Ενόψει της λήξης στις 17/02/2025 της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης των Διαχειριστών ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ σχετικά με την προτεινόμενη Μεθοδολογία εφαρμογής περιορισμών έγχυσης σταθμών ΑΠΕ, και κατόπιν μεγάλου αριθμού αιτημάτων από φορείς της αγοράς, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων διοργανώνει, σχετική διαδικτυακή ημερίδα την Δευτέρα 17/02/2025 και ώρα 10:00 π.μ. για να παρουσιαστεί από τους συναρμόδιους Διαχειριστές η προτεινόμενη Μεθοδολογία. Κατά την Ημερίδα θα γίνει αναλυτική παρουσίαση των βασικών στοιχείων της μεθοδολογίας από τους θεσμικούς φορείς (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ) και θα ακολουθήσει απάντηση σε ερωτήματα των ενδιαφερομένων. Κανόνες της Ημερίδας: Για την καλύτερη προετοιμασία και οργάνωση της Ημερίδας, οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να θέσουν τα ερωτήματα τους γραπτώς στην διεύθυνση imerida@raaey.gr μέχρι και το Σάββατο 15/
- Αυτή η δυνατότητα θα υπάρχει και κατά τη διάρκεια διεξαγωγής της Ημερίδας, χρησιμοποιώντας το “chat” της πλατφόρμας, εφόσον προκύψουν περαιτέρω ερωτήματα. Θα απαντηθούν μόνο τα ερωτήματα που αφορούν στο αντικείμενο της εν λόγω διαβούλευσης και όχι στο θέμα των περικοπών εν γένει. Δεν θα υπάρχει η δυνατότητα για ανοιχτό μικρόφωνο. Εγγραφή στην Ημερίδα: Μπορείτε να εγγραφείτε στην Ημερίδα της ΡΑΑΕΥ αποστέλλοντας τις ηλεκτρονικές διευθύνσεις των ενδιαφερόμενων στην διεύθυνση imerida@raaey.gr. Πριν την Ημερίδα θα αποσταλεί ο σχετικός σύνδεσμος σε όσους δήλωσαν συμμετοχή. Παρουσιάσεις Διαχειριστών
- Ημερίδα ΡΑΑΕΥ 17_02_25_ΑΔΜΗΕ_ Εφαρμογές ΣΕΕ για Περιορισμό Έγχυσης από ΑΠΕ
- Ημερίδα ΡΑΑΕΥ 17-02-25_ΑΔΜΗΕ_ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΕ
- Μεθοδολογία Εφαρμογής Περιορισμών Έγχυσης ΑΠΕ_17_2_2025_ΔΕΔΔΗΕ Εφαρμογές Συστήματος Ελέγχου Ενέργειας για Περιορισμό Έγχυσης από ΑΠΕ 1 2 Στοιχεία ΑΠΕ στο Σύστημα Μεταφοράς Παρακολουθούμενη και ελεγχόμενη ισχύς από ΑΠΕ στο Σύστημα Ελέγχου Ενέργειας: Σύνολο ~ 6500 MW, Α/Π ~ 4000 MW και Φ/Β ~ 2500 MW Για την εποπτεία και τον έλεγχο των ΑΠΕ σε πραγματικό χρόνο λειτουργίας, γίνεται χρήση του εγκατεστημένου εξοπλισμού (RTU) στους Υποσταθμούς 3 Έλεγχος Παραγωγής ΑΠΕ στο ΣΕΕ Εφαρμογή στο Σύστημα Ελέγχου Ενέργειας (ΣΕΕ) ❑ Συνολικός Περιορισμός (Global Curtailment) Περιορισμός Παραγωγής που προέρχεται από ΑΠΕ στο σύνολο του Διασυνδεδεμένου Συστήματος για λόγω εξισορρόπησης ❑ Λειτουργία Συμφόρησης (Constraint Operation) Περιορισμός Παραγωγής που προέρχεται από ΑΠΕ σε επιλεγμένους «διαδρόμους» του Διασυνδεδεμένου Συστήματος λόγω συμφόρησης 4 Συνολικός Περιορισμός • Δίνοντας ένα Ανώτατο Όριο Επιτρεπόμενης Παραγωγής (TLW) για το Σύνολο της Ελεγχόμενης Παραγωγής (TMW), ο αλγόριθμος υπολογίζει την διαφορά ΔW που θα πρέπει να μειωθεί η Παραγωγή ΔW = TMW – TLW • Η διαφορά αυτή επιμερίζεται αναλογικά σε όλα τα ελεγχόμενα πάρκα σύμφωνα με την τρέχουσα παραγωγή