Αθήνα, 05-08-2016 Αριθ. Πρωτ. Γ/ΕΞ/5013/05-08-2016 ΑΡΧΗ ΠΡΟ ΤΑ ΙΑ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟ ΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ Α . 84 / 2016 Η Αρχή Προστασίας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα, συνήλθε, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε τακτική συνεδρίαση στην έδρα της την 12-07-2016 και ώρα 10:00, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος, Π. Χριστόφορος και τα τακτικά µέλη Λ. Κοτσαλής, Α. - Ι. Μεταξάς, Π. Τσαντίλας και το αναπληρωµατικό µέλος Π. Ροντογιάννης, ως εισηγητής. τη συνεδρίαση, αν και κλήθηκαν νοµίµως και εγγράφως, δεν προσήλθαν λόγω κωλύµατος τα τακτικά µέλη ∆. Μπριόλας, Α. υµβώνης και Κ. Χριστοδούλου και το αναπληρωµατικό µέλος (προς αναπλήρωση του ∆. Μπριόλα) Χ. Ανθόπουλος. την συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, µε εντολή του Προέδρου, χωρίς δικαίωµα ψήφου, οι Κ. Λωσταράκου και Ε. - Ι. Τσακιρίδου, ειδικοί επιστήµονες - ελέγκτριες, ως βοηθοί εισηγήτριες, οι οποίες αποχώρησαν µετά τη συζήτηση και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, και η Γ. Παλαιολόγου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών και οικονοµικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα παρακάτω: Υπoβλήθηκαν στην Αρχή προσφυγές – αιτήµατα για διαγραφή συνδέσµου/ων από τη µηχανή αναζήτησης Google Web Search βάσει της απόφασης ∆ΕΕ της 13.05.2014 για Google Spain SL & Google Inc κατά Agencia Espanola De Proteccion De Datos & Mario Costeja Gonzalez C-131/12 (στο εξής Απόφαση ∆ΕΕ Google Spain). υγκεκριµένα, η A (εφεξής «η προσφεύγουσα») υπέβαλε την µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙ /5434/2210-2015 προσφυγή στην Αρχή (βλ. και τα επισυναπτόµενα και συµπληρωµατικά υποβληθέντα έγγραφα Γ/ΕΙ /5625, 5654, 5661/02-11-2015, Γ/ΕΙ /5745/04-11-2015, Γ/ΕΙ /6453/10-12-2015, Γ/ΕΙ /1045/19-02-2016, Γ/ΕΙ /2540/20-04-2016, Γ/ΕΙ /3156/18- 2 05-2016 και Γ/ΕΙ /3664/09-06-2016), η οποία αφορά στην άρνηση της Google Inc να καταργήσει/διαγράψει τους στην προσφυγή αναφερόµενους (έξι) συνδέσµους, οι οποίοι εµφανίζονται στα αποτελέσµατα αναζήτησης µε βάση το ονοµατεπώνυµο της προσφεύγουσας. Η προσφεύγουσα απέστειλε στην Google αίτηµα διαγραφής συγκεκριµένων (τεσσάρων συνολικά) συνδέσµων από τα αποτελέσµατα αναζήτησης µε βάση το όνοµά της (µε αρ. καταχ. …), ισχυριζόµενη ότι κάποιος µε στόχο να την θίξει, χρησιµοποιεί το ονοµατεπώνυµό της συνδέοντάς το, ως τίτλο-επιγραφή, µε αναρτήσεις πορνογραφικού περιεχοµένου σε πορνογραφικές ιστοσελίδες, πράξεις τις οποίες έχει καταγγείλει στις διωκτικές αρχές. Οι επίµαχες αναρτήσεις, κατά τους ισχυρισµούς της αιτούσας, είναι άσχετες προς αυτήν, συνδέονται όµως µε το όνοµά της και την θίγουν και για τον λόγο αυτό πρέπει να καταργηθούν από τα αποτελέσµατα αναζήτησης. Η αρχική απάντηση της Google Inc στο αίτηµα για κατάργηση των συνδέσµων που οδηγούν στις επίµαχες ιστοσελίδες µε βάση το ονοµατεπώνυµο της προσφεύγουσας ως λέξη αναζήτησης, ήταν αρνητική (βλ. επισυναπτόµενα έγγραφα στην Γ/ΕΙ /5434/22-102015 προσφυγή, απάντηση της Google RE …). υγκεκριµένα, η µηχανή αναζήτησης της απήντησε ότι οι επίµαχες αναρτήσεις αφορούν