Τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4425/2016 αναφορικά με την άρση αναστολής υποβολής Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές από τους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης και θέσπιση προσωρινού κατώτατου ορίου υποβολής προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ signed by Ministry Ministry of Digitally of Digital Governance Date: 2025.06.19 Digital 12:20:14 EEST Governance Reason: Location: Athens Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@raaey.gr Web: www.raaey.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε-96/2025 Τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4425/2016 αναφορικά με την άρση αναστολής υποβολής Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές από τους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης και θέσπιση προσωρινού κατώτατου ορίου υποβολής προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης Ο Kλάδος Eνέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Κατά την τακτική συνεδρίαση της Σύνθεσης του κλάδου, στην έδρα της Αρχής, την 14η Μαΐου 2025, η οποία συνεχίστηκε στις 15η Μαΐου 2025, και Λαμβάνοντας υπόψη:
- Τον ν. 4001/2011 «Για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις» (Α΄ 179) και ιδίως τα άρθρα 3, 22, 23 και 96 του νόμου αυτού.
- Το Κεφάλαιο Γ΄ του ν. 4425/2016 «Επείγουσες ρυθμίσεις των Υπουργείων Οικονομικών, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» (Α΄ 185), και ιδίως τις εξουσιοδοτικές διατάξεις των άρθρων 17 και 18 του νόμου αυτού.
- Τον ν. 5037/2023 «Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και διεύρυνση του αντικειμένου της με αρμοδιότητες επί των υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων, ενίσχυση της υδατικής πολιτικής - Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών ΕΕ 2018/2001 και 2019/944 - Ειδικότερες διατάξεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και την προστασία του περιβάλλοντος» (Α΄ 78), και ιδίως τα άρθρα 1-23 του νόμου αυτού.
- Το άρθρο 121 του ν. 5043/2023 «Ρυθμίσεις σχετικά με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ και β’ βαθμού - Διατάξεις για την ευζωία των ζώων συντροφιάς -Διατάξεις για το ανθρώπινο δυναμικό του δημοσίου τομέα – Λοιπές ρυθμίσεις του Υπουργείου Εσωτερικών και άλλες επείγουσες διατάξεις» (Α’ 91). ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ
- Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/2195 της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2017 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για την εξισορρόπηση ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕL 312 της 23.11.2017, εφεξής EBGL).
- Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (ΕΕ L 158 της 14.6.2019, σ. 54 επ.).
- Τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης (Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθ. 1090/2018, Β΄ 5910 και Β΄ 468), όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με τις Αποφάσεις ΡΑΕ 938/2020 (Β΄ 2757), 1357/2020 (Β΄ 4516, κωδικοποιημένη έκδοση), 1572/2020 (Β΄ 5484), 54/2021 (Β΄ 531), 609/2021 (Β΄ 3500), 775/2021 (Β΄ 4982), 854/2021 (Β΄ 5418), 98/2022 (Β΄ 725), 185/2022 (Β΄ 985, κωδικοποιημένη έκδοση), 558/2022 (Β΄ 4335), 585/2022 (Β΄ 3426), 840/2022 (Β΄ 6087), 861/2022 (Β΄ 6065) και τις Αποφάσεις του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Ε94/2023 (Β΄ 5147 και Β΄ 5247), Ε-12/2024 (Β΄ 1011), Ε-36/2024 (Β΄ 1384, κωδικοποιημένη έκδοση), Ε-135/2024 (Β’ 3315), και E-245/2024 (Β’ 7039/2024, κωδικοποιημένη έκδοση). (εφεξής «ΚAE»).
- Τον Κανονισμό Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς (Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθ. 1116/2018, Β΄ 5914), όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με τις Αποφάσεις ΡΑΕ υπ’ αριθ. 820/2020 (Β΄ 1941, κωδικοποιημένη έκδοση), 1228/2020 (B΄ 4124, κωδικοποιημένη έκδοση), 610/2021 (Β΄ 3857, κωδικοποιημένη έκδοση), 775/2021 (Β΄ 4982), 987/2021 (Β΄ 6485), 693/2022 (Β΄ 4960, κωδικοποιημένη έκδοση), 909/2022 (Β΄ 6931) και 163/2023 (Β΄ 1313) και τις αποφάσεις Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Ε-36/2024 (Β΄ 1384, κωδικοποιημένη έκδοση), Ε-125/2024 (Β΄ 3099), Ε-246/2024 (Β΄ 6990) και Ε-61/2025 (Β΄ 1885).
- Την 1η έκδοση της τεχνικής απόφασης που εκδόθηκε από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. τον Ιούνιο του 2020 «Τεχνικά όρια τιμών υποβολής προσφοράς και τιμών εκκαθάρισης στην Αγορά Εξισορρόπησης»
- Την υπό στοιχεία 54/2021 απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης: θέσπιση μέτρων που αποβλέπουν στην εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης και στην προώθηση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού σε αυτή, σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4425/2016 (Α’ 185) και τα άρθρα 3, 22 και 23 του ν. 4001/2011 (Α΄ 179), όπως ισχύουν» (Β΄ 531).
- Την από 16 έως 22 Ιουλίου 2021 Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ «επί του σχεδίου εφαρμογής με χρονοδιάγραμμα για την έγκριση μέτρων με σκοπό την εξάλειψη τυχόν ρυθμιστικών στρεβλώσεων ή αδυναμιών αγοράς στο πλαίσιο διαδικασιών κρατικών ενισχύσεων σύμφωνα με το άρθρο 20 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943»
- Τις παρουσιάσεις και τα αποτελέσματα της από 21.7.2021 Ημερίδας με τίτλο «Ο οδικός χάρτης του Market Reform Plan και ο σχεδιασμός για την Αξιολόγηση Επάρκειας Πόρων σε εθνικό επίπεδο» που διοργάνωσε η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την έγκυρη και υπεύθυνη ενημέρωση της ενεργειακής αγοράς
- Το Σχέδιο Μεταρρύθμισης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την εξάλειψη τυχόν ρυθμιστικών στρεβλώσεων ή αδυναμιών της αγοράς, με διακριτό τίτλο «Market Reform Plan», 1 https://www.admie.gr/agora/rythmistiko-plaisio-agoras/methodologies-kai-tehnikes-apofaseis#tab769-2 2 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/11959/ 3 https://www.raaey.gr/energeia/anakoinoseis/12088/ -2- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ σύμφωνα με το Άρθρο 20 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019, όπως αυτό τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το χρονικό διάστημα από 02.08.2021 έως 06.09.
- Tην από 29.11.2021 Γνώμη της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 20 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 σχετικά με το σχέδιο εφαρμογής της Ελλάδας (Βρυξέλλες, 29.11.2021 C
(2021)8532 final)
- Την 2η έκδοση της τεχνικής απόφασης που εκδόθηκε από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. τον Μάιο του 2022 με θέμα «Τεχνικά όρια τιμών υποβολής προσφοράς και τιμών εκκαθάρισης στην Αγορά Εξισορρόπησης»
- Το υπό στοιχεία Ο-103032/8.6.2023 έγγραφο της ΡΑΑΕΥ προς ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Περιορισμοί στην παραγωγή ενέργειας για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος και επίπτωση αυτών στη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης – Εισήγηση ΑΔΜΗΕ για άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές και επικαιροποίηση εισήγησης για διάκριση της ενέργειας για σκοπούς εκτός εξισορρόπησης».
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-352556/19.06.2023 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ (ΔΝΣ/20440/12.06.2023) με θέμα «Ενημέρωση για τη θέση σε λειτουργία του Δυτικού Διαδρόμου της Πελοποννήσου».
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-354092/14.07.2023 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (ΔΝΣ/20541/12.07.2023) με θέμα «Απάντηση ΑΔΜΗΕ στην υπ΄αριθμ. πρωτ. Ο-103032/8.6.2023 επιστολή της ΡΑΑΕΥ περί περιορισμών στην παραγωγή ενέργειας».
- Την Απόφαση Συγκρότησης ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/119319/3128/16-11-2023, όπως τροποποιήθηκε με την ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/124890/3847/14-11-2024 σύμφωνα με την οποία συστάθηκε Ομάδα Διοίκησης Έργου για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούνται από την αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ σε σχέση με τον περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο (δίκτυα και υποδομές μεταφοράς και διανομής) καθώς και τις εισηγήσεις αυτής.
