Πρόσβαση σε αρχείο ονομάτων μητέρων σε βρεφοκομείο προς αναζήτηση βιολογικών γονέων ενηλίκου υιοθετημένου

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Ταχ. /νση: Αθήνα, 19-05-2016 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/2235-2/19-05-2016 ΚΗΦΙΣΙΑΣ 1-3 115 23 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210-6475600 FAX: 210-6475628 Α Π Ο Φ Α Σ Η 42/2016 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την Πέµπτη, 11.5.2016 και ώρα 10.00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Πέτρος Χριστόφορος, και τα αναπληρωµατικά µέλη, Γρηγόριος Λαζαράκος, Χαράλαµπος Ανθόπουλος, ως εισηγητής, και Παναγιώτης Ροντογιάννης, σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Αναστάσιου – Ιωάννη Μεταξά, ηµητρίου Μπριόλα και Αντώνιου Συµβώνη, οι οποίοι αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Φερενίκη Παναγοπούλου, νοµική ελέγκτρια, ως βοηθός εισηγητή και η Γεωργία Παλαιολόγου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με το ΑΠ ΠΧ Γ/ΕΙΣ/2235/08.04.2016 (αριθ. πρωτοκ. νοσοκ. …/…) έγγραφο του το Γενικό Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης Ιπποκράτειο διαβιβάζει στην Αρχή αίτηµα του A για πρόσβαση σε στοιχεία µητέρων που γέννησαν άρρενα τέκνα κατά το χρονικό διάστηµα από τις ..-…-… έως τις ....-…. από το αρχείο που τηρείται στο Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο ως υπευθύνου επεξεργασίας, το Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 οποίο τηρεί πλέον τα αρχεία του Βρεφοκοµείου Αγ. Στυλιανός. Ο ίδιος φέρεται ότι γεννήθηκε στις …-…-…. Με το υπ’ αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2131/04.4.2016 διευκρινιστικό υπόµνηµα του στην Αρχή ζητεί την πρόσβαση στο αρχείο του νοσοκοµείου, διότι θεωρεί ότι είναι υιοθετηµένος, προς απόδειξη δε τούτου επισυνάπτει έγγραφο του Βρεφοκοµείου Άγιος Στυλιανός µε αύξοντα αριθµό … στο οποίο αναφέρεται η υιοθεσία του από τους γονείς του B και Γ. Περαιτέρω, το Κέντρο Ερευνών Ρίζες, εκπροσωπώντας τον αιτούντα αναφέρει µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2366/13.04.2016 έγγραφο του ότι το αίτηµα αφορά «[…] στοιχε α µητέρων που γέννησαν τον ….(µήνα) του (έτος). Ο κύριος Α ε ναι αγνώστων γονέων και εγκαταλε φθηκε στο Βρεφοκοµε ο Αγ. Στυλιανός στις … ολ γων ηµερών». Η έκθεση τέκνων δεν συνεπάγεται άλλωστε εν προκειµένω και το άγνωστο των γεννητόρων τους, καθώς πολλάκις στο εν λόγω Βρεφοκοµείο εκτίθεντο παιδιά από γνωστούς γονείς που σε διαφορετική περίπτωση δεν θα δεχόταν να αναλάβει το Βρεφοκοµείο (βλ. Α. Μπρούσκου, Λόγω της Κρίσεως σας Χαρίζω το Παιδί µου, Θεσσαλονίκη 2015σελ. 182 επ.) Επίσης µε το ως άνω διευκρινιστικό υπόµνηµα του ο αιτών αναφέρει ότι «[ο]ι πληροφορίες που θα µου χορηγηθούν για την ως άνω χρονική περίοδο θα πρέπει εν τέλει να περιέχουν γεννήσεις και θανάτους, µόνον άρρενων τέκνων […] να προέρχονται από τέκνα των οποίων να πιθανολογείται υιοθεσία, (λ.χ. αγνώστων στοιχείων, αγνώστου ή γνωστής µητρός, αγνώστου ή γνωστού πατρός, εγκαταλελειµµένα τέκνα κ.