Αποτελέσματα Δημόσιας Διαβούλευσης επί της εισήγησης του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας για την τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου λειτουργίας τ

(10)σε τρία

(3)και στις προσφορές ενέργειας εξισορρόπησης από δέκα

(10)σε έξι

(6). Η μείωση του αριθμού των βημάτων προσφορών, όπως έχουμε επανειλημμένως υποστηρίξει και σε προηγούμενες διαβουλεύσεις, δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τους συμμετέχοντες στην αγορά. Πιο συγκεκριμένα, η μείωση αυτή περιορίζει την ικανότητα βελτιστοποίησης της υποβολής προσφορών, ιδιαίτερα για τις μονάδες παραγωγής με εγκατεστημένη ισχύ της τάξεως των 800 MW. Αναλυτικότερα, εφόσον ένα βήμα προσφοράς προβλέπεται υποχρεωτικά στο τεχνικό τους ελάχιστο (200-300 MW), απομένουν μόλις πέντε

(5)βήματα για την προσφερόμενη ενέργεια εξισορρόπησης και μόλις δύο

(2)βήματα για την προσφερόμενη ισχύ εξισορρόπησης, έχοντας αντίστοιχα μεγάλο εύρος κόστους σε αυτό το μεγάλο εύρος παραγωγής (500-600 MW). Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 | 11526 Αθήνα ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 14/02/2025 Α. Π.: I-389644 Επιπρόσθετα, η αλλαγή αυτή μειώνει τη δυνατότητα των συμμετεχόντων να προσαρμόζουν τις προσφορές τους στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς ακολουθώντας τις πραγματικές ανάγκες του Διαχειριστή υπό όρους ανταγωνισμού, κάτι που είναι κρίσιμο για την αποδοτική λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης εν συνόλω. Για αυτό και ζητάμε να επανεξεταστεί η μείωση του αριθμού βημάτων στις προσφορές ενέργειας και ισχύος εξισορρόπησης. Η επανεξέταση θα πρέπει προφανώς να γίνει λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις στην αποδοτικότητα της αγοράς και την ικανότητα των συμμετεχόντων να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της. Επίσης, ως απόρροια της μετάβασης της αγοράς σε προϊόντα με υποωριαία χρονική διάρκεια εισάγεται, στο πλαίσιο της υπό διαβούλευση τροποποίησης της Μεθοδολογίας Μη Εφικτού Προγράμματος, μια νέα διαδικασία ελέγχου που αφορά τον Έλεγχο Κατάστασης Σβέσης. Τόσο αυτός ο έλεγχος όσο και οι λοιποί έλεγχοι στο πλαίσιο της εν λόγω μεθοδολογίας θα πρέπει να εξεταστούν εκ νέου και συνολικά από τους αρμόδιους φορείς σε συνεργασία με τους συμμετέχοντες στην αγορά. Η απλοποιημένη προσέγγιση της εφαρμογής των ίδιων ελέγχων και κανόνων από ωριαίο επίπεδο στο επίπεδο Περιόδου Εκκαθάρισης Αποκλίσεων (15λεπτά) για τις θερμικές μονάδες παραγωγής, ενέχει κίνδυνο υπέρμετρης ποινολόγησης των συμμετεχόντων, καθώς αγνοεί την απαιτούμενη χρονική διάρκεια απόκρισης των μονάδων σε διάφορες περιπτώσεις κατά την πραγματική λειτουργία, η οποία θα είναι πλέον συγκρίσιμη με την Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, ήτοι με την περίοδο ελέγχου στο πλαίσιο της εν λόγω μεθοδολογίας. Συνεπώς, η αντιμετώπιση ως προς τις Χρεώσεις Μη Συμμόρφωσης («ΧΜΣ») οι οποίες δύνανται να καταλογιστούν δυνάμει του νέου αυτού ελέγχου, αλλά και του συνόλου των ελέγχων όπως προβλέπονται, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη ένα εύλογο χρονικό διάστημα λειτουργίας της αγοράς κατόπιν της υιοθέτησης των προϊόντων με υποωριαία χρονική διάρκεια, πριν την εφαρμογή τους και την οποιαδήποτε πρόταση για να γίνουν αυτές πιο αυστηρές. Αυτό το χρονικό διάστημα είναι απαραίτητο προκειμένου οι συμμετέχοντες να έχουν την δυνατότητα να αποκτήσουν την προσήκουσα εμπειρία μετά την υιοθέτηση των εν λόγω σημαντικών αλλαγών. Σε αυτή την κατεύθυνση ο ΕΣΑΗ πιστεύει ότι είναι αναγκαίο να γίνει μια συνολική επαναπροσέγγιση της μεθοδολογίας Μη Εφικτού Προγράμματος και προτείνει τη διοργάνωση σχετικής ημερίδας από τον Διαχειριστή, προκειμένου να τεθούν τα σοβαρά ζητήματα που ανακύπτουν στο πλαίσιο της εφαρμογής της εν λόγω μεθοδολογίας. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο τρόπος δήλωσης των τεχνικών χαρακτηριστικών στην παρούσα διαβούλευση δεν είναι απολύτως σαφής, γεγονός που δημιουργεί αβεβαιότητα στους συμμετέχοντες της αγοράς σε σχέση με την χρονική ανάλυση δήλωσής τους. Ως εκ τούτου, η διαδικασία της κατοχύρωσης των τεχνικών χαρακτηριστικών από ωριαία σε υποωριαία βάση χρήζει περαιτέρω διευκρινίσεων και προσαρμογών στα σχετικά κανονιστικά κείμενα (ΚΑΕ, Τεχνική Απόφαση ΔΕΠ). Σε κάθε περίπτωση κατά τη δήλωση των τεχνικών χαρακτηριστικών θα πρέπει να διασφαλίζεται η δυνατότητα του συμμετέχοντα να προσαρμόζει τα εν λόγω στοιχεία όποτε κριθεί απαραίτητο προκειμένου αυτά να αντανακλούν τις δυνατότητες της πραγματικής λειτουργίας των μονάδων που εκπροσωπεί. Περαιτέρω, συμφωνούμε με την πρόταση του ΑΔΜΗΕ προκειμένου η έναρξη των ως άνω τροποποιήσεων να ξεκινήσει μαζί με την εισαγωγή των προϊόντων με υποωριαία χρονική διάρκεια Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 | 11526 Αθήνα ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 14/02/2025 Α. Π.: I-389644 προς διαπραγμάτευση στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και στην Ενδοημερήσια