← Ελλάδα

Ανακοίνωση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σχετικά με την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για την έναρξη λειτουργίας Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου

Η λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στην εγχώρια αγορά φυσικού αερίου. Η ανάπτυξη ανταγωνιστικής βραχυπρόθεσμης χονδρεμπορικής αγοράς καθιστά εν γένει δυνατή την ευελιξία στην προμήθεια φυσικού αερίου από οποιαδήποτε πηγή, δεδομένης της ύπαρξης και της δρομολόγησης σημαντικών έργων υποδομής. Η αγορά υποκαθιστά το Βάθρο Εξισορρόπησης που λειτουργεί μέχρι σήμερα ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), ΔΕΣΦΑ Α.Ε. Αυτό εγγυάται εξ αρχής μια ρευστότητα, ώστε να παραχθούν σήματα τιμής, ενώ η περαιτέρω ενίσχυση των συναλλαγών στο Βάθρο Εμπορίας μπορεί να επιτρέψει τη μετεξέλιξή του σε περιφερειακό κέντρο εμπορίας φυσικού αερίου (regional gas trading hub). Το άρθρο 19 του Νόμου 4425/2016 έδωσε τη δυνατότητα στο Χρηματιστήριο Ενέργειας να διαχειρίζεται Αγορές Φυσικού Αερίου για τη λειτουργία των οποίων απαιτείται έγκριση από την ΡΑΕ. Όπως έχει αποτυπωθεί και στην Έκθεση Πεπραγμένων της Αρχής του 2020, με πρωτοβουλία της ΡΑΕ, ξεκίνησε συνεργασία μεταξύ του ΥΠΕΝ, της ΕΧΕ Α.Ε., της ΔΕΣΦΑ Α.Ε και της ΡΑΕ για τη διαμόρφωση του πλαισίου λειτουργίας της οργανωμένης βραχυπρόθεσμης αγοράς φυσικού αερίου μέσω Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 10 του Ευρωπαϊκού Κανονισμού EE 312/2014, ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, ΔΕΣΦΑ Α.Ε., υποχρεούται να πραγματοποιεί συναλλαγές φυσικού αερίου για λόγους εξισορρόπησης του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου σε Βάθρο Εμπορίας που θα πληροί συγκεκριμένα κριτήρια. Η εν λόγω υποχρέωση προσωρινά ικανοποιείτο από το Βάθρο Εξισορρόπησης του ΔΕΣΦΑ. Εκτός του ΔΕΣΦΑ, στο Βάθρο Εμπορίας συναλλάσσονται οι χρήστες συστημάτων μεταφοράς, οι οποίοι καθίστανται υπεύθυνοι για την εξισορρόπηση των χαρτοφυλακίων τους και επιπλέον έχουν ευελιξία στην αγορά και πώληση αερίου. Μετά από σχετικές εισηγήσεις των αρμόδιων Διαχειριστών και βάσει των σχετικών εξουσιοδοτικών διατάξεων η Αρχή προχώρησε στην έγκριση δέκα αποφάσεων που οριοθετούν το δευτερογενές πλαίσιο για τη λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου από το Χρηματιστήριο Ενέργειας. Ο ΔΕΣΦΑ έχει δικαίωμα πρόσβασης στο Βάθρο Εμπορίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποκτήσει την ιδιότητα του Συμμετέχοντος, με σκοπό την αγορά ή πώληση ποσοτήτων Φυσικού Αερίου στο πλαίσιο ανάληψης Πράξεων Εξισορρόπησης στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Το προϊόν που αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο Βάθρο Εμπορίας είναι βραχυπρόθεσμο ημερήσιο προϊόν, που αφορά την τρέχουσα ημέρα αερίου, έως και τις τρεις

(3)επόμενες. Η ΡΑΕ θέλει να ευχαριστήσει όλους τους συμμετέχοντες στην υλοποίηση του ως άνω εγχειρήματος και ιδίως τους συμμετέχοντες στις δημόσιες διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν από τη ΡΑΕ για τη διαμόρφωση του σχετικού πλαισίου, όπως αποτυπώνεται στον Πίνακα που ακολουθεί. α/α Απόφαση ΡΑΕ Τίτλος ΦΕΚ 1 1060/2021 Τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου – Ολοκλήρωση Έβδομης Αναθεώρησης. ΦΕΚ Β΄37/10.01.2022 2 1061/2021 Τροποποίηση του Εγχειριδίου Εξισορρόπησης Φορτίου του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. ΦΕΚ Β΄49/12.01.2022 3 60/2022 Έγκριση λειτουργίας Αγορών Φυσικού Αερίου από την ανώνυμη εταιρεία «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.» σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4425/2016 (Α’185). ΦΕΚ Β΄454/07.02.2022 4 61/2022 Έγκριση Κανονισμού Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου Χρηματιστηρίου Ενέργειας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4425/2016 (Α’ 185). ΦΕΚ Β΄336/01.02.2022 5 62/2022 Έγκριση προδιαγραφών προϊόντων στο Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις των υποενοτήτων 4.2.2 έως 4.2.8 και 4.4.3.4 του Κανονισμού Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου. ΦΕΚ Β΄584/11.02.2022 6 88/2022 Έγκριση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Ενέργειας Α.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «EnExClear Α.Ε.» ως Φορέα Εκκαθάρισης των Αγορών Φυσικού Αερίου (Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4425/2016 (Α’ 185). ΦΕΚ Β΄513/09.02.2022 7 89/2022 Έγκριση Κανονισμού Εκκαθάρισης Συναλλαγών Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 19 του ν. 4425/2016 (Α’ 185). ΦΕΚ Β΄515/09.02.2022 8 90/2022 Έγκριση της απόφασης σχετικά με τις Διαδικασίες διαχείρισης κινδύνου στο Σύστημα Εκκαθάρισης των Συναλλαγών του Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας σύμφωνα με τις διατάξεις του κεφαλαίου 2 του Κανονισμού Εκκαθάρισης Συναλλαγών Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. ΦΕΚ Β΄488/08.02.2022 9 91/2022 Έγκριση απόφασης σχετικά με την Επιβολή Μέτρων κατά των Εκκαθαριστικών Μελών που συμμετέχουν στο Βάθρο Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας σύμφωνα με την παρ. 3 της ενότητας 5.
  1. του Κανονισμού Εκκαθάρισης Συναλλαγών Βάθρου Εμπορίας Φυσικού Αερίου του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. ΦΕΚ Β΄823/24.02.2022 10 92/2022 Τροποποίηση της υπ’ αρ. 944/2020 απόφασης της ΡΑΕ περί έγκρισης της Επενδυτικής Πολιτικής της EnExClear A.E. ΦΕΚ Β΄872/25.02.2022 Έκθεση Πεπραγμένων 2020 Έκθεση Πεπραγμένων 2020 Διοίκηση της ΡΑΕ Η παρούσα Έκθεση Πεπραγμένων παρουσιάζει το έργο, τις κύριες πρωτοβουλίες και τις δράσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) για το χρονικό διάστημα από 1 η Ιανουαρίου έως 31η Δεκεμβρίου 2020, κατά το οποίο η σύνθεση της Ολομέλειάς της ήταν ως εξής: Σύνθεση Ολομέλειας από 17.07.2020 ΠΡΟΕΔΡΟΣ Αθανάσιος Δαγούμας (από 17.07.2020) Α’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Δημήτριος Ψυχογυιός (από 17.07.2020) Σύνθεση Ολομέλειας έως 22.06.2020 Β’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Μικαέλα Λάττα Νικόλαος Μπουλαξής (έως 22.06.2020) ΜΕΛΗ Α’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ιωάννης Αναγνωστόπουλος Σωτήριος Μανωλκίδης (έως 22.06.2020) Απόστολος Γκότσιας Θεόδωρος Ζερβός Κωνσταντίνος Τσιμάρας (από 23.07.2020) Β’ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Μικαέλα Λάττα ΜΕΛΗ Ιωάννης Αναγνωστόπουλος Απόστολος Γκότσιας Θεόδωρος Ζερβός Νεκταρία Καρακατσάνη (έως 21.06.2020) ii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 iii | Σ ε λ ί δ α Μήνυμα του Προέδρου Το έτος 2020 αποτελεί ένα έτος ορόσημο για την ιστορία της ΡΑΕ, καθώς μια ιστορική μεταρρύθμιση έλαβε χώρα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αρχής γενομένης της 1ης Νοεμβρίου 2020, με την έναρξη εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Στόχου «Target Model» στην Ελλάδα. Ο ρόλος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας υπήρξε καταλυτικός καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας μετάβασης από το μοντέλο που ίσχυε στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από το έτος 2005 στο Μοντέλο Στόχο, καθότι ήδη από τον Δεκέμβριο του 2011 είχε εκδώσει και αποστείλει στο Υπουργείο Ενέργειας «Οδικό Χάρτη και Σχέδιο Δράσης για την αναδιάρθρωση της εγχώριας χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο ολοκλήρωσης της ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το Μοντέλο Στόχο». Κατόπιν μεταγενέστερων προτάσεων της ΡΑΕ και των αρμόδιων Διαχειριστών και σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, εκδόθηκε ο ν.4425/2016, όπως τροποποιήθηκε από τον ν.4512/2018, με τις διατάξεις του οποίου, θεσπίστηκαν οι ακόλουθες τέσσερις αγορές: 1) Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά, 2) Αγορά Επόμενης Ημέρας, 3) Ενδοημερήσια Αγορά και 4) Αγορές Ισχύος και Ενέργειας Εξισορρόπησης. Η πρώτη εξ αυτών λειτούργησε το Μάρτιο του 2020 και οι υπόλοιπες τρεις βραχυπρόθεσμες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργούν πλέον από την 1η Νοεμβρίου
  2. Στις 15 Δεκεμβρίου 2020, πραγματοποιήθηκε και η σύζευξη της αγοράς επόμενης ημέρας με αυτήν της Ιταλίας. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει μεταξύ άλλων τη δυνατότητα σύναψης διμερών συμβάσεων μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών, τη δυνατότητα διόρθωσης των θέσεών τους και σε ενδοημερήσιο ορίζοντα, την εισαγωγή εργαλείων διαχείρισης ρίσκου και τη δημιουργία αξιόπιστων οικονομικών σημάτων για τις αναγκαίες επενδύσεις. iv | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Η ολοκλήρωση της πορείας αυτής απαίτησε άνω των 60 ρυθμιστικών αποφάσεων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων ελήφθη εντός του 2020, καθώς και τη στενή συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος (ΥΠΕΝ) και τους εποπτευόμενους φορείς, ήτοι το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ), τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας & Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΠΕΠ). Η ενεργή και ουσιαστική συμμετοχή των συμμετεχόντων στις δημόσιες διαβουλεύσεις της Αρχής συνέβαλαν επίσης σημαντικά στη διαμόρφωση του ως άνω πλαισίου. Συλλογικά, ως Ρυθμιστική Αρχή για την Ενέργεια, αλλά και προσωπικά ως μέλη της κοινωνίας των πολιτών, μας χαροποιεί η υιοθέτηση σύγχρονων τάσεων στη λειτουργία των ενεργειακών αγορών, αλλά ταυτόχρονα μας προβληματίζει η διάρκεια της μακρόχρονης αυτής πορείας. Είμαστε πεπεισμένοι, ότι στο υψηλής τεχνογνωσίας και αυξημένης αίσθησης καθήκοντος ανθρώπινο δυναμικό της ΡΑΕ, οφείλει να αντιστοιχεί αναβαθμισμένος ρόλος στις ευρωπαϊκές ρυθμιστικές εξελίξεις σε αντιδιαστολή με την παθητική υιοθέτηση ετεροχρονισμένων αποφάσεων που συνήθως παρατηρείται στις λιγότερο ώριμες αγορές της Ε.Ε. Για το λόγο αυτό, θεωρώ υποχρέωσή της Αρχής να εντείνει τις προσπάθειές της και να ωθήσει όλους τους λειτουργούς των αγορών και τους θεσμικούς φορείς, προκειμένου να προχωρήσουμε με αυτοπεποίθηση και επαγγελματισμό στην επίτευξη των περαιτέρω σημαντικών ορόσημων, ήτοι τη σύζευξη της αγοράς επόμενης ημέρας με την αγορά της Βουλγαρίας και την ένταξη στην ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή ενδο-ημερήσια αγορά (XBID) εντός του 2021, αλλά και την ένταξη στις ευρωπαϊκές πλατφόρμες MARI και PICASSO της αγοράς εξισορρόπησης εντός του
  3. Ο ρόλος του ΕΧΕ και του ΑΔΜΗΕ είναι κομβικός στην πορεία αυτή, για αυτό και ο Ρυθμιστής οφείλει να συνεργάζεται αποτελεσματικά και συστηματικά μαζί τους, διατηρώντας πάντα το δικαίωμα για χρήση προβλεπόμενων διατάξεων. Η εκτενής ανωτέρω αναφορά στην υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Στόχου στην ηλεκτρική ενέργεια πηγάζει από το ιδιαίτερο δομικό του βάρος για την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς, γεγονός που ουδόλως υποβαθμίζει όμως το πλήθος άλλων σημαντικών επιτευγμάτων που υλοποιήθηκαν στο έτος 2020, οι οποίες αποτυπώνονται στους ακόλουθους αριθμούς: ➢ Από την Ολομέλεια της Αρχής εκδόθηκαν • 1575 Αποφάσεις, εκ των οποίων - 231 Ρυθμιστικές (169 για Ηλεκτρική Ενέργεια & για 62 Φυσικό Αέριο) - 775 Αδειοδοτικές • ➢ 16 Γνωμοδοτήσεις Από τον Πρόεδρο της Αρχής εκδόθηκαν v|Σελίδα • 1297 Βεβαιώσεις Παραγωγού ΑΠΕ ➢ Η Αρχή διεκπεραίωσε 19.704 εισερχόμενες και 5.251 εξερχόμενες επιστολές ➢ Η Νομική Υπηρεσία, με την υποστήριξη των τεχνικών διευθύνσεων, παρέστη σε 93 δικαστήρια. ➢ Η Αρχή πραγατοποίησε 92 δημόσιες διαβουλεύσεις επί ρυθμιστικών θεμάτων Ενδεικτικά, αναφέρονται οι ακόλουθες σημαντικές καινοτόμες δράσεις: Το Εργαλείο Σύγκρισης Τιμών Καταναλωτή για τον Ηλεκτρισμό και το Φυσικό Αέριο αποτελεί διαδικτυακή εφαρμογή της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, η οποία αποτυπώνει και συγκρίνει με τον πληρέστερο δυνατό τρόπο, βάσει των αρχών της διαφάνειας, της προσβασιμότητας στις πληροφορίες και της ανεξαρτησίας στην ενημέρωση, το συνολικό κόστος του ανταγωνιστικού σκέλους των προσφερόμενων τιμολογίων, καθώς και δύναται να υπολογίζει και το κόστος των ρυθμιζόμενων χρεώσεων που συναρτώνται με την κατανάλωση ενέργειας. Πεδίο εφαρμογής του εργαλείου σύγκρισης τιμών είναι τα τιμολόγια Μικρών Πελατών Χαμηλής Τάσης ηλεκτρικής ενέργειας και τα οικιακά και εμπορικά τιμολόγια Τελικών Πελατών φυσικού αερίου, όπως αυτοί ορίζονται στο άρθρο 3 των αντίστοιχων Κωδίκων Προμήθειας. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, δίνοντας έμφαση στην εξυπηρέτηση και προστασία των καταναλωτών χαμηλού εισοδήματος, ενσωμάτωσε στο εργαλείο και τις εκπτώσεις των δικαιούχων του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου (ΚΟΤ). H Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, προσηλωμένη στην εκπλήρωση μίας εκ των βασικών αποστολών της, δηλαδή στο «να προστατεύονται τα συμφέροντα των Πελατών και ιδιαίτερα των Ευάλωτων Πελατών, ιδίως σε σχέση με τις τιμές, τη διαφάνεια των τιμολογίων και των χρεώσεων, τους όρους προμήθειας ενέργειας, την Ασφάλεια εφοδιασμού, την τακτική παροχή, την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών παροχής ενέργειας και να ασκείται αποτελεσματικά το δικαίωμα των Πελατών να επιλέγουν Προμηθευτή», ενθαρρύνει όλους τους καταναλωτές να επωφεληθούν της καινοτόμου διαδικτυακής εφαρμογής, να ενημερωθούν για τις δυνατότητές τους και να ασκήσουν αποτελεσματικά τα δικαιώματά τους εντός των μετασχηματιζόμενων ενεργειακών αγορών. Παράλληλα, η Αρχή πρόκειται να αναπτύξει ένα αυτοματοποιημένο Εργαλείο Παραπόνων των Καταναλωτών, όπου οι Καταναλωτές θα μπορούν διαδικτυακά να καταθέσουν το αίτημα/παράπονό τους, το οποίο αυτόματα θα αποστέλλεται στον εκάστοτε εμπλεκόμενο Προμηθευτή και/ή Διαχειριστή καθώς και στον Συνήγορο του Καταναλωτή. Η Αρχή, παρόλο που η διαχείριση/επίλυση παραπόνων που άπτονται αστικών ή εμπορικών ζητημάτων εκφεύγει της αρμοδιότητάς της, θεωρεί ότι vi | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 εντάσσεται στον εποπτικό της ρόλο η έγκαιρη ενημέρωσή της σχετικά με τα αιτήματα των καταναλωτών και τον βαθμό ικανοποίησής τους καθώς και η τήρηση στατιστικών δεικτών ώστε να παρεμβαίνει αν χρειασθεί με τα ρυθμιστικά ή κυρωτικά εργαλεία της. Μετά την κομβική ανάπτυξη του Γεωπληροφοριακού Χάρτη, όπου αποτυπώνονται το σύνολο των αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και αποθήκευσης, σημαντικό επίτευγμα για την Αρχή, κατά το έτος 2020, υπήρξε η ανάπτυξη ηλεκτρονικού υπόβαθρου για την αυτοματοποίηση και την επιτάχυνση της διαδικασίας έκδοσης βεβαιώσεων Παραγωγού από ΑΠΕ. Το ηλεκτρονικό αυτό σύστημα επέτρεψε την ταχύτατη αξιολόγηση αιτήσεων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 25 GW τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο. Η επιτάχυνση της διαδικασίας αυτής, στα πλαίσια της αυξανόμενης διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), οδήγησε σε εντυπωσιακό ενδιαφέρον νέων αιτήσεων ΑΠΕ συνολικής ισχύος 55 GW κατά τους κύκλους Δεκεμβρίου 2020 και Φεβρουαρίου
  4. Ο πληθωρισμός των αιτήσεων αποτυπώνει σαφώς το ενδιαφέρον υλοποίησης σχετικών επενδύσεων, δεν πρέπει όμως να γεννά στους επενδυτές υπερβολικές προσδοκίες εγγυημένης κερδοφορίας ούτε να εγείρει υπερβολικές αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς εκτιμάται ότι μόλις το 1020% αυτών των αιτήσεων θα υλοποιηθεί. Η τάση αυτή αναδεικνύει την αναγκαιότητα ταυτόχρονης επιτάχυνσης συμπληρωματικών διαδικασιών που σχετίζονται με τις ΑΠΕ, όπως η περιβαλλοντική αδειοδότηση, αλλά και η επίλυση θεμάτων που σχετίζονται με την ιδιοκτησία και τη χρήση γης. Για το σκοπό αυτό, έχει δρομολογηθεί η εκπόνηση μελετών για το χωροταξικό, που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε εμπλουτισμό του Γεωπληροφοριακού Χάρτη της ΡΑΕ εντός του
  5. Τα δύο αυτά διαδικτυακά εργαλεία, σε συνδυασμό με τη χρήση της πλατφόρμας υλοποίησης διαδικτυακών ανταγωνιστικών διαδικασιών, συνιστούν ένα καινοτόμο και διαφανές περιβάλλον υποστήριξης των ΑΠΕ. Στον τομέα του φυσικού αερίου, κομβική υπήρξε η ριζική αναθεώρηση της διαδικασίας του ετήσιου προγραμματισμού εκφορτώσεων Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ), σε συνέχεια συναπτών δημοσίων διαβουλεύσεων, ώστε να ενισχυθεί ο υγιής ανταγωνισμός και να αποτρέπονται φαινόμενα αντι-ανταγωνιστικής και καταχρηστικής συμπεριφοράς. Ένα άλλο ορόσημο για την αγορά φυσικού αερίου είναι η έναρξη εμπορικής λειτουργίας του αγωγού ΤΑΡ, μετά από πολυετή σχεδιασμό του ρυθμιστικού του πλαισίου σε στενή συνεργασία με την Ιταλική (ARERA) και την Αλβανική (ERE) Ρυθμιστική Αρχή. Ο ΤΑΡ συνδέει πλέον την ελληνική αγορά με την ώριμη και με μεγάλη ρευστότητα αγορά της Ιταλίας. Κοιτάζοντας μπροστά, η βούληση της Αρχής είναι να εκκινήσει εντός του 2021 η λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας από το ΕΧΕ, δηλαδή οργανωμένης χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου. Το ενδιαφέρον για νέες vii | Σ ε λ ί δ α υποδομές (πλωτοί σταθμοί ΥΦΑ, υπόγεια αποθήκη, νέοι διασυνδετικοί αγωγοί) σηματοδοτεί τη δυναμική της αγοράς. Τέλος, κατά το 2020, εγκρίθηκε η μεθοδολογία επιτρεπόμενου εσόδου για τον ΔΕΔΔΗΕ, στην οποία εισήχθησαν για πρώτη φορά σε ενεργειακό διαχειριστή κίνητρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των Ελεγχόμενων Λειτουργικών Δαπανών. Ταυτόχρονα ο ΔΕΔΔΗΕ αναλαμβάνει από τη δεύτερη ρυθμιστική περίοδο την ευθύνη απομείωσης των "μη τεχνικών" απωλειών του δικτύου (ρευματοκλοπές), ενώ σε περίπτωση μη επίτευξης στόχων επιβαρύνεται ο ίδιος το σχετικό κόστος, σε αντιδιαστολή με το υφιστάμενο πλαίσιο μετακύλισής του στους προμηθευτές και έμμεσα στους καταναλωτές. Το καθεστώς κινητροδότησης υιοθετήθηκε και στην περίπτωση των διαχειριστών αερίου (ΔΕΔΑ, ΕΔΑ Αττικής, ΕΔΑ ΘΕΣΣ), όπου συνδέθηκε η απόδοση του extra WACC με την υλοποίηση στόχων στη διείσδυση του αερίου, αλλά και στη μείωση του συνολικού κόστους διανομής για τους καταναλωτές. Η λογική της κινητροδότησης των διαχειριστών είναι παγιωμένη πρακτική στους Ευρωπαίους διαχειριστές, συνεπώς η ΡΑΕ σκοπεύει να την υιοθετήσει σε όλους του διαχειριστές μεταφοράς και διανομής. Η παρωχημένη λογική της εγγυημένης κερδοφορίας (cost-plus) σταδιακά θα εγκαταλειφθεί, ωθώντας τους διαχειριστές να βελτιώσουν την απόδοση των υπηρεσιών τους προς όφελος των καταναλωτών. Οφείλω στο σημείο αυτό να υπενθυμίσω ότι το ρυθμιστικό μοντέλο του διαχωρισμού (ιδιοκτησιακού, νομικού ή λειτουργικού) για τις δραστηριότητες της μεταφοράς και της διανομής, που υιοθετήθηκε στους τομείς της ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι άλλων τομέων της οικονομίας. Οι εργώδεις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κυρίως στον τομέα της ενέργειας, με την υιοθέτηση τριών «ενεργειακών δεσμών» και της δέσμης μέτρων για μετάβαση στην καθαρή ενέργεια, έχουν οδηγήσει σε ένα ασύμμετρο ενωσιακό κεκτημένο. Ο τομέας της ενέργειας χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη σε βάθος ρυθμιστική ολοκλήρωση, καθώς ο ανταγωνισμός στην πλευρά της παραγωγής και λιανικής είναι ιδιαίτερα υψηλός. Οι τομείς της μεταφοράς και διανομής, υπό το καθεστώς του φυσικού μονοπωλίου, τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης λόγω κυρίως των εγγυημένων αποδόσεων. Είναι όμως αξιακό ζητούμενο, να συμφωνήσουμε ως κοινωνία, ότι δεν είναι εύλογο δραστηριότητες με εγγυημένη κερδοφορία να εμφανίζουν συστηματικά υψηλότερα περιθώρια κέρδους από δραστηριότητες που είναι ελεύθερες στον ανταγωνισμό, χωρίς παράλληλα να βελτιώνουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους ή επιλεκτικά εστιάζουν σε κάποιες εξ αυτών. Ο Ρυθμιστής σκοπεύει να συνεργαστεί με τους Διαχειριστές στην κατεύθυνση αυτή, αλλά παράλληλα να στείλει τα απαραίτητα οικονομικά σήματα. viii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Άλλωστε, η λειτουργία της αγοράς «σε ένα καθεστώς που εξασφαλίζει ανόθευτο ανταγωνισμό μέσα στην εσωτερική αγορά» αποτελεί δομικό συστατικό αυτής καθαυτής της λειτουργίας της ΕΕ προερχόμενης από τα πρώτα άρθρα (άρθρο 2 και 3) της Συνθήκη της Ρώμης, της βάσης δηλαδή όλων των επόμενων Συνθηκών της ΕΕ. Η υλοποίηση του συνόλου των αποφάσεων αυτών θα ήταν αδύνατη χωρίς την ύπαρξη ανθρώπινου δυναμικού υψηλής ποιότητας και τεχνογνωσίας. Η αφοσίωση της Ολομέλειας και της Γραμματείας της ΡΑΕ στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος συμβάλλει στη δημιουργική αλληλεπίδραση με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Τα στελέχη της Αρχής τυγχάνουν ευρείας αναγνώρισης από φορείς και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον ενεργειακό τομέα, καθιστώντας τα περιζήτητα και αποδέκτες ιδιαίτερα υψηλών προτάσεων για επαγγελματική μετακίνηση. Αυτό συμβαίνει μάλιστα σε μια εποχή ύφεσης της ελληνικής οικονομίας λόγω COVID-19, όπου όμως ο ενεργειακός τομέας συνεχίζει απτόητος να αναπτύσσεται. Η περαιτέρω αποδυνάμωση της Αρχής, η οποία επέρχεται μέσω της υποαμοιβής του προσωπικού της (δηλαδή τη χορήγηση αμοιβών αναντίστοιχα χαμηλών σε σχέση με όσες χορηγούνται τόσο από θεσμικούς φορείς και επιχειρήσεις, στα όρια της απαξίωσης των ιδιαίτερα ικανών στελεχών της Αρχής), είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί. Οφείλω στο σημείο αυτό να αναδείξω τον σύγχρονο ρόλο των Ρυθμιστικών Αρχών, Λειτουργών των Αγορών και Διαχειριστών Συστημάτων. Ο ρόλος της ΡΑΕ ως εθνικής ρυθμιστικής αρχής ενέργειας αναβαθμίστηκε από το 2011 και μετά, με την επαύξηση και ενίσχυση των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων της σχετικά με τη ρύθμιση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Όμως, αντιλαμβανόμαστε τον Ρυθμιστή ως δραστήριο φορέα ανάπτυξης και συντονισμού των ενεργειακών / οικονομικών πρωτοβουλιών στη Νοτιο-Ανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, με αναμφίβολα θετικές επιπτώσεις στην περιφερειακή συνεργασία. Ο Ρυθμιστής, σε συνεργασία με τους Διαχειριστές, μπορούν να καταστούν φορείς και εγγυητές του Ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, ωθώντας στην ολοκλήρωση των αγορών και στην υλοποίηση των δικτύων στην περιοχή, ενισχύοντας την εξωστρέφεια εγχώριων συμμετεχόντων και την ενίσχυση εθνικών συμφερόντων. Την πρακτική αυτή υλοποιούν και άλλες Ρυθμιστικές Αρχές, οι οποίες μάλιστα επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους και σε άλλα αντικείμενα, όπως η διαχείριση φυσικών και άλλων πόρων, όπως επιτάσσει η αναγκαιότητα ολοκληρωμένης διαχείρισης και μετάβασης σε ένα υπόδειγμα κυκλικής οικονομίας. Συνεπώς η ενδυνάμωση της Αρχής δεν αφορά μόνο τον εν γένει κομβικό ρόλο της ρύθμισης και εποπτείας των αγορών, αλλά και τον πολυδιάστατο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ως εθνικός φορέας. ix | Σ ε λ ί δ α Το έτος 2020 ήταν αναμφισβήτητα μια χρονιά δημιουργίας για το ενεργειακό γίγνεσθαι της χώρας, σε μια κρίσιμη καμπή με δομικές, ταχείες και δραστικές μεταβολές στην ενεργειακή πορεία της χώρας, όπου ο Ρυθμιστής έδρασε με μοναδικό γνώμονα το δημόσιο συμφέρον προς όφελος των καταναλωτών και της εθνικής οικονομίας. Ο Ρυθμιστής έχει μνήμη, άποψη και ενεργό ρόλο. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ, Επικ. Καθηγητής Αθανάσιος Δαγούμας Αθήνα, Μάρτιος 2021 x|Σελίδα ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Επιτελική Σύνοψη Κατά τη διάρκεια του 2020, η ΡΑΕ έφερε εις πέρας ένα πολύ σημαντικό έργο, στο πλαίσιο των κατά νόμο αρμοδιοτήτων της. Μερικές από τις σημαντικότερες αποφάσεις και δράσεις της, όπως περιγράφονται αναλυτικά στην Έκθεση Πεπραγμένων της Αρχής, συνοψίζονται στη συνέχεια. Τομέας Ηλεκτρικής Ενέργειας Α. Χονδρεμπορική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας Η μεταρρύθμιση στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, με την εισαγωγή από την 1η Νοεμβρίου 2020 των αγορών που προβλέπονται από το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Στόχο (Target Model), αποτέλεσε κομβικό σημείο για την εξέλιξη και το μέλλον εν γένει της αγοράς ενέργειας της Ελλάδας. Παρόλο που η Αρχή είχε εκκινήσει το σχεδιασμό των νέων αγορών και την προετοιμασία μετάβασης ήδη από το 2011, η μεταρρύθμιση ολοκληρώθηκε εντός του
  6. Τον Μάρτιο τέθηκε σε λειτουργία η Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά, ενώ η ΡΑΕ, με την υπ’ αριθμ. 1298/2020 Απόφασή της, όρισε την έναρξη λειτουργίας των βραχυπρόθεσμων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας ήτοι της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, της Ενδοημερήσιας Αγοράς και των Αγορών Ισχύος και Ενέργειας Εξισορρόπησης, την 1η Νοεμβρίου 2020, λαμβάνοντας υπόψη το επίπεδο τεχνικής ετοιμότητας των ΕΧΕ και ΑΔΜΗΕ, αλλά και τις θέσεις των συμμετεχόντων στις αγορές. Προκειμένου να καταστεί εφικτή η μετάβαση στο Μοντέλο Στόχο, η ΡΑΕ ολοκλήρωσε εντός του 2020 το σύνολο των αποφάσεων, μετά από τις σχετικές εισηγήσεις των ΕΧΕ Α.Ε., ΑΔΜΗΕ Α.Ε., και της Εταιρείας Εκκαθάρισης Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Ενέργειας Α.Ε., με τις οποίες θεσπίστηκε το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία των τριών βραχυπρόθεσμων αγορών. Συγκεκριμένα, βάσει της κανονιστικής-ρυθμιστικής της αρμοδιότητας, το 2020, η Αρχή: • Ενέκρινε τη λειτουργία της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «Ε.Χ.Ε. Α.Ε.» ως Χρηματιστήριο Ενέργειας για τη διαχείριση και λειτουργία της Αγοράς Επόμενης ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς (Απόφαση 36/2020). • Τροποποίησε εκτενώς τον Κανονισμό Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς, που είχε εγκριθεί από τη ΡΑΕ το 2018, βελτιώνοντας xi | Σ ε λ ί δ α σημεία του σχεδιασμού (Αποφάσεις 820 και 1228/2020), και εξέδωσε 16 επιπλέον αποφάσεις επί μεθοδολογιών και ειδικών εγκρίσεων, με τις οποίες θεσπίστηκαν λεπτομερείς ρυθμίσεις αναφορικά με τη λειτουργία της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς. • Τροποποίησε τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης, ιδίως σχετικά με τη συμμετοχή των ΑΔΜΗΕ και ΔΑΠΕΕΠ στην Ενδοημερήσια Αγορά, τις Χρεώσεις Μη Συμμόρφωσης, την υποβολή Προσφορών Ενέργειας Εξισορρόπησης για χειροκίνητη και αυτόματη ΕΑΣ και άλλα (Αποφάσεις 938, 1357 και 1572/2020), και εξέδωσε, περαιτέρω, 21 αποφάσεις με λεπτομερείς ρυθμίσεις αναφορικά με τη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης. • Αναφορικά με την εκκαθάριση των νέων αγορών: (α) Ενέκρινε τόσο τις εκτελεστικές όσο και τις τεχνικές αποφάσεις της EnExClear, ως Φορέα Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς (Αποφάσεις 796, 944, 934, 797 και 1007/2020). (β) Ενέκρινε τη συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ και EnExClear, με την οποία ανατέθηκαν στη δεύτερη για χρονικό διάστημα –αρχικώς- τριών ετών, η εκκαθάριση, η διαχείριση κινδύνου και ο χρηματικός διακανονισμός των θέσεων που προκύπτουν στο πλαίσιο λειτουργίας της Αγοράς Εξισορρόπησης (Απόφαση 942/2020), ενώ ταυτόχρονα εγκρίθηκε ο Κανονισμός Εκκαθάρισης Θέσεων Αγοράς Εξισορρόπησης (Απόφαση 943/2020). Εκδόθηκαν τέλος 4 αποφάσεις, με τις οποίες θεσπίστηκαν ειδικότερες ρυθμίσεις αναφορικά με την εκκαθάριση των θέσεων της Αγοράς Εξισορρόπησης (944, 955, 1032, 1034/2020). • Ενέκρινε τους προϋπολογισμούς της ΕΧΕ Α.Ε. (Απόφαση 585/2020) και της EnExClear Α.Ε. (Αποφάσεις 209 και 586/2020), προκειμένου οι εν λόγω εταιρείες να διαθέτουν του απαραίτητους πόρους για να επιτελέσουν το έργο που τους έχει ανατεθεί βάσει του ρυθμιστικού πλαισίου και να λάβουν εύλογο κέρδος. • Παράλληλα, προέκυψε η ανάγκη τροποποίησης του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ (Αποφάσεις 261Α, 1412 και 1572/2020) και του Κώδικα του Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης (Αποφάσεις 261 και 1417/2020), προκειμένου να ενσωματωθούν οι αναγκαίες ρυθμίσεις για τη μετάβαση στις νέες Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας του Μοντέλου Στόχου. Επίσης, πολύ σημαντική απόφαση ήταν η έγκριση του Εγχειριδίου Εγγυήσεων του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ (Απόφαση 1426/2020), που ρυθμίζει το πλαίσιο εκπλήρωσης του συνόλου των υποχρεώσεων κάθε εγγεγραμμένου στο Μητρώο Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ που πηγάζουν από τη Σύμβαση Συναλλαγών Διαχειριστή. Τροποποιήθηκε, τέλος, το Εγχειρίδιο Εκκαθάρισης Αγοράς του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ αναφορικά με xii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 τις χρεοπιστώσεις από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό εξισορρόπησης και τις διαδικασίες που αφορούν στις συναλλαγές για χρεώσεις ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ (Απόφαση 1057/2020). • Περαιτέρω, η ΡΑΕ εξέδωσε σειρά εξειδικευμένων αποφάσεων για την εφαρμογή ειδικότερων διατάξεων των Ευρωπαϊκών Κανονισμών: o (ΕΕ) 2015/1222 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για την κατανομή της δυναμικότητας και τη διαχείριση της συμφόρησης (Αποφάσεις 728, 1379 και 1573/2020), o (ΕΕ) 2016/1719 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για τη μελλοντική κατανομή δυναμικότητας (Αποφάσεις 210, 211, 799, 933 και 1460/2020), και o (ΕΕ) 2017/2195 σχετικά με σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριας γραμμής για την εξισορρόπηση ηλεκτρικής ενέργειας (Αποφάσεις 122, 123, 935, 936, 1089, 1090, 1555 και 1556/2020). Πέραν των ως άνω ρυθμιστικών αποφάσεων, η Αρχή ασκεί σε συνεχή βάση την αρμοδιότητα παρακολούθησης και εποπτείας των αγορών και των συμμετεχόντων σε αυτή. Στο πλαίσιο αυτό και σε συνέχεια της έναρξης των νέων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, η ΡΑΕ διαπίστωσε την αυξανόμενη τάση διαμόρφωσης του κόστους της Αγοράς Εξισορρόπησης και ιδίως των χρεώσεων του Λογαριασμού Προσαυξήσεων Οικονομικής Ουδετερότητας (ΛΠ-3). Προς τον σκοπό αφενός της διερεύνησης των συνθηκών υπό τις οποίες διαμορφώθηκαν οι ως άνω κλιμακούμενες τιμές στην Αγορά Εξισορρόπησης και αφετέρου της αποφυγής ενδεχόμενης χειραγώγησης, εξάσκησης επιρροής ή κατάχρησης θέσης, ειδικώς από τις πρακτικές των παραγωγών ως προς τη διαχείριση των μονάδων τους και την υποβολή προσφορών, η Αρχή προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να εξεταστούν ενδελεχώς όλες οι παράμετροι και να εντοπιστούν οι γενεσιουργοί αιτίες που συνέτειναν σε αυτή τη δυσμενή για την αγορά κατάσταση, λαμβάνοντας υπόψη επιστολές, καταγγελίες και αιτήματα συμμετεχόντων προς τη ΡΑΕ για λήψη προσωρινών μέτρων. Ήδη από τον πρώτο μήνα λειτουργίας των νέων αγορών, εντός του 2020, η ΡΑΕ εντόπισε ζητήματα: α) στην εφαρμογή των περιορισμών του συστήματος της Πελοποννήσου (κατάντη του ΚΥΤ Κουμουνδούρου) σε συστηματική βάση, και τη μη δυνατότητα διάκρισης μεταξύ της ενέργειας που ενεργοποιείται λόγω ανακατανομής για την αντιμετώπιση της συμφόρησης ή για λόγους εξισορρόπησης, β) στις ποσότητες των εφεδρειών και τους ενεργοποιημένους όγκους ανοδικής και καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης, και γ) στην υποβολή ενιαίου βήματος για την Τεχνικά Ελάχιστη Παραγωγή στις προσφορές ενέργειας εξισορρόπησης και την υπηρεσία διακοπτόμενου φορτίου. Εξέτασε δε τη σκοπιμότητα θέσπισης ορίων στην υποβολή προσφορών για ανοδική και καθοδική Ενέργεια και Ισχύ xiii | Σ ε λ ί δ α Εξισορρόπησης. Οι αποφάσεις της Αρχής οριστικοποιήθηκαν τις πρώτες μέρες του
  7. Σημειώνεται εδώ ότι, αντιλαμβανόμενη πλήρως την σπουδαιότητα της αρμοδιότητάς της περί παρακολούθησης της αγοράς και των συμμετεχόντων σε αυτή, ιδίως δεδομένης της πολυπλοκότητας των νέων Αγορών, ήδη από τον Οκτώβριο 2020, η ΡΑΕ έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το πλαίσιο αναφορικά με τις γενικές αρχές, τις μεθοδολογίες και τους δείκτες που θα διέπουν τον Μηχανισμό Παρακολούθησης και Εποπτείας της λειτουργίας του ανταγωνισμού στις ελληνικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις εξειδικευμένου συμβούλου, καθώς και την επιτακτική ανάγκη για την αποτελεσματική παρακολούθηση των συνθηκών ανταγωνισμού και των συμπεριφορών των ενεργειακών επιχειρήσεων, η ΡΑΕ διαμόρφωσε τον προτεινόμενο μηχανισμό, ο οποίος στηρίζεται σε δύο πυλώνες, τον Μηχανισμό Παρακολούθησης (Market Monitoring Mechanism, MMM) και τον Μηχανισμό Εποπτείας (Market Surveillance Mechanism, MSM), καθώς και σε μία διακριτή συνιστώσα, που αφορά σε εφαρμοζόμενη Μεθοδολογία σχετικά με την Διαθεσιμότητα Ισχύος (CHARYBDIS). Σε συνέχεια των ανωτέρω, η Αρχή εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 1451/2020 απόφαση σχετικά με την παρακολούθηση και εποπτεία των Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η απόφαση αυτή έχει ως σκοπό να εξειδικεύσει τα απαραίτητα δεδομένα του Μηχανισμού Παρακολούθησης και Εποπτείας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας, της Ενδοημερήσιας Αγοράς και της Αγοράς Εξισορρόπησης που θα λαμβάνει η Αρχή από τους Διαχειριστές, καθώς και να αναβιώσει τη μεθοδολογία υπολογισμού του μεταβλητού κόστους των Υδροηλεκτρικών Μονάδων. Τονίζεται, τέλος, το εξίσου σημαντικό ορόσημο (Απόφαση 1574/2020) 15ης Δεκεμβρίου 2020 ως ημερομηνία έναρξης συζευγμένης λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας στο σύνορο Ελλάδας-Ιταλίας (πρώτη Ημέρα Εκπλήρωσης Φυσικής Παράδοσης στις 16.12.2020), ως καίριο πρώτο βήμα για τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας βάσει του Μοντέλου Στόχου (EU Target Model). Δρομολογήθηκε, επίσης, εντός του 2020, σε συνεργασία με την ΕΧΕ και τον ΑΔΜΗΕ, η σύζευξη με την Αγορά Επόμενης Ημέρας της Βουλγαρίας, η οποία αναμένεται να επιτευχθεί το Μάιο 2021, καθώς και με την Ενδοημερήσια Αγορά της Ιταλίας έως το τέλος του
  8. Β. Λιανική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας Εντός του 2020, εντατικοποιήθηκε ο ρυθμιστικός έλεγχος και η συστηματική παρακολούθηση των οικονομικών συναλλαγών των συμμετεχόντων των λιανικών αγορών, με την έκδοση επτά
(7)ρυθμιστικών Αποφάσεων για κλήση σε έγγραφη ακρόαση xiv | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και τριών
(3)αποφάσεων κλήσης σε έγγραφη Διαχειριστών, με αντικείμενο τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων ρυθμιζόμενων χρεώσεων των Προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας. Περαιτέρω, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την εν γένει παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς ενέργειας, η Αρχή ολοκλήρωσε την ανάπτυξη του «Χρηματοοικονομικού εργαλείου παρακολούθησης συμμετεχόντων των λιανικών αγορών» (Retail Monitoring Tool), με τη συνοδεία βοηθητικών εγχειριδίων χρήσης, τα οποία κοινοποιήθηκαν στους αρμόδιους φορείς (Προμηθευτές και Διαχειριστές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου) στις αρχές του
  1. Παράλληλα, εκδόθηκε η Απόφαση ΡΑΕ 409/2020 (ΦΕΚ Β 1364/14.04.2020) με κατευθυντήριες οδηγίες για τη διαφάνεια και την επαληθευσιμότητα των χρεώσεων στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων και, σε συνέχεια αυτής η υπ’ αριθμ. 5Α/2020 Γνωμοδότηση προς το ΥΠΕΝ για την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Στη βάση των Ευρωπαϊκών Οδηγιών και προκειμένου να βοηθήσει τον καταναλωτή στην επιλογή του πλέον συμφέροντος – βάσει των δικών του χαρακτηριστικών κατανάλωσης – προμηθευτή και προϊόντος, η ΡΑΕ, υιοθέτησε την πρακτική υλοποίησης ανεξάρτητου «Εργαλείου Σύγκρισης Τιμών» Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου. Ο σχεδιασμός του Εργαλείου ολοκληρώθηκε εντός του 2020, έχοντας συγκεντρωμένα, σε έναν κοινό ιστότοπο και με κοινές προδιαγραφές, συνολικά 387 ενεργειακά προϊόντα (275 προϊόντα ηλεκτρικής ενέργειας και 112 προϊόντα φυσικού αερίου). Από τις 09.12.2020, το Εργαλείο τέθηκε στη διάθεση του καταναλωτικού κοινού μέσω της ιστοσελίδας www.energycost.gr και η λειτουργία του θα παρακολουθείται διαρκώς από την Αρχή. Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στην αποτελεσματική άσκηση του δικαιώματος του καταναλωτή για απρόσκοπτη αλλαγή προμηθευτή, η οποία συνδέεται με την ενεργητικότερη συμμετοχή των καταναλωτών στην αγορά και με την τόνωση του υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών. Η στάθμιση του εν λόγω δικαιώματος του καταναλωτή έναντι της προστασίας του προμηθευτή από τη συσσώρευση ληξιπρόθεσμων οφειλών, υπήρξε αντικείμενο συστηματικής μελέτης και δημοσίων διαβουλεύσεων που διενήργησε η Αρχή, στη βάση των οποίων θα καταλήξει στην πρότασή της προς το ΥΠΕΝ για την αναμόρφωση του άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Τέλος, εντός του 2020 έγινε επαναπροσδιορισμός του καθεστώτος Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας, με υποβολή σχετικής γνωμοδότησης προς το ΥΠΕΝ (Γνωμοδότηση 2/2020), η οποία προβλέπει μέγιστο χρονικό διάστημα παροχής της Καθολικής Υπηρεσίας ίσο με τρεις μήνες, με ειδικές ρυθμίσεις για τους ευάλωτους καταναλωτές και καθορισμό των κριτηρίων και της διαδικασίας επιλογής των παρόχων xv | Σ ε λ ί δ α της Καθολικής Υπηρεσίας, καθώς και του παρεχόμενου τιμολογίου. Καθώς ο διαγωνισμός για την ανάδειξη Προμηθευτή Καθολικής Υπηρεσίας (ΠΚΥ) κηρύχθηκε άγονος (Αποφάσεις 407 και 886/2020), καθήκοντα ΠΚΥ ανέλαβαν – με Υπουργική Απόφαση - οι 5 προμηθευτές με τα μεγαλύτερα μερίδια αγοράς. Όσον αφορά στην υπηρεσία Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, κατόπιν δύο διαγωνισμών, με την Απόφαση 1352/2020 ορίστηκε ο ανάδοχος Προμηθευτής, καθώς και το σχετικό αντάλλαγμα. Γ. Δίκτυα Ηλεκτρικής Ενέργειας Στο πλαίσιο της αναδιοργάνωσης της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και της εφαρμογής του Μοντέλου Στόχου, η ΡΑΕ με την υπ' αριθμ. Απόφασή της 1412/2020 ενέκρινε την επανέκδοση του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΔΕΣΜΗΕ), για την επεξεργασία του οποίου συνεργάστηκε στενά με τον ΑΔΜΗΕ. Περαιτέρω, με την απόφαση 1171/2020, τροποποίησε τον ΚΔΕΣΜΗΕ για την εφαρμογή του νέου Μεταβατικού Μηχανισμού Αποζημίωσης Ευελιξίας, με βάση τη σχετική Απόφαση του ΥΠΕΝ (ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/66574/810/9.7.2020), τις εισηγήσεις του ΑΔΜΗΕ και τα αποτελέσματα της σχετικής δημόσιας διαβούλευσης. Κατά τη διάρκεια του 2020, η ΡΑΕ άσκησε την κατά νόμο αρμοδιότητά της περί καθορισμού των τιμολογίων των μη ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, εγκρίνοντας: ▪ τις Χρεώσεις Χρήσης ΕΣΜΗΕ, οι οποίες εφαρμόζονται από 1.4.2020, βάσει του Απαιτούμενου Εσόδου ΕΣΜΗΕ 2019 (Απόφαση 3/2020) ▪ τη μη αναπροσαρμογή του Επιτρεπόμενου Εσόδου ΕΣΜΗΕ για το τρίτο έτος της Ρυθμιστικής Περιόδου 2018-2021, και το Απαιτούμενο Έσοδο για το έτος 2020 (Απόφαση 1650/2020) ▪ το Επιτρεπόμενο και το Απαιτούμενο Έσοδο ΕΔΔΗΕ για το 2020 (Απόφαση 1515/2020). Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην θεσμοθέτηση νέων μεθοδολογιών στον καθορισμό του απαιτούμενου εσόδου και των τιμολογίων, με στόχο την υιοθέτηση των πλέον σύγχρονων πρακτικών για τη βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας των δικτύων και της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ειδικότερα: ▪ Με την Απόφαση 1431/2020, η ΡΑΕ ενέκρινε μεθοδολογία υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου ΕΔΔΗΕ. Η Αρχή, με την εν λόγω απόφαση, έθεσε ως βασικούς στόχους: α) την προστασία των Χρηστών του xvi | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Δικτύου ώστε το κόστος λειτουργίας και ανάπτυξης αυτού να είναι εύλογο, β) την παροχή επαρκούς βεβαιότητας στον Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ ώστε να διαθέτει τα αναγκαία κεφάλαια για την κάλυψη των εύλογων λειτουργικών δαπανών και την υλοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων, γ) τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου διαφάνειας για τον καθορισμό του εσόδου του ΕΔΔΗΕ και δ) την παροχή κινήτρων στον Διαχειριστή ώστε να βελτιώνονται η αποδοτικότητα του Δικτύου και η ποιότητα των υπηρεσιών προς τους Χρήστες του ΕΔΔΗΕ. ▪ Ως μέρος της ως άνω μεθοδολογίας, με την Απόφαση 1432/2020, η Αρχή ενέκρινε Κανονισμό με τον οποίο προσδιορίζονται οι λεπτομέρειες του μηχανισμού κινήτρου προς τον Διαχειριστή του Δικτύου για τον περιορισμό των απωλειών δικτύου. Ο μηχανισμός διαμορφώνεται με τρόπο ώστε να παρέχεται κίνητρο στον Διαχειριστή Δικτύου για συνεχείς και διατηρήσιμες μειώσεις στις απώλειες, σε όλη τη διάρκεια της ρυθμιστικής περιόδου, ενώ περιλαμβάνει πρόνοιες για την προστασία του εσόδου του Διαχειριστή αλλά και τον περιορισμό της αύξησης των χρεώσεων χρήσης, μέσω ορίων που τίθενται στο ετήσιο και στο συνολικό ποσό που δύναται να ενσωματώνεται στο Απαιτούμενο Έσοδο από την εφαρμογή του κινήτρου. Συνεπώς, η ρύθμιση επιμερίζει άμεσα μέρος του οφέλους/ζημίας από μία μείωση/αύξηση των απωλειών, στους χρήστες του Δικτύου. ▪ Λαμβάνοντας υπόψη τα μηνύματα από την αγορά αλλά και τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα τα τελευταία χρόνια (διείσδυση ΑΠΕ, αλλαγή καμπύλης φορτίου Συστήματος), η ΡΑΕ εκκίνησε τη διαδικασία επικαιροποίησης των μεθοδολογιών για τον υπολογισμό των Χρεώσεων Χρήσης του Συστήματος, με απώτερο στόχο αφενός την κατά το δυνατό ορθότερη εφαρμογή της αρχής της κοστοστρέφειας και την παροχή αποτελεσματικότερων σημάτων στους χρήστες (αύξηση της προβλεψιμότητας των χρεώσεων, σταθερότητα του πλαισίου, αξιοποίηση ωριαίων μετρητών), και αφετέρου τον περιορισμό των φορτίων αιχμής και κατ’ επέκταση τη μείωση των αναγκών ενίσχυσης του Συστήματος και του μακροχρόνιου κόστους του Συστήματος, προς όφελος όλων των χρηστών του. Τομέας Φυσικού Αερίου Χαρακτηριστικά της δυναμικής του τομέα φυσικού αερίου το 2020 είναι α) η έντονη δραστηριοποίηση χρηστών στο Σύστημα Μεταφοράς ιδίως στην Εγκατάσταση ΥΦΑ της Ρεβυθούσας, λόγω των πολύ χαμηλών τιμών ΥΦΑ, και β) το εντεινόμενο ενδιαφέρον για ανάπτυξη νέων υποδομών. Στα τέλη Δεκεμβρίου 2020 τέθηκε σε εμπορική λειτουργία α αγωγός Trans Adriatic Pipeline (TAP), ο οποίος συνδέεται με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) στη «Νέα Μεσημβρία». Μέσω του ΤΑΡ φτάνει στη χώρα φυσικό αέριο από τα xvii | Σ ε λ ί δ α κοιτάσματα του Αζερμπαϊτζάν, αλλά και, με εμπορική αντίστροφη ροή, από την αγορά της Ιταλίας. Στο πλαίσιο αυτό, εντός του 2020 έλαβαν χώρα σημαντικές τροποποιήσεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. • Με την Απόφαση 727/2020, έγιναν εστιασμένες τροποποιήσεις προκειμένου να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία στους Χρήστες ΥΦΑ δεδομένου του έντονου ανταγωνισμού μεταξύ των χρηστών για δέσμευση χρόνου εκφόρτωσης, χώρου αποθήκευσης, δυναμικότητας αεριοποίησης και μεταφορικής ικανότητας στο Σημείο Εισόδου του Συστήματος Μεταφοράς «Αγία Τριάδα». • Με την Απόφαση ΡΑΕ 1035/2020 εγκρίθηκε η 5η Αναθεώρηση του Κώδικα, με στόχο την αντιμετώπιση ενδεχόμενης συμφόρησης στο ΕΣΦΑ και τη μεγιστοποίηση της διαθέσιμης δυναμικότητας, με την εισαγωγή τριών νέων προϊόντων μεταφορικής ικανότητας: Συσχετισμένη, Συζευγμένη, και Ανταγωνιστική Μεταφορική Ικανότητα. o Κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή, και ενόψει έναρξης της εμπορικής λειτουργίας του ΤΑΡ, η ΡΑΕ: α) ακύρωσε την ετήσια δημοπρασία ετήσιας και τριμηνιαίας διάρκειας στο Σημείο Εισόδου «Κήποι» (Απόφαση 919/2020), χωρίς να θίγει τα δικαιώματα των χρηστών που δραστηριοποιούνται εκεί, και β) ενέκρινε τη διενέργεια δημοπρασιών ανταγωνιστικής δυναμικότητας μεταξύ των σημείων «Κήποι» και «Νέα Μεσημβρία» (Απόφαση 1399/2020). • Μέσα στο ίδιο έτος, με την Απόφαση 1433/2020, εγκρίθηκε η 6η Αναθεώρηση του Κώδικα, με την οποία αναθεωρήθηκε ριζικά η διαδικασία Ετήσιου Προγραμματισμού εκφορτώσεων ΥΦΑ. Ο Ετήσιος Προγραμματισμός γίνεται πλέον δεσμευτικός και η δέσμευση χρονοθυρίδων (slots) για την εκφόρτωση πλοίων ΥΦΑ λαμβάνει χώρα μέσω δημοπρασιών σε ηλεκτρονικό υπόβαθρο. Η δέσμευση χρονοθυρίδας μεταφράζεται και σε δέσμευση αποθηκευτικού χώρου στις δεξαμενές της Ρεβυθούσας, δυναμικότητα αεριοποίησης και μεταφορική ικανότητα στο σημείο εισόδου «Αγία Τριάδα». Παράλληλα, μέσα στο έτος συμπληρώθηκε το ρυθμιστικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία του αγωγού ΤΑΡ, με τις ακόλουθες αποφάσεις: • Έγκριση του Κώδικα Διαχείρισης του αγωγού ΤΑΡ (Απόφαση 1036/2020), • Έγκριση του πλαισίου διενέργειας Market Test για επαύξηση της δυναμικότητας του αγωγού από τα 10 σε έως 20bcm, από κοινού με τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς Ελλάδας και Ιταλίας, ΔΕΣΦΑ και SNAM, αντίστοιχα, • Έγκριση Προγράμματος Συμμόρφωσης (Αποφάσεις 1331 και 1332/2020), xviii | Σ ε λ ί δ α και Υπεύθυνου Συμμόρφωσης ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 • Έγκριση διαδικασίας διάθεσης ανταγωνιστικών προϊόντων μεταξύ των σημείων εξόδου Νέα Μεσημβρία και Melendugno του ΤΑΡ, • Έκδοση Άδειας Διαχείρισης ΑΣΦΑ. Επίσης. τον Μάρτιο 2020 ολοκληρώθηκε επιτυχώς το στάδιο δεσμευτικών προσφορών του Market Test που διενήργησε η εταιρείας Gastrade για τον πλωτό τερματικό σταθμό ΥΦΑ (FSRU) «ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης». Κατόπιν αυτού, η ΡΑΕ προχώρησε σε εξέταση του αιτήματος της εταιρείας για την εξαίρεση της υποδομής από τις υποχρεώσεις περί πρόσβασης τρίτων και την τιμολογιακή ρύθμιση, και εξέδωσε την προκαταρκτική απόφαση εξαίρεσης τον Σεπτέμβριο 2020 (Απόφαση 1333/2020), και την τελική απόφαση εξαίρεσης για το ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης – κατόπιν της σχετικής απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – τον Δεκέμβριο 2020 (Απόφαση 1580/2020). Η απόφαση χορηγεί την αιτηθείσα εξαίρεση για 25χρόνια, υπό συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις, ενώ θέτει τις βασικές αρχές του ρυθμιστικού πλαισίου που θα διαμορφωθεί από την Αρχή τα επόμενα έτη. Τέλος, τροποποιήθηκε η Απόφαση Εξαίρεσης του αγωγού IGB, για τη μετάθεση της απώτατης ημερομηνίας έναρξης εμπορικής λειτουργίας του, η οποία τοποθετείται πλέον την 1η Ιουλίου 2021 (Απόφαση 568/2020). Πέραν των ανωτέρω, η Αρχή εξάσκησε την αρμοδιότητά της περί της έγκρισης των Προγραμμάτων Ανάπτυξης των Δικτύων και της ρύθμισης των τιμολογίων τους. Στο πλαίσιο αυτό: • Για το Σύστημα Μεταφοράς (ΕΣΦΑ) εγκρίθηκαν: o το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2020-2029 (Απόφαση 755/2020), με έμφαση στην ενίσχυση του Συστήματος Μεταφοράς και τη διασύνδεσή του με γειτονικά συστήματα, αλλά και στην τροφοδοσία εκτός αγωγού (small scale LNG, πιλοτικός σταθμός φόρτωσης βυτιοφόρων). o το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2030 (η τελική απόφαση εκδόθηκε τον Ιανουάριο 2021), με σημαντικότερα νέα έργα αγωγούς προς τη Δυτική Μακεδονία και την Πάτρα. o αναθεώρηση των τιμολογίων για το έτος 2021, λόγω α) της δημιουργίας νέου σημείου εισόδου από τον ΤΑΡ, και β) μεγάλης (άνω του 10%) ανακτήσιμης διαφοράς. • Για τα Δίκτυα Διανομής εγκρίθηκαν: o τα Προγράμματα Ανάπτυξης των Διαχειριστών ΕΔΑ Αττικής, ΕΔΑ Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας και ΔΕΔΑ για την περίοδο 2020-2024 xix | Σ ε λ ί δ α o τα Προγράμματα Ανάπτυξης των Διαχειριστών ΕΔΑ Αττικής, ΕΔΑ Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας και ΔΕΔΑ για την περίοδο 2021-2025 o το Απαιτούμενο Έσοδο και οι Χρεώσεις Χρήσης των δικτύων για τη ρυθμιστική περίοδο 2019-
  2. Με τις αποφάσεις αυτές, εγκρίθηκε η παροχή κινήτρου στους Διαχειριστές μέσω προσαύξησης 1,5% στο Μεσοσταθμικό Κόστος Κεφαλαίου συγκεκριμένων επενδύσεων και βάσει επίτευξης συγκεκριμένων στόχων για τα έτη 2020 έως και 2022, που αφορούν στην πύκνωση των υφιστάμενων Δικτύων, καθώς και στην επέκταση τους σε νέες περιοχές σύμφωνα με τα εγκεκριμένα Προγράμματα Ανάπτυξης. Η ανωτέρω προσαύξηση χορηγείται από το έτος επίτευξης του στόχου και για τα επόμενα τρία έτη, δίνοντας ισχυρό κίνητρο στο Διαχειριστή για την έγκαιρη υλοποίηση του εγκεκριμένου Προγράμματος Ανάπτυξης. o Άδειες Διανομής στην εταιρεία HENGAS για κατασκευή δικτύων διανομής στους Δήμους Παιονίας, Πολυγύρου, Έδεσσας, Δεσκάτης, Μεγαλόπολης, Τρίπολης και Κορίνθου. Ως προς την αρμοδιότητα της ΡΑΕ ως Αρμόδια Αρχή για την Ασφάλεια Εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο: • Ολοκληρώθηκε το 2020 η 4η επικαιροποίηση της Εθνικής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας για τα έτη 2020-2022, η οποία αποτυπώνει εκτίμηση όλων των σχετικών κινδύνων που μπορεί να επηρεάσουν την ενεργειακή αγορά και την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο, λαμβάνοντας υπόψη σημαντικές μεταβολές που έλαβαν χώρα το Δεκέμβριο του 2019 σε διεθνές και εθνικό επίπεδο. • Στη βάση των αποτελεσμάτων της Εθνικής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας, η ΡΑΕ εκπόνησε Σχέδιο Προληπτικής Δράσης, το οποίο και αναμένεται να κοινοποιηθεί στη Επιτροπή στις αρχές του 2021, μετά την ολοκλήρωση της σχετικής δημόσιας διαβούλευσης. Το Σχέδιο παρουσιάζει κατάλληλα μέτρα (δράσεις) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο. • Η ΡΑΕ έχει παράλληλα αναλάβει το συντονιστικό ρόλο για την εκπόνηση της Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας στη Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου (Trans-balkan risk group). Η ολοκλήρωση της Μελέτης και η κοινοποίησή της στην Επιτροπή πραγματοποιήθηκε στις αρχές του
  3. • Στο πλαίσιο της Περιφερειακής Συνεργασίας, η ΡΑΕ, το 2020, εκπόνησε και έθεσε σε δημόσια διαβούλευση σχέδιο Ρυθμίσεων για εφαρμογή του Μηχανισμού Αλληλεγγύης, ο οποίος περιλαμβάνει μέτρα στην εσωτερική αγορά φυσικού αερίου όπου θα τίθενται σε ισχύ σε περιόδους έκτακτης ανάγκης όταν ένα γειτονικό κράτος xx | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 μέλος αδυνατεί να τροφοδοτήσει με φυσικό αέριο τους εξ αλληλεγγύης προστατευόμενους καταναλωτές στην επικράτειά του. Τομέας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας Ο νόμος 4685/2020 που δημοσιεύτηκε τον Μάιο του 2020 επέφερε ριζικές μεταρρυθμίσεις στη διαδικασία αδειοδότησης έργων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, αντικαθιστώντας την Άδεια Παραγωγής με Βεβαίωση Παραγωγού. Βάσει της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 18 του νόμου, η ΡΑΕ εκπόνησε και εισηγήθηκε στο ΥΠΕΝ Κανονισμό Βεβαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. Η πρόταση της Αρχής (Γνωμοδότηση 11/2020) υιοθετήθηκε στο σύνολό της από το Υπουργείο. Παράλληλα, ανέπτυξε πληροφοριακό σύστημα - που πληροί τις προϋποθέσεις του νόμου και του Κανονισμού – με διαλειτουργικότητα με το taxisnet, τον γεωπληροφοριακό χάρτη της ΡΑΕ, το σύστημα ΔΙΑΣ για αυτοματοποιημένη πληρωμή παραβόλων, το σύστημα του ΔΑΠΕΕΔ για προέγκριση της αίτησης, και αυτόματη έκδοση της Βεβαίωσης και ανάρτηση της τελικής Βεβαίωσης στο ΔΙΑΥΓΕΙΑ, κατόπιν της αξιολόγησης από την Αρχή. Η πρώτη εφαρμογή του νέου συστήματος εφαρμόστηκε στον κύκλο αιτήσεων του Δεκεμβρίου 2020, οπότε υποβλήθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός αιτήσεων, τόσο σε πλήθος όσο και σε ισχύ, στην 20ετή ιστορία της ΡΑΕ: 1864 νέες αιτήσεις για έργα συνολικής ισχύος 45,5 GW. Παράλληλα, κατά τη διάρκεια του 2020, η ΡΑΕ άσκησε τις αρμοδιότητές της για την έκδοση αποφάσεων περί αδειών στον Τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας εκδίδοντας συνολικά 1.656 πράξεις (Άδειες Παραγωγής, Βεβαιώσεις Παραγωγής, Βεβαιώσεις Παραγωγού και Άδειες Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης Παραγωγών ΑΠΕ – ΦοΣΕ). Ανταγωνιστικές Διαδικασίες Εντός του 2020 υλοποιήθηκαν επίσης δύο Γνωμοδοτήσεις της ΡΑΕ προς το ΥΠΕΝ με γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία του νέου καθεστώτος στήριξης των ΑΠΕ, στο πλαίσιο της συνεχούς βελτίωσης των διαδικασιών για την ομαλότερη διενέργεια των ανταγωνιστικών διαδικασιών, προς όφελος των καταναλωτών. Η Γνωμοδότηση 3/2020 αφορούσε σε πρόταση για διενέργεια ανταγωνιστικής διαδικασίας για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού́ της Κρήτης, ενώ η 10/2020 αφορούσε σε πρόταση τροποποίησης της υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/11163/409 Απόφασης του Υπουργού xxi | Σ ε λ ί δ α Περιβάλλοντος και Ενέργειας περί των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών έργων ΑΠΕ. Επίσης, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, η ΡΑΕ προκήρυξε και διενήργησε το 2020 τέσσερις ανταγωνιστικές διαδικασίες: ▪ Κοινή Ανταγωνιστική Διαδικασία για αιολικούς και φωτοβολταϊκούς σταθμούς τον Απρίλιο 2020 ▪ Δύο Ανταγωνιστικές Διαδικασίες, μία για αιολικούς και μία – διακριτή – για φωτοβολταϊκούς σταθμούς τον Ιούλιο 2020 ▪ Κοινή Ανταγωνιστική Διαδικασία για αιολικούς και φωτοβολταϊκούς σταθμούς τον Δεκέμβριο 2020 Τα αποτελέσματα και συμπεράσματα όλων των Ανταγωνιστικών Διαδικασιών που έλαβαν χώρα την περίοδο 2018-2020 συνοψίστηκαν σε Έκθεση που συνέταξε η ΡΑΕ στο τέλος του έτους. Επιγραμματικά, υπερκαλύφθηκε ο στόχος των 2,6GW που είχε αρχικά τεθεί, ενώ υπήρξε δραστική μείωση των τιμών, προς όφελος των καταναλωτών και της εθνικής οικονομίας. Πρωτοβουλίες Ανάπτυξης ΑΠΕ • Για την επίτευξη των υψηλών στόχων διείσδυσης των ΑΠΕ κρίνεται απαραίτητο να θεσπιστεί ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για την προώθηση και στήριξη επενδύσεων σε αποθηκευτικούς σταθμούς. Η Αρχή, για την υποστήριξη ολοκληρωμένης πρότασης πλαισίου των μονάδων αποθήκευσης, προέβη σε σχετική ανάθεση μελέτης με θέμα τη διαμόρφωση νομοθετικού πλαισίου για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Επίσης, οργάνωσε διαδικτυακή ημερίδα, στην οποία παρουσιάστηκε μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για τις ανάγκες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε μεσοπρόθεσμη βάση στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα. • Με την Απόφαση 429/2020, η ΡΑΕ καθόρισε ειδικό πλαίσιο λειτουργίας και διαχείρισης του ερευνητικού – επιδεικτικού Υβριδικού Σταθμού (ΥΒΣ) και του ηλεκτρικού συστήματος της νήσου Άγιος Ευστράτιος, και γνωμοδότησε στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Γνωμοδότηση 15/2020) για τον καθορισμό του πλαισίου τιμολόγησης του ερευνητικού – επιδεικτικού υβριδικού σταθμού και του συστήματος τηλεθέρμανσης στη νήσο του Αγίου Ευστρατίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4495/
  4. xxii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Προστασία Καταναλωτών Oι πρωτόγνωρες συνθήκες που επικράτησαν στη χώρα το 2020 λόγω της πανδημίας COVID- 19, επηρέασαν άμεσα τόσο τις ενεργειακές αγορές όσο και τους καταναλωτές. Tο 2020 υποβλήθηκαν στην Αρχή 6.453 αναφορές καταναλωτών, καταγράφοντας αύξηση κατά 20% σε σχέση με το
  5. Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την προστασία των καταναλωτών, ανέλαβε μια σειρά ρυθμιστικών πρωτοβουλιών, όπως ιδίως: ➢ Για την προστασία των Ευάλωτων Καταναλωτών: α) γνωμοδότησε προς το ΥΠΕΝ για την ενίσχυση του πλαισίου προστασίας των ευάλωτων καταναλωτών ειδικής πρόβλεψης μη αποκοπής για ευάλωτους καταναλωτές σε μηχανική υποστήριξη, και β) παρείχε κατευθύνσεις προς τους προμηθευτές αναφορικά με προγράμματα διακανονισμών ληξιπρόθεσμων οφειλών ευάλωτων καταναλωτών. ➢ Εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 759/2020 Απόφαση για τη νέα μεθοδολογία υπολογισμού του ετήσιου ανταλλάγματος για την κάλυψη δαπανών παροχής του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου ως Υπηρεσίας Κοινής Ωφέλειας. Με την ανωτέρω μεθοδολογία, εξασφαλίζεται η διαφάνεια στα ανταλλάγματα που εισπράττουν οι Προμηθευτές Ηλεκτρικής Ενέργειας για την παροχή των ΚΟΤ τιμολογίων, χωρίς να πλήττεται ο ανταγωνισμός στην αγορά. ➢ Έλαβε πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας. Η Αρχή συμμετείχε ενεργά σε σειρά δράσεων του Πανευρωπαϊκού Ερευνητικού Προγράμματος «STEP-IN: Using Living Labs to roll out sustainable strategies for energy poor individuals», σε στενή συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. ▪ Μετά από σχετική Δημόσια Διαβούλευση, εκδόθηκε η υπ’ αριθμ. 759/2020 Απόφαση ΡΑΕ για τη Νέα Μεθοδολογία Υπολογισμού του Ετήσιου Ανταλλάγματος για την κάλυψη δαπανών παροχής του Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου ως Υπηρεσίας Κοινής Ωφέλειας. Διεθνείς συνεργασίες και δράσεις Η ΡΑΕ συνεργάζεται διμερώς και πολυμερώς με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως στο πλαίσιο του ACER και του CEER, με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας τρίτων χωρών (κυρίως στο πλαίσιο του MEDREG και του Energy Community), με διεθνείς οργανισμούς, καθώς και άλλους φορείς που προκύπτουν από διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, με στόχο την ανάπτυξη εναρμονισμένου ρυθμιστικού πλαισίου, την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, την xxiii | Σ ε λ ί δ α προστασία των καταναλωτών, την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, όπως προβλέπεται από το σύνολο του νομοθετικού πλαισίου που αναπτύχθηκε για την απελευθέρωση και λειτουργία των ενεργειακών αγορών ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου στη χώρα. Υπό το ανωτέρω πλαίσιο, και το 2020 η ΡΑΕ συνέχισε να συμμετέχει ενεργά στις εργασίες του Οργανισμού για τη Συνεργασία των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών (ACER), όπως αυτές έλαβαν χώρα στο Ρυθμιστικό Συμβούλιο, στις Ομάδες Εργασίας και στις υπο-ομάδες αυτών. Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά, με την παροχή τεχνικής υποστήριξης, στην υλοποίηση μελετών, εκθέσεων και λοιπών δράσεων που πραγματοποιήθηκαν από το Συμβούλιο των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας της Ε.Ε (CEER). Τέλος, η ΡΑΕ κατά τη διάρκεια του 2020 συμμετείχε ενεργά στο Πρόγραμμα Διδυμοποίησης (Twinning) με τίτλο “Development of Incentive Based Regulation for Service Quality and Regulatory Strategy to Support Roll-out of Smart Metering” (GE 15 ENI EY 03 18 R), το οποίο προσαρμόστηκε με βάση τα νέα δεδομένα λόγω Covid
  6. Στο εν λόγω πρόγραμμα η ΡΑΕ συνασπίστηκε με τις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας της Αυστρίας (E-Control- επικεφαλής της κοινοπραξίας) και της Γαλλίας (CRE). xxiv | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Περιεχόμενα Διοίκηση της ΡΑΕ .................................................................................... ii Μήνυμα του Προέδρου ........................................................................... iv Επιτελική Σύνοψη................................................................................... xi Περιεχόμενα ....................................................................................xxv Εισαγωγή ........................................................................................1 Ο θεσμικός ρόλος της ΡΑΕ .................................................................... 1 Η Ολομέλεια της ΡΑΕ ........................................................................... 6 Στελέχωση της Γραμματείας της Αρχής ................................................ 8 Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας......................................................12 Χονδρεμπορική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας ................................... 12 Γενική περιγραφή της αγοράς ................................................................... 12 Δυναμική της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας .................................... 15 Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανά καύσιμο.................................. 17 Μερίδια αγοράς στην ηλεκτροπαραγωγή .......................................... 20 Εξέλιξη των τιμών κατά το έτος 2020 ...................................................... 22 Εξέλιξη της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ) ................................ 22 Εξέλιξη των τιμών εκκαθάρισης Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς ................................................................................. 25 Πιστώσεις ηλεκτροπαραγωγών ................................................................. 29 Μοντέλο Υποχρεωτικής Κοινοπραξίας (ΗΕΠ).................................. 29 Μοντέλο Στόχος (Target Model) ....................................................... 32 Εξελίξεις κατά το έτος 2020 ..................................................................... 34 Κανονιστικό πλαίσιο για την εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου........ 34 Έγκριση λειτουργίας της ΕΧΕ Α.Ε. ως Χρηματιστηρίου Ενέργειας . ........................................................................................................ 35 Μεθοδολογίες και ειδικές εγκρίσεις ............................................... 36 Εκκαθάριση των νέων Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας ................ 38 Αγορά Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσια Αγορά .............. 38 Αγορά Εξισορρόπησης ............................................................ 39 Χρονοδιάγραμμα έναρξης λειτουργίας των νέων Αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας ...................................................................................... 41 Λοιπές τροποποιήσεις Κωδίκων και Εγχειριδίων .......................... 44 Μέτρα για την εύρυθμη λειτουργία της Αγοράς Εξισορρόπησης . 46 Σύζευξη Αγορών Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιων Αγορών . ...................................................................................................... 52 Προϋπολογισμός της EXE A.E και της EnExClear A.E ............. 54 Ευρωπαϊκοί κώδικες δικτύου ............................................................. 55 xxv | Σ ε λ ί δ α Παρέκκλιση από το ελάχιστο επίπεδο διαθέσιμης δυναμικότητας διαζωνικού εμπορίου Ελλάδας - Βουλγαρίας ................................................ 65 Θέματα διασυνδέσεων ....................................................................... 66 Κανονισμοί δημοπρασιών .............................................................. 66 Μεταφορική ικανότητα και εμπορικά προγράμματα ..................... 67 Μηχανισμοί παρακολούθησης της αγοράς ............................................... 68 Εγγυήσεις εκπροσώπων φορτίου για ρυθμιζόμενες χρεώσεις και λοιπές υπηρεσίες εκτός Αγοράς Εξισορρόπησης .............................................................. 70 Εγχειρίδιο Εγγυήσεων Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ ....................... 70 Εγγυήσεις για χρεώσεις ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ ..................................... 71 Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) ............... 73 Γενικά ...................................................................................... 73 Εξελίξεις σχετικά με το ΕΤΜΕΑΡ εντός του 2020 ............................ 75 Αναπροσαρμογή του ορίου ετήσιας επιβάρυνσης ΥΚΩ .......................... 80 Εισήγηση αναφορικά με τις μοναδιαίες χρεώσεις ΥΚΩ .......................... 81 Εγγυήσεις Προέλευσης ............................................................................. 83 Λιανική αγορά ..................................................................................... 86 Λιανική αγορά στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα ......................................... 86 Λιανική αγορά στο Μη Διασυνδεδεμένο Σύστημα .................................. 95 Ρυθμιστικές πρωτοβουλίες κατά το έτος 2020 ....................................... 103 Προμηθευτής Καθολικής Υπηρεσίας και Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου .................................................................................... 103 Αναθεώρηση διαδικασίας αλλαγής Προμηθευτή............................. 105 Ακροάσεις Προμηθευτών και Διαχειριστών .................................... 107 Εργαλείο Σύγκρισης Τιμών σε προϊόντα Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου .................................................................................... 109 Εργαλείο Παρακολούθησης Δραστηριοτήτων Προμήθειας και Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας και Φυσικού Αερίου ............................... 110 Προώθηση της Ηλεκτροκίνησης ...................................................... 111 Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διαφάνεια και επαληθευσιμότητα του ανταγωνιστικό σκέλος των χρεώσεων ......................................................... 112 Ρήτρα Αναπροσαρμογής χρεώσεων CO2 ......................................... 113 Συμψηφισμοί απαιτήσεων στους λογαριασμούς των Διαχειριστών 113 Διερεύνηση σύστασης φορέα εκτίμησης πιστωτικού κινδύνου της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ........................................................ 113 Πρωτοβουλίες στήριξης των Προμηθευτών ενόψει της πανδημίας COVID-19 .................................................................................... 114 Αδειοδοτική δραστηριότητα της ΡΑΕ .................................................... 115 Διασυνδεδεμένο Ηλεκτρικό Σύστημα και Δίκτυο/ Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά .........................................................................116 Διασυνδεδεμένο Ηλεκτρικό Σύστημα και Δίκτυο ........................ 116 xxvi | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Γενική περιγραφή του τομέα................................................................ 116 Σύστημα Μεταφοράς........................................................................ 116 Δίκτυο Διανομής .............................................................................. 117 Διαχειριστής Δικτύου Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών ..................... 119 Κλειστά Δίκτυα Διανομής ................................................................ 120 Εξελίξεις το 2020 .................................................................................... 120 Απαιτούμενο Έσοδο και Χρεώσεις Χρήσης Δικτύων ..................... 120 Επιτρεπόμενο Έσοδο ΕΣΜΗΕ 2018-2021 - Απαιτούμενο Έσοδο ΕΣΜΗΕ 2020................................................................................................. 121 Χρεώσεις Χρήσης ΕΣΜΗΕ .......................................................... 122 Μεθοδολογία Απαιτούμενου Εσόδου ΕΔΔΗΕ ............................ 124 Μηχανισμοί κινήτρων.................................................................. 125 Επιτρεπόμενο Έσοδο και Απαιτούμενο Έσοδο ΕΔΔΗΕ 2020 .... 126 Χρεώσεις Χρήσης ΕΔΔΗΕ .......................................................... 127 Κώδικας Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς ........................ 129 Ίδρυση Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης στη Θεσσαλονίκη .................................................................................... 129 Αποφάσεις ΡΑΕ κατ’ εφαρμογή Ευρωπαϊκών Κωδίκων Δικτύου .. 131 Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΜΗΕ ..................................... 131 Εξελίξεις στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος .................................... 133 Κόστος ειδικού διασυνδετικού έργου «Σύνδεση Ν. Μάκρη Πολυπόταμος και δίκτυο ΥΤ Ν. Εύβοιας» .................................................. 134 Απώλειες Συστήματος Μεταφοράς .................................................. 135 Μεθοδολογία επιμερισμού του κόστους των έργων επέκτασης Συστήματος .................................................................................... 135 Κώδικας Διαχείρισης του Δικτύου Διανομής ............................. 136 Αναθεώρηση μεθοδολογίας καθορισμού Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος .................................................................................... 137 Απώλειες Δικτύου Διανομής ....................................................... 138 Ποιότητα υπηρεσιών Διανομής ................................................... 139 Επάρκεια και Ασφάλεια Εφοδιασμού Διασυνδεδεμένου συστήματος ... ................................................................................................................. 141 Μεταβατικός Μηχανισμός Αποζημίωσης Ευελιξίας ....................... 141 Υπηρεσία Διακοπτόμενου Φορτίου ................................................. 142 Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά (ΜΔΝ) .................................................. 144 Ζήτηση και Παραγωγή ενέργειας ........................................................... 144 Κάλυψη εκτάκτων αναγκών θέρους 2020 ....................................... 147 Εξελίξεις κατά το έτος 2020 ............................................................ 147 Καμπύλες Αναφοράς-Ειδικής Κατανάλωσης Καυσίμου-Φορτίου των θερμικών Μονάδων στα ΜΔΝ ................................................................ 147 xxvii | Σ ε λ ί δ α Έλεγχος της αναπόσβεστης αξίας του πάγιου ενεργητικού και των αποσβέσεων του 2018 .................................................................................... 148 Έγκριση Ανταλλάγματος ΥΚΩ για το έτος 2018 ........................ 150 Τομέας Φυσικού Αερίου ............................................................151 Γενική περιγραφή της αγοράς ............................................................ 151 Χονδρεμπορική αγορά ............................................................................ 155 Δημοπρασίες Φυσικού Αερίου ......................................................... 155 Λειτουργία Βάθρου Εξισορρόπησης ................................................ 158 Πρόσβαση στο Σημείο Εισόδου Σιδηρόκαστρο............................... 159 Πρόσβαση στο Σημείο Εισόδου Κήποι ............................................ 160 Πρόσβαση στο Σημείο Εισόδου Αγία Τριάδα ................................. 161 Μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής........................................................ 163 Λιανική αγορά Φυσικού Αερίου ............................................................. 165 Προμηθευτής Τελευταίου Καταφυγίου............................................ 171 Διαδικασία Διαδοχής Χρήστη και Αλλαγής Προμηθευτή ............... 171 Εξελίξεις στα δίκτυα φυσικού αερίου το 2020 .................................. 172 Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς .................................................................. 172 Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2020-2029 ...................................... 172 Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030 ...................................... 173 Κανονιστικό πλαίσιο πρόσβασης στο ΕΣΦΑ .................................. 174 Πέμπτη αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ ................ 175 Τροποποίηση διατάξεων του Κώδικα Διαχείρισης που αφορούν στη χρήση της Εγκατάστασης ΥΦΑ στη Ρεβυθούσα ........................................... 178 Έκτη Αναθεώρηση Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ ......................... 179 Τροποποίηση Πρότυπων Συμβάσεων για τη μεταφορά φυσικού αερίου και τη χρήση της εγκατάστασης ΥΦΑ ............................................... 184 Εφαρμογή Ευρωπαϊκού Κανονισμού Εξισορρόπησης 312/2014 . 184 Απόφαση Αναθεώρησης Τιμολογίων ΕΣΦΑ για το έτος 2021 ... 186 Αποφάσεις για θέματα λειτουργίας του ΕΣΦΑ .......................... 186 Σύμβαση Παροχής Υπηρεσιών της ΔΕΣΦΑ Α.Ε. προς την ΤΑΡ AG ................................................................................................... 187 Ανεξάρτητα Συστήματα Φυσικού Αερίου .............................................. 188 Trans Adriatic Pipeline (TAP) ......................................................... 189 Interconnector Greece-Bulgaria (IGB)............................................. 199 FSRU Αλεξανδρούπολης ................................................................. 201 Διώρυγα GAS ................................................................................... 205 Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου (ΥΑΦΑ) Νότιας Καβάλας ..... 206 Δίκτυα Διανομής Φυσικού Αερίου ......................................................... 209 Ανάπτυξη Δικτύων Διανομής .......................................................... 209 Έγκριση Προγραμμάτων Ανάπτυξης και Χορήγηση νέων αδειών Διανομής και Διαχείρισης Δικτύου Διανομής ............................................. 210 xxviii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Απαιτούμενο Έσοδο Δικτύων Διανομής Ρυθμιστικής Περιόδου 20192022 .................................................................................... 213 Ρυθμιζόμενες Χρεώσεις Δικτύων Διανομής .................................... 216 Έγκριση πρότυπης σύμβασης σύνδεσης στα δίκτυα διανομής ........ 217 Απόφαση ΡΑΕ 1058/2020................................................................ 218 Ασφάλεια Εφοδιασμού ...................................................................... 220 Εφαρμογή του Κανονισμού (EE) 2017/1938 .......................................... 220 Εθνική Μελέτη Εκτίμησης Επικινδυνότητας ................................... 220 Σχέδιο Προληπτικής Δράσης ........................................................... 222 Περιφερειακή Διάσταση .................................................................. 224 Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου (Trans-Balkan risk group). ....... 224 Μηχανισμός Αλληλεγγύης. .......................................................... 225 Αδειοδοτική δραστηριότητα της ΡΑΕ ............................................... 226 Άδειες Φυσικού Αερίου .......................................................................... 226 Μητρώο Χρηστών ΕΣΦΑ ....................................................................... 227 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ..................................................229 Γενική περιγραφή της αγοράς ........................................................ 229 Αδειοδότηση έργων ΑΠΕ ................................................................ 233 Νομοθετικό Πλαίσιο ............................................................................... 233 Γνωμοδότηση ΡΑΕ 11/2020 ................................................................... 235 Ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος ΑΠΕ ........................................ 238 Ο Κύκλος Δεκεμβρίου 2020 ................................................................... 240 Συνολική αδειοδοτική δραστηριότητα της ΡΑΕ ..................................... 240 Γενικά .................................................................................... 240 Αποφάσεις χορήγησης άδειας ΦοΣΕ ............................................... 243 Αποφάσεις χορήγησης άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εξαίρεσης από την κατοχή άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με Ηλεκτροπαραγωγό Ζεύγος .......................................................................... 244 Καθορισμός υπόχρεων τέλους διατήρησης δικαιώματος κατοχής άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας .................................................... 244 Ανταγωνιστικές Διαδικασίες υποβολής προσφορών ΑΠΕ .......... 246 Νομοθετικό / Κανονιστικό πλαίσιο...................................................... 246
  7. Γνωμοδότηση ΡΑΕ 3/2020 ...................................................................... 246
  8. Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/11163/409/2020 ...................... 247
  9. Γνωμοδότηση ΡΑΕ 10/2020 .................................................................... 247 Ανταγωνιστικές Διαδικασίες έτους 2020 ............................................ 249 Κοινή Ανταγωνιστική Διαδικασία 1/2020 ....................................... 249 Ανταγωνιστικές Διαδικασίες 2/2020 και 3/2020 ............................. 253 Κοινή Ανταγωνιστική Διαδικασία 4/2020 ....................................... 258 Έκθεση Αποτελεσμάτων των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών για σταθμούς ΑΠΕ της περιόδου 2018-2020 ............................... 259 xxix | Σ ε λ ί δ α Θέματα Πολιτικής Ανάπτυξης ΑΠΕ.................................................. 264 Ερευνητικό - Επιδεικτικό έργο στη νήσο Άγιος Ευστράτιος.................. 264 Πλαίσιο Διείσδυσης Μονάδων Αποθήκευσης ........................................ 264 Προτάσεις για την διαμόρφωση του πλαισίου εγγυήσεων προέλευσης . 265 Άλλες δράσεις ......................................................................................... 266 Διερεύνηση δυνατοτήτων εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ στο σύστημα της Κρήτης .................................................................................... 266 Προστασία Καταναλωτών .........................................................267 Εισαγωγή .......................................................................................... 267 Αναφορές καταναλωτών που υποβλήθηκαν απευθείας στους Προμηθευτές .......................................................................................... 269 Προμηθευτές της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας .................................. 269 Προμηθευτές της Αγοράς Φυσικού Αερίου ............................................ 273 Προγράμματα διακανονισμών ληξιπρόθεσμων οφειλών Ευάλωτων Καταναλωτών ....................................................................................................... 275 Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας .......................................................... 276 Αγορά Φυσικού Αερίου ................................................................... 278 Ρυθμιστικές πρωτοβουλίες κατά το έτος 2020 .................................. 279 Παροχή οδηγιών και κατευθύνσεων σχετικά με το περιεχόμενο προωθητικών ενεργειών Προμηθευτών ............................................................... 279 Ρυθμιστικές Πρωτοβουλίες για την προστασία των Ευάλωτων Πελατών ... ................................................................................................................. 279 Ενίσχυση του πλαισίου προστασίας των Ευάλωτων Πελατών ........ 280 Κατευθύνσεις για προγράμματα διακανονισμών ............................. 280 Μεθοδολογία Υπολογισμού Ανταλλάγματος ΥΚΩ σε δικαιούχους Κοινωνικού Οικιακού Τιμολογίου .............................................................. 281 Ρυθμιστικές Πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας ............................................................................................................... 283 Ρυθμιστικές πρωτοβουλίες στήριξης καταναλωτών λόγω της πανδημίας COVID-19 ............................................................................................................ 285 Συμμετοχή στην «Ενιαία Ψηφιακή Πύλη» του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης ..................................................................................................... 285 Δημοσίευση στοιχείων για τα μερίδια αγοράς των Προμηθευτών στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα .................................................................................... 285 Τροποποίηση Εγχειριδίου Εκπροσώπησης Μετρητών και Περιοδικής Εκκαθάρισης ........................................................................................................ 286 Βελτίωση πλαισίου αποζημίωσης καταναλωτών για βλάβες «τυχαίας κοπής ουδετέρου» ................................................................................................ 287 Διεθνή ενεργειακά θέματα και δραστηριότητες ......................289 Εισαγωγή .......................................................................................... 289 xxx | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 O Οργανισμός για τη Συνεργασία των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών (ACER) .......................................................................................... 293 H Οργανωτική Δομή του ACER ............................................................. 294 Το Ρυθμιστικό Συμβούλιο του ACER (Board of Regulators) ......... 294 Οι Ομάδες Εργασίας του ACER (ACER Working Groups) ........... 295 Οι Εργασίες του ACER το 2020 ............................................................. 296 Σχετικά με την αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας .................................. 296 Σχετικά με την αγορά Φυσικού Αερίου ........................................... 315 Σχετικά με έργα υποδομών και τα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος ... 318 Η Έκθεση του Οργανισμού για την αγορά ενέργειας το 2019 (Market Monitoring Report) .................................................................................... 318 Η ολοκλήρωση των Ευρωπαϊκών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. ................................................................................................... 320 Ο κανονισμός REMIT ...................................................................... 320 Οι Περιφερειακές Πρωτοβουλίες ..................................................... 321 Περιφερειακές πρωτοβουλίες του ACER για τον ηλεκτρισμό..... 321 Περιφερειακές πρωτοβουλίες του Οργανισμού ACER για το φυσικό αέριο (Gas Regional Initiatives / “GRIs) ........................................................ 322 Πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού πέραν των Περιφερειακών πρωτοβουλιών του Οργανισμού ACER, το έτος 2020 ................................................................. 324 Το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (CEER) .......................................................................................... 328 Οι Εργασίες του CEER το 2020 ............................................................. 328 Σχετικά με την αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας .................................. 329 Ενότητα Φυσικού Αερίου ................................................................ 332 Ενότητα Καταναλωτών .................................................................... 333 Διατομεακά θέματα .......................................................................... 335 Το Ρυθμιστικό Συμβούλιο της Ενεργειακής Κοινότητας (ECRB) .... 337 Ένωση των Ρυθμιστών Ενέργειας της Μεσογείου (Mediterranean Energy Regulators MEDREG) ....................................................................... 342 Άλλες διμερείς και περιφερειακές πρωτοβουλίες της ΡΑΕ ............... 345 Συμμετοχή σε Προγράμματα Διδυμοποίησης ................................... 347 Διοικητικά και Οικονομικά Θέματα .........................................348 Διοικητικά θέματα ............................................................................. 348 Οικονομικά θέματα ............................................................................ 351 Γενικά ...................................................................................................... 351 Οικονομικός απολογισμός έτους 2020 ................................................... 353 Έσοδα ΡΑΕ 2019-2020 .................................................................... 354 Έξοδα ΡΑΕ 2019-2020 .................................................................... 356 xxxi | Σ ε λ ί δ α Δαπάνες για Πάγια ΡΑΕ................................................................... 356 Συνολική Απεικόνιση ....................................................................... 357 Θέματα Τμήματος Προμηθειών Αγαθών και Υπηρεσιών ................. 358 Νομικό πλαίσιο προμηθειών ................................................................... 358 Συναφθείσες συμβάσεις έτους 2020 ....................................................... 359 Ενημερωτικές Δράσεις και Εξωστρέφεια ...............................361 Ημερίδες και Συνέδρια στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ ..... 361 Ημερίδα της ΡΑΕ για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας ......... 361 Ημερίδα της ΡΑΕ: Εφαρμογή των διατάξεων του ν.4685/2020 για την επιβεβαίωση και επικαιροποίηση παλαιών συστημάτων ............................... 364 1ο Διαδικτυακό Συνέδριο για την Ενεργειακή Φτώχεια από το ΕΜΠ και τη ΡΑΕ .......................................................................................................... 365 Ημερίδα της ΡΑΕ για το νέο πληροφοριακό σύστημα των ΑΠΕ ..... 366 Παρουσία της ΡΑΕ στα ΜΜΕ ........................................................ 368 Συμμετοχή της ΡΑΕ σε ημερίδες, συνέδρια, ενεργειακές εκδηλώσεις .......................................................................................... 370 Συντμήσεις ....................................................................................373 Κατάλογος Πινάκων .............................................................................377 Κατάλογος Σχημάτων ...........................................................................380 xxxii | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Ο θεσμικός ρόλος της ΡΑΕ Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) είναι ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή, η οποία συστήθηκε με το ν. 2773/1999, στο πλαίσιο εναρμόνισης με τις Οδηγίες 2003/54/ΕΚ και 2003/55/ΕΚ για τον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο, με κύρια αρμοδιότητά της να εποπτεύει την εγχώρια αγορά ενέργειας, σε όλους τους τομείς της, εισηγούμενη προς τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας και λαμβάνοντας η ίδια μέτρα για την επίτευξη του στόχου της απελευθέρωσης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Ο ρόλος της ΡΑΕ ως εθνικής ρυθμιστικής αρχής ενέργειας αναβαθμίστηκε το 2011, με την επαύξηση και ενίσχυση των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων της σχετικά με τη ρύθμιση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, αρμοδιοτήτων που ανατέθηκαν σε αυτήν κατ’ επιταγήν της Τρίτης Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Δέσμης1, η οποία και ανάγει τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές ενέργειας σε «εγγυητές» της εύρυθμης λειτουργίας των ενεργειακών αγορών. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 4 του ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179/22.08.2011), «[η ΡΑΕ] αποτελεί την εθνική ρυθμιστική αρχή σε θέματα ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, κατά την έννοια των Οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ». 1 Στην Τρίτη Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Δέσμη περιλαμβάνονται: α) η Οδηγία 2009/72 ΕΚ αναφορικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/54/ΕΚ, β) η Οδηγία 2009/73/ΕΚ σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/55/ΕΚ, γ) ο Κανονισμός (ΕΚ) 713/200920 σχετικά με την ίδρυση Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας, δ) ο Κανονισμός (ΕΚ)714/2009 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής. ενέργειας και την κατάργηση του Κανονισμού 1228/2003, και ε) ο Κανονισμός (ΕΚ) 715/ 200921 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου και την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΚ) 1775/
  10. 1|Σελίδα Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4001/2011, η ΡΑΕ διαθέτει αυτοτελή νομική προσωπικότητα, καθώς και διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, υπόκειται δε μόνο σε κοινοβουλευτικό και σε δικαστικό έλεγχο (άρθρο 5 και άρθρο 6 παρ. 1). Ο ρόλος της ΡΑΕ ως εθνική ρυθμιστική αρχή ενέργειας αναβαθμίστηκε από το 2011 και μετά, με την επαύξηση και ενίσχυση των αποφασιστικών αρμοδιοτήτων της σχετικά με τη ρύθμιση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, που της ανατέθηκαν κατ’ επιταγήν της Τρίτης Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Δέσμης, η οποία και ανάγει τις εθνικές Ρυθμιστικές αρχές ενέργειας σε «εγγυητές» της εύρυθμης λειτουργίας των ενεργειακών αγορών. Σύμφωνα με το Κεφάλαιο Γ’ «Αρμοδιότητες της ΡΑΕ», του Α’ Μέρους του Ενεργειακού Νόμου 4001/2011, οι κυριότερες αρμοδιότητες της ΡΑΕ στον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο, αφορούν σε: ➢ Παρακολούθηση και εποπτεία της αγοράς ενέργειας Η ΡΑΕ παρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της εγχώριας αγοράς ενέργειας, εκπονεί μελέτες, συντάσσει, δημοσιεύει και υποβάλλει εκθέσεις, προβαίνει σε συστάσεις, αποφασίζει ή εισηγείται στα αρμόδια όργανα τη λήψη αναγκαίων μέτρων, συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης κανονιστικών και ατομικών πράξεων, ιδίως για την τήρηση των κανόνων του ανταγωνισμού και των ρυθμιστικών υποχρεώσεων που τίθενται με το ν. 4001/2011, την προστασία των καταναλωτών, την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού και την ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, η Αρχή δύναται να εκδίδει μη δεσμευτικές προς τρίτους οδηγίες και κατευθύνσεις, σχετικά με θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της και τον τρόπο άσκησης αυτών, προκειμένου έτσι να διασφαλίζεται η ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου του ενεργειακού νόμου και η πληρέστερη πληροφόρηση των ενδιαφερομένων. ➢ Επίσης, η ΡΑΕ οφείλει να παρακολουθεί το επίπεδο διαφάνειας, συμπεριλαμβανομένων των τιμών χονδρικής, και να διασφαλίζει τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων που ασκούν ενεργειακές δραστηριότητες προς τις υποχρεώσεις τους περί διαφάνειας. 2|Σελίδα ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 ➢ Προστασία των καταναλωτών Η ΡΑΕ ασκεί την εποπτεία της εφαρμογής των μέτρων προστασίας των καταναλωτών, όπως αυτά προσδιορίζονται στο Β’ Μέρος του ν. 4001/
  11. Όσον αφορά καταγγελίες που υποβάλλουν καταναλωτές κατά ενεργειακών επιχειρήσεων, αυτές εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Αρχής μόνο εφ’ όσον απορρέουν από ή αφορούν ζητήματα ρυθμιστικής εποπτείας που προβλέπονται από τον Ενεργειακό Νόμο και εξειδικεύονται στις κανονιστικές αποφάσεις που εκδίδονται κατ’ εξουσιοδότησή του, αλλά όχι ζητήματα διαφορών αμιγώς αστικής ή εμπορικής φύσεως. ➢ Παρακολούθηση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας Η ΡΑΕ παρακολουθεί την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, ιδίως σε σχέση με το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης στην ελληνική αγορά ενέργειας, το επίπεδο της προβλεπόμενης μελλοντικής ζήτησης, το προβλεπόμενο πρόσθετο δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που βρίσκεται υπό προγραμματισμό ή υπό κατασκευή, την ποιότητα και το επίπεδο συντήρησης και αξιοπιστίας των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής, την εφαρμογή μέτρων για την κάλυψη της αιχμής ζήτησης, καθώς και τις συνθήκες της αγοράς ενέργειας σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέου παραγωγικού δυναμικού. Επίσης, παρακολουθεί την υλοποίηση των μέτρων διασφάλισης που λαμβάνονται σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης στην ενεργειακή αγορά. Ειδικά για το φυσικό αέριο, η ΡΑΕ έχει οριστεί ως η Αρμόδια Εθνική Αρχή (Competent Authority) για τη διασφάλιση της εφαρμογής των μέτρων που καθορίζονται στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Ασφάλειας Εφοδιασμού του Φυσικού Αερίου 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου
  12. ➢ Χορήγηση αδειών Η ΡΑΕ αποφασίζει για τη χορήγηση, την τροποποίηση και την ανάκληση των αδειών για την άσκηση ενεργειακών δραστηριοτήτων, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του ενεργειακού νόμου, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης, και λαμβάνοντας υπ’ όψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αιτούντων, την προστασία των καταναλωτών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού. 3|Σελίδα Η ΡΑΕ παρακολουθεί και ελέγχει τον τρόπο άσκησης των δικαιωμάτων που παρέχονται με τις άδειες αυτές, καθώς και την τήρηση των υποχρεώσεων των κατόχων αδειών. ➢ Εποπτεία επί των Διαχειριστών Μεταφοράς Η ΡΑΕ παρακολουθεί την τήρηση των υποχρεώσεων των Ανεξάρτητων Διαχειριστών Μεταφοράς περί ισότιμης πρόσβασης χρηστών στο Σύστημα καθώς και σε πληροφορίες και στοιχεία. • Πιστοποίηση Η ΡΑΕ αποφασίζει σχετικά με την πιστοποίηση επιχειρήσεων φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τα κριτήρια των Ευρωπαϊκών Οδηγιών και του Ενεργειακού Νόμου, προκειμένου οι επιχειρήσεις αυτές να οριστούν ως Διαχειριστές Συστήματος Μεταφοράς, παρακολουθεί δε την από μέρους των Διαχειριστών αυτών διαρκή συμμόρφωσή τους προς τα εν λόγω κριτήρια. Τηρώντας την εμπιστευτικότητα των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, η Αρχή δύναται να ζητεί οποιαδήποτε πληροφορία και στοιχείο από τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και τις επιχειρήσεις που ασκούν οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες παραγωγής ή προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. • Ανάπτυξη Υποδομών και Παρακολούθηση Προγράμματος Ανάπτυξης Η ΡΑΕ αποφασίζει σχετικά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές Μεταφοράς, εξετάζοντας εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης: (α) καλύπτει όλες τις ανάγκες που έχουν προσδιοριστεί, και (β) είναι σύμφωνο προς το αντίστοιχο διακοινοτικό, μη δεσμευτικό, δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης των Συστημάτων Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου που καταρτίζεται σύμφωνα με τους Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς 714/2009 και 715/
  13. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των ως άνω Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, παρακολουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. Δύναται, επίσης, να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με τα ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών. 4|Σελίδα ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 • Χορήγηση εξαίρεσης από υποχρεώσεις παροχής πρόσβασης τρίτων Η ΡΑΕ αποφασίζει σχετικά με τη χορήγηση απαλλαγής τμήματος ή του συνόλου της δυναμικότητας Συστήματος φυσικού αερίου και διασυνδέσεων με Συστήματα Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας άλλων χωρών, από την υποχρέωση παροχής πρόσβασης σε τρίτους ή από την υποχρέωση Ιδιοκτησιακού Διαχωρισμού. Προς το σκοπό αυτό, συνεργάζεται με τις Ρυθμιστικές Αρχές άλλων Κρατών-Μελών, τυχόν τρίτου εμπλεκόμενου κράτους, με τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER), με τα όργανα της Ενεργειακής Κοινότητας και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. ➢ Έγκριση τιμολογίων μη ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων Η ΡΑΕ αποφασίζει τη μεθοδολογία για τον υπολογισμό των τιμολογίων μη ανταγωνιστικών δραστηριοτήτων, καθώς και το ύψος αυτών, κατά τρόπο ώστε τα τιμολόγια αυτά να μην εισάγουν διακρίσεις και να αντικατοπτρίζουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών, λαμβάνοντας υπ’ όψη της την ανάγκη για τη θέσπιση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κινήτρων για τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής, προκειμένου να βελτιώνεται η αποδοτικότητα των δικτύων τους, να προωθείται η ανάπτυξη της αγοράς ενέργειας και η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού. ➢ Παρακολούθηση πρόσβασης στις ενεργειακές διασυνδέσεις Η ΡΑΕ θεσπίζει, παρακολουθεί και εποπτεύει την εφαρμογή των κανόνων πρόσβασης στις διασυνδέσεις, συμπεριλαμβανόμενων των σχετικών τιμολογίων και της μεθοδολογίας υπολογισμού αυτών, του μηχανισμού κατανομής και αποδέσμευσης της δυναμικότητας και διαχείρισης της συμφόρησης, καθώς και της παροχής των υπηρεσιών εξισορρόπησης, της διαδικασίας εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών που αναφύονται κατά την εφαρμογή των ανωτέρω, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Προς τούτο, η Αρχή, ζητά από τους αρμόδιους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς σχετική γνώμη. Για το σκοπό αυτό, συνεργάζεται με τις Ρυθμιστικές Αρχές άλλων χωρών, με τις οποίες υφίσταται ενεργειακή διασύνδεση της χώρας μας. ➢ Λήψη ρυθμιστικών μέτρων για την εύρυθμη λειτουργία των ενεργειακών αγορών Προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή των διατάξεων του ενεργειακού νόμου, ο υγιής ανταγωνισμός και η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, η ΡΑΕ, εφόσον κρίνει 5|Σελίδα απαραίτητο, δύναται να επιβάλει σε επιχειρήσεις που ασκούν ενεργειακές δραστηριότητες συγκεκριμένα μέτρα και υποχρεώσεις. Από όλα τα ανωτέρω, καθίσταται σαφές το ιδιαίτερα εκτεταμένο εύρος αρμοδιοτήτων που έχει η Αρχή, καθώς και ο τεράστιος όγκος του έργου που αυτό συνεπάγεται. Προκειμένου να ασκήσει αποτελεσματικά τις αρμοδιότητές της και να επιτελέσει επιτυχώς το ρυθμιστικό της έργο, με τις διατάξεις του ν.4001/2011 παρέχονται στη ΡΑΕ συγκεκριμένα, πολύ σημαντικά, πρόσθετα εργαλεία, όπως είναι η δυνατότητα συλλογής πάσης φύσεως στοιχείων, διεξαγωγής ερευνών, εξέτασης καταγγελιών και συνακόλουθης επιβολής κυρώσεων, λήψης προσωρινών μέτρων, κ.λπ. Η Ολομέλεια της ΡΑΕ Η Ολομέλεια της ΡΑΕ απαρτίζεται από επτά
(7)Μέλη, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου και δύο
(2)Αντιπροέδρων, τα οποία είναι ανώτατοι κρατικοί λειτουργοί. Κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, τα Μέλη δεν υπόκεινται σε έλεγχο ή εποπτεία από κυβερνητικά ή άλλα διοικητικά όργανα, αλλά δεσμεύονται από το σύνολο των σχετικών διατάξεων του Ενεργειακού Νόμου, έχουν υποχρέωση τήρησης των αρχών της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας, και ενεργούν ανεξάρτητα από οποιοδήποτε οικονομικό συμφέρον. Σύμφωνα με τον ν. 4001/2011, τα Μέλη της ΡΑΕ επιλέγονται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από συγκεκριμένη και διαφανή διαδικασία προκήρυξης, με γνώμονα την επιστημονική τους κατάρτιση, την επαγγελματική τους ικανότητα και την εξειδικευμένη εμπειρία τους στα θέματα αρμοδιότητας της Αρχής, και, στη συνέχεια, προτείνονται για διορισμό στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων. Σε περίπτωση θετικής γνωμοδότησης της Επιτροπής, ο Πρόεδρος και οι δύο
(2)Αντιπρόεδροι διορίζονται στην αντίστοιχη θέση με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, τα δε λοιπά Μέλη διορίζονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα Μέλη της ΡΑΕ εξοπλίζονται με σημαντικές εγγυήσεις προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας. Η περιορισμένη εκ του νόμου θητεία τους (πενταετής), η δυνατότητα ανανέωσης της θητείας αυτής μόνο μια φορά, οι αυστηροί κανόνες ως προς την απαγόρευση οποιασδήποτε σχέσης τους με επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα, τόσο κατά τη διάρκεια, όσο και για δύο
(2)επιπλέον έτη μετά τη λήξη της θητείας τους, καθώς και η μη δυνατότητα ανάκλησης των Μελών κατά τη διάρκεια της θητείας τους, συμβάλλουν σημαντικά στη θεσμική κατοχύρωση, αλλά και στην ουσιαστική ενίσχυση της λειτουργικής ανεξαρτησίας της ΡΑΕ. 6|Σελίδα ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Η Ολομέλεια της ΡΑΕ συνεδριάζει τακτικά, κατά κανόνα σε εβδομαδιαία βάση. Μέσα στο έτος 2020, πραγματοποιήθηκαν σαράντα τρεις
(43)συνεδριάσεις της Ολομέλειας και ελήφθησαν χίλιες πεντακόσιες ενενήντα μία
(1591)αποφάσεις. Η θεματική κατηγοριοποίηση των αποφάσεων της ΡΑΕ εμφανίζεται στο Σχήμα που ακολουθεί: Σχήμα 1-1 Θεματική κατανομή των 1591 αποφάσεων που έλαβε η ΡΑΕ το 2020 7|Σελίδα 1575 Αποφάσεις & 16 Γνωμοδοτήσεις 19704 εισερχόμενα 92 δημόσιες διαβουλεύσεις 5251 εξερχόμενα 7 Μέλη 22 Ειδικοί Επιστήμονες 7 Έμμισθοι Δικηγόροι 30 Διοικητικό προσωπικό 57 με συμβάσεις οριστμενου χρόνου 740 Αδειοδοτήσεις & 93 Δικαστήρια 1297 Βεβαιώσεις Παραγωγού ΑΠΕ 6453 αναφορές καταναλωτών Σχήμα 1-
  1. Η ΡΑΕ το 2020 σε αριθμούς Στελέχωση της Γραμματείας της Αρχής Η επιστημονική και διοικητική υποστήριξη της ΡΑΕ ανατίθεται στη Γραμματεία της, η οποία συστήθηκε με το άρθρο 7 παρ.1 του ν. 2773/
  2. Σύμφωνα με τον ισχύοντα Κανονισμό Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ (Προεδρικό Διάταγμα 139/2001, ΦΕΚ Α’ 121/18.6.2001), η Γραμματεία διαρθρώνεται σε υπηρεσιακές μονάδες, οι οποίες διακρίνονται σε Επιχειρησιακές Μονάδες και σε Μονάδες Υποστήριξης. Η σημερινή στελεχιακή σύνθεση της Αρχής, καθώς και τα θέματα υποστελέχωσης που αυτή αντιμετωπίζει, παρά τον πολλαπλασιασμό των αρμοδιοτήτων της σύμφωνα με το ν. 4001/2011 & το ν. 4414/2016, παρουσιάζονται αναλυτικά στο Κεφάλαιο 8 της παρούσας Έκθεσης. 8|Σελίδα ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Με το άρθρο 20 παρ. 1 του ν. 4622/2019 (ΦΕΚ Α’ 133/7.8.2019) «Επιτελικό Κράτος: οργάνωση, λειτουργία και διαφάνεια της Κυβέρνησης, των κυβερνητικών οργάνων και της κεντρικής δημόσιας διοίκησης», θεσπίζεται ειδικός κανόνας για τις Ανεξάρτητες Αρχές για λόγους διασφάλισης της Ανεξαρτησίας τους. Ειδικότερα προβλέπεται ότι η οργάνωση και λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών καθορίζονται με «Οργανισμούς», οι οποίοι καταρτίζονται, αντικαθίστανται ή τροποποιούνται με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων διοίκησής τους, καταργούμενης κάθε άλλης διάταξης που προβλέπει την έκδοση υπουργικής ή κοινής υπουργικής απόφασης με την οποία καθορίζεται ο Οργανισμός των φορέων αυτών.». Σύμφωνα με την παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου, ρητά περιλαμβάνεται στο περιεχόμενο του Οργανισμού: «… (γ) το σύνολο των οργανικών θέσεων του προσωπικού, η κατανομή αυτών κατά εργασιακή σχέση, κατηγορία, κλάδο και ειδικότητα, καθώς και τα τυπικά προσόντα διορισμού ή πρόσληψης κατά κλάδο και ειδικότητα». Συνεπεία των ανωτέρω, ο Οργανισμός της Αρχής εκδόθηκε με την Απόφαση ΡΑΕ 1282/2019 (ΦΕΚ Β’ 1514/22.04.2020) και τροποποιήθηκε με την Απόφαση 1065/2020 (ΦΕΚ Β’ 2886/17.07.2020) και προσδιόρισε το νέο Οργανόγραμμά της, βάσει του οποίου, η ΡΑΕ διαρθρώνεται σε: (α) Αυτοτελή Γραφεία επιπέδου Διεύθυνσης, (β) Διευθύνσεις, (γ) Τμήματα που εντάσσονται στις Διευθύνσεις και (δ) Αυτοτελή Τμήματααποτελεσματικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών σε πλαίσιο συλλογικότητας. λειτουργία της ΡΑΕ (Σχήμα 1-3). 9|Σελίδα Διεύθυνση Γραφείου Προέδρου Διεύθυνση Γραφείου Τύπου & Δημοσίων Σχέσεων Διεύθυνση Εσωτερικού Ελέγχου Διεύθυνση Μακροχρόνιου Ενεργειακού Σχεδιασμού, ΑΠΕ και Περιβαλλοντικής Πολιτικής •Τμήμα Ενεργειακών Μελετών, Σχεδιασμού και Ασφάλειας Εφοδιασμού •Τμήμα Ενεργειακής Πολιτικής, Στρατηγικής ανάπτυξης ΑΠΕ και Αποθήκευσης Ενέργειας •Τμήμα Ηλεκτρικών Συστημάτων και Διασυνδέσεων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών Διεύθυνση Ρύθμισης και Εποπτείας Ενεργειακών Αγορών Χονδρικής και Διεθνών Διασυνδέσεων •Τμήμα Ρύθμισης Χονδρικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Διασυνδεδεμένου Συστήματος •Τμήμα Ρύθμισης Αγοράς Φυσικού Αερίου και Πετρελαιοειδών •Τμήμα Ρύθμισης Χονδρικής Ενεργειακής Αγοράς Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών •Τμήμα Εποπτείας Αγορών Χονδρικής Διεύθυνση Ρύθμισης και Εποπτείας Ενεργειακών Αγορών Λιανικής •Τμήμα Προστασίας Καταναλωτών •Τμήμα Λιανικών Αγορών Διεύθυνση Ρύθμισης και Εποπτείας Ενεργειακών Υποδομών και Νέων Τεχνολογιών •Τμήμα Ηλεκτρικών Δικτύων & Νέων Τεχνολογιών Ηλεκτρισμού •Τμήμα Υποδομών Φυσικού Αερίου •Τμήμα Ρυθμιστικής Πολιτικής Μονοπωλιακών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Αδειοδοτήσεων και Τήρησης Μητρώων και Αρχείων •Τμήμα Τμήμα Διαχείρισης Αδειοδοτικής Διαδικασίας & Τήρησης Μητρώων και Αρχείων •Τμήμα Αξιολόγησης Αιτήσεων •Τμήμα Παρακολούθησης της Τήρησης Αδειών & Ανακλήσεων Διεύθυνση Νομικής Υπηρεσίας •Τμήμα Δικαστικής Εκπροσώπησης & Νομικής Υποστήριξης της Αρχής •Τμήμα Νομικής Υποστήριξης & Τεκμηρίωσης Αποφάσεων •ΤμήμαΝομικών Θεμάτων Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών Διεύθυνση Ευρωπαϊκών και Διεθνών Θεμάτων •Τμήμα Ευρωπαϊκών Οργανισμών Ρύθμισης •Τμήμα Διεθνών Θεμάτων & Συνεργασιών 10 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Διεύθυνση Ανθρώπινου Δυναμικού & Διοικητικών Υπηρεσιών •Τμήμα Προσωπικού & Διοικητικής Μέριμνας •Τμήμα Γενικού Πρωτοκόλλου & Αρχείου •Τμήμα Τεχνικής Υπηρεσίας Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών •Τμήμα Οικονομικής Διαχείρισης & Λογιστηρίου •Τμήμα Προμηθειών & Παρακολούθησης Έργων Αυτοτελές Τμήμα Πληροφοριακών Συστημάτων & Τυποποίησης Διαδικασιών Αυτοτελές Τμήμα Σχεδιασμού & Διενέργειας Διαγωνιστικών Διαδικασιών Αυτοτελές Τμήμα Γραμματείας Ολομέλειας Σχήμα 1-
  3. Το οργανόγραμμα της ΡΑΕ 11 | Σ ε λ ί δ α Κεφάλαιο 2 Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας Χονδρεμπορική Αγορά Ηλεκτρικής Ενέργειας Γενική περιγραφή της αγοράς Μια ιστορική μεταρρύθμιση έλαβε χώρα στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αρχής γενομένης της 1ης Νοεμβρίου 2020, όπως ορίστηκε με την υπ΄ αριθμ. 1298/2020 Απόφαση ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 4415/07.10.2020) (σχετικά στην Ενότητα 2.1.4.1). Οι συμμετέχοντες στην εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχουν πλέον όλες τις δυνατότητες να δραστηριοποιηθούν σύμφωνα με τις βασικές αρχές του Ευρωπαϊκού Μοντέλου Στόχου (Target Model), το οποίο εφαρμόζεται ήδη σε όλα τα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μεταξύ των δυνατοτήτων αυτών αναφέρονται ενδεικτικά η δυνατότητα σύναψης διμερών συμβάσεων μεταξύ παραγωγών και προμηθευτών, η δυνατότητα διόρθωσης των θέσεών τους και σε ενδοημερήσιο ορίζοντα, η εισαγωγή εργαλείων διαχείρισης ρίσκου και η δημιουργία αξιόπιστων οικονομικών σημάτων για αναγκαίες επενδύσεις. Σκοπός του Μοντέλου αυτού είναι η υιοθέτηση από κάθε κράτος-μέλος των αναγκαίων κανονιστικών κειμένων και ρυθμίσεων για την οργάνωση επιμέρους αγορών ώστε να αποτελέσουν μια ενοποιημένη Ευρωπαϊκή αγορά με πολλαπλές ωφέλειες, όπως ενίσχυση του ανταγωνισμού, αποτελεσματικότερη διαχείριση των διασυνοριακών ροών ενέργειας και σύγκλιση των τιμών. Ο ρόλος της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας υπήρξε καταλυτικός καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας μετάβασης από το μοντέλο που ίσχυε στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από το έτος 2005, ήτοι το Μοντέλο Υποχρεωτικής Κοινοπραξίας, στο Μοντέλο Στόχο, καθότι ήδη από τον Δεκέμβριο του 2011 είχε εκδώσει και αποστείλει στο Υπουργείο Ενέργειας «Οδικό Χάρτη και Σχέδιο Δράσης για την αναδιάρθρωση της εγχώριας χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο 12 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 ολοκλήρωσης της ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το Μοντέλο Στόχο»
  4. Κατόπιν μεταγενέστερων προτάσεων της ΡΑΕ και των αρμόδιων Διαχειριστών και σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, εκδόθηκε ο ν. 4425/2016, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 4512/
  5. Με το ν. 4512/2018 προβλέφθηκε η ίδρυση της «Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε.» (εφεξής «ΕΧΕ Α.Ε.») με τη διαδικασία της απόσχισης και εισφοράς κλάδου από τη ΛΑΓΗΕ Α.Ε, ενώ η τελευταία μετονομάστηκε σε «Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε.» (εφεξής «ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε.»). Οι ως άνω νομοθετικές διατάξεις αφορούν, ιδίως, στην οργάνωση και διαχείριση μίας ή/και περισσότερων Αγορών Ενέργειας (Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας, Αγορές Φυσικού Αερίου, Περιβαλλοντικές Αγορές) ή/και Ενεργειακών Χρηματοπιστωτικών Αγορών, από την ΕΧΕ Α.Ε., η οποία θα λειτουργεί υπό τη μορφή ανώνυμης εταιρείας, κατόπιν των απαιτούμενων εγκρίσεων των αρμοδίων ρυθμιστικών Αρχών, ήτοι της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) και της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (ΕΚ). Σε ό,τι αφορά τις Αγορές Ηλεκτρικής Ενέργειας προβλέπεται συγκεκριμένα η θέσπιση των ακόλουθων αγορών: 1) Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά, 2) Αγορά Επόμενης Ημέρας, 3) Ενδοημερήσια Αγορά και 4) Αγορές Ισχύος και Ενέργειας Εξισορρόπησης. Η πρώτη εξ αυτών λειτούργησε το Μάρτιο του 2020 και οι υπόλοιπες τρεις βραχυπρόθεσμες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργούν πλέον από την 1η Νοεμβρίου
  6. Σε εφαρμογή του ανωτέρω νομοθετικού πλαισίου, η ΡΑΕ ολοκλήρωσε εντός του 2020 το σύνολο των εγκρίσεων, μετά από τις σχετικές εισηγήσεις των ΕΧΕ Α.Ε., ΑΔΜΗΕ Α.Ε., Εταιρείας Εκκαθάρισης Συναλλαγών Χρηματιστηρίου Ενέργειας Α.Ε., με τις οποίες θεσπίστηκε το ρυθμιστικό πλαίσιο για τη λειτουργία των τριών ως άνω βραχυπρόθεσμων αγορών, όπως αναλυτικά αποτυπώνεται στην ενότητα 2.1.4.
  7. Στη συνέχεια παρουσιάζονται συνοπτικά οι τέσσερις επιμέρους αγορές όπως λειτουργούν στο πλαίσιο της υιοθέτησης του Μοντέλου Στόχου στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. α) Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά Η Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά στην Ελλάδα εκκίνησε τη λειτουργία της το Μάρτιο του 2020, με την έγκριση της Ελληνικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς. Η 2 http://oldsite.rae.gr/site/categories_new/about_rae/factsheets/15122011_1.csp?viewMode=normal 13 | Σ ε λ ί δ α οργάνωση και υποστήριξη των συναλλαγών της πραγματοποιείται από την ΕΧΕ Α.Ε., ενώ η εκκαθάριση των συναλλαγών, έχοντας το ρόλο του Κεντρικού Αντισυμβαλλόμενου, πραγματοποιείται από την ATHEXClear, μίας από τις εταιρείες μέλη του Ομίλου Ελληνικών Χρηματιστηρίων. Στo πλαίσιo της Ενεργειακής Χρηματοπιστωτικής Αγοράς (Προθεσμιακή Αγορά) γίνεται η διαπραγμάτευση Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης (ΣΜΕ), τα οποία αφορούν στην ανταλλαγή ηλεκτρικής ενέργειας καθορίζοντας τον χρόνο, την ποσότητα και την τιμή της συναλλαγής και μπορούν να συναφθούν είτε διμερώς (Over-The-Counter), είτε μέσω ενός οργανωμένου Χρηματιστηρίου Ενέργειας (Forward Market). Η προθεσμιακή αγορά αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τους συμμετέχοντες προκειμένου να μετριάσουν την έκθεσή τους στη μεταβλητότητα των τιμών στις αγορές που υπάρχει υποχρέωση φυσικής παράδοσης. β) Αγορά Επόμενης Ημέρας Η Αγορά Επόμενης Ημέρας (Day-Ahead Market) αφορά σε συναλλαγές αγοράς και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας με υποχρέωση φυσικής παράδοσης την ημέρα D. Οι συμμετέχοντες υποβάλλουν προσφορές αγοράς και πώλησης κατά την προηγούμενη ημερολογιακή ημέρα D-1, με σκοπό τη φυσική παράδοση των προϊόντων για κάθε Αγοραία Χρονική Μονάδα της Ημέρας Εκπλήρωσης Φυσικής Παράδοσης D. Στο πλαίσιο της Αγοράς Επόμενη Ημέρας δηλώνονται επίσης οι ποσότητες ενέργειας όπως προκύπτουν από τις διμερείς συμβάσεις και την Προθεσμιακή Αγορά του ΕΧΕ για τα προϊόντα με υποχρέωση φυσικής παράδοσης. γ) Ενδοημερήσια Αγορά Στο πλαίσιο της Ενδοημερήσιας Αγοράς (Intra-Day Market) οι συμμετέχοντες έχουν την ευκαιρία να υποβάλλουν προσφορές αγοράς και πώλησης κατά την ημέρα φυσικής παράδοσης D. Στην Ενδοημερήσια Αγορά υλοποιούνται τρεις Ενδοημερήσιες Δημοπρασίες (Local Intraday Auctions, LIDAs). Η Ενδοημερήσια Αγορά αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για τους συμμετέχοντες, καθώς τους παρέχει τη δυνατότητα να διορθώνουν τις θέσεις τους μετριάζοντας τις αποκλίσεις της πραγματικής παραγωγής/ζήτησης σύμφωνα με τις συνθήκες που επικρατούν πλησιέστερα στον πραγματικό χρόνο παράδοσης. δ) Αγορά Εξισορρόπησης Σκοπός της Αγοράς Εξισορρόπησης είναι η διόρθωση της ανισορροπίας μεταξύ παραγωγής και ζήτησης σε πραγματικό χρόνο, διατηρώντας την αδιάλειπτη παροχή ενέργειας από το σύστημα στα προβλεπόμενα ποιοτικά χαρακτηριστικά και λαμβάνοντας υπόψη τα προγράμματα αγοράς των συμμετεχόντων στις προηγούμενες αγορές. Η Αγορά Εξισορρόπησης (Balancing Market) διακρίνεται σε: Αγορά Ισχύος 14 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Εξισορρόπησης, Αγορά Ενέργειας Εξισορρόπησης και διαδικασία Εκκαθάρισης Αποκλίσεων. Στην ελληνική Αγορά Εξισορρόπησης υιοθετείται το μοντέλο της κεντρικής κατανομής (Central Dispatch) των μονάδων από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ (ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) μέσω της εκτέλεσης Διαδικασιών Ενοποιημένου Παραγραμματισμού (ΔΕΠ). Οι Συμμετέχοντες στην αγορά Εξισορρόπησης χαρακτηρίζονται είτε ως εκπρόσωποι Οντοτήτων Υπηρεσιών Εξισορρόπησης (Balancing Service Providers) είτε ως εκπρόσωποι Οντοτήτων με Ευθύνη Εξισορρόπησης (Balancing Responsible Parties). Οι Πάροχοι Υπηρεσιών Εξισορρόπησης στο πλαίσιο της συμμετοχής τους στην Αγορά Εξισορρόπησης δύνανται να υποβάλλουν τις παρακάτω προσφορές για τις Οντότητες Υπηρεσιών Εξισορρόπησης που εκπροσωπούν: α) Ανοδικές και καθοδικές Προσφορές Εφεδρείας Διατήρησης Συχνότητας (ΕΔΣ) β) Ανοδικές και καθοδικές Προσφορές Χειροκίνητης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας (χΕΑΣ) γ) Ανοδικές και καθοδικές Προσφορές Αυτόματης Εφεδρείας Αποκατάστασης Συχνότητας (αΕΑΣ) δ) Ανοδικές και καθοδικές Προσφορές Ενέργειας Εξισορρόπησης Η διαδικασία Εκκαθάρισης Αποκλίσεων αφορά στον μηχανισμό οικονομικής εκκαθάρισης για την επιβολή χρεώσεων ή την καταβολή πληρωμών στα Συμβαλλόμενη Μέρη με Ευθύνη Εξισορρόπησης για τις Αποκλίσεις τους. Δυναμική της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας Η αξιολόγηση της δυναμικής της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας είναι ένα πολυδιάστατο θέμα και απαιτεί την εξέταση ενός μεγάλου αριθμού παραγόντων. Από τα στοιχεία της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., που αναφέρονται στη μετρούμενη κατανάλωση ενέργειας στο όριο Συστήματος και Δικτύου, προκύπτει ότι η ζήτηση σημείωσε το 2020 μείωση κατά 5,7% συγκριτικά με το 2019 (κατά το 2019 είχε σημειώσει αύξηση κατά 1,24% συγκριτικά με το 2018). Όσον αφορά στην υψηλή τάση, συνεχίζεται η καθοδική πορεία του προηγούμενου έτους με τη ζήτηση στο έτος 2020 σε σχέση με το 2019 να σημειώνει πτώση 7,68% έναντι 4,73% του 2019 σε σχέση με το
  8. Αξίζει δε να αναφερθεί ότι η μεγαλύτερη πτώση στη ζήτηση στην υψηλή τάση σε σχέση με το προηγούμενο έτος σημειώνεται το μήνα Απρίλιο και είναι της τάξης του 23,58%. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση των πελατών υψηλής τάσης τον μήνα Απρίλιο 2020 15 | Σ ε λ ί δ α διαμορφώθηκε στις 457GWh έναντι των 598GWh του Απριλίου 2019 αντικατοπτρίζοντας και την υψηλή μείωση 35,4% που σημείωσε ο Γενικός Δείκτης Κύκλου Εργασιών στη Βιομηχανία του μηνός Απριλίου 2020 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2019, σύμφωνα και με τα στοιχεία που δημοσίευσε η ΕΛΣΤΑΤ
  9. Τη γενικευμένη καθοδική πορεία της ζήτησης στο Σύστημα και στην Υψηλή Τάση ακολουθεί και η ζήτηση στο Δίκτυο Διανομής που παρουσίασε μείωση 3,4% σε σχέση με το 2019, ενώ το προηγούμενο έτος είχε σημειώσει αύξηση 2,8% σε σχέση με το
  10. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μείωση που παρουσιάστηκε το 2020 (3,4%) είναι σχεδόν διπλάσια από αυτήν που σημειώθηκε το 2018 σε σχέση με το 2017 (1,6%). Επισημαίνεται, ότι η ζήτηση του δικτύου διανομής με βάση τα μηνιαία δελτία που δημοσιεύονται από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε., περιλαμβάνει τη ζήτηση στους Υ/Σ ορίων Συστήματος-Δικτύου και την εκτίμηση ζήτησης που καλύπτεται από μονάδες παραγωγής συνδεδεμένες στο Δίκτυο. Η ζήτηση στο Δίκτυο τον Ιούνιο του 2020 παρουσίασε σημαντική μείωση (κατά 13,1%) σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019 που η ζήτηση του Δικτύου ήταν αυξημένη κατά 6% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του
  11. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας4 η ζήτηση στη Χαμηλή Τάση σημείωσε πτώση 18,45% ενώ η ζήτηση στη Μέση Τάση σημείωσε πτώση 22,08%. Η μείωση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας τον Ιούνιο του 2020 οφείλεται κυρίως στη μείωση της οικονομικής δραστηριότητας (αναστολή λειτουργίας τουριστικών και άλλων επιχειρήσεων) το μήνα αυτό. Θετικό πρόσημο σημείωσε η ζήτηση στο Δίκτυο κατά τους μήνες Μάρτιο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο 2020 (0,3%, 1,2% και 2,7% αντίστοιχα) σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του προηγούμενου έτους. Στο Σχήμα 2-1 απεικονίζονται οι μηνιαίες διακυμάνσεις της «πραγματικής», ως άνω, κατανάλωσης, υιοθετώντας την αναπροσαρμογή για τις εγχύσεις ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στο Δίκτυο, όπως αυτές εμφανίζονται στο μηνιαίο Δελτίο Ενέργειας της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για τον μήνα Δεκέμβριο του
  12. Επισημαίνεται ότι η κατανάλωση στο Διασυνδεμένο Σύστημα το 2020 (εξαιρουμένης της άντλησης) μειώθηκε, συγκριτικά με το 2019, κατά 4,16% και πιο συγκεκριμένα, από 52,1 TWh σε 49,93 TWh (έναντι 51,46 TWh το 2018, 51,93 TWh το 2017 και 51,21 TWh το 2016). 3 4 https://www.statistics.gr/documents/20181/3fd71dec-a0ae-bd6f-33b7-7314779f8d6a Μηνιαίο Δελτίο Συστήματος Συναλλαγών ΗΕΠ, Ιούνιος
  13. 16 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Μηνιαία Διακύμανση Ζήτησης 5000 GWh 4500 4000 3500 3000 "Πραγματική" Κατανάλωση 2020 (GWh) Κατανάλωση στα Όρια του Συστήματος Σχήμα 2-
  14. Μηνιαία διακύμανση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά το έτος 2020 Είναι αξιοσημείωτο ότι η πραγματική κατανάλωση εμφάνισε πολύ έντονη μείωση, ποσοστιαία σε μηνιαία βάση, τον Ιούνιο του 2020 (13,5%, σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019).. Αντίθετα, αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης ίση με 2,03% παρατηρήθηκε τον Νοέμβριο του 2020 σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του
  15. Η αιχμιακή ζήτηση του Ιουλίου 2020 (συνολική ζήτηση, λαμβάνοντας υπόψη την άντληση, και την εκτιμώμενη ζήτηση στο δίκτυο διανομής που καλύπτεται από την παραγωγή του δικτύου) σημειώθηκε στις 31.07.2020, την 15η ώρα κατανομής, με τιμή5 9.547 MW έναντι 9.634 MW τον Ιούλιο 2019 την 14η ώρα κατανομής. Η τιμή αυτή συνιστά το ετήσιο μέγιστο. Παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανά καύσιμο Η εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ανήλθε σε 41,21 TWh, έναντι 42,23 TWh το 2019 παρουσιάζοντας μείωση 2,41%. Σε ό,τι αφορά την παραγωγή ανά τεχνολογία/καύσιμο: α) H λιγνιτική παραγωγή εμφάνισε για μια ακόμη χρονιά σημαντική μείωση της τάξεως του 45,06% (4694 GWh), σε συνέχεια της μείωσης που είχε σημειώσει το 2019 κατά 30,12% (4489 GWh) σε σχέση με το
  16. Συγκεκριμένα, ανήλθε σε 5 Από Μηνιαίο Δελτίο Ενέργειας ΑΔΜΗΕ Ιουλίου 2020 σελ
  17. 17 | Σ ε λ ί δ α 5,72 TWh, έναντι 10,42 TWh το προηγούμενο έτος. β) H παραγωγή από φυσικό αέριο ανήλθε στις 17,81 TWh έναντι 16,23 TWh το 2019, εμφανίζοντας αύξηση 9,74%. γ) Η υδροηλεκτρική παραγωγή σημείωσε μείωση και το έτος 2020 κατά 13,8%, στις 2,9 TWh το 2020 απο 3,36 TWh το
  18. δ) Η παραγωγή από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ συνέχισε την ανοδική πορεία του προηγούμενου έτους και ανήλθε σε 14,77 TWh, σημειώνοντας αύξηση ίση με 20,9% σε σχέση με το
  19. Στο Σχήμα 2-2 απεικονίζεται η μηνιαία διακύμανση της πραγματικής παραγωγής ανά τεχνολογία, αποτυπώνοντας τις εποχικές μεταβολές της ζήτησης καθώς και την επίδραση στοχαστικών παραγόντων. Μηνιαία Παραγωγή ανά Τεχνολογία 2500 2000 GWh 1500 1000 500 0 Ιανουάριος ΦεβρουάριοςΜάρτιος Απρίλιος Λιγνιτικά Μάιος Ιούνιος Ιούλιος Αύγουστος Σεπτέμβριος ΟκτώβριοςΝοέμβριοςΔεκέμβριος Φυσικό αέριο Υδροηλεκτρικά ΑΠΕ Σχήμα 2-
  20. Μηνιαία παραγωγή ανά τεχνολογία κατά το έτος 2020 Εν γένει, η λιγνιτική παραγωγή παρουσίασε μια εξέλιξη με πολύ έντονες διακυμάνσεις, μεταξύ 207 και 1030 GWh σε μηνιαία βάση. Η μικρότερη τιμή της λιγνιτικής παραγωγής σημειώθηκε τον Ιούνιο, ενώ η υψηλότερη τιμή σημειώθηκε τον Ιανουάριο, ακολουθώντας την υψηλή ζήτηση. Η παραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου εμφάνισε επίσης μεταβλητότητα το 2020, με μηνιαία επίπεδα μεταξύ 1060 GWh (τον Απρίλιο) και 2024 GWh (τον Ιούλιο), ωστόσο μικρότερη από την αντίστοιχη του
  21. 18 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Η υδροηλεκτρική παραγωγή παρουσίασε μείωση σε σχέση με αυτήν του 2019, ενώ κυμάνθηκε μεταξύ 129 GWh τον Φεβρουάριο και 377 GWh τον Ιούλιο 2020, παρουσιάζοντας μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε σχέση με την περσινή χρονιά. Μεγαλύτερη μεταβλητότητα σε σχέση με το 2019 παρουσίασε επίσης η παραγωγή από ΑΠΕ (μεταξύ 1079 GWh τον Ιούνιο και 1470 GWh τον Σεπτέμβριο του 2020). Το ισοζύγιο των διασυνδέσεων εμφάνισε το 2020 μείωση κατά 10,88% σε σχέση με το 2019 και διαμορφώθηκε σε 8,86 TWh το 2020 έναντι 9,94 TWh το
  22. Η μεταβλητότητα του ισοζυγίου των διασυνδέσεων ήταν σημαντική, με τη μικρότερη τιμή να σημειώνεται τον Δεκέμβριο 2020 (258,05 GWh) και την υψηλότερη τιμή τον Μάρτιο 2020 (1126,46 GWh). Εξέλιξη Ισοζυγίου Διασυνδέσεων: 2019, 2020 1400 1200 1000 2019 2020 GWh 800 600 400 200 0 Σχήμα 2-
  23. Μηνιαία εξέλιξη ισοζυγίου διασυνδέσεων κατά τα έτη 2019 και 2020 19 | Σ ε λ ί δ α Μερίδια αγοράς στην ηλεκτροπαραγωγή Κατά το 2020 η εγκατεστημένη ισχύς της χώρας εμφάνισε αύξηση σε σχέση με το 2019 (19407 MW έναντι 18330 MW). Συγκεκριμένα, η αλλαγή αυτή προέρχεται από την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των μονάδων ΑΠΕ από 6355 σε 7120 MW καθώς και των μονάδων φυσικού αερίου από 4900 σε 5211 MW
  24. Σε επίπεδο ισχύος, το μερίδιο της ΔΕΗ επί του συνόλου των συμβατικών τεχνολογιών (πλην ΑΠΕ) εμφάνισε άνοδο από 71,8% το 2019 σε 72,49 % το 2020, ενώ το μερίδιο της ισχύος των συμβατικών τεχνολογιών της ΔΕΗ ως προς το σύνολο της ισχύος, συμπεριλαμβανομένων και των ΑΠΕ, μειώθηκε από 46,9% το προηγούμενο έτος σε 45,9% το
  25. Στο διασυνδεδεμένο σύστημα, η συνολική ισχύς των μονάδων φυσικού αερίου συνεχίζει και το 2019 να υπερβαίνει την αντίστοιχη ισχύ των λιγνιτικών μονάδων. Πιο αναλυτικά, η εγκατεστημένη ισχύς κατά το 2020 επιμερίζεται μεταξύ τεχνολογιών και εταιρειών παραγωγής όπως απεικονίζεται στα σχήματα που ακολουθούν: Εγκατεστημένη ισχύς (ΜW) 7.120 37% 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 - 3.904 20% Λιγνιτικές Μονάδες 5.212 27% 3.171 16% Μονάδες Υδροηλεκτρικές Φυσικού Αερίου Μονάδες ΑΠΕ Σχήμα 2-
  26. Εγκατεστημένη ισχύς μονάδων στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα ανά καύσιμο για το έτος 2020 6 Η διαφορά στις τιμές μεταξύ 2019 και 2020 ως προς την εγκατεστημένη ισχύ των μονάδων φυσικού αερίου προκύπτει ως αποτέλεσμα της επικαιροποιημένης ισχύος του θερμικού σταθμού φυσικού αερίου Μεγαλόπολη 5, της ΔΕΗ Α.Ε., που έχει εισαχθεί πλέον με την εγκαταστημένη ισχύ αυτού, ήτοι 811 MW, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του άρθρου 104 του ν.4685/2020 (Α’92). Με την εν λόγω διάταξη καταργήθηκε η παράγραφος 10 του άρθρου 3 του ν. 4533/2018 (Α’ 75) σύμφωνα με την οποία η αποδιδόμενη ισχύς του θερμικού σταθμού Μεγαλόπολη 5 δεν μπορούσε να υπερβεί τα 500 MW ανεξαρτήτως της εγκατεστημένης ισχύος αυτού. . 20 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Εγκατεστημένη ισχύς Πλην ΑΠΕ (ΜW) Φ.Α. OCGT ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε. 147 ; 1,2% Φ.Α. CCGT ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. 767 ; 6,24% Φ.Α. CCGT ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER Α.Ε. 433 ; 3,53% Φ.Α. CCGT ΗΡΩΝ ΙΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. 422 ; 3,44% Φ.Α. CCGT ELPEDISON ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. 810 ; 6,59% Φ.Α. CCGT ΔΕΗ Α.Ε. 2632 ; 21,42% ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΔΕΗ Α.Ε. 3171 ; 25,81% ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΛΙΤΗΣ Α.Ε. 289 ; 2,35% ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ Α.Ε. 511 ; 4,16% ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΔΕΗ Α.Ε. 3104 ; 25,26% 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 Σχήμα 2-
  27. Εγκατεστημένη ισχύς μονάδων στο Διασυνδεδεμένο ανά παραγωγό και τεχνολογία (πλην ΑΠΕ), το έτος 2020 Αναφορικά με την ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τα μερίδια των μεγαλύτερων εταιρειών παραγωγής διαμορφώθηκαν το 2019 όπως απεικονίζεται στο Σχήμα 2-
  28. Μερίδια Παραγόμενης Ενέργειας Πλην ΑΠΕ (GWh) ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΑΕ 3301 ; 12,09% ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΛΙΤΗΣ Α.Ε. 728,6 ; 2,67% ΛΙΓΝΙΤΙΚΗ ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗΣ Α.Ε. 964 ; 3,53% ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER Α.Ε. 2247,8 ; 8,23% ΗΡΩΝ ΙΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Α.Ε. 1214,1 ; 4,45% ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε. 53,2 ; 0,19% ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. 15499,5 ; 56,76% ELPEDISON Α.Ε. 3299,1 ; 12,08% 0 5000 10000 15000 20000 Σχήμα 2-
  29. Ποσοστό (%) επί της παραγόμενης ενέργειας, ανά παραγωγό και τεχνολογία (πλην ΑΠΕ), στο αντίστοιχο σύνολο ενέργειας, κατά το έτος 2020 Ο δείκτης συγκέντρωσης της αγοράς HHI (Herfindahl index), ο οποίος ορίζεται ως το άθροισμα των τετραγώνων των μεριδίων των μεγαλύτερων εταιρειών στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σημείωσε αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος 21 | Σ ε λ ί δ α φτάνοντας στο 4343, από 3550 το
  30. Για το έτος 2020, ο δείκτης αυτός υπολογίστηκε λαμβάνοντας υπόψη συνολικά το μερίδιο της ΔΕΗ Α.Ε., συμπεριλαμβανομένων των μεριδίων των θυγατρικών αυτής, Λιγνιτική Μελίτης Α.Ε. και Λιγνιτική Μεγαλόπολης Α.Ε. δεδομένου ότι δεν τελεσφόρησε ο διαγωνισμός για την πώληση αυτών. Ο ίδιος δείκτης, αν υπολογιστεί ως προς τα μερίδια της ισχύος, εμφανίζει τιμή 6350 το 2020 έναντι 5290 το
  31. Εξέλιξη των τιμών κατά το έτος 2020 Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζεται η εξέλιξη των τιμών των βραχυπρόθεσμων αγορών χονδρικής διακριτά κατά την χρονική περίοδο 1.1.2020 έως 31.10.2020, όπως διαμορφώθηκε από τον Ημερήσιο Ενεργειακό Προγραμματισμό (ΗΕΠ) και κατά την χρονική περίοδο 1.11.2020 έως 31.12.2020, όπως διαμορφώθηκε στο πλαίσιο των νέων αγορών του ν. 4425/2016, μετά δηλαδή την εφαρμογή του Μοντέλου Στόχου. Και τούτο καθότι η βάση προσδιορισμού των τιμών αυτών είναι διαφορετική και μη άμεσα συγκρίσιμη. Συγκεκριμένα, ο προσδιορισμός της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ) στο πλαίσιο του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού (ΗΕΠ) είναι αποτέλεσμα μιας σύνθετης αλγοριθμικής εφαρμογής (βελτιστοποίηση αντικειμενικής συνάρτησης) που επιδιώκει την ελαχιστοποίηση του κόστους κατανομής των μονάδων παραγωγής, λαμβάνοντας υπόψη τα τεχνικά στοιχεία που διέπουν τη λειτουργία τους και τη λειτουργία του Συστήματος. Σε αντιδιαστολή, ο καθορισμός της τιμής εκκαθάρισης αγοράς στο πλαίσιο της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς, γίνεται καθαρά βάσει της οικονομικής αξίας των υποβληθεισών προσφορών ενέργειας, μη λαμβάνοντας υπόψη τεχνικά χαρακτηριστικά των μονάδων παραγωγής και του Συστήματος. Ως εκ τούτου, και προς αποφυγή άτοπων συγκρίσεων, κρίνεται σκόπιμο να παρουσιαστούν οι τιμές της χονδρεµπορικής αγοράς διακριτά για κάθε μοντέλο λειτουργίας της αγοράς εντός του
  32. Εξέλιξη της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ) Η μέση Οριακή Τιμή Συστήματος (ΟΤΣ) κατά το έτος 2020 διαμορφώθηκε στα 42,94€/MWh, καταγράφοντας μείωση 34,04% συγκριτικά με την μέση καταγεγραμμένη ΟΤΣ για το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους (01/01/2019-31/10/2019). Εστιάζοντας στις μηνιαίες διακυμάνσεις της ΟΤΣ, οι οποίες απεικονίζονται στο Σχήμα 2-7, η ΟΤΣ κατά το 2020 κυμάνθηκε μεταξύ 28,51€/MWh τον Απρίλιο και 58,38€/MWh τον Ιανουάριο. Εν γένει, η μεταβολή της μέσης ΟΤΣ 22 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 συγκριτικά με τα επίπεδα του 2019 κυμαίνεται σε μηνιαία βάση μεταξύ -47,5% τον Απρίλιο και -22,46% τον Ιανουάριο. Σχήμα 2-
  33. Μηνιαία διακύμανση της μέσης ΟΤΣ για τα έτη 2019 και 2020 Στο Σχήμα 2-8 παρουσιάζεται η καμπύλη διάρκειας της ΟΤΣ κατά το 2020 συγκριτικά με το 2019 για το διάστημα των μηνών Ιανουαρίου-Οκτωβρίου. Η ΟΤΣ παραμένει σε επίπεδα κάτω των 75€/MWh για το 97% των ωρών και κάτω των 55€/MWh για το 82% των ωρών, έναντι 87% και 10% αντίστοιχα για το
  34. Αναφορικά με ακραίες ωριαίες τιμές, η μέγιστη ΟΤΣ ορίστηκε την 1η ώρα της 3ης Ιουλίου ίση με 150,05€/MWh. Ο αριθμός των μηδενικών τιμών στις ώρες κατανομής κατά το 2020 αυξήθηκαν σε 18 έναντι 9 κατά το αντίστοιχο διάστημα του
  35. 23 | Σ ε λ ί δ α Σχήμα 2-
  36. Καμπύλη διάρκειας της Οριακής Τιμής Συστήματος για τους μήνες Ιανουάριος-Οκτώβριος κατά τα έτη 2019 και 2020 Στον επόμενο πίνακα παρουσιάζεται πώς καθορίστηκε η ΟΤΣ κατά το διάστημα 01/01/2020 – 31/10/2020, έναντι του αντίστοιχου χρονικού διαστήματος του
  37. Αξιοσημείωτος είναι ο διπλασιασμός του ποσοστού των ωρών που όρισαν ΟΤΣ οι εισαγωγές, ο τριπλασιασμός του ποσοστού των ωρών που όρισαν ΟΤΣ οι εξαγωγές, καθώς και η σημαντική μείωση του ποσοστού των ωρών που όρισαν ΟΤΣ τιμή οι λιγνιτικές μονάδες (4,1% έναντι 18.9%). Ποσοστό ωρών που καθόρισε την ΟΤΣ (%) 2019 2020 Μονάδες Φυσικού Αερίου 58,5 53,6 Λιγνιτικές Μονάδες 18,9 4,1 Υδροηλεκτρικά 5,2 1,4 Εισαγωγές 12,1 24,9 Εξαγωγές 4,8 16,0 Πίνακας 2-
  38. Πώς καθορίστηκε η ΟΤΣ τους μήνες Ιανουάριο-Οκτώβριο 2019 και 2020 Στο Σχήμα 2-9 απεικονίζεται ο κυλιόμενος μηνιαίος μέσος όρος της ΟΤΣ, υπολογισμένος σε ημερήσια βάση, καθώς και για ενδοημερήσια χρονικά διαστήματα, και ειδικότερα: α) φορτίο βάσης (00:00-24:00), β) αιχμιακό φορτίο (08:00-20:00) και γ) μη αιχμιακό φορτίο (00:00-08:00 & 20:00-24:00). 24 | Σ ε λ ί δ α ΕΚΘΕΣΗ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΩΝ 2020 Σχήμα 2-
  39. Κυλιόμενος μηνιαίος μέσος όρος τριάντα ημερών για την ΟΤΣ κατά το διάστημα 01/01/202031/10/2020 Εξέλιξη των τιμών εκκαθάρισης Αγοράς Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας Αγοράς Στο Σχήμα 2-10 παρουσιάζονται οι τιμές εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας καθώς και οι τιμές εκκαθάρισης των τριών Τοπικών Δημοπρασιών στο πλαίσιο της Ενδοημερήσιας Αγοράς (LIDAs). Πιο αναλυτικά: • Για τον μήνα Νοέμβριο οι μέσες τιμές εκκαθάρισης στις διαδοχικές επιλύσεις των σχετικών αγορών διαμορφώθηκαν σε 52,66€/MWh, 53,21€/MWh, 51,84€/MWh και 56,03€/MWh για την Αγορά Επόμενης Ημέρας και τις τρεις Ενδοημερήσιες Τοπικές Δημοπρασίες αντίστοιχα. Η μέση τιμή εκκαθάρισης αγοράς στην δεύτερη Τοπική Ενδοημερήσια Δημοπρασία μειώνεται κατά -3% συγκριτικά με την μέση τιμή στην πρώτη Τοπική Ενδοημερήσια Δημοπρασία και τέλος, η μέση τιμή εκκαθάρισης αγοράς στην τρίτη Τοπική Ενδοημερήσια Δημοπρασία αυξάνεται κατά 8% συγκριτικά με τη μέση τιμή στη δεύτερη Τοπική Ενδοημερήσια Δημοπρασία. • Για τον μήνα Δεκέμβριο οι μέσες τιμές εκκαθάρισης στις διαδοχικές επιλύσεις των σχετικών αγορών διαμορφώθηκαν σε 58,93€/MWh, 60,26€/MWh, 59,09€/MWh και 54,98€/MWh για την Αγορά Επόμενης Ημέρας και τις τρεις Ενδοημερήσιες Τοπικ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.