λ.π.)». Η Αρχή, µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις από τη βοηθό εισηγητή, η οποία παρέστη χωρίς δικαίωµα ψήφου και αποχώρησε µετά τη συζήτηση της υποθέσεως και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, κατόπιν διεξοδικής συζητήσεως, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Επειδή, το άρθρο 2 στοιχ. α΄ και β΄ του ν.2472/1997 ορίζει ότι για τους σκοπούς του νόµου αυτού νοούνται ως «δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα» κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων, ενώ «ευαίσθητα δεδοµένα», είναι τα δεδοµένα που αφορούν, µεταξύ άλλων, στην υγεία, την κοινωνική πρόνοια, τη φυλετική προέλευση κ.α. Τα δεδοµένα υιοθεσίας δεν συνιστούν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα, προστατεύονται όµως από ειδικότερες διατάξεις περί απορρήτου, βάσει του ν. 2447/1996, σύµφωνα και προς το άρθρο 20 παρ. 2 και 4 της Ευρωπαϊκής Σύµβασης <<περί υιοθεσίας ανηλίκων>> (κύρωση µε το ν.1049/1980) Για τούτο, µάλιστα, το άρθρο 8 του νόµου 2447/1996, περιλαµβάνει ειδικές εγγυήσεις, ώστε να διασφαλίζεται η µυστικότητα της υιοθεσίας , τόσο κατά τη διάρκεια της σχετικής διαδικασίας , όσο και µετά την απαγγελία της. Καθιερώνεται, επιπλέον, και ειδική υποχρέωση εχεµύθειας, ως προς την υιοθεσία ανηλίκων, για κάθε δηµόσιο λειτουργό ή υπάλληλο, που έλαβε γνώση αυτής (άρθρο 9 του ίδιου 2 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr νόµου). (βλ. ΑΠ ΠΧ, Αποφάσεις 143/2001 και 52/2002).
2. Επειδή, η διάταξη του άρθρου 4 παρ. 1 του ν. 2472/1997, εναρµονιζόµενη, ιδίως, µε τις διατάξεις των άρθρων 9Α, 25 παρ. 1 και 28 του Συν/τος, 8 και 7 του Χάρτη Θεµελιωδών ικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και 6 της Οδηγίας 95/46/ΕΕ, ορίζει ότι: «Τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα για να τύχουν νόµιµης επεξεργασ ας πρέπει: α) Να συλλέγονται κατά τρόπο θεµιτό και νόµιµο για καθορισµένους, σαφε ς και νόµιµους σκοπούς και να υφ στανται θεµιτή και νόµιµη επεξεργασ α ενόψει των σκοπών αυτών. β) Να ε ναι συναφή, πρόσφορα, και όχι περισσότερα από όσα κάθε φορά απαιτε ται εν όψει των σκοπών της επεξεργασ ας. (…)».
3. Επειδή κατά το άρθρο 12 ν. 2472/1997 το υποκείµενο των δεδοµένων έχει δικαίωµα προσβάσεως στα δεδοµένα που το αφορούν. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1559 παρ. 2 ΑΚ, το θετό τέκνο έχει, µετά την ενηλικίωσή του, το δικαίωµα να πληροφορείται από κάθε αρµόδια αρχή τα στοιχεία των φυσικών του γονέων.
4. Επειδή, από την διάταξη του άρθρου 7 του ν. 2472/1997 προκύπτει ότι άδεια της Αρχής απαιτείται µόνο σε περίπτωση που πρόκειται για ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα. Σε περίπτωση δε που δεν πρόκειται για ευαίσθητα αλλά για απλά προσωπικά δεδοµένα αρµόδιος για να κρίνει αν συντρέχει έννοµο συµφέρον για την χορήγηση των δεδοµένων αυτών είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας (βλ. ΑΠ ΠΧ, Γνωµοδότηση 6/2013).