- Την δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της επικαιροποιημένης εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. σχετικά με την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης για τη διάκριση της ενέργειας για σκοπούς εκτός της εξισορρόπησης και τη θέσπιση της Μεθοδολογίας Προσδιορισμού Ενέργειας για σκοπούς εκτός της εξισορρόπησης (σχετικό 18), η οποία έλαβε χώρα από τις 8 Φεβρουαρίου 2024 έως τις 26 Μαρτίου 2024, μετά από παράταση αυτής7, καθώς και τα αποτελέσματα αυτής, όπως έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αρχής8: (α) Renoptipower A.E. (Ι-370137/21.3.2024), (β) ΔΕΗ Α.Ε. (Ι-369881/15.3.2024), (γ) ΕΣΑΗ (Ι-370769/2.4.2024). 4 https://wayback.archiveit.org/12090/20230930035511/https://energy.ec.europa.eu/consultations/consultation-greek-marketreform-plan_en 5 https://circabc.europa.eu/ui/group/8f5f9424-a7ef-4dbf-b914-1af1d12ff5d2/library/511fc0b0-1a5841f9-8f2e-8916c82b78a0/details 6 https://www.admie.gr/agora/rythmistiko-plaisio-agoras/methodologies-kai-tehnikes-apofaseis#tab769-2 7 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/79925/ 8 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/87662/ -3- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ
- Την υπό στοιχεία 08/2024 Απόφαση ACER της 5ης Ιουλίου 2024 «on the second amendment to the Implementation framework for the European platform for the exchange of balancing energy from frequency restoration reserves with automatic activation»
- Την υπό στοιχεία 09/2024 Απόφαση ACER της 5ης Ιουλίου 2024 «on the second amendment to the methodology for pricing balancing energy and cross zonal capacity used for the exchange of balancing energy or operating the imbalance netting process»
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-372095/22.04.2024 (ΔΝΣ/20429/22.04.2024) έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς το ΥΠΕΝ και τη ΡΑΑΕΥ με θέμα: «Προκλήσεις λειτουργίας του Συστήματος σε καταστάσεις υψηλής έγχυσης από ΑΠΕ σε σχέση με τη ζήτηση».
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-375704/17.06.2024 (ΔΝΣ/20692/13.06.2024) έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ με θέμα «Τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για παροχή κινήτρων για τη βελτίωση της διαχείρισης Μονάδων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής».
- Τη Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της ως άνω εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (σχετικό 24) για την τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου της Αγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με θέματα βελτίωσης της διαχείρισης μονάδων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στο πλαίσιο πλεονάζουσας παραγωγής, η οποία έλαβε χώρα από 29.08.2024 έως και 14.10.202411, καθώς και τα αποτελέσματα αυτής12, ήτοι τις επιστολές των: (α) ΕΒΙΚΕΝ (Ι-381116/24.09.2024), (β) OPTIMUS ENERGY A.E. (Ι-382494/16.10.2024), (γ) METLEN ENERGY & METALS (Ι381870/08.10.2024), (δ) ΔΑΠΕΕΠ (Ι-381953/08.10.2024), (ε) RENOPTIPOWER S.A. (Ι382373/15.10.2024), (στ) ELPEDISON Α.Ε. (Ι-382456/15.10.2024 [ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ]), (ζ) SYMPOWER GREECE (Ι-382189/10.10.2024), (η) ΕΛΕΤΑΕΝ & ΕΣΗΑΠΕ (Ι382385/15.10.2024), (θ) RENOPTIPOWER, ELPEDISON, METLEN ENERGY & METALS, OPTIMUS ENERGY, MORE ENERGY, FORENA ENERGY, EUNICE POWER, WOOTIS (Κοινή Επιστολή) (Ι-382657/17.10.2024), (ι) ΔΕΗ Α.Ε. (Ι-382470/15.10.2024), (ια) MORE ENERGY (Ι-382381/15.10.2024).
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-385308 (ΔΝΣ/21550/28.11.2024) έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ με κοινοποίηση στο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας και τον ΔΑΠΕΕΠ με θέμα «Εισήγηση των βασικών αρχών σχεδιασμού των δημοπρασιών Ισχύος Εξισορρόπησης και της Διαδικασίας Ενοποιημένου Προγραμματισμού».
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-386223/17.12.2024 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ με τις απόψεις της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. επί των αποτελεσμάτων της ως άνω δημόσιας διαβούλευσης (σχετικό 25).
- Το υπό στοιχεία Ο-114115/30.01.2025 έγγραφο της ΡΑΑΕΥ προς την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Εισήγηση ΑΔΜΗΕ για άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές – Μεταβατική πρόταση για αποζημίωση προσφορών».
- Την από 4 Μαρτίου 2025 ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ στην ιστοσελίδα της «Ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ αναφορικά με την ημερομηνία λειτουργικής ένταξης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. στην 9 https://www.acer.europa.eu/sites/default/files/documents/Individual%20Decisions/ACER_Decision_0 8-2024_Automatic_frequency_restoration_reserve.pdf 10 https://www.acer.europa.eu/sites/default/files/documents/Individual%20Decisions/ACER_Decision_ 09-2024_Pricing_balancing_methodology.pdf 11 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/97889/, https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/99055/ και https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/99522/ 12 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/102848/ -4- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα PICASSO για την ανταλλαγή ενέργειας εξισορρόπησης από εφεδρείες αποκατάστασης συχνότητας (ΕΑΣ) με αυτόματη ενεργοποίηση (αΕΑΣ)».
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-391287/13.03.2025 (ΔΝΣ/20363/12.03.2025) έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ με θέμα «Εισήγηση για την άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές και για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σχετικά με την Εκκαθάριση Αγοράς Εξισορρόπησης σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής».
- Τη Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της ως άνω εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (σχετικό 30) για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σχετικά με την Εκκαθάριση Αγοράς Εξισορρόπησης σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής και τη θέσπιση κατώτατου ορίου υποβολής προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης, η οποία έλαβε χώρα από 18.03.2025 έως και 03.04.202513, καθώς και τα αποτελέσματα αυτής14, ήτοι τις επιστολές των: (α) ΕΒΙΚΕΝ (I-391901/24.03.2025), (β) Sympower (I-391982/26.03.2025), (γ) OPTIMUS ENERGY AE (I392625/04.04.2025), (δ) Motor Oil Renewable Energy Μονοπρόσωπη ΑΕ (I392626/04.04.2025), (ε) ΕΣΑΗ I-392679/07.04.2025, (στ) RenoptiPower (I392817/09.04.2025).
- Την από 20.03.2025 ανακοίνωση15 της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. αναφορικά με την επιτυχή σύνδεσή του με την Ευρωπαϊκή πλατφόρμα PICASSO για την ανταλλαγή ενέργειας εξισορρόπησης από εφεδρείες αποκατάστασης συχνότητας με αυτόματη ενεργοποίηση στις 18 Μαρτίου
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ I-394824/14.05.2024 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ με τις απόψεις της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. επί των αποτελεσμάτων της ως άνω δημόσιας διαβούλευσης σε απάντηση του υπό στοιχεία Ο-115518/2025 εγγράφου της Αρχής.
- Το υπό στοιχεία ΡΑΑΕΥ Ι-394825/14.05.2024 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς τη ΡΑΑΕΥ σε απάντηση του υπό στοιχεία Ο-115519/2025 εγγράφου της Αρχής αναφορικά με την παροχή διευκρινήσεων επί των προτεινόμενων στην από 12.03.2025 εισήγηση της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (σχετικό 30).
- Το γεγονός ότι βάσει του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας μετονομάζεται σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και όπου γίνεται αναφορά στην επωνυμία «Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας» ή «ΡΑΕ», νοείται η ΡΑΑΕΥ.
- Το γεγονός ότι η παρούσα απόφαση δεν θεσμοθετεί, δεν τροποποιεί, και δεν καταργεί διοικητική διαδικασία καταχωριστέα στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών (ΕΜΔΔ-ΜΙΤΟΣ) του άρθρου 90 του ν. 4727/2020 (Α’ 184).
- Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού. Σκέφθηκε ως εξής: A. Νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο Επειδή, με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τον οποίο καταργήθηκε o Κανονισμός (ΕΚ) 714/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 (σχετ.6), θεσπίστηκαν, μεταξύ άλλων, κανόνες, οι οποίοι 13 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/105832/ και https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/106014/ 14 https://www.raaey.gr/energeia/diavoulefseis/106165/ 15 https://www.admie.gr/anakoinoseis/enimeroseis/epityhis-syndesi-toy-admie-stin-eyropaikiplatforma-picasso-gia-tin -5- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ δίνουν έμφαση «…στις βραχυπρόθεσμες αγορές και την τιμολόγηση σπανιότητας…», δεδομένου ότι αφενός «…οι βραχυπρόθεσμες αγορές βελτιώνουν τη ρευστότητα και τον ανταγωνισμό καθιστώντας δυνατή την πλήρη συμμετοχή περισσότερων πόρων στην αγορά, ιδίως των πλέον ευέλικτων…», αφετέρου «…η αποτελεσματική τιμολόγηση σπανιότητας ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες στην αγορά να ανταποκρίνονται στα σήματα της αγοράς …, ενώ διασφαλίζει ότι μπορούν να ανακτούν τις δαπάνες τους στη χονδρεμπορική αγορά…». Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Κανονισμού «Τεχνικά όρια στην υποβολή προσφορών» του Κανονισμού αυτού εξασφαλίζεται ότι αίρονται τα διοικητικά και έμμεσα ανώτατα και κατώτατα όρια τιμών, δεδομένης της πρόβλεψης ότι: «1.Δεν τίθεται ανώτατο ούτε ελάχιστο όριο στην τιμή πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας στις χονδρεμπορικές αγορές. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, για την υποβολή προσφορών και την εκκαθάριση σε όλα τα χρονικά πλαίσια και περιλαμβάνει τιμές ενέργειας εξισορρόπησης και απόκλισης, με την επιφύλαξη των τεχνικών ορίων τιμών που ενδέχεται να εφαρμοσθούν στο χρονικό πλαίσιο εξισορρόπησης και στα χρονικά πλαίσια της αγοράς επόμενης ημέρας και της ενδοημερήσιας αγοράς σύμφωνα με την παράγραφο
- […] 3.Οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς δεν λαμβάνουν οποιαδήποτε μέτρα με στόχο την αλλαγή των τιμών χονδρεμπορικής αγοράς. […]» Συναφώς, στο άρθρο 17 «Καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ)» του ν. 4425/2016, όπως ισχύει, προβλέπονται τα εξής: «[…]ιστ) […] Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ διαθέτει Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης που προσδιορίζεται κατ΄ ελάχιστο περιεχόμενο σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο
- Ο Κανονισμός περιλαμβάνει διαφανείς και χωρίς διακρίσεις κανόνες, οι οποίοι βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια, όσον αφορά την πρόσβαση των Συμμετεχόντων στην Αγορά Εξισορρόπησης. Οι Συμμετέχοντες στην Αγορά Εξισορρόπησης και κάθε άλλο πρόσωπο στο οποίο αφορά ο Κανονισμός οφείλουν να συμμορφώνονται προς τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από αυτόν. Με τον Κανονισμό καθορίζονται οι συνέπειες που επέρχονται σε περίπτωση παράβασης των κανόνων του. Η ΡΑΕ εγκρίνει τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης καθώς και κάθε τροποποίηση του. Οι αποφάσεις της παραγράφου αυτής δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της εγκριτικής απόφασης της ΡΑΕ ο Κανονισμός και οι τροποποιήσεις του ισχύουν έναντι των προσώπων στα οποία αφορά σύμφωνα με τα ανωτέρω. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ υποβάλλει στην ΡΑΕ κάθε εκτελεστική απόφαση που εκδίδει σε εφαρμογή του Κανονισμού του. […]».__ Με την απόφαση 1090/2018 της ΡΑΕ εκδόθηκε ο Κανονισμός της Αγοράς Εξισορρόπησης (εφεξής «ΚΑΕ»), ο οποίος έκτοτε έχει τροποποιηθεί (σχετ. 7), σύμφωνα με τα άρθρα 17 και 18 του ν. 4425/
- Ακολούθως, με την υπό σχετ. 9 τεχνική απόφαση, η οποία εκδόθηκε από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. κατ’ εξουσιοδότηση του ΚΑΕ, ορίστηκαν τα Ανώτατα και Κατώτατα Όρια Τιμών Προσφοράς και τιμών εκκαθάρισης Ενέργειας και Ισχύος Εξισορρόπησης που επιβάλλονται για τεχνικούς λόγους. O AΔΜΗΕ είχε ήδη εκδώσει από τον Ιούνιο του 2020 την Τεχνική Απόφαση «Τεχνικά όρια τιμών υποβολής προσφοράς και τιμών εκκαθάρισης στην Αγορά Εξισορρόπησης» ορίζοντας τεχνικά όρια για τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους, όπως αποτυπώνονται στον Πίνακα που ακολουθεί. -6- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Στις 25 Φεβρουαρίου 2022 ο ACER με την απόφαση 03/2022 τροποποίησε την απόφαση 01/
- Με την απόφαση αυτή θεσπίζεται μεταβατική περίοδος στην εφαρμογή των ανώτατων και κατώτατων ορίων τιμών. Από την προθεσμία υλοποίησης των ευρωπαϊκών πλατφορμών ανταλλαγής ενέργειας εξισορρόπησης από εφεδρείες αποκατάστασης της συχνότητας με χειροκίνητη (MARI) και αυτόματη ενεργοποίηση (PICASSO), όπως αυτή ορίζεται στα άρθρα 20 και 21 του EBGL, και για μεταβατική περίοδο 48 μηνών, τα όρια τιμών ενέργειας εξισορρόπησης τίθενται ίσα με: i. ανώτατο όριο +15.000 €/MWh, και ii. κατώτατο όριο -15.000 €/MWh. Σε περίπτωση που τα εναρμονισμένα όρια τιμών εκκαθάρισης Ενδοημερήσιας Αγοράς για τη συνεχή συναλλαγή, σύμφωνα με τις υπ’ αριθμ. 04/2017 και 05/2017 αποφάσεις του ACER, κατ‘ εφαρμογή των άρθρων 41 και 54 του CACM, αυξηθούν (ή μειωθούν) πέραν των ορίων ±9.999€/MWh, τότε τα ανωτέρω όρια τιμών ενέργειας εξισορρόπησης αυξάνονται (ή μειώνονται) αυτομάτως με την ίδια κατ’ απόλυτη τιμή αύξησης (ή μείωσης). Τον Μάιο του 2022 ο ΑΔΜΗΕ ανάρτησε στην ιστοσελίδα του την 2η έκδοση της Τεχνικής Απόφασης «Τεχνικά όρια τιμών υποβολής προσφοράς και τιμών εκκαθάρισης στην Αγορά Εξισορρόπησης» με σκοπό να ενσωματώσει τις αλλαγές που εγκρίθηκαν με την απόφαση 03/2022 του ACER. Σύμφωνα με την απόφαση του Διαχειριστή ορίστηκαν τεχνικά όρια για τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους, όπως αποτυπώνονται στον Πίνακα που ακολουθεί. -7- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Επειδή, ο ν. 4001/2011 έθεσε την άσκηση των Ενεργειακών Δραστηριοτήτων υπό την εποπτεία του Κράτους, και της Ρυθμιστικής Αρχής (ΡΑΑΕΥ) λόγω του ότι εγγενώς συνδέονται με σκοπούς δημοσίου συμφέροντος (άρθρο 1). Περαιτέρω, η διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 4001/2011, όπως ισχύει, σαφώς ορίζει τους σκοπούς, στην επίτευξη των οποίων οφείλει να κατατείνει η ενάσκηση από τη ΡΑΕ των αρμοδιοτήτων της. Συγκεκριμένα, όπως ρητώς αναφέρεται, «
- Ο Υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και η ΡΑΕ ασκούν τις αρμοδιότητες που τους ανατίθενται με τον παρόντα νόμο και τις πράξεις που εκδίδονται κατ` εξουσιοδότηση του με τέτοιο τρόπο ώστε: […] «(ε) Να προάγεται ο υγιής ανταγωνισμός στην αγορά ενέργειας και η εύρυθμη λειτουργία αυτής, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο και να διασφαλίζεται η ακεραιότητα και η διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας η οποία να περιλαμβάνει τόσο τις αγορές βασικών προϊόντων όσο και τις αγορές χρηματοοικονομικών παραγώγων (στ) Να προστατεύονται τα συμφέροντα των Πελατών και ιδιαίτερα των Ευάλωτων Πελατών, ιδίως σε σχέση με τις τιμές, τη διαφάνεια των τιμολογίων και των χρεώσεων, τους όρους προμήθειας ενέργειας, την Ασφάλεια εφοδιασμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών παροχής ενέργειας και να ασκείται αποτελεσματικά το δικαίωμα των Πελατών να επιλέγουν Προμηθευτή.». Στο πλαίσιο αυτό η ΡΑΑΕΥ, σύμφωνα με τα δεσμευτικώς οριζόμενα στο ενωσιακό πλαίσιο για τους στόχους, τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες του Ρυθμιστή (Οδηγία 2009/72, άρθρα 36-37 και Οδηγία 2019/944, άρθρα 58-59) παρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της αγοράς (άρθρο 22) και δύναται να λαμβάνει