τους (Pi) ΔPi = ΔW (Pi /Σ Pi) • Το setpoint που στέλνεται σε κάθε ελεγχόμενο ΑΠΕ υπολογίζεται Psi=Pi – ΔPi • Ο βρόγχος ελέγχου είναι κλειστός όποτε σε κάθε κύκλο υπολογίζεται η διαφορά ΔW (deadband 10MW) • Όταν το ΔW είναι αρνητικό τότε τα νέα υπολογιζόμενα setpoints είναι μεγαλύτερα ως προς την παραγωγή του πάρκου 5 Καταγραφή περιορισμού έγχυσης από Αιολικό Πάρκο Έναρξη Περιορισμού • Με μαύρο η μέγιστη επιτρεπτή παραγωγή (setpoint) • Με κόκκινο η παραγωγή του Πάρκου Λήξη Περιορισμού 6 Υφιστάμενη Κατάσταση ΑΔΜΗΕ ➢ Για τις μονάδες ΑΠΕ με σημείο σύνδεσης στο Σύστημα Μεταφοράς (Συμβάσεις ΑΔΜΗΕ) ο ΑΔΜΗΕ διατηρεί σύστημα εποπτείας, μετρήσεων και ελέγχου ενεργού ισχύος (περιορισμοί) με άμεση ένταξη στο SCADΑ (Κέντρο Ελέγχου) ΔΕΔΔΗΕ ➢ Ο ΔΕΔΔΗΕ υλοποιεί εντολές περιορισμών με αποσύνδεση Σταθμών ΑΠΕ (μέσω της αποσύνδεσης αποκλειστικών γραμμών ή της αποσύνδεσης στο σημείο σύνδεσης σταθμών ΑΠΕ) με τηλεχειρισμούς διακοπτών ή τοπικούς χειρισμούς διακοπτών, κατόπιν εντολών ΑΔΜΗΕ βάσει μνημονίου συνεργασίας ΑΔΜΗΕ – ΔΕΔΔΗΕ ΦοΣΕ ➢ Απαραίτητη η ουσιαστική συμμετοχή των Κατανεμόμενων ΑΠΕ στην Αγορά Εξισορρόπησης. Απαιτείται πιστοποίηση της Τεχνικής ικανότητάς τους για κάθε χαρτοφυλάκιο για το σκοπό αυτό ➢ RES unit (ΕΣΜΗΕ): Περιλαμβάνει ΑΠΕ που ανήκουν όλα μαζί σε μια σύμβαση με τον ΑΔΜΗΕ και αντιστοιχούν σε ένα μετρητή εκκαθάρισης ➢ Dispatch Instruction: Εντολή Κατανομής από RTBM σε MWh για εκτέλεση από ΦΟΣΕ στο χαρτοφυλάκιο που εκπροσωπεί (για εφεδρείες) από επίλυση Αγοράς Εξισορρόπησης ανά τέταρτο 7 Μελλοντική Κατάσταση 8 Μηνιαία Αναφορά Περιορισμών Ευχαριστώ Διαχείριση ΑΠΕ 17 Φεβρουαρίου 2025 02 Εισαγωγή Περιεχόμενα: • Επιπτώσεις ανισορροπίας Παραγωγής/Ζήτησης • Περιορισμοί των μονάδων ΑΠΕ • Εκτίμηση για την Άνοιξη 2025 • Διαδικασίες σχεδιασμού λειτουργίας συστήματος • Υφιστάμενες διαδικασίες περιορισμού ΑΠΕ • Μεταβατικές διαδικασίες περιορισμού ΑΠΕ • Κατάσταση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες 03 Ανισορροπία Παραγωγής/Ζήτησης Ο ΑΔΜΗΕ υποχρεούται να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσει την ασφαλή, αξιόπιστη και οικονομική λειτουργία του Συστήματος. Κύρια ευθύνη του ΑΔΜΗΕ είναι η ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ, δηλαδή κάθε χρονική στιγμή η ζήτηση πρέπει να είναι ίση με την παραγωγή. Τα υψηλά επίπεδα περίσσειας ενέργειας στο Σύστημα οδηγούν το Σύστημα κοντά στα όρια αποδεκτής λειτουργίας. Κατανάλωση Παραγωγή 50 Το κριτήριο αξιολόγησης της εξισορρόπησης είναι η απόκλιση μεταξύ των προγραμματισμένων ανταλλαγών ενέργειας και των πραγματικών ροών ενέργειας με τα γειτονικά συστήματα σε συνδυασμό με την απόκλιση της συχνότητας από την προγραμματισμένη τιμή της συχνότητας στο ευρωπαϊκό διασυνδεδεμένο σύστημα (αυτό το συνδυαστικά υπολογιζόμενο μέγεθος ονομάζεται Σφάλμα Ελέγχου Περιοχής - ACE (Area Control Error) και οι τιμές του πρέπει κανονικά να βρίσκονται πλησίον του μηδενός). ACE ΔP Κ*Δf 04 Επιπτώσεις ανισορροπίας