5. Επειδή µε την διάταξη του άρθρου 4 ν. 2472/1997 καθιερώνονται ως θεµελιώδεις προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα κάθε επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, οι αρχές του σκοπού της επεξεργασίας και της αναλογικότητας των δεδοµένων σε σχέση πάντα µε το σκοπό επεξεργασίας. Συνεπώς, κάθε επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, που γίνεται πέραν του επιδιωκόµενου σκοπού η οποία δεν είναι πρόσφορη και αναγκαία για την επίτευξή του, δεν είναι νόµιµη. Συνακόλουθα, τόσο για τα απλά όσο και για τα ευαίσθητα δεδοµένα, πρέπει ο σκοπός επεξεργασίας να είναι νόµιµος, σαφής και καθορισµένος, και τα δεδοµένα να µην υπερβαίνουν το σκοπό της επεξεργασίας.
6. Επειδή, το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2472/1997 ορίζει ότι: «Εάν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα ανακοινώνονται σε τρ τους, το υποκε µενο ενηµερώνεται για την ανακο νωση πριν από αυτούς».
7. Επειδή, εν προκειµένω τα συγκεκριµένα αρχεία δεν φαίνεται να περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα κατ’ άρθρο 2 στοιχ. β. Ως εκ τούτου, και µε την επιφύλαξη αυτή, η χορήγηση των συγκεκριµένων δεδοµένων θα κριθεί βάσει του άρθρου 5 ν.2472/
9. Επειδή, στο βαθµό που εµπεριέχονται στο συγκεκριµένο αρχείο προσωπικά δεδοµένα που αφορούν στον ίδιο ο A έχει δικαίωµα πρόσβασης. Ωστόσο, επειδή από την έρευνα που ζητεί να διεξαγάγει θα προβεί σε επεξεργασία και δεδοµένων άλλων προσώπων, ζητεί µε την ιδιότητα του Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 τρίτου, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στη διάταξη του άρθρου 2 στοιχ. θ΄ του ν.2472/1997, να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά. Επειδή δε το άρθρο 5 παρ. 2 εδ. προβλέπει ότι η επεξεργασία είναι επιτρεπτή όταν είναι απολύτως αναγκαία για την ικανοποίηση του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο τρίτος. Επειδή από την διάταξη του άρθρου 1559 παρ. 2 προκύπτει ότι συντρέχει τέτοιο έννοµο συµφέρον.1 Επειδή για τον προβαλλόµενο σκοπό της επεξεργασίας είναι αναγκαία η χορήγηση στοιχείων που αφορούν µόνο στο αυτό φύλο µε αυτό του αιτούντος και που πιθανολογείται ότι εδόθησαν για υιοθεσία, κατ’ άρθρο 4 ν. 2472/
11. Επειδή, το Νοσοκοµείο Ιπποκράτειο οφείλει, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, σύµφωνα µε τα οριζόµενα στη διάταξη του άρθρου 11 παρ. 3 του ν.2472/1997, να ενηµερώσει τα ενδιαφερόµενα υποκείµενα ότι προσωπικά τους δεδοµένα θα χορηγηθούν στον Α, εφόσον δεχθεί το αίτηµα του τελευταίου. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή κρίνει ότι η χορήγηση των αιτούµενων από τον Α στοιχείων ανήκει στην αρµοδιότητα του υπεύθυνου επεξεργασίας, ο οποίος θα πρέπει ν’ αποφανθεί λαµβάνοντας υπόψη τις διατάξεις τους άρθρου 1559 παρ. 2 ΑΚ και άρθρου 12 ν. 2472/1997, αφού προηγουµένως ενηµερώσει τα υποκείµενα των δεδοµένων, εάν η ενηµέρωση αυτή καθίσταται εφικτή. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Γεωργ α Παλαιολόγου 1 Βλ. και ΑΠ ΠΧ Απόφαση 32/2002, βάσει της οποίας η χορήγηση των σχετικών δεδοµένων δεν αντίκειται στο ν. 2472/
12. Κατά την απόφαση αυτή πρέπει να χορηγηθούν στοιχεία που να αφορούν µονάχα τέκνα του ιδίου φύλου και που να πιθανολογείται ότι δόθηκαν για υιοθεσία όπως όταν είναι αγνώστου πατρός ή µητρός ή είναι εγκαταλελειµµένα. 4 Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr