Ανακοίνωση σχετικά με το «Ενημερωτικό σημείωμα της Αρχής σχετικά με την κερδοφορία όλων των ενεργών εταιριών στις αγορές προμήθειας ηλεκτρικής ενέργει

Για την πλήρη ενημέρωση της αγοράς, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας δημοσιοποιεί: Το «Ενημερωτικό σημείωμα για την κερδοφορία των μη καθετοποιημένων εταιριών στις αγορές προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου», το οποίο εστάλη στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις 15 Ιουνίου 2022, το οποίο συμπληρώνει το «Ενημερωτικό σημείωμα για την κερδοφορία καθετοποιημένων εταιριών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου» που κατατέθηκε στις 6 Μαΐου 2022 στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και κοινοποιήθηκε στην Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής των Ελλήνων. Υπενθυμίζεται ότι στο υλικό, έχει προστεθεί: Η τοποθέτηση του Προέδρου της Αρχής Αναπλ. Καθηγητή Αθανάσιου Δαγούμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας Τοποθέτηση προέδρου Η δευτερολογία του Προέδρου της Αρχής Αναπλ. Καθηγητή Αθανάσιου Δαγούμα στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας Δευτερολογία προέδρου ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΜΗ ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Με το από 6 Μαΐου 2022 «Ενημερωτικό Σημείωμα για την κερδοφορία καθετοποιημένων εταιριών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου», η Αρχή ανταποκρίθηκε στην υπ’ αριθμ. πρωτ. 42163/4067/28.04.2022 επιστολή του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με την οποία ζητήθηκε: α) ανάλυση των οικονομικών αποτελεσμάτων του έτους 2021 των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει των στοιχείων εκ της συμμετοχής τους στην χονδρεμπορική αγορά, β) σύγκριση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών των ετών 2019-2020, για το σκέλος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και γ) αποτύπωση των οικονομικών αποτελεσμάτων των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για τα έτη 2019-

1. Στο εν λόγω σημείωμα, η ΡΑΕ: α) Ανέπτυξε αναλυτική μεθοδολογία για τον υπολογισμό του μεικτού περιθωρίου κέρδους για τη δραστηριότητα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, η οποία αφορά τους μήνες Οκτώβριος 2021-Μάρτιος
2. Στη βάση της εν λόγω μεθοδολογίας, παρουσιάστηκαν τα εξαγόμενα αποτελέσματα. β) Αποτύπωσε τα βασικά μεγέθη των οικονομικών καταστάσεων (P&L) των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας που δραστηριοποιούνται και στην αγορά προμήθειας (ήτοι ΔΕΗ, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ELPEDISON, ΗΡΩΝ), διακριτά ανά δραστηριότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και προμήθειας φυσικού αερίου, για τα έτη
3. Στο παρόν συμπληρωματικό σημείωμα, συνοψίζονται τα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων των λοιπών εταιρειών που δραστηριοποιήθηκαν στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου τα έτη 2019-2021 (για λόγους συγκρισιμότητας, επαναλαμβάνονται τα στοιχεία των τεσσάρων εταιρειών που είχαν αποτυπωθεί στο αρχικό σημείωμα). Οι ενεργοί προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου παρουσιάζονται στους πίνακες του Παραρτήματος
4. Παρόλο που ορισμένοι προμηθευτές δεν έχουν ανταποκριθεί πλήρως στα 1 αιτήματα της Αρχής για υποβολή όλων των αιτηθέντων στοιχείων1, τα στοιχεία που παρατίθενται αποτυπώνουν πλήρως την εικόνα των αγορών, καθώς οι εταιρείες που περιλαμβάνονται εκπροσωπούν άνω του 99,5% της κατανάλωσης στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Τα στοιχεία αυτά συλλέγονται παγίως από την Αρχή ανά εξάμηνο, στη βάση των αρμοδιοτήτων της εκ του ενωσιακού και του εθνικού πλαισίου για την εποπτεία των ενεργειακών αγορών, ιδίως ως προς τη διαμόρφωση των τιμών, τις συνθήκες ανταγωνισμού και εύρυθμης λειτουργίας, καθώς και την τυχόν εμφάνιση καταχρηστικών πρακτικών. Τα εν λόγω στοιχεία έχουν υποβληθεί στην Αρχή από τις ίδιες τις εταιρείες. Πέραν του γενικού ελέγχου πληρότητας και συνέπειας των δεδομένων, στις περιπτώσεις που υπάρχουν δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις στις οποίες γίνεται σαφής αποτύπωση διακριτά των δραστηριοτήτων της προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και της προμήθειας φυσικού αερίου, έχει λάβει χώρα έλεγχος έναντι των στοιχείων αυτών. Επισημαίνεται τέλος ότι από τις εταιρείες που περιλαμβάνονται στην προμήθεια φυσικού αερίου, οι εταιρείες ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε., ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS Α.Ε. και ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ ΕΛΛΑΣ Α.Ε. δραστηριοποιούνται ιδίως στην χονδρεμπορική αγορά, ήτοι εισάγουν και προμηθεύουν κατά κύριο λόγο τους λοιπούς προμηθευτές φυσικού αερίου και όχι απευθείας τελικούς πελάτες. Η τελευταία προμηθεύει κατά κύριο λόγο το διυλιστήριο του ομίλου (αυτοπρομηθευόμενος). Όπως αποτυπώνεται στα συνοπτικά αποτελέσματα του πίνακα που ακολουθεί:
5. Όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιήθηκαν στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας το 2021 εμφάνισαν ζημίες, καθώς απορρόφησαν μέρος της αύξησης των τιμών της χονδρεμπορικής αγοράς, ιδίως εξαιτίας των συμβάσεων με τελικούς πελάτες που προϋπήρχαν της ενεργειακής κρίσης.
6. Η πλειονότητα των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας σημείωνε ήδη ζημίες κατά τα έτη 2019 και
7. Σημαντικό περιθώριο κέρδους είχε και τα δύο έτη η δεσπόζουσα επιχείρηση, ΔΕΗ Α.Ε..
8. Η εξαγωγή συμπερασμάτων στην λιανική αγορά του φυσικού αερίου είναι εξαιρετικά δυσχερής, καθώς παρατηρούνται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των εταιρειών ως προς το περιθώριο κέρδους.
9. Οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται κατά κύριο λόγο στην χονδρεμπορική αγορά του φυσικού αερίου έχουν θετικό περιθώριο κέρδους. Αξίζει να σημειωθεί η σημαντική αύξηση του περιθωρίου κέρδους της ΔΕΠΑ Εμπορίας Α.Ε. από 7% το 2019 σε 24% το
10. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι, σύμφωνα με ενημέρωση της εταιρείας: I. Στα «Λοιπά Έσοδα» της εταιρείας περιλαμβάνεται πρόβλεψη ποσού € 83.236.209, το οποίο προέρχεται από απόφαση Διαιτησίας με την Botas προηγούμενων ετών. 1 Η εταιρεία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ (ΕΛΤΑ Α.Ε.) δήλωσε ότι αδυνατεί να προσκομίσει στοιχεία για το έτος 2021 λόγω κυβερνοεπίθεσης την οποία δέχθηκε στα πληροφοριακά της συστήματα την 20η Μαρτίου
11. 2 II. Εντός του 2022 κατέβαλε στον προμηθευτή της Botas το ποσό των USD 50.530.727,23, για χρεώσεις Take-or-Pay του έτους 2021, ενώ εκκρεμεί η πληρωμή του Take-or-Pay για το έτος 2020 στην Gazprom, εκτιμώμενου ύψους 40.000.000€. III. Δυνάμει του άρθρου 30 ν. 2579/1998, η ΔΕΠΑ ΑΕ διανέμει υποχρεωτικά στους Μετόχους της το 35% των κερδών της, δηλαδή εν προκειμένω ποσό € 90.613.
12. Ο ακόλουθος Πίνακας αποτυπώνει τα συγκεντρωτικά οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών ανά δραστηριότητα για την περίοδο 2019-2021, ήτοι EBIDTA, EBIT και Κέρδη προ Φόρων (ΚΠΦ), καθώς και το ποσοστό των ΚΠΦ επί του κύκλου εργασιών τους. Τα αναλυτικά στοιχεία παρατίθενται στα Παραρτήματα 2 (για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας) και 3 (για την προμήθεια φυσικού αερίου), όπου αναγράφεται επίσης το «Περιθώριο Συνεισφοράς»2 κάθε εταιρείας. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι παρατηρούνται σημαντικές διαφορές μεταξύ των προμηθευτών στο περιθώριο συνεισφοράς (%), οι οποίες αποδίδονται στην διαφορετική καταγραφή λειτουργικών εσόδων και εξόδων, και ιδίως στον τρόπο ταξινόμησης των τελών χρήσης συστήματος και δικτύου. Επαναλαμβάνεται ότι η ΡΑΕ δεν έχει την αρμοδιότητα (ούτε την επιστημονική εξειδίκευση) ορκωτού λογιστή ώστε να σχολιάσει το ορθό και το εύλογο όλων των εγγραφών των οικονομικών καταστάσεων. Επιπλέον, η κερδοφορία των συμμετεχόντων στις οικονομικές καταστάσεις επηρεάζεται από εγγραφές, όπως το χρηματοοικονομικό κόστος, επιμερισθέντα έξοδα διοίκησης, αποσβέσεις, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά έξοδα, τα οποία αποτελούν λογιστική αποτύπωση ευρύτερων επιχειρηματικών αποφάσεων και δεν σχετίζονται άμεσα με το περιθώριο κέρδους στην δραστηριότητα της παραγωγής. 2 Ως Περιθώριο Συνεισφοράς ορίζεται η διαφορά μεταξύ (εσόδων) πωλήσεων και των μεταβλητών δαπανών παραγωγής και/ή πώλησης του προϊόντος ή της υπηρεσίας. Δηλαδή είναι το χρηματικό ποσό το διαθέσιμο να καλύψει τα σταθερά κόστη και να συνεισφέρει/συμβάλλει στη δημιουργία κερδών. 3 Συγκεντρωτικά P&L προμηθευτών 2019-2021 - EBIDTA, EBIT, Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ) και ΚΠΦ ως ποσοστό επί του κύκλου εργασιών τους (χιλ. €) ΔΕΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ELPEDISON ΗΡΩΝ NRG Προμήθεια Η.Ε. EBIDTA 2021 -209.600 2020 486.600 2019 327.400 2021 -1.808 EBIT -212.400 479.600 311.200 -1.808 Κέρδη προ φόρων -229.400 530.800 377.900 -1.808 Κέρδη προ φόρων % -3,91% 10,72% 6,99% -150,14% EBIDTA -60.902 -4.061 776 5.910 6.910 13.532 EBIT -66.597 -10.942 -3.983 4.973 6.635 13.191 Κέρδη προ φόρων -68.700 -11.516 -4.274 4.973 -25.462 13.191 Κέρδη προ φόρων % -9,14% -2,61% -1,07% 1,24% -10,76% 3,54% EBIDTA -10.004 -10.458 -5.251 -637 2.796 5.220 EBIT -10.734 -11.168 -5.894 -695 2.795 5.220 Κέρδη προ φόρων -12.054 -11.478 -6.214 -1.107 2.638 5.220 Κέρδη προ φόρων % -2,08% -3,15% -1,87% -2,02% 2,86% 8,65% EBIDTA -27.132 -10.436 -123 -665 -665 2.771 EBIT -28.322 -11.635 -981 -695 7.788 2.771 Κέρδη προ φόρων -29.712 -12.283 -1.624 -812 7.788 2.771 Κέρδη προ φόρων % -4,11% -3,27% -0,45% 12,23% 4,33% EBIDTA -31.319 -2.869 -2.935 -0,30% 1.408 342 330 VOLTON ΚΕΝ VOLTERRA 2020 2019 EBIT -31.319 -2.869 -2.935 1.408 342 330 Κέρδη προ φόρων -31.533 -2.726 -2.935 1.359 338 328 Κέρδη προ φόρων % -7,62% -1,62% -1,97% 8,40% 7,05% 7,68% 915 18.273 5.464 -400 388 -65 EBIDTA WATT & VOLT Προμήθεια Φ.Α. 264 13.853 2.997 -408 330 -129 Κέρδη προ φόρων -3.252 13.184 1.126 -414 322 -140 Κέρδη προ φόρων % -1,01% 7,01% 0,61% -8,10% 11,90% -10,00% EBIDTA 864 5.098 2.896 EBIT 864 4.797 2.706 EBIT Κέρδη προ φόρων -516 4.043 2.419 Κέρδη προ φόρων % -0,47% 5,15% 4,58% EBIDTA -4.408 2.040 4.680 95 EBIT -4.408 1.811 4.680 95 Κέρδη προ φόρων -5.240 1.013 4.680 60 Κέρδη προ φόρων % -6,10% 1,65% 7,32% 5,66% EBIDTA -23.181 933 -4.276 -64 EBIT -23.512 634 -4.450 -79 Κέρδη προ φόρων -22.919 925 -4.538 -87 Κέρδη προ φόρων % -13,52% 0,79% -4,03% -6,97% 4 ΖΕΝΙΘ Α.Ε. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΕΕ ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΤΑ EBIDTA 2.698 1.510 -154 17.100 17.747 14.130 EBIT -380 -180 -672 15.131 16.717 13.361 Κέρδη προ φόρων -485 -318 -768 15.183 16.928 13.549 Κέρδη προ φόρων % -0,29% -0,44% -1,88% 6,80% EBIDTA -2.968 -2.646 6,09% 29.389 11,02% -9.524 18.378 -6.360 EBIT -10.126 -3.502 -2.818 28.708 17.776 -6.788 Κέρδη προ φόρων -10.229 -3.614 -2.771 28.700 17.940 -6.671 Κέρδη προ φόρων % -5,35% -5,32% -7,12% 13,35% 12,94% -3,96% EBIDTA -2.177 -118 -257 -207 -165 -174 EBIT -2.188 -127 -264 -217 -173 -181 Κέρδη προ φόρων -2.271 -139 -271 -221 -176 -185 Κέρδη προ φόρων % -14,39% -2,10% -23,53% -43,25% -127,96% -363,51% EBIDTA -528 -6.397 EBIT -528 -6.397 Κέρδη προ φόρων -1.414 -7.150 Κέρδη προ φόρων % -2,49% -15,76% 33 397 734 EBIT -2 367 715 Κέρδη προ φόρων 3 355 696 0,03% 326.816 3,86% 48,97% 25.748 29.259 326.970 25.869 29.370 334.957 37.770 55.234 22,31% 9,53% 7,27% 11.510 6.898 20.279 EBIDTA ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Κέρδη προ φόρων % ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΜΟΤΟΡΟΪΛ 11.510 6.898 18.654 11.216 6.484 17.551 4,93% 2.981 8,25% 9,10% 911 308 2.979 909 308 2.979 909 308 1,35% 4,15% 4,49% 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΕΝΕΡΓΟΙ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Πίνακας
13. Ενεργοί προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1 ΔΕΗ Α.Ε. 2 ELPEDISON A.E. 3 ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε. 4 ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. - OΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 5 VOLTERRA A.E. 6 WATT AND VOLT A.E. 7 NRG SUPPLY AND TRADING Α.Ε. 8 KEN ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 9 VOLTON ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. 10 (ΕΛ.ΤΑ.) ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΑ Α.Ε. 11 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΕ (ZENITH) 12 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 13 ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε. 14 ΟΤΕ ΑΚΙΝΗΤΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ 15 ΒΙ.ΕΝΕΡ Α.Ε. ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Α.Ε. 16 WE ENERGY AE 17 ENEL GREEN POWER HELLAS ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Α.Ε. 18 ΒΙΟΛΑΡ Α.Ε. 19 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Β. ΜΑΡΚΟΥ ΑΒΕΕ 20 ΘΩΜΑΣ ΣΟΥΜΠΑΣΗΣ ΜΕΠΕ Επίσης, κατά την περίοδο 2019-2021 ήταν ενεργές οι εταιρείες PETROGAZ Α.Ε. έως την 21η.04.2021, GREEK ENVIRONMENTAL ENERGY NETWORK S.A. έως την 31η.03.2022, «ΙΝΤΕΡΜΠΕΤΟΝ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ Α.Ε.» έως και τον Σεπτέμβριο του 2020 και «NOVAERA ENERGY A.E.» έως και τον Νοέμβριο του
14. 6 Πίνακας
15. Ενεργοί προμηθευτές φυσικού αερίου Α/Α ΕΤΑΙΡΕΙΑ 1 ΔΕΗ Α.Ε. 2 ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. 3 ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ GAS A.E. 4 ELPEDISON A.E. 5 ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ Α.Ε. 6 ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. - OΜΙΛΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 7 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΑΕΡΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΕ (ZENITH) 8 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ- ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 9 NRG SUPPLY AND TRADING Α.Ε. 10 KEN ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ 11 VOLTERRA A.E. 12 WATT AND VOLT A.E. 13 ΜΟΤΟΡΟΪΛ ΕΛΛΑΣ ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε. 14 ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΩΝ Α.Ε. 15 ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Α.Ε. 16 GREENSTEEL CEDALION COMMODITIES A.E. 17 ΑΝΟΞΑΛ Α.Ε. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΩΝ Α.Ε. 18 FULGOR ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΚΑΛΩΔΙΩΝ Α.Ε. 19 ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ ΑΕ (ΕΛΒΑΛ Α.Ε.) 20 MNG Trading 21 ΣΙΔΕΝΟΡ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΧΑΛΥΒΑ Α.Ε 22 SOVEL A.E. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ 23 ΒΑ ΥΑΛΟΥΡΓΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΕ 7 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2019-2021 ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (Με λευκό χρώμα επισημαίνονται τα στοιχεία τα οποία προέρχονται από δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, ενώ με γκρι χρώμα τα στοιχεία που δηλώθηκαν από τις ίδιες τις εταιρείες) ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Η.