Παραγωγής/Ζήτησης Τοπικές επιπτώσεις Ο άμεσος κίνδυνος σε τοπικό επίπεδο για τον ΕΣΜΗΕ είναι ότι σε περίπτωση μεγάλης περίσσειας παραγωγής, η οποία δε εξισορροπείται άμεσα, οι ροές ισχύος προς τα γειτονικά κράτη ενδέχεται να οδηγήσουν σε υπερφορτίσεις των διασυνδετικών γραμμών. Σε αυτές τις συνθήκες η απώλεια έστω και μίας διασυνδετικής γραμμής θα οδηγήσει σε ακόμα μεγαλύτερη υπερφόρτιση των υπόλοιπων διασυνδέσεων με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί ένα φαινόμενο «ντόμινο» που θα οδηγήσει σε trip όλων των διασυνδέσεων. Αυτό θα προκαλέσει νησιδοποίηση του ελληνικού Συστήματος το οποίο λόγω της μεγάλης ανισορροπίας ζήτησης/παραγωγής (υπερπαραγωγή) θα παρουσιάσει σημαντική αύξηση της συχνότητας που ενδεχομένως θα οδηγήσει σε αποσυγχρονισμό των περισσότερων ή όλων των μονάδων παραγωγής και επομένως σε blackout της χώρας. 05 Επιπτώσεις ανισορροπίας Παραγωγής/Ζήτησης Διεθνείς Επιπτώσεις - Μέτρα Στις περιπτώσεις που παρουσιάζονται προβλήματα εξισορρόπησης παραγωγής/ζήτησης είτε σε τοπικό είτε σε περιφερειακό επίπεδο (υψηλές τιμές ACE για αρκετό χρονικό διάστημα) που ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα σε ευρύτερες περιοχές της Ευρώπης τότε ενεργοποιούνται διαδικασίες σε επίπεδο Σύγχρονης Περιοχής Ηπειρωτικής Ευρώπης για την επαναφορά σε κανονικά επίπεδα της ισορροπίας παραγωγής/ζήτησης όπου αυτή έχει παραβιαστεί. Η συμμόρφωση όλων των εμπλεκομένων Διαχειριστών εποπτεύεται από τους συντονιστές Διαχειριστές AMPRION και SWISSGRID. Ανάλογα με τη σοβαρότητα του προβλήματος κλιμακώνονται τα μέτρα για την αντιμετώπισή του. 06 Επιπτώσεις ανισορροπίας Παραγωγής/Ζήτησης Διεθνείς Επιπτώσεις Η απώλεια των διασυνδέσεων μίας χώρας μπορεί να συμπαρασύρει και γειτονικά ηλεκτρικά Συστήματα και να προκαλέσει μερικό ή ολικό blackout και σε άλλα Συστήματα, σε περιφερειακό επίπεδο στην Ευρώπη. Επίσης, η περίπτωση συγκυρίας υπερπαραγωγής σε πολλές χώρες μπορεί να οδηγήσει σε υπερσυχνότητα με ενδεχόμενες σοβαρές επιπτώσεις σε όλο το Διασυνδεδεμένο Ευρωπαϊκό Σύστημα. Για το λόγο αυτό υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία για όλες τις ημέρες της Άνοιξης 2025, με το πρόβλημα να είναι πιο έντονο τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες (συμπίπτει το Καθολικό με το Ορθόδοξο Πάσχα), σε όλες τις χώρες του διασυνδεδεμένου ευρωπαϊκού Συστήματος. 07 Αριθμός ημερών Περιορισμού Έγχυσης ΑΠΕ Σύνολο ημερών έτους Περικοπές ΑΠΕ ανά μήνα, 2022 - 2024 25 120 22 100 20 15 80 13 12 10 3 1 1 2 12 9 8 Ημέρες Ημέρες 16 5 102 9 7 2 4 3 5 3 0 2 22 1 43 40 5 4 2 60 2 20 7 0 2022 2022 2023 2024 2023 2024 10000 9000 8000 7000 ~ 5300 ΜW 6000 MW 08 Παραγωγή ΑΠΕ σε ημέρες χαμηλής κατανάλωσης (Σενάριο Άνοιξη 2025) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 ΑΠΕ Συστήματος 9 10 11 12 ΑΠΕ Δικτύου 13 14 15 16 Σενάριο_2025 17 18 19 20 21 22 23 ΖΗΤΗΣΗ Πραγματικά δεδομένα παραγωγής ΑΠΕ σε Δίκτυο και Σύστημα χωρίς περικοπές (Κυριακή Πάσχα 