Αθήνα, 04-09-2017 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/6363/04-09-2017 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ∆Ε∆ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΓΝΩΜΟ∆Ο ΗΣΗ 5 / 2017 Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνήλθε στην έδρα της τη ∆ευτέρα 17.07.2017 και ώρα 10:00 σε έκτακτη συνεδρ αση, µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Πρόεδρος της Αρχής, Κωνσταντ νος Μενουδάκος, τα τακτικά µέλη της Αρχής Αντώνιος Συµβώνης, ως εισηγητής, Κωνσταντ νος Λαµπρινουδάκης, Χαράλαµπος Ανθόπουλος, Ελένη Μαρτσούκου και το αναπληρωµατικό µέλος Γεώργιος Νούσκαλης, σε αναπλήρωση του τακτικού µέλους Κωνσταντ νου Χριστοδούλου, ο οπο ος, αν και εκλήθη νοµ µως εγγράφως, δεν παρέστη λόγω κωλύµατος. Το τακτικό µέλος Σπυρ δων Βλαχόπουλος καθώς και το αναπληρωµατικό αυτού Χαράλαµπος Τσιλιώτης δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος, αν και εκλήθησαν νοµ µως εγγράφως. Παρόντες στη συνεδρ αση ήταν, χωρ ς δικα ωµα ψήφου, οι Γεώργιος Ρουσόπουλος και Ευφροσύνη Σιουγλέ, ελεγκτές, ως βοηθο εισηγητή και η Γεωργ α Παλαιολόγου, υπάλληλος του τµήµατος διοικητικών υποθέσεων, ως γραµµατέας. Η Αρχή συνεδρ ασε προκειµένου να εξετάσει, σύµφωνα µε το άρθρο 19 παρ. 1 στοιχ. ιγ΄ και γ’ του ν. 2472/1997 συναφε ς υποθέσεις ερωτηµάτων, γνωστοποιήσεων και καταγγελιών στις οπο ες εµφαν ζεται το ζήτηµα της τοποθέτησης κάµερας εξωτερικά της εισόδου διαµερισµάτων, η οπο α, σύµφωνα µε τις δηλώσεις των περισσότερων ενο κων των διαµερισµάτων αυτών, αποσκοπε στην προστασ α των προσώπων και αγαθών του Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 1 διαµερ σµατος. Ενδεικτικά αναφέρονται οι εξής συναφε ς εκκρεµε ς υποθέσεις: Α) Τα κάτωθι ερωτήµατα: Α1) Το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4528/09-06-2017 ερώτηµα του Α. Ο ερωτών αναφέρει ότι διαθέτει διαµέρισµα σε όροφο πολυκατοικ ας, στον οπο ο βρ σκονται συνολικά δύο διαµερ σµατα. Οι ιδιοκτήτες τους επιθυµούν, και οι δύο -ο καθένας ξεχωριστά- να εγκαταστήσουν κάµερες για τον έλεγχο της πρόσβασης στα διαµερ σµατά τους. Υπάρχει σύµφωνη γνώµη και των δύο για το σύστηµα του άλλου ενώ ουδε ς άλλος ένοικος έχει εναντιωθε . Α2) Το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3971/23-06-2016 ερώτηµα της Β. Η ερωτώσα ε ναι ιδιοκτήτρια διαµερ σµατος στον 6ο όροφο πολυκατοικ ας, στο οπο ο κατοικε . Στον διο όροφο βρ σκονται άλλα δύο διαµερ σµατα και κοινόχρηστη σκάλα που οδηγε από την ε σοδο-ισόγειο έως την ταράτσα της πολυκατοικ ας. Οι διερχόµενοι τη σκάλα περνούν αναγκαστικά δ πλα από τη θύρα του διαµερ σµατος. Η ερωτώσα ζητάει από την Αρχή να γνωµοδοτήσει αν επιτρέπεται να τοποθετηθε κάµερα που να εστιάζει µόνο στην επιτηρούµενη ε σοδο του διαµερ σµατος µε σχετική ενηµερωτική πινακ δα σε εµφανές σηµε ο. Α3) Το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3530/02-05-2017 ερώτηµα του Γ. Ο ερωτών ζητάει από την Αρχή να γνωµοδοτήσει αν επιτρέπεται να τοποθετήσει κάµερα σε εξωτερικό το χο του διαµερ σµατος του, η οπο α θα δε χνει εικόνα µόνο από την εξώπορτα του και τ ποτα άλλο (όχι την διπλανή πόρτα, ούτε κοινόχρηστο χώρο). Η ε σοδος του διαµερ σµατος του δεν ε ναι κοινή µε άλλα διαµερ σµατα αλλά βρ σκεται στο ισόγειο, δ πλα στην εξώπορτα ενός παρακε µενου διαµερ σµατος. Η πρόσβαση στην εξώπορτα του γ νεται από κοινόχρηστο χώρο. Α4) Το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2981/7-4-2017 ερώτηµα της ∆. Η αιτούσα ζητάει από την Αρχή να ενηµερωθε αν επιτρέπεται να