Αθήνα, 22-06-2017 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/4804/22-06-2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 72/ 2017 (Τµήµα) Η Αρχή Προστασ ας ∆εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρ ασε σε σύνθεση Τµήµατος στην έδρα της την Τετάρτη 24-05-2017 µετά από πρόσκληση του Προέδρου της, σε συνέχεια της από 26-04-2017 συνεδρ ασης, προκειµένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν ο Αναπληρωτής Πρόεδρος, Γεώργιος Μπατζαλέξης, κωλυοµένου του Προέδρου της Αρχής, Κωνσταντ νου Μενουδάκου, και τα αναπληρωµατικά µέλη Παναγιώτης Ροντογιάννης, ως εισηγητής, Χαράλαµπος Τσιλιώτης, Γρηγόριος Τσόλιας, σε αναπλήρωση των τακτικών µελών Αντων ου Συµβώνη, Σπυρ δωνα Βλαχόπουλου και Χαράλαµπου Ανθόπουλου αντ στοιχα, οι οπο οι, αν και εκλήθησαν νοµ µως εγγράφως, δεν παρέστησαν λόγω κωλύµατος. Στη συνεδρ αση παρέστησαν, µε εντολή του Προέδρου, οι Ιωάννης Λυκοτραφ της και Γεωργ α Παναγοπούλου, ειδικο επιστήµονες – ελεγκτές ως βοηθο εισηγητή. Επ σης, παρέστη, µε εντολή του Προέδρου, και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του ∆ιοικητικού – Οικονοµικού Τµήµατος της Αρχής, ως γραµµατέας. Η Αρχή έλαβε υπόψη της τα παρακάτω: Η Αρχή έλαβε τις κάτωθι καταγγελ ες: α) τη µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5552/13-09-2016 καταγγελ α της Α, β) τη µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5551/13-09-2016 καταγγελ α της Β, γ) τη µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5550/13-09-2016 καταγγελ α του Γ, όπως αυτή συµπληρώθηκε µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/5578/14-09-2016 συµπληρωµατικό. Σύµφωνα µε τις ανωτέρω καταγγελ ες, ο ∆ (εφεξής «υπεύθυνος επεξεργασ ας») έχει τοποθετήσει κάµερες κάτω από το µπαλκόνι του πρώτου ορόφου της πολυκατοικ ας που βρ σκεται επ της οδού …, οι οπο ες λαµβάνουν εικόνα, µεταξύ άλλων, από τις οικ ες των Λ. Κηφισ ας 1-3, 11523 Αθήνα, Τηλ: 210 6475600, Fax: 210 6475628, contact@dpa.gr / www.dpa.gr καταγγελλόντων (…., αντ στοιχα), καθώς και από την ε σοδο της πολυκατοικ ας στην οδό … Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας ε χε υποβάλει την µε αρ. πρωτ. ΓΝ/ΕΙΣ/1003/05-05-2015 γνωστοπο ηση συστήµατος βιντεοεπιτήρησης, η οπο α συµπληρώθηκε µε τα µε αρ. πρωτ. ΓΝ/ΕΙΣ/2026/01-09-2016 και ΓΝ/ΕΙΣ/2137/15-09-2016 συµπληρωµατικά έγγραφα. Η γνωστοπο ηση αφορά στο σύστηµα βιντεοεπιτήρησης που έχει εγκατασταθε στην επιχε ρηση (συνεργε ο αυτοκινήτων) που διατηρε ο υπεύθυνος επεξεργασ ας στην εν λόγω διεύθυνση και το οπο ο περιλαµβάνει τέσσερις
(4)κάµερες µε σκοπό την ασφάλεια, πρόληψη και αποτροπή φθορών περιουσ ας πελατών και της επιχε ρησής του. Στη γνωστοπο ηση αναφέρεται επ σης ότι πραγµατοποιε ται επεξεργασ α δεδοµένων ήχου. Η Αρχή απέστειλε σχετικά το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/5552-1/03-10-2016 έγγραφο µε το οπο ο ζητήθηκαν οι απόψεις του υπευθύνου επεξεργασ ας επ της καταγγελ ας, ενηµερώνοντάς τον συγχρόνως για το ισχύον νοµικό πλα σιο. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας αρχικά απάντησε µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/8292/15-122016 έγγραφο, µε το οπο ο αρνήθηκε κατηγορηµατικά την καταγγελ α, διευκριν ζοντας ότι δεν πραγµατοποιε επεξεργασ α ήχου και ότι οι κάµερες ελέγχουν µόνο την περ µετρο του καταστήµατός του. Στη συνέχεια, µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/681/30-01-2017 έγγραφό του, υπέβαλε δε γµα εικόνας από τις τέσσερις