Ε. 2021 σε χιλιάδες ευρώ (€) Έσοδα Πωλήσεις ΗΕ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ (Protergia) ΔΕΗ 751.421 579.162 722.564 413.556 751.421 579.162 722.564 410.445 -776.364 -566.582 -713.896 -423.539 1.255.000 -4.655.600 Κόστος Αγορών σε Δ/γενή Αγορά Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Λειτουργικά Έξοδα πλην Αποσβέσεων Κέρδη προ Φόρων, Χ/κών, Επενδ. Αποτ/των & Συν. Αποσβ. (EBITDA) EBITDA margin (%) Αποσβέσεις Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) Λειτ. Περιθ. Κέρδους (EBIT Margin) (%) WATT & VOLT 321.364 VOLTON ΚΕΝ 110.884 VOLTERRA 85.914 169.468 -3.990.300 557.118 -54.900 9.464 -610.400 ΖΕΝΙΘ Α.Ε. 168.624 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΕΕ 191.130 168.540 3.111 -94.413 -82.652 -187.012 -158.222 15.788 ΕΛΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ν/Α 10.469 84 -300.186 ΕΛΙΝΟΙΛ 5.319 -189.632 -158.222 -12.946 -12.946 0 1.217.800 -24.943 12.580 8.668 -9.983 21.177 16.471 3.263 -17.544 10.402 1.498 2.842 20,7% -3,3% 2,2% 1,2% -2,4% 6,6% 14,9% 3,8% -10,4% 6,17% 0,8% 18,00% -1.427.400 -35.959 -22.585 -35.800 -21.336 -20.262 -15.608 -7.671 -5.637 -7.704 -11.022 -5.019 -209.600 -60.902 -10.004 -27.132 -31.319 915 864 -4.408 -23.181 2.698 -9.524 -2.177 -3,57% -8,10% -1,7% -3,8% -7,6% 0,3% 0,8% -5,1% -13,7% 1,60% -5,0% -13,79% -2.800 -5.695 729 -1.190 -212.400 -66.597 -10.734 -28.322 -1,9% -1,9% -3,62% -8,86% Χρηματοοικονομικά Έσοδα -63.600,00 633,35 Χρηματοοικονομικά Έξοδα 46.600,00 -2.736,96 1.320,48 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) -229.400 -68.700 -3,91% -9,14% Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) NRG 5.873.400 Λοιπά έσοδα Κόστος Εισαγωγών ΗΡΩΝ 4.618.400 Κόστος Αγοράς ΗΕ Κόστος Αγοράς στη Χονδρ. Αγορά ELPEDISON -651 0 0 -331 -3.078 -601 -11 -31.319 264 864 -4.408 -23.512 -380 -10.126 -2.188 -13,86% -7,6% 0,1% 0,8% -5,1% -13,9% -0,23% -5,3% 780,77 0,16 0,00 424,24 1.125,48 107,77 210,36 6,45 -1.389,94 -995,10 -3.516,20 -1.379,96 -1.256,24 -532,60 -213,06 -313,85 -89,59 -12.054 -29.712 -31.533 -3.252 -516 -5.240 -22.919 -485 -10.229 -2.271 -2,08% -4,11% -7,62% -1,01% -0,47% -6,10% -13,52% -0,29% -5,35% -14,39% 8 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Η.Ε. 2020 σε χιλιάδες ευρώ (€) Έσοδα Πωλήσεις ΗΕ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΔΕΗ (Protergia) 4.950.900 441.300 3.511.700 439.443 ELPEDISON ΗΡΩΝ NRG WATT & VOLT 364.646 375.416 168.477 284.195 337.463 167.527 Λοιπά έσοδα 1.439.200 1.857 80.451 37.953 950 Κόστος Αγοράς ΗΕ -2.813.100 -274.630 -231.328 -232.507 -158.973 -2.000.800 -226.081 -224.244 -129.700 -36.923 -7.084 Κόστος Αγοράς στη Χονδρ. Αγορά Κόστος Εισαγωγών Κόστος Αγορών σε Δ/γενή Αγορά Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Λειτουργικά Έξοδα πλην Αποσβέσεων Κέρδη προ Φόρων, Χ/κών, Επενδ. Αποτ/των & Συν. Αποσβ. (EBITDA) EBITDA margin (%) Αποσβέσεις Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) Λειτ. Περιθ. Κέρδους (EBIT Margin) (%) 188.028 VOLTON ΚΕΝ 78.430 VOLTERRA 61.488 ΖΕΝΙΘ Α.Ε. 117.625 72.235 116.284 72.183 1.341 52 -110.763 -64.631 -221.632 -105.925 -10.875 -4.838 -157.423 58.628 -53.176 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΕΕ 67.957 ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 6.622 56.813 3.770 56.019 2.852 794 -3.446 -47.510 -64.631 -3.446 -47.510 0 0 -64.629 -682.600 -11.626 2.137.800 166.670 133.318 142.909 9.504 30.605 19.802 8.312 6.862 7.604 3.328 3.176 9.303 43,2% 37,8% 36,6% 42,3% 5,6% 16,3% 25,2% 13,5% 5,8% 10,53% 4,9% 47,96% 16,38% -1.651.200 -170.731 -143.776 -153.345 -12.373 -12.332 -14.545 -6.272 -5.929 -6.093 -6.295 -3.294 -9.832 486.600 -4.061 -10.458 -10.436 -2.869 18.273 5.098 2.040 933 1.510 -2.968 -118 -528 9,8% -0,9% -2,9% -2,8% -1,7% 9,7% 6,5% 3,3% 0,8% 2,09% -4,4% -1,79% -0,93% -7.000 -6.881 -710 -1.199 -4.420 -301 -229 -299 -1.690 -534 -9 0 479.600 -10.942 -11.168 -11.635 -2.869 13.853 4.797 1.811 634 -180 -3.502 -127 -528 9,7% -2,5% -3,1% -3,1% -1,7% 7,4% 6,1% 2,9% 0,5% -0,25% -5,2% -1,92% -0,93% Χρηματοοικονομικά Έσοδα -1.600 -574 -768 -657 -281 1 0 672 230 -299 133 -13 -891 Χρηματοοικονομικά Έξοδα 52.800 458 9 423 -669 -754 -1.470 61 161 -244 1 5 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) 530.800 -11.516 -11.478 -12.283 -2.726 13.184 4.043 1.013 925 -318 -3.614 -139 -1.414 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) 10,72% -2,61% -3,15% -3,27% -1,62% 7,01% 5,15% 1,65% 0,79% -0,44% -5,32% -2,10% -2,49% 9 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Η.Ε. 2019 σε χιλιάδες ευρώ (€) Έσοδα Πωλήσεις ΗΕ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ΔΕΗ (Protergia) 5.403.000 400.148 3.793.700 394.437 ELPEDISON ΗΡΩΝ NRG 332.790 357.640 231.161 307.774 Λοιπά έσοδα 1.609.300 5.711 101.629 49.866 Κόστος Αγοράς ΗΕ -3.572.200 -266.782 -221.772 -226.916 Κόστος Αγοράς στη Χονδρ. Αγορά WATT & VOLT 149.080 184.745 VOLTON ΚΕΝ 52.866 VOLTERRA 63.901 112.506 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΕΕ 40.913 38.886 ΖΕΝΙΘ ΕΛΙΝΟΙΛ ΕΛΤΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1.154 110.842 1.663 -145.190 -167.739 40.077 -59.221 -111.567 45.374 45.218 156 -36.956 -38.295 -1.172 -42.672 -2.535.200 -179.689 -205.741 -208.524 -104.156 -42.672 Κόστος Εισαγωγών -146.500 -69.955 -16.031 -18.392 -7.412 0 Κόστος Αγορών σε Δ/γενή Αγορά -890.500 -17.138 1.830.800 133.366 111.018 130.724 33,9% 33,3% 33,4% -1.503.400 -132.590 -116.269 -130.847 327.400 776 -5.251 -123 6,1% 0,2% -1,6% Αποσβέσεις -16.200 -4.759 -643 Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) 311.200 -3.983 -5.894 5,8% -1,0% -1,8% Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Λειτουργικά Έξοδα πλην Αποσβέσεων Κέρδη προ Φόρων, Χ/κών, Επενδ. Αποτ/των & Συν. Αποσβ. (EBITDA) EBITDA margin (%) Λειτ. Περιθ. Κέρδους (EBIT Margin) (%) 3.890 17.006 12.789 4.680 939 3.957 591 -18 2.702 2,61% 9,21% 24,19% 7,32% 0,83% 9,67% 1,52% -1,56% 5,95% -6.825 -11.542 -9.893 0 -5.214 -4.111 -3.237 -239 -9.099 -2.935 5.464 2.896 4.680 -4.276 -154 -2.646 -257 -6.397 -1,97% 2,96% 5,48% 7,32% -3,80% -0,38% -6,80% -22,27% -14,10% -858 0 -2.467 -190 0 -174 -518 -172 -7 0 -981 -2.935 2.997 2.706 4.680 -4.450 -672 -2.818 -264 -6.397 -1,97% -14,10% 1,62% 5,12% 7,32% -3,95% -1,64% -7,25% -22,90% 364 11 -607 0 0 -57 71 199 0 14 -684 -654 -1.264 -287 0 -32 -167 -152 -7 -766 Χρηματοοικονομικά Έσοδα 69.900 Χρηματοοικονομικά Έξοδα -3.200 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) 377.900 -4.274 -6.214 -1.624 -2.935 1.126 2.419 4.680 -4.538 -768 -2.771 -271 -7.150 6,99% -1,07% -1,87% -0,45% -1,97% 0,61% 4,58% 7,32% -4,03% -1,88% -7,12% -23,53% -15,76% Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) -291 10 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2019-2021 ΤΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΠΟΥ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΟΥΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ (Με λευκό χρώμα επισημαίνονται τα στοιχεία τα οποία προέρχονται από δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, ενώ με γκρι χρώμα τα στοιχεία που δηλώθηκαν από τις ίδιες τις εταιρείες) ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Φ.Α. 2021 σε χιλιάδες ευρώ (€) Έσοδα Πωλήσεις Φ.Α. Λοιπά έσοδα Κόστος Αγοράς Φ.Α. / Άμεσο Κόστος Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Λειτουργικά Έξοδα, πλην Αποσβέσεων EBITDA EBITDA margin (%) Αποσβέσεις Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) Λειτουργικό Περιθώριο Κέρδους (%) Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) ΔΕΗ 1.204 1.204 ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ELPEDISON ΗΡΩΝ NRG 54.758 54.758 267.774 267.774 -53.687 1.070 WATT & VOLT ΚΕΝ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ - ΕΕΕ 249.334 215.030 248.920 415 -220.532 -183.009 28.802 32.021 VOLTERRA 5.119 1.068 -265.141 2.633 16.177 16.177 0 -14.008 2.169 -5.013 106 -757 311 ΖΕΝΙΘ Ν/Α ΕΛΙΝΟΙΛ 511 412 99 -411 101 ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ 10.118 ΔΕΠΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ 1.501.325 227.542 1.417.142 227.542 84.183 -1.164.806 -216.033 252.336 11.509 ΜΟΤΟΡΟΪΛ -2.713 -1.509 401.835 397.283 4.552 -360.069 41.766 10,39% 1,95% 0,98% 13,41% 2,07% 29,11% 11,55% 14,89% 19,67% 9,62% 16,81% 5,06% 1,52% -298 -1.808 -35.856 5.910 -1.707 -637 -3.298 -665 -761 1.408 -505 -400 -216 95 -11.702 17.100 -2.631 29.389 -308 -207 -940 33 -9.703 326.816 2 11.510 -359 2.981 -150,1% 1,5% -1,2% -0,2% 8,70% -7,81% 8,93% 6,86% 13,67% -40,52% 0,33% 21,77% 5,06% 1,35% -1.808 -937 4.973 -49 -686 -30 -695 0 1.408 -8 -408 0 95 -1.968 15.131 -681 28.708 -10 -217 -35 -2 153 326.970 11.510 -2 2.979 -150,1% 1,2% -1,3% -0,3% 8,70% -7,97% 8,93% 6,07% 13,35% -42,51% -0,02% 21,78% 5,06% 1,35% -1.808 4.973 8 -429 -1.107 -117 -812 13 -62 1.359 0 -6 -414 3 -38 60 376 -325 15.183 347 -355 28.700 0 -4 -221 21 -16 3 9.371 -1.384 334.957 -294 11.216 0 0 2.979 -150,14% 1,24% -2,0% -0,3% 8,40% -8,10% 5,66% 6,09% 13,35% -43,25% 0,03% 22,31% 4,93% 1,35% -9.145 974 220.410 220.410 -217.070 3.340 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Φ.Α. 2020 σε χιλιάδες ευρώ (€) ΔΕΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ELPEDISON Έσοδα Πωλήσεις Φ.Α. Λοιπά έσοδα Κόστος Αγοράς Φ.Α. / Άμεσο Κόστος Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Λειτουργικά Έξοδα, πλην Αποσβέσεων EBITDA EBITDA margin (%) Αποσβέσεις Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) Λειτουργικό Περιθώριο Κέρδους (%) Χρηματοοικονομικά Έσοδα Χρηματοοικονομικά Έξοδα Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) N/A 236.534 231.072 5.462 -176.487 60.047 92.152 89.271 2.881 -79.159 12.993 ΗΡΩΝ NRG WATT & VOLT 63.690 63.296 394 -54.519 9.171 4.797 4.797 0 -4.095 702 ΚΕΝ VOLTERRA 2.705 1.068 -1.991 713 -757 311 1.250 1.248 2 -1.029 221 ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ - ΕΕΕ 153.564 138.661 153.138 426 -122.643 -110.344 30.921 28.316 ΖΕΝΙΘ ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ 138 9.188 89 49 -65 -8.126 73 1.062 ΕΛΙΝΟΙΛ ΔΕΠΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΜΟΤΟΡΟΪΛ ΕΜΠΟΡΙΑΣ 396.467 78.613 21.925 396.467 75.798 21.925 2.815 0 -358.768 -65.979 -20.907 37.699 12.633 1.018 25,39% 14,10% 14,40% 14,63% 26% 29,1% 17,70% 20,14% 20,4% 52,84% 11,6% 9,51% 16,07% 4,64% -53.137 6.910 -10.197 2.796 -1.383 7.788 -360 342 -325 388 -216 95 -285 -64 -13.174 17.747 -9.939 18.378 -238 -165 -665 397 -11.950 25.748 -5.735 6.898 -107 911 2,92% 3,03% 12,23% 7,13% 14% 8,9% -5,12% 11,56% 13,3% -119,4% 4,3% 6,49% 8,77% 4,16% -275 6.635 -1 2.795 7.788 0 342 -58 330 0 95 -15 -79 -1.030 16.717 -602 17.776 -8 -173 -30 367 121 25.869 0 6.898 -2 909 2,81% 3,03% 12,23% 7,13% 12% 8,9% -6,30% 10,89% 12,8% -125,2% 4,0% 6,52% 8,77% 4,15% -32.097 -25.462 -170 13 2.638 7.788 -11 7 338 0 -9 322 3 -38 60 -8 0 -87 -266 478 16.928 439 -275 17.940 -4 0 -176 11 -23 355 -1.553 13.454 37.770 -431 17 6.484 0 0 909 -10,76% 2,86% 12,23% 7,05% 11,90% 5,66% -6,97% 11,02% 12,94% -127,96% 3,86% 9,53% 8,25% 4,15% 11 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ Φ.Α. 2019 σε χιλιάδες ευρώ (€) ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Ν/Α 372.814 60.375 63.921 370.522 60.375 63.921 -292.973 -55.149 -60.908 -3.740 -1.167 -59 -622 -172.364 -163.999 -48 79.841 5.226 3.012 528 231 24 108 26.891 4.312 21% 9% 5% 12% 16% 29% 15% 13% Λειτουργικά Έξοδα, πλην Αποσβέσεων -66.309 -6 -241 -198 -296 -3 -168 -12.761 EBITDA 13.532 5.220 2.771 330 -65 22 -60 14.130 -6.360 EBITDA margin (%) 3,63% 8,65% 4,33% 7,73% -4,68% 25,97% -8,24% 7,09% -3,78% Έσοδα Πωλήσεις Φ.Α. Λοιπά έσοδα Κόστος Αγοράς Φ.Α. / Άμεσο Κόστος Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) Περιθώριο Συνεισφοράς (ΠΣ) (%) Αποσβέσεις ELPEDISON ΗΡΩΝ NRG WATT & VOLT 4.268 1.397 ΚΕΝ VOLTERRA ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΕΕΕ 199.255 168.311 ΔΕΗ 83 ΖΕΝΙΘ 730 ΕΛΙΝΟΙΛ 51 ΕΦΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ 1.421 729 2.292 ΔΕΠΑ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ 759.968 192.835 6.855 759.968 189.802 -189 -710.842 -173.777 -6.523 3 1.231 49.126 19.059 332 3% 6% 87% 6% 10% 5% -10.672 -177 -498 -19.867 1.221 -24 -174 734 29.259 20.279 308 -341,44% 51,63% 3,85% 10,52% 4,49% 1 -341 ΜΟΤΟΡΟΪΛ 6.855 3.033 0 -63 0 -7 -769 -428 -6 -19 111 -1.625 0 Λειτουργικό Κέρδος (EBIT) 13.191 5.220 2.771 330 -129 22 -67 13.361 -6.788 -181 715 29.370 18.654 308 Λειτουργικό Περιθώριο Κέρδους (%) 3,54% 8,65% 4,33% 4,49% 7,73% -9,20% 25,85% -9,19% 6,71% -4,03% -354,05% 50,32% 3,86% 9,67% Χρηματοοικονομικά Έσοδα 3 0 0 -5 598 496 0 0 26.815 191 0 Χρηματοοικονομικά Έξοδα -5 -11 0 0 -410 -378 -5 -19 -952 -1.295 0 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) 13.191 5.220 2.771 328 -140 21 -73 13.549 -6.671 -185 696 55.234 17.551 308 Κέρδη Προ Φόρων (ΚΠΦ) (%) 3,54% 8,65% 4,33% 7,68% -10,00% 25,78% -9,94% 6,80% -3,96% -363,51% 48,97% 7,27% 9,10% 4,49% 12 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΡΔΟΦΟΡΙΑ ΚΑΘΕΤΟΠΟΙΗΜΕΝΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΑΓΟΡΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Επιτελική Σύνοψη Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, στη βάση των αρμοδιοτήτων της εκ του ενωσιακού και του εθνικού πλαισίου, εποπτεύει τις ενεργειακές αγορές, ιδίως ως προς τη διαμόρφωση των τιμών, τις συνθήκες ανταγωνισμού και εύρυθμης λειτουργίας, καθώς και την τυχόν εμφάνιση καταχρηστικών πρακτικών. Σε συνέχεια της εφαρμογής του Μοντέλου Στόχου (από 1.11.2020), η ΡΑΕ, αφενός παρενέβη για την επιβολή μεταβατικών μέτρων εξορθολογισμού της Αγοράς Εξισορρόπησης λόγω της αδόκητης αύξησης του κόστους της κατά την έναρξή της (Απόφαση ΡΑΕ 54/2021), αφετέρου προώθησε μέτρα για την ενίσχυση του ανταγωνισμού και της ρευστότητας των αγορών (Αποφάσεις ΡΑΕ 703/2021, 1014/2021). Παράλληλα, η ΡΑΕ ενίσχυσε το πλαίσιο εποπτείας μέσω της δημιουργίας υποδομής μηχανισμού παρακολούθησης (Απόφαση ΡΑΕ 1491/2021). Ταυτόχρονα, η ΡΑΕ έλεγξε τα μεγέθη αλλά και διερεύνησε τα προσήκοντα μέτρα αποκατάστασης του υπερβάλλοντος κόστους στην Αγορά Εξισορρόπησης κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2020 – Φεβρουαρίου 2021 και τις συνέργειες με τον Μεταβατικό Μηχανισμό Αποζημίωσης Ευελιξίας. Η Αρχή από την έναρξη του Target Model προβαίνει σε ενδελεχή διερεύνηση τόσο των προσφορών των παραγωγών όσο και των συνθηκών διαμόρφωσης του κόστους τους, προβαίνοντας μάλιστα σε αντιπαραβολή των προσκομιζόμενων στοιχείων με τα αντίστοιχα των Διαχειριστών των Αγορών (ΕΧΕ, ΑΔΜΗΕ) και των προμηθευτών Φυσικού Αερίου και συνεργαζόμενη με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς (European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators / ΑCER). Σε αυτό το πλαίσιο, η ΡΑΕ εξετάζει σε συνεχή βάση τον βαθμό που 1 οι προσφορές των Συμμετεχόντων ανταποκρίνονται σε εύλογες παραδοχές του κόστους και τη (μη) εμφάνιση καταχρηστικών / αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών (π.χ. παρακράτηση ισχύος / capacity withholding). Εν συνεχεία, με την υπ’ αριθμ. 42163/4067/28.04.2022 επιστολή του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητήθηκε από την Αρχή: α) ανάλυση των οικονομικών αποτελεσμάτων του έτους 2021 των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει των στοιχείων εκ της συμμετοχής τους στην χονδρεμπορική αγορά, β) σύγκριση με τα αντίστοιχα αποτελέσματα των οικονομικών καταστάσεων των εταιρειών των ετών 2019-2020, για το σκέλος της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και γ) αποτύπωση των οικονομικών αποτελεσμάτων των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου για τα έτη 2019-
16. Για την τεκμηριωμένη ανταπόκριση της ΡΑΕ: α) Εκτίθεται η σύνοψη των βασικών μεγεθών των οικονομικών καταστάσεων των συμμετεχόντων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, διακριτά ανά δραστηριότητα, για τα έτη 2019-
17. Η παρούσα ανάλυση εστιάζει στους καθετοποιημένους Παραγωγούς - Προμηθευτές Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΗ, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ, ELPEDISON, ΗΡΩΝ).1 β) Αναπτύσσεται αναλυτική μεθοδολογία για τον υπολογισμό του Μεικτού περιθωρίου κέρδους για τη δραστηριότητα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, η οποία αφορά τους μήνες Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022, για τους οποίους υφίστανται εκκαθαρισμένα στοιχεία. Στη βάση της εν λόγω μεθοδολογίας, παρουσιάζονται τα εξαγόμενα αποτελέσματα, στη βάση δύο εναλλακτικών και επισημαίνεται η επικρατούσα, κατά την άποψη της Αρχής. 1 Θα ακολουθήσει διακριτό σημείωμα για τους λοιπούς συμμετέχοντες στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. 2 α) Οικονομικές Καταστάσεις 2019-2021 Η ΡΑΕ συγκέντρωσε τα βασικότερα οικονομικά μεγέθη που εμπεριέχονται στις οριστικοποιημένες οικονομικές καταστάσεις των εταιρειών, εστιάζοντας στις εγγραφές που αφορούν στα έσοδα από τις πωλήσεις ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά και στις συνιστώσες του κόστους παραγωγής, προκειμένου για: α) την αποτύπωση της συνολικής εικόνας της οικονομικής θέσης των εταιρειών από το 2019 έως σήμερα, και β) την άμεση σύγκρισή τους με τα αποτελέσματα της αναλυτικής μεθοδολογίας της Αρχής για το έτος
18. Ο ακόλουθος Πίνακας αποτυπώνει τα συγκεντρωτικά οικονομικά αποτελέσματα των καθετοποιημένων εταιρειών ανά δραστηριότητα (Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας, Προμήθεια Ηλεκτρικής Ενέργειας, Προμήθεια Φυσικού Αερίου) για την περίοδο 2019-2021, ήτοι EBIDTA, EBIT και Κέρδη προ Φόρων (ΚΠΦ), καθώς και το ποσοστό των ΚΠΦ επί του κύκλου εργασιών τους. Τονίζεται ότι η ΡΑΕ δεν έχει την αρμοδιότητα (ούτε την επιστημονική εξειδίκευση) ορκωτού λογιστή ώστε να σχολιάσει το ορθό και το εύλογο όλων των εγγραφών των οικονομικών καταστάσεων. Επιπλέον, η κερδοφορία των συμμετεχόντων στις οικονομικές καταστάσεις επηρεάζεται από εγγραφές, όπως το χρηματοοικονομικό κόστος, επιμερισθέντα έξοδα Διοίκησης, αποσβέσεις, συναλλαγματικές διαφορές και λοιπά έξοδα, τα οποία αποτελούν λογιστική αποτύπωση ευρύτερων επιχειρηματικών αποφάσεων και δεν σχετίζονται άμεσα με το περιθώριο κέρδους στην δραστηριότητα της παραγωγής. Για το λόγο αυτό, στο αποτέλεσμα των οικονομικών καταστάσεων αποτυπώνεται ότι οι καθετοποιημένοι συμμετέχοντες εμφανίζουν ακόμα και μειωμένα κέρδη το 2021 σε σχέση με το 2020 (για τους επιμέρους δείκτες EBITDA, EBIT, ΚΠΦ) στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους (Παραγωγή και Προμήθεια). Ωστόσο, η Αρχή δεν θεωρεί ότι η σύγκριση των οικονομικών καταστάσεων με αυτά των προηγούμενων ετών αρκεί ως η πλέον αντιπροσωπευτική μεθοδολογία για την εξέταση της πιθανής αυξημένης κερδοφορίας κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, καθώς: α) κάθε δραστηριότητα πρέπει να εξετάζεται διακριτά όπως επιβάλλει η θεμελιώδης διάκριση των αγορών ώστε να αποφεύγονται στρεβλώσεις μέσω της υιοθέτησης στρατηγικών συμπεριφορών από τους καθετοποιημένους συμμετέχοντες 3 β) οι οικονομικές καταστάσεις αφορούν όλο το έτος 2021 και όχι την υπό εξέταση περίοδο της ενεργειακής κρίσης (Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022) γ) όπως προαναφέρθηκε, οι οικονομικές καταστάσεις περιλαμβάνουν χρεoπιστώσεις που δεν σχετίζονται άμεσα με τη συμμετοχή των εταιρειών στην χονδρεμπορική αγορά. Οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών διακριτά ανά δραστηριότητα (2019-2021) (χιλ. €) ΔΕΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ ELPEDISON ΗΡΩΝ Συγκεντρωτικά οικονομικά αποτελέσματα καθετοποιημένων εταιρειών ανά δραστηριότητα για την περίοδο 2019-2021, σε χιλιάδες ευρώ και ως ποσοστό επί του κύκλου εργασιών τους Παραγωγή Η.Ε. Προμήθεια Η.Ε. Προμήθεια Φ.Α.* 2021 2020 2019 2021 2020 2019 2021 2020 2019 653,569 139,600 -1,311,000 -209,600 486,600 327,400 EBIDTA 469,165 -83,700 -1,502,600 -212,400 479,600 311,200 EBIT 450,428 -127,800 -1,580,500 -229,400 530,800 377,900 Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ) 16.49% -12.02% -139.55% -3.91% 10.72% 6.99% Κέρδη προ φόρων % 183,440 159,837 81,758 -60,902 -4,061 776 5,910 6,910 13,532 EBIDTA 158,261 116,635 35,104 -66,597 -10,942 -3,983 4,973 6,635 13,191 EBIT 153,460 108,719 29,245 -68,700 -11,516 -4,274 4,973 -25,462 13,191 Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ) 20.58% 30.90% 7.06% -9.14% -2.61% -1.07% 1.24% -10.76% 3.54% Κέρδη προ φόρων % 97,374 51,870 21,070 -10,004 -10,458 -5,251 -637 2,796 0 EBIDTA 75,796 24,195 -6,602 -10,734 -11,168 -5,894 -695 2,795 5,220 EBIT 67,500 16,458 -14,556 -12,054 -11,478 -6,214 -1,107 2,638 5,220 Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ) 14.23% 7.19% -6.24% -2.08% -3.15% -1.87% -2.02% 2.86% 8.65% Κέρδη προ φόρων % 60,900 28,658 11,577 -27,132 -10,436 -123 -665 2,771 EBIDTA -665 47,803 16,830 -1,557 -28,322 -11,635 -981 7,788 2,771 EBIT -695 41,161 7,996 -29,512 -29,712 -12,283 -1,624 7,788 2,771 Κέρδη προ φόρων (ΚΠΦ) -812 13.21% 9.48% -20.19% -4.11% -3.27% -0.45% 12.23% 4.33% Κέρδη προ φόρων % -0.30% *Η ΔΕΗ δεν τηρούσε λογιστικά διαχωρισμένες οικ. καταστάσεις για την προμήθεια φυσικού αερίου. 4 β) Μεθοδολογία προσδιορισμού του Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους δραστηριότητας Παραγωγής (Οκτώβριος 2021-Μάρτιος 2022) Τεχνολογίες παραγωγής Η Αρχή διαμόρφωσε μεθοδολογία υπολογισμού του Μεικτού περιθωρίου κέρδους στη χονδρεμπορική αγορά, για όλες ανεξαιρέτως τις τεχνολογίες που συμμετέχουν στη χονδρεμπορική αγορά, χωρίς σχήμα κρατικής ενίσχυσης (FiT, FiP), ήτοι τις μονάδες των ακόλουθων τεχνολογιών: i. Λιγνιτικές μονάδες ii. Υδροηλεκτρικές μονάδες iii. Μονάδες φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου iv. Μονάδες φυσικού αερίου ανοιχτού κύκλου v. Μονάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ), κατά το μέρος που συμμετέχουν στην αγορά vi. Χαρτοφυλάκια ΑΠΕ τα οποία δεν υπόκεινται σε σχήμα κρατικής ενίσχυσης. Περίοδος εξέτασης Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε για την περίοδο της συνεχιζόμενης ενεργειακής κρίσης, ήτοι από τον Οκτώβριο 2021 έως τα διαθέσιμα δεδομένα του Μαρτίου 2022, καθώς οι αυξημένες τιμές φυσικού αερίου στο Διεθνές Χρηματιστήριο Ενέργειας (TTF) στην Ολλανδία κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2021, αποτυπώθηκαν ως αυξημένες τιμές στην Ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τον Οκτώβριο 2021, λόγω της φύσης των συμβολαίων Προμήθειας Φυσικού Αερίου (month-ahead) που υπάρχουν στην Ελληνική αγορά. Άλλες αγορές πιθανόν να διαθέτουν διαφορετικό συντελεστή επίδραση της τιμή του TTF ή δεικτών πετρελαίου στις τιμές προμήθειας φυσικού αερίου(hub-based, oil-indexed), καθώς και να διαθέτουν διαφορετική βαρύτητα spot,month-ahead, year ahead των δεικτών τιμολόγησης της προμήθειας φυσικού αερίου, που δύναται να οξύνει ή να αμβλύνει την επίδραση των διακυμάνσεων του TTF στις εθνικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Το γεγονός αυτό, αλλά κυρίως η επίδραση του μείγματος ηλεκτροπαραγωγής και των διασυνδέσεων, στη διαμόρφωση της χονδρεμπορικής τιμής σε κάθε 5 χώρα, αποτυπώνεται τον Νοέμβριο 2021 στην Αρχική έκθεση του ACER για τη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας
19. Μεθοδολογία υπολογισμού του Μεικτού περιθωρίου κέρδους στη χονδρεμπορική αγορά Ως Μεικτό Περιθώριο Κέρδους (ΜΠΚ) στη χονδρεμπορική αγορά, σε ευρώ, ορίζεται η διαφορά μεταξύ των Εσόδων και του Βραχυπρόθεσμου