τοποθετήσει κάµερα, χωρ ς καταγραφικό, έξω από την πόρτα του διαµερ σµατός της, η οπο α να «δε χνει» µόνο ποιος στέκεται στο χαλάκι διότι έχει αναπηρ α 67% λόγω καρδιακής προσβολής (µε απόφαση ΚΕΠΑ), ο γε τονάς της έχει υποστε επ θεση στην ε σοδο της πολυκατοικ ας και χειρουργήθηκε και στην περιοχή που διαµένει η εγκληµατικότητα ε ναι ιδιαιτέρως αυξηµένη. Β) Η κάτωθι γνωστοπο ηση: Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 2 Β1) Η υπ’ αριθµ. πρωτ. ΓΝ/3070/23-12-2016 γνωστοπο ηση της Ε, η οπο α διατηρε δικηγορικό γραφε ο. Η αιτούσα έχει τοποθετήσει µια κάµερα στη ε σοδο του γραφε ου της, µε σκοπό την προστασ α προσώπων και αγαθών. Επιπλέον, έχει ληφθε η συνα νεση των λοιπών ενο κων του ορόφου. Γ) Οι κάτωθι καταγγελ ες για τις οπο ες έχουν υποβληθε απόψεις των καταγγελλόµενων: Γ1) Η υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4489/24-06-2012 καταγγελ α της ΣΤ. Σύµφωνα µε αυτή, η καταγγέλλουσα ε ναι ιδιοκτήτρια ενός διαµερ σµατος στον 6ο όροφο πολυκατοικ ας (µε στοιχε α ΣΤ1). Η καθής (Ζ) ε ναι ιδιοκτήτρια άλλου διαµερ σµατος του ιδ ου ορόφου (µε στοιχε α ΣΤ2) και έχει εγκαταστήσει κάµερα επάνω από την εξωτερική πόρτα του διαµερ σµατος της. Σύµφωνα µε την καταγγελ α, αυτό έχει γ νει µε τρόπο που ελέγχει και παρακολουθε τόσο το πλατύσκαλο του έκτου ορόφου όσο και την εξωτερική πόρτα του άλλου διαµερ σµατος. Από τις συνηµµένες φωτογραφ ες προκύπτει ότι οι δύο εξώθυρες των εν λόγω διαµερισµάτων βρ σκονται πολύ κοντά (µεσολαβε η πόρτα του ανελκυστήρα) οπότε ε ναι πρακτικά αδύνατη η επιτήρηση του χώρου έµπροσθεν της πόρτας ενός διαµερ σµατος, χωρ ς να λαµβάνεται εικόνα από τον αντ στοιχο χώρο του άλλου διαµερ σµατος (και ενδεχοµένως και µπροστά από τον ανελκυστήρα). Επισηµα νεται ότι στην καταγγελ α αναφέρονται και άλλα ζητήµατα (π.χ. άσκηση δικαιωµάτων αρ. 12 και 13 ν. 2472/1997) τα οπο α δεν αποτελούν αντικε µενο της παρούσας γνωµοδότησης. Αντ στοιχες καταγγελ ες κατά της Ζ έχουν υποβάλει και ένοικοι άλλων ορόφων (µε αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4490/24-06-2012, Γ/ΕΙΣ/4491/24-06-2012 και Γ/ΕΙΣ/4492/24-06-2012). Στην απάντησή της, η καταγγελλόµενη αναφέρει ότι η κάµερα έχει τοποθετηθε έτσι ώστε να λαµβάνει εικόνα µόνο από το χώρο µπροστά από την ε σοδό της (αναφέρει ότι τον ισχυρισµό της ε χε επιβεβαιώσει πλήρωµα περιπολικού της ΕΛ.ΑΣ. που ε χε κληθε από την καταγγέλλουσα), και επισηµα νει τα πολλά περιστατικά κλοπής και διαρρήξεων που έχουν συµβε στην περιοχή και την πολυκατοικ α. Αξ ζει να σηµειωθε ότι στην Αρχή υπεβλήθη και «αντ στροφη» καταγγελ α από την Ζ κατά της ΣΤ (υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2878/05-04-2017), στην οπο α η καταγγέλλουσα (και καταγγελλόµενη στην προαναφερθε σα υπόθεση) αναφέρει ότι µέσω συστήµατος Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 3 βιντεοεπιτήρησης λαµβάνεται εικόνα και παρακολουθε ται ανήλικη που φιλοξενε ται στο διαµέρισµά της (ΣΤ2), κατόπιν παραγγελ ας του Εισαγγελέα Ανηλ κων, ενώ για την καταγραφή χρησιµοποιε ται η εταιρε α SPARTAN Security. Όπως δηλαδή προκύπτει, δύο κάτοικοι του ιδ ου ορόφου έχουν εγκαταστήσει κάµερα στην ε σοδο του διαµερ σµατός τους, αλλά διαµαρτύρονται για την κάµερα του άλλου διαµερ σµατος. Γ2) Μετά από την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6520/18-10-2016 καταγγελ α του Η και δύο επιστολές της Αρχής για παροχή διευκριν σεων (Γ/ΕΞ/7511/21-11-2016 - Γ/ΕΞ/3628/0505-2017), η Αρχή έλαβε την υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/4330/01-06-2017 