Αγορά, ούτως ώστε να δοθεί εξ’ αρχής η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να βελτιώσουν τη συμμετοχή τους στην αγορά. Έτσι θα ελαχιστοποιηθούν οι αναντιστοιχίες ως προς τη χρονική διάρκεια των προϊόντων που οι συμμετέχοντες προσφέρουν στις Αγορές του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας («ΕΧΕ») και την Αγορά Εξισορρόπησης. Τέλος, ο ΕΣΑΗ επιθυμεί να τονίσει για πολλοστή φορά την επιτακτική ανάγκη να γίνει επιτέλους εισαγωγή από τον Διαχειριστή της δυνατότητας των χρηστών να επικοινωνούν με την πλατφόρμα της αγοράς εξισορρόπησης (BMMS) μέσω διεπαφής προγραμματισμού εφαρμογών (API). Η αύξηση της πολυπλοκότητας της αγοράς εξισορρόπησης, μέσω της εισαγωγής προϊόντων υποωριαίας χρονικής διάρκειας, απαιτεί την ταχύτερη διάδραση των χρηστών με το BMMS καθώς και την αυτοματοποίηση της χρήσης δεδομένων επί της πλατφόρμας (upload/download) για την βελτιστοποίηση της συμμετοχής τους. Με εκτίμηση, Γιώργος Στάμτσης Γενικός Διευθυντής Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 | 11526 Αθήνα ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/03/2025 Α. Π.: I-392223 ΠΡΟΣ: ΡΑΑΕΥ, Πειραιώς 118 64 Αθήνα Υπόψη: κ. Αντιπροέδρου Κλάδου Ενέργειας, Δ. Φούρλαρη ΘΕΜΑ: Δημόσια Διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας για την τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς για την εισαγωγή προϊόντων με υποωριαία χρονική διάρκεια προς διαπραγμάτευση ΑΡ. ΠΡΩΤ.: 680 Αθήνα, 28.03.2025 Αξιότιμε κ. Αντιπρόεδρε, H περαιτέρω εναρμόνιση του εθνικού ρυθμιστικού πλαισίου με το κοινό ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο κινείται σαφώς προς τη σωστή κατεύθυνση και είναι σημαντικό να επιτευχθεί προκειμένου να ολοκληρωθεί η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας στο πλαίσιο του Target Model και να αποκαλυφθούν τα οφέλη που απορρέουν από αυτήν για το κοινωνικό σύνολο. Ωστόσο, η ενσωμάτωση των επιβεβλημένων από το ενωσιακό πλαίσιο αλλαγών στη λειτουργία της εγχώριας αγοράς ηλεκτρισμού θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να διασφαλίζει τα επιθυμητά αποτελέσματα, δηλαδή την ενίσχυση του ανταγωνισμού, την παραγωγή ορθών σημάτων αγοράς και εν τέλει φθηνότερες τιμές ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Η μεταφορά αυτής της θέσης αρχής στην παρούσα διαβούλευση σημαίνει ότι θα πρέπει να προβλέπεται η αντιστοίχιση προϊόντων με διαφορετική διάρκεια, ώστε οι Συμμετέχοντες να έχουν τη δυνατότητα να εκμεταλλεύονται τη ρευστότητα στη χρονική ανάλυση που υπάρχει κάθε φορά στο κοινό βιβλίο εντολών («crossproduct matching»). Πιο συγκεκριμένα, η απουσία δυνατότητας cross-product matching εντείνει περισσότερο το πρόβλημα στους εγχώριους Συμμετέχοντες, καθώς ενώ δίνεται ευλόγως η δυνατότητα για χρήση προϊόντων με διάρκεια άνω του 15λεπτου (30λεπτα και ωριαία προϊόντα) στην Συνεχή Ενδοημερήσια Συναλλαγή, εκ των πραγμάτων καθίσταται περιοριστική η αντιστοίχισή τους με όμοιας διάρκειας προϊόντα στο κοινό βιβλίο εντολών. . Με αυτό τον τρόπο βελτιώνεται η αποδοτικότητα του αλγορίθμου, καθώς αυξάνεται το βάθος του βιβλίου εντολών. Επιπλέον, με αφορμή τη δοκιμαστική χρήση («dry-run») των διαδικασιών την οποία έχει σχεδιάσει το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας («ΕΧΕ»), θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι κατά τη διάρκεια των δοκιμών της Συνεχούς Ενδοημερήσιας Συναλλαγής, παρατηρήθηκε ότι δεν επιτρέπεται η υποβολή Συνδεδεμένων Εντολών διάρκειας μικρότερης της μίας ώρας. Αυτός ο περιορισμός ενδέχεται να μειώσει έτι περαιτέρω την ευελιξία των ΕΣΑΗ, Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2, 11526 Αθήνα | www.haipp.gr Information Classified as General 1 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/03/2025 Α. Π.: I-392223 προσφορών, ειδικά σε περιπτώσεις όπου προκύπτουν προβλήματα σε μια θερμική μονάδα, απαιτώντας την αναγκαία μείωση διαθεσιμότητας και ως εκ τούτου τη διόρθωση του προγράμματος αγοράς της για αρκετές συνεχόμενες Αγοραίες Χρονικές Μονάδες. Πρέπει ακόμα να υπογραμμίσουμε ότι η απουσία χειροκίνητης διαδικασίας (όχι μέσω bulk import) για την ανάρτηση ή διόρθωση προσφορών στην ETSS αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Η πλήρης εξάρτηση από μη χειροκίνητο σύστημα ενέχει σημαντικούς κινδύνους, ειδικά σε περιπτώσεις αδυναμίας των IT συστημάτων. Ειδικότερα, το προτεινόμενο δοκιμαστικό περιβάλλον —σε αντίθεση με το ισχύον— αναγκάζει τον χρήστη να προβαίνει σε διαγραφή όλων των εμπλεκόμενων μπλοκ εντολών και να προχωρά ξανά με την κατάθεσή τους ακόμα και σε περιπτώσεις που απαιτούνται μικρές αλλαγές στις εντολές που έχουν κατατεθεί στην πλατφόρμα (όπως η αλλαγή της τιμής ή του MAR ενός μπλοκ). Αυτή η διαδικασία δεν είναι αποδοτική και ενδέχεται να προκαλέσει καθυστερήσεις ή ακόμα και σφάλματα. Ο ΕΣΑΗ επιθυμεί επίσης να επισημάνει το πρόβλημα που θα δημιουργηθεί εάν υιοθετηθεί η πρόταση το μέγιστο πλήθος εντολών πακέτου ανά θερμική μονάδα παραγωγής να περιοριστεί σε πέντε