οποιοδήποτε προσήκον μέτρο «με σκοπό τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων της εσωτερικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας, την ύπαρξη συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και εν γένει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς» (άρθρο 23). Αναλυτικότερα, η παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 4001/2001, όπως ισχύει, προσδιορίζει -κατά τρόπο ενδεικτικό- το αντικείμενο της εν λόγω αρμοδιότητας της Αρχής. Συγκεκριμένα, η ΡΑΕ: «[…] παρακολουθεί και εποπτεύει ιδίως: (α) το βαθμό και την αποτελεσματικότητα του ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής, (β) τις τιμές για τους οικιακούς καταναλωτές […], (γ) την εμφάνιση στρεβλώσεων ή περιορισμών του ανταγωνισμού και περιοριστικών συμβατικών πρακτικών, […].». Περαιτέρω, η Αρχή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του ίδιου άρθρου, «παρακολουθεί το επίπεδο διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένων των τιμών χονδρικής και διασφαλίζει τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες, καθώς επίσης και των προσώπων, αρχών, συστημάτων ή οργανωμένων αγορών, της παραγράφου 4 του άρθρου 8 του Κανονισμού (Ε.Ε.) αριθμ. 1227/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2011 για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας. Περαιτέρω, η Ρ.Α.Ε. μεριμνά για την εφαρμογή της υποχρέωσης δημοσίευσης εμπιστευτικών πληροφοριών, όπως προβλέπεται στο άρθρο 4 του ως άνω Κανονισμού.». Περαιτέρω, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 23 ν. 4001/2011 «Με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων άλλων Αρχών που ορίζονται με σχετική διάταξη νόμου, η ΡΑΕ δύναται να επιβάλει σε επιχειρήσεις που ασκούν Ενεργειακές Δραστηριότητες ρυθμιστικά μέτρα και όρους, με σκοπό τη διασφάλιση της εφαρμογής των διατάξεων της εσωτερικής και -8- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ ευρωπαϊκής νομοθεσίας, την ύπαρξη συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και εν γένει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.». Συναφώς, η ΡΑΑΕΥ, βάσει της πρόβλεψης της παρ. 5 του άρθρου 18 του ν. 4425/2016, όπως ισχύει, δύναται να επιβάλλει ειδικούς ρυθμιστικούς όρους ή αντισταθμιστικούς κανόνες, προκειμένου να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και «την προώθηση του αποτελεσματικού ανταγωνισμού» και «τη βελτίωση της ρευστότητας των Αγορών». Συγκεκριμένα, δυνάμει της ανωτέρω διάταξης, η ΡΑΑΕΥ μεριμνά για την εισαγωγή στους Κανονισμούς Λειτουργίας των νέων αγορών μέτρων, που κείνται «πέραν των ρυθμιστικών μέτρων που λαμβάνονται από τη ΡΑΕ βάσει του άρθρου 23 του ν. 4001/2011», «όπως περιορισμοί και κανόνες στους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται οι εντολές συναλλαγών των Συμμετεχόντων». Κατά πάγια δε νομολογία (ενδεικτικά ΣτΕ 1761/2016), στη ΡΑΑΕΥ έχουν απονεμηθεί «ευρείες ρυθμιστικές αρμοδιότητες με σκοπό τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας υπό συνθήκες υγιούς και αποτελεσματικού ανταγωνισμού». Η αρμοδιότητα της παρακολούθησης και εποπτείας της ΡΑΑΕΥ αποβλέπει στην εύρυθμη λειτουργία των αγορών και την ανάπτυξη υγιούς και αποτελεσματικού ανταγωνισμού, προς όφελος όλων των Συμμετεχόντων και των συμφερόντων των καταναλωτών. Στο πλαίσιο αυτό παρακολουθείται σε διαρκή βάση η λειτουργία των αγορών και οι πρακτικές των Συμμετεχόντων ώστε να εντοπίζονται τυχόν ανεπάρκειες ή/και συμπεριφορές που ενδέχεται να αποβαίνουν καταχρηστικές. Συναφώς επισημαίνεται ότι, ακριβώς διότι οι Ενεργειακές Δραστηριότητες, εγγενώς, συνδέονται με σκοπούς δημοσίου συμφέροντος, οι επιχειρήσεις που ασκούν τέτοιες δραστηριότητες υποχρεούνται, μεταξύ άλλων, «…να λειτουργούν και να παρέχουν τις υπηρεσίες τους κατά τρόπον ώστε να προάγεται ο υγιής ανταγωνισμός στην αγορά ενέργειας…» καθώς και «…να ασκούν τη δραστηριότητα τους κατά τρόπο τέτοιο, ώστε να μη θίγονται τα δικαιώματα των Πελατών…» τους, όπως αυτά εξειδικεύονται με τις διατάξεις του κείμενου θεσμικού και κανονιστικού ενεργειακού πλαισίου (βλ. παρ. 3, άρθρου 3, ν. 4001/2011). Β. Επί της άρσης αναστολής υποβολής Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές Επειδή, το Νοέμβριο του 2020 εκκίνησε η λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης στην Ελλάδα (σε μη συζευγμένη λειτουργία) έως την ένταξη της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. στις ευρωπαϊκές πλατφόρμες ανταλλαγής ενέργειας εξισορρόπησης MARI και PICASSO. Κατόπιν διαπίστωσης αδόκητης ανοδικής διαμόρφωσης του κόστους της Αγοράς Εξισορρόπησης, ιδίως στις χρεώσεις προσαυξήσεων Οικονομικής Ουδετερότητας (ΛΠ-3), και προκειμένου να αποσοβηθεί ο κίνδυνος καταχρηστικών συμπεριφορών κατά τη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης και να περιοριστεί το φαινόμενο αύξησης του κόστους, η ΡΑΑΕΥ επέβαλε με την απόφαση 54/2021 ρυθμιστικά μέτρα προσωρινού χαρακτήρα. Μεταξύ των μέτρων αυτών επιβλήθηκε η αναστολή υποβολής αρνητικών τιμών από τους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης, καθώς και η θέσπιση ενιαίου βήματος προσφοράς για το εύρος φόρτισης μονάδος μεταξύ του μηδενός και του -τεχνικώς εφικτούελάχιστου επίπεδου φόρτισης, μέχρι την άρση του υφιστάμενου περιορισμού, λόγω συμφόρησης, στο Σύστημα της Πελοποννήσου. Η απόφαση άρχισε να εφαρμόζεται από τα μέσα Φεβρουαρίου 2021, λαμβάνοντας υπόψη και τον απαιτούμενο χρόνο για την προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων του Λειτουργού της Αγοράς Εξισορρόπησης, ΑΔΜΗΕ Α.Ε. -9- ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Οι ανωτέρω μεταβατικές ρυθμίσεις συνέβαλαν άμεσα στην περιστολή του κόστους της Αγοράς Εξισορρόπησης. Σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα της απόφασης αυτής η Αρχή θα προέβαινε σε επαναξιολόγηση των περιορισμών άμα τη θέση σε λειτουργία της ΓΜ 400 kV Μεγαλόπολη – Σύστημα, και κατόπιν σχετικής εισήγησης του Διαχειριστή ΕΣΜΗΕ. Επειδή, κατά τη διάρκεια του έτους 2022 με την υπ΄αριθμ. 185/2022 απόφαση της Αρχής (σχετ. 7) τροποποιήθηκε ο ΚΑΕ ώστε να εισαχθούν οι απαραίτητες ρυθμίσεις για τη συμμετοχή νέων συμμετεχόντων στην Αγορά Εξισορρόπησης για την παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης, ήτοι των Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενων Μονάδων ΑΠΕ και των Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενου Φορτίου, και την ενίσχυση του ανταγωνισμού. Παράλληλα εισήχθησαν οι απαραίτητες διατάξεις για τον έλεγχο της αξιοπιστίας παροχής εφεδρειών και ενέργειας εξισορρόπησης από τους νέους συμμετέχοντες, εν δυνάμει Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης. Ως ημερομηνία έναρξης για τη συμμετοχή τους στη Διαδικασία Ενοποιημένου Προγραμματισμού, στη διαδικασία χΕΑΣ και στην διαδικασία ΕΔΣ με την ιδιότητα της Οντότητας Υπηρεσιών Εξισορρόπησης ορίστηκε αρχικά η 30η Ιουνίου 2022, ενώ στην διαδικασία αΕΑΣ ορίστηκε η 26η Οκτωβρίου
