Πρόσβαση τρίτων σε ληξιαρχικές πράξεις που περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα

Αθήνα, 24-06-2015 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/537-1/24-06-2015 ΑΠΟΦΑΣΗ 77/2015 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την Τετάρτη 17.06.2015 και ώρα 10:00 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Γεώργιος Μπατζαλέξης, Αναπληρωτής Πρόεδρος, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής Πέτρου Χριστόφορου και τα αναπληρωµατικά µέλη, πυρίδων Βλαχόπουλος, ως εισηγητής, Γρηγόριος Λαζαράκος και Χαράλαµπος Ανθόπουλος σε αντικατάσταση των τακτικών µελών Λεωνίδα Κοτσαλή, Αναστάσιου-Ιωάννη Μεταξά και ∆ηµητρίου Μπριόλα, αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νοµίµως εγγράφως δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Παρούσες χωρίς δικαίωµα ψήφου ήταν η Κάλλη Καρβέλη, ειδική επιστήµων δικηγόρος, ως βοηθός εισηγήτρια και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Με το υπ. αριθµ. Γ/ΕΙ /537/29.01.2015 έγγραφο, το Κ.Ε.Π. Παλαιού Φαλήρου (Παράρτηµα Αγίας Βαρβάρας) υπέβαλε στην Αρχή ερώτηµα σχετικά µε τη νοµιµότητα της χορήγησης Ληξιαρχικών Πράξεων Γέννησης, Γάµου και Θανάτου σε οποιονδήποτε ενδιαφερόµενο, ανεξάρτητα από τη συνδροµή ή µη έννοµου συµφέροντος. Η Αρχή µετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τη βοηθό εισηγήτρια, η οποία στη συνέχεια αποχώρησε και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης Σ ΕΦΤΗ Ε ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. Επειδή, το άρθρο 2 στοιχ. α΄, β΄, δ΄ και θ΄ του ν. 2472/1997 για την προστασία του ατόµου από την επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα προβλέπει ότι «Για του σκοπού του παρόντο νόµου νοούνται ω : “∆εδοµένα προσωπικού χαρακτήρα”, κάθε πληροφορία που αναφέρεται στο υποκείµενο των δεδοµένων... “Ευαίσθητα δεδοµένα” τα δεδοµένα που αφορούν τη φυλετική ή εθνική προέλευση, τα πολιτικά φρονήµατα, τι θρησκευτικέ ή φιλοσοφικέ πεποιθήσει , τη συµµετοχή σε ένωση, σωµατείο και συνδικαλιστική οργάνωση, την υγεία, την κοινωνική πρόνοια και την ερωτική ζωή, καθώ και τα σχετικά µε ποινικέ διώξει ή καταδίκε ... Υποκείµενο των δεδοµένων, το φυσικό πρόσωπο στο οποίο αναφέρονται τα δεδοµένα .. “Επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα” κάθε εργασία ή σειρά εργασιών που πραγµατοποιείται, από το ∆ηµόσιο ή από νοµικό πρόσωπο δηµοσίου δικαίου ή ιδιωτικού δικαίου ή ένωση προσώπων ή φυσικό πρόσωπο µε ή χωρί τη βοήθεια αυτοµατοποιηµένων µεθόδων και εφαρµόζονται σε δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, όπω η συλλογή, η καταχώριση, η οργάνωση, η διατήρηση ή αποθήκευση, η τροποποίηση, η εξαγωγή, η χρήση, η διαβίβαση, η διάδοση ή κάθε άλλη µορφή διάθεση, η συσχέτιση ή ο συνδυασµό , η διασύνδεση, η δέσµευση (κλείδωµα), η διαγραφή, η καταστροφή... “Τρίτο ”, κάθε φυσικό ή νοµικό πρόσωπο, δηµόσια αρχή ή υπηρεσία, ή οποιοσδήποτε άλλο οργανισµό , εκτό από το υποκείµενο των δεδοµένων, τον υπεύθυνο επεξεργασία και τα πρόσωπα που είναι εξουσιοδοτηµένα να επεξεργάζονται τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα, εφόσον ενεργούν υπό την άµεση εποπτεία ή για λογαριασµό του υπεύθυνου επεξεργασία .»