05/05/2024) σε συνδυασμό με το σενάριο αυξημένης παραγωγής ΑΠΕ για το Πάσχα 2025 (με γκρι χρώμα αποτυπώνεται ένα πιθανό σενάριο αύξησης παραγωγής). Η διαχείριση της ανισορροπίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης απαιτεί σημαντικές περικοπές ΑΠΕ. 24 09 Εκτίμηση διασυνδετικών ροών για την Άνοιξη 2025 Εξαγωγές: Ενδεικτικό παράδειγμα με βάση τις πραγματικές τιμές εξαγωγών της Κυριακής Πάσχα 2024 Εκτίμηση για 2025: Λόγω σύνδεσης πρόσθετων 800 MW ΑΠΕ Δικτύου χωρίς δυνατότητα ελέγχου και θεωρώντας υψηλότερη παραγωγή ΦΒ λόγω πιθανής μεγαλύτερης ηλιοφάνειας (Η Κυριακή του Πάσχα του 2024 ήταν κατά τόπους νεφελώδης ημέρα) Μεταφορική ικανότητα διασυνδέσεων (Net Transfer Capacity –NTC : 2260 MW) 3000 2500 MW 2000 1500 1000 500 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Εξαγωγές 11 12 13 Imbalance 2025 14 15 16 17 18 19 20 21 22 NTC Με τις παραπάνω υποθέσεις, από τις 09:00 έως 16:00 οι εξαγωγές είναι κοντά στο όριο ασφαλείας. Αυτό προκαλεί μεγάλες τιμές ACE, οι διασυνδέσεις είναι κοντά στα μέγιστα όρια και η απώλεια έστω και μίας διασύνδεσης μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή απώλεια όλων των διασυνδέσεων και κατά συνέπεια σε νησιδοποίηση του ελληνικού Συστήματος, υπερσυχνότητα και μεγάλη πιθανότητα ολικής σβέσης. 23 24 10 Διαδικασίες Σχεδιασμού Λειτουργίας του Συστήματος Κανονική Λειτουργία Συστήματος Εβδομάδα W-1 Προβλέψεις επόμενων ημερών: • Φορτίο Συστήματος • Παραγωγή ΑΠΕ Συστήματος • Παραγωγή ΑΠΕ Δικτύου • Συνολική Ζήτηση Ημέρα D-1 Πιο αξιόπιστες προβλέψεις Προγράμματα διασυνδέσεων Constraints Συστήματος Residual load Residual load = Φορτίο Συστήματος – ΑΠΕ Συστήματος ISP: Διαδικασία ενοποιημένου Προγραμματισμού ISP Ημέρα D Δεδομένα κοντά στον πραγματικό χρόνο για: • Φορτίο Συστήματος • Παραγωγή ΑΠΕ Συστήματος • Διασυνοριακό εμπόριο • Συνολική Ζήτηση Ad hoc ISP 11 Υφιστάμενες Διαδικασίες Διαχείρισης ΑΠΕ Ενεργοποίηση Διαδικασιών Περιορισμού ΑΠΕ Ημέρα D-1 Ημέρα D Την ημέρα D-1 η εκτιμώμενη περίσσεια ενέργειας αποτυπώνεται στο ISP και δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ προς ενημέρωση των Συμμετεχόντων. Ενεργοποίηση μηχανισμού περιορισμού ΑΠΕ του ΑΔΜΗΕ: • setpoint σε ΑΠΕ του ΕΣΜΗΕ • email σε ΔΕΔΔΗΕ για το ύψος των περιορισμών έγχυσης ΑΠΕ του ΕΔΔΗΕ. 12 Ενεργοποίηση Διαδικασιών Περιορισμού Έγχυσης ΑΠΕ Μεταβατική Διαδικασία Περιορισμού έγχυσης ΑΠΕ Εβδομάδα W-1 Ημέρα D-1 Ημέρα D Αξιολόγηση των προβλέψεων και εάν απαιτείται: • ενημέρωση του ΔΕΔΔΗΕ • ανακοινώσεις στις ιστοσελίδες των Διαχειριστών για ενδεχόμενο υψηλής περίσσειας παραγωγής ΑΠΕ που απαιτεί την ετοιμότητα των παραγωγών Δικτύου ΕΔΔΗΕ Ομάδας Β. Εάν απαιτείται ο ΑΔΜΗΕ προβαίνει σε ενημέρωση του ΔΕΔΔΗΕ και στη συνέχεια γίνεται ενημέρωση των παραγωγών Ομάδας Β με κάθε πρόσφορο μέσο έως τις 20:00 της ημέρας D-1 για τις περιόδους της ημέρας D που ενδέχεται να εκδοθούν εντολές περιορισμού έγχυσης ΑΠΕ. Ενεργοποίηση μηχανισμού περιορισμού ΑΠΕ του ΑΔΜΗΕ: • setpoint σε ΑΠΕ ΕΣΜΗΕ • email σε ΔΕΔΔΗΕ για το ύψος των περιορισμών έγχυσης ΑΠΕ του ΕΔΔΗΕ (Ομάδες Α1 & Α2) • Ο ΑΔΜΗΕ ενημερώνει τον ΔΕΔΔΗΕ για έκδοση εντολών προς παραγωγούς Ομάδας Β τουλάχιστον τρεις ώρες πριν τον χρόνο έναρξης του περιορισμού. 13 Τιμές Προημερήσιας Αγοράς στην Ευρώπη
