να επανεξετάσει αποτελεσατικά τα αιτήατα αντίρρ σ ς που άσκ σε ο προσφεύγων, κατά παράβασ του άρθρου 13 του ν.2472/97, και κατ’ ουσίαν, παρέλειψε να διενεργήσει, ως όφειλε, επανέλεγχο των πρωτογενών δεδοένων, 6 Ενόψει τ ς βαρύτ τας των πράξεων που αποδείχθ καν και τ ς προσβολής τ ς πιστολ πτικής ικανότ τας του προσφεύγοντα που επήλθε από αυτές, αφού αυτός εφανίστ κε στ ν τράπεζα ε τ ν οποία συναλλασσόταν, ως άτοο αναξιόπιστο στις οικονοικές του συναλλαγές, Αρχή κρίνει οόφωνα ότι πρέπει να επιβλ θούν στους υπευθύνους τ ς επεξεργασίας οι προβλεπόενες στο άρθρο 21 παρ.1 εδαφ.β του ν.2472/97 κυρώσεις που αναφέρονται στο διατακτικό και οι οποίες κρίνονται ανάλογες ε τ τροποποί σ βαρύτ τα των παραβάσεων, λαβάνοντας υπόψ των διαδικασιών που εφαρόζει πλέον και τ ν τράπεζα ώστε να ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος εφάνισ ς παρόοιων περιστατικών και τ ν πάροδο ικανού χρονικού διαστήατος χωρίς να υπάρχει καταγγελία παρόοιου περιστατικού ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
- Επιβάλλει στ ν Εθνική Τράπεζα τ ς Ελλάδος χρ ατικό πρόστιο είκοσι πέντε χιλιάδων (25,000.00) ευρώ, από τα οποία δέκα πέντε χιλιάδες για παράβασ των άρθρων 4 παρ.1 γ και 10 παρ.3 του ν.2472/97 και δέκα χιλιάδες για παράβασ του άρθρου 12 του ν.2472/
- Επιβάλλει στ ν εταιρία ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ Α.Ε. χρ ατικό πρόστιο δέκα χιλιάδων (10,000.00) ευρώ, από τα οποία πέντε χιλιάδες για παράβασ των άρθρων 4 παρ.1 γ και 10 παρ.3 του ν.2472/97 και πέντε χιλιάδες για παράβασ του άρθρου 13 του ν.2472/
- Ο Πρόεδρος Η Γρα!!ατέας Πέτρος Χριστόφορος Αγγελική Κανακάκη 7