- Η Αρχή, με το από σχετικό 16 έγγραφό της, προκειμένου για την έκδοση της διαπιστωτικής πράξης άρσης του ως άνω περιορισμού σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην υπ΄αριθ. 54/2021 απόφαση της ΡΑΕ, ζήτησε από τον Διαχειριστή να υποβάλει σχετική εισήγηση για τη θέση σε λειτουργία της γραμμής μεταφοράς 400 kV Μεγαλόπολη-Σύστημα (Δυτικός Διάδρομος), στην οποία θα αποτυπώνονται και οι σχετικές προτάσεις του Διαχειριστή για την αποφυγή φαινομένων που θέτουν σε κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης. Συναφώς η Αρχή με το ως άνω έγγραφο ζήτησε από τον ΑΔΜΗΕ να ενημερώσει αν προβλέπεται να υφίσταται συστηματικότητα στην εφαρμογή περιορισμών στην παραγωγή ενέργειας ή άλλων σχετικών μέτρων για τη βιώσιμη λειτουργία του Συστήματος, και να παράσχει στην Αρχή σχετική καταγραφή αυτών, προκειμένου η Αρχή να αξιολογήσει την επίδραση στο ενδεχόμενο άρσης της αναστολής της υποβολής προσφορών με αρνητικές τιμές στη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης. Με το σχετικό 17 έγγραφό του ο ΑΔΜΗΕ ενημέρωσε την Αρχή ότι την 18η.5.2023 προχώρησε σε ηλέκτριση και θέση σε λειτουργία της ως άνω γραμμής μεταφοράς, ενώ με το σχετικό 18 έγγραφό του πρότεινε, μεταξύ άλλων, να συνεκτιμηθεί από την Αρχή η «αυξημένη δυνατότητα προβλεψιμότητας της ανάγκης περιορισμού της παραγωγής σε συγκεκριμένα χρονικά παράθυρα που, υπό συνθήκες, δύναται να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους, ενώ παράλληλα είναι διαθέσιμοι οι μηχανισμοί στις Κατανεμόμενες ΑΠΕ για να συμμετέχουν στην Αγορά Εξισορρόπησης». Όπως εναργώς προκύπτει από την εισήγηση του αρμόδιου Διαχειριστή συνεχίζει να ελλοχεύει κίνδυνος αύξησης του κόστους της αγοράς εξισορρόπησης λόγω αυξημένης δυνατότητας προβλεψιμότητας της ανάγκης περιορισμού παραγωγής, χωρίς ωστόσο να προτείνονται με την εισήγηση συγκεκριμένα μέτρα για την αποφυγή φαινομένων που θέτουν σε κίνδυνο την εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης, όπως είχε ζητηθεί από την Αρχή με το σχετικό 16 έγγραφό της. Επειδή, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στις «Αναφορές υπολογισμού Δομικών Δεικτών», που αποστέλλονται μηνιαίως στη ΡΑΑΕΥ από τον ΑΔΜΗΕ στο Πλαίσιο του Μηχανισμού Παρακολούθησης και Εποπτείας των Ενεργειακών Αγορών της Αρχής, καθίσταται εμφανές ότι οι δείκτες HHI ανά προϊόν Ενέργειας Εξισορρόπησης (αΕΑΣ ανοδική, αΕΑΣ καθοδική, χΕΑΣ ανοδική, χΕΑΣ καθοδική) που υπολογίζονται από τα μερίδια των Παρόχων Υπηρεσιών Εξισορρόπησης είναι πολύ υψηλοί, πάνω από
- Σε ότι αφορά δε τα μερίδια των Παρόχων Υπηρεσιών Εξισορρόπησης στους άλλους τύπους καυσίμου (λιγνίτης και νερό), εκεί η ΔΕΗ Α.Ε. κατέχει το 100%, οπότε ο δείκτης HHI ανέρχεται σε
- - 10 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Επιπλέον παρότι από το έτος 2022 έχει ολοκληρωθεί η συμπλήρωση του κανονιστικού πλαισίου για τη συμμετοχή των Κατανεμόμενων Μονάδων ΑΠΕ στην Αγορά Εξισορρόπησης, το επίπεδο ανταγωνισμού παραμένει χαμηλό καθώς μόνο δύο εταιρείες είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Κατανεμόμενων Μονάδων ΑΠΕ, με πολύ μικρή συμμετοχή. Αντιθέτως, από την έναρξη ισχύος των διατάξεων για τη συμμετοχή Κατανεμόμενων Φορτίων (είτε αυτοτελώς, είτε μέσω Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης Ζήτησης) στην Αγορά Εξισορρόπησης, παρατηρείται κάπως μεγαλύτερη συμμετοχή, και πέντε εταιρείες είναι εγγεγραμμένες στο Μητρώο Κατανεμόμενου Φορτίου, εκπροσωπώντας έξι χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου. Επειδή, ο ΑΔΜΗΕ με το σχετικό 23 έγγραφό του ενημέρωσε το ΥΠΕΝ και την Αρχή, ότι λόγω περιορισμένου ηλεκτρικού χώρου, δηλαδή λόγω του γεγονότος ότι το υπολειπόμενο φορτίο (διαφορά φορτίου ζήτησης και παραγωγής ΑΠΕ) είναι εξαιρετικά χαμηλό ή ακόμη και αρνητικό, προκύπτει σχεδόν σε καθημερινή βάση η ανάγκη για περιορισμό της έγχυσης των μονάδων ΑΠΕ σε πραγματικό χρόνο από τον ΑΔΜΗΕ. Σύμφωνα με την εισήγηση αυτή το ανωτέρω φαινόμενο παρατηρείται όλο και συχνότερα με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η δυνατότητα εξασφάλισης των εφεδρειών που απαιτούνται για την ασφαλή λειτουργία του συστήματος. Ο δε κίνδυνος αυτός βαίνει αυξανόμενος με την περαιτέρω ενσωμάτωση μη ελεγχόμενης στοχαστικής παραγωγής στο Δίκτυο Διανομής. Παράλληλα ο Διαχειριστής ενημέρωσε ότι οι ΦΟΣΕ είναι απαραίτητο να εξασφαλίζουν ότι η παραγωγή των σταθμών ΑΠΕ που εκπροσωπούν περιορίζεται στην παραγωγή που αντιστοιχεί στο Πρόγραμμα Αγοράς που προκύπτει από τις Αγορές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Συναφώς, ο Διαχειριστής στο πλαίσιο ευρύτερων μέτρων διαχείρισης της μεγάλης διείσδυσης των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα, με το υπό σχετικό 24 έγγραφό του, υπέβαλε εισήγηση στη ΡΑΑΕΥ για την τροποποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για την παροχή κινήτρων για τη βελτίωση της διαχείρισης μονάδων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής. Σύμφωνα με την εισήγηση του Διαχειριστή, επί του παρόντος, οι Μονάδες ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ δεν έχουν οικονομικό κίνητρο να συμμορφώνονται με το περιορισμένο ΠΑ τους, δεδομένου ότι (α) Πιστώνονται την κρατική ενίσχυση βάσει καταμετρούμενης έγχυσης και όχι προγραμματισμένης ενέργειας (ΠΑ), (β) Δεν προκύπτει χρέωση των αποκλίσεων της πραγματικής έγχυσης από το ΠΑ δεδομένου του περιορισμού των Τιμών Αποκλίσεων (οι οποίες μπορούν να πάρουν μόνο θετικές ή μηδενικές τιμές), (γ) Εν γένει απαλλάσσονται από την επιβολή των σχετικών Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης για τις αποκλίσεις των Μονάδων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ τους, στις ώρες όπου εκδόθηκαν σχετικές Εντολές Περιορισμού Έγχυσης. Για το σκοπό αυτό προτείνει μια νέα Χρέωση Μη Συμμόρφωσης, όταν η συνολική μετρούμενη ενέργεια του χαρτοφυλακίου ενός ΦΟΣΕ ΑΠΕ υπερβαίνει το σχετικό Πρόγραμμα Αγοράς αυτού. Η Αρχή έθεσε την ως άνω εισήγηση σε δημόσια διαβούλευση, στο πλαίσιο της οποίας κατατέθηκαν απόψεις από έντεκα συμμετέχοντες/ομάδες συμμετεχόντων. Ο ΑΔΜΗΕ με το σχετικό 27 έγγραφό του κατέθεσε τις απόψεις του επί των αποτελεσμάτων της δημόσιας διαβούλευσης. Παράλληλα ενημέρωσε ότι δεν υφίσταται προς το παρόν ανάγκη να αξιολογηθεί περαιτέρω η υπό σχετικό 24 εισήγησή του, καθότι διερευνάται το θέμα επαναφοράς αρνητικών τιμών στην Αγορά Εξισορρόπησης. Επειδή, στην Αγορά Εξισορρόπησης προς το παρόν δεν έχει παρατηρηθεί επαρκές επίπεδο ανταγωνισμού μέσω της συμμετοχής ικανού αριθμού και ισχύος νέων χαρτοφυλακίων που δύνανται να την ενισχύσουν σημαντικά, με αποτέλεσμα να υφίσταται σοβαρό ενδεχόμενο ασύμμετρης αύξησης του κόστους στη σχετική αγορά, Η Αρχή εκκίνησε διερεύνηση των συνθηκών για την σταδιακή αύξηση της αρνητικής τιμής για υποβολή προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης έως τα Τεχνικά Όρια που αναγράφονται στην έκδοση 2 της Τεχνικής Απόφασης του ΑΔΜΗΕ. Προς τούτο κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ, με το σχετικό 28 να υποβάλει την πρότασή του για μια ενδιάμεση εύλογη - 11 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ αμοιβή αποζημίωσης (σε €/ΜWh) για υποβολή προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές. Γ. Επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την άρση αναστολής υποβολής Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές και τη θέσπιση προσωρινού κατώτατου ορίου υποβολής προσφορών Επειδή, ο ΑΔΜΗΕ με το σχετικό 30 έγγραφό του υπέβαλε την εισήγησή του για την άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας με αρνητικές τιμές καθώς και για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης σχετικά με την εκκαθάριση της Αγοράς Εξισορρόπησης σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής. Το σκέλος της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ αναφορικά με την εκκαθάριση της Αγοράς Εξισορρόπησης σε συνθήκες πλεονάζουσας παραγωγής εγκρίθηκε από τον Κλάδο Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ με την υπό στοιχεία Ε-97/2025 απόφαση. Σε ότι αφορά την άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας με αρνητικές τιμές, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει τη σταδιακή μετάβαση της τιμής του κατώτατου ορίου υποβολής προσφορών από το μηδέν (0 €/MWh) στο όριο των -15.000 €/MWh, το οποίο ισχύει σύμφωνα με την Τεχνική Απόφαση του ΑΔΜΗΕ (σχετικό 15) μετά τη σύνδεση των συστημάτων του ΑΔΜΗΕ με την πλατφόρμα PICASSO. Συναφώς προτείνει τη θέσπιση σε πρώτη φάση και για μεταβατικό χρονικό διάστημα, καταρχήν ενός έτους, κατώτατο όριο υποβολής προσφορών ίσο με -50€/MWh, σε συμφωνία με τις σχετικές συζητήσεις στην Ομάδα Διοίκησης Έργου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (σχετικό 19) και με προτεινόμενη έναρξη ισχύος του ορίου των -50 €/MWh την 10η Απριλίου
