Προειδοποίηση προς Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για εφεξής υποχρέωση προηγούμενης ενημέρωσης οφειλετών σε περίπτωση τιτλοποίησης οφειλής τους

Αθήνα, 03-12-2018 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/9679/03-12-2018 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ 71/2018 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε τακτική συνεδρίαση την 26.6.2018, σε συνέχεια των από 08-02-2017 και 07-12-2016 συνεδριάσεων, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Κωνσταντίνος Μενουδάκος, Χριστοδούλου, Πρόεδρος ως της εισηγητής, Αρχής και Αντώνιος τα τακτικά υµβώνης, µέλη Κωνσταντίνος πύρος Βλαχόπουλος, Κωνσταντίνος Λαµπρινουδάκης, Χαράλαµπος Ανθόπουλος και Ελένη Μαρτσούκου. τη συνεδρίαση, παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, χωρίς δικαίωµα ψήφου, η Μαρία Αλικάκου, ειδικός επιστήµονας – νοµικός ελεγκτής, ως βοηθός εισηγητή, η οποία αποχώρησε µετά τη συζήτηση και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Με την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /4257/30.5.2017 προσφυγή του, όπως αυτή συµπληρώθηκε µε τα υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /8244/16.11.2017 και Γ/ΕΙ /9099/18.12.2017 έγγραφα, ο Α καταγγέλλει το Ταµείο Παρακαταθηκών και 1 ∆ανείων (εφεξής ΤΠ∆) για µη τήρηση οφειλόµενης προηγούµενης ενηµέρωσης σχετικά µε περαιτέρω επεξεργασία προσωπικών του δεδοµένων. Ειδικότερα, ο προσφεύγων καταγγέλλει ότι το 2006 το ΤΠ∆ αποφάσισε, χωρίς προηγουµένως να ενηµερώσει τον προσφεύγοντα, να τιτλοποιήσει δάνειο που είχε λάβει ο προσφεύγων από το ΤΠ∆ το

1. Ο προσφεύγων ισχυρίζεται περαιτέρω ότι στην ενλόγω τιτλοποίηση το ΤΠ∆ προέβη χωρίς ιδιαίτερη αιτία, καθώς επρόκειτο για «υγειές» δάνειο. Για την ως άνω τιτλοποίηση ο προσφεύγων ενηµερώθηκε το 2016 από τυχαίο γεγονός και συγκεκριµένα, όταν αιτήθηκε από το ΤΠ∆ τη µείωση των επιτοκίων της ως άνω δανειακής σύµβασης βάσει ευνοϊκών ρυθµίσεων. Ο προσφεύγων ενηµερώθηκε από το ΤΠ∆ ότι δεν δικαιούταν της ευνοϊκότερης µεταχείρισης λόγω της τιτλοποίησης της δανειακής του σύµβασης. Όταν δε ο προσφεύγων ζήτησε διευκρινίσεις από το ΤΠ∆ αναφορικά µε την ενλόγω τιτλοποίηση και ιδίως για τους λόγους αυτής, η απάντηση που έλαβε κατά τους ισχυρισµούς του από το ΤΠ∆ ήταν ότι «πουλήθ κε ως σίγουρο δάνειο». το πλαίσιο εξέτασης της ως άνω υπόθεσης η Αρχή ζήτησε διευκρινίσεις από το ΤΠ∆, οι οποίες υποβλήθηκαν εγγράφως (βλ. υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/4257-1/05-102017 έγγραφο της Αρχής προς το ΤΠ∆ και υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /7870/01.112017 απάντηση του τελευταίου). το ως άνω απαντητικό έγγραφό του, το ΤΠ∆ ανέφερε, µεταξύ άλλων, ότι το 2006 αποφάσισε τη µεταβίβαση και τιτλοποίηση των εσόδων του για τη χρονική περίοδο 30.4.2016 - 28.8.2039 για 27.414 στεγαστικά δάνεια που είχαν χορηγηθεί από 1.7.1988-30.6.