(4)κάµερες, σηµειώνοντας ότι τοποθέτησε το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης λόγω φθορών που υπέστη το κατάστηµά του. Μάλιστα, µ α εκ των νέων επιθέσεων από κουκουλοφόρο την έχει καταγράψει µε τις κάµερες. Με το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/2105/14-03-2017 έγγραφο, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας εκλήθη ενώπιον της Αρχής στη συνεδρ αση της 29-03-2017 για να δώσει περαιτέρω διευκριν σεις και να εκθέσει τις απόψεις του για το θέµα. Ο υπεύθυνος επεξεργασ ας µε το υπ’ αριθµ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/2446/23-03-2017 έγγραφό του αιτήθηκε την αναβολή συζήτησης της υπόθεσης, η οπο α και του χορηγήθηκε για τις 26-04-2017 µε το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΞ/2827/0404-2017 έγγραφο. Στη συνεδρ αση της 26-04-2017, παρέστη νοµ µως, ως εκπρόσωπος του υπευθύνου επεξεργασ ας, η Ευαγγελ α Παναγιώτου µε ΑΜ∆ΣΑ …, η οπο α εξέθεσε προφορικά τις απόψεις της και απάντησε σε ερωτήσεις των µελών του τµήµατος. Στη συνέχεια, ο υπεύθυνος επεξεργασ ας έλαβε προθεσµ α και κατέθεσε εµπροθέσµως το µε αρ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/3648/05-05-2017 υπόµνηµα. Η Αρχή, µετά από εξέταση όλων των στοιχε ων του φακέλου και αναφορά στα διαµειφθέντα της συνεδρ ασης της 26-04-2017, αφού άκουσε τον εισηγητή και τις διευκριν σεις των βοηθών εισηγητή, οι οπο οι στη συνέχεια αποχώρησαν πριν από τη 2 διάσκεψη και τη λήψη απόφασης, και κατόπιν διεξοδικής συζήτησης, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
- Το ζήτηµα της χρήσης συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης για το σκοπό της προστασ ας προσώπων και αγαθών ρυθµ ζεται στην Οδηγ α 1/2011 της Αρχής. Βασική προϋπόθεση, κατά το άρθρο 4 παρ. 1 ν. 2472/1997, για τη νοµιµότητα της επεξεργασ ας ε ναι η τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, υπό την έννοια ότι τα συλλεγόµενα στοιχε α πρέπει να ε ναι αναγκα α και πρόσφορα για τον επιδιωκόµενο σκοπό, ο οπο ος θα πρέπει να µη δύναται να επιτευχθε µε ηπιότερα µέσα. Επ σης, όπως προβλέπεται στο άρ, 2 παρ. α της προαναφερθε σας οδηγ ας, «…ο σκοπός της προστασ ας προσώπων ή/και αγαθών δικαιολογε ται από το έννοµο συµφέρον ή την νοµική υποχρέωση του ιδιοκτήτη ή του διαχειριστή ενός χώρου να προστατεύσει τον χώρο καθώς και τα αγαθά που ευρ σκονται στον χώρο αυτό από παράνοµες πράξεις…» και «η προστασ α προσώπων ή/και αγαθών µε συστήµατα βιντεοεπιτήρησης µπορε να επιδιώκεται ε τε (…) ε τε από νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικα ου (Ν.Π.Ι.∆.) ή φυσικό πρόσωπο που διαχειρ ζεται τον χώρο ή έχει νόµιµο δικα ωµα ή υποχρέωση σύµφωνα µε διατάξεις νόµου ή σε εκτέλεση σύµβασης µε τον κύριο του χώρου.».
