Τροποποίηση της απόφασης 44/2021 για μη ικανοποίηση δικαιώματος αντίρρησης

Αθήνα, 19-04-2022 Αριθ. Πρωτ.: 942 ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΡ. 21/2022 (Τμήμα) Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε σε σύνθεση Τμήματος με τηλεδιάσκεψη την 23-03-2022 μετά από πρόσκληση του Προέδρου της, προκειμένου να εξετάσει την υπόθεση που αναφέρεται στο ιστορικό της παρούσας. Παρέστησαν οι Κωνσταντίνος Μενουδάκος, Πρόεδρος της Αρχής, και τα τακτικά μέλη Δημοσθένης Βουγιούκας και Μαρία Ψάλλα, ως εισηγήτρια. Στη συνεδρίαση παρέστησαν, με εντολή του Προέδρου, η Γεωργία Παναγοπούλου και ο Σπυρίδων Παπαστεργίου, ειδικοί επιστήμονες – ελεγκτές ως βοηθοί εισηγητές και η Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου, υπάλληλος του τμήματος διοικητικών υποθέσεων της Αρχής, ως γραμματέας. Η Αρχή έλαβε υπ’ όψιν της τα παρακάτω: Με το με αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/6730/18-10-2021 έγγραφό της η εταιρεία με την επωνυμία «PREMIUMMEDIA ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΠΤΙΚΟ-ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ» με δ.τ. «PREMIUMMEDIA ΙΚΕ» (εφεξής αιτών) υπέβαλε αίτηση θεραπείας κατά της με αριθ. 44/2021 Απόφασης της Αρχής, η οποία εκδόθηκε σε συνέχεια της με αριθ. πρωτ. Γ/ΕΙΣ/637/27-01-2020 καταγγελίας που υποβλήθηκε σε βάρος της. Με την απόφαση αυτή επιβλήθηκε στην εταιρεία πρόστιμο 5.000 ευρώ για παραβάσεις που συνίστανται στην αποστολή ανεπιθύμητων μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και στη μη ικανοποίηση δικαιώματος εναντίωσης το οποίο ασκήθηκε επανειλημμένα από τον καταγγέλλοντα. 1 Η αιτούσα εταιρεία με την εν λόγω αίτηση θεραπείας, ζητά την ανάκληση της ως άνω απόφασης ή άλλως την τροποποίησή της επικαλούμενη τα εξής: Α) Η σκέψη 9 της απόφασης της Αρχής έχει βασιστεί σε παρερμηνεία των όσων η ίδια δήλωσε, καθώς η απόφαση αναφέρει ότι «το τεχνικό πρόβλημα διήρκησε από τις 15/12/2019 μέχρι τις 18/01/2020 που διορθώθηκε. Από τα στοιχεία που προσκόμισε στην Αρχή ο υπεύθυνος προέκυψε ότι υπήρξαν άλλες 592 περιπτώσεις αποτυχίας στην ικανοποίηση του δικαιώματος εναντίωσης υποκειμένων το διάστημα αυτό» ενώ κατά την αιτούσα «από τις 18/01/2020, που διορθώσαμε το πρόβλημα έως την ημέρα που απαντήσαμε στη διευκρινιστική ερώτηση δηλαδή στις 24/2 είχαμε 592 διαγραφές (Unsubscribes). …… Επιπροσθέτως να σημειωθεί ότι από τη στιγμή που αποκαταστάθηκε το πρόβλημα, δηλαδή στις 18/1/2020, οι εγγεγραμμένοι χρήστες είχαν τη δυνατότητα να διαγραφούν πατώντας σε οποιοδήποτε παλαιό newsletter. Έτσι εκ των υστέρων καταγράφηκαν μόλις 57 διαγραφές από τα newsletters που στάλθηκαν στο διάστημα που υπήρχε το πρόβλημα 16/12/2019 έως και τις18/01/2020». Προς επιβεβαίωση των ανωτέρω ο αιτών επισύναψε ένα στιγμιότυπο οθόνης από βάση δεδομένων που σύμφωνα με την εταιρεία καταγράφει τις εν λόγω διαγραφές. Β) Η εταιρεία έχει περιέλθει σε δυσχερή κατάσταση λόγω του ότι, εξαιτίας της πανδημίας και του χώρου στον οποίο δραστηριοποιείται (ανάμεσα στις δραστηριότητές της είναι και η λειτουργία του αφορούντος την καταγγελία site που είναι οδηγός πολιτισμού), τα έτη 2020 και 2021 μειώθηκαν κατά πολύ τόσο ο τσίρος όσο και τα κέρδη της εταιρίας, προσκομίζοντας σχετικά αποδεικτικό διαχειριστικής χρήσης για το έτος 2020 και την μισθοδοσία του προσωπικού (Μαΐου 2021). Η Αρχή, μετά από εξέταση των στοιχείων του φακέλου, αφού άκουσε τον εισηγητή και τους βοηθούς εισηγητές, και μετά από διεξοδική συζήτηση, ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

