ΑΠΟΦΑΣΗ 70/2005 ΑΠ 4096/4.11.2005 ΣΥΝΟΨΗ Η Αρχή, ερμηνεύοντας την αίτηση του Μητροπολίτη *** ως προσφυγή για παραβίαση προσωπικών του δεδομένων από τον καταγγελλόμενο τηλεοπτικό σταθμό «Extra 3» και τον δημοσιογράφο Σ. Καρατζαφέρη, εξέτασε στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της την νομιμότητα της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα από τις εκπομπές «Εκκεντρικό Δελτίο» του Σ. Καρατζαφέρη που μεταδόθηκαν από τον προαναφερόμενο τηλεοπτικό σταθμό κατά τις ημερομηνίες 8, 9, 10, 11, 17, 18 Μαρ. 2005. Από τις κασέτες των επίμαχων εκπομπών των ανωτέρω ημερομηνιών, τις οποίες ζήτησε η Αρχή και προσκομίστηκαν από τον τηλεοπτικό σταθμό, διαπιστώθηκε ότι οι προαναφερόμενες εκπομπές γενικά περιστρέφονταν γύρω από το μείζον θέμα που συνδέεται με τη λειτουργία του θεσμού της Εκκλησίας (α) οικονομικές παρατυπίες Μητροπολίτη/Μητροπόλεως σχετικά με μη πληρωμή Φ.Π.Α., αναζήτηση εικονικών τιμολογίων για κάλυψη ανοιγμάτων, ανέγερση αυθαίρετου κτίσματος, αδιαφάνεια διαχείρισης χρημάτων από τα παγκάρια των ναών και (β) σεξουαλική παρενόχληση από Μητροπολίτη προσώπων απασχολούμενων στην Μητρόπολη. Η Αρχή έχει ήδη κρίνει (βλ. προηγούμενες αποφάσεις της) ότι ως υπέρτερο έννομο συμφέρον (άρθρ. 5 § 2 περ. ε΄ του ν. 2472/97) νοείται και το δικαίωμα της πληροφόρησης, τόσο του πληροφορείν (άρθρο 14 παρ. 1 Σ.) όσο και του πληροφορείσθαι (άρθρο 5Α Σ.). Η ανάγκη δε ενημέρωσης του κοινού για μείζονα θέματα λειτουργίας των θεσμών, όπως είναι και τα συμβαίνοντα στους κόλπους της Ιεραρχίας της Εκκλησίας αποτελεί ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος. Οι ιεράρχες είναι δημόσια πρόσωπα κατά την έννοια του ν. 2472/1997, καθώς μισθοδοτούνται από το κράτος και ασκούν δημόσια εξουσία, προβαίνοντας σε πράξεις δημόσιου χαρακτήρα, η δε συμπεριφορά τους υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο και κριτική, όχι μόνο ως προς τα ζητήματα της δημόσιας διαχείρισης των εκκλησιαστικών πραγμάτων ή της κακοδιαχείρισης χρημάτων της Εκκλησίας, αλλά και ως προς τα ζητήματα ηθικής φύσεως, στο μέτρο που σχετίζονται αδιαχώριστα με το λειτούργημα και τη δημόσια δράση τους. Κάθε επεξεργασία των προσωπικών δεδομένων τους στο μέτρο που αυτά ανάγονται στην άσκηση του δημοσίου λειτουργήματός τους είναι ανεκτή κατά τον ν. 2472/1997 (άρθρ. 7 § 2 περ. ζ΄ του ν. 2472/97 κατά μείζονα λόγο) εφόσον πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά για την άσκηση του δημοσιογραφικού επαγγέλματος. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές είναι απολύτως αναγκαία και δικαιολογημένη ακόμα και η αυτούσια προβολή των επίμαχων στοιχείων που καλύπτουν πράξεις και εκδηλώσεις μητροπολίτη, οι οποίες, ανεξάρτητα από τον τρόπο και τον χρόνο που γίνονται (ακόμα δηλαδή και αν δεν γίνονται σε δημόσιο χώρο), δεν καλύπτονται από την ιδιαίτερη προστασία της προσωπικής ζωής. Στην εξεταζόμενη δε περίπτωση η δημοσιοποίηση πληροφοριών που ανάγονται στην άσκηση των δημοσίων καθηκόντων μητροπολίτη καθώς και η περιορισμένη και αναγκαία για την ενημέρωση του κοινού επανάληψη της μετάδοσης των σχετικών πληροφοριών είναι νόμιμη. Η αποκάλυψη της κρίσης που ξέσπασε στην λειτουργία του θεσμού της Εκκλησίας δικαιολογεί σε κάθε περίπτωση, λόγω του εντόνου δημοσίου ενδιαφέροντος, τη δημοσιοποίηση στοιχείων (π.