σε διαφορετικό πρόσωπο και όχι στην προσφεύγουσα και ότι δεν προκύπτει παραβίαση των δικαιωµάτων της προσφεύγουσας (“It appears that the content on these URLs refers to another person, not you. Therefore, we have not identified any infringement of your rights. At this time, Google has decided not to take action on these URLs”). τις 19-11-2015 η Αρχή απέστειλε επιστολή προς την Google Inc και την Google Hellas (Γ/ΕΞ/6035/19-11-2015) µε διευκρινιστικά ερωτήµατα και θέµα: «Αιτήµατα διαγραφής συνδέσµων από τα αποτελέσµατα αναζήτησης της µηχανής αναζήτησης της Google (δικαίωµα στη λήθη)». υγκεκριµένα, διαβίβασε στην εταιρεία/φορέα εκµετάλλευσης της µηχανής αναζήτησης της Google την υπό κρίση προσφυγή, και ζήτησε την επανεξέταση της υπόθεσης και την ακριβέστερη τεκµηρίωση της τελικής απόφασής της. Επιπλέον, η Αρχή ζήτησε από την Google να εξηγήσει πώς κατέληξε στο συµπέρασµα ότι οι επίµαχες αναρτήσεις αφορούν σε διαφορετικό πρόσωπο και όχι στην προσφεύγουσα, εάν θεωρεί ότι υπάρχει συνωνυµία µε άλλο (υπαρκτό) πρόσωπο και ότι οι επίµαχες αναρτήσεις µε σαφήνεια δεν αναφέρονται στην προσφεύγουσα. Επίσης, η Αρχή ζήτησε από την Google να αιτιολογήσει πλήρως τυχόν απόρριψη των ανωτέρω ισχυρισµών της προσφεύγουσας ότι στόχος των επίµαχων αναρτήσεων είναι η ίδια, και να τεκµηριώσει το συµπέρασµά της (αν εµµένει σε αυτό) σχετικά µε την παραβίαση των δικαιωµάτων της προσφεύγουσας. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 Τέλος, η Αρχή ζήτησε από τη Google, ακόµα και στην περίπτωση της ύπαρξης συνωνυµίας, να εξηγήσει αν υπάρχει η δυνατότητα να αποφεύγεται η σύγχυση των παραπάνω αναρτήσεων µε την προσφεύγουσα, ώστε αυτή να µην θίγεται. τις 23-12-2015 η Google έστειλε απάντηση στην Αρχή (Γ/ΕΙ /6701/23-12-2015), µε την οποία αναθεώρησε τη θέση της και ικανοποίησε το αίτηµα της προσφεύγουσας για διαγραφή των συνδέσµων (µε αρ. καταχ. ……….), καθώς οι επίµαχες αναρτήσεις δεν αφορούν ούτε στην επαγγελµατική ζωή της προσφεύγουσας ούτε σε κάποιο δηµόσιο ρόλο που η ίδια επιτελεί (“Following your letter, we revisited the complainant’s request and would like to inform you that we have removed the disputed URLs, as no link to the complainant’s professional life, nor to any public role played by her therein addressed”). Η προσφεύγουσα µε συµπληρωµατικό προς την Αρχή έγγραφό της (Γ/ΕΙ /1045/19-022016) ενηµερώνει την Αρχή ότι την 18-02-2016 έχουν πράγµατι διαγραφεί οι σύνδεσµοι για τους οποίους είχε κάνει αίτηµα διαγραφής προς την Google (µε αρ. καταχ. …), ωστόσο άγνωστος δράστης συνεχίζει να συνδέει το όνοµά της ως τίτλο-επιγραφή σε αναρτήσεις πορνογραφικού περιεχοµένου, µε αποτέλεσµα την παραπάνω ηµεροµηνία (18-02-2016) στα αποτελέσµατα αναζήτησης της Google µε λέξη κλειδί το ονοµατεπώνυµό της να εµφανίζονται άλλοι τέσσερις σύνδεσµοι, για τους οποίους υπέβαλε, όπως ανέφερε (χωρίς να προσκοµίζει τα αντίστοιχα στοιχεία) στην εταιρεία νέο αίτηµα διαγραφής. τη συνέχεια, η προσφεύγουσα µε συµπληρωµατικό προς την Αρχή έγγραφό της (Γ/ΕΙ /3664/09-06-2016) ενηµερώνει την Αρχή ότι την 08-06-2016 στα αποτελέσµατα αναζήτησης της Google µε λέξη κλειδί το ονοµατεπώνυµό της εµφανίζονται - όχι οι προηγούµενοι ήδη