2. Επειδή, το άρθρο 8 §2 του ν. 344/1976 καθιερώνει την αρχή της δηµοσιότητας για τα ληξιαρχικά βιβλία, τα οποία ορίζονται ως «δηµόσια». Το δε άρθρο 4 εδ. δ΄ του ίδιου νόµου προβλέπει την υποχρέωση του ληξίαρχου «να εκδίδει αντίγραφα, αποσπάσµατα και πιστοποιητικά των ει τα βιβλία πράξεων ή των σχετικών προ ταύτα παρ’ αυτώ ευρισκοµένων δηµοσίων εγγράφων». Η αιτιολογική έκθεση του νόµου αυτού τονίζει ότι η δηµοσιότητα των ληξιαρχικών βιβλίων συνίσταται στο ότι 2 «πα τι δύναται να ζητεί αντίγραφα, αποσπάσµατα ή πιστοποιητικά εκ των βιβλίων χωρί να δικαιολογεί έννοµο προ τούτον συµφέρον, ω και να πληροφορείται εάν υφίσταται ληξιαρχικό γεγονό π. χ. αν έχει συνταχθεί ληξιαρχική πράξη γάµου ορισµένου προσώπου».
3. Επειδή, υπό την ισχύ των προαναφεροµένων διατάξεων το Νοµικό υµβούλιο του Κράτους σε δύο γνωµοδοτήσεις του (γνωµοδότηση 73/1994 και 689/1995 Γ΄ Τµήµατος του Νοµικού υµβουλίου του Κράτους) έκανε δεκτό ότι, µολονότι οι ληξιαρχικές πράξεις αφορούν την ιδιωτική ή οικογενειακή ζωή τρίτων, λόγω της θεσπιζόµενης από την ειδική διάταξη του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 344/1976 δηµοσιότητας των ληξιαρχικών βιβλίων, πρέπει να χορηγούνται αντίγραφα, αποσπάσµατα ή πιστοποιητικά από τα ληξιαρχικά βιβλία στον οποιοδήποτε αιτούντα χωρίς αυτός να πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει έννοµο συµφέρον. Η προαναφερθείσα διάταξη, ως ειδική, ούτε εθίγη από τις µεταγενέστερες διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 3 του ν. 2690/1999 το οποίο εξαιρεί από το δικαίωµα πρόσβασης στα δηµόσια έγγραφα εκείνα τα έγγραφα που αφορούν στην ιδιωτική ή οικογενειακή ζωή, ούτε καταργήθηκε ή τροποποιήθηκε από τις διατάξεις για την προστασία των προσωπικών δεδοµένων του ν. 2472/1997 ο οποίος επίσης είναι νεώτερός της (βλ. Απόφαση της Αρχής υπ’ αριθµ 19/2007). Ωστόσο, η αρχή της δηµοσιότητας των ληξιαρχικών βιβλίων οφείλει να ερµηνευτεί σε πρακτική εναρµόνιση µε δικαίωµα προστασίας των προσωπικών δεδοµένων των φυσικών προσώπων.
4. Επειδή, µε την µε αριθµ. 19/2007 Απόφαση της Αρχής, κρίθηκε ότι τόσο η αρχή του νοµίµου σκοπού όσο κυρίως η αρχή της αναλογικότητας στην επεξεργασία των προσωπικών δεδοµένων ικανοποιούνται επαρκώς µε τη χορήγηση µεµονωµένων στοιχείων και αντιγράφων συγκεκριµένων ληξιαρχικών πράξεων σε οποιονδήποτε αιτούντα, χωρίς ο τελευταίος να δικαιολογεί ειδικό έννοµο συµφέρον για τη χορήγησή τους.