- Η αρχή της αναλογικότητας αναλύεται στο άρθρο 6 στοιχ. 1 της Οδηγ ας 1/2011 της Αρχής, όπου αναφέρεται ότι δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση καµερών που να καταγράφουν δηµόσιο πεζοδρόµιο ή δρόµο για το σκοπό της προστασ ας προσώπων ή/και αγαθών, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις εφόσον πρόκειται για χώρο µε αυξηµένες ανάγκες ασφαλε ας, δηλαδή πρόκειται για χώρο όπου έχουν προηγηθε επικ νδυνες επιθέσεις κατά της ζωής και της περιουσ ας και υπάρχουν πλέον δικαιολογηµένες υπόνοιες ότι ενδέχεται να πραγµατοποιηθούν και άλλες. Στις περιπτώσεις αυτές η λήψη πρέπει να περιορ ζεται στον απολύτως απαρα τητο παράπλευρο χώρο.
- Το ειδικότερο ζήτηµα της εγκατάστασης συστήµατος βιντεοεπιτήρησης σε συγκροτήµατα κατοικιών ρυθµ ζεται στο άρθρο 15 του Ειδικού Μέρους της ανωτέρω Οδηγ ας. Όπως αναφέρεται στο άρθρο αυτό, η εγκατάσταση συστήµατος βιντεοεπιτήρησης σε συγκροτήµατα κατοικιών για την ασφάλεια κοινόχρηστων χώρων και των προσώπων που κυκλοφορούν σε αυτούς µπορε να πραγµατοποιηθε µόνο µε απόφαση του οργάνου που ε ναι υπεύθυνο για τη διαχε ριση του συγκροτήµατος (π.χ. της Γενικής Συνέλευσης της πολυκατοικ ας), και όχι από κάποιον ένοικο µεµονωµένα, σύµφωνα µε τις διατάξεις του οικε ου Κανονισµού και, εφόσον τέτοια εγκατάσταση δεν προβλέπεται στον Κανονισµό, 3 απαιτε ται και συναπόφαση των δύο τρ των των ενο κων της πολυκατοικ ας (όπου σε κάθε ένοικο αντιστοιχε µ α ψήφος). Σηµειώνεται επ σης στο διο άρθρο, µεταξύ άλλων, ότι οι κάµερες του συστήµατος βιντεοεπιτήρησης δεν επιτρέπεται να ελέγχουν την πρόσβαση στα κατ’ ιδ αν διαµερ σµατα.