(5)και η μέγιστη ποσότητα ανά εντολή πακέτου σε 300MW. Επειδή πια έχει εκκινήσει η λειτουργία των Ενδοημερήσιων Δημοπρασιών («IDAs») και της Συνεχούς Eνδοημερήσιας Συναλλαγής («XBID»), πρέπει οι ελληνικές μονάδες παραγωγής να μπορούν να προσφέρουν τα προϊόντα τους με βέλτιστο τρόπο σε όλη την ευρωπαϊκή αγορά. Επομένως, θα πρέπει να διαθέτουν τα απαραίτητα εργαλεία προκειμένου να μην περιορίζεται η ανταγωνιστικότητά τους από το εγχώριο ρυθμιστικό πλαίσιο. Το όριο των 300MW, το οποίο αντανακλά ένα τεχνικό ελάχιστο επίπεδο λειτουργίας, κρίνεται χαμηλό αν ληφθεί υπόψη η είσοδος νεών θερμικών μονάδων παραγωγής με ονομαστική ισχύ 800MW. Αυτές οι μονάδες έχουν τεχνικό ελάχιστο σαφώς μεγαλύτερο από αυτό των παλαιότερων θερμικών μονάδων ενώ και το εύρος λειτουργίας τους είναι εκ των πραγμάτων αυξημένο. Για αυτόν τον λόγο και είναι απαραίτητο το μέγιστο πλήθος των εντολών πακέτου ανά θερμική μονάδα να αυξηθεί σε έως και δέκα