αναφερθέντες σύνδεσµοι, οι οποίοι προφανώς και ήδη διαγράφηκαν αλλά ένας νέος σύνδεσµος που παραπέµπει σε παρόµοια πορνογραφικού περιεχοµένου ανάρτηση. Η Αρχή, µε τις µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/977/17-02-2016, Γ/ΕΞ/981/17-02-2016 κλήσεις σε ακρόαση, κάλεσε την εταιρεία/φορέα εκµετάλλευσης της µηχανής αναζήτησης της Google, όπως νοµίµως εκπροσωπείται, καθώς και την προσφεύγουσα να παραστούν στη συνεδρίαση της Αρχής την 24-02-2016, για τη συζήτηση της υπό κρίση προσφυγής. Η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε κατόπιν συνεχών αιτηµάτων λόγω της αποχής των δικηγόρων (βλ. Γ/ΕΙ /1133/22-02-2016, Γ/ΕΙ /1516/08-03-2016, Γ/ΕΙ /1898/28-03-2016, Γ/ΕΙ /2247/08-04-2016, Γ/ΕΙ /2919/09-05-2016, Γ/ΕΙ /3408/30-05-2016, Γ/ΕΙ /3669/0906-2016 αιτήµατα αναβολής της εταιρείας Google Inc) και η ακροαµατική διαδικασία Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 διεξήχθη (εξ αναβολής από 24-02-2016, 15-03-2016, 29-03-2016, 12-04-2016, 10-052016, 31-05-2016, 14-06-2016) την 28-06-2016 (για την οποία οι εµπλεκόµενοι είχαν εκ νέου νοµίµως κληθεί µε τις µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/3945/22-06-2016 και Γ/ΕΞ/3950/22-062016 κλήσεις σε ακρόαση). την προαναφερόµενη συνεδρίαση της Αρχής παρέστησαν νοµίµως οι Ιωάννης – ∆ιονύσιος Φιλιώτης (ΑΜ ∆ Α …) και Χαρίκλεια ∆αούτη (ΑΜ ∆ Α ..), πληρεξούσιοι δικηγόροι της ανώνυµης εταιρείας Google Inc, η οποία εδρεύει στην Πολιτεία της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ και εκπροσωπήθηκε νοµίµως, και η προσφεύγουσα A. Η συζήτηση της υπόθεσης, κατόπιν αιτήµατος της προσφεύγουσας (Γ/ΕΙ /4093/28-06-2016), έγινε κεκλεισµένων των θυρών. Κατά τη συνεδρίαση, οι κληθέντες εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους. Ακολούθως, η εταιρεία Google Inc υπέβαλε, εντός της ταχθείσας προθεσµίας, έγγραφο υπόµνηµα (µε αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙ /4206/04-07-2016). Κατά την ακροαµατική διαδικασία και µε το υπόµνηµά της (Γ/ΕΙ /4206/04-07-2016), η εταιρεία Google Inc υποστηρίζει ότι η προσφυγή της A είναι άνευ αντικειµένου, καθότι οι συγκεκριµένοι σύνδεσµοι για τους οποίους έκανε αίτηση διαγραφής έχουν ήδη διαγραφεί από τα αποτελέσµατα αναζήτησης της Google, και ότι η προσφεύγουσα πρέπει κάθε φορά που εντοπίζει, κατόπιν αναζήτησης µε λέξη κλειδί το ονοµατεπώνυµό της, παρόµοιες αναρτήσεις, να υποβάλλει στην εταιρεία νέο αίτηµα για τους συγκεκριµένους συνδέσµους µε την αυτήν αιτιολογία, προκειµένου η εταιρεία να µπορεί να ικανοποιήσει το σχετικό αίτηµα. Τέλος, κατά την εταιρεία επισηµαίνεται τούτο είναι απαραίτητο για τον πρόσθετο λόγο ότι κατ’ αρχή η τοποθέτηση φίλτρων δεν είναι συµβατή προς το κοινοτικό δίκαιο. υγκεκριµένα, όπως έχει αποφανθεί το ∆ΕΚ µε τις από 16.02.2012 και από 24.11.2011 αποφάσεις του επί των υποθέσεων C-360/10 και C-70/10, οι αναφερόµενες σε αυτές Οδηγίες (2000/31/ΕΚ, 2001/29/ΕΚ, 2004/48/ΕΚ, 95/46/ΕΚ, 2002/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού υµβουλίου και υµβουλίου) αποκλείουν να διατάξει εθνικός δικαστής ένα πάροχο υπηρεσιών φιλοξενίας (ή ένα φορέα παροχής υπηρεσιών προσβάσεως στο διαδίκτυο) να θέσει σε λειτουργία σύστηµα φιλτραρίσµατος των πληροφοριών που έχουν αποθηκεύσει στους διακοµιστές του οι χρήστες των υπηρεσιών του, το οποίο εφαρµόζεται αδιακρίτως για το σύνολο των χρηστών αυτών, προληπτικώς, µε δικά του αποκλειστικά έξοδα και χωρίς χρονικό περιορισµό, ικανό να εντοπίσει ηλεκτρονικά αρχεία που περιέχουν µουσικά, κινηµατογραφικά ή οπτικοακουστικά έργα, επί των οποίων ο ενάγων διατείνεται ότι έχει δικαιώµατα πνευµατικής ιδιοκτησίας µε σκοπό να µπλοκάρει την προσβάλλουσα το δικαίωµα πνευµατικής ιδιοκτησίας θέση των εν λόγω έργων στη διάθεση του κοινού. Και τούτο διότι η εγκατάσταση και λειτουργία παρόµοιου περιεχοµένου συστήµατος Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 φιλτραρίσµατος όλων των πληροφοριών που αναρτώνται στο διαδίκτυο ώστε να εντοπισθούν όλα τα URLs στα οποία εµφανίζεται η συγκεκριµένη πληροφορία ή κείµενο που προσβάλλει τα δικαιώµατα του αιτούντος προκειµένου να καταστούν αυτά µη προσιτά στο κοινό αφενός αντίκειται στις µνηµονευόµενες από τις ρηθείσες αποφάσεις Οδηγίες και αφετέρου προσκρούει σε υπέρτερες αρχές του κοινοτικού (ενωσιακού) δικαίου, όπως της ελευθερίας λήψεως ή µεταδόσεως πληροφοριών, της επιχειρηµατικής ελευθερίας, κλπ. Κατά µείζονα λόγο η εγκατάσταση και λειτουργία παρόµοιου συστήµατος φιλτραρίσµατος των αναρτηθεισών ή αναρτηθησοµένων πληροφοριών προσκρούει στις προαναφερθείσες αρχές και θεµελιώδεις ελευθερίες του κοινοτικού (ενωσιακού) δικαίου αφού, όπως επισηµαίνουν οι ως άνω αποφάσεις του ∆ΕΚ, είναι ενδεχόµενο το σύστηµα αυτό να µη διακρίνει επαρκώς µεταξύ παράνοµου και νοµίµου περιεχοµένου οπότε η λειτουργία του θα µπορούσε να µπλοκάρει επικοινωνίες µε νόµιµο περιεχόµενο. Την ορθή αυτή άποψη, κατά την εταιρεία, έχει υιοθετήσει και η µε αρ. 457/2016 απόφαση του Πολυµελούς Πρωτοδικείου Αθηνών καθώς και τα δικαστήρια των λοιπών κρατών-µελών της ΕΕ. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις από τις βοηθούς εισηγήτριες, οι οποίες αποχώρησαν µετά τη συζήτηση και πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη αποφάσεως, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1α. Η απόφαση ∆ΕΕ της 13.05.2014 για Google Spain SL & Google Inc κατά Agencia Espanola De Proteccion De Datos & Mario Costeja Gonzalez C-131/12 αναγνώρισε το δικαίωµα του ατόµου (φυσικού προσώπου) να ζητεί από τις µηχανές αναζήτησης να απαλείφουν από τον κατάλογο αποτελεσµάτων που εµφανίζεται κατόπιν αναζήτησης που έχει διενεργηθεί µε βάση το ονοµατεπώνυµό του, συνδέσµους προς δηµοσιευµένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές µε το πρόσωπο αυτό, όταν η επεξεργασία αυτή είναι ασύµβατη µε τις επιταγές της Οδηγίας 95/46/ΕΚ. ύµφωνα µε την απόφαση (διατακτικό 3): «Τα άρθρα 12, σ οιχείο β΄ και 14, πρώ ο εδάφιο, σ οιχείο α΄, ης οδηγίας 95/46 έχουν ην έννοια ό ι, προκειµένου να προσ α εύον αι α δικαιώµα α που προβλέπουν οι δια άξεις αυ ές και εφόσον πληρούν αι πράγµα ι οι οριζόµενες από αυ ές προϋποθέσεις, ο φορέας εκµε άλλευσης µηχανής αναζή ησης υποχρεού αι να απαλείφει από ον κα άλογο απο ελεσµά ων, ο οποίος εµφανίζε αι κα όπιν αναζή ησης που έχει διενεργηθεί µε βάση ο ονοµα επώνυµο ενός προσώπου, συνδέσµους προς δηµοσιευµένες Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 