ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 04-04-2003 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/437/04-04-2003 Ταχ. Δ/νση: Ομήρου 8, 105 64 Αθήνα ΤΗΛ.:33.52.630 FAX: 33.52.617 Α Π Ο Φ ΑΣ Η ΑΡ. 12/2003 Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση την 13-3-2003 στο κατάστημά της αποτελούμενη από τον κ. Δ. Γουργουράκη, Πρόεδρο, και τους κ.κ. Σ. Λύτρα, Α. Παπαχρίστου, Ι. Τσουκαλά, Σ. Σαρηβαλάση, Ν. Παπαγεωργίου και Ν. Φραγκάκη, μέλη, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρόντες χωρίς δικαίωμα ψήφου ήσαν η ελέγκτρια K. Καμπουράκη, ως εισηγήτρια και η κ. Μ. Γιαννάκη ως γραμματέας. Κατά την παραπάνω συνεδρίαση αποφασίστηκε να κληθεί ο νόμιμος εκπρόσωπος της εταιρείας ….. προκειμένου να αναπτύξει τις απόψεις της εταιρείας ενώπιον της Αρχής την 20-3-
- Η εταιρεία ……… στις 20-3-2003 ζήτησε εγγράφως αναβολή της υπόθεσης για τις 27-3-
- Η Αρχή έκανε δεκτή την παραπάνω αίτηση και ανέβαλλε την εξέταση της υπόθεσης για το επόμενο συμβούλιο στις 273-
- Κατά την μετ' αναβολή συνεδρίασή της, στις 27-3-2002 η Αρχή συνήλθε αποτελούμενη από την αυτή όπως παραπάνω σύνθεση για να αποφασίσει την κρινόμενη υπόθεση. Στη συνεδρίαση παρέστη η κ. ………….., νομική σύμβουλος της εταιρείας ………….., η οποία ανέπτυξε τις απόψεις της εταιρείας επί της κρινόμενης προσφυγής. 1 Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Ο προσφεύγων κ. ……………. στις ………… με το υπ’αριθμ. πρωτ. έγγραφό του αναφέρει τα εξής: Τον Ιούνιο του 2002 σύναψε σύμβαση με την εταιρεία παροχής τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών …………. Κατά την υπογραφή της σύμβασης ο ίδιος προσκόμισε στην εταιρεία φωτοαντίγραφα του δελτίου της αστυνομικής του ταυτότητας και του τελευταίου λογαριασμού του……. Με αυτά τα στοιχεία η εταιρεία γνώριζε τη διεύθυνσή του και τον αριθμό κλήσης του σταθερού του τηλεφώνου. Ο κ. ………………….. για δύο μήνες έκανε χρήση των υπηρεσιών της εταιρείας ……………………………, ενώ λάμβανε κανονικά τους λογαριασμούς της εταιρείας στην διεύθυνση που είχε αρχικώς δηλώσει (…………..) και τους εξόφλησε όπως υποστηρίζει κανονικά. Από το μήνα Αύγουστο και έπειτα δεν έλαβε ξανά κανένα λογαριασμό. Την Παρασκευή στις 29 Νοεμβρίου του 2002 έλαβε τηλεφωνική κλήση στο σταθερό του τηλέφωνο από τον εμπορικό αντιπρόσωπο της ……………… που του είχε πωλήσει την παραπάνω υπηρεσία, ο οποίος τον ενημέρωσε ότι οι λογαριασμοί του επέστρεφαν στην εταιρεία ανεξόφλητοι. Την επόμενη μέρα ο ίδιος έλαβε τηλεφώνημα από τον φίλο του κ. ………..., με τον οποίο επικοινωνούσε συχνά, ο οποίος του ανέφερε ότι είχε λάβει τηλεφώνημα από υπάλληλο της εταιρείας που τον ρωτούσε επίμονα αν γνώριζε τον καταγγέλοντα και αν ήξερε αν είχε αλλάξει διεύθυνση. Ο κ. …………….. στη διάρκεια της επικοινωνίας που είχε με την παραπάνω υπάλληλο ρώτησε πως βρήκαν το τηλέφωνό του και εκείνη απάντησε ότι κατόπιν εντολής ανώτερου στελέχους της εταιρείας είδε αριθμούς τηλεφώνου που είχε καλέσει ο κ. …………. μεταξύ των οποίων ήταν και ο δικός του. Ενόψει του γεγονότος αυτού, ο κ………….., καταγγέλλει στην Αρχή ότι η εταιρεία ………………. παραβίασε βασικές αρχές της ιδιωτικότητάς του με την παραπάνω επεξεργασία των προσωπικών του δεδομένων δηλαδή των στοιχείων εξερχόμενων τηλεφωνικών κλήσεων που είχαν καταχωρηθεί στο λογαριασμό του. Η εταιρεία …………….. με το υπ'αριθμ. πρωτ. …………… έγγραφό της γνωστοποίησε στην Αρχή ότι ο κ. ……….. είχε πράγματι συνάψει από τις 29-5-2002 2 σύμβαση μαζί της και είχε ζητήσει να λαμβάνει αναλυτικό πίνακα της κίνησης του λογαριασμού του. Με βάση τη σύμβαση αυτή εκδόθηκαν τέσσερις