απάντηση του Θ, ο οπο ος διατηρε ιατρε ο σε ισόγειο διαµέρισµα πολυκατοικ ας και έχει τοποθετήσει κάµερα έξω από την πόρτα του χώρου αυτού. Η κάµερα λειτουργε χωρ ς καταγραφή, και ο ιατρός δηλώνει ότι µέσω αυτής, έχει τη δυνατότητα να βλέπει ποιος βρ σκεται έξω από την εξώπορτά του, ώστε να µπορε να ανο γει την πόρτα µε ασφάλεια χωρ ς να διακόπτει την εργασ α του, ειδικά αν βρ σκεται στη διάρκεια εξέτασης. Γ3) Η υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8206/29-12-2014 καταγγελ α του Ι, όπως αυτή συµπληρώθηκε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/158/14-01-2015 έγγραφο. Σύµφωνα µε την καταγγελ α, η Κ έχει τοποθετήσει στο κοινόχρηστο κλιµακοστάσιο της πολυκατοικ ας, κάµερες παρακολούθησης. Η Αρχή απέστειλε έγγραφο ζητώντας τις απόψεις της καταγγελλόµενης (Γ/ΕΞ/158-1/05-02-2015), η οπο α απάντησε µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/1239/26-02-2015 έγγραφό της. Στην απάντηση επιβεβαιώνει την ύπαρξη δύο καµερών, µ α εκ των οπο ων βρ σκεται έξωθεν της πόρτας του διαµερ σµατός της (και µ α στην πόρτα της κοινόχρηστης ταράτσας). Η καταγγελλόµενη ζητάει να διατηρήσει τις κάµερες, µε βασικό ισχυρισµό τις κακές σχέσεις µε τους καταγγέλλοντες αλλά και την προστασ α των προσώπων και αγαθών της κατοικ ας της. ∆) Οι κάτωθι καταγγελ ες για τις οπο ες δεν έχουν υποβληθε απόψεις των καταγγελλοµένων: ∆1) Η υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6074/24-09-2012 καταγγελ α του Λ. Σύµφωνα µε την καταγγελ α, ο Μ έχει τοποθετήσει σε εξωτερικό χώρο του διαµερ σµατός του κάµερα, η οπο α λαµβάνει εικόνα από κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικ ας και Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 4 βρ σκεται ακριβώς απέναντι από την πόρτα του διαµερ σµατος του καταγγέλλοντος. Παρά τα έγγραφα της Αρχής και τις υπενθυµιστικές επικοινων ες µε τηλέφωνο και email του αρµόδιου ελεγκτή της Αρχής, ο καταγγελλόµενος δεν έχει καταθέσει απόψεις, ενώ προφορικά υποστηρ ζει ότι δεν έχει χρόνο να απαντά σε κάθε καταγγέλλοντα και ότι έχει κάµερα που λειτουργε όταν λε πει. ∆2) Η υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6396/22-10-2014 καταγγελ α του Ν. Σύµφωνα µε την καταγγελ α, η Ξ έχει τοποθετήσει κάµερα παρακολούθησης στην εξωτερική πλευρά της πόρτας του διαµερ σµατός της, µε την οπο α καταγράφονται οι κινήσεις του ανήλικου τέκνου και της οικογένειας του καταγγέλλοντος. Η Αρχή απέστειλε σχετική επιστολή για διευκριν σεις, αλλά χωρ ς να ληφθε επ σηµη απάντηση. Ο δικηγόρος της καταγγελλόµενης ανέφερε σε τηλεφωνική επικοινων α ότι η κάµερα υπήρχε µόνο για εκφοβισµό και ήταν ψεύτικη αλλά πια δεν υπάρχει. Στις 11-5-2015 έγινε νέα υπόµνηση για να σταλε απάντηση αλλά χωρ ς να υποβληθε έγγραφο. Μάλιστα, η Ξ προχώρησε σε καταγγελ α (Γ/ΕΙΣ/1544/24-02-2017) κατά του Ν για τοποθέτηση κάµερας που έκανε ως διαχειριστής της πολυκατοικ ας, σε κοινόχρηστους χώρους. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχε ων των φακέλων των συνεξεταζόµενων υποθέσεων, αφού άκουσε τον εισηγητή και τους βοηθούς εισηγητή, οι οπο οι στη συνέχεια αποχώρησαν πριν από τη διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, εκδ δει την ακόλουθη ΓΝΩΜΟ∆Ο ΗΣΗ
- Σύµφωνα µε το άρθρο 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997 και τις αιτιολογικές σκέψεις 14-16 στο προο µιο της Οδηγ ας 95/46/ΕΚ, τα δεδοµένα ήχου και εικόνας, εφόσον αναφέρονται σε πρόσωπα, συνιστούν δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα.