από ρί ους ισ οσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχε ικές µε ο πρόσωπο αυ ό, και σ ην περίπ ωση κα ά ην οποία ο ονοµα επώνυµο αυ ό ή οι πληροφορίες αυ ές δεν έχουν διαγραφεί προηγουµένως ή αυ οχρόνως από ις ως άνω ισ οσελίδες, η υποχρέωση δε αυ ή ισχύει ακόµα και ό αν αυ ή καθαυ ή η δηµοσίευση ων επίµαχων πληροφοριών σ ις εν λόγω ισ οσελίδες είναι νόµιµη». β. Με την εν λόγω απόφαση κρίθηκε ότι οι εργασίες µιας µηχανής αναζήτησης (εν προκειµένω της Google Search), η οποία προβάλλει αποτελέσµατα αναζήτησης σε απάντηση αιτηµάτων από χρήστες διαδικτύου για αναζήτηση πληροφοριών για κάποιο πρόσωπο βάσει του ονόµατός του συνιστούν επεξεργασία προσωπικών δεδοµένων, κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχ. β΄ της Οδηγίας 95/46/ΕΚ και ο φορέας εκµετάλλευσης της µηχανής αναζήτησης (εν προκειµένω η Google Inc) χαρακτηρίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχ. δ΄ της Οδηγίας 95/46/ΕΚ. Η απόφαση αυτή εφαρµόζεται όσον αφορά τη δραστηριότητα µηχανής αναζήτησης, ως φορέα παροχής περιεχοµένων, η οποία συνίσταται στον εντοπισµό πληροφοριών που δηµοσιεύουν ή αναρτούν στο διαδίκτυο τρίτοι, στην αυτόµατη ευρετηρίασή τους, στην προσωρινή αποθήκευσή τους και τελικώς στη διάθεσή τους στους χρήστες του διαδικτύου µε ορισµένη σειρά προτίµησης, όταν οι εν λόγω πληροφορίες περιλαµβάνουν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα. Κατά την εν λόγω απόφαση, «Λαµβανοµένου υπόψη ου σκοπού αυ ού ης οδηγίας 95/46/ΕΚ και ου γράµµα ος ου άρθρου 4, παράγραφος 1, σ οιχείο α΄, πρέπει να γίνει δεκ ό ό ι η επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακ ήρα που πραγµα οποιεί αι για ις ανάγκες υπηρεσίας µηχανής αναζή ησης, όπως είναι η Google Search, ην οποία εκµε αλλεύε αι επιχείρηση που έχει έδρα σε ρί ο κρά ος αλλά διαθέ ει εγκα άσ αση εν ός ορισµένου κρά ους µέλους, εκ ελεί αι «σ α πλαίσια ων δρασ ηριο ή ων» ης εν λόγω εγκα άσ ασης, εφόσον αυ ή έχει ως σκοπό ην προώθηση και πώληση, εν ός ου προαναφερθέν ος κρά ους µέλους, ου διαφηµισ ικού χώρου που δια ίθε αι σ ο πλαίσιο ης µηχανής αναζή ησης και που αποσκοπεί σ ην οικονοµική εκµε άλλευση ης υπηρεσίας που παρέχε αι µε ην εν λόγω µηχανή» (σκέψη 55, βλ. και διατακτικό 2), και ως εκ τούτου, για την εν λόγω επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα εφαρµόζεται η Οδηγία 95/46/ΕΚ. γ. ύµφωνα µε την απόφαση, η νοµική βάση για την επεξεργασία είναι το άρθρο 7 στοιχ. στ΄ της Οδηγίας 95/46/ΕΚ (άρθρο 5 παρ. 2 στοιχ. ε΄ του ν. 2472/1997), δηλ. η αναγκαιότητα για την εξυπηρέτηση του έννοµου συµφέροντος του υπευθύνου επεξεργασίας ή των τρίτων στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδοµένα, µετά από Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 στάθµιση µεταξύ του δικαιώµατος στην ιδιωτικότητα και του δικαιώµατος του κοινού στην ενηµέρωση και στην πρόσβασή του στις πληροφορίες αυτές. ύµφωνα µε την απόφαση (διατακτικό 4): «..