(10)και η μέγιστη ποσότητα ανά εντολή πακέτου από 300MW σε 350MW. Η υπ’ αριθμ. Ε-150/2024 Απόφαση ΡΑΑΕΥ προβλέπει την εξέταση αναθεώρησης των ανωτέρων αλλά αφότου περάσουν τρεις μήνες από την έναρξη των προϊόντων 15λεπτης διάρκειας. Ο ΕΣΑΗ όμως πιστεύει, για τους λόγους που προαναφέραμε, ότι αυτή η εξέταση αναθεώρησης πρέπει να γίνει το συντομότερο δυνατό κι όχι μετά από τρεις τουλάχιστον μήνες. Τέλος, προτείνουμε την ανάθεση συγκεκριμένων ρόλων σε κάθε πιστοποιημένο χρήστη της πλατφόρμας, ώστε να μπορεί να αλλάξει εντολές σε ορισμένα assets και όχι σε όλα όσα εκπροσωπεί ο κάθε συμμετέχων. Με αυτόν ΕΣΑΗ, Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2, 11526 Αθήνα | www.haipp.gr Information Classified as General 2 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/03/2025 Α. Π.: I-392223 τον τρόπο, οι συμμετέχουσες εταιρείες θα μπορούν να αναθέτουν διαφορετικές εργασίες στους καθορισμένους χρήστες, κάτι που προς το παρόν δεν είναι εφικτό. Με εκτίμηση, Γιώργος Στάμτσης Γενικός Διευθυντής ΕΣΑΗ, Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2, 11526 Αθήνα | www.haipp.gr Information Classified as General 3