ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 25-07-2019 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/5225/25-07-2019 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 25/2019 (Τμήμα) Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε μετά από πρόσκληση του Προέδρου της σε συνεδρίαση Τμήματος στην έδρα της την 17-07-2019, σε συνέχεια της από 13-03-2019 τακτικής συνεδρίασής της και εξ αναβολής της από 30-012019 συνεδρίασής της, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Γεώργιος Μπατζαλέξης, κωλυομένου του Προέδρου της Αρχής Κωνσταντίνου Μενουδάκου, και τα αναπληρωματικά μέλη Παναγιώτης Ροντογιάννης, ως εισηγητής, και Ευάγγελος Παπακωνσταντίνου, σε αντικατάσταση των τακτικών μελών Αντωνίου Συμβώνη και Κωνσταντίνου Λαμπρινουδάκη αντίστοιχα, οι οποίοι, αν και εκλήθησαν νομίμως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύματος. Το τακτικό μέλος Χαράλαμπος Ανθόπουλος και το αναπληρωματικό αυτού Γρηγόριος Τσόλιας, αν και προσκλήθηκαν νομίμως, δεν προσήλθαν λόγω κωλύματος. Στη συνεδρίαση παρέστησαν, επίσης, με εντολή του Προέδρου, ο Κ. Λιμνιώτης, ειδικός επιστήμων – πληροφορικός, ως βοηθός εισηγητή. Επίσης, παρέστη, με εντολή του Προέδρου, και η Ε. Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του Τμήματος Διοικητικών Υποθέσεων της Αρχής, ως γραμματέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Υποβλήθηκε στην Αρχή η υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5064/11-06-2018 προσφυγή του Α (όπως συμπληρώθηκε με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6276/17-07-2018 έγγραφο), η οποία αφορά 1 στην άρνηση της Google LLC (εφεξής, Google) να καταργήσει/διαγράψει τους αναφερόμενους στην καταγγελία συνδέσμους, οι οποίοι εμφανίζονται στα αποτελέσματα αναζήτησης της σχετικής μηχανής αναζήτησης της εταιρείας με βάση […]. Σύμφωνα με τον προσφεύγοντα, οι επίµαχες δηµοσιεύσεις ξεκίνησαν από … εφημερίδες οι οποίες […]. Στη συνέχεια, οι ψευδείς και συκοφαντικές – κατά τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντα - ειδήσεις διοχετεύτηκαν και αναδημοσιεύτηκαν σε πληθώρα μέσων, οπότε σήμερα τα ίδια δημοσιεύματα εμφανίζονται αυτούσια ή με μικρές παραλλαγές σε αρκετές ιστοσελίδες. Οι επίμαχες δημοσιεύσεις αφορούν σε έξι
(6)βασικά θέµατα, τα οποία στις ως άνω καταγγελίες συνοψίζονται ως εξής: Α. Σε πληροφορίες και δεδομένα σχετικά με δήθεν “[…]” του Α και ότι ο ίδιος “[…]”. Σύμφωνα με τον προσφεύγοντα, οι πληροφορίες είναι ψευδείς και συκοφαντικές [...]. Επιπλέον, ο Α είχε κινηθεί νομικά εναντίον των δημιουργών των ως άνω ειδήσεων διεκδικώντας μεγάλη αποζημίωση από την εφημερίδα …, την …, καθώς και τους δημοσιογράφους τους Β, Γ και Δ. Ο Α, όπως αναφέρει στην προσφυγή του, κέρδισε τις δίκες και το δικαστήριο καταδίκασε όλους τους κατηγορούμενους και τους υποχρέωσε στην καταβολή αποζημίωσης. Β. Σε πληροφορίες ότι “[…]”. Σύμφωνα με τον προσφεύγοντα, οι πληροφορίες είναι ψευδείς και συκοφαντικές, αφού η πραγματικότητα είναι […]. Ως εκ τούτου, ο Α, […], δεν είχε ουδεμία ευθύνη για όλες αυτές τις υποχρεώσεις που τα δημοσιεύματα του καταλογίζουν. Επιπροσθέτως, ο Α αναφέρει ότι […], το οποίο – κατά τον ίδιο – υποδηλώνει ότι δεν ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για αυτήν την κατάσταση. Περαιτέρω, ο Α είχε κινηθεί νομικά εναντίον των δημιουργών των εν λόγω ειδήσεων διεκδικώντας μεγάλη αποζημίωση από την εφημερίδα …, την …, καθώς και τους δημοσιογράφους τους Β, Γ και Δ και κέρδισε τις δίκες. Το δικαστήριο καταδίκασε όλους τους κατηγορούμενους και τους υποχρέωσε στην καταβολή αποζημίωσης. Γ. Σε πληροφορίες που περιγράφουν ή αφήνουν να εννοηθεί πως “[….]”. 2 Σύμφωνα με τον προσφεύγοντα, οι πληροφορίες αυτές είναι πλήρως συκοφαντικές και ψευδείς χωρίς ίχνος αλήθειας. […]. Ο Α ισχυρίζεται ότι αν ίσχυε έστω και στο ελάχιστο κάτι τέτοιο, δεν θα μιλούσαμε για έναν άνθρωπο που δεν έχει πάει στη φυλακή ούτε για μια μέρα. Περαιτέρω, ο Α αναφέρει ότι είχε κινηθεί νομικά εναντίον των δημιουργών των ειδήσεων αυτών διεκδικώντας μεγάλη αποζημίωση από την εφημερίδα …, την …, καθώς και τους δημοσιογράφους τους Β, Γ και Δ και κέρδισε τις δίκες. Το δικαστήριο καταδίκασε όλους τους κατηγορούμενους και τους υποχρέωσε στην καταβολή αποζημίωσης. Δ. Σε πληροφορίες που, κατά τον προσφεύγοντα, συνιστούν ρητορική μίσους/συκοφαντία/δυσφήμιση και αναφέρονται στο όνομα του Α με απαξιωτικό τρόπο, όπως “[…]”, και άλλοι τέτοιοι χαρακτηρισμοί οι οποίοι, όπως σημειώνει ο καταγγέλλων, προκαλούν ανυπολόγιστου βαθμού βλάβη στον ίδιο, τον θίγουν ως πρόσωπο και ως επαγγελματία, επηρεάζουν την ιδιωτική του ζωή και θέτουν τη ζωή του σε κίνδυνο, αφού τον παρουσιάζουν ως έναν αδίστακτο κακοποιό και εγκληματία. Περαιτέρω, δεδομένου ότι έχουν περάσει περισσότερα από … έτη από τότε που ήταν ενεργός επαγγελματικά, συνεχίζουν να υπάρχουν ακόμα και σήμερα, σαν να έχουν συμβεί όλα τώρα, ενώ πλέον δεν είναι επίκαιρες. Ο ίδιος σήμερα είναι συνταξιούχος … ετών και ανενεργός επαγγελματικά. Επίσης, οι πληροφορίες έχουν γραφτεί με τέτοιο τρόπο που δίνουν την αίσθηση ότι πρόκειται για επιβεβαιωμένα γεγονότα και δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης, ενώ πρόκειται για προσωπικές γνώμες και μόνο. Ο Α είχε κινηθεί νομικά εναντίον των δημιουργών των ειδήσεων αυτών διεκδικώντας μεγάλη αποζημίωση από την εφημερίδα …, την …, καθώς και τους δημοσιογράφους τους Β, Γ και Δ και κέρδισε τις δίκες. Το δικαστήριο καταδίκασε όλους τους κατηγορούμενους και τους υποχρέωσε στην καταβολή αποζημίωσης. E. Σε πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο … με τίτλο …, οι οποίες, κατά τον καταγγέλλοντα, συνιστούν ρητορική μίσους/συκοφαντία/δυσφήμιση. […]. Όλα τα πραγματικά περιστατικά για το εν λόγω … περιγράφονται αναλυτικά στην αγωγή που έχει κατατεθεί και επρόκειτο να εκδικαστεί. Σημειώνεται ότι, σε μεταγενέστερο έγγραφο του καταγγέλλοντα προς την Αρχή (αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/53/07-01-2019), αναφέρεται ότι ως προς το εν λόγω …, κατόπιν επικοινωνίας του με τον […], αφού δέχτηκαν πως το … είναι συκοφαντικό και δυσφημιστικό […]. Στο ίδιο έγγραφο ο καταγγέλλων αναφέρει ότι […] υπήρξε άλλο ένα δημοσίευμα για το οποίο ο καταγγέλλων ζήτησε από τη Google τη διαγραφή του από τα αποτελέσματα αναζήτησης, 3 λαμβάνοντας επίσης αρνητική απάντηση (η οποία διαβιβάστηκε στην Αρχή από τον καταγγέλλοντα με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/82/08-01-2019 έγγραφο). Z. Σε αληθινές πληροφορίες που αναφέρουν το όνομα του Α ως προς τη συμμετοχή του […] κ.λπ. Οι λόγοι που επιθυμεί τη διαγραφή των συγκεκριμένων πληροφοριών, παρόλο που κάποτε ίσχυαν και ήταν αληθινές, είναι, όπως αναφέρεται στις ως άνω καταγγελίες, οι εξής: α) Εμφανίζονται στα αποτελέσματα με το όνομά του β) Δεν είναι πλέον επίκαιρες οι πληροφορίες και δεν ισχύουν πια. Ο Α μπορεί να […] παλαιά, όμως σήμερα δεν έχει σχέση πλέον, δεν είναι ενεργός επαγγελματικά και είναι συνταξιούχος … ετών. γ) Οι […], παρότι σαφώς είναι νόμιμες και […], έχουν συνδεθεί στην Ελλάδα […]. […] Για όλα τα παραπάνω δεν υπάρχει – κατά τους ισχυρισμούς του καταγγέλλοντα - κανένας λόγος να εμφανίζεται πλέον το όνομα του Α στα αποτελέσματα αναζήτησης όσον αφορά […]. Όπως επίσης ο προσφεύγων αναφέρει σε μεταγενέστερο έγγραφό του προς την Αρχή (αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/53/07-01-2019), οι δικαστικές αποφάσεις που δικαίωσαν τον Α έχουν αποσταλεί και στη Google. Ως προς τούτο, στο μεταγενέστερο υπόμνημά του με αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2319/27-03-2019, διευκρινίστηκε ότι στα αιτήματα τα οποία απηύθυνε στη Google ανέφερε ότι υφίστανται δικαστικές αποφάσεις οι οποίες έχουν κρίνει την ανακρίβεια και την αναλήθειά τους. Στα ως άνω έγγραφα παρατίθεται σύνολο διαδικτυακών συνδέσμων, για τους οποίους υποβλήθηκαν αντίστοιχα αιτήματα διαγραφής στην εταιρεία Google, καθώς και οι αρνητικές απαντήσεις της εταιρείας. Στη συνέχεια, παρατίθενται οι σύνδεσμοι αυτοί βάσει της ως άνω κατηγοριοποίησης, οι αριθμοί αναφοράς των αντίστοιχων αιτημάτων τα οποία υποβλήθηκαν στη Google, καθώς και η περιγραφή της απάντησης της Google. Οι σύνδεσμοι που εμπίπτουν στις κατηγορίες Α, Β, Γ, Δ, και Ε είναι οι εξής (το περιεχόμενό τους, όπως περιγράφεται στην ως άνω καταγγελία αλλά και στο μεταγενέστερο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2319/27-03-2019 υπόμνημα του καταγγέλλοντα, παρατίθεται στο εμπιστευτικό παράρτημα της παρούσας. Στο παράρτημα παρατίθενται επίσης και οι μεταφράσεις στην ελληνική γλώσσα των σχετικών κειμένων, όπως αυτές εμφανίζονται στο ως άνω υπόμνημα του καταγγέλλοντα): 4
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας εκ νέου ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν, ενώ τέλος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθμ. … αίτημα, στο οποίο η Google δεν απάντησε.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν, ενώ, τέλος, επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθμ. … αίτημα, στο οποίο η Google δεν απάντησε. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω διαδικτυακού τόπου, φαίνεται ότι η πρόσβαση δεν είναι ελεύθερη παρά επιτρεπτή μόνο σε εγγεγραμμένους στην υπηρεσία χρήστες. Στην εν λόγω σελίδα εμφανίζεται μόνο μία πρόταση η οποία αφορά τον Α.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας, ωστόσο, ότι το περιεχόμενο του εν λόγω συνδέσμου είναι «κλειδωμένο» και δεν κατέστη εφικτό να προσπελασθεί. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω διαδικτυακού τόπου, φαίνεται ότι η πρόσβαση δεν είναι ελεύθερη παρά επιτρεπτή μόνο σε εγγεγραμμένους στην υπηρεσία χρήστες (κάτι το οποίο επισήμανε και η Google στην απάντησή της προς 5 τον καταγγέλλοντα). Στην εν λόγω σελίδα εμφανίζεται μόνο μία πρόταση η οποία αφορά τον Α.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν (δεν ευρέθη, ωστόσο, στη λίστα συνδέσμων που εμπεριέχονται στα προηγούμενα αιτήματα). Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω διαδικτυακού τόπου, φαίνεται ότι η πρόσβαση δεν είναι ελεύθερη παρά επιτρεπτή μόνο σε εγγεγραμμένους στην υπηρεσία χρήστες. Στην εν λόγω σελίδα εμφανίζεται μία παράγραφος (των δύο προτάσεων) η οποία αφορά τον Α.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση («At this time, Google has decided not to take action»). Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση («At this time, Google has decided not to take action»). Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. …αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις 6 … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος 7 επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω συνδέσμου από τις …, ο εν λόγω σύνδεσμος φαίνεται ότι είναι ανενεργός.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. ... αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο 8 ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω συνδέσμου στις …, ο εν λόγω σύνδεσμος φαίνεται ότι είναι ανενεργός.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Πρόκειται για την υπηρεσία […] της Google, για το οποίο … ο προσφεύγων επισημαίνει συγκεκριμένα σημεία (όπως περιγράφονται στο Παράρτημα της παρούσας). Επίσης, ο προσφεύγων αναφέρει ότι […] έχουν κινηθεί όλες οι νόμιμες νομικές διαδικασίες και έχει κατατεθεί αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ... κατά του Ε, του ΣΤ, του Ζ και του Η, βάσει των Άρθρων 362 & 363 ΠΚ, 367 ΠΚ, Άρθρο 57 Παρ. 1 & 2 ΑΚ, Άρθρο 2 Παρ. 1 του Συντάγματος. [Γενικός αριθμός κατάθεσης …, Αριθμός κατάθεσης δικογράφου …]. Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω συνδέσμου στις …, υπάρχουν πληροφορίες για το εν λόγω …, αλλά ο εν λόγω σύνδεσμος δεν παραπέμπει […]– οπότε και δεν μπορούν να ευρεθούν τα … τα οποία επισημαίνει ο καταγγέλλων. Άλλωστε, όπως αναφέρει ο προσφεύγων στο μεταγενέστερο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/53/07-01-2019 έγγραφό του (βλ. και ανωτέρω), ο … απέσυρε το εν λόγω … από την υπηρεσία της Google […].