∆εδοµένου ό ι ο υποκείµενο ων δεδοµένων µπορεί, βάσει ων θεµελιωδών δικαιωµά ων ου κα ά α άρθρα 7 και 8 ου Χάρ η ων Θεµελιωδών ∆ικαιωµά ων ης Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ζη ήσει να πάψει η επίµαχη πληροφορία να ίθε αι σ η διάθεση ου ευρέος κοινού λόγω ης εµφάνισής ης σ ον προαναφερθέν α κα άλογο απο ελεσµά ων, α δικαιώµα α αυ ά κα αρχήν υπερέχουν όχι µόνο ου οικονοµικού συµφέρον ος ου φορέα εκµε άλλευσης ης µηχανής αναζή ησης, αλλά και ου συµφέρον ος ου κοινού να αποκ ήσει πρόσβαση σ ην πληροφορία αυ ή σ ο πλαίσιο αναζή ησης µε βάση ο ονοµα επώνυµο ου εν λόγω υποκειµένου. Εν ού οις, ού ο δεν ισχύει ό αν, για ειδικούς λόγους, όπως ο ρόλος που διαδραµα ίζει ο εν λόγω υποκείµενο σ ον δηµόσιο βίο, προκύπ ει ό ι η επέµβαση σ α θεµελιώδη δικαιώµα α ου υποκειµένου δικαιολογεί αι από ο υπέρ ερο συµφέρον ου κοινού για πρόσβαση σ ην επίµαχη πληροφορία συνεπεία ης εµφάνισής ης σ ον προαναφερθέν α κα άλογο». την πράξη ωστόσο, όπως αναφέρεται στις Κατευθυντήριες Γραµµές που εξέδωσε η Οµάδα Εργασίας του άρθρου 29 της Οδηγίας 95/46/ΕΚ σχετικά µε την εφαρµογή της απόφασης Google Spain (Γνώµη του WP 225, 26-11-2014),1 ο αντίκτυπος της διαγραφής ως προς τα ατοµικά δικαιώµατα της ελευθερίας της έκφρασης και της πρόσβασης στις πληροφορίες θα είναι πολύ περιορισµένος, αφού κατά την αξιολόγηση των σχετικών περιστατικών, οι αρχές προστασίας δεδοµένων θα πρέπει να λαµβάνουν συστηµατικά υπόψη το συµφέρον του κοινού για πρόσβαση στις πληροφορίες και εάν αυτό υπερέχει των δικαιωµάτων του υποκειµένου των δεδοµένων, η διαγραφή αυτή δεν θα είναι σκόπιµη. Όπως επισηµαίνεται σχετικά, το θεµελιώδες δικαίωµα της ελευθερίας της έκφρασης, υπό την έννοια της «ελευθερίας λήψης και µετάδοσης πληροφοριών και ιδεών» στο άρθρο 11 του Χάρτη Θεµελιωδών ∆ικαιωµάτων της ΕΕ πρέπει να λαµβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των αιτηµάτων των υποκειµένων των δεδοµένων. δ. Πρέπει να επισηµανθεί ότι τα υποκείµενα δεν υποχρεούνται από την απόφαση του ∆ικαστηρίου να ασκήσουν τα δικαιώµατά τους προς τον αρχικό διαδικτυακό τόπο όπου υπάρχει η ανάρτηση για να µπορούν να τα ασκήσουν κατόπιν και έναντι των µηχανών αναζήτησης. Η επεξεργασία που πραγµατοποιείται στο πλαίσιο της δραστηριότητας της µηχανής αναζήτησης πρέπει να διακριθεί από εκείνη που διενεργείται από τους εκδότες ιστοσελίδων. την περίπτωση δε, που ένα συγκεκριµένο αποτέλεσµα αναζήτησης 1 http://ec.europa.eu/justice/data-protection/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2014/ wp225_en.pdf Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 διαγραφεί από τον κατάλογο αποτελεσµάτων, το περιεχόµενο εξακολουθεί να είναι διαθέσιµο στην αρχική ιστοσελίδα και ενδεχοµένως προσβάσιµο µέσω µηχανών αναζήτησης µε χρήση άλλων όρων αναζήτησης (εφόσον δεν ενηµερωθεί ο διαχειριστής της ιστοσελίδας αυτής και δεν προχωρήσει στη σχετική διαγραφή). ε. Η Οµάδα Εργασίας του άρθρου 29, στη Γνώµη του WP 225, 26-11-2014, διαµόρφωσε ένα κατάλογο κοινών κριτηρίων αξιολόγησης για τον χειρισµό από τις ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδοµένων των σχετικών προσφυγών, που υποβάλλονται στα εθνικά γραφεία τους, µετά την άρνηση διαγραφής/κατάργησης συνδέσµου/ων από µηχανές αναζήτησης. Ο κατάλογος αυτός των κοινών κριτηρίων αξιολόγησης αποτελεί το πλαίσιο που οι Εθνικές Αρχές Προστασίας ∆εδοµένων θα εφαρµόζουν κατά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, αλλά