2. Η ενλόγω τιτλοποίηση έγινε βάσει της διάταξης του άρ. 9 Ν.3453/2006 και εξειδικεύθηκε µε την από 29.8.2006 σύµβαση εκχώρησης από το ΤΠ∆ προς την εταιρία ειδικού σκοπού «Grifonas Finance No. 1 Plc». Το ΤΠ∆, αναφορικά µε τη µη λήψη συγκατάθεσης, ισχυρίσθηκε ότι α) δεν τίθεται ζήτηµα παράνοµης επεξεργασίας προσωπικών δεδοµένων λόγω µη λήψης συγκατάθεσης, γιατί δεν παραχωρήθηκαν στην ως άνω εταιρία τα προσωπικά δεδοµένα των δανειοληπτών. Ο φυσικός φάκελος των δανείων και τα λοιπά στοιχεία εξυπηρέτησης εξακολουθούν να τηρούνται στο ΤΠ∆, το οποίο παραµένει διαχειριστής των δανείων και συντάσσει εκθέσεις µε στατιστικά προς την ως άνω εταιρία ειδικού σκοπού, µοναδικό δε στοιχείο συγκεκριµενοποίησης είναι ο αριθµός λογαριασµού, β) η εταιρία ειδικού σκοπού δεν αποτελεί τρίτο, γ) ακόµα κι αν θεωρηθεί ότι πρόκειται για διαβίβαση προσωπικών δεδοµένων, ισχύουν οι εξαιρέσεις 2 των διατάξεων του άρθρο 5 παρ. 2 ε’ και δ΄ του Ν. 2472/1997 και δ) σε κάθε περίπτωση, δεν θίγονται από την ικανοποίηση του εννόµου συµφέροντος του ΤΠ∆ οι θεµελιώδεις όροι της δανειακής σύµβασης του προσφεύγοντος µε το ΤΠ∆. Αναφορικά µε την µη προηγούµενη ενηµέρωση, το ΤΠ∆ ανέφερε ότι οι δανειολήπτες των δανείων που τιτλοποίηθηκαν δεν ενηµερώθηκαν ατοµικά, διότι δεν µεταβλήθηκαν οι όροι των αντίστοιχων δανειακών συµβάσεων (πχ. επιτόκιο, διάρκεια και τρόπος εξυπηρέτησης κοκ). Επιπλέον, το ΤΠ∆ ισχυρίσθηκε ότι η ενηµέρωση των δανειοληπτών έγινε µέσω της καταχώρισης της σχετικής τιτλοποίησης στα δηµόσια βιβλία που φυλάσσονται στο Ενεχυροφυλακείο βάσει του άρθρο 11 του Ν. 2844/
3. υµπλήρωσε δε ότι στη σχετική σύµβαση Πώλησης και Μεταβίβασης Επιχειρηµατικών Απαιτήσεων υπάρχει σηµείωση ότι «Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΓΓΡΑΦΗ ΛΟΓΙΖΕΤΑΙ ΩΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΠΩΛΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΕΝΟΧΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣ ΠΑΡΕΠΟΜΕΝΩΝ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΟΦΕΙΛΕΤΕΣ, ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΑΝΑΓΡΑΦΕΤΑΙ ΣΤΟ ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 10 ΠΑΡ. 10 ΤΟΥ Ν. 3156/2003». Τέλος, στο ως άνω απαντητικό του έγγραφο το ΤΠ∆ αναφέρει ότι στην από 26.10.2017 συνεδρίαση του ∆. . του, αποφασίσθηκε η εφαρµογή της πολιτικής επιβράβευσης και σε συνεπείς δανειολήπτες µε τιτλοποιηµένα δάνεια βάσει του άρθρου 11 Ν. 4490/
4. Ακολούθως, το ΤΠ∆ και ο προσφεύγων κλήθηκαν νοµίµως σε ακρόαση κατά τη συζήτηση της υπόθεσης ενώπιον της Αρχής στις 30.1.2018 µε τις υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΞ/576/23-01-2018 και Γ/ΕΞ/575/23-01-2018 κλήσεις, αντίστοιχα. τη συνεδρίαση παρέστησαν το ΤΠ∆ εκπροσωπούµενο από τον Χρήστο Κολυβό, δικαστικό πληρεξούσιο του Νοµικού υµβουλίου του Κράτους και δικαστικό πληρεξούσιο του Ταµείου Παρακαταθηκών και ∆ανείων, ο προσφεύγων καθώς και η πληρεξουσία δικηγόρος του τελευταίου, Αντωνία Παπαδάκη. Κατά τη συνεδρίαση, οι κατά τα ανωτέρω παραστάντες απάντησαν σε ερωτήσεις των µελών της Αρχής και εξέθεσαν τις απόψεις τους. Ο προσφεύγων ανέπτυξε τις απόψεις του διεξοδικώς και µε σχετικό υπόµνηµα που κατατέθηκε εντός της προθεσµίας που του χορηγήθηκε (βλ. 1 ύµφωνα µε την ενλόγω διάταξη το ΤΠ∆ δύναται µε απόφαση του ∆. . του να εφαρµόζει την πολιτική επιβράβευσης συνεπών δανειοληπτών και σε δανειολήπτες τα δάνεια των οποίων τιτλοποιήθηκαν βάσει του αρ.9 του Ν. 3453/