- [σύνδεσμος] (Πρόκειται για το ίδιο … που αναφέρεται αναλυτικά πιο πάνω). 9 Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Σημειώνεται ότι, κατόπιν εξέτασης του εν λόγω συνδέσμου στις …, υπάρχουν πληροφορίες για το εν λόγω …, αλλά ο εν λόγω σύνδεσμος δεν παραπέμπει σε […] – οπότε και δεν μπορούν να ευρεθούν τα […]. Άλλωστε, όπως αναφέρει ο προσφεύγων στο μεταγενέστερο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/53/07-01-2019 έγγραφό του (βλ. και ανωτέρω), ο … απέσυρε το εν λόγω … από την υπηρεσία της Google και υπάρχει πλέον μία σύντομη περιγραφή αυτού.
- [σύνδεσμος] (Πρόκειται για το ίδιο … που αναφέρεται αναλυτικά πιο πάνω). Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Εν αντιθέσει με τους προηγούμενους συνδέσμους, στο συγκεκριμένο διατίθεται […] και υπάρχουν οι αναφορές στον Α.
- [σύνδεσμος] (Πρόκειται για το ίδιο … που αναφέρεται αναλυτικά πιο πάνω). Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] (Πρόκειται για το ίδιο … που αναφέρεται αναλυτικά πιο πάνω). Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Επίσης, ο ίδιος σύνδεσμος υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google 10 απάντησε στις … αρνητικά, χωρίς περαιτέρω τεκμηρίωση. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] (πρόκειται για τον σύνδεσμο που παρατίθεται στο μεταγενέστερο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/82/08-01-2019 έγγραφο). Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Οι σύνδεσμοι που εμπίπτουν στην κατηγορία Ζ είναι οι εξής: (το περιεχόμενό τους, όπως περιγράφεται στην ως άνω καταγγελία αλλά και στο μεταγενέστερο υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2319/27-03-2019 υπόμνημα του καταγγέλλοντα, παρατίθεται στο εμπιστευτικό παράρτημα της παρούσας. Στο παράρτημα παρατίθενται επίσης και οι μεταφράσεις στην ελληνική γλώσσα των σχετικών κειμένων, όπως αυτές εμφανίζονται στο ως άνω υπόμνημα του καταγγέλλοντα):
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Ο ίδιος σύνδεσμος επαναϋποβλήθηκε με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] 11 Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση των δικαιωμάτων. Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] 12 Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα. Η Google απάντησε στις … αρνητικά, αναφέροντας ότι έκανε την ανάλογη στάθμιση δικαιωμάτων. Επίσης, υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα.
- [σύνδεσμος] Υποβλήθηκε στη Google με το υπ’ αριθ. … αίτημα, για τον οποίο η Google απάντησε στις … ότι για τον εν λόγω σύνδεσμο είχε ήδη υποβληθεί αίτημα στο παρελθόν. Ωστόσο, δεν ευρέθη στα προηγούμενα αιτήματα. Η Αρχή κάλεσε την εταιρεία/φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης της Google, όπως νομίμως εκπροσωπείται, με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΞ/374/18-01-2019 έγγραφο της Αρχής, σε ακρόαση ενώπιον της Αρχής στη συνεδρίαση της 30-01-2019, για να εκθέσει διεξοδικά τις απόψεις της επί των ανωτέρω. Στη συνεδρίαση αυτή κλήθηκε για το συγκεκριμένο ζήτημα, με τη με αριθ. πρωτ. Γ/ΕΞ/375/18-01-2019 κλήση, και ο προσφεύγων Α. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας, διά της νομίμου εκπροσώπου του κας Χαράς Δαούτη, ζήτησε - με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/673/29-01-2019 αίτημα - και έλαβε από την Αρχή αναβολή για τη συζήτηση της υπόθεσης την Τετάρτη 13-03-
- Στη συνεδρίαση της 13-03-2019 παρέστησαν νομίμως, ως εκπρόσωποι του υπευθύνου επεξεργασίας, οι Ιωάννης Φιλιώτης και Χαρά Δαούτη. Επίσης, παρέστη νομίμως ο προσφεύγων Α, μαζί με τους Θ και Ι από την 13 εταιρεία …. Κατά την ακρόαση, τόσο οι ως άνω εκπρόσωποι του υπεύθυνου επεξεργασίας όσο και ο προσφεύγων με τους εκπροσώπους του εξέθεσαν προφορικά τις απόψεις τους. Κατόπιν της ακρόασης, και οι δύο πλευρές κατέθεσαν εμπροθέσμως στην Αρχή σχετικά υπομνήματα. Ειδικότερα, η Google κατέθεσε το υπ’ αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2387/28-03-2019 υπόμνημα (τα συνημμένα αυτού έγγραφα έλαβαν αριθμούς πρωτοκόλλου Γ/ΕΙΣ/2433/29-03-2019, Γ/ΕΙΣ/2434/29-03-2019 και Γ/ΕΙΣ/2436/29-03-2019 αντιστοίχως). Στο ως άνω υπόμνημα, η Google αναφέρει ότι στην εν λόγω υπόθεση αναφύονται δύο ζητήματα: Ι. Το πρώτο ζήτημα έγκειται στο εάν η Google, ως λειτουργούσα τη μηχανή αναζήτησης και παρέχουσα τις σχετικές με αυτή υπηρεσίες στο διαδίκτυο, έχει υποχρέωση να εξετάζει την ακρίβεια και νομιμότητα πληροφοριών που έχουν αναρτηθεί από άλλους φορείς (διαχειριστές ιστοσελίδων) και ανευρίσκονται (αλιεύονται) διά συγκεκριμένων συνδέσμων της μηχανής αναζήτησης, η εταιρεία αναφέρει ότι το ζήτημα της νομιμότητας ή ακριβείας της επίμαχης πληροφορίας εξετάζεται κατ’ αρχήν στα πλαίσια της δραστηριότητας του εκδότου ιστοτόπου. Έτσι, σύμφωνα με την εταιρεία, αν κατά την εξέταση της νομιμότητας της επίμαχης πληροφορίας στο πλαίσιο της δραστηριότητας αυτής (δηλαδή του εκδότου ιστοτόπου) διαπιστωθεί ότι είναι μη νόμιμη ή ανακριβής ή ψευδής, συκοφαντική κ.λπ. από την αρμόδια δικαστική ή διοικητική αρχή, τότε η κρίση αυτή επηρεάζει την υποχρέωση του φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης και επιβάλλει σε αυτόν την αφαίρεση του σχετικού συνδέσμου γιατί διαφορετικά θα επήρχετο καταστρατήγηση της περί του παρανόμου κρίσεως του αρμοδίου οργάνου. Δηλαδή, στην περίπτωση αυτή, ο φορέας της μηχανής αναζήτησης υποχρεούται να απαλείψει τον συγκεκριμένο σύνδεσμο (URL) ο οποίος αλιεύει ή παραπέμπει στην πληροφορία η οποία κρίθηκε από το αρμόδιο όργανο ως ανακριβής ή παράνομη. Παρόμοια υποχρέωση υφίσταται και όταν η επίμαχη πληροφορία απεσύρθη από τον φορέα (εκδότη) του ιστοτόπου στο οποίον είναι ανηρτημένη. Ως εκ τούτου, κατά τους ισχυρισμούς της εταιρείας, η Google τότε μόνο έχει την υποχρέωση να απαλείψει συγκεκριμένο σύνδεσμο από τη λειτουργούσα υπ’ αυτής μηχανή αναζήτησης, όταν ο εν λόγω σύνδεσμος αλιεύει ή παραπέμπει σε πληροφορία η οποία είτε κρίθηκε ανακριβής ή μη νόμιμη από αρμόδια δικαστική ή διοικητική αρχή είτε απεσύρθη από τον φορέα του ιστοτόπου όπου είχε αναρτηθεί. Προς επίρρωση του ανωτέρω ισχυρισμού, η Google παραπέμπει στην από 13 Μαΐου 2014 απόφαση του ΔΕΕ (C-131/12), αναφέροντας ειδικότερα ότι, σύμφωνα με αυτήν, αφενός η δραστηριότητα της μηχανής αναζήτησης στο διαδίκτυο «η οποία συνίσταται στον 14 εντοπισμό πληροφοριών που δημοσιεύουν ή αναρτούν στο διαδίκτυο τρίτοι στην αυτόματη ευρετηρίασή τους, στην προσωρινή αποθήκευσή τους και τελικώς στη διάθεσή τους στους χρήστες του διαδικτύου με ωρισμένη σειρά προτίμησης», συνιστά επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (σκ. 41, αρ. 1 του διατακτικού της εν λόγω απόφασης), αφετέρου «η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δραστηριότητας της μηχανής αναζήτησης διαφέρει από και συμπληρώνει τη δραστηριότητα των εκδοτών ιστοτόπου, η οποία συνίσταται στην ανάρτηση των δεδομένων αυτών σε σελίδα του διαδικτύου» (σκ. 35-38, 83-86). Η Google επισημαίνει ότι, με βάση τη διευκρίνιση αυτή και την επισήμανση ότι τα συμφέροντα των εμπλεκομένων μερών (φορέων εκμετάλλευσης μηχανής αναζήτησης, φορέων εκμετάλλευσης ή εκδοτών ιστοτόπων, υποκείμενο των δεδομένων, των χρηστών του διαδικτύου), η στάθμιση των οποίων λαμβάνεται υπόψη για τη διαγραφή ή κλείδωμα των επιμάχων πληροφοριών (δεδομένων), είναι διαφορετικά στο πλαίσιο της δραστηριότητας της μηχανής αναζήτησης από εκείνα στο πλαίσιο της δραστηριότητας των εκδοτών ιστοτόπων (βλ. σκ. 81- 87), η ρηθείσα απόφαση καταλήγει ότι ο φορέας εκμετάλλευσης μηχανής αναζήτησης υποχρεούται να απαλείψει «συνδέσμους προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές με το πρόσωπο», αν τούτο επιβάλλεται από τη στάθμιση των κρισίμων συμφερόντων και μάλιστα ακόμα αν η επίμαχη πληροφορία είναι νόμιμη (σκ. 88 και αρ. 3 του διατακτικού της). Περαιτέρω, η Google κάνει ειδική μνεία στις εκδοθείσες από την Ομάδα του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ κατευθυντήριες οδηγίες, αναφέροντας ειδικώς ότι, σύμφωνα με αυτές, «οι Αρχές Προστασίας δεν έχουν γενικώς την εξουσία και δεν νομιμοποιούνται να κρίνουν (ασχολούνται) με πληροφορίες οι οποίες είναι πιθανόν να συνιστούν αστικό ή ποινικό αδίκημα διαπραττόμενο διά του λόγου» εναντίον του «προσφεύγοντος, όπως εξύβριση, δυσφήμιση ή λιβελογράφημα. Στις περιπτώσεις αυτές, οι Αρχές Προστασίας συνήθως παραπέμπουν το υποκείμενο δεδομένων στην αστυνομία ή/και στο δικαστήριο αν ένα αίτημα απαλείψεως αποτελεσμάτων έχει απορριφθεί. Η θέση της Αρχής Προστασίας θα είναι διαφορετική αν ένα δικαστήριο έχει κρίνει ότι η δημοσίευση της πληροφορίας είναι πραγματικά ποινικό αδίκημα ή προσβάλλει άλλους νόμους. Παρόλα ταύτα, οι Αρχές Προστασίας παραμένουν αρμόδιες να αποφανθούν αν η νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων έχει τηρηθεί». Επίσης, η Google μνημονεύει το άρθρο 13 της οδηγίας 2000/31 ΕΚ (άρθρο 12 του π.δ. 131/2003) που ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του φορέως παροχής υπηρεσιών μηχανής αναζήτησης, το οποίο ορίζει: «
- Σε περίπτωση παροχής μιας υπηρεσίας της κοινωνίας της πληροφορίας, η οποία συνίσταται στη μετάδοση πληροφοριών 15 που παρέχει ένας αποδέκτης υπηρεσίας σε ένα δίκτυο επικοινωνιών, δεν υφίσταται ευθύνη του φορέα παροχής της υπηρεσίας, όσον αφορά την αυτόματη, ενδιάμεση και προσωρινή αποθήκευση των πληροφοριών, η οποία γίνεται με αποκλειστικό σκοπό να καταστεί αποτελεσματικότερη η μεταγενέστερη μετάδοση των πληροφοριών προς άλλους αποδέκτες της υπηρεσίας, κατ’ αίτησή τους, υπό τους όρους ότι ο φορέας παροχής υπηρεσιών: (…) (ε) ενεργεί άμεσα προκειμένου να αποσύρει τις πληροφορίες που αποθήκευσε ή να καταστήσει την πρόσβαση σε αυτές αδύνατη, μόλις αντιληφθεί ότι οι πληροφορίες έχουν αποσυρθεί από το σημείο του δικτύου στο οποίο βρίσκονταν αρχικά ή η πρόσβαση στις πληροφορίες κατέστη αδύνατη ή μια δικαστική ή διοικητική αρχή διέταξε την απόσυρση των πληροφοριών ή απαγόρευσε την πρόσβαση σε αυτές». Βάσει των ανωτέρω, η Google ισχυρίζεται στο υπόμνημά της ότι το αίτημα του προσφεύγοντος περί απαλείψεως των εξειδικευθέντων στην προσφυγή συνδέσμων (URLs) κατά το μέρος που στηρίζονται στη διισχυριζομένη από αυτόν ανακρίβεια των επιμάχων πληροφοριών θα ήταν νόμιμο και θα ηδύνατο να ικανοποιηθεί μόνο εάν ο προσφεύγων επικαλείτο αποφάσεις αρμόδιας δικαστικής ή διοικητικής αρχής, οι οποίες αποφαίνονται ότι οι πληροφορίες τη διαγραφή των οποίων ζητά ο προσφεύγων με την προσφυγή του είναι ανακριβείς ή μη νόμιμες ή/και εάν οι πληροφορίες είχαν ήδη αποσυρθεί από τους φορείς (εκδότες) των σχετικών ιστοτόπων. Ως προς τα πραγματικά περιστατικά της συγκεκριμένης περίπτωσης, η Google αναφέρει ότι ο προσφεύγων επικαλείται αφενός τις υπ’ αριθμούς … και … αποφάσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου … (εφεξής από κοινού οι «αποφάσεις») και αφετέρου την από … και με αρ. κατ. … αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου … (εφεξής η «αγωγή»), η οποία δεν έχει ακόμη συζητηθεί. Ως προς αυτές, η Google αναφέρει ότι δεν είναι ικανές να στηρίξουν και δεν στηρίζουν το περί διαγραφής αίτημα αφενός διότι η μία από τις αποφάσεις αυτές δεν έχει καταστεί τελεσίδικη και εκκρεμεί η κατ’ αυτής ασκηθείσα έφεση και αφετέρου οι αποφάσεις δεν διέταξαν την άρση της προσβολής της προσωπικότητας του προσφεύγοντος (ενάγοντος) διά της διαγραφής των κριθέντων ως δυσφημιστικών ή μη νόμιμων πληροφοριών ελλείψει σχετικού αιτήματος (βλ. κατωτ. παρ. 11-12). Επίσης, η Google αναφέρει ότι οι αποφάσεις αυτές απεφάνθησαν ότι οι εμφανιζόμενες στους προσδιορισθέντες από τον ίδιο ως διαγραπτέους συνδέσμους (εφεξής οι επίμαχοι σύνδεσμοι) πληροφορίες είναι ακριβείς και νόμιμες. Ειδικότερα, η Google αναφέρει ότι ο προσφεύγων δεν έχει ασκήσει έφεση κατά των αποφάσεων και, συνεπώς, ως προς αυτόν έχουν καταστεί τελεσίδικες και αμετάκλητες 16 εφόσον έχουν παρέλθει από την έκδοσή τους άνω των έξι
(6)ετών. Αντίθετα, κατά της υπ’ αριθμόν … αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ...… (ΠΠ...… …), η οποία έχει ταυτόσημο με την υπ’ αριθμόν … απόφαση του ιδίου δικαστηρίου (ΠΠ...… …) περιεχόμενο, έχει ασκηθεί έφεση από τους εναγόμενους (…, Γ και Β), η οποία δεν έχει ακόμη εκδικασθεί. Άρα, ως προς αυτούς η ρηθείσα απόφαση δεν έχει τελεσιδικήσει. Η Google επισυνάπτει στο υπόμνημά της τα σχετικά υπ’ αριθμούς … και … Πιστοποιητικά του Πρωτοδικείου …. Κατά συνέπεια, οι κρίσεις των αποφάσεων κατά το μέρος που απέρριψαν τις αιτιάσεις του προσφεύγοντος έχουν καταστεί και είναι αμετάκλητες και απρόσβλητες. Αντίθετα, οι κρίσεις της ΠΠ...… … κατά το μέρος που δέχθησαν τις αιτιάσεις του προσφεύγοντος έχουν προσβληθεί και εκκρεμούν ενώπιον του Εφετείου …, το οποίον θα αποφανθεί περί της ορθότητάς τους. H Google αναφέρει επίσης ότι από τα αιτητικά των αγωγών επί των οποίων εκδόθηκαν οι ΠΠ...… … και ΠΠ... … (οι οποίες επισυνάπτονται με το υπόμνημά της) προκύπτει ότι ο προσφεύγων δεν εζήτησε από τους συντάκτες των αρχικώς δημοσιευθέντων άρθρων τη διαγραφή αυτών ή/και την ανάρτηση άλλου σχετικού επανορθωτικού κειμένου στα φύλλα της εφημερίδας τους προς αποκατάσταση της αληθείας. Με βάση το αιτητικό των ως άνω αγωγών, οι ΠΠ... … και ΠΠ... … αφού απέρριψαν κατά το μεγαλύτερο μέρος αυτές (δηλ. τις αγωγές) δέχθησαν ότι οι περιεχόμενες στα σχετικά δημοσιεύματα πληροφορίες ήσαν όλες πλην τεσσάρων (τις οποίες παραθέτει η Google στο υπόμνημά της στη συνέχεια), αληθείς και νόμιμες, ανεγνώρισαν δε την υποχρέωση των εναγομένων να καταβάλουν τα αναφερόμενα σ’ αυτές ποσά τα οποία συμποσούνται σε …… ευρώ (το οποίο η Google αναφέρει ότι αντιστοιχεί σε ποσοστό 3% περίπου των αιτηθέντων ποσών) και «υπεχρέωσαν τους εναγόμενους να παραλείψουν στο μέλλον κάθε προσβολή της προσωπικότητας του ενάγοντος (προσφεύγοντος) με όμοια δημοσιεύματα» με απειλή χρηματικής ποινής και προσωπικής κρατήσεως. Έτσι, ελλείψει σχετικού αιτήματος, οι ΠΠ... … και ΠΠ... … δεν διέταξαν την άρση της προσβολής διά της υποχρεώσεως των εναγομένων να προβούν στη διαγραφή των πληροφοριών αυτών ή/και στην ανάρτηση οποιουδήποτε άλλου επανορθωτικού δημοσιεύματος. Κατά τους ισχυρισμούς της Google, οι αποφάσεις επιβεβαιώνουν τα κάτωθι: (α) Ότι ο προσφεύγων ίδρυσε και ήταν […] της εταιρείας «Π», αντικείμενο της οποίας […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), (β) Ότι η εταιρεία «Π», […]. Κατά το χρονικό διάστημα από το … και εντεύθεν […], χωρίς να ληφθεί οποιαδήποτε μέριμνα εκ μέρους της εταιρείας και κατ’ επέκταση του 17 προσφεύγοντος (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), (γ) Ότι ο προσφεύγων […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), (δ) Ότι ο προσφεύγων […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), (ε) Ότι η Εισαγγελία Εφετών […] και ότι εν συνεχεία η Εισαγγελία Εφετών … ανακάλεσε τα αιτήματα έκδοσης καθόσον εξέλιπαν οι λόγοι για τους οποίους είχε ζητηθεί […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), (στ) Ότι η εταιρεία «Π» […] διαμέσου των εταιρειών «Ρ», «Σ» και «Τ», οι οποίες διαχειρίζονταν … όπως ακριβώς και η εταιρεία «Π», […]. Κατά το χρονικό διάστημα … - … παρουσιάστηκαν κρούσματα […] από την εταιρεία «Ρ» (όπως ακριβώς και στην περίπτωση της «Π»). (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. …της ΠΠ... …), και (ζ) Ότι ο προσφεύγων […] μέσω εταιρειών […] (ενδεικτικά αναφέρονται οι εταιρείες «Ρ», «Σ», «Τ», «Υ» και «Φ») και ότι σε πολλές περιπτώσεις και υπό τις νέες εταιρείες […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …). H Google επισημαίνει επίσης στο υπόμνημά της ότι τα μόνα πραγματικά περιστατικά και λοιπές πληροφορίες που περιέχονται στα σχετικά δημοσιεύματα τα οποία κρίθηκαν από τις αποφάσεις ως μη αληθή και ως έχοντα σκοπό εξυβρίσεως του προσφεύγοντος είναι τα κάτωθι: (α) […] (βλ. φ. … της ΠΠ... …), (β) […] (βλ. φ. … της ΠΠ... …), (γ) […]. Στην πραγματικότητα, όπως αποφαίνεται και η ΠΠ... …, […] με αποτέλεσμα να δημιουργείται στον αναγνώστη η εντύπωση ότι […] (βλ. φ. … της ΠΠ... … και φ. … της ΠΠ... …), και (δ) Ότι υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση ή/και παραλληλισμός των ευθυνών μεταξύ αφενός του προσφεύγοντος και της εταιρείας του «Π» και αφετέρου των […] (βλ. φ. … της ΠΠ... …). Βάσει των ανωτέρω, η Google αναφέρει ως προς τις αιτιάσεις του προσφεύγοντος αναφορικά με τη διαγραφή συνδέσμων από τη μηχανή αναζήτησης της εταιρείας, σε σχέση με τα έξι θέματα στα οποία κατηγοριοποιούνται – κατά τον προσφεύγοντα – οι επίμαχοι σύνδεσμοι: Ως προς το ανωτέρω θέμα Α («Πληροφορίες και δεδοµένα σχετικά με […]”), οι ΠΠ... … και ΠΠ... … απεφάνθησαν αμετακλήτως ότι οι πληροφορίες τη διαγραφή των οποίων ζητά με την προσφυγή του ο προσφεύγων είναι ακριβείς και νόμιμες και, ως εκ τούτου, το αίτημα του προσφεύγοντος περί διαγραφής των επίμαχων συνδέσμων καθίσταται αβάσιμο 18 και πρέπει να απορριφθεί. Ως προς το ανωτέρω θέμα B (πληροφορίες ότι […]”), και οι πληροφορίες αυτές είναι και κρίθησαν αμετακλήτως ακριβείς και νόμιμες και, ως εκ τούτου, το αίτημα του προσφεύγοντος περί διαγραφής των επίμαχων συνδέσμων καθίσταται αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί. Ως προς το ανωτέρω θέμα Γ (πληροφορίες που […]”), οι αιτιάσεις αυτές δεν απετέλεσαν αντικείμενο της δίκης επί των οποίων εξεδόθησαν οι αποφάσεις και, συνεπώς, αυτές δεν απεφάνθησαν επί της βασιμότητας ή μη αυτών. Κατά τη Google, το γεγονός ότι δεν είχε γίνει επίκληση ουδέ προσβολή των πληροφοριών αυτών με τις αγωγές και δεν είχαν, συνεπώς, αποτελέσει αντικείμενο της δίκης που κατέληξε στην έκδοση των αποφάσεων δημιουργεί αμφιβολίες αν οι πληροφορίες αυτές αποτελούν περιεχόμενο των επιμάχων συνδέσμων. Κατ’ ακολουθίαν, το αίτημα περί διαγραφής των επιμάχων συνδέσμων είναι αβάσιμο αφού, όχι μόνον δεν μπορεί να στηριχθεί και δεν στηρίζεται στις επικληθείσες από τον προσφεύγοντα αποφάσεις, αλλ’ επιπροσθέτως γεννώνται, κατά τη Google, σοβαρές αμφιβολίες περί της υπάρξεως των προβληθεισών αιτιάσεων αφού δεν προσδιορίζονται ουδέ εξειδικεύονται οι συγκεκριμένοι σύνδεσμοι οι οποίοι, κατά τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντος, περιέχουν τις ως άνω πληροφορίες. Ως προς το ανωτέρω θέμα Δ (πληροφορίες που, κατά τον προσφεύγοντα, συνιστούν ρητορική μίσους/συκοφαντία/δυσφήμιση και αναφέρονται στο όνομα του Α με απαξιωτικό τρόπο), οι χαρακτηρισμοί αυτοί εμπεριέχονται στα δημοσιεύματα τα οποία απετέλεσαν αντικείμενο των δικών επί των οποίων εκδόθησαν οι επικληθείσες αποφάσεις και τα οποία κατά το μέρος που περιείχαν τις πληροφορίες - χαρακτηρισμούς αυτούς κρίθηκαν ότι δεν είναι συκοφαντικά ουδέ αποτελούν εξύβριση γιατί περιέχουν αληθείς πληροφορίες. Έτσι, κατά τη Google, οι επικληθείσες από τον προσφεύγοντα αποφάσεις όχι μόνον δεν στηρίζουν τη ρηθείσα αιτίαση, αλλ’ αντιθέτως επιβεβαιώνουν την αβασιμότητα αυτής. Άρα, το αίτημα περί διαγραφής των μη εξειδικευθέντων συνδέσμων που περιέχουν τις ως άνω αληθείς πληροφορίες στερείται οιουδήποτε ερείσματος. Ως προς το ανωτέρω θέμα E (πληροφορίες […]), οι εν λόγω πληροφορίες είναι ακριβώς ίδιες με εκείνες που αναφέρονται υπό στοιχεία Α, Β και Δ και οι οποίες όπως έχει λεχθεί κρίθησαν αμετακλήτως από τις επικληθείσες αποφάσεις ως ακριβείς και νόμιμες και μη στοιχειοθετούσες συκοφαντική δυσφήμιση ουδέ εξύβριση – ενώ, σε κάθε περίπτωση, η επικληθείσα αγωγή δεν έχει ακόμη συζητηθεί ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και δεν είναι ικανή να στηρίξει το αίτημα διαγραφής των περιγραφομένων στην αγωγή 19 πληροφοριών. Ως προς το ανωτέρω θέμα ΣΤ (αληθινές πληροφορίες που αναφέρουν το όνομα του Α […] κ.λπ.), οι εν λόγω πληροφορίες είναι ακριβείς, όπως συνομολογεί ο προσφεύγων, και ως εκ τούτου, το αίτημα του προσφεύγοντος περί διαγραφής των προσδιορισθέντων συνδέσμων που περιέχουν τις ρηθείσες αληθείς πληροφορίες είναι αβάσιμο και πρέπει να απορριφθεί. Η Google αναφέρει ότι έχει διαγράψει τους υπ’ αριθ. 9, 13, 17, 23 και 29 συνδέσμους που περιέχουν πληροφορίες οι οποίες έχουν ήδη αποσυρθεί από τους φορείς των σχετικών ιστοτόπων, συμμορφούμενη με τις ισχύουσες ρυθμίσεις του ενωσιακού δικαίου1. ΙΙ. Το δεύτερο ζήτημα έγκειται στο εάν η GOOGLE οφείλει - και σε καταφατική περίπτωση υπό ποιους όρους - να διαγράψει συγκεκριμένους συνδέσμους (URLs) οι οποίοι διαπιστώνεται ότι περιέχουν ακριβείς και νόμιμες πληροφορίες και των οποίων τη διαγραφή έχει ζητήσει ο ενδιαφερόμενος κατ’ επίκληση του δικαιώματος στη λήθη. Ως προς αυτό, η Google αναφέρει ότι οι επίμαχες πληροφορίες που αφορούν στον προσφεύγοντα και οι οποίες ανευρίσκονται με τη λειτουργούσα από τη Google μηχανή αναζήτησης δεν είναι διαγραπτέες, αφού αφορούν στην επαγγελματική δραστηριότητα προσώπου (δηλαδή του προσφεύγοντος) ο οποίος διαδραμάτισε και συνεχίζει να διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στον δημόσιο βίο, και ο οποίος, όπως ο ίδιος ο προσφεύγων δήλωσε κατά την επ’ ακροατηρίω συζήτηση, απετέλεσε […]. Έτσι, οι πληροφορίες αυτές, εφόσον αφορούν στην επαγγελματική δραστηριότητα του προσφεύγοντος, συνεχίζουν να ενδιαφέρουν την κοινή γνώμη και δεν είναι διαγραπτέες. Κατά μείζονα λόγο, οι επίμαχοι σύνδεσμοι δεν πρέπει να διαγραφούν αφού οι περιεχόμενες σ’ αυτούς πληροφορίες αφενός είναι αληθείς και νόμιμες (όπως ήδη έχει σχετικώς επιχειρηματολογήσει η Google ανωτέρω) και αφετέρου προέρχονται από δημοσιεύσεις ουχί ανταγωνιστών του προσφεύγοντος αλλά […], η οποία, όπως δέχθησαν και οι αποφάσεις, υπερασπίζετο και συνεχίζει να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των … και προστατεύει αυτούς (βλ. φ. … της ΠΠ... …, … της ΠΠ... …). Από την πλευρά του, ο προσφεύγων, με το ως άνω υπόμνημά του προς την Αρχή, αναφέρει – μεταξύ άλλων – τα εξής: α) Είναι ήδη συνταξιούχος από το έτος …, επομένως ανενεργός επαγγελματικά εδώ και … χρόνια. Κατά το έτος … υπήρξε νόμιμος εκπρόσωπος και κύριος μέτοχος της εταιρείας «Π» με έδρα …, η οποία […]. Το σύνολο των μετοχών των ανωτέρω Η Google αναφέρει επίσης τη διαγραφή, για τους ίδιους λόγους, και άλλων τριών συνδέσμων, οι οποίοι όμως δεν εμφανίζονται στα έγγραφα του προσφεύγοντα προς την Αρχή. 1 20 εταιρειών, τόσο δηλαδή των … όσο και της διαχειρίστριας αυτών «Π», ανήκε στην εταιρεία χαρτοφυλακίου με την επωνυμία «Π» […]. Μέχρι τότε η εταιρεία χρησιμοποιούσε ως κεφάλαιο κίνησης, πέραν των τεραστίων ιδίων κεφαλαίων, δανειακά κεφάλαια από Τράπεζες έναντι υποθηκών […]. Στη συνέχεια, η εταιρεία επέλεξε να χρησιμοποιεί δανειακά κεφάλαια […] να βελτιώσει ακόμη περισσότερο τα ήδη τότε εντυπωσιακά – όπως αναφέρει ο προσφεύγων οικονομικά μεγέθη της. Οι … εταιρείες χρησιμοποιούσαν, ως […], … … μέχρι περίπου το έτος …. Στη συνέχεια όμως, λόγω αναζήτησης φθηνότερου και παραγωγικότερου εργατικού δυναμικού, στράφηκαν προς τη … Αγορά. Υπεγράφη έτσι, μέσω της διαχειρίστριας εταιρείας, συλλογική σύμβαση εργασίας με τη … αγορά. Μετά την κατάρρευση … η διαχειρίστρια εταιρεία «Π» υπέγραψε νέα συλλογική σύμβαση με τη …, δηλαδή το … σωματείο του … κράτους η οποία ήταν συμβεβλημένη με την … […], τη διεθνή συνδικαλιστική οργάνωση εργαζομένων στον κλάδο … η οποία εδρεύει …. Η … θέλοντας – κατά τον προσφεύγοντα - να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο […] άρχισε να πιέζει προς διαπραγμάτευση μαζί της, παρακάμπτοντας τη …, ώστε να εισπράττει πλέον η ίδια τις ετήσιες εισφορές των […]. Η εταιρεία δεν συμφωνούσε με μια τέτοια προοπτική. Ωστόσο, αυτή η διαφωνία έφερε την εταιρεία σε αντιπαράθεση με το … εργατικό σωματείο […], κάτι το οποίο, κατά τον προσφεύγοντα, επέφερε πολύ δυσάρεστες συνέπειες για τη μετέπειτα πορεία της. Συγκεκριμένα, ο προσφεύγων αναφέρει ότι η … ξεκίνησε από τις αρχές του … έναν «… ανελέητο πόλεμο κατά της εταιρείας μέσω ελεγχόμενων από αυτήν εφημερίδων». Ως συνέπεια αυτής της κατάστασης, κλονίστηκε η πίστη της εταιρείας στην αγορά, γεγονός καταλυτικό για την ομαλή πορεία της στον … χώρο, καθώς η … προέβη μέσω των μελών της σε μαζικές και ταυτόχρονες […] περίπου … της εταιρείας […] και επιπλέον μεθόδευσε – όπως αναφέρει ο προσφεύγων - μέσω του Τύπου την τεράστια προβολή όλων αυτών των γεγονότων με αποτέλεσμα […]. Τα παραπάνω είχαν ως αποτέλεσμα να μειωθούν δραστικά τα έσοδα της εταιρείας, η οποία δεν μπόρεσε να καλύψει τις οφειλές της προς τους πιστωτές της και οδηγήθηκε τελικά στην πτώχευση. Στο πλαίσιο της προαναφερθείσας επίθεσης ήταν δημοσιεύματα της … εφημερίδας «…», καθώς και της «…», για τα οποία ο προσφεύγων αναφέρει ότι έπληξαν τόσον τον ίδιο προσωπικά όσο και την πιστοληπτική ικανότητα της εταιρείας του, τα οποία ανέφεραν ότι είχε δήθεν […], ενώ οι αναφορές στο πρόσωπό του εμπεριείχαν 21 χαρακτηρισμούς όπως '[…]' κ.λπ. Συνεπεία των ανωτέρω, ο προσφεύγων υπέβαλε:
- i)κατά της εταιρείας …που εκδίδει την εφημερίδα … και του συντάκτη της Δ τη με γενικό αριθμό κατάθεσης … και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου … Αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου … και
- ii)κατά της εταιρείας … που εκδίδει την εφημερίδα της … και των συντακτών της Β και Γ τη με γενικό αριθμό κατάθεσης … και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου … Αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου ... και iii) κατέθεσε στην Εισαγγελία Πλημμελειοδικών ... την υπ’ αρ. … μήνυση - έγκληση κατά των ως άνω φυσικών προσώπων με τις κατηγορίες της ηθικής αυτουργίας στην τέλεση της συκοφαντικής δυσφήμισης και της ψευδορκίας μάρτυρα. Τα αιτήματα των αγωγών αφορούσαν κυρίως στην καταβολή αποζημίωσης ως χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη την οποία είχε υποστεί και την απαγόρευση εφεξής ανάλογων δυσφημιστικών δημοσιευμάτων. Επί των ανωτέρω αγωγών εκδόθηκαν οι με αριθμό … και … αποφάσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου … – τις οποίες ο προσφεύγων είχε ήδη επισυνάψει στην αρχική καταγγελία που υπέβαλε στην Αρχή και επαναϋπέβαλε ως συνημμένα του υπομνήματός του - η πρώτη κατά τη … και η δεύτερη κατά της …, οι οποίες, όπως επισημαίνει ο ίδιος, τον δικαίωσαν καθώς: α) Δέχτηκαν ότι τα εν λόγω δημοσιεύματα είναι δυσφημιστικά και προσβάλλουν βάναυσα την προσωπικότητά του. β) Υποχρέωσαν τους εναγόμενους να παραλείψουν κάθε προσβολή της προσωπικότητάς του με όμοια δημοσιεύματα. γ) Όρισαν για κάθε ενδεχόμενη παραβίαση των ανωτέρω υποχρεώσεων το ποσό των …. Ευρώ σε βάρος κάθε εναγόμενου και προσωπική κράτηση […] . δ) Επιδίκασαν συνολική αποζημίωση η οποία ανέρχεται στο ποσό των …… Ευρώ. Ακολούθως, ο προσφεύγων παραθέτει αυτούσια αποσπάσματα από τις ως άνω αναφερόμενες αποφάσεις του Πολυμελούς Πρωτοδικείου …. Ειδικότερα, από την απόφαση … παραθέτει απόσπασμα από το φ. … και το φ. …, ενώ από την απόφαση … παραθέτει απόσπασμα από το φ. …, φ. … και φ. … (το περιεχόμενο των εν λόγω αποσπασμάτων επεξηγείται ακολούθως στο σκεπτικό της παρούσας). Ο προσφεύγων αναφέρει επίσης στο υπόμνημά του ότι η … ουδέποτε άσκησε έφεση κατά της με αριθμό … πρωτόδικης, όπως προκύπτει από το … Πιστοποιητικό περί μη Κατάθεσης Τακτικών ή Έκτακτων 'Ένδικων Μέσων (επισυνάπτεται στο υπόμνημά του), ενώ η … άσκησε τη με γενικό αριθμό κατάθεσης … και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου … έφεση. Στη συνέχεια, δυνάμει του Ιδιωτικού Συμφωνητικού Εξώδικου Συμβιβασμού που υπεγράφη μεταξύ του ιδίου και της εταιρείας …, του Β και του Γ (το οποίο επίσης 22 επισυνάπτεται στο υπόμνημά του), οι εναγόμενοι αναγνώρισαν ότι τα εν λόγω δημοσιεύματα ήταν προσβλητικά της προσωπικότητάς του και δήλωσαν ότι θα παραιτηθούν από το δικόγραφο της έφεσης, καθώς και ότι θα απέχουν από παρόμοια δημοσιεύματα που προσβάλλουν την τιμή και την υπόληψή του, ενώ του κατέβαλαν μέρος του επιδικασθέντος ποσού. Περαιτέρω, ο προσφεύγων στο υπόμνημά του αναφέρει ότι: Oι ως άνω αναφερόμενοι σύνδεσμοι 1, 2, 3, 4 και 16 αναπαράγουν ουσιαστικά
- i)δημοσιεύματα της εφημερίδας … τα οποία έχουν αξιολογηθεί ως δυσφημιστικά με βάση τις σχετικές αποφάσεις. Περαιτέρω, τα σχετικά άρθρα των συνδέσμων 1-4 έχουν δημοσιευθεί πριν το …, περιέχουν αναληθείς και μη επίκαιρες ειδήσεις και οποιαδήποτε διατήρησή τους στον ιστότοπο της Google προσκρούει στα κριτήρια που έχουν τεθεί από την Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ (βλ. και ανωτέρω σχετική αναφορά στο υπόμνημα της Google), καθώς δεν είναι δημόσιο πρόσωπο, είναι συνταξιούχος και ανενεργός επαγγελματικά εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Αντίστοιχα, το άρθρο στο οποίο παραπέμπει ο σύνδεσμος 16, αν και έχει δημοσιευτεί πριν … χρόνια, αναφέρεται σε εποχή για την οποία έχουν παρέλθει περισσότερα από … χρόνια.
- ii)Oι ως άνω αναφερόμενοι σύνδεσμοι 5, 6 και 7 περιέχουν αναληθείς αναφορές με τη μορφή επιβεβαιωμένου γεγονότος, το οποίο, ωστόσο, δεν έχει ποτέ αποδειχθεί με δικαστική απόφαση ή με άλλο πρόσφορο μέσο. Περαιτέρω, τα σχετικά άρθρα έχουν δημοσιευθεί είτε το … είτε νωρίτερα, περιέχουν αναληθείς ειδήσεις και οποιαδήποτε διατήρησή τους στον ιστότοπο της Google προσκρούει στα κριτήρια που έχουν τεθεί από την Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ, καθώς δεν είναι δημόσιο πρόσωπο, είναι συνταξιούχος και ανενεργός επαγγελματικά εδώ και πάρα πολλά χρόνια. iii) Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 9 παραπέμπει σε άρθρο το οποίο έχει δημοσιευθεί το …, αναφέρεται σε […] και ενδέχεται να περιέχει αληθείς αναφορές οι οποίες, ωστόσο, δεν αφορούν τον προσφεύγοντα, αφού οι […], οι οποίες ήταν αποκλειστικά και μόνο υπεύθυνες για […]. Συνεπακόλουθα, οποιαδήποτε σύνδεση του ονόματός του και διατήρησής του στον ιστότοπο της Google στα σχετικά δημοσιεύματα προσκρούει στα κριτήρια που έχουν τεθεί από την Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ, καθώς δεν είναι δημόσιο πρόσωπο, είναι συνταξιούχος και ανενεργός επαγγελματικά εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Αντίστοιχα, 23 ισχύουν και για τον ως άνω αναφερόμενο σύνδεσμο 18, ο οποίος παραπέμπει σε άρθρο το οποίο έχει δημοσιευθεί το …, αναφέρεται σε […] και ενδέχεται να περιέχει αληθείς αναφορές οι οποίες, ωστόσο, δεν αφορούν τον προσφεύγοντα για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.
- iv)Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 10 επιχειρεί σύνδεση του ονόματός του με […] και περιέχει σαφή υπονοούμενα ότι εμπλέκεται κατά τρόπο που δεν διευκρινίζεται σε […] το οποίο είναι απολύτως αναληθές και δυσφημιστικό για το πρόσωπό του.
- v)Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 11 αναπαράγει ουσιαστικά δημοσιεύματα της εφημερίδας … τα οποία αφορούν – κατά τους ισχυρισμούς του προσφεύγοντα – ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να διαγραφεί.
- vi)Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 12 αναφέρεται σε γεγονότα τα οποία έχουν κριθεί από τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις και, επιπλέον, το σχετικό άρθρο αναφέρεται στο έτος …, οπότε η διατήρησή τους στον ιστότοπο της Google προσκρούει στα κριτήρια που έχουν τεθεί από την Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ, καθώς δεν είναι δημόσιο πρόσωπο, είναι συνταξιούχος και ανενεργός επαγγελματικά εδώ και πάρα πολλά χρόνια. vii) Οι ως άνω αναφερόμενοι σύνδεσμο 13, 14 και 15 αναφέρονται σε δημοσιεύσεις οι οποίες έχουν κριθεί ως δυσφημιστικές από τις σχετικές δικαστικές αποφάσεις και, ως εκ τούτου, πρέπει να διαγραφούν άμεσα. viii) Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 17 παραπέμπει σε άρθρο το οποίο παρουσιάζει προσωπικές γνώμες του συντάκτη του ως επιβεβαιωμένα γεγονότα χωρίς να παρέχει καμία νομική τεκμηρίωση. Συνεπακόλουθα, το σχετικό άρθρο προσκρούει στα κριτήρια που έχουν τεθεί από την Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ, καθώς τα δεδομένα δεν είναι ακριβή και δεν έχουν νομική τεκμηρίωση.
- ix)Ο ως άνω αναφερόμενος σύνδεσμος 19 παραπέμπει σε … το οποίο παρουσιάζει τον Α […]. Στο ίδιο … παραπέμπουν και οι σύνδεσμοι 20-23. Το σχετικό … έχει αποσυρθεί κατόπιν επικοινωνίας […] και οι σχετικοί σύνδεσμοι δεν εξυπηρετούν, κατά τον προσφεύγοντα, σε τίποτα. Περαιτέρω, έχουν κινηθεί όλες οι νομικές διαδικασίες κατά των […], δηλαδή έχει κατατεθεί η με γενικό αριθμό κατάθεσης … και αριθμό κατάθεσης δικογράφου … αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου […] κατά του Ε, του ΣΤ, του Ζ και του Η, δικάσιμος της οποίας έχει οριστεί η …, με την οποία ο προσφεύγων ζητά οι εναγόμενοι να παύσουν την 24 προσβολή της προσωπικότητάς του και να επιδικασθεί χρηματική ικανοποίηση … Ευρώ.
- x)Οι ως άνω αναφερόμενοι σύνδεσμοι 25-36 δεν παραπέμπουν μεν σε συκοφαντικές δημοσιεύσεις, ωστόσο είναι ανακριβείς και παραπλανητικές, καθώς παρουσιάζουν τον προσφεύγοντα να […], κάτι το οποίο πλέον δεν ισχύει, καθώς είναι συνταξιούχος από το … και ανενεργός επαγγελματικά εδώ και πολλά χρόνια, ενώ αποσκοπούν στο να τον συνδέσουν με […] οι οποίες, παρότι είναι νόμιμες, έχουν συνδεθεί στην Ελλάδα με […]. Περαιτέρω, οι σχετικοί σύνδεσμοι παραπέμπουν σε αναφορές οι οποίες προσκρούουν σε πολλά από τα κριτήρια τα οποία έχει θέσει η Ομάδα Εργασίας του Άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ: ειδικότερα, δεν αφορούν σε δημόσιο πρόσωπο και δεν είναι επιβεβαιωμένες και επίκαιρες. Ως εκ τούτου, πρέπει να διαγραφούν άμεσα. Σημειώνεται επίσης ότι, τόσο στο υπόμνημά του όσο και στην αρχική του καταγγελία, ο προσφεύγων μνημονεύει και τον σύνδεσμο: [σύνδεσμος] (εφεξής, σύνδεσμος υπ’ αριθμ. 37), για τον οποίο στο υπόμνημά του αναφέρει ότι αποσκοπεί στη δυσφήμισή του, καθώς, αν και αναφέρεται το όνομά του στον τίτλο, όταν «ανοίξει» κάποιος τον σχετικό σύνδεσμο δεν υπάρχει καμία αναφορά ούτε σύνδεση με τον ίδιο και πολύ περισσότερο καμία νομική τεκμηρίωση σχετικά με το πώς αυτός συνδέεται με τον τίτλο του άρθρου. Ως εκ τούτου, κατά τον προσφεύγοντα, ο εν λόγω σύνδεσμος πρέπει να διαγραφεί άμεσα. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης δεν προκύπτει ότι ο προσφεύγων ζήτησε από τη Google την αφαίρεση αυτού του συνδέσμου. Ο προσφεύγων επίσης στο υπόμνημά του αναφέρει ότι η Google επέλεξε είτε να παραλείψει να απαντήσει εντός της προθεσμίας των 15 ημερών είτε να απαντήσει αρνητικά και χωρίς να τεκμηριώσει νομικά τις απαντήσεις της. Περαιτέρω, ο προσφεύγων στο υπόμνημά του αναφέρει ότι από την πάγια πρακτική των Ελληνικών Δικαστηρίων καθίσταται σαφές ότι η ενημέρωση του ευρύτερου κοινού, είτε αυτή διενεργείται έντυπα είτε ηλεκτρονικά, δεν μπορεί να θίγει το θεμελιώδες ατομικό Δικαίωμα στην προσωπικότητα και οποιαδήποτε σχετική έκφανσή του ούτε να υπερβαίνει τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Περαιτέρω, την ίδια πρακτική της στάθμισης των αντικρουόμενων συμφερόντων ακολουθεί και η Ευρωπαϊκή Νομοθεσία καθώς και η Νομολογία των 25 Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων, καθώς επιχειρείται η στάθμιση από τη μία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και από την άλλη της ενημέρωσης του κοινού, το οποίο επιβάλλεται μόνον σε περιοριστικές περιπτώσεις, όταν πρόκειται για δημόσιο πρόσωπο που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον δημόσιο βίο. Ο προσφεύγων κάνει επίσης ειδική αναφορά στον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, αναφέροντας ότι ο κανονισμός αυτός επιχειρεί να δημιουργήσει ένα αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας των προσωπικών δεδομένων, καθώς επίσης και ότι ορίζει μία σειρά δικαιωμάτων, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα στη διαγραφή ή δικαίωμα στη λήθη (άρ. 17 του κανονισμού), το περιεχόμενο του οποίου καταγράφει ο προσφεύγων στο υπόμνημά του με την επισήμανσή του ότι, σύμφωνα με το άρθρο αυτό, καθίσταται σαφές ότι παρέχεται στο φυσικό πρόσωπο, ως υποκείμενο των δεδομένων, η δυνατότητα να ασκήσει το σχετικό δικαίωμα και να ζητήσει τη διαγραφή των δεδομένων που το αφορούν όταν συντρέχει διαζευκτικά έστω και μία από τις περιπτώσεις που απαριθμούνται στο εν λόγω άρθρο, ενώ ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να διαγράψει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση τα δεδομένα. Επιπροσθέτως, ο προσφεύγων στο υπόμνημά του κάνει επίσης μνεία, όπως αντιστοίχως έκανε και η Google, στην από 13 Μαΐου 2014 απόφαση του ΔΕΕ (C-131/12), αναφέροντας, μεταξύ άλλων, ότι Δικαστήριο έκρινε, κατ’ ουσίαν, ότι προκειμένου να προστατεύονται τα δικαιώματα πρόσβασης και εναντίωσης που κατοχυρώνονται στο άρθρο 12, στοιχείο β’, και στο άρθρο 14, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α’, της οδηγίας 95/46/ΕΚ, και εφόσον πληρούνται οι οριζόμενες σε αυτά προϋποθέσεις, η μηχανή αναζήτησης υποχρεούται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να απαλείφει από τον κατάλογο αποτελεσμάτων, ο οποίος εμφανίζεται κατόπιν αναζήτησης που έχει διενεργηθεί με βάση το ονοματεπώνυμο ενός προσώπου, συνδέσμους προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές με το πρόσωπο αυτό. Το Δικαστήριο διευκρίνισε ότι τέτοια υποχρέωση μπορεί να υφίσταται επίσης στην περίπτωση κατά την οποία το ονοματεπώνυμο αυτό ή οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν διαγραφεί προηγουμένως ή ταυτοχρόνως από τις ως άνω ιστοσελίδες, η υποχρέωση δε αυτή ισχύει ακόμη και όταν αυτή καθαυτή η δημοσίευση των επίμαχων πληροφοριών στις εν λόγω ιστοσελίδες είναι νόμιμη (ο προσφεύγων παραπέμπει σχετικώς στη σκέψη 88, σημείο 3 του διατακτικού). Ο προσφεύγων αναφέρει επίσης ότι, καταρχάς, το Δικαστήριο έκρινε ότι ακόμη και η αρχικά νόμιμη επεξεργασία μη ανακριβών δεδομένων μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να καταστεί αντίθετη με την οδηγία 95/46/ΕΚ, εφόσον τα 26 εν λόγω δεδομένα πάψουν να είναι απαραίτητα για τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή υπέστησαν επεξεργασία, ιδίως όταν τα δεδομένα είναι ακατάλληλα, δεν είναι ή έχουν πάψει να είναι συναφή με το οικείο ζήτημα ή είναι υπερβολικά σε σχέση με τους ως άνω σκοπούς ή με τον χρόνο που έχει παρέλθει (σκέψη 93). Ο προσφεύγων επίσης αναφέρει ότι, σύμφωνα με το Δικαστήριο, όταν, για ειδικούς λόγους, όπως ο ρόλος που διαδραματίζει το εν λόγω υποκείμενο στον δημόσιο βίο, προκύπτει ότι η επέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματά του δικαιολογείται από το υπέρτερο συμφέρον του κοινού για πρόσβαση στην επίμαχη πληροφορία συνεπεία της εμφάνισής της στον προαναφερθέντα κατάλογο, τότε η διαπίστωση ότι τα δικαιώματα του υποκειμένου υπερέχουν όχι μόνον του οικονομικού συμφέροντος της μηχανής αναζήτησης αλλά και του συμφέροντος του κοινού να αποκτήσει την πληροφορία αυτή στο πλαίσιο αναζήτησης με βάση το ονοματεπώνυμό του δεν ισχύει (σκέψη 97, σημείο 4 του διατακτικού). Εν κατακλείδι, ο προσφεύγων, αφού επικαλείται τις υπ’ αριθμ. 82/2016, 83/2016 και 84/2016 αποφάσεις της Αρχής, αναφέρει ως προς τη στάθμιση των αντικρουόμενων δικαιωμάτων ότι:
- i)Οι εν λόγω σύνδεσμοι αναφέρουν ανακριβείς πληροφορίες ή συνδέονται με πληροφορίες συκοφαντικές, δυσφημιστικές, που συνιστούν ρητορική μίσους, τα δε δεδομένα αντικατοπτρίζουν προσωπική γνώμη και όχι επιβεβαιωμένο γεγονός,
- ii)οι πληροφορίες που αναφέρουν αφορούν περιστατικά που έλαβαν χώρα εδώ και … και πλέον χρόνια, iii) η δημοσιοποίηση των δεδομένων έχει δυσανάλογα αρνητικές επιπτώσεις για την ιδιωτική του ζωή, καθώς θίγει την υπόληψη και την αξιοπιστία του έναντι του κοινωνικού περιβάλλοντός του,
- iv)τα δεδομένα που αναφέρονται στους ανωτέρω συνδέσμους δεν είναι πλέον απαραίτητα σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή υποβλήθηκαν κατ’ άλλον τρόπο σε επεξεργασία,
- v)δεν είναι πλέον δημόσιο πρόσωπο ούτε διαδραματίζει κάποιον ρόλο στη δημόσια ζωή, δεδομένου ότι είναι συνταξιούχος και εδώ και πολλά χρόνια ανενεργός επαγγελματίας,
- vi)ακόμα και αν θεωρηθούν αληθή υποτιθέμενα κάποια πραγματικά περιστατικά θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η θέση του στη δημόσια ζωή, η φύση και η αναγκαιότητα της πληροφορίας, ο σκοπός και τα κίνητρα της δημοσιογραφικής έρευνας καθώς και η έκταση της προσβολής, καθώς η διάδοση ακόμα και αληθών γεγονότων προσβλητικών της τιμής παραμένει παράνομη, αν από τον τρόπο που εκδηλώθηκε ή από τις περιστάσεις υπό τις οποίες έλαβε χώρα η συμπεριφορά προκύπτει σκοπός εξύβρισης, vii) σε κάθε περίπτωση, οι ποινικές καταδίκες ενός προσώπου είναι ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα για τον λόγο ότι είναι ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι το άτομο θα μπορέσει να συνεχίσει τη ζωή του, χωρίς να βαρύνεται αιωνίως με το στίγμα παρελθόντων παραπτωμάτων του, τυχόν δε 27 λόγοι δημοσίου συμφέροντος διασφαλίζονται με τον θεσμό της τήρησης ποινικού μητρώου. Άλλως, η συλλογή και διάδοση δεδομένων σχετικών με ποινικές καταδίκες, χωρίς να συντρέχει έντονο δημόσιο συμφέρον για τη δημοσιοποίησή τους, αποτελεί παράνομη επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 2472/1997, viii) ένας συνταξιούχος δεν είναι προφανώς πρόσωπο της επικαιρότητας πoυ ενδιαφέρει το κοινό. Περαιτέρω, τα […] που αντιμετωπίζει ένας …, η … του ή ακόμα και οι […] του για ποινικοποιημένες παραβάσεις […] αποτελούν συνηθισμένο φαινόμενο. Η ανακοίνωση δε γεγονότων, όπως η […], είναι βεβαίως δικαιολογημένη για να λάβουν φερ’ ειπείν γνώση οι προτιθέμενοι να συναλλαχθούν μαζί του. Όμως για τον λόγο αυτό, ο νομοθέτης προβλέπει ειδικούς τρόπους δημοσιότητας, π.χ. εγγραφή στα δημόσια βιβλία. Η αναγκαιότητα δε της δημοσίευσης είναι επιτακτικότερη και το συμφέρον του κοινού για πληροφόρηση είναι εντονότερο, όταν η είδηση είναι πρόσφατη. Η Εταιρεία Π […] κατά τα μέσα της δεκαετίας του … και, συνεπώς, η πάροδος του χρόνου πρέπει να συνεκτιμηθεί κατά την κρίση του αν το κοινό έχει δικαιολογημένο συμφέρον να πληροφορηθεί σχετικώς, διότι αλλιώς μία … ατυχία ή … επιχειρηματικές δραστηριότητες μίας συγκεκριμένης περιόδου της ζωής του επιχειρηματία προβαλλόμενες από τον Τύπο συνεχώς και αενάως θα τον καταδίκαζαν σε ισόβιο στιγματισμό και αφανισμό. Η εντονότατη προσβολή της τιμής ενός επιχειρηματία του κλάδου … που προκαλείται από ισχυρισμούς όπως, ενδεικτικά, ότι […], δημιουργεί ανάλογη υποχρέωση ενδελεχούς έρευνας και διασταύρωσης της ορθότητάς τους πριν από την εξωτερίκευσή τους,
- ix)ένα δημοσίευμα διανθισμένο με μειωτικούς και ειρωνικούς χαρακτηρισμούς όπως π.χ. '[…]' κ.λπ., οι οποίες παρουσιάζονται κατά τρόπο ώστε να τραβούν την προσοχή του αναγνώστη και να αποτυπώνονται στη μνήμη του, υπερβαίνει προφανώς το αναγκαίο μέτρο για την ενημέρωση του κοινού και αποτελεί προσωπική επίθεση. Η Αρχή, μετά από εξέταση όλων των στοιχείων του φακέλου καθώς και των προφορικών ισχυρισμών που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της ακρόασης της 13-03-2019, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκρινίσεις του βοηθού εισηγητή, ο οποίος στη συνέχεια αποχώρησε πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ 1. Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά αίτημα φυσικού προσώπου προς τη Google LLC (εφεξής, 28 Google) προκειμένου να απαλείψει από τον κατάλογο αποτελεσμάτων που εμφανίζεται κατόπιν αναζήτησης – μέσω της υπηρεσίας «μηχανής αναζήτησης» που παρέχει η εταιρεία που έχει διενεργηθεί με βάση το ονοματεπώνυμό του, συνδέσμους προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές με τον ίδιο. Κατ’ αρχάς, ως προς την εφαρμογή του ελληνικού δικαίου, σημειώνεται ότι προ της 25-52018, οπότε και ήταν σε εφαρμογή η οδηγία 95/46/ΕΚ η οποία έχει ενσωματωθεί στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 2472/1997, η Αρχή είχε αρμοδιότητα εξέτασης σχετικών προσφυγών (βλ., ενδεικτικά, την απόφαση 82/2016 της Αρχής). Από τις 25/5/2018 έχει τεθεί σε εφαρμογή ο κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων – εφεξής, ΓΚΠΔ), οπότε και καταργήθηκε η οδηγία 95/46/ΕΚ. Μετά την ημερομηνία αυτή έναρξης της εφαρμογής του ΓΚΠΔ, η Google ενημέρωσε την Αρχή με το υπ’ αριθμ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/10060/14-12-2018 έγγραφό της ότι, καίτοι η Google Ireland θα αποτελεί την κύρια εγκατάσταση του υπευθύνου επεξεργασίας στην ΕΕ, δεδομένου ότι ο ίδιος έχει εγκαταστάσεις σε περισσότερα από ένα κράτη μέλη, η διαδικασία εξέτασης καταγγελιών που αφορούν περιπτώσεις διαγραφής αποτελεσμάτων αναζήτησης - στο πλαίσιο εφαρμογής της απόφασης ΔΕΕ της C-131/12, όπως περιγράφεται στη συνέχεια - δεν διαφοροποιείται καθόλου σε σχέση με την προϋπάρχουσα κατάσταση, ήτοι εφόσον η καταγγελλόμενη επεξεργασία επηρεάζει ουσιωδώς υποκείμενα των δεδομένων σε ένα κράτος μέλος, τότε αρμόδια για την εξέταση της καταγγελίας είναι η οικεία εποπτική Αρχή. Εξάλλου, ήδη η Αρχή, για την εξέταση της εν λόγω υπόθεσης, είχε εκκινήσει τις κατάλληλες διαδικασίες που προβλέπονται στα πλαίσια του μηχανισμού συνεργασίας του ΓΚΠΔ προκειμένου να προχωρήσει η εξέταση αυτή, ενημερώνοντας σχετικά την εποπτική Αρχή της Ιρλανδίας, λαμβάνοντας από εν λόγω Αρχή απάντηση ότι η ελληνική Αρχή είναι αρμόδια, σύμφωνα με το άρ. 56 παρ. 2 του ΓΚΠΔ, να εξετάσει την εν λόγω υπόθεση. 2. Η απόφαση ΔΕΕ της 13.05.2014 για Google Spain SL & Google Inc κατά Agencia Espanola De Proteccion De Datos & Mario Costeja Gonzalez C-131/12 αναγνώρισε το δικαίωμα του ατόμου (φυσικού προσώπου) να ζητεί από τις μηχανές αναζήτησης να απαλείφουν από τον κατάλογο αποτελεσμάτων που εμφανίζεται κατόπιν αναζήτησης που έχει διενεργηθεί με βάση το ονοματεπώνυμό του, συνδέσμους προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές με το πρόσωπο αυτό, όταν η επεξεργασία αυτή είναι ασύμβατη με τις επιταγές της οδηγίας 95/46/ΕΚ (η οποία, όπως προαναφέρθηκε, έχει πλέον αντικατασταθεί από τον ΓΚΠΔ). Σύμφωνα με την απόφαση 29 (διατακτικό 3): «Τα άρθρα 12, στοιχείο β΄ και 14, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄, της οδηγίας 95/46 έχουν την έννοια ότι, προκειμένου να προστατεύονται τα δικαιώματα που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές και εφόσον πληρούνται πράγματι οι οριζόμενες από αυτές προϋποθέσεις, ο φορέας εκμετάλλευσης μηχανής αναζήτησης υποχρεούται να απαλείφει από τον κατάλογο αποτελεσμάτων, ο οποίος εμφανίζεται κατόπιν αναζήτησης που έχει διενεργηθεί με βάση το ονοματεπώνυμο ενός προσώπου, συνδέσμους προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες που περιέχουν πληροφορίες σχετικές με το πρόσωπο αυτό, και στην περίπτωση κατά την οποία το ονοματεπώνυμο αυτό ή οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν διαγραφεί προηγουμένως ή ταυτοχρόνως από τις ως άνω ιστοσελίδες, η υποχρέωση δε αυτή ισχύει ακόμα και όταν αυτή καθαυτή η δημοσίευση των επίμαχων πληροφοριών στις εν λόγω ιστοσελίδες είναι νόμιμη». Σημειώνεται ότι το άρθρο 12 στοιχείο β΄ της οδηγίας 95/46/ΕΚ αναφέρεται στο δικαίωμα του υποκειμένου των δεδομένων να ζητά από τον υπεύθυνο επεξεργασίας, κατά περίπτωση, τη διόρθωση, τη διαγραφή ή το κλείδωμα των δεδομένων των οποίων η επεξεργασία δεν είναι σύμφωνη με τις διατάξεις της οδηγίας, ιδίως λόγω ελλιπούς ή ανακριβούς χαρακτήρα των δεδομένων. Τα αντίστοιχα δικαιώματα μνημονεύονται και στον ΓΚΠΔ και ειδικότερα στο Τμήμα 3 αυτού («Διόρθωση και διαγραφή») – βλ. άρ. 16 (δικαίωμα διόρθωσης2), άρ. 17 (δικαίωμα διαγραφής3) και άρ. 18 (δικαίωμα περιορισμού της επεξεργασίας4). Περαιτέρω, στο άρ. 14, πρώτο εδάφιο, στοιχείο α΄ αναφέρεται στο δικαίωμα αντίταξης του υποκειμένου των δεδομένων, για το οποίο αντιστοίχως ο ΓΚΔΠ προβλέπει το δικαίωμα εναντίωσης στο Σύμφωνα με το άρ. 16 του ΓΚΔΠ, «Το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να απαιτήσει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση τη διόρθωση ανακριβών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν. Έχοντας υπόψη τους σκοπούς της επεξεργασίας, το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να απαιτήσει τη συμπλήρωση ελλιπών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μεταξύ άλλων μέσω συμπληρωματικής δήλωσης». 3 Σύμφωνα με το άρ. 17 παρ. 1 του ΓΚΠΔ, το υποκείμενο των δεδομένων έχει το δικαίωμα να ζητήσει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας τη διαγραφή δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση και ο υπεύθυνος επεξεργασίας υποχρεούται να διαγράψει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση, εάν ισχύει ένας από τους λόγους που απαριθμώνται στο εν λόγω άρθρο (βλ. ιδίως «α) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι πλέον απαραίτητα σε σχέση με τους σκοπούς για τους οποίους συλλέχθηκαν ή υποβλήθηκαν κατ’ άλλο τρόπο σε επεξεργασία, (…), γ) το υποκείμενο των δεδομένων αντιτίθεται στην επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 1 και δεν υπάρχουν επιτακτικοί και νόμιμοι λόγοι για την επεξεργασία ή το υποκείμενο των δεδομένων αντιτίθεται στην επεξεργασία σύμφωνα με το άρθρο 21 παράγραφος 2, δ) τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία παράνομα, (…)). Στην παρ. 3 του ιδίου άρθρου ορίζεται ότι «οι παράγραφοι 1 και 2 δεν εφαρμόζονται στον βαθμό που η επεξεργασία είναι απαραίτητη: α) για την άσκηση του δικαιώματος ελευθερίας της έκφρασης και του δικαιώματος στην ενημέρωση (…)» 4 Σύμφωνα με το άρ. 18 του ΓΚΠΔ, το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται να εξασφαλίζει από τον υπεύθυνο επεξεργασίας τον περιορισμό της επεξεργασίας, όταν ισχύει μία εκ των προϋποθέσεων που μνημονεύονται στο άρθρο αυτό 2 30 άρ. 21 παρ. 1 αυτού5. β. Με την εν λόγω απόφαση, κρίθηκε ότι οι εργασίες μιας μηχανής αναζήτησης (εν προκειμένω, της Google Search της εταιρείας Google LLC6), η οποία προβάλλει αποτελέσματα αναζήτησης σε απάντηση αιτημάτων από χρήστες διαδικτύου για αναζήτηση πληροφοριών για κάποιο πρόσωπο βάσει του ονόματός του συνιστούν επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχ. β΄ της οδηγίας 95/46/ΕΚ (για τον ΓΚΠΔ, βλ. αντιστοίχως άρθρο 4 στοιχ. 2) και ο φορέας εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης (εν προκειμένω, η Google LLC – πρώην Google Inc.) χαρακτηρίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας κατά την έννοια του άρθρου 2 στοιχ. δ΄ της οδηγίας 95/46/ΕΚ (για τον ΓΚΠΔ, βλ. αντιστοίχως άρθρο 4 στοιχ. 7). Η απόφαση αυτή εφαρμόζεται όσον αφορά τη δραστηριότητα μηχανής αναζήτησης ως φορέα παροχής περιεχομένων, η οποία συνίσταται στον εντοπισμό πληροφοριών που δημοσιεύουν ή αναρτούν στο διαδίκτυο τρίτοι, στην αυτόματη ευρετηρίασή τους, στην προσωρινή αποθήκευσή τους και τελικώς στη διάθεσή τους στους χρήστες του διαδικτύου με ορισμένη σειρά προτίμησης, όταν οι εν λόγω πληροφορίες περιλαμβάνουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Κατά την εν λόγω απόφαση, «Λαμβανομένου υπόψη του σκοπού αυτού της οδηγίας 95/46/ΕΚ και του γράμματος του άρθρου 4, παράγραφος 1, στοιχείο α΄, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που πραγματοποιείται για τις ανάγκες υπηρεσίας μηχανής αναζήτησης, όπως είναι η Google Search, την οποία εκμεταλλεύεται επιχείρηση που έχει έδρα σε τρίτο κράτος αλλά διαθέτει εγκατάσταση εντός ορισμένου κράτους μέλους, εκτελείται «στα πλαίσια των δραστηριοτήτων» της εν λόγω εγκατάστασης, εφόσον αυτή έχει ως σκοπό την προώθηση και πώληση, εντός του προαναφερθέντος κράτους μέλους, του διαφημιστικού χώρου που διατίθεται στο πλαίσιο της μηχανής αναζήτησης και που αποσκοπεί στην οικονομική εκμετάλλευση της υπηρεσίας που παρέχεται με την εν λόγω μηχανή» (σκέψη 55, βλ. και διατακτικό 2), και, ως εκ τούτου, για την εν λόγω επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα εφαρμόζεται η οδηγία 95/46/ΕΚ. γ. Σύμφωνα με την απόφαση ΔΕΕ C-131/12, η νομική βάση για την επεξεργασία είναι το Στο αρ. 21 παρ. 1 του ΓΚΠΔ αναφέρεται ότι «το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται να αντιτάσσεται, ανά πάσα στιγμή και για λόγους που σχετίζονται με την ιδιαίτερη κατάστασή του, στην επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν, η οποία βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο ε) ή στ), περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ βάσει των εν λόγω διατάξεων. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας δεν υποβάλλει πλέον τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα σε επεξεργασία, εκτός εάν ο υπεύθυνος επεξεργασίας καταδείξει επιτακτικούς και νόμιμους λόγους για την επεξεργασία οι οποίοι υπερισχύουν των συμφερόντων, των δικαιωμάτων και των ελευθεριών του υποκειμένου των δεδομένων ή για τη θεμελίωση, άσκηση ή υποστήριξη νομικών αξιώσεων». 6 H τότε επωνυμία της οποίας, όπως μνημονεύεται στη εν λόγω απόφαση, ήταν Google Inc. 5 31 άρθρο 7 στοιχ. στ΄ της οδηγίας 95/46/ΕΚ (για τον ΓΚΠΔ, βλ. αντίστοιχα άρθρο 6 παρ. 1 στοιχ. στ΄), δηλαδή η αναγκαιότητα για την εξυπηρέτηση του έννομου συμφέροντος του υπευθύνου επεξεργασίας ή των τρίτων στους οποίους ανακοινώνονται τα δεδομένα, μετά από στάθμιση μεταξύ του δικαιώματος στην ιδιωτικότητα και του δικαιώματος του κοινού στην ενημέρωση και στην πρόσβασή του στις πληροφορίες αυτές. Σύμφωνα με την απόφαση (διατακτικό 4): «..Δεδομένου ότι το υποκείμενο των δεδομένων μπορεί, βάσει των θεμελιωδών δικαιωμάτων του κατά τα άρθρα 7 και 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ζητήσει να πάψει η επίμαχη πληροφορία να τίθεται στη διάθεση του ευρέος κοινού λόγω της εμφάνισής της στον προαναφερθέντα κατάλογο αποτελεσμάτων, τα δικαιώματα αυτά καταρχήν υπερέχουν όχι μόνο του οικονομικού συμφέροντος του φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης, αλλά και του συμφέροντος του κοινού να αποκτήσει πρόσβαση στην πληροφορία αυτή στο πλαίσιο αναζήτησης με βάση το ονοματεπώνυμο του εν λόγω υποκειμένου. Εντούτοις, τούτο δεν ισχύει όταν, για ειδικούς λόγους, όπως ο ρόλος που διαδραματίζει το εν λόγω υποκείμενο στον δημόσιο βίο, προκύπτει ότι η επέμβαση στα θεμελιώδη δικαιώματα του υποκειμένου δικαιολογείται από το υπέρτερο συμφέρον του κοινού για πρόσβαση στην επίμαχη πληροφορία συνεπεία της εμφάνισής της στον προαναφερθέντα κατάλογο». Στην πράξη ωστόσο, όπως αναφέρεται στις Κατευθυντήριες Γραμμές που εξέδωσε η Ομάδα Εργασίας του άρθρου 29 της οδηγίας 95/46/ΕΚ σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης Google Spain (Γνώμη του WP 225, 26-11-2014),7 ο αντίκτυπος της διαγραφής ως προς τα ατομικά δικαιώματα της ελευθερίας της έκφρασης και της πρόσβασης στις πληροφορίες θα είναι πολύ περιορισμένος, αφού, κατά την αξιολόγηση των σχετικών περιστατικών, οι αρχές προστασίας δεδομένων θα πρέπει να λαμβάνουν συστηματικά υπόψη το συμφέρον του κοινού για πρόσβαση στις πληροφορίες και, εάν αυτό υπερέχει των δικαιωμάτων του υποκειμένου των δεδομένων, η διαγραφή αυτή δεν θα είναι σκόπιμη. Όπως επισημαίνεται σχετικά, το θεμελιώδες δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, υπό την έννοια της «ελευθερίας λήψης και μετάδοσης πληροφοριών και ιδεών» στο άρθρο 11 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των αιτημάτων των υποκειμένων των δεδομένων. δ. Πρέπει να επισημανθεί ότι τα υποκείμενα δεν υποχρεούνται από την απόφαση του Δικαστηρίου να ασκήσουν τα δικαιώματά τους προς τον αρχικό διαδικτυακό τόπο όπου 7 https://ec.europa.eu/justice/article-29/documentation/opinion-recommendation/files/2014/wp225_en.pdf 32 υπάρχει η ανάρτηση για να μπορούν να τα ασκήσουν κατόπιν και έναντι των μηχανών αναζήτησης. Η επεξεργασία που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της δραστηριότητας της μηχανής αναζήτησης πρέπει να διακριθεί από εκείνη που διενεργείται από τους εκδότες ιστοσελίδων. Στην περίπτωση δε που ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα αναζήτησης διαγραφεί από τον κατάλογο αποτελεσμάτων, το περιεχόμενο εξακολουθεί να είναι διαθέσιμο στην αρχική ιστοσελίδα και ενδεχομένως προσβάσιμο μέσω μηχανών αναζήτησης με χρήση άλλων όρων αναζήτησης (εφόσον δεν ενημερωθεί ο διαχειριστής της ιστοσελίδας αυτής και δεν προχωρήσει στη σχετική διαγραφή). ε. Η Ομάδα Εργασίας του άρθρου 29, στη Γνώμη του WP 225, 26-11-2014, διαμόρφωσε έναν κατάλογο κοινών κριτηρίων αξιολόγησης για τον χειρισμό από τις ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων των σχετικών προσφυγών που υποβάλλονται στα εθνικά γραφεία τους μετά την άρνηση διαγραφής/κατάργησης συνδέσμου/ων από μηχανές αναζήτησης. Ο κατάλογος αυτός των κοινών κριτηρίων αξιολόγησης αποτελεί το πλαίσιο που οι Εθνικές Αρχές Προστασίας Δεδομένων εφαρμόζουν κατά τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, αλλά και το οποίο μπορούν από κοινού να εμπλουτίσουν αξιοποιώντας την εμπειρία που θα αποκομίζουν με την πάροδο του χρόνου. Τα κοινά κριτήρια αξιολόγησης είναι τα παρακάτω: i. Το αποτέλεσμα αναζήτησης αφορά φυσικό πρόσωπο, δηλαδή άτομο; Και το αποτέλεσμα αναζήτησης εμφανίζεται με βάση το όνομα του υποκειμένου των δεδομένων; ii. Το υποκείμενο των δεδομένων διαδραματίζει ρόλο στη δημόσια ζωή; Είναι δημόσιο πρόσωπο; iii. Το υποκείμενο των δεδομένων είναι ανήλικος; iv. Τα δεδομένα είναι ακριβή; v. Τα δεδομένα είναι συναφή κι όχι περισσότερα από όσα χρειάζονται; vi. Αφορούν την επαγγελματική ζωή του υποκειμένου; vii. Το αποτέλεσμα της αναζήτησης συνδέεται με πληροφορίες που φέρεται να συνιστούν ρητορική μίσους/συκοφαντία/δυσφήμιση ή ανάλογα αδικήματα στον τομέα της έκφρασης κατά του προσφεύγοντος; viii. Τα δεδομένα αντικατοπτρίζουν προσωπική γνώμη ή φαίνεται να είναι επιβεβαιωμένο γεγονός; ix. Είναι ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα; 33 x. Είναι τα δεδομένα επικαιροποιημένα; Τα στοιχεία διατίθενται για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από όσο απαιτείται για τον επιδιωκόμενο σκοπό; xi. Η δημοσιοποίηση των δεδομένων έχει δυσανάλογες αρνητικές επιπτώσεις για την ιδιωτική ζωή του υποκειμένου των δεδομένων; xii. Το αποτέλεσμα της αναζήτησης συνδέεται με πληροφορίες που θέτουν το υποκείμενο των δεδομένων σε κίνδυνο; xiii. Ποιες είναι οι εν γένει περιστάσεις υπό τις οποίες δημοσιεύτηκαν τα δεδομένα; Δημοσιοποιήθηκαν τα δεδομένα αυτά από το ίδιο το υποκείμενο; Θα μπορούσε να υπάρξει εύλογη προσδοκία από το υποκείμενο ότι τα δεδομένα θα δημοσιοποιηθούν; xiv. Το αρχικό κείμενο έχει δημοσιευθεί στο πλαίσιο δημοσιογραφικών σκοπών; xv. Ο εκδότης των δεδομένων έχει τη νομική δύναμη ή τη νομική υποχρέωση να καθιστά τα δεδομένα διαθέσιμα στο κοινό; xvi. Τα δεδομένα αφορούν σε ποινικό αδίκημα; Σύμφωνα με την ανωτέρω Γνώμη/Κατευθυντήριες Γραμμές, τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να εφαρμόζονται σύμφωνα με τις οικείες εθνικές νομοθετικές διατάξεις και κανένα μεμονωμένο κριτήριο δεν είναι από μόνο του καθοριστικής σημασίας. Αντίστοιχα κριτήρια αξιολόγησης έχουν αναπτύξει και ορισμένες αρχές προστασίας δεδομένων, όπως η αγγλική Αρχή (I.C.O.).8 3. Σε αναζήτηση μιας δίκαιης εξισορρόπησης μεταξύ θεμελιωδών δικαιωμάτων και συμφερόντων και εφαρμόζοντας, στην υπό κρίση περίπτωση, τα προαναφερθέντα κοινά κριτήρια που έχουν διαμορφωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο (Γνώμη του WP 225, 26-11-2014), πρέπει να εξεταστεί το δικαιολογημένο ή μη της αρνητικής απάντησης της εταιρείας Google LLC, φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης της Google. 4. Η Αρχή έχει επίσης συναφώς εκδώσει τις υπ’ αριθμ. πρωτ. 82/2016, 83/2016 και 74/2018 αποφάσεις9. Συγκεκριμένα: α) Στην υπ’ αριθμ. 82/2016 απόφαση η Αρχή έκρινε ότι η αρνητική απάντηση που δόθηκε από την Google στο αίτημα του προσφεύγοντος περί κατάργησης συγκεκριμένων συνδέσμων υπήρξε νόμιμα αιτιολογημένη με βάση τα ανωτέρω νόμιμα κριτήρια αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην εκεί κρινόμενη περίπτωση, ο προσφεύγων πρέπει να νοηθεί ως δημόσιο πρόσωπο ή πρόσωπο με σημαντικό ρόλο στον δημόσιο βίο, 8 https://ico.org.uk/for-organisations/search-result-delisting-criteria/ Η απόφαση 84/2016 της Αρχής την οποία μνημονεύει ο προσφεύγων στην υπόμνημά του, καίτοι επίσης αφορά αίτημα διαγραφής από τον κατάλογο αποτελεσμάτων που εμφανίζεται από τη μηχανή αναζήτησης της Google, συνδέσμων προς δημοσιευμένες από τρίτους ιστοσελίδες, σχετίζεται με αίτημα τελείως διαφορετικής φύσεως από αυτό της παρούσας. 9 34 για το οποίο το δημόσιο ενδιαφέρον είναι μεγάλο, ότι οι επίμαχες πληροφορίες ήταν επίκαιρες και αφορούσαν στην επαγγελματική δημοσίου ενδιαφέροντος δραστηριότητά του, καθώς επίσης και ότι δεν αποδείχθηκε ανακρίβεια αυτών. β) Αντιθέτως, στην υπ’ αριθμ. 83/2016 απόφαση η Αρχή έκρινε ότι το αίτημα του προσφεύγοντα προς τη Google πρέπει να ικανοποιηθεί, λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσφεύγων – καίτοι μπορεί να θεωρηθεί λόγω του επαγγέλματός του ότι πρόκειται για πρόσωπο που έχει κάποιο ρόλο στη δημόσια ζωή - δεν είναι δημόσιο πρόσωπο, της φύσης της επίμαχης πληροφορίας και του ευαίσθητου χαρακτήρα της, καθώς επίσης και την αποδεδειγμένη – όπως περιγράφεται στην εν λόγω απόφαση - ανακρίβειά της αλλά και τη βλάβη του υποκειμένου. Επίσης, και στην υπ’ αριθμ. 74/2018 απόφαση η Αρχή έκρινε ότι το αίτημα της προσφεύγουσας προς τη Google πρέπει να ικανοποιηθεί, λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσφεύγουσα δεν διαδραματίζει κάποιο ρόλο στη δημόσια ζωή του τόπου ούτε είναι δημόσιο πρόσωπο, τα επίμαχα δεδομένα δεν αφορούσαν την επαγγελματική της ζωή, ενώ ο επίμαχος σύνδεσμος είχε για την προσφεύγουσα δυσανάλογες δυσμενείς επιπτώσεις και γενικότερο αρνητικό αντίκτυπο που επιτείνονται εξαιτίας της εύκολης πρόσβασης του κοινού στα εν λόγω δεδομένα με μόνη την πληκτρολόγηση του ονοματεπωνύμου της – και τούτο παρά το γεγονός ότι η δημοσίευση των επίμαχων δεδομένων στον αρχικό διαδικτυακό τόπο, όπως και η διατήρηση της δημοσίευσης, ήταν νόμιμη και εξυπηρετούσε τον δημόσιο σκοπό της διαφάνειας. 5. Πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε φορέας υπηρεσίας μηχανής αναζήτησης, όπως η Google, δεν υποχρεούται εξ αρχής να εξετάζει το περιεχόμενο των δικτυακών τόπων για τους οποίους οι σχετικοί σύνδεσμοι επεξεργάζονται από την υπηρεσία, αλλά μόνο αφότου υποβληθεί προς αυτόν σχετικό αίτημα απαλοιφής10. Ωστόσο, από τη στιγμή κατά την οποία υποβληθεί τέτοιο αίτημα στον φορέα – στο οποίο αίτημα θα πρέπει να τεκμηριώνονται οι λόγοι για τους οποίους υποβάλλεται – ο φορέας θα πρέπει να το εξετάζει κάνοντας την ανάλογη στάθμιση μεταξύ του δικαιώματος στην ιδιωτικότητα και του δικαιώματος του κοινού στην ενημέρωση και στην πρόσβασή του στις πληροφορίες αυτές, λαμβάνοντας δηλαδή υπόψη και τη νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων11. Εξάλλου, σύμφωνα με την Συγκεκριμένα, στη Γνώμη WP 225 της Ομάδας Εργασίας του Άρθρου 29 αναφέρεται: «The ruling does not oblige search engines to permanently carry out that assessment in relation to all the information they process, but only when they have to respond to data subjects’ requests for the exercise of their rights». 11 Στη Γνώμη WP 225 της Ομάδας Εργασίας του Άρθρου 29 αναφέρεται: «(…) search engines must follow national data protection laws with regard to the requirements for making a request and for the timeframes and contents of the answers”, καθώς επίσης και: «In order for the search engine to be able to make the required assessment of all the circumstances of the case, data subjects must sufficiently explain the reasons why they request de-listing, identify the specific URLs and indicate whether they fulfil a role in public life, or not». 10 35 προαναφερθείσα απόφαση ΔΕΕ C-131/12, η υποχρέωση αυτή ισχύει ακόμα και όταν αυτή καθαυτή η δημοσίευση είναι νόμιμη. 6. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση, θα πρέπει κατ’ αρχάς να γίνει δεκτό ότι ο προσφεύγων, καίτοι δεν είναι δημόσιο πρόσωπο12, μπορεί να θεωρηθεί, λόγω της επαγγελματικής του δραστηριότητας, ότι πρόκειται για πρόσωπο που έχει κάποιο ρόλο στη δημόσια ζωή. Όπως ο ίδιος αναφέρει, υπήρξε […] με ραγδαία ανάπτυξη στον χώρο […], με δυνατότητα διαχείρισης […]. Εξάλλου, όπως επεξηγείται στην προαναφερθείσα στη Γνώμη WP 225 της Ομάδας Εργασίας του Άρθρου 29, το κριτήριο της διαδραμάτισης κάποιου ρόλου στη δημόσια ζωή είναι ευρύτερο από αυτό του «δημόσιου προσώπου», και σε αυτήν την κατηγορία συνήθως υπάγονται και επιχειρηματίες, υπό την έννοια ότι υπάρχει ενδιαφέρον για το κοινό στο να αναζητήσει πληροφορίες σχετικά με τις δραστηριότητές τους13. 6. Ως προς την ακρίβεια των δεδομένων, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, κάποιες εκ των πληροφοριών που εμπεριέχονται σε ιστοτόπους στους οποίους παραπέμπουν οι επίμαχοι διαδικτυακοί σύνδεσμοι είναι ανακριβείς. Τούτο προκύπτει από τις ως άνω αναφερόμενες δικαστικές αποφάσεις, όπως επεξηγείται στη συνέχεια. Ως εκ τούτου, οι πληροφορίες αυτές δημιουργούν ανακριβή ή και παραπλανητική εντύπωση για τον προσφεύγοντα. Πρέπει επίσης να γίνει δεκτό ότι η εμφάνιση ιστοσελίδων με αυτές τις πληροφορίες, κατόπιν αναζήτησης στη μηχανή αναζήτησης Google με βάση το ονοματεπώνυμο του προσφεύγοντος, διευκολύνει αισθητά την πρόσβαση στις εν λόγω ανακριβείς πληροφορίες και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διάδοση των πληροφοριών αυτών, με συνέπεια να αποτελεί σοβαρή επέμβαση στο δικαίωμα της ιδιωτικής ζωής του προσφεύγοντος. Οι πληροφορίες οι οποίες αναγνωρίζονται και από τη Google στο υπόμνημά της ως ανακριβείς βάσει των σχετικών δικαστικών αποφάσεων και αφορούν, όπως προαναφέρθηκε, τα κάτωθι: (α) Ότι ο προσφεύγων […], (β) Ότι ο προσφεύγων […], (γ) Ότι το […], και (δ) Ότι υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση ή/και παραλληλισμός των ευθυνών μεταξύ αφενός του προσφεύγοντος και […]. Επισημαίνεται επίσης ότι τα αυτούσια αποσπάσματα των εν λόγω Σε σχέση με τον χαρακτηρισμό ενός δημόσιου προσώπου, σημειώνεται ότι «ως δημόσια πρόσωπα νοούνται τα πρόσωπα που κατέχουν δημόσια θέση ή/και χρησιμοποιούν δημόσιο χρήμα ή ακόμα και όλοι όσοι διαδραματίζουν ρόλο στη δημόσια ζωή, όπως στην πολιτική, στην οικονομία, στις τέχνες, στον κοινωνικό τομέα, στον αθλητισμό ή σε κάθε άλλο τομέα.» (βλ. και Ψήφισμα 1165
(1998)της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης). 13 Ειδικότερα, στην εν λόγω Γνώμη αναφέρεται, ως προς το σχετικό κριτήριο: «It is not possible to establish with certainty the type of role in public life an individual must have to justify public access to information about them via a search result. However, by way of illustration, politicians, senior public officials, business-people and members of the (regulated) professions can usually be considered to fulfil a role in public life. There is an argument in favour of the public being able to search for information relevant to their public roles and activities». 12 36 αποφάσεων τα οποία παραθέτει ο προσφεύγων στο υπόμνημά του αφορούν ακριβώς τα ανωτέρω: συγκεκριμένα, από την απόφαση … παραθέτει απόσπασμα από το φ. … και το φ. … (το απόσπασμα αφορά τα υπό στοιχ. α’ και γ’ ζητήματα για τα οποία και η Google ανωτέρω αναγνωρίζει στο υπόμνημά της ότι η απόφαση έκρινε τα σχετικά δημοσιεύματα ως μη αληθή και ως έχοντα σκοπό εξυβρίσεως του προσφεύγοντος), ενώ από την απόφαση … παραθέτει απόσπασμα από το φ. …, φ. … και φ. … (το απόσπασμα αφορά τα υπό στοιχ. β’, γ’ και δ’ ζητήματα για τα οποία και η Google ανωτέρω αναγνωρίζει στο υπόμνημά της ότι η απόφαση έκρινε τα σχετικά δημοσιεύματα ως μη αληθή και ως έχοντα σκοπό εξυβρίσεως του προσφεύγοντος). Οι σύνδεσμοι οι οποίοι παραπέμπουν σε ιστοτόπους οι οποίοι περιέχουν ανακριβείς πληροφορίες, σύμφωνα με τα ανωτέρω, είναι οι: 7 (γίνεται συσχέτιση του προσφεύγοντος και […]), 15 (γίνεται αναφορά στο προαναφερθέν δημοσίευμα εφημερίδας με […], παρά το γεγονός ότι ο εν λόγω ιστότοπος περιέχει και άλλες πληροφορίες η ακρίβεια των οποίων δεν έχει καταρριφθεί, καθώς και 10 (γίνεται αναφορά […] στην αρχή του κειμένου, παρά το γεγονός ότι ο εν λόγω ιστότοπος περιέχει και άλλες πληροφορίες η ακρίβεια των οποίων δεν έχει καταρριφθεί). Ωστόσο, για τις λοιπές πληροφορίες οι οποίες εμπεριέχονται στους υπόλοιπους ιστοτόπους, δεν προκύπτει ότι έχει αποδειχτεί η ανακρίβεια αυτών. Συγκεκριμένα:
- i)Για τις πληροφορίες τις οποίες καταγράφει η Google στο υπόμνημά της ως ακριβείς βάσει των προαναφερθεισών δικαστικών αποφάσεων (βλ. τις υπό στοιχ. α’ – στ’ περιπτώσεις οι οποίες παρατίθενται ανωτέρω ως ακριβείς, βάσει των δικαστικών αποφάσεων) δεν στοιχειοθετείται από την πλευρά του προσφεύγοντος η ανακρίβεια αυτών: ο προσφεύγων κάνει μια γενική αναφορά στις δικαστικές αποφάσεις χωρίς όμως να περιγράφει με ποιον τρόπο αυτές έκριναν τα εν λόγω ζητήματα (αφού και τα αποσπάσματα αυτών τα οποία παραθέτει δεν σχετίζονται με τις πληροφορίες τις οποίες η Google αναφέρει στο υπόμνημά της ως ακριβείς). Η Google, όπως περιγράφεται και στο ιστορικό της παρούσας, παραπέμπει σε συγκεκριμένα σημεία των αποφάσεων αυτών προς επίρρωση των ισχυρισμών της.
- ii)Για τις πληροφορίες οι οποίες δεν αποτέλεσαν αντικείμενο των εν λόγω αποφάσεων – όπως οι πληροφορίες για […] – επίσης δεν στοιχειοθετείται η ανακρίβεια αυτών. Περαιτέρω, ένα σύνολο διαδικτυακών τόπων (οι οποίοι εντάσσονται στην κατηγορία Ζ, όπως 37 περιγράφει ο προσφεύγων στην αρχική προσφυγή του), οι οποίοι εμφανίζονται ως αποτελέσματα από τη μηχανή αναζήτησης και στους οποίους περιγράφεται συμμετοχή του προσφεύγοντος […], παρέχουν πληροφορίες ακριβείς, όπως δηλώνει και ο ίδιος ο προσφεύγων. Εξάλλου, κάποιοι εκ των συνδέσμων αυτών είναι αμιγώς δημοσιογραφικοί (βλ. τους υπ’ αριθμ. 34 και 36 συνδέσμους), οπότε και η δημοσίευση έγινε για δημοσιογραφικούς σκοπούς. Επιπροσθέτως, πέραν του γεγονότος ότι δεν καταδεικνύεται ανακρίβεια των πληροφοριών αυτών, θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ο ρόλος του προσφεύγοντος στη δημόσια ζωή (βλ. ανωτέρω Σκέψη 5), ότι οι εν λόγω πληροφορίες αφορούν αποκλειστικά την επαγγελματική του δραστηριότητα, καθώς επίσης και το γεγονός ότι υπήρξε ενεργός επαγγελματικά μέχρι πριν … χρόνια, αφού συνταξιοδοτήθηκε το …. Συνεπώς, καίτοι πολλές από τις αναφερόμενες πληροφορίες χρονολογούνται περί τα … έτη παλαιότερα, συνυπολογίζοντας όλα τα ανωτέρω στοιχεία πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι εν λόγω πληροφορίες δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως μη επίκαιρες, χωρίς ενδιαφέρον για την κοινή γνώμη. 7. Ο προσφεύγων αναφέρει ότι το περιεχόμενο πολλών εκ των επίμαχων ιστοτόπων – μεταξύ αυτών, και ιστότοπων για τους οποίους οι πληροφορίες που περιέχουν είναι είτε ακριβείς βάσει των δικαστικών αποφάσεων είτε δεν έχει αποδειχτεί η ανακρίβειά τους – συνιστά είτε ρητορική μίσους είτε συκοφαντία ή/και δυσφήμιση. Ως προς αυτούς τους ισχυρισμούς, οι οποίοι προβάλλονται από τον προσφεύγοντα για θεμελίωση του αιτήματος απαλοιφής των συνδέσμων σε αυτούς τους ιστοτόπους από τη μηχανή αναζήτησης της Google, η Αρχή δεν μπορεί να επιληφθεί για να ελέγξει την άρνηση της Google να ικανοποιήσει τα σχετικά αιτήματα (βλ. την προαναφερθείσα Γνώμη της Ομάδας του άρθρου 29, WP 225, 26-11-2014, Μέρος ΙΙ, κριτήριο 5β). Οι ισχυρισμοί του προσφεύγοντα ότι οι επίμαχες δημοσιεύσεις είναι δυσφημιστικές ή συκοφαντικές μπορούν να κριθούν από τα αρμόδια δικαστήρια, όχι όμως από την Αρχή (βλ. και απόφαση της Αρχής με αρ. 43/2007, σκ. 4, καθώς και απόφαση 63/2010, σκ. 16 με παραπομπή στην απόφαση με αριθ. πρωτ. 422/24.04....). Σε κάθε περίπτωση, ο προσφεύγων μπορεί, εφόσον διαθέτει συγκεκριμένα στοιχεία για την τυχόν αμφισβητούμενη ακρίβεια των αναγραφομένων ή εφόσον επέλθει δικαστική αναγνώρισή του (όπως π.χ. στην περίπτωση του … που περιγράφεται ανωτέρω για το οποίο είναι σε εξέλιξη δικαστική διαμάχη), μπορεί να υποβάλει εκ νέου αίτημα προς την εταιρεία για τη διαγραφή των ίδιων συνδέσμων λόγω παραβίασης της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων. 8. Ως προς τον σύνδεσμο που αριθμείται ανωτέρω ως 37, ήτοι τον [σύνδεσμος] 38 ο οποίος μνημονεύεται στην αρχική προσφυγή και στο υπόμνημα αλλά δεν προκύπτει ότι υποβλήθηκε σε σχετικό αίτημα προς τη Google, σημειώνεται ότι το περιεχόμενο του σχετικού ιστοτόπου δεν σχετίζεται με τον προσφεύγοντα και, κατά συνέπεια, η εμφάνιση του συνδέσμου αυτού κατόπιν αναζήτησης στη σχετική μηχανή αναζήτησης της Google με κριτήριο αναζήτησης το όνομα του προσφεύγοντα προσκρούει στις θεμελιώδεις αρχές προστασίας προσωπικών δεδομένων, αφού τα δεδομένα του ιστοτόπου είναι σαφώς μη συναφή με τον προσφεύγοντα. 9. Σύμφωνα με τον ΓΚΠΔ, και ειδικότερα στο άρ. 12 παρ. 3 αυτού, «ο υπεύθυνος επεξεργασίας παρέχει στο υποκείμενο των δεδομένων πληροφορίες για την ενέργεια που πραγματοποιείται κατόπιν αιτήματος δυνάμει των άρθρων 15 έως 22 χωρίς καθυστέρηση και σε κάθε περίπτωση εντός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος. Η εν λόγω προθεσμία μπορεί να παραταθεί κατά δύο ακόμη μήνες, εφόσον απαιτείται, λαμβανομένων υπόψη της πολυπλοκότητας του αιτήματος και του αριθμού των αιτημάτων. Ο υπεύθυνος επεξεργασίας ενημερώνει το υποκείμενο των δεδομένων για την εν λόγω παράταση εντός μηνός από την παραλαβή του αιτήματος, καθώς και για τους λόγους της καθυστέρησης». Εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, προκύπτει ότι σε μία περίπτωση – συγκεκριμένα, στο υπ’ αριθ. … αίτημα - η απάντηση της Google προς τον προσφεύγοντα εστάλη μετά την παρέλευση πλέον των τριάντα
(30)ημερών από το αίτημά του14 (το εν λόγω αίτημα υποβλήθηκε στις … και η απάντηση της Google εστάλη στις …). Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν διάφορα αιτήματα του προσφεύγοντος προς τη Google, με πλήθος συνδέσμων προς διαγραφή στο κάθε ένα εξ αυτών (όπως περιγράφεται στο ιστορικό της παρούσας), η Google θα έπρεπε να συμμορφωθεί στην ως άνω απαίτηση του άρ. 13 του ΓΚΠΔ – ήτοι να απαντήσει στον προσφεύγοντα εντός αυτού του διαστήματος, είτε απευθείας επί των αιτημάτων του είτε εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους ενδεχομένως χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να τα επεξεργαστεί. 10. Με βάση τα προαναφερθέντα, και κατόπιν της στάθμισης των αντικρουόμενων σχετικών δικαιωμάτων και συμφερόντων όπως επεξηγείται στο σκεπτικό της παρούσας, και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπ’ αριθ. 9, 13, 17, 23 και 29 σύνδεσμοι έχουν ήδη καταργηθεί από τη Google, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το αίτημα του προσφεύγοντα προς την εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, για κατάργηση συνδέσμων πρέπει να Ο προσφεύγων αναφέρει στο υπόμνημά του ότι η Google σε κάποιες περιπτώσεις δεν απαντούσε εντός δεκαπέντε
(15)ημερών από το αίτημά του. Από τις 25 Μαΐου 2018, οπότε και είναι σε εφαρμογή ο ΓΚΠΔ, το χρονικό διάστημα εντός του οποίου ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να ανταποκρίνεται είναι οι τριάντα
(30)ημέρες. 14 39 ικανοποιηθεί ως προς τους συνδέσμους 7, 10 και 15, καθώς και ως προς το σύνδεσμο
- ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, 1) Αποφαίνεται ομόφωνα ότι η απάντηση της εταιρείας Google Inc στο υπό κρίση αίτημα του προσφεύγοντος Α δεν είναι νόμιμα αιτιολογημένη για τις περιπτώσεις των συνδέσμων 7, 10 και 15, με βάση τα νόμιμα κριτήρια αξιολόγησης που αναφέρονται στο σκεπτικό της παρούσας. 2) Δίνει εντολή, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 58 παρ. 2 γ’ του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 στην εταιρεία Google LLC, ως υπεύθυνο επεξεργασίας, να προβεί άμεσα σε κατάργηση των ως άνω αναφερόμενων συνδέσμων καθώς και του συνδέσμου που αριθμείται ανωτέρω ως
- 3) Απευθύνει με βάση το άρ. 58 παρ. 2 β΄ του κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 επίπληξη στη GOOGLE LLC για την ανωτέρω αναφερθείσα παραβίαση διατάξεων του άρ. 12 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/
- Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η γραμματέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 40