(2024)DAM 2024 - Αριθμός ωρών με μηδενικές και αρνητικές τιμές 800 700 600 500 400 300 200 100 FI SE_2 ES SE_3 SE_1 SE_4 PT FR NL DE_LU BE DK_1 CZ AT SK DK_2 HU CH SI NO_1 HR EE LT LV NO_2 PL NO_3 NO_4 RO NO_5 BG IE MK RS GR ME AL TR IT_PUN UA 0 Μηδενική Τιμή DAM Δεδομένα από ENTSO-E Transparency και NEMOS Τιμές μη διαθέσιμες σε ορισμένες περιόδους στις περιοχές AL,ΙΕ,MK,RS,UA Αρνητική τιμή DAM 14 Τιμές Προημερήσιας Αγοράς στην Ευρώπη
(2024)DAM 2024 - Συχνότητα εμφάνισης μηδενικών και αρνητικών τιμών 9.0% 8.0% 7.0% 6.0% 5.0% 4.0% 3.0% 2.0% 1.0% FI SE_2 ES SE_3 SE_1 SE_4 PT FR NL DE_LU BE DK_1 CZ AT SK DK_2 HU CH SI NO_1 HR EE LT LV NO_2 PL NO_3 NO_4 RO NO_5 BG IE MK RS GR ME AL TR IT_PUN UA 0.0% Μηδενική Τιμή DAM Δεδομένα από ENTSO-E Transparency και NEMOS Τιμές μη διαθέσιμες σε ορισμένες περιόδους στις περιοχές AL,ΙΕ,MK,RS,UA Αρνητική τιμή DAM 15 Υπολογισμοί περικοπείσας παραγωγής ενέργειας μονάδων ΑΠΕ ΕΣΜΗΕ
(2024)16 Υπολογισμοί περικοπείσας παραγωγής ενέργειας μονάδων ΑΠΕ ΕΣΜΗΕ
(2024)Ευχαριστώ για την προσοχή σας Μεθοδολογία Εφαρμογής Περιορισμών Έγχυσης Σταθμών ΑΠΕ Δημόσια Διαβούλευση ΡΑΑΕΥ 17 Φεβρουαρίου 2025 Περιγραφή του προβλήματος Η αναγκαιότητα για τον περιορισμό της έγχυσης των ΑΠΕ Προκλήσεις • Η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος σταθμών ΑΠΕ τα τελευταία έτη έχει αυξήσει την τρέχουσα παραγωγή η οποία συχνά υπερβαίνει τη ζήτηση. Μη άμεση περικοπή λόγω απαιτούμενης ανθρώπινης παρέμβασης στο πεδίο • Η υπερπαραγωγή οφείλεται κυρίως στη μη τήρηση του προγράμματος αγοράς και θίγει την ασφάλεια λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος επιβάλλοντας αναγκαίες περικοπές σε πραγματικό χρόνο για την τήρηση του ισοζυγίου παραγωγής-ζήτησης. Ασύμμετρη κατανομή των περικοπών* μεταξύ έργων Συστήματος και Δικτύου, όπως και στο εσωτερικό του υποσυνόλου των έργων του Δικτύου • Ο ΔΕΔΔΗΕ, λόγω απουσίας υποδομών τηλεποπτείας και τηλελέγχου, υλοποιεί τους περιορισμούς παραγωγής των έργων ΑΠΕ κατ’ εντολή του ΑΔΜΗΕ, μέσω ανοίγματος διακοπτών του Δικτύου (αποσύνδεσης) όπου αυτό είναι δυνατό. Φορτίο vs Ισχύς Περικοπή ΑΠΕ Πιθανή πολύωρη παύση ισχύος ενός σταθμού παραγωγής που ενδέχεται να στερήσει φορτία για τη λειτουργία του (π.