5. 3 το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙ /.1161/09.2.2018 υπόµνηµά του). Αντιθέτως, το ΤΠ∆ δεν κατέθεσε υπόµνηµα. Με το ως άνω υπόµνηµά του ο προσφεύγων προσέθεσε, µεταξύ άλλων, ότι η µη εκπλήρωση της υποχρέωσης προηγούµενης ενηµέρωσης εκ µέρους του ΤΠ∆ του στέρησε τη δυνατότητα να ασκήσει νόµιµα δικαιώµατά του. Ειδικότερα, ο προσφεύγων διευκρίνισε ότι, εάν γνώριζε εκ των προτέρων για την τιτλοποίηση της δανειακής σύµβασης, θα αποπλήρωνε έγκαιρα το ενλόγω δάνειο, δεδοµένου ιδίως ότι κατά το χρόνο της τιτλοποίησης µπορούσε να εξαγοράσει το υπόλοιπο του δανείου του λόγω της οικονοµικής του κατάστασης εκείνη τη δεδοµένη χρονική στιγµή. Ισχυρίζεται δε ο προσφεύγων ότι σήµερα, λόγω της δυσχερούς οικονοµικής του κατάστασης ως συνταξιούχου, και µη δυνάµενος νοµικά να κάνει χρήση των ευνοϊκών διατάξεων για µείωση των επιτοκίων λόγω της ως άνω τιτλοποίησης, κινδυνεύει να απωλέσει το µοναδικό του περιουσιακό στοιχείο. Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης, αφού άκουσε τον εισηγητή και τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωµα ψήφου και αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υπόθεσης και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ
6. ύµφωνα µε το άρθρο 14 παρ. 12 του Ν. 2801/2000 είναι επιτρεπτή η µεταβίβαση εσόδων του ΤΠ∆, κατά τις ειδικότερες ρυθµίσεις που ορίζονται µε το άρθρο 9 του Ν. 3453/
7. Ενώ, σύµφωνα µε το άρθρο 10 παρ. 1, 9, 10, 21, και 22 του Ν. 3156/2003 αντίστοιχα: «
8. Για τους σκοπούς του νόµου αυτού Τιτλοποί σ απαιτήσεων είναι µεταβίβασ επιχειρ µατικών απαιτήσεων λόγω πώλ σ ς µε σύµβασ που καταρτίζεται εγγράφως µεταξύ "µεταβιβάζοντος" και "αποκτώντος" σε συνδυασµό µε τ ν έκδοσ και διάθεσ , µε ιδιωτική τοποθέτ σ µόνον, οµολογιών οποιουδήποτε είδους ή µορφής, εξόφλ σ των οποίων πραγµατοποιείται: […] Aσφαλιστικά ταµεία και ασφαλιστικοί οργανισµοί δεν µπορούν να µετέχουν σε ιδιωτική τοποθέτ σ ούτε µέσω αµοιβαίων κεφαλαίων ή εταιρειών επενδύσεων xαρτοφυλακίoυ. […]
9. Από τ ν καταχώρισ τ ς σχετικής σύµβασ ς σύµφωνα µε τ ν προ γούµεν παράγραφο επέρχεται µεταβίβασ των τιτλοποιούµενων απαιτήσεων, εκτός αν άλλως ορίζεται στους όρους τ ς σύµβασ ς, 4 δε µεταβίβασ αναγγέλλεται εγγράφως από τον µεταβιβάζοντα ή τ ν εταιρεία ειδικού σκοπού στον οφειλέτ . Με τ ν αναγγελία πρέπει να oρίζoνται και οι απαιτήσεις στις οποίες αφορά µεταβίβασ
10. Ως αναγγελία λογίζεται καταχώρισ τ ς σύµβασ ς αυτής στο δ µόσιο βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/ 2000, σύµφωνα µε τ διάταξ τ ς παραγράφου 8 του άρθρου αυτού […]
11. Η επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων οφείλετών κατά το µέτρο που είναι αναγκαία για τους σκοπούς τιτλοποί σ ς απαιτήσεων κατά το νόµο αυτόν γίνεται σύµφωνα µε το ν. 2472/1997 (ΦΕΚ 50 Α`). και δεν πρoϋποθέτει προ γούµεν άδεια τ ς Αρχής του ν. 2472/1997 ή συναίνεσ του οφειλέτ . […] 22.Ο µεταβιβάζων µπορεί να δίνει προς τ ν εταιρεία ειδικού σκοπού κάθε στοιχείο ή δεδοµένο σχετικό µε τις απαιτήσεις και τους αντίστοιχους οφειλέτες. Το ίδιο ισχύει και για τ ν εταιρεία ειδικού σκοπού έναντι των οµολογιούχων ή των εκπροσώπων τους, καθώς και των προσώπων που µετέχουν στις διαδικασίες που προβλέπονται από το νόµο αυτόν.».