- Ειδικότερα σε εµπορικά κέντρα και καταστήµατα η εφαρµογή της αρχής της αναλογικότητας ρυθµ ζεται στο άρθρο 19 της ανωτέρω Οδηγ ας. Όπως αναφέρεται στο άρθρο αυτό, η εγκατάσταση συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης στους χώρους αυτούς πρέπει να γ νεται µε φειδώ και να προτιµώνται πάντα ηπιότερα µέσα προστασ ας, όπως η εγκατάσταση ανιχνευτών στα σηµε α εισόδου/εξόδου. Κάµερες επιτρέπεται να τοποθετούνται στα σηµε α εισόδου και εξόδου των καταστηµάτων, στα ταµε α και τους χώρους φύλαξης χρηµάτων, στις αποθήκες εµπορευµάτων, στους χώρους των ηλεκτροµηχανολογικών εγκαταστάσεων καθώς και στους χώρους στάθµευσης, υπό τις προϋποθέσεις του γενικού µέρους της Οδηγ ας. Εγκατάσταση καµερών στους χώρους των καταστηµάτων όπου κυκλοφορούν και συναλλάσσονται οι πελάτες µπορε να επιτραπε κατ’ εξα ρεση υπό την προϋπόθεση ότι (α) πρόκειται για µεγάλης επιφάνειας καταστήµατα (π.χ. εµπορικά κέντρα) και (β) διακινούνται εµπορεύµατα µεγάλης αξ ας (π.χ. κοσµηµατοπωλε α). Η επιτήρηση πρέπει να µην µπορε να εξασφαλιστε µε άλλο τρόπο. Απαγορεύεται η λειτουργ α καµερών σε χώρους εστ ασης και αναψυχής, στα δοκιµαστήρια, στις τουαλέτες και στους χώρους όπου εργάζονται υπάλληλοι του καταστήµατος και δεν ε ναι προσιτο στο κοινό.
- Από την εξέταση του φακέλου της υπόθεσης προκύπτει ότι κατ’ αρχήν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 6 στοιχ. 1 της Οδηγ ας 1/2011, δηλαδή πρόκειται για χώρο όπου έχουν προηγηθε επικ νδυνες επιθέσεις κατά της ζωής και της περιουσ ας και υπάρχουν πλέον δικαιολογηµένες υπόνοιες ότι ενδέχεται να πραγµατοποιηθούν και άλλες. Το προς έρευνα ζήτηµα αναφέρεται περαιτέρω στο κατά πόσο το πεδ ο λήψης των καµερών στο συγκεκριµένο σύστηµα βιντεοεπιτήρησης περιορ ζεται ήδη στον απολύτως απαρα τητο παράπλευρο χώρο ή απαιτε ται η στρέψη των καµερών. Από το προσκοµισθέν φωτογραφικό υλικό προκύπτει ότι οι τέσσερις
(4)κάµερες, οι οπο ες ε ναι τοποθετηµένες κάτω από το µπαλκόνι του 1ου ορόφου, λαµβάνουν εικόνα όχι από µόνο από το κατάστηµα του καταγγελλόµενου, αλλά και από δηµόσιο χώρο (πεζοδρόµιο, δηµόσιο δρόµο), περισσότερο από όσο απαιτε ται για την επ τευξη του επιδιωκόµενου σκοπού επεξεργασ ας, ενώ µια εκ των καµερών λαµβάνει και εικόνα από την ε σοδο της πολυκατοικ ας στην οπο α βρ σκεται η επιχε ρηση. Απαιτε ται, λοιπόν, τροποπο ηση της εγκατάστασης των εν λόγω καµερών, προκειµένου το πεδ ο λήψης τους να περιοριστε στον απολύτως απαρα τητο παράπλευρο 4 χώρο, δηλαδή να λαµβάνει εικόνα µόνο από τις δύο
(2)προσόψεις του καταστήµατος και τον απολύτως απαρα τητο χώρο από τα παράπλευρα πεζοδρόµια και δρόµους, ενώ δεν επιτρέπεται να λαµβάνει εικόνα από την ε σοδο της πολυκατοικ ας. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή απευθύνει κατά το άρ. 19 παρ. γ του ν. 2472/1997 σύσταση στον ∆ να προσαρµόσει το σύστηµα βιντεοεπιτήρησης το οπο ο λειτουργε στην επιχε ρησή του στις προϋποθέσεις λειτουργ ας που ορ ζονται στη σκέψη 5 του σκεπτικού της παρούσας, και να ενηµερώσει σχετικά την Αρχή αποστέλλοντας σχετικό φωτογραφικό υλικό. Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος Η Γραµµατέας Γεώργιος Μπατζαλέξης Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 5