- Όταν η επεξεργασ α εικόνας πραγµατοποιε ται στο πλα σιο άσκησης δραστηριοτήτων Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 5 αποκλειστικά προσωπικών ή οικιακών, τότε εκφεύγει του πεδ ου εφαρµογής του ν. 2472/1997 (βλ. άρθρο 3 παρ. 2 στοιχ. α΄ του ν. 2472/1997). Ως αποκλειστικά προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα νοε ται εκε νη που αναφέρεται στο ιδιωτικό πεδ ο δράσης ενός προσώπου ή µιας οικογένειας, δηλαδή εκε νη που δεν εµπ πτει στην επαγγελµατική ή/και εµπορική του δραστηριότητα και δεν έχει ως σκοπό ή ως αποτέλεσµα τη διαβ βαση ή τη διάδοση δεδοµένων σε τρ τους (βλ. και Οδηγ α 1/2011 της Αρχής, άρθρο 3)
- Ειδικότερα, εφόσον το πεδ ο ελέγχου των καµερών συστήµατος βιντεοεπιτήρησης εγκατεστηµένου σε ιδιωτική οικ α περιλαµβάνει χώρους µόνο ιδιωτικούς, τότε η εν λόγω επεξεργασ α θεωρε ται οικιακή δραστηριότητα. Η Αρχή, στο άρθρο 3, παρ. 2, εδ. β) της προαναφερθε σας οδηγ ας εξειδικεύει περαιτέρω την εν λόγω εξα ρεση, προσδιορ ζοντας ότι δεν θεωρε ται αποκλειστικά προσωπική ή οικιακή δραστηριότητα η λήψη και επεξεργασ α εικόνας ή και ήχου µε σύστηµα βιντεοεπιτήρησης που ε ναι εγκατεστηµένο σε ιδιωτική οικ α, όταν το πεδ ο ελέγχου της κάµερας περιλαµβάνει εξωτερικούς δηµόσιους ή κοινόχρηστους χώρους.
- Το ∆.Ε.Ε., µε την Απόφαση C-212/13 η οπο α αφορά σε προδικαστικό ερώτηµα ∆ικαστηρ ου της Τσεχ ας, αποσαφήνισε ότι σύστηµα βιντεοεπιτήρησης εγκατεστηµένο σε οικ α από φυσικό πρόσωπο, για το σκοπό της προστασ ας της οικ ας, εµπ πτει στο πεδ ο εφαρµογής της οδηγ ας 95/46/ΕΚ, όταν το πεδ ο ελέγχου των καµερών περιλαµβάνει δηµόσιο χώρο και δεν περιορ ζεται στον ιδιωτικό χώρο της οικ ας. Συγκεκριµένα, στη σκέψη 33 της εν λόγω απόφασης αναφέρεται ότι, στο βαθµό που µια παρακολούθηση µε κάµερα ασφαλε ας εγκατεστηµένη από φυσικό πρόσωπο για την προστασ α της οικ ας του εκτε νεται, έστω και εν µέρει, στο δηµόσιο χώρο, εξέρχεται από την ιδιωτική σφα ρα αυτού που προβα νει στην επεξεργασ α των δεδοµένων µε το µέσο αυτό και η ενέργεια αυτή δεν µπορε να θεωρηθε ως αποκλειστικώς «προσωπική ή οικιακή» δραστηριότητα κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 2, δεύτερη περ πτωση, της Οδηγ ας 95/
- Επ σης, στη σκέψη 34
- Σηµειώνεται ότι η αιτιολογική σκέψη υπ’ αριθµ. 18 του Γενικού Κανονισµού για την προστασ α δεδοµένων (ΕΕ) 679/2016, σε σχέση µε το άρθρο 2 παρ. 2 (γ) για το πεδ ο εφαρµογής αναφέρει ότι: «Ο παρών ανονισµός δεν εφαρµόζεται στην επεξεργασία δεδοµένων προσωπι ού χαρα τήρα από φυσι ό πρόσωπο στο πλαίσιο απο λειστι ά προσωπι ής ή οι ια ής δραστηριότητας αι άρα χωρίς σύνδεση µε άποια επαγγελµατι ή ή εµπορι ή δραστηριότητα...». Και στο ΓΚΠ∆ η έννοια της αποκλειστικά προσωπικής ή οικιακής δραστηριότητας ενός φυσικού προσώπου συνδέεται µε µη επαγγελµατική ή µη εµπορική δραστηριότητα. Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 6 αναφέρεται ότι η εφαρµογή των διατάξεων της Οδηγ ας αυτής παρέχει, ενδεχοµένως, τη δυνατότητα να ληφθούν υπόψη τα νόµιµα συµφέροντα του υπευθύνου της επεξεργασ ας, τα οπο α συν στανται ιδ ως, στην προστασ α της ιδιοκτησ ας, της υγε ας και της ζωής του υπευθύνου αυτού και της οικογένειάς του, ειδικότερα σύµφωνα µε τα άρθρα 7, στοιχε ο στ΄, 11, παράγραφος 2, καθώς και 13, παράγραφος 1, στοιχε α δ΄ και ζ΄, της εν λόγω Οδηγ ας. Η Αρχή έχει ήδη κρ νει (βλ. απόφαση 134/2015) ότι το ανωτέρω σκεπτικό τυγχάνει ανάλογης εφαρµογής σε περιπτώσεις οροφοδιαµερ σµατος, στις οπο ες το πεδ ο παρακολούθησης µιας κάµερας λαµβάνει εικόνα από µη ιδιωτικό, κοινόχρηστο, χώρο και, συνεπώς, η ενέργεια δεν µπορε να θεωρηθε ως προσωπική.