(4)λογαριασμοί στο όνομά του οι οποίοι επέστρεφαν από τα ελληνικά ταχυδρομεία στην εταιρεία διότι η διεύθυνση που είχε δηλώσει ο πελάτης της δεν υπήρχε και έτσι οι λογαριασμοί για την πληρωμή των οφειλών του παρέμειναν ανεξόφλητοι. Τους ανεξόφλητους, αυτούς λογαριασμούς παρέλαβε υπάλληλος της εταιρείας η οποία είχε αναλάβει τη διαχείριση των επιστρεφόμενων λογαριασμών από τα ΕΛΤΑ. Η υπάλληλος αυτή ενεργώντας αυτοβούλως και μη μπορώντας να έρθει σε επικοινωνία με τον καταγγέλοντα και με τον εμπορικό αντιπρόσωπο που είχε μεσολαβήσει για την κατάρτιση της σύμβασης, αποφάσισε να ελέγξει τα περιεχόμενα των κλήσεων του έντυπου λογαριασμού του κ. ……………., και αφού διαπίστωσε ότι πολύ συχνά εμφανιζόταν στις εξερχόμενες κλήσεις ένας συγκεκριμένος αριθμός αποφάσισε να τον καλέσει και να επιβεβαιώσει από το πρόσωπο που θα απαντούσε, την διεύθυνση του κ. …………. Η εταιρεία δηλώνει ότι οι παραπάνω ενέργειες έγιναν αποκλειστικά ύστερα από πρωτοβουλία της υπαλλήλου χωρίς η τελευταία να έχει λάβει σχετική άδεια ή υπόδειξη από οποιοδήποτε στέλεχος να ενεργήσει με τον τρόπο αυτό. Η εταιρεία ζήτησε γραπτές εξηγήσεις από την ίδια για το παραπάνω περιστατικό και στη συνέχεια της απηύθυνε έγγραφη επίπληξη. Η παριστάμενη νομική σύμβουλος της εταιρείας …………… υποστήριξε την άποψη ότι η παραπάνω επεξεργασία που έγινε από τη συγκεκριμένη υπάλληλο είχε σκοπό την εκτέλεση της σύμβασης και ήταν νόμιμη και σύμφωνη με το άρθρο 5 παρ. 2 του ν.2774/1997, όπου για τον σκοπό της χρέωσης και την πληρωμή των λογαριασμών, επιτρέπεται η επεξεργασία των δεδομένων που αφορούν τον αριθμό ή την ταυτότητα της συσκευής του συνδρομητή, τη διεύθυνση του συνδρομητή, τον συνολικό αριθμό των προς χρέωση μονάδων για τη λογιστική περίοδο, τον αριθμό του καλούμενου συνδρομητή, τον τύπο, το χρόνο έναρξης και τη διάρκεια των κλήσεων που πραγματοποιήθηκαν ή τον όγκο των διαβιβασθέντων δεδομένων, την ημερομηνία κατά την οποία έλαβε χώρα η κλήση ή η υπηρεσία, καθώς και άλλες πληροφορίες που αφορούν τον τρόπο και τη διαδικασία πληρωμής όπως προκαταβολές, πληρωμές με δόσεις, αποσύνδεση, υπομνηστική επιστολή. Η 3 επεξεργασία αυτή επιτρέπεται μόνο έως το τέλος της περιόδου εντός της οποίας μπορεί να αμφισβητηθεί νομίμως ο λογαριασμός ή να επιδιωχθεί η πληρωμή του. Σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο η εταιρεία θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ενέργεια αφορά τον σκοπό επιδίωξης πληρωμής του λογαριασμού που ορίζει αυτό. Μετά από εξέταση όλων των παραπάνω στοιχείων και κατόπιν διαλογικής συζήτησης ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ Ο Ν.2774/1999 που εκδόθηκε κατ' εφαρμογή της Οδηγίας 97/66 ΕΕ και όπως αυτή τροποποιήθηκε από την Οδηγία 2002/58/ΕΚ για την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες, ρυθμίζει ειδικά τα θέματα της προστασίας της ιδιωτικής ζωής των φυσικών προσώπων στον τηλεπικοινωνιακό τομέα. Όπως ορίζεται στο άρθρο 5 παρ. 2 του άρθρου 5 του Ν.2774/1999 επιτρέπεται η επεξεργασία δεδομένων κίνησης και χρέωσης από τον υπεύθυνο της επεξεργασίας ως το τέλος της περιόδου για την οποία μπορεί να αμφισβητηθεί νομίμως ο λογαριασμός ή να επιδιωχθεί η πληρωμή του. Πράγματι ο νομοθέτης εδώ δίνει το δικαίωμα στον υπεύθυνο της επεξεργασίας να επεξεργαστεί τα παραπάνω δεδομένα κίνησης ώστε να μπορεί να επιδιώξει την πληρωμή του λογαριασμού. Η συγκεκριμένη όμως επεξεργασία αφορά αποκλειστικά την αποθήκευση και τήρηση των δεδομένων κίνησης για την απόδειξη του αληθούς της απαίτησης πληρωμής του λογαριασμού, λαμβάνοντας παράλληλα όλα τα απαιτούμενα μέτρα προστασίας από τον υπεύθυνο της επεξεργασίας του παραπάνω αρχείου. Συνεπώς δεν νομιμοποιεί οποιαδήποτε άλλη ενέργεια επεξεργασίας των παραπάνω δεδομένων, ειδικά δε την επεξεργασία δεδομένου τρίτου χωρίς την συγκατάθεσή του. Η προσπάθεια εντοπισμού του οφειλέτη πελάτη της εταιρείας έπρεπε να επιδιωχθεί με άλλο τρόπο καθώς με τη συγκεκριμένη ενέργεια παραβιάστηκαν βασικές αρχές που προστατεύουν την ιδιωτική ζωή του αλλά και του τρίτου με τον οποίο εκείνος επικοινωνούσε και με τον οποίο η εταιρεία ήρθε σε επαφή. Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι ο νομοθέτης με το Ν.2774/1999 ορίζει ότι πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την παρεμπόδιση της χωρίς άδεια πρόσβασης στις 4 επικοινωνίες φυσικών προσώπων, προκειμένου να προστατεύεται το απόρρητο των επικοινωνιών, συμπερλαμβανομένων τόσο των περιεχομένων, όσο και κάθε δεδομένου που αναφέρεται στις επικοινωνίες αυτές όπως μεταξύ των άλλων και η ταυτότητα των συνομιλητών. Σύμφωνα άλλωστε με το άρθρο 5 παρ. 1 του ν.2774/1999 εισάγεται και η αρχή της ελαχιστοποίησης της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και της χρήσης ανωνύμων ή ψευδώνυμων δεδομένων, όπου αυτό είναι δυνατό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο υπεύθυνος της επεξεργασίας δηλαδή η εταιρεία ………… με σκοπό την επιδίωξη της εξόφλησης των λογαριασμών του πελάτη της που προαναφέρθηκε και χωρίς την προηγούμενη συγκατάθεση του, επεξεργάστηκε παρανόμως τα δεδομένα κίνησης του λογαριασμού του και επέλεξε ένα συγκεκριμένο αριθμό κινητού που εμφανιζόταν συχνά και ο οποίος προσδιορίζει ένα τρίτο φυσικό πρόσωπο, για να έρθει σε επικοινωνία μαζί του. Ενόψει της βαρύτητας της πράξης που αποδείχθηκε και της προσβολής που επήλθε από αυτή στα υποκείμενα δηλ. στον προσφεύγοντα και στον τρίτο όπου έγινε η κλήση, στα δεδομένα των οποίων έγινε η επεξεργασία, η Αρχή κρίνει ομόφωνα ότι πρέπει να επιβληθεί στον υπεύθυνο της επεξεργασίας η προβλεπόμενη στο άρθρο 21 παρ. 1 και 2 του ν.2472/97 κύρωση που αναφέρεται στο διατακτικό και η οποία κρίνεται ανάλογη με τη βαρύτητα της παράβασης Επομένως πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή ως ουσιαστικά βάσιμη. Για τους λόγους αυτούς Δέχεται την κρινόμενη προσφυγή. 1. Επιβάλλει πρόστιμο (………………… Ευρώ ……………Ευρώ) στην εταιρεία για την παράνομη επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων του κ. …………….., και συγκεκριμένα των στοιχείων κλήσεων του τηλεφώνου του, στην οποία προέβη δια της υπαλλήλου της κατά παράβαση του άρθρου 5 του Ν.2774/1999. 5 2. Απευθύνει αυστηρή προειδοποίηση στην υπεύθυνη επεξεργασίας εταιρεία ……… να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα ώστε τα πρόσωπα που διεξάγουν την επεξεργασία των στοιχείων των συνδρομητών της να τηρούν τις διατάξεων του ν.2472/97 και του ν.2774/1999 για τη διασφάλιση του απορρήτου της επεξεργασίας. Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας Δημήτριος Γουργουράκης Μελπομένη Γιαννάκη 6