- Η Αρχή έθεσε την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ σε δημόσια διαβούλευση από τις 18.03.2025 έως και τις 03.04.2025, στο πλαίσιο της οποίας υπεβλήθησαν απόψεις από την Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), την Sympower, τον ΕΣΑΗ, και τις Optimus Energy, MORE Energy και Renoptipower (σχετ. 31), όπως έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αρχής. Ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τις απόψεις του επί αυτών σε συνέχεια σχετικού αιτήματος της Αρχής (σχετικό 33). Επειδή, όλοι οι συμμετέχοντες στη δημόσια διαβούλευση χαιρετίζουν την πρόταση για άρση αναστολής υποβολής προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές δεδομένου ότι θα δοθεί το απαραίτητο οικονομικό κίνητρο για τη συμμετοχή των Κατανεμόμενων ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ στην Αγορά Εξισορρόπησης. Η Sympower επισημαίνει όμως ότι η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ εστιάζει αποκλειστικά στην ανάγκη συμμετοχής των σταθμών ΑΠΕ στην Αγορά Εξισορρόπησης, με την απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στον ρόλο και τα κίνητρα που είναι ταυτόχρονα αναγκαία για την ενεργή συμμετοχή στην Αγορά Εξισορρόπησης και των Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενου Φορτίου. Σύμφωνα με την Sympower η απουσία αρνητικών τιμών υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης από το 2021 έως σήμερα, δεν στερεί την αγορά μόνο από ενέργεια εξισορρόπησης την οποία θα μπορούσαν να προσφέρουν σταθμοί ΑΠΕ αλλά και από την ευελιξία την οποία μπορούν να προσφέρουν στο σύστημα τα Χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου μέσω των υπηρεσιών απόκρισης ζήτησης που παρέχουν. Η εταιρεία επισημαίνει ότι η θέσπιση κατώτατου ορίου ώστε να επιτρέπονται μόνο θετικές (ή μηδενικές) τιμές υποβολής προσφοράς ενέργειας εξισορρόπησης, επί της ουσίας οδηγεί έναν καταναλωτή να υποχρεούται να πληρώσει ο ίδιος για να παρέχει καθοδική ενέργεια εξισορρόπησης (για τα Χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου η καθοδική ενέργεια εξισορρόπησης ισοδυναμεί με αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας των πελατών). Έτσι, ένας βιομηχανικός πελάτης ο οποίος δύναται να καταναλώσει (πχ μέσω της λειτουργίας μιας πρόσθετης γραμμής παραγωγής) περισσότερη ενέργεια σε ώρες που στο σύστημα υπάρχει πλεονάζουσα ενέργεια από ΦΒ και - 12 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ αιολικούς σταθμούς, καλείται τελικά να πρέπει να πληρώσει ο ίδιος γι’ αυτή την αύξηση της κατανάλωσης του και την παροχή υπηρεσιών εξισορρόπησης στο σύστημα. Επομένως η παροχή (καθοδικής) ενέργειας εξισορρόπησης καταλήγει να διενεργείται έναντι κόστους για τα Χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου δημιουργώντας έτσι ισχυρά αντικίνητρα για την παροχή ευελιξίας από τους βιομηχανικούς καταναλωτές. Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ υπάρχει ήδη σχετικό κίνητρο ώστε τα Χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου να παρέχουν καθοδική ενέργεια εξισορρόπησης, αυξάνοντας την κατανάλωσή τους. Ειδικότερα, το κόστος για την παροχή καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης βάσει των προσφορών καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης που υποβάλλει ο συμμετέχων δύναται να είναι μικρότερο σε σύγκριση με το κόστος που θα αγόραζε την ενέργεια στην Αγορά Επόμενης Ημέρας και την Ενδοημερήσια Αγορά. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι υπάρχει κίνητρο για την συμμετοχή των Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενου Φορτίου στην Αγορά Εξισορρόπησης, ακόμα και χωρίς αρνητικές τιμές υποβολής προσφοράς. Ο ΑΔΜΗΕ υποστηρίζει ότι η εισήγησή του λαμβάνει υπόψη όλες τις τεχνολογίες, εστιάζοντας σε αυτή που έχει τα λιγότερα κίνητρα συμμετοχής, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη τον ενδεχόμενο κίνδυνο αύξησης του κόστους εξισορρόπησης για τον καταναλωτή. Για το σκοπό αυτό προτείνει όπως το -50 €/MWh εφαρμοστεί για την αποζημίωση των Παρόχων Υπηρεσιών Εξισορρόπησης ανεξαρτήτως τεχνολογίας, καθώς δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί ρυθμιστικά διαφορετικό όριο υποβολής προσφορών ανά τεχνολογία. Επειδή, ως προς το αρχικά προτεινόμενο από τον ΑΔΜΗΕ ύψος του κατώτατου ορίου, ήτοι -50 €/MWh, οι πέντε από τους έξι συμμετέχοντες στη δημόσια διαβούλευση (More Energy, Optimus Energy, EΣΑΗ, Renoptipower, Sympower) επισημαίνουν ότι δεν αποτελεί επαρκές κίνητρο για να συμμετάσχουν στην Αγορά Εξισορρόπησης, καθότι υπολείπεται σημαντικά από τα επίπεδα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη λειτουργική συμπεριφορά των μονάδων που εκπροσωπούν, ειδικά εκείνων που λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση. Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες (More Energy, Optimus Energy) η πλειονότητα των ενεργών έργων ΑΠΕ (και MW) στην αγορά είναι έργα που αμείβονται με Συμβάσεις Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ), όπου η Τιμή Αναφοράς είναι πολύ μεγαλύτερη από 50 €/MWh, καθιστώντας το -50 €/MWh ανεπαρκές ως εργαλείο διαμόρφωσης κινήτρων. Η πλειοψηφία των συμμετεχόντων προτείνουν όπως θεσπιστεί το προσωρινό όριο σε κατ΄ ελάχιστον -100 €/MWh (More Energy, Optimus Energy, EΣΑΗ, Renoptipower), ή και χαμηλότερα λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο της υψηλότερης Τιμής Αναφοράς έργου με ΣΕΔΠ, ώστε να παρέχονται ουσιαστικά και καθολικά κίνητρα συμμετοχής. Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ το κατώτατο όριο υποβολής προσφορών που εισηγήθηκε ο ΑΔΜΗΕ είναι σε συμφωνία με την πρόταση της Ομάδας Διοίκησης Έργου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Το όριο που θα θεσπιστεί, προκειμένου να είναι αποδοτικό, θα πρέπει να καλύπτει την αποζημίωση που αποδίδει ο ΔΑΠΕΕΠ στα έργα με Feed-in-Premium, δηλαδή τη διαφορά της Τιμής Αναφοράς έκαστου σταθμού από την Ειδική Τιμή Αγοράς του μήνα, και όχι το σύνολο της Τιμής Αναφοράς. Λαμβάνοντας υπόψη ιστορικά στοιχεία της Ειδικής Τιμής Αγοράς το προτεινόμενο κατώφλι των -€50/MWh θεωρείται επαρκές κατά τον ΑΔΜΗΕ, τουλάχιστον κατά το μεταβατικό στάδιο της πρώτης εφαρμογής αρνητικών τιμών στην Αγορά Εξισορρόπησης. Επομένως το μεταβατικό αυτό όριο τιμών κείται στην τάξη μεγέθους της μέσης διαφοράς των Τιμών Αναφοράς των σταθμών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ από ΕΤΑ και εκτιμάται ότι είναι το ελάχιστο αναγκαίο ώστε να δοθεί επαρκές κίνητρο στα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ να τηρούν το Πρόγραμμα Αγοράς τους αλλά και να συμμετέχουν στην Αγορά Εξισορρόπησης ως Πάροχοι Υπηρεσιών Εξισορρόπησης, μέχρι να αυξηθεί η ρευστότητα στην Αγορά Εξισορρόπησης με τη συμμετοχή χαρτοφυλακίων ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ, η οποία προϋποθέτει την εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου μεταξύ ΦΟΣΕ και - 13 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ σταθμών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ, διαδικασία που θα απαιτήσει τουλάχιστον το ως άνω προτεινόμενο χρονικό διάστημα του ενός έτους. Επειδή, ως προς τον κίνδυνο αύξησης του κόστους εξισορρόπησης για τον καταναλωτή, θέμα το οποίο εγείρει η ΕΒΙΚΕΝ, κάνοντας ειδική μνεία στον κίνδυνο περαιτέρω αύξησης του Λογαριασμού Προσαυξήσεων, ΛΠ-3, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι η προτεινόμενη τροποποίηση του κατώτατου ορίου τιμής υποβολής προσφορών ενδέχεται να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος Λογαριασμών Προσαυξήσεων κυρίως λόγω της απουσίας μεθοδολογίας διάκρισης της ενεργοποιημένης ενέργειας για σκοπούς εκτός της εξισορρόπησης από την ενεργοποιημένη ενέργεια εξισορρόπησης. Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ο ΑΔΜΗΕ σημειώνει ότι έχει εισηγηθεί σχετική μεθοδολογία με τις επιστολές ΔΝΣ/ΓΔΛΥΑ/20066/3.11.2021 και ΔΝΣ/ΓΔΛΥΑ/20541/12.07.2023 (σχετικό 18). Επιπλέον προς την ίδια κατεύθυνση ο ΑΔΜΗΕ έχει αποστείλει στη ΡΑΑΕΥ προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις στην αγορά ισχύος εξισορρόπησης και στη ΔΕΠ με το σχετικό 26 έγγραφό του. Σε ότι αφορά την επικαιροποιημένη εισήγηση που έχει προτείνει ο Διαχειριστής για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης και τη θέσπιση μεθοδολογίας διάκρισης της ενεργοποιημένης ενέργειας για σκοπούς εκτός της εξισορρόπησης από την ενεργοποιημένη ενέργεια εξισορρόπησης (ΔΝΣ/ΓΔΛΥΑ/20541/12.07.2023), δέον όπως ληφθεί υπόψη ότι στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που διενήργησε η Αρχή επί της σχετικής 18 εισήγησης του Διαχειριστή υπέβαλαν απόψεις τρεις συμμετέχοντες (Renoptipower, ΕΣΑΗ, και ΔΕΗ), όπως έχουν αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αρχής (σχετικό 20). Η ως άνω εισήγηση βρίσκεται στο στάδιο αξιολόγησης από την Αρχή, αφού ληφθούν υπόψη και οι απόψεις της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. επί των θέσεων των συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση. Επίσης, σε ότι αφορά την υπό σχετική 26 εισήγηση του Διαχειριστή με τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις για την αγορά ισχύος εξισορρόπησης και τη ΔΕΠ, η υλοποίησή της κατά τον Διαχειριστή εκτιμάται ότι απαιτεί τουλάχιστον τρία έτη από την έκδοση των Κατευθύνσεων της Αρχής. Η πρόταση που έχει υποβάλει ο Διαχειριστής στην Αρχή, με κοινοποίηση στο Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος, στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και στον ΔΑΠΕΕΠ, αποτελεί βασική μεταρρύθμιση για τη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης, η οποία έχει προδιαγραφεί ως Δράση Α2 του Σχεδίου Μεταρρύθμισης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας για την εξάλειψη τυχόν ρυθμιστικών στρεβλώσεων ή αδυναμιών της αγοράς, με διακριτό τίτλο «Market Reform Plan», σύμφωνα με το Άρθρο 20 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, όπως αυτό τέθηκε σε Δημόσια Διαβούλευση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (σχετικό 13) και επί του οποίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε στις 29.11.2021 τη γνώμη της (σχετικό 14). Σύμφωνα με την εισήγηση του Διαχειριστή, προτείνεται όπως η προμήθεια ισχύος εξισορρόπησης να πραγματοποιείται με διακριτή δημοπρασία, πριν την Αγορά Επόμενης Ημέρας. Όπως αναφέρει ο ΑΔΜΗΕ η προμήθεια ισχύος εξισορρόπησης με τον νέο προτεινόμενο τρόπο καθιστά δυνατή την ανταλλαγή και την κοινή χρήση εφεδρειών, διαδικασίες που προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2195/
- Παράλληλα, με την προμήθεια Ισχύος Εξισορρόπησης πριν την Αγορά Επόμενης Ημέρας αναμένεται να περιοριστούν σημαντικά οι ποσότητες που αφορούν σε ενέργεια ανακατανομής και σε περιορισμούς έγχυσης σταθμών ΑΠΕ σε πραγματικό χρόνο. Κατά τον ΑΔΜΗΕ ο προτεινόμενος σχεδιασμός είναι συμβατός και διευκολύνει τη συμμετοχή της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγής ενέργειας εξισορρόπησης χειροκίνητης ΕΑΣ, MARI. Σημειώνεται όμως ότι σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 5 του ν. 4425/2016) και κανονιστικό πλαίσιο, δεν προβλέπεται προς το παρόν η ως άνω δυνατότητα, καθότι με βάση τις ισχύουσες διατάξεις στο πλαίσιο της Διαδικασίας Ενοποιημένου Προγραμματισμού (ΔΕΠ), η οποία αφορά συν-βελτιστοποίηση ενέργειας και ισχύος εξισορρόπησης προκύπτει η κατανομή των - 14 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ απαραίτητων εφεδρειών στους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης. Επομένως η υλοποίηση της ως άνω πρότασης απαιτεί όχι μόνο αλλαγή στη νομοθεσία, αλλά, και συνολικό επανασχεδιασμό της πληροφοριακής πλατφόρμας της Αγοράς και σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές στα υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα του Διαχειριστή που υποστηρίζουν τη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης και για το λόγο αυτό αποτελεί μια μεσοπρόθεσμη δράση. Εν κατακλείδι, αναφορικά με το σχόλιο της ΕΒΙΚΕΝ ως προς τον κίνδυνο αύξησης του κόστους εξισορρόπησης για τον καταναλωτή, δέον όπως σημειωθεί, όπως αναφέρεται στην υπό σχετική 30 εισήγηση του Διαχειριστή, ότι ο ΑΔΜΗΕ εισηγείται το όριο -50 €/MWh, καθότι αυτό επιτυγχάνει δύο στόχους (α) παρέχει επαρκή κίνητρα στους σταθμούς ΑΠΕ να τηρούν το Πρόγραμμα Αγοράς τους και να συμμετέχουν στην Αγορά Εξισορρόπησης, λαμβάνοντας υπόψη και την κρατική ενίσχυση που λαμβάνουν, και β) περιορίζει ενδεχόμενη αύξηση του κόστους στην Αγορά Εξισορρόπησης, τουλάχιστον μέχρι την επίλυση του θέματος της διάκρισης της ενέργειας για σκοπούς εκτός εξισορρόπησης αλλά και τη διαπίστωση επαρκούς συμμετοχής ικανού αριθμού και ισχύος χαρτοφυλακίων ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ που δύνανται να ενισχύσουν σημαντικά τον ανταγωνισμό στην αγορά αυτή. Η ΕΒΙΚΕΝ επισημαίνει επίσης την ανάγκη η χρέωση του λογαριασμού ΛΠ-3 να εφαρμόζεται μειωμένη σε καταναλωτές που συστηματικά τις εργάσιμες ημέρες δεν λειτουργούν στην αιχμή του συστήματος. Σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ (σχετικό 33) ο επιμερισμός του κόστους των Λογαριασμών προσαυξήσεων, ο οποίος πραγματοποιείται για κάθε Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, θεωρείται δίκαιος καθώς το κόστος χρεώνεται αναλογικά στους καταναλωτές που απορροφούν ενέργεια κατά την περίοδο που δημιουργείται το κόστος. Σύμφωνα με την Sympower, έως και σήμερα, παρατηρείται το φαινόμενο να μην εξαντλείται το περιθώριο που προσφέρουν στους Διαχειριστές οι τεχνολογίες απόκρισης ζήτησης (μέσω για παράδειγμα της αύξησης της κατανάλωσης από βιομηχανικούς πελάτες) κατά τη διάρκεια περιόδων με ανάγκες καθοδικής ανακατανομής. Επιλέγεται δηλαδή η εφαρμογή καθοδικής ανακατανομής μη βασιζόμενης στην αγορά (περικοπές) έναντι της δυνατότητας καθοδικής ανακατανομής μέσω των υπαρχουσών αγορών (για παράδειγμα καθοδική χΕΑΣ). Αποτελεί πάγια θέση της Sympower πως τόσο οι υπηρεσίες απόκρισης ζήτησης όσο και οι υπηρεσίες παροχής ευελιξίας ευρύτερα, μπορούν να αποτελέσουν πυλώνα εξισορρόπησης και τελικά αποφόρτισης του συστήματος σε περιόδους πλεονάζουσας (ή και αντίστροφα ελλειμματικής) παραγωγής από μονάδες ΑΠΕ. Προκειμένου όμως να είναι εφικτή η παροχή υπηρεσιών ευελιξίας προς το σύστημα, είναι αναγκαία, κατά την Sympower, η ύπαρξη και η εφαρμογή του κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου που θα προωθεί και θα επιτρέπει την ύπαρξη των αντίστοιχων σημάτων αγοράς τα οποία θα προσελκύσουν με τη σειρά τους τέτοιου είδους υπηρεσίες ευελιξίας. Ο ΑΔΜΗΕ σημειώνει ότι θα ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου κατά τη διάρκεια των περιόδων που πραγματοποιούνται περιορισμοί έγχυσης σταθμών ΑΠΕ για λόγους περίσσειας ενέργειας σε επίπεδο ζώνης προσφορών να ενεργοποιούνται στο σύνολό τους οι προσφορές καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης χΕΑΣ, στο μέτρο που το επιτρέπει η ασφαλής λειτουργία του Συστήματος. Ορισμένοι από τους συμμετέχοντες στη δημόσια διαβούλευση (More, Renoptipower, Optimus Energy) επισημαίνουν ότι ο προτεινόμενος χρονικός ορίζοντας εφαρμογής της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ, όπως προκύπτει από το χρονικό διάστημα μεταξύ του χρόνου της θέσης σε Διαβούλευση της εισήγησης και της προτεινόμενης από τον Διαχειριστή ημερομηνίας ισχύος (10 Απριλίου 2025), είναι εξαιρετικά περιορισμένος. Αυτό καθιστά πρακτικά ανέφικτη την έγκαιρη προσαρμογή των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ) στις απαιτήσεις της νέας ρύθμισης, ιδιαίτερα όσον αφορά την αναγκαία αναθεώρηση και τροποποίηση των συμβατικών σχέσεων με τους παραγωγούς που εκπροσωπούν. Αν και οι αλλαγές κρίνονται σημαντικές και επιθυμητές από τους ίδιους τους - 15 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ ΦοΣΕ, απαιτείται επαρκής μεταβατική περίοδος για την ομαλή και αποτελεσματική εφαρμογή τους, προτείνοντας δε (Οptimus Energy) χρόνο εφαρμογής τουλάχιστον δύο μήνες από την έγκριση της σχετικής ρύθμισης. Ο ΑΔΜΗΕ (σχετικό 33) θεωρεί ότι τα προτεινόμενα μέτρα μπορούν να αρχίσουν να εφαρμόζονται δεκαπέντε ημέρες μετά τη δημοσίευση της απόφασης στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως. Επειδή, η Αρχή, αφού εξέτασε ενδελεχώς την εισήγηση του Διαχειριστή για την άρση αναστολής υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης με αρνητικές τιμές, τις απόψεις των συμμετεχόντων στη δημόσια διαβούλευση που διενήργησε καθώς και τις απόψεις του Διαχειριστή επί των σχολίων της διαβούλευσης κρίνει αναγκαίο να θεσπιστεί ένα προσωρινό κατώτατο όριο υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης, ίσο με -50€/MWh, για μεταβατικό χρονικό διάστημα καταρχήν ενός έτους, με γνώμονα να δοθεί το ελάχιστα αναγκαίο επαρκές κίνητρο σε όλους τους εν δυνάμει Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης, ανεξαρτήτως τεχνολογίας, να συμμετάσχουν στην Αγορά Εξισορρόπησης και να ενισχυθεί ο ανταγωνισμός σε αυτή. Μέλημα της Αρχής αποτελεί η αποφυγή υπερβολικού κόστους για την προμήθεια βοηθητικών υπηρεσιών από τον Διαχειριστή και κατ΄επέκταση για την επιβάρυνση των Συμβαλλόμενων Μερών με Ευθύνη Εξισορρόπησης. Το μεταβατικό αυτό μέτρο αυτό κρίνεται ως πρόσφορο, αναγκαίο λαμβανομένων υπόψη των συνθηκών που διέπουν τη λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης, καθώς και του περιορισμένου επιπέδου ανταγωνισμού που την χαρακτηρίζει. Παράλληλα, κρίνεται ως αναλογικό, στο μέτρο που εξισορροπεί αφενός την ανάγκη ενίσχυσης του ανταγωνισμού και αφετέρου την προστασία του καταναλωτή, με στόχο την αποτροπή καταχρηστικών πρακτικών που ενδέχεται να οδηγήσουν σε αύξηση του κόστους και άνιση οικονομική επιβάρυνση των τελικών χρηστών. Κρίνεται επιπροσθέτως, ως εύλογη η πρόβλεψη μεταβατικής περιόδου εξομάλυνσης, μέσω της σταδιακής απελευθέρωσης της δυνατότητας υποβολής προσφορών ενέργειας εξισορρόπησης. Η μεταβατική αυτή προσέγγιση διασφαλίζει επαρκή χρόνο για την αποτίμηση των επιπτώσεων, την ωρίμανση των συνθηκών και τον επαναπροσδιορισμό κρίσιμων παραμέτρων που θα επιτρέψουν την πλήρη απελευθέρωση υποβολής προσφορών. Το μέτρο της σταδιακής απελευθέρωσης είναι το ενδεικνυόμενο ρυθμιστικό μέτρο προς θεραπεία των παρατηρηθέντων κινδύνων, κατά τρόπο που εναρμονίζεται με το δημόσιο συμφέρον της λειτουργίας της αγοράς, υπό όρους υγιούς ανταγωνισμού, προς όφελος των Συμμετεχόντων και των καταναλωτών. Επειδή, κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης ετέθη από τους συμμετέχοντες το αίτημα να προσδιοριστεί σαφέστερα, με συγκεκριμένα ορόσημα, ο τρόπος μετάβασης από το προσωρινό όριο των -50 €/MWh στο όριο των -15.000 €/MWh, που έχει οριστεί στην Τεχνική Απόφαση 2 του ΑΔΜΗΕ (σχετικό 15) μετά τη σύνδεση στην πλατφόρμα ανταλλαγής ενέργειας εξισορρόπησης από εφεδρείες αποκατάστασης συχνότητας με αυτόματη ενεργοποίηση (PICASSO). Ωστόσο, καθίσταται σαφές ότι, στο πλαίσιο της παρούσας απόφασης, δεν είναι εφικτός ο ακριβής προσδιορισμός των χρονικών οροσήμων που θα διέπουν τη μετάβαση από το προσωρινό μέτρο προς την πλήρη απελευθέρωση. Τούτο διότι θα πρέπει καταρχήν να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις του εν λόγω μέτρου στην αγορά εξισορρόπησης, καθώς και η ανάλυση απολογιστικών δεδομένων, τα οποία κρίνονται καθοριστικής σημασίας για την επανεκτίμηση και ενδεχόμενη αναπροσαρμογή του.Προς τούτο η Αρχή καλεί τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει, το αργότερο τρεις μήνες πριν την λήξη των δώδεκα μηνών εφαρμογής του προσωρινού ορίου, τα ακόλουθα: α) Τις απόψεις του επί του ως άνω θέματος, λαμβάνοντας υπόψη τα οριζόμενα στην Τεχνική Απόφαση 2 του ΑΔΜΗΕ. β) Απολογιστικά στοιχεία αναφορικά με την επίπτωση του προσωρινού ορίου στη λειτουργία και στο κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης καθώς και στην προσφορά υπηρεσιών ευελιξίας από τους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης. γ) Την επίδραση της ένταξής του στην πλατφόρμα PICASSO αναφορικά με την κοινή χρήση εφεδρειών σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2195/
- - 16 - ΑΔΑ: 60ΝΟΙΔΞ-ΚΕΞ Παράλληλα η Αρχή καλεί τον ΑΔΜΗΕ, ως υπεύθυνο λειτουργό της Αγοράς Εξισορρόπησης να ενημερώνει την Αρχή εντός 4 εβδομάδων από τη στιγμή που θα διαπιστώσει φαινόμενα χειραγώγησης της Αγοράς Εξισορρόπησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην πρόσφατη αναθεώρηση του Κανονισμού REMIT. Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με αυτά: Αποφασίζει: Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, κατά τις διατάξεις των άρθρων 3, 22 και 23 του ν. 4001/2011, καθώς και των άρθρων 17 (παρ. 2, ιστ), και 18 (παρ. 5) του ν. 4425/2016, την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης ως εξής:
- Την αντικατάσταση του άρθρου 27.2 ως εξής: Υποβολή Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης στην Αγορά Ενέργειας Εξισορρόπησης
- Πλέον των όσων προβλέπονται ανωτέρω, θεσπίζεται αριθμητική τιμή για το Κατώτατο Όριο Προσφοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης, η οποία ανέρχεται σε -50 €/MWh και ισχύει για χρονικό διάστημα ενός έτους από την έναρξη ισχύος της Ε-96/2025 Απόφασης του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ.
- Την έναρξη ισχύος της παρούσας απόφασης δεκαπέντε ημέρες (15 ημέρες) μετά την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
- Καλεί τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει, το αργότερο τρεις μήνες πριν την λήξη των δώδεκα μηνών εφαρμογής του προσωρινού ορίου, τα ακόλουθα: α) Τις απόψεις του επί του ως άνω θέματος, λαμβάνοντας υπόψη τα οριζόμενα στην Τεχνική Απόφαση 2 του ΑΔΜΗΕ. β) Απολογιστικά στοιχεία αναφορικά με την επίπτωση του προσωρινού ορίου στη λειτουργία και στο κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης καθώς και στην προσφορά υπηρεσιών ευελιξίας από τους Παρόχους Υπηρεσιών Εξισορρόπησης. γ) Την επίδραση της ένταξής του στην πλατφόρμα PICASSO αναφορικά με την κοινή χρήση εφεδρειών σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2195/
- Η Αρχή θα επανεξετάσει τις συνθήκες λειτουργίας της αγοράς, το επίπεδο ανταγωνισμού σε αυτήν, τις επιπτώσεις του ρυθμιστικού μέτρου στη λειτουργία και στο κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης και βάσει της σχετικής εισήγησης του ΑΔΜΗΕ, δύναται να επανέλθει σε οποιοδήποτε χρονικό σημείο κριθεί αναγκαίο για τον επαναπροσδιορισμό του μεταβατικού μέτρου. Η παρούσα απόφαση κοινοποιείται στην εταιρεία ΑΔΜΗΕ Α.Ε. και αναρτάται στην επίσημη ιστοσελίδα της ΡΑΑΕΥ. Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 15.05.2025 O Αντιπρόεδρος του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Δημήτριος Φούρλαρης - 17 -