- Το ζήτηµα της χρήσης συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της προστασ ας προσώπων και αγαθών ρυθµ ζεται στην Οδηγ α 1/2011 της Αρχής. Βασική προϋπόθεση, κατά το άρθρο 4 παρ. 1 του ν.2472/1997, για τη νοµιµότητα της επεξεργασ ας ε ναι η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, υπό την έννοια αφενός ότι τα συλλεγόµενα στοιχε α πρέπει να ε ναι αναγκα α και πρόσφορα για τον επιδιωκόµενο σκοπό, και αφετέρου ότι ο σκοπός αυτός δεν δύναται να επιτευχθε µε ηπιότερα µέσα. Επ σης, όπως προβλέπεται στο άρ, 2 παρ. α της προαναφερθε σας οδηγ ας, «…ο σ οπός της προστασίας προσώπων ή/ αι αγαθών δι αιολογείται από το έννοµο συµφέρον ή την νοµι ή υποχρέωση του ιδιο τήτη ή του διαχειριστή ενός χώρου να προστατεύσει τον χώρο αθώς αι τα αγαθά που ευρίσ ονται στον χώρο αυτό από παράνοµες πράξεις…» και «η προστασία προσώπων ή/ αι αγαθών µε συστήµατα βιντεοεπιτήρησης µπορεί να επιδιώ εται είτε (…) είτε από νοµι ό πρόσωπο ιδιωτι ού δι αίου (Ν.Π.Ι.∆.) ή φυσι ό πρόσωπο που διαχειρίζεται τον χώρο ή έχει νόµιµο δι αίωµα ή υποχρέωση σύµφωνα µε διατάξεις νόµου ή σε ε τέλεση σύµβασης µε τον ύριο του χώρου.».
- Στο άρθρο 15 της ανωτέρω Οδηγ ας, ρυθµ ζεται η εγκατάσταση συστήµατος βιντεοεπιτήρησης σε συγκροτήµατα κατοικιών για την ασφάλεια των κοινόχρηστων χώρων και των προσώπων που κυκλοφορούν σε αυτούς. Εγκατάσταση µπορε να πραγµατοποιηθε µόνο µε απόφαση του οργάνου που ε ναι υπεύθυνο για τη διαχε ριση του συγκροτήµατος (π.χ. της Γενικής Συνέλευσης της πολυκατοικ ας) σύµφωνα µε τις διατάξεις του οικε ου Κανονισµού και, εφόσον τέτοια εγκατάσταση δεν προβλέπεται στον Κανονισµό, απαιτε ται συναπόφαση και των δύο τρ των των ενο κων της Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 7 πολυκατοικ ας (όπου σε κάθε ένοικο αντιστοιχε µ α ψήφος). Υπεύθυνος επεξεργασ ας του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης ε ναι η Γενική Συνέλευση του συγκροτήµατος. Η Αρχή έχει ερµηνεύσει µε την απόφαση 95/2015 (διαθέσιµη στην ιστοσελ δα της) ότι καθώς η Γ.Σ. ενός συγκροτήµατος κατοικιών αποτελε όργανο της ένωσης προσώπων των συνιδιοκτητών (η οπο α συνήθως δεν έχει νοµική προσωπικότητα), ουσιαστικά η διάταξη αυτή θα πρέπει να ερµηνευθε ότι υπεύθυνος επεξεργασ ας ε ναι η ένωση προσώπων των συνιδιοκτητών που λειτουργε µέσω της Γ.Σ. συνιδιοκτητών του συγκροτήµατος και του υφιστάµενου σχετικού κανονισµού. Οι κάµερες του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης δεν επιτρέπεται να ελέγχουν την πρόσβαση στα κατ’ ιδ αν διαµερ σµατα. Η µονάδα ελέγχου δεν επιτρέπεται να βρ σκεται σε διαµέρισµα, αλλά πρέπει να εγκαθ σταται σε κοινόχρηστο χώρο µε ελεγχόµενη πρόσβαση (π.χ. κοινόχρηστη αποθήκη), εκτός αν η επεξεργασ α πραγµατοποιε ται από εξουσιοδοτηµένο προσωπικό ασφαλε ας (π.χ. εταιρε α ασφαλε ας ως εκτελούσα την επεξεργασ α). Τα δεδοµένα διατηρούνται το πολύ έως σαράντα οκτώ
(48)ώρες. Η χρήση οθόνης σε συνεχή λειτουργ α απαγορεύεται σε περ πτωση που δεν υπάρχει παρακολούθηση σε πραγµατικό χρόνο από προσωπικό ασφαλε ας. ∆εν επιτρέπεται µετάδοση σήµατος εικόνας στα κατ’ ιδ αν διαµερ σµατα. Επ σης, για τις περιπτώσεις οροφοδιαµερ σµατος, η Αρχή, µε την προαναφερθε σα απόφαση 134/2015, έκρινε ότι η τοποθέτηση κάµερας στην πόρτα του διαµερ σµατος ε ναι νόµιµη, µε την προϋπόθεση ότι λαµβάνεται όσο το δυνατόν λιγότερη εικόνα από κοινόχρηστους χώρους, όπως η σκάλα και το ασανσέρ, διότι στις περιπτώσεις αυτές τα πρόσωπα που ενδέχεται να θ γονται από την επεξεργασ α ε ναι εκε να που έχουν ως σκοπό την ε σοδο στο οροφοδιαµέρισµα.
- Στις υπό εξέταση περιπτώσεις, ο σκοπός επεξεργασ ας που επιδιώκεται µε την εγκατάσταση κάµερας στο χώρο εισόδου ενός διαµερ σµατος περιορ ζεται αποκλειστικά και µόνο στην προστασ α των προσώπων που διαµένουν ή εργάζονται σε αυτό καθώς και των αγαθών των ενο κων του διαµερ σµατος. Ε ναι δε αναγκα ο, στο πλα σιο του ως άνω σκοπού για τον έλεγχο των προσώπων που προτ θενται να εισέλθουν ή πλησιάζουν στο διαµέρισµα, να λαµβάνεται εικόνα του απολύτως απαρα τητου χώρου έµπροσθεν της θύρας εισόδου. Πρέπει όµως, κατ’ αρχάς, να Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 8 εξετασθε το πεδ ο εφαρµογής της νοµοθεσ ας για την προστασ α των δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα.
- Σε περ πτωση εγκατάστασης κάµερας στο χώρο εισόδου ενός διαµερ σµατος που χρησιµοποιε ται αποκλειστικά ως κατοικ α, όταν η λαµβανόµενη εικόνα δεν καταγράφεται µε κανένα τρόπο, η δραστηριότητα (περ πτωση α’), αν και υφ σταται ηλεκτρονική επεξεργασ α σήµατος εικόνας, δεν διαφοροποιε ται ουσιωδώς από την επόπτευση του χώρου µέσω του οπτικού φακού που τοποθετε ται στο «µατάκι της θύρας». Συνεπώς, η ενέργεια αυτή εµπ πτει στο πλα σιο της άσκησης δραστηριοτήτων αποκλειστικά προσωπικών ή οικιακών από φυσικό πρόσωπο (και συνεπώς δεν έχει εφαρµογή ο ν. 2472/1997).
- Σε περ πτωση που πραγµατοποιε ται καταγραφή δεδοµένων εικόνας από το χώρο εισόδου ενός διαµερ σµατος που χρησιµοποιε ται αποκλειστικά ως κατοικ α, αλλά ε ναι τεχνικά εφικτός ο περιορισµός του πεδ ου εµβέλειας της κάµερας στον απολύτως απαρα τητο χώρο µπροστά από τη θύρα εισόδου του διαµερ σµατος, ώστε να επιτηρε ται αποκλειστικά και µόνο η θύρα αυτή και ο εκάστοτε ευρισκόµενος µπροστά της, χωρ ς να λαµβάνεται εικόνα από λοιπούς κοινόχρηστους χώρους, όπως σκάλα ή θύρα ανελκυστήρα ούτε από θύρες ή χώρο εισόδου γειτονικών διαµερισµάτων (προς κάθε κατεύθυνση) και ανάλογα µε την εκάστοτε χωροθέτηση των εισόδων των διαµερισµάτων του ορόφου και του ανελκυστήρα, η ενέργεια αυτή (περ πτωση β΄) εµπ πτει στο πλα σιο της άσκησης δραστηριοτήτων αποκλειστικά προσωπικών ή οικιακών από φυσικό πρόσωπο. Και αυτό διότι, ο απολύτως απαρα τητος χώρος µπροστά από την ε σοδο του διαµερ σµατος, παρότι ανήκει, κατά κανόνα, στους κοινόχρηστους χώρους του συγκροτήµατος, αποτελε σηµε ο εισόδου στον ιδιωτικό χώρο του διαµερ σµατος και ως εκ τούτου η χρήση του πρέπει να εξετάζεται υπό το πρ σµα της άρρηκτης σχέσης του µε την οικιακή δραστηριότητα. Συνεπώς, η επιτήρηση του χώρου αυτού, που δεν ε ναι δηµόσιος, αλλά κοινόχρηστος περιορισµένης πρόσβασης, δεν εξέρχεται από την ιδιωτική σφα ρα του προσώπου που τοποθετε την εν λόγω κάµερα.