και το οποίο µπορούν από κοινού να εµπλουτίσουν αξιοποιώντας την εµπειρία που θα αποκοµίζουν µε την πάροδο του χρόνου. Τα κοινά κριτήρια αξιολόγησης είναι τα παρακάτω: 1. Το αποτέλεσµα αναζήτησης αφορά φυσικό πρόσωπο, δηλ. άτοµο; Και το αποτέλεσµα αναζήτησης εµφανίζεται µε βάση το όνοµα του υποκειµένου των δεδοµένων; 2. το υποκείµενο των δεδοµένων διαδραµατίζει ρόλο στη δηµόσια ζωή; Είναι δηµόσιο πρόσωπο; 3. Το υποκείµενο των δεδοµένων είναι ανήλικος; 4. Τα δεδοµένα είναι ακριβή; 5. Τα δεδοµένα είναι συναφή κι όχι περισσότερα από όσα χρειάζονται; 6. Αφορούν την επαγγελµατική ζωή του υποκειµένου; 7. Το αποτέλεσµα της αναζήτησης συνδέεται µε πληροφορίες που φέρεται να συνιστούν ρητορική µίσους/συκοφαντία/δυσφήµιση ή ανάλογα αδικήµατα στον τοµέα της έκφρασης κατά του προσφεύγοντος; 8. Τα δεδοµένα αντικατοπτρίζουν προσωπική γνώµη ή φαίνεται να είναι επιβεβαιωµένο γεγονός; 9. Είναι ευαίσθητα προσωπικά δεδοµένα; 10. Είναι τα δεδοµένα επικαιροποιηµένα; Τα στοιχεία διατίθενται για χρονικό διάστηµα µεγαλύτερο από όσο απαιτείται για τον επιδιωκόµενο σκοπό; 11. Η δηµοσιοποίηση των δεδοµένων έχει δυσανάλογες αρνητικές επιπτώσεις για την ιδιωτική ζωή του υποκειµένου των δεδοµένων; 12. Το αποτέλεσµα της αναζήτησης συνδέεται µε πληροφορίες που θέτουν το υποκείµενο των δεδοµένων σε κίνδυνο; Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 13. Ποιό είναι το περικείµενο µέσα στο οποίο δηµοσιεύτηκαν τα δεδοµένα; ∆ηµοσιοποιήθηκαν τα δεδοµένα αυτά από το ίδιο το υποκείµενο; Θα µπορούσε να υπάρξει εύλογη προσδοκία από το υποκείµενο ότι τα δεδοµένα θα δηµοσιοποιηθούν; 14. Το αρχικό κείµενο έχει δηµοσιευθεί στο πλαίσιο δηµοσιογραφικών σκοπών; 15. Ο εκδότης των δεδοµένων έχει τη νοµική δύναµη ή τη νοµική υποχρέωση να καθιστά τα δεδοµένα διαθέσιµα στο κοινό; 16. Τα δεδοµένα αφορούν σε ποινικό αδίκηµα; ύµφωνα µε την ανωτέρω Γνώµη/Κατευθυντήριες Γραµµές, τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να εφαρµόζονται σύµφωνα µε τις οικείες εθνικές νοµοθετικές διατάξεις και κανένα µεµονωµένο κριτήριο δεν είναι από µόνο του καθοριστικής σηµασίας. Αντίστοιχα κριτήρια αξιολόγησης έχουν αναπτύξει και ορισµένες αρχές προστασίας δεδοµένων, όπως η Αγγλική Αρχή (I.C.O.).2 2. Για την εφαρµογή του ελληνικού δικαίου θα πρέπει: α) να υπάρχει πραγµατική εγκατάσταση στην Ελλάδα (βλ. άρθρο 3 παρ. 3 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997, κατά το οποίο ο παρών νόµος εφαρµόζεται σε κάθε επεξεργασία δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, εφόσον αυτή εκτελείται από υπεύθυνο επεξεργασίας ή εκτελούντα την επεξεργασία, εγκατεστηµένο στην Ελληνική Επικράτεια ή σε τόπο όπου βάσει του δηµοσίου διεθνούς δικαίου εφαρµόζεται το ελληνικό δίκαιο), και β) η επεξεργασία να εκτελείται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της εγκατάστασης του υπευθύνου επεξεργασίας (βλ. άρθρο 4 παρ. 1 στοιχ. α΄ Οδηγίας 95/46/ΕΚ, Γνώµη 8/2010 της Οµάδας Εργασίας του Άρθρου 29 για το Εφαρµοστέο ∆ίκαιο, WP 179, 16-12-2010, ενότητα ΙΙΙ.1 α και β, σελ.13 επ. και WP 179 update, 16-12-2015). Ως προς το υπό α) στοιχείο, η Google Ιnc έχει εγκατάσταση στην Ελλάδα µέσω της θυγατρικής της Google