12. το άρθρο 2 στοιχ. α΄ και γ΄ του ν. 2472/1997 ορίζονται οι έννοιες των απλών δεδοµένων και του υποκειµένου αυτών αντίστοιχα, ενώ στο στοιχ. δ΄ του ίδιου άρθρου ορίζεται και η έννοια της επεξεργασίας, στην οποία συµπεριλαµβάνονται « συλλογή, …, διατήρ σ ή αποθήκευσ , …, χρήσ , …, διαγραφή, καταστροφή. ». Περαιτέρω, σύµφωνα µε το άρθρο 4 του ν. 2472/1997 ορίζονται οι βασικές αρχές της επεξεργασίας, ενώ στο άρθρο 5 του ίδιου νόµου ορίζονται οι επιµέρους προϋποθέσεις για τη νοµιµότητά της και στο άρθρο 11 του ιδίου νόµου προβλέπεται ότι: «
13. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει, κατά το στάδιο τ ς συλλογής δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, να εν µερώνει µε τρόπο πρόσφορο και σαφή το υποκείµενο για τα εξής τουλάχιστον στοιχεία: α. τ ν ταυτότ τά του και τ ν ταυτότ τα του τυχόν εκπροσώπου του, β. τον σκοπό τ ς επεξεργασίας, γ. τους αποδέκτες ή τις κατ γορίες αποδεκτών των δεδοµένων, δ. τ ν ύπαρξ του δικαιώµατος πρόσβασ ς.
14. Εάν για τ συλλογή των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα ο υπεύθυνος επεξεργασίας ζ τεί τ ν συνδροµή του υποκείµενου, οφείλει να το εν µερώνει ειδικώς και εγγράφως για τα στοιχεία τ ς παρ. 1 του παρόντος άρθρου καθώς και για τα δικαιώµατά του, σύµφωνα µε τα άρθρα 11 έως και 13 του παρόντος νόµου. Με τ ν αυτή εν µέρωσ ο υπεύθυνος επεξεργασίας γνωστοποιεί στο υποκείµενο εάν υποχρεούται ή όχι να παράσχει τ συνδροµή του, µε βάσ ποιες διατάξεις, καθώς και για τις τυχόν συνέπειες τ ς αρνήσεώς του.