- Στις λοιπές περιπτώσεις, οπότε και εφαρµόζεται η νοµοθεσ α για την προστασ α των Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 9 δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα, ε ναι αναγκα ο να ορισθούν τα κριτήρια µε βάση τα οπο α ο ένοικος του διαµερ σµατος (που κατά κανόνα αποτελε τον υπεύθυνο επεξεργασ ας), ε τε ε ναι φυσικό πρόσωπο, ανεξαρτήτως αν το διαµέρισµα χρησιµοποιε ται ως κατοικ α ή ως επαγγελµατικός χώρος, ε τε νοµικό πρόσωπο, µπορε να αποφασ σει σχετικά µε τη νοµιµότητα εγκατάστασης κάµερας στην ε σοδο ενός διαµερ σµατος, µε βάση την αρχή της αναλογικότητας και τη διάταξη του αρ. 5 παρ. 2 ε’ του ν. 2472/
- Το έννοµο συµφέρον του υπεύθυνου επεξεργασ ας έγκειται στην επιδ ωξή του να προστατεύσει τα πρόσωπα και αγαθά του διαµερ σµατός του. Το έννοµο αυτό συµφέρον ε ναι εντονότερο αν υπάρχει αυξηµένη πιθανότητα να συµβε κάποιο περιστατικό κατά των εν λόγω προσώπων και αγαθών, όπως όταν έχουν συµβε προηγούµενα περιστατικά ή υπάρχουν στοιχε α (π.χ. της αστυνοµ ας) από τα οπο α να προκύπτει αυξηµένη πιθανότητα να συµβούν τέτοια περιστατικά, ε τε στο συγκεκριµένο συγκρότηµα κατοικιών, ε τε στην περιοχή του συγκροτήµατος, ε τε, σε περ πτωση επαγγελµατική χώρου, λόγω της φύσης της στεγαζόµενης επιχε ρησης.
- Αντιστο χως, πρέπει να εξεταστούν τα δικαιώµατα και συµφέροντα των προσώπων στα οπο α αναφέρονται τα δεδοµένα και αν θ γονται θεµελιώδεις ελευθερ ες αυτών. Τα υποκε µενα των δεδοµένων ε ναι, κατά κανόνα, οι κάτοικοι και εργαζόµενοι του συγκεκριµένου χώρου και οι επισκέπτες των χώρων αυτών, οι οπο οι περιστασιακά µπορε να βρεθούν εκε . Όσον αφορά την τελευτα α κατηγορ α, των προσώπων, δηλαδή, που µπορε να βρεθούν περιστασιακά στον επιτηρούµενο χώρο, η προσβολή των δικαιωµάτων τους ε ναι επ σης περιστασιακή και για την προστασ α τους ε ναι επαρκε ς οι ειδικές προϋποθέσεις για τη νοµιµότητα της χρήσης ενός συστήµατος βιντεοεπιτήρησης οι οπο ες καθορ ζονται στην οδηγ α 1/2011 της Αρχής. Αντ θετα, τα πρόσωπα που κατά κανόνα ζουν ή εργάζονται στον όροφο αυτό µεγάλο χρονικό διάστηµα, µπορε ευλόγως να θεωρήσουν ότι µε την εγκατάσταση µιας κάµερας σε κοντινή απόσταση από την ε σοδο του διαµερ σµατός τους προσβάλλεται άµεσα το δικα ωµά τους στην προστασ α των προσωπικών τους δεδοµένων, ενδεχοµένως δε και στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας τους, καθώς ενδέχεται να παρακολουθε ται η ε σοδος και η έξοδος από το χώρο τους. Πρέπει, λοιπόν, να υπάρξει Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 10 στάθµιση µεταξύ της προσβολής αυτής και του έννοµου συµφέροντος που επιδιώκει ο ένοικος του διαµερ σµατος που εγκαθιστά την κάµερα.
- Σε περ πτωση που ο υπεύθυνος επεξεργασ ας προβα νει σε επιτήρηση του χώρου εισόδου διαµερ σµατος που χρησιµοποιε ται ως επαγγελµατικός χώρος µε τον τρόπο που περιγράφεται στις σκέψεις 8 και 9 τους παρούσας (περ πτωση α’: σύστηµα χωρ ς καταγραφή, περ πτωση β’: σύστηµα µε καταγραφή υπό την προϋπόθεση του περιορισµού της εµβέλειας αποκλειστικά στον απολύτως απαρα τητο χώρο έµπροσθεν της θύρας και ανάλογα µε την εκάστοτε χωροθέτηση των εισόδων των διαµερισµάτων του ορόφου ή του ανελκυστήρα), τότε η επεξεργασ α θεωρε ται ότι δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας. Και τούτο διότι η βαρύτητα της προσβολής στην περ πτωση α’ µετριάζεται σαφώς, καθώς ο έλεγχος της εισόδου γ νεται σε πραγµατικό χρόνο, χωρ ς να πραγµατοποιε ται ουδεµ α καταγραφή των δεδοµένων εικόνας των υποκειµένων. Στη δε περ πτωση β’ ο υπεύθυνος επεξεργασ ας περιορ ζει την επιτήρηση στον απολύτως απαρα τητο χώρο για την ε σοδο στο διαµέρισµά του, χωρ ς να υφ σταται άµεση και ιδια τερη προσβολή των δικαιωµάτων τρ των προσώπων (και αυτών που κατοικούν ή εργάζονται στον διο όροφο).
- Εάν, ωστόσο, πραγµατοποιε ται καταγραφή των δεδοµένων εικόνας και η εµβέλεια της κάµερας, για τεχνικούς λόγους ιδ ως λόγω της χωροθέτησης των εισόδων των διαµερισµάτων και του ανελκυστήρα του ορόφου, δεν µπορε να περιοριστε στον απολύτως απαρα τητο χώρο µπροστά από την ε σοδο του διαµερ σµατος, ανεξαρτήτως αν το διαµέρισµα χρησιµοποιε ται ως κατοικ α ή επαγγελµατικός χώρος, η επεξεργασ α επιτρέπεται εφόσον πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια. Συγκεκριµένα, η τοποθέτηση της κάµερας επιτρέπεται µε την προηγούµενη σύµφωνη γνώµη των ενο κων του ορόφου που διαµένουν στα επηρεαζόµενα από την εγκατάσταση της κάµερας διαµερ σµατα και των οπο ων οι θύρες ή ο χώρος εισόδου σε αυτά βρ σκονται στην εµβέλεια της κάµερας (περ πτωση γ’). Προς το σκοπό αυτό, ο ένοικος που εγκαθιστά την κάµερα, οφε λει, ως υπεύθυνος επεξεργασ ας, να µεριµνήσει να λάβει τη συνα νεση των ενο κων των επηρεαζόµενων διαµερισµάτων, παρέχοντας σε αυτούς, εκ των προτέρων, κάθε πληροφορ α σχετικά µε το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης (βλ. αρ. 12 οδηγ ας 1/2011), συµπεριλαµβανοµένης της ακριβούς εµβέλειας της κάµερας. Σε Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 11 περ πτωση που δεν µπορε να επιτευχθε οµοφων α, θα πρέπει να ακολουθε ται, εν µέρει, η διαδικασ α του αρ. 15 παρ. 1 της οδηγ ας 1/2011, δηλαδή να υφ σταται προηγούµενη σύµφωνη γνώµη των 2/3 των ενο κων των επηρεαζόµενων διαµερισµάτων του ορόφου. Για τη διαµόρφωση της σύµφωνης γνώµης λαµβάνεται υπόψη µια ψήφος ανά κατοικηµένο (ή χρησιµοποιούµενο) επηρεαζόµενο διαµέρισµα. Ως επηρεαζόµενα θεωρούνται κατ’ αρχήν τα διαµερ σµατα που βρ σκονται στον διο όροφο µε αυτό του υπεύθυνου επεξεργασ ας, εκτός εκε νων στα οπο α η προσέλευση, εκ της χωροθέτησης των θυρών τους, δεν προϋποθέτει διέλευση από τον επιτηρούµενο χώρο της εισόδου του διαµερ σµατος του υπεύθυνου επεξεργασ ας.
- Τέλος, τον ζεται ότι ο ένοικος του διαµερ σµατος που αποτελε υπεύθυνο επεξεργασ ας υπέχει όλες τις υποχρεώσεις του ν.2472/1997 και της οδηγ ας 1/
- Επ σης, επισηµα νεται ότι οποιαδήποτε διαβ βαση δεδοµένων εικόνας προερχόµενων από σύστηµα βιντεοεπιτήρησης σε τρ τους (εκτός διωκτικών αρχών ή δικαστηρ ων) καθιστά τη χρήση µη οικιακή, άνευ ετέρου. Για παράδειγµα ανάρτηση β ντεο σε ιστοσελ δα ή ακόµα και η επ δειξή του σε τρ τα πρόσωπα, καθιστά ένα φυσικό πρόσωπο υπεύθυνο επεξεργασ ας. Τέτοια διαβ βαση κατά κανόνα δεν επιτρέπεται µε την εξα ρεση των περιπτώσεων που τυγχάνει εφαρµογής το άρθρο 9 της οδηγ ας 1/2011 της Αρχής.
- Τέλος, δεν επιτρέπεται σε καµ α περ πτωση λήψη ή καταγραφή δεδοµένων ήχου, ενέργεια η οπο α εξ ορισµού θεωρε ται ως επεξεργασ α δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα. Ο Πρόεδρος Η Γραµµατέας Κωνσταντ νος Μενουδάκος Γεωργ α Παλαιολόγου Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr 12