χ. ηχητικών, όπως συνομιλιών εργολάβου με τον ταμία της Ι. Μ. ***), εφόσον δεν αντιτάσσεται η ιδιωτικότητα μιας συνομιλίας από την οποία εμφανίζονται να αποκαλύπτονται παράνομες πράξεις κατά την άσκηση διοικητικών-υπηρεσιακών καθηκόντων, όπως οικονομικές ατασθαλίες, μεταφορά χρημάτων για κάλυψη ανοιγμάτων, εικονικά τιμολόγια κλπ. Και τούτο ανεξαρτήτως του τρόπου συλλογής των δεδομένων (η οποία πρωτογενώς δεν έγινε, πάντως, ούτε από τους δημοσιογράφους ούτε από τους 1 τηλεοπτικούς σταθμούς). Έτσι, η αυτούσια προβολή στοιχείων (εγγράφων ή ηχητικών) σχετικά με το ζήτημα πολεοδομικών παραβάσεων ή οικονομικών ατασθαλιών της Διοίκησης της Εκκλησίας, αλλά και σχετικά με σκανδαλώδεις συμπεριφορές μητροπολίτη, ερωτικού ιδίως περιεχομένου είναι απολύτως δικαιολογημένη λόγω του έντονου δημοσίου ενδιαφέροντος για τα ζητήματα που άπτονται προεχόντως της λειτουργίας του θεσμού. Οι καταμαρτυρούμενες δηλ. συμπεριφορές του μητροπολίτη (π.χ. με την επιστολή-αναφορά του ***) υπερβαίνουν την προσωπική ζωή του και συνιστούν τμήμα του ελεγχόμενου από τον τύπο δημόσιου βίου του, πολλώ δε μάλλον αν η ορισμένη συμπεριφορά συνιστά και σεξουαλική παρενόχληση προσώπου που βρίσκεται σε υπηρεσιακή προς αυτόν εξάρτηση. Η περιορισμένη και αναγκαία για την ενημέρωση του κοινού επανάληψη της προβολής αυτών δεν παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας (λαμβανομένου υπόψη και του στοιχείου της συνυφασμένης με το ρόλο του δημοσιογράφου υπερβολής) στο μέτρο που εξυπηρετεί αποκλειστικά τους σκοπούς της πληροφόρησης για θέματα που ανάγονται στην άσκηση των καθηκόντων δημοσίων προσώπων (όπως των ιεραρχών), που σε κάθε περίπτωση υπόκεινται σε δημόσιο έλεγχο και κριτική. Η πέραν από αυτά τα όρια επανάληψη της προβολής των εκπομπών που ήδη προβλήθηκαν θα συνιστούσε όμως ανεπίτρεπτη επανάληψη. Με τις σκέψεις αυτές η Αρχή: Α) έκρινε ότι από τις εκπομπές που εξετάστηκαν έγινε ανεκτή κατά τον ν. 2472/1997 επεξεργασία προσωπικών δεδομένων του Μητροπολίτη *** με τη μορφή τηλεοπτικής προβολής τους από τον τηλεοπτικό σταθμό «Extra 3» και τον δημοσιογράφο Σ. Καρατζαφέρη. Β) απαγόρευσε να επαναπροβληθούν τα εξής σημεία των ακόλουθων εκπομπών: αα) η προβληθείσα στην εκπομπή της 9.3.2005 συνέντευξη του δικηγόρου ***, όπου γίνεται αναφορά σε ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα παιδικής ηλικίας του Μητροπολίτη ***, που δεν συνδέονται άμεσα με την άσκηση δημοσίων καθηκόντων του ως δημοσίου προσώπου. ββ) οι προβληθείσες στις εκπομπές της 17.3.2005 και 18.3.2005 κασέτες με τους ηχογραφημένους διαλόγους του εργολάβου της Μητρόπολης *** με τον φύλακα των κατασκηνώσεων της Μητρόπολης και του προαναφερόμενου εργολάβου με τον ταμία της Ι. Μ. ***. Γ) κοινοποίησε την απόφασή της στον Εισαγγελέα Πλημ/κών *** για να επιληφθεί κατά την κρίση του επί των θεμάτων που προκύπτουν από τις ανωτέρω εκπομπές. 2
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.