15. Εάν τα δεδοµένα ανακοινώνονται σε τρίτους, το υποκείµενο εν µερώνεται για τ ν ανακοίνωσ πριν από αυτούς.». Η εκπλήρωση της ανωτέρω υποχρέωσης ενηµέρωσης εξειδικεύεται περαιτέρω µε την υπ’ αριθ. 1/1999 Κανονιστική Πράξη της Αρχής για 5 την «Ενηµέρωση υποκειµένου των δεδοµένων κατ’ άρθρο 11 Ν. 2472/1997» (ΦΕΚ Β΄ 555/1999), καθώς και µε τη διάταξη του άρθρου 24 παρ. 3 του ν. 2472/1997 που, µολονότι διατυπώνεται ως µεταβατική διάταξη, εκφράζει τη βούληση του νοµοθέτη να θεσπίσει πάγια ρύθµιση για τις περιπτώσεις, στις οποίες πρόκειται για «µεγάλο αριθµό υποκειµένων» (βλ. Απόφαση 24/2004 της Αρχής), σε συνδυασµό µε την υπ’ αριθ. 408/1998 Κανονιστική Πράξη της Αρχής για την «Ενηµέρωση υποκειµένων επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα δια του Τύπου» (ΦΕΚ Β' 1250/1998) που εξειδικεύει τόσο την έννοια «του µεγάλου αριθµού υποκειµένων» ορίζοντας ότι τούτο ισχύει όταν ο αριθµός των ατόµων αυτών είναι ίσος ή υπέρτερος των χιλίων (άρθρο 1) όσο και τον τρόπο µε το οποίο πρέπει να γίνεται η ενηµέρωση αυτή (άρθρα 3 και 4)
17. Αναφορικά µε το ζήτηµα της υποχρεωτικής ή µη λήψης συγκατάθεσης του υποκειµένου των δεδοµένων, δηλαδή του δανειολήπτη, για την τιτλοποίηση του δανείου του, η Αρχή έχει ήδη κρίνει3 ότι η συγκατάθεση του υποκειµένου δεν αποτελεί προϋπόθεση του επιτρεπτού της επεξεργασίας, αφού, σύµφωνα µε το άρθρο 10 παρ. 21 και 22 του ν. 3156/2003 για την τιτλοποίηση απαιτήσεων, δεν απαιτείται άδεια της Αρχής, ούτε συναίνεση του οφειλέτη για την επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων οφειλετών κατά το µέτρο που είναι αναγκαία για τους σκοπούς τιτλοποίησης απαιτήσεων, η δε εταιρία ειδικού σκοπού, στην οποία εκχωρήθηκε η απαίτηση, όπως και τα άλλα µέρη της διαδικασίας, έχει το δικαίωµα να αντλεί δεδοµένα σχετικά µε τις απαιτήσεις και τους αντίστοιχους οφειλέτες από την εκχωρήτρια τράπεζα (Χρηµατοπιστωτικό Οργανισµό, όπως είναι το ΤΠ∆). Περαιτέρω, η µεταβιβάζουσα τράπεζα ή άλλος χρηµατοπιστωτικός οργανισµός διαβιβάζει τα σχετικά δεδοµένα στην εταιρία ειδικού σκοπού όχι µόνο έχοντας δικαίωµα προς τούτο, αλλά και υποχρέωση (κατ΄ εφαρµογή του άρθρου 456 Α.Κ. που εφαρµόζεται και στη συγκεκριµένη περίπτωση). Ως εκ τούτου, η διαβίβαση των στοιχείων οφειλετών από τον εκχωρητή χρηµατοπιστωτικό οργανισµό είναι αναγκαία για την εκπλήρωση υποχρέωσής του που επιβάλλεται από νόµο, σύµφωνα µε το άρθρο 5 παρ. 2 περ. β΄ του ν. 2472/
18. Αλλά και η ιδιότητα της αποκτώσας εταιρίας ως εταιρίας ειδικού σκοπού – η οποία 2 ηµειώνεται δε ότι ο Κανονισµός (ΕΕ) 2016/679 προτάσσει πλέον ρητώς την αρχή της διαφάνειας της επεξεργασίας και ενισχύει, ακολούθως, το δικαίωµα ενηµέρωσης του υποκειµένου (βλ. άρθρα 5, 13 και 14 του Κανονισµού και αντίστοιχες αιτιολογικές σκέψεις στο προοίµιο αυτού). 3 (Βλ. Ετήσια Έκθεση της ΑΠ∆ΠΧ έτους 2014, σηµεία 3.6.2., διαθέσιµη ηλεκτρονικά στην ιστοσελίδα της Αρχής www.dpa.gr) 6 σηµειωτέον, έχει συσταθεί ειδικά και αποκλειστικά για την τιτλοποίηση και δεν απαιτείται από τον ανωτέρω νόµο να είναι πιστωτικό ή χρηµατοδοτικό ίδρυµα – θεµελιώνει στο πρόσωπό της τη συνδροµή υπερέχοντος εννόµου συµφέροντος για τη διαβίβαση των στοιχείων των οφειλετών. Ειδικότερα, επιπλέον τηρούνται και οι προαναφερόµενοι όροι και προϋποθέσεις που τάσσει το άρθρο 5 παρ. 2 περ. ε΄ του ν. 2472/1997, ήτοι διαβίβαση απολύτως αναγκαία για την επιδίωξη και είσπραξη των σχετικών απαιτήσεων, απαράλλακτα, όπως ήταν αναγκαία και στην αρχική δικαιούχο των απαιτήσεων αυτών τράπεζα, η οποία υπερέχει προφανώς των δικαιωµάτων και συµφερόντων των οφειλετών χωρίς να θίγονται οι θεµελιώδεις ελευθερίες τους, εφόσον η επεξεργασία γίνεται στο πλαίσιο του ν. 3156/2003 από περιορισµένο κύκλο αποδεκτών. Αυτονόητο είναι ότι η διαβίβαση πρέπει να περιορίζεται στα απολύτως αναγκαία στοιχεία για το σκοπό της τιτλοποίησης.