1. Ως προς τον πρώτο ισχυρισμό, από τα στοιχεία που προσκόμισε στην Αρχή η αιτούσα εταιρεία προέκυψε ότι από την στιγμή της αποκατάστασης του τεχνικού προβλήματος, λόγω του οποίου δεν ήταν δυνατή η ικανοποίηση του αιτήματος του καταγγέλλοντος να διαγραφεί από τους αποδέκτες του newsletter της εταιρείας, καταγράφηκε σειρά περιπτώσεων ικανοποίησης του δικαιώματος εναντίωσης υποκειμένων, ενώ το αναφερόμενο στη Σκέψη 9 της προσβαλλόμενης απόφασης ποσοτικό στοιχείο των 592 περιπτώσεων αποτυχίας διαγραφής δεν τεκμηριώνεται. 2
2. Για την επιμέτρηση του προστίμου με την προσβαλλόμενη απόφαση είχε ληφθεί υπόψη, πλην άλλων, το ύψος του κύκλου εργασιών και των κερδών της εταιρείας μετά από φόρους κατά τη χρήση της περιόδου 1.1.2019 έως 31.12.2019, ανερχόμενα, όπως αναφέρεται στην απόφαση, στο ποσό των 323.636,65 ευρώ και 101.014,07 ευρώ, αντιστοίχως. Με την εξεταζόμενη αίτηση θεραπείας, η εταιρεία ισχυρίζεται ότι τα έτη 2020 και 2021 μειώθηκαν κατά πολύ τόσο ο τσίρος όσο και τα κέρδη της, προσκομίζοντας σχετικά αποδεικτικό διαχειριστικής χρήσης για το έτος 2020 και την μισθοδοσία του προσωπικού (Μαΐου 2021). Σύμφωνα δε και με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ η αιτούσα κατά τη διαχειριστική χρήση 01/01/2020 έως 31/12/2020, περιόδου προγενέστερης της έκδοσης της απόφασης, κατά της οποίας στρέφεται η εξεταζόμενη αίτηση θεραπείας, είχε σύνολο καθαρής θέσης και υποχρεώσεων 193.107,25 ευρώ και αποτέλεσμα περιόδου μετά από φόρους 13.757,64 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν τον δεύτερο ισχυρισμό της αιτούσης εταιρείας, ο οποίος σχετίζεται με τη δυσχερή οικονομική κατάσταση του λόγω της μείωσης του τσίρου και των κερδών του.
3. Με τα ανωτέρω δεδομένα, προκύπτουν νέα στοιχεία, τα οποία δεν είχαν ληφθεί υπόψη κατά την έκδοση της προσβαλλόμενης απόφασης και τα οποία δικαιολογούν την επανεξέταση της υπόθεσης.
4. Σύμφωνα με το άρθρο 11 παρ. 3 του ν. 3471/2006, τα στοιχεία επαφής ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που αποκτήθηκαν νομίμως, στο πλαίσιο της πώλησης προϊόντων ή υπηρεσιών ή άλλης συναλλαγής, μπορούν να χρησιμοποιούνται για την απευθείας προώθηση παρόμοιων προϊόντων ή υπηρεσιών του προμηθευτή ή για την εξυπηρέτηση παρόμοιων σκοπών, ακόμη και όταν ο αποδέκτης του μηνύματος δεν έχει δώσει εκ των προτέρων τη συγκατάθεση του, υπό την προϋπόθεση ότι του παρέχεται κατά τρόπο σαφή και ευδιάκριτο η δυνατότητα να αντιτάσσεται, με εύκολο τρόπο και δωρεάν, στη συλλογή και χρησιμοποίηση των ηλεκτρονικών του στοιχείων και αυτό κατά τη συλλογή των στοιχείων επαφής, καθώς και σε κάθε μήνυμα σε περίπτωση που ο χρήστης αρχικά δεν είχε διαφωνήσει σε αυτή τη χρήση.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 2 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ), «Εάν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα υποβάλλονται σε επεξεργασία για σκοπούς απευθείας εμπορικής προώθησης, το υποκείμενο των δεδομένων δικαιούται να αντιταχθεί ανά πάσα στιγμή στην επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που το αφορούν για την εν λόγω εμπορική προώθηση, 3 περιλαμβανομένης της κατάρτισης προφίλ, εάν σχετίζεται με αυτήν την απευθείας εμπορική προώθηση.» Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 3 του ΓΚΠΔ όταν τα υποκείμενα των δεδομένων αντιτίθενται στην επεξεργασία για σκοπούς απευθείας εμπορικής προώθησης, τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα δεν υποβάλλονται πλέον σε επεξεργασία για τους σκοπούς αυτούς.