5. Επειδή, οι ανωτέρω ληξιαρχικές πράξεις µπορεί να περιέχουν ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα και δη δεδοµένα που ανάγονται στις θρησκευτικές πεποιθήσεις των υποκειµένων (λ.χ. βάπτιση, θρησκευτικές πεποιθήσεις κ.λπ.), είναι απαραίτητη στις περιπτώσεις αυτές η προηγούµενη λήψη άδειας από την Αρχή, επί τη βάσει του άρθρ. 7 ν. 2472/1997, η οποία εν τέλει θα αποφανθεί για τη νοµιµότητα ή µη της χορήγησης των ευαίσθητων δεδοµένων, µε την επιπρόσθετη προϋπόθεση δε ότι ο αιτών τρίτος ενδιαφέρεται για τη χορήγηση των ευαίσθητων δεδοµένων που περιέχονται σ’ αυτές. ε αντίθετη περίπτωση, ήτοι στην περίπτωση που ο αιτών δεν ενδιαφέρεται για τη χορήγηση των ευαίσθητων δεδοµένων των υποκειµένων και 3 προκειµένου να εφαρµοστεί επαρκώς το δικαίωµα πρόσβασης του αρθ. 8 §2 ν. 344/1976, η υπηρεσία σας δύναται να χορηγήσει τις εν λόγω ληξιαρχικές πράξεις µε απαλοιφή των ευαίσθητων δεδοµένων καθώς και των υπολοίπων επιπρόσθετων πληροφοριών που ενδεχοµένως να περιέχονται σ’ αυτές και να είναι ικανές, έστω και εµµέσως, να οδηγήσουν στην αποκάλυψη των δεδοµένων αυτών. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή κρίνει ότι:
6. την περίπτωση που ο αιτών τρίτος ενδιαφέρεται για τη χορήγηση των ευαίσθητων δεδοµένων που περιέχονται στις ληξιαρχικές πράξεις γέννησης και γάµου, πρέπει να ζητηθεί η προηγούµενη άδεια της Αρχής σύµφωνα µε τα οριζόµενα στο άρθ. 7 του ν. 2472/
8. Αν ο αιτών τρίτος δεν ενδιαφέρεται για τη χορήγηση των ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων των υποκειµένων είναι δυνατή η χορήγηση ληξιαρχικών πράξεων µε απαλοιφή των ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων καθώς και οποιασδήποτε περαιτέρω πληροφορίας, η οποία είναι ικανή να οδηγήσει έστω και σε έµµεση αποκάλυψη των δεδοµένων αυτών. υνεπώς, δεν απαιτείται η προηγούµενη άδεια της Αρχής και η αρµόδια ληξιαρχική υπηρεσία, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, εφαρµόζει συνδυαστικά τις διατάξεις του άρθ. 5 §2 περ. β’ του ν. 2472/1997 και των άρθ. 4 εδ. δ’ και 8 του ν. 344/
10. την περίπτωση των ληξιαρχικών πράξεων θανόντων, η χορήγηση των πληροφοριών που περιέχονται σ’ αυτές δεν κωλύεται από τις διατάξεις του ν. 2472/1997 καθώς ο τελευταίος αφορά δεδοµένα φυσικών προσώπων. Αν όµως στις πράξεις αυτές περιέχονται προσωπικά δεδοµένα φυσικών προσώπων (λ.χ. στοιχεία συζύγου θανόντος), πρέπει, κατά περίπτωση, να ακολουθηθεί µία εκ των προαναφερθεισών διαδικασιών. ε κάθε περίπτωση, πρέπει να ενηµερώνονται σχετικά τα υποκείµενα των δεδοµένων σύµφωνα µε το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 2472/
11. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γεώργιος Μπατζαλέξης Η Γραµµατέας Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 4