Αποτελέσματα Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ για την τροποποίηση της υπ’ αριθμ. 1165/2020 Απόφασης ΡΑΕ σχετικά με τον καθο

(3)έτη από προγενέστερη πρόταση. Δεδομένου λοιπόν ότι έχουν ήδη παρέλθει τρία

(3)έτη από την προγενέστερη πρόταση του ΑΔΜΗΕ, με το παρόν εκφράζουμε τη σύμφωνη γνώμη μας επί της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ, η οποία ετέθη σε δημόσια διαβούλευση με το σχετ. α, για αναθεώρηση του ορίου μεταξύ των Κατηγοριών Σημαντικότητας Α/Β από τo 1 MW που έχει οριστεί με την Απόφαση ΡΑΕ 1165/2020 στα 100 kW, για τις νέες μονάδες παραγωγής που θα συνδεθούν μετά την ημερομηνία που θα ορίσει η Αρχή σας, για τους παρακάτω λόγους, οι οποίοι εξάλλου έχουν ήδη αναλυθεί και στο β’ σχετικό έγγραφό μας: α. Οι μονάδες παραγωγής στο Διασυνδεδεμένο Δίκτυο που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού RfG και έχουν ενταχθεί στην Κατηγορία Α, δηλαδή οι σταθμοί που ηλεκτρίστηκαν μετά τις 17.5.2018 και έχουν ισχύ έως 1 MW, έχουν αθροιστική ισχύ 4.485 MW. Αντίθετα οι σταθμοί της Κατηγορίας Β, ήτοι 217 σε πλήθος, έχουν αθροιστική ισχύ 559 MW. Ειδικότερα, από το 2020 η συντριπτική πλειονότητα των σταθμών παραγωγής που έχουν συνδεθεί στο Δίκτυο είναι Φ/Β σταθμοί μικρότεροι του 1 MW, λόγω των γνωστών κινήτρων που δόθηκαν από την πολιτεία (απαλλαγή από αδειοδότηση της ΡΑΑΕΥ, υπό προϋποθέσεις απαλλαγή από περιβαλλοντική αδειοδότηση και μη υποχρέωση συμμετοχής σε διαγωνισμό για την τιμή αποζημίωσης για σταθμούς ιδιωτών έως 500 kW και για σταθμούς Εν. Κοινοτήτων έως 1 MW). Επομένως, επειδή το ενδιαφέρον των παραγωγών στο Δίκτυο έχει στραφεί κυρίως σε μικρής ισχύος σταθμούς, οι Διαχειριστές Συστήματος και Δικτύου στερούνται των τεχνικών επιδόσεων της Κατηγορίας Β, που είναι σημαντικές για την ασφάλεια του Συστήματος, ειδικά όταν αυτό λειτουργεί υπό υψηλή διείσδυση ΑΠΕ. Για παράδειγμα, τα 4.485 MW της Κατηγορίας Α που έχουν συνδεθεί από το 2019, δεν έχουν υποχρέωση για ικανότητα αδιάλειπτης λειτουργίας έπειτα από σφάλμα (Fault Ride Through). Αν το όριο των Κατηγοριών Α/Β είχε τεθεί στα 100 kW, αντί στα 1000 kW, τότε μόλις 405 MW σταθμών ΑΠΕ δε θα είχαν υποχρέωση Fault Ride Through. β. Οι μικρής ισχύος εμπορικά διαθέσιμες μονάδες παραγωγής ήδη διαθέτουν τις τεχνικές επιδόσεις της Κατηγορίας Β, καθώς έχουν συνδεθεί και σε δίκτυα άλλων Διαχειριστών στην Ευρώπη, οι οποίοι έθεσαν χαμηλότερο όριο μεταξύ Κατηγοριών Α/Β (πχ 135 kW σύμφωνα με το Γερμανικό VDE 4110: 2018). Επομένως οι απαιτήσεις της Κατηγορίας Β, όπως έχουν θεσμοθετηθεί και ισχύουν με την Απόφαση ΡΑΕ 1165/2020, δε θα αποθαρρύνουν μελλοντικές επενδύσεις. γ. Η Κατηγορία Β, δίνει τη δυνατότητα στους παραγωγούς να κάνουν καλύτερη διαχείριση της ενεργού ισχύος των σταθμών τους, η οποία κρίνεται αναγκαία λόγω των υποχρεώσεών τους στην αγορά. Συγκεκριμένα, οι σταθμοί παραγωγής που κατατάσσονται στην Κατηγορία Α, δεν υποχρεούνται να διαθέτουν μονάδες παραγωγής με συνεχή έλεγχο της παραγωγής τους (παρά μόνο με δυνατότητα παύσης τους), ενώ αντίθετα οι σταθμοί της Κατηγορίας Β υποχρεούνται σε συνεχή ρύθμιση (περιορισμό) της παραγωγής τους. Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Περραιβού 20 και Καλλιρρόης 5 11743, Αθήνα +30 210 9249193 +30 214 4050206 a.manos@deddie.gr Αρ. ΓΕΜΗ: 003089701000 deddie.gr 2/5 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/12/2025 Α. Π.: I-408347 Σημειώνεται ότι η κατά τα ανωτέρω πρόταση για αναθεώρηση του ορίου των Κατηγοριών Α/Β, δεν συνιστά πρόταση για την ανάληψη από τους νέους σταθμούς άνω των 100 kW συγκεκριμένων υποχρεώσεων της αγοράς., αλλά συνιστά τεχνικό όριο το οποίο κρίνουμε ότι παρέχει δυνατότητες στους παραγωγούς, στους Διαχειριστές ή σε οποιοδήποτε τρίτο (πχ Φο.Σ.Ε.), οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν εξ ολοκλήρου ή μερικώς, άμεσα ή μελλοντικά, για λόγους αγοράς ή διαχείρισης Δικτύου και Συστήματος. ΙΙ. Πρόταση για αναθεώρηση του ορίου ισχύος μεταξύ των Κατηγοριών σημαντικότητας Β/Γ και Γ/Δ του Κανονισμού RfG Προκειμένου να αξιολογήσουμε την πρόταση του ΑΔΜΗΕ για τροποποίηση του ορίου ισχύος μεταξύ των Κατηγοριών σημαντικότητας Β/Γ από τα 20 MW που είναι σήμερα, στα 3 MW, και του ορίου των Κατηγοριών Γ/Δ από τα 75 MW στα 10 MW, κατανείμαμε τους σταθμούς που ενεργοποιήθηκαν από τις 17.05.2018, ημερομηνία θέσης σε ισχύ του Κανονισμού, έως τις 31.11.2025, στις νέες προτεινόμενες Κατηγορίες. Η κατανομή, όπως παρουσιάζεται στον Πίνακα 1, είναι προφανώς θεωρητική καθώς η όποια πρόβλεψη ισχύσει θα καταλαμβάνει μόνο τους νέους σταθμούς. Νέα προτεινόμενη Κατηγορία RfG A B Κατώφλια ισχύος Πλήθος σταθμών Συνολική μέγιστη ισχύς παραγωγής (MW) < 100kW 35.055 405 ≥ 100 kW και < 1MW 7.285 4.080 ≥ 1 MW και < 3MW 167 290 Γ ≥ 3 MW και < 10MW 48 246 Δ ≥ 10 MW 2 23 Σύνολο 42.557 5.044 Πίνακας 1: Κατανομή σταθμών παραγωγής ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Δικτύου που ενεργοποιήθηκαν από τις 17.05.2018 έως τις 31.11.2025 στις νέες προτεινόμενες Κατηγορίες του RfG Από την κατανομή καταδεικνύεται ότι το ενδιαφέρον των παραγωγών και αυτοπαραγωγών για σύνδεση στο Δίκτυο σταθμών άνω των 3 MW αλλά και η δυνατότητα του Δικτύου να υποδεχθεί την ισχύ των σταθμών αυτών, είναι περιορισμένα, δεδομένου ότι οι σταθμοί αυτοί έχουν συνολική ισχύ περίπου 270 MW (50 σε πλήθος), σε σύνολο εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ στο Δίκτυο άνω των 5 GW, αν συνυπολογιστούν οι σταθμοί που ενεργοποιήθηκαν μετά τις 17.05.2018, και άνω των 9 GW, αν συνυπολογιστούν όλοι οι σταθμοί του Δικτύου σε λειτουργία. Επομένως, είναι αναμενόμενο ότι ακόμα και με την τροποποίηση του ορίου ισχύος των Κατηγοριών Β/Γ στα 3 MW, οι πρόσθετες επιδόσεις των σταθμών που θα ενταχθούν στην Κατηγορία Γ, κατά βάση η δυνατότητα ρύθμισης της συχνότητας (FSM) και οι απαιτήσεις αέργου ισχύος, αναμένεται να έχουν μικρή επίδραση στο ηλεκτρικό Σύστημα όταν αυτό λειτουργεί με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ, ενώ θα απαιτήσουν από μέρους των παραγωγών και αυτοπαραγωγών, αλλά και του Διαχειριστή, ειδική διαχείριση και πόρους, άρα αναμένεται να απαιτηθεί πρόσθετο κόστος και χρόνος για τις μελέτες σύνδεσης και για την απόδειξη συμμόρφωσης με τις εν λόγω απαιτήσεις. Ομοίως και η τροποποίηση του ορίου ισχύος των Κατηγοριών Γ/Δ στα 10 MW, δεν αναμένεται να έχει επίδραση στο Σύστημα. Επομένως, δεν είμαστε σύμφωνοι με την προτεινόμενη τροποποίηση του ορίων Β/Γ και Γ/Δ, ειδικά μάλιστα σε αυτή τη χρονική συγκυρία, κάποιους μήνες πριν τη δημοσίευση του νέου Κανονισμού RfG Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Περραιβού 20 και Καλλιρρόης 5 11743, Αθήνα +30 210 9249193 +30 214 4050206 a.manos@deddie.gr Αρ. ΓΕΜΗ: 003089701000 deddie.gr 3/5 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/12/2025 Α. Π.: I-408347 2.0, που, σύμφωνα με ενημέρωσή μας από τον πανευρωπαϊκό φορέα εκπροσώπησης Διαχειριστών Δικτύου ‘DSO Entity’, αναμένεται το 2026. ΙΙΙ. Θέσπιση απαιτήσεων αέργου ισχύος για σταθμούς παραγωγής Kατηγορίας σημαντικότητας Β Στο πλαίσιο της διαβούλευσης θα θέλαμε να επισημάνουμε, ότι σύμφωνα με το άρθρο 17, παρ. 2α και το άρθρο 20, παρ. 2α του Κανονισμού, η ικανότητα αέργου ισχύος των σταθμών που εντάσσονται στην Κατηγορία Β, προδιαγράφεται από τον οικείο Διαχειριστή, δηλαδή, «τον διαχειριστή συστήματος μεταφοράς ή τον διαχειριστή συστήματος διανομής στο σύστημα του οποίου έχει συνδεθεί ή θα συνδεθεί μονάδα ηλεκτροπαραγωγής, εγκατάσταση ζήτησης, σύστημα διανομής ή σύστημα HVDC» [ορισμός 13, άρθρου 3], άρα εν προκειμένω τον ΔΕΔΔΗΕ. Συνεπώς, ο Κανονισμός δεν προβλέπει τον ορισμό των απαιτήσεων αέργου ισχύος από τον Διαχειριστή Συστήματος για τους σταθμούς παραγωγής της Κατηγορίας Β (οποιασδήποτε τεχνολογίας), όπως αντίθετα προβλέπει τον ορισμό για τους σταθμούς της Κατηγορίας Γ. Προτείνουμε επομένως τη μη συμπερίληψη στην τροποποίηση της Απόφασης των άρθρων σχετικά με τη θέσπιση απαιτήσεων αέργου ισχύος για σύγχρονες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και μονάδες πάρκων ισχύος Κατηγορίας σημαντικότητας Β, ώστε να υπάρχει πλήρης συμβατότητα με τον Κανονισμό. Εξάλλου, προβλέψεις σχετικά με τον έλεγχο αέργου ισχύος σε εγκαταστάσεις παραγωγών που συνδέονται στο Δίκτυο