6. Το άρθρο 25 παρ. 1 του ΓΚΠΔ ορίζει ότι «Λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις, το κόστος εφαρμογής και τη φύση, το πεδίο εφαρμογής, το πλαίσιο και τους σκοπούς της επεξεργασίας, καθώς και τους κινδύνους διαφορετικής πιθανότητας επέλευσης και σοβαρότητας για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των φυσικών προσώπων από την επεξεργασία, ο υπεύθυνος επεξεργασίας εφαρμόζει αποτελεσματικά, τόσο κατά τη στιγμή του καθορισμού των μέσων επεξεργασίας όσο και κατά τη στιγμή της επεξεργασίας, κατάλληλα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα, όπως η ψευδωνυμοποίηση, σχεδιασμένα για την εφαρμογή αρχών προστασίας των δεδομένων, όπως η ελαχιστοποίηση των δεδομένων, και την ενσωμάτωση των απαραίτητων εγγυήσεων στην επεξεργασία κατά τρόπο ώστε να πληρούνται οι απαιτήσεις του παρόντος κανονισμού και να προστατεύονται τα δικαιώματα των υποκειμένων των δεδομένων.»
7. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, πραγματοποιήθηκε επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του καταγγέλλοντος για σκοπούς προώθησης προϊόντων και υπηρεσιών από τον υπεύθυνο επεξεργασίας. Δεν τίθεται θέμα νομιμότητας της αρχικής συλλογής καθώς και ο καταγγέλλων αποδέχεται ότι ο ίδιος είχε χορηγήσει τα στοιχεία του στον υπεύθυνο επεξεργασίας.
8. Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει ότι η αιτούσα εταιρεία, ως υπεύθυνος επεξεργασίας, παρείχε μεν στον παραλήπτη του newsletter τη δυνατότητα να αντιτάσσεται σε κάθε μελλοντικό μήνυμα, μέσω του σχετικού συνδέσμου, κατ’ εφαρμογή της απαίτησης του άρθρου 11 παρ. 3 του ν. 3471/2006, ωστόσο δεν ήταν δυνατή η ικανοποίηση του προβλεπόμενου από το άρθρο 21 του ΓΚΠΔ δικαιώματος εναντίωσης του καταγγέλλοντος, ο οποίος εξέφρασε την αντίρρηση του σε μελλοντικές αποστολές μηνυμάτων για προωθητικούς σκοπούς, λόγω τεχνικού προβλήματος που διήρκησε από τις 15/12/2019 έως τις 18/01/
9. Ως εκ τούτου, η εταιρεία, αν και είχε την υποχρέωση να διαθέτει το κατάλληλο οργανωτικό μέτρο, δηλαδή καθορισμένη διαδικασία, μέσω της οποίας να μπορούσε να εντοπίσει ότι το δικαίωμα εναντίωσης του υποκειμένου δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί, δεν ενήργησε ώστε να διακόψει την αποστολή των διαφημιστικών μηνυμάτων και να 4 ικανοποιήσει το σχετικό δικαίωμα του υποκειμένου, όπως όφειλε. Συγκεκριμένα, η οριστική παύση της επεξεργασίας του email του υποκειμένου από τον υπεύθυνο για σκοπούς απευθείας εμπορικής προώθησης και κατά συνέπεια η ικανοποίηση του δικαιώματος εναντίωσης, δεν πραγματοποιήθηκε ακόμα και μετά τον εντοπισμό του προβλήματος, σε συνέχεια σχετικής αναφοράς που έστειλε ο καταγγέλλων στον υπεύθυνο. Το δικαίωμα ικανοποιήθηκε μετά την αποκατάσταση του τεχνικού προβλήματος και μόνο μετά την εκ νέου άσκηση του δικαιώματος εναντίωσης του καταγγέλλοντος.
10. Επειδή, σύμφωνα με τα ανωτέρω, συντρέχουν οι προϋποθέσεις επιβολής σε βάρος του υπευθύνου επεξεργασίας της διοικητικής κύρωσης του προστίμου, με βάση το άρθρο 58 παρ. 2 περ. θ΄ του ΓΚΠΔ, για παράβαση των άρθρων 21 παρ. 3 και 25 παρ. 1 του ίδιου Κανονισμού. Περαιτέρω, η Αρχή, λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 83 παρ. 2 του ΓΚΠΔ, κρίνει ότι το ύψος του προστίμου πρέπει να οριστεί σε 1.000 ευρώ, το οποίο με βάση τα δεδομένα της υπόθεσης, όπως αναφέρονται στις προηγούμενες σκέψεις, αποτελεί κύρωση αποτελεσματική, αποτρεπτική και αναλογική κύρωση. Συνεπώς, πρέπει να τροποποιηθεί κατά τούτο η απόφαση 44/2021 της Αρχής, κατά της οποίας στρέφεται η αίτηση θεραπείας. ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα τροποποιεί την απόφασή της 44/2021 και επιβάλλει στην εταιρεία «PREMIUMMEDIA ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΠΤΙΚΟ- ΑΚΟΥΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» πρόστιμο 1.000 ευρώ για παράβαση των άρθρων 21 παρ. 3 και 25 παρ. 1 του ΓΚΠΔ, σύμφωνα με όσα εκτίθενται ανωτέρω στο σκεπτικό. Ο Πρόεδρος Η Γραμματέας Κωνσταντίνος Μενουδάκος Ειρήνη Παπαγεωργοπούλου 5