χ., συναγερμός, τηλεπικοινωνίες και επιτήρηση Δικτύου με σκοπό την αυτόματη επαναφορά) Επεξηγηματικό γράφημα Παραγωγή ΑΠΕ Φορτίο Ισχύς ΑΠΕ Δίκτυο ηλεκτρ. ενέργειας Ρίσκο για την ευστάθεια του Συστήματος και την παραβίαση του προγράμματος διασυνοριακών ανταλλαγών ενέργειας, λόγω της μη επάρκειας της πλήρους αποκοπής του συνόλου της ελεγχόμενης παραγωγής ΑΠΕ Χρόνος *Το ζήτημα της ασύμμετρης κατανομής περικοπών επιλύεται με την Εφαρμογή του «Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών» (άρθρο 117 του Ν. 5106/2024) 2 Σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ 11.4.2024 13:00 Τρέχουσα ισχύς ΑΠΕ Δικτύου 5.2 GW σε σύνολο εγκατεστημένης ισχύος 7.9 GW Η Ελλάδα αύξησε το μερίδιο της ηλιακής ενέργειας από 9% το 2019 σε 22% το 2024 Πλέον η εγκαταστημένη ισχύς των ΑΠΕ στο Δίκτυο υπερβαίνει τα 8.5 GW. Σε συνθήκες ηλιοφάνειας και ανέμου η ισχύς των ΑΠΕ του Δικτύου είναι δυνατόν να υπερβεί το φορτίο του Συστήματος. ❑ Από 1.2.2025 τέθηκε σε εφαρμογή το μεσημεριανό τιμολόγιο, ως κίνητρο κατανάλωσης ενέργειας τις ώρες ηλιοφάνειας 3 Υφιστάμενη κατάσταση ως προς δυνατότητα ελέγχου σταθμών ΑΠΕ του Δικτύου Μνημόνιο ΑΔΜΗΕ – ΔΕΔΔΗΕ για τη Ρύθμιση της Ενεργού Ισχύος Παραγωγής ΑΠΕ 1ο Μνημόνιο (Απρίλιος 2023) με συνολική ισχύς προς περικοπή 1.000 MW 2ο Μνημόνιο (Νοέμβριος 2023) με συνολική ισχύς προς περικοπή 1.500 MW 3ο Μνημόνιο (Μάιος 2024) με συνολική ισχύς προς περικοπή 1.900 MW 4ο Μνημόνιο (Απρίλιος 2025) Διάκριση σταθμών Μνημονίου με κριτήριο τον τρόπο αποσύνδεσης ➢ Μέσω τηλεχειριζόμενων Διακοπτών από το αρμόδιο Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας του Δικτύου (ΚΕΔΔ): 1.500 MW, αποσύνδεση εντός 30 λεπτών ➢ Μέσω τοπικού χειρισμού διακοπτών, χωρίς δυνατότητα τηλεχειρισμού: 400 MW, αποσύνδεση εντός 180 λεπτών Διάκριση σταθμών Μνημονίου με κριτήριο την τεχνολογία παραγωγής Τεχνολογία Συνολική Ισχύς Αιολικά Φωτοβολταϊκά Υδροηλεκτρικά Λοιπά ΣΥΝΟΛΟ Πλήθος 710 MW 1060 MW 110 MW 20 MW 1.900 MW 1080 ❑ Λοιποί σταθμοί συνολικής ισχύος 6.000 MW, χωρίς δυνατότητα ελέγχου (δε συμπεριλαμβάνονται οι σταθμοί της Κρήτης και των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών καθώς ελέγχονται εξ’ αρχής) o Σταθμοί > 400 kW, χωρίς δυνατότητα ελέγχου, συνολικής ισχύος 3.500 MW Τηλεχειριζόμενος Διακόπτης Φορτίου 4 Τα βήματα μέχρι τον πλήρη έλεγχο των σταθμών ΑΠΕ του Δικτύου 1 2 3 Εγκατάσταση συστημάτων τηλεποπτείας και τηλελέγχου στους σταθμούς > 400 kW Ένταξη στα Κέντρα Ελέγχου ΕΔΔΗΕ (ΚΕΔΔ) Αυτοματοποιημένος τηλελέγχος σε πραγματικό χρόνο μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας Υποχρέωση συμμόρφωσης βάσει Ν. 5106/2024 (άρθρα 111 & 118), ανεξαρτήτως ημερομηνίας ενεργοποίησης της σύνδεσης κάθε σταθμού. ➢ 600 σταθμοί με ισχύ > 1000 kW ➢ 5.700 σταθμοί με ισχύ 400-1000 kW Δε συμπεριλαμβάνονται σταθμοί αυτοπαραγωγών, καθώς δεν έχει εκκινήσει ακόμα η διαδικασία συμμόρφωσης αυτών. ❑ Η διαδικασία ένταξης σταθμών στα Κέντρα Ελέγχου έχει ήδη ξεκινήσει για όσους παραγωγούς έχουν δηλώσει συμμόρφωση. ❑ Η πληρωμή του δρομολογητή (router) αποτελεί προϋπόθεση για την υποβολή Δήλωσης Συμμόρφωσης 5 Μεθοδολογία Περιορισμών ΑΠΕ - γενικά Η «Μεθοδολογία Περιορισμών Έγχυσης Σταθμών ΑΠΕ» που τέθηκε σε ΔΔ περιγράφει τη μεθοδολογία απόρριψης παραγωγής: ➢ όταν ολοκληρωθούν τα απαιτούμενα βήματα για τον πλήρη έλεγχο των ΑΠΕ του Δικτύου και ➢ την τρέχουσα πρακτική, κατάλληλα προσαρμοσμένη λόγω της υψηλής διείσδυσης των μη ελεγχόμενων ΑΠΕ του Δικτύου (κατά 80% ΦΒ) η οποία είναι επιβεβλημένη ελλείψει των υποδομών τηλεποπτείας/τηλελέγχου. Η Μεθοδολογία εξασφαλίζει την ευστάθεια του Συστήματος σε συνθήκες υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ. ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ: Η άμεση έγκριση της Μεθοδολογίας, ώστε το νέο Μνημόνιο Συνεργασίας ΑΔΜΗΕ-ΔΕΔΔΗΕ να ενσωματώσει τις προβλέψεις της και να τεθεί σε εφαρμογή την 1η Απριλίου 2025. Η δυνατότητα σύναψης Μνημονίων Συνεργασίας ΑΔΜΗΕ-ΔΕΔΔΗΕ προβλέπεται στο άρθρο 118 του ν. 5106/2024. 6 Μεθοδολογία Περιορισμών ΑΠΕ – μελλοντική εφαρμογή Σταθμοί που δέχονται αυτοματοποιημένα ‘set-point’ από το Σύστημα Διαχείρισης Ενέργειας των ΚΕΔΔ ❑ Ο ΑΔΜΗΕ αποστέλλει σε πραγματικό χρόνο (ανά λίγα sec) εντολή ενεργού ισχύος στον ΔΕΔΔΗΕ για τους σταθμούς ΑΠΕ που συνδέονται στο ΕΔΔΗΕ και έχουν τη δυνατότητα αυτοματοποιημένου ελέγχου μέσω set-point (εικονικός σταθμός του ΕΔΔΗΕ), κατ’ αντιστοιχία με τις εντολές που αποστέλλει στους επιμέρους σταθμούς ΑΠΕ της ΥΤ. ❑ Η εντολή του ΑΔΜΗΕ για τον εικονικό σταθμό του ΕΔΔΗΕ κατανέμεται και αποστέλλεται αυτοματοποιημένα από τον ΔΕΔΔΗΕ: ➢ στους σταθμούς ΑΠΕ που ελέγχονται απευθείας από τα ΚΕΔΔ του και ➢ στους Φο.Σ.Ε. για τα χαρτοφυλάκια των σταθμών ΑΠΕ που εκπροσωπούν και δεν ελέγχονται απευθείας από τα ΚΕΔΔ του ΔΕΔΔΗΕ. o Οι ποσότητες περιορισμού έγχυσης κατανέμονται αναλογικά με το επίπεδο τρέχουσας παραγωγής των σταθμών ΑΠΕ και των χαρτοφυλακίων των Φο.Σ.Ε.* ❑ Οι Φο.Σ.Ε. αποστέλλουν στους σταθμούς ΑΠΕ, εντολές περιορισμού έγχυσης βάσει των σχετικών εντολών που έχουν λάβει από τον ΔΕΔΔΗΕ. Οι ποσότητες περιορισμού έγχυσης κατανέμονται αναλογικά με το επίπεδο τρέχουσας παραγωγής των σταθμών ΑΠΕ του χαρτοφυλακίου που έχουν τη δυνατότητα ελέγχου μέσω set-point. *Η Μεθοδολογία δεν αναφέρεται στις τεχνικές απαιτήσεις της διασύνδεσης ΑΔΜΗΕ-ΔΕΔΔΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ-Φο.Σ.Ε. 7 Μεθοδολογία Περιορισμών ΑΠΕ – άμεση εφαρμογή Ομάδα Α (σταθμοί που αποσυνδέονται μέσω διακοπτών του Δικτύου) Προκλήσεις • Δυνατότητα μόνο αποσύνδεσης των σταθμών των Ομάδων Α • Μη ακριβής γνώση σε πραγματικό χρόνο της ενέργειας από ΑΠΕ που εγχέεται στο Δίκτυο Ομάδα Α1 (σταθμοί που αποσυνδέονται μέσω τηλεχειριζόμενων διακοπτών) • Δημιουργία υποομάδων Α1, με παρόμοια συνολική εγκατεστημένη ισχύ και ανεξαρτήτως τεχνολογίας παραγωγής - οι σταθμοί κάθε υποομάδας ανήκουν στο ίδιο Κέντρο Ελέγχου Δικτύου Διανομής (ΚΕΔΔ). • Αποστολή από τον ΑΔΜΗΕ προς τον ΔΕΔΔΗΕ της αιτούμενης προς περικοπή ισχύος • Ο ΔΕΔΔΗΕ αποσυνδέει τις υποομάδες σε κυκλική ακολουθία • Κατά την επαναφορά, η διαδικασία εκκινεί από την υποομάδα που είχε επιλεγεί πρώτη για αποσύνδεση. Ομάδα Α2 (σταθμοί που αποσυνδέονται μέσω τοπικού χειρισμού των διακοπτών) • Οι σταθμοί εντάσσονται στο σύνολό τους σε μία ομάδα • Ο περιορισμός τους πραγματοποιείται κατόπιν ιδιαίτερης εντολής από ΑΔΜΗΕ Διαφάνεια: Ο Διαχειριστής βάσει του άρθρου 120 του ν. 5106/2024 δημοσιεύει τα στοιχεία των περικοπών. 