καθορίζονται ήδη στο άρθρο 77 του Κώδικα ΕΔΔΗΕ (ΦΕΚ Β’ 78/20.01.2017). IV. Ρυθμίσεις προστασίας τάσεως και συχνότητας στο σημείο σύνδεσης με το ηλεκτρικό Δίκτυο, προστασία έναντι νησιδοποίησης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής Κατηγορίας σημαντικότητας Β και Γ Αναφορικά με την προτεινόμενη προσθήκη από πλευράς ΑΔΜΗΕ στο άρθρο 14, παρ. 5 (β)(i), με την οποία επιδιώκεται να τεθούν περιορισμοί ως προς τις ρυθμίσεις των εσωτερικών προστασιών των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής για λόγους ασφάλειας του Συστήματος, θεωρούμε ότι η πρόβλεψη δεν είναι απαραίτητη, καθώς η υφιστάμενη διατύπωση ήδη θέτει το πλαίσιο ορθής ρύθμισής τους. Συγκεκριμένα, προβλέπει ρητά ότι τα συστήματα προστασίας που είναι αναγκαία για τη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής και το Δίκτυο, καθώς και οι ρυθμίσεις τους, συντονίζονται και συμφωνούνται μεταξύ του οικείου Διαχειριστή και του ιδιοκτήτη της εγκατάστασης ηλεκτροπαραγωγής και επίσης οι εν λόγω ρυθμίσεις πρέπει να μη θέτουν σε κίνδυνο τις επιδόσεις της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής (μεταξύ των οποίων και της ικανότητας FRT), σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κανονισμού RfG. Οπότε, από τη στιγμή που οι ρυθμίσεις προστασίας που επηρεάζουν το Δίκτυο καθορίζονται πρακτικά από τον οικείο Διαχειριστή, φροντίζοντας να είναι συμβατές με τις απαιτήσεις του Κανονισμού, δεν υπάρχει λόγος να υπεισέλθουμε σε θέματα ρυθμίσεων προστασίας και σχετικών περιορισμών στο παρόν κείμενο (κατ’ ουσίαν εκτός αντικειμένου αυτού), καθώς το τελευταίο αφορά σε τεχνικές απαιτήσεις που πρέπει να πληρούν οι εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής για τη σύνδεσή τους με το ΕΣΜΗΕ και ΕΔΔΗΕ. Τα απαιτούμενα συστήματα προστασίας έναντι νησιδοποίησης και τα θέματα ρύθμισης αυτών, πραγματεύονται στον Κώδικα Διαχείρισης Δικτύου και σε εσωτερικές οδηγίες/εγχειρίδια και συγκεκριμενοποιούνται στις συμβάσεις σύνδεσης. Παραμένουμε στη διάθεση της Αρχής σας για οποιαδήποτε συμπληρωματική πληροφορία ή διευκρίνιση τυχόν απαιτηθεί επί του θέματος. Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Περραιβού 20 και Καλλιρρόης 5 11743, Αθήνα +30 210 9249193 +30 214 4050206 a.manos@deddie.gr Αρ. ΓΕΜΗ: 003089701000 deddie.gr 4/5 ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ Ρυθµιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων 31/12/2025 Α. Π.: I-408347 Με εκτίμηση, Αναστάσιος Μάνος Κοινοποίηση: - ΥΠΕΝ/Γραφείο Υπουργού - ΥΠΕΝ/Γραφείο Υφυπουργού - ΑΔΜΗΕ Α.Ε. Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας Α.Ε. Περραιβού 20 και Καλλιρρόης 5 11743, Αθήνα +30 210 9249193 +30 214 4050206 a.manos@deddie.gr Αρ. ΓΕΜΗ: 003089701000 deddie.gr 5/5