Hellas (Φραγκοκκλησιάς 7, Μαρούσι, Αθήνα). Όσον αφορά το υπό β) στοιχείο αναφορικά µε «επεξεργασία που εκτελείται στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων», η επεξεργασία, που εκτελείται από την Google Inc. ήτοι η εµφάνιση των αποτελεσµάτων αναζήτησης, λαµβάνει χώρα στο πλαίσιο της εµπορικής και διαφηµιστικής δραστηριότητας της εγκατάστασης της Google Inc στην Ελλάδα, αφού συνοδεύεται από την εµφάνιση διαφηµιστικών µηνυµάτων που συνδέονται µε τους όρους αναζήτησης, µε τις δυο δραστηριότητες, του φορέα εκµετάλλευσης και της εγκατάστασής του στην 2 https://ico.org.uk/for-organisations/search-result-delisting-criteria/ Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10 Ελλάδα, να είναι αδιάσπαστα συνδεδεµένες (βλ. ανωτέρω, υπό 1β). Ως εκ τούτου, η εν λόγω επεξεργασία, όπως δέχεται και η ίδια η εταιρεία, διέπεται από τον ελληνικό νόµο 2472/1997. 3. ε αναζήτηση µιας δίκαιης εξισορρόπησης µεταξύ θεµελιωδών δικαιωµάτων και συµφερόντων και εφαρµόζοντας στην υπό κρίση περίπτωση τα προαναφερθέντα κοινά κριτήρια που έχουν διαµορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο (Γνώµη του WP 225, 26-112014), εξετάζεται το δικαιολογηµένο ή µη της αρνητικής απάντησης της εταιρείας Google Inc, φορέα εκµετάλλευσης της µηχανής αναζήτησης της Google. Εν προκειµένω, η Google Inc αναθεώρησε την αρχική θέση της και ικανοποίησε το αίτηµα της προσφεύγουσας περί κατάργησης των συνδέσµων που αναφέρονται στο αίτηµά της προς την εταιρεία µε αρ. καταχ. …. Οπότε, η προσφυγή για τους παραπάνω συγκεκριµένους συνδέσµους είναι άνευ αντικειµένου. Αναφορικά δε µε άλλους συνδέσµους αντίστοιχου περιεχοµένου που µπορεί να εµφανίζονται ή µελλοντικά να εµφανιστούν στα αποτελέσµατα αναζήτησης µε λέξη κλειδί το ονοµατεπώνυµο της προσφεύγουσας, πρέπει απαραιτήτως να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία: αίτηση της προσφεύγουσας στην εταιρεία µε αναφορά στους συγκεκριµένους συνδέσµους και ανάλογη ειδική αιτιολόγηση του αιτήµατος. Η δε προσφυγή στην Αρχή χωρίς την προηγούµενη τήρηση την παραπάνω διαδικασίας (άρθρα 12 και 13 ν. 2472/1997) είναι πρόωρη και ως εκ τούτου απαράδεκτη [βλ. και Ετήσια Έκθεση 2012, 3.12.3 Προϋποθέσεις για υποβολή παραδεκ ής προσφυγής σ ην Αρχή (διαδικασία άρθρων 12 και 13 ου Ν. 2472/1997)]. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ 1) Αποφαίνεται οµόφωνα ότι, δεδοµένης της θετικής απάντησης που δόθηκε από την Google Inc στο αίτηµα της προσφεύγουσας περί κατάργησης των συνδέσµων που αναφέρονται στην αίτησή της µε αρ. καταχ. …, η προσφυγή της είναι άνευ αντικειµένου. 2) Αποφαίνεται οµόφωνα ότι αναφορικά µε άλλους συνδέσµους αντίστοιχου περιεχοµένου, θα πρέπει να επαναληφθεί η ίδια διαδικασία, δηλ. πρώτα να γίνει νέα αίτηση της προσφεύγουσας στην εταιρεία µε αναφορά στους συγκεκριµένους συνδέσµους και ανάλογη ειδική αιτιολόγηση του αιτήµατος, για να µπορεί να υποβληθεί παραδεκτώς προσφυγή στην Αρχή επί αρνητικής τυχόν απαντήσεως της εταιρείας. Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11 Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Πέτρος Χριστόφορος Γεωργία Παλαιολόγου Λ. Κηφισίας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.