8 Μεθοδολογία Περιορισμών ΑΠΕ – άμεση εφαρμογή Ομάδα Β (σταθμοί > 400 kW, χωρίς δυνατότητα ελέγχου) Προϋπόθεση: Δεν επαρκεί ο περιορισμός της ισχύος των σταθμών που ελέγχονται μέσω set-point και αυτών στις Ομάδες Α Προκλήσεις • • Αποσύνδεση μη εφικτή με τα μέσα του Δικτύου Δυνατότητα αποσύνδεσης από παραγωγούς και αυτοπαραγωγούς με δικά τους μέσα Απαιτείται προειδοποίηση και ειδοποίηση των παραγωγών και αυτοπαραγωγών σε τρία
(3)στάδια • 1 2 3 ➢ Στάδιο Ι (τουλάχιστον δύο ημέρες νωρίτερα) • Δημοσίευση ανακοίνωσης στην ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ και στη συνέχεια του ΔΕΔΔΗΕ προς τους παραγωγούς & αυτοπαραγωγούς της Ομάδας Β, για το ενδεχόμενο περιορισμού του συνόλου της ισχύος των σταθμών τους. ➢ Στάδιο ΙΙ (προηγούμενη ημέρα) • Εφόσον από την επίλυση της Διαδικασίας Ενοποιημένου Προγραμματισμού (ΔΕΠ) προκύπτει ανάγκη περιορισμού ισχύος των σταθμών της Ομάδας Β, ο ΑΔΜΗΕ ανακοινώνει άμεσα στην ιστοσελίδα του τις περιόδους που ενδέχεται να χρειαστούν περιορισμοί έγχυσης για την επόμενη ημέρα. • Ενημερώνεται ο ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος προειδοποιεί με κάθε πρόσφορο μέσο τους παραγωγούς και αυτοπαραγωγούς της Ομάδας Β, για πιθανή ανάγκη περιορισμού του συνόλου της ισχύος των σταθμών τους. ➢ Στάδιο ΙΙΙ (ίδια ημέρα) • Εφόσον κατά την ίδια ημέρα προκύπτει όντως ανάγκη περιορισμού ισχύος Ομάδας Β, ο ΑΔΜΗΕ ενημερώνει τον ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος με τη σειρά του ειδοποιεί με κάθε πρόσφορο μέσο (π.χ. sms) παραγωγούς και αυτοπαραγωγούς για περιορισμό του 9 συνόλου της ισχύος των σταθμών τους για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Άμεσες δράσεις για την εφαρμογή των περιορισμών στους σταθμούς της Ομάδας Β ✓ Κατάρτιση μητρώου υπόχρεων παραγωγών και αυτοπαραγωγών και ενημέρωσή τους ✓ Επικαιροποίηση των στοιχείων επικοινωνίας των παραγωγών και αυτοπαραγωγών ✓ Κατάρτιση της διαδικασίας για τη μαζική αποστολή sms 10 Λοιπές Δράσεις Άμεσες Δράσεις ➢ Ένταξη στα ΚΕΔΔ των σταθμών παραγωγής που έχουν εγκαταστήσει συστήματα τηλεποπτείας και τηλελέγχου ➢ Συνέχιση εγκατάστασης τηλεχειριζόμενων διακοπτών στο Δίκτυο ή εγκατάσταση τηλεχειρισμού σε υφιστάμενους διακόπτες, για την ένταξη νέων σταθμών στην ομάδα Α1 ➢ Υλοποίηση διασύνδεσης με τα συστήματα εποπτείας και ελέγχου των Φο.Σ.Ε., προς περικοπή μέσω αυτών των σταθμών που εκπροσωπούν, ως μεταβατική λύση για την αύξηση της διακοπτόμενης ισχύος ➢ Διασύνδεση με συστήματα ΑΔΜΗΕ για λήψη set-point και αποστολή μετρούμενης ισχύος σταθμών ΑΠΕ ❖ Απρίλιος 2025: Σημαντικό ορόσημο για την αύξηση κατά το δυνατόν της διακοπτόμενης ισχύος ΑΠΕ Μεσοπρόθεσμες Δράσεις ➢ Αναβάθμιση των ΚΕΔΔ ➢ Ενσωμάτωση Συστήματος Διαχείρισης Ενέργειας για αυτοματοποιημένη διαχείριση των ΑΠΕ του Δικτύου σε πραγματικό χρόνο ➢ Ένταξη στα ΚΕΔΔ σημαντικής ισχύος ΑΠΕ. 11