19. Αναφορικά µε το ζήτηµα της υποχρεωτικής ή µη προηγούµενης ενηµέρωσης των δανειοληπτών, ως υποκειµένων των δεδοµένων, σε περίπτωση τιτλοποίησης δανείων, η Αρχή έχει δεχθεί σχετικά τα ακόλουθα4: Η σύµβαση µεταβίβασης των τιτλοποιούµενων επιχειρηµατικών απαιτήσεων καταχωρίζεται στο δηµόσιο βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/2000 σε περίληψη που περιέχει τα ουσιώδη στοιχεία αυτής (άρθρο 10 παρ. 8 του ν. 3156/2003). Από την καταχώριση της σχετικής σύµβασης επέρχεται η µεταβίβαση των τιτλοποιούµενων απαιτήσεων, εκτός αν άλλως ορίζεται στους όρους της σύµβασης, η δε µεταβίβαση (εκχώρηση) αναγγέλλεται εγγράφως από τον µεταβιβάζοντα ή την εταιρία ειδικού σκοπού στον οφειλέτη (άρθρο 10 παρ. 9 του ν. 3156/2003). Περαιτέρω, ως αναγγελία λογίζεται η καταχώριση της σύµβασης στο δηµόσιο βιβλίο του άρθρου 3 του ν. 2844/2000, σύµφωνα µε την προαναφερόµενη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 8 του ν. 3156/
20. υνεπώς, η ως άνω εγγραφή της σύµβασης στο δηµόσιο βιβλίο συνιστά κατά το άρθρο 10 παρ. 10 του ν. 3156/2003 αναγγελία της σύµβασης εκχώρησης προς τον οφειλέτη µη απαιτούµενης έγγραφης αναγγελίας της εκχώρησης από την µεταβιβάσασα εταιρία ή την εταιρία ειδικού σκοπού προς τον οφειλέτη (έτσι και η απόφαση 2391/2011 ΜΠΡ ΑΘ). Ως εκ τούτου, δεδοµένου ότι οι ειδικότερες διατάξεις για την τιτλοποίηση απαιτήσεων ορίζουν ότι αρκεί και ισχύει ως αναγγελία (ενηµέρωση) η καταχώριση της σχετικής σύµβασης στο δηµόσιο βιβλίο (βλ. Ετήσια Έκθεσ 4 (βλ. ιδίως πρόσφατες αποφάσεις της Αρχής µε αριθµ. 23/2018 και 33/2018). 7 2014, 3.6.
21. Τιτλοποί σ απαίτ σ ς τραπεζών), πρέπει να γίνει δεκτό ότι δεν απαιτείται στην περίπτωση αυτή σύµφωνα µε τις ειδικές διατάξεις και άλλου είδους προηγούµενη ατοµική ενηµέρωση. υνιστάται, πάντως, κατά τον χρόνο της συλλογής των δεδοµένων ο υπεύθυνος επεξεργασίας που προχωρεί σε τιτλοποίηση της απαίτησής του, δηλαδή η τράπεζα ή άλλος χρηµατοπιστωτικός οργανισµός, να περιλαµβάνει στο περιεχόµενο της ενηµέρωσης, στην οποία προβαίνει, κατά το άρθρο 11 παρ. 1 του ν. 2472/1997, ως κατηγορία αποδεκτών, τις εταιρίες ειδικού σκοπού για την περίπτωση τιτλοποίησης απαιτήσεων και, πάντως, τ ο α ρ γ ό τ ε ρ ο µ ε τ ά την τιτλοποίηση της απαίτησης ο ανωτέρω υπεύθυνος επεξεργασίας ή η εταιρία ειδικού σκοπού πρέπει να ενηµερώνει σχετικά ατοµικώς τον οφειλέτη (π.χ. µε την αποστολή του σχετικού λογαριασµού του). Και τούτο διότι, από τη συστηµατική ερµηνεία των προαναφερόµενων διατάξεων προκύπτει ότι οι ειδικότερες διατάξεις για την τιτλοποίηση απαιτήσεων αίρουν την υποχρέωση ενηµέρωσης του άρθρου 11 παρ. 3 ν. 2472/1997 µόνο κατά το αναγκαίο για να εφαρµοστούν περιεχόµενό τους και όχι την ίδια την υποχρέωση ενηµέρωσης
22. Τούτο είναι σύµφωνο και µε την υποχρέωση ενηµέρωσης, όπως αυτή προβλέπεται στην Οδηγία 95/46/ΕΚ (βλ. άρθρο 11), την οποία Οδηγία ενσωµάτωσε στο ελληνικό δίκαιο ο ν. 2472/1997, αλλά και πλέον µε τον Γενικό Κανονισµό για την Προστασία ∆εδοµένων (ΕΕ) 2016/679 (βλ. άρθρα 12, 13 και 14).
23. την υπό κρίση υπόθεση, τα προσωπικά δεδοµένα του προσφεύγοντος που συνδέονται µε τη δανειακή σύµβαση που έλαβε από το ΤΠ∆ το 1998 χορηγήθηκαν από το ΤΠ∆ στην εταιρεία ειδικού σκοπού «Grifonas Finance No. 1 Plc» µε εγκατάσταση το Λονδίνο στο πλαίσιο τιτλοποίησης /µεταβίβασης των απαιτήσεων κατ’ άρθρο 10 παρ. 21 του ν. 3156/
24. Και ναι µεν δεν ήταν κατά νόµο αναγκαία η συγκατάθεση για την τιτλοποίηση, σύµφωνα µε όσα αναφέρονται στην ανωτέρω σκέψη 3, ωστόσο, για την ενλόγω τιτλοποίηση υπήρχε υποχρέωση του ΤΠ∆ να ενηµερώσει προηγουµένως τον προσφεύγοντα για τη διαβίβαση των προσωπικών του δεδοµένων στην αποδέκτη εταιρία ειδικού σκοπού κατά τα εκτεθέντα στη σκέψη
25. Κατ’ αποτέλεσµα, ο προσφεύγων, ως υποκείµενο των δεδοµένων, λόγω της µη ενηµέρωσής του, δεν είχε στη διάθεσή του ένα εύλογο χρονικό διάστηµα πριν από τη διάθεση των στοιχείων του στην ως άνω εταιρεία ειδικού σκοπού προκειµένου να ασκήσει αποτελεσµατικά τα δικαιώµατα πρόσβασης και αντίρρησης σύµφωνα µε τα 5 Βλ. και 2828/2014 ΜΠΡ ΑΘ. 8 άρθρα 12 και 13 του ν. 2472/1997, καθώς και να προβεί σε κάθε άλλη νόµιµη ενέργεια για την προστασία της περιουσίας του. Ενόψει των ανωτέρω, η Αρχή, λαµβάνοντας υπόψη τη βαρύτητα της παράβασης του άρθρου 11 του ν. 2472/1997 που αποδείχθηκε και της προσβολής που επήλθε από αυτή στο υποκείµενο κρίνει ότι πρέπει να επιβληθεί στο Ταµείο Παρακαταθηκών και ∆ανείων, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, η προβλεπόµενη στο άρθρο 21 παρ. 1 εδαφ. α΄ του ν. 2472/1997 κύρωση που αναφέρεται στο διατακτικό. ΓΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΥΤΟΥ Η Αρχή:
26. κρίνει ότι το Ταµείο Παρακαταθηκών και ∆ανείων, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, όφειλε να ενηµερώσει προηγουµένως τον προσφεύγοντα Α για την τιτλοποίηση της δανειακής του σύµβασης για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας
27. επιβάλλει στο Ταµείο Παρακαταθηκών και ∆ανείων, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, για τη µη τήρηση της ως άνω υποχρέωσης προηγούµενης ενηµέρωσης του προσφεύγοντος Α και για τους λόγους που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας, την κύρωση της προειδοποίησης, επισηµαίνοντας ότι εφεξής θα πρέπει να ενηµερώνει τους δανειολήπτες προσηκόντως και πριν από την τιτλοποίηση των δανείων τους. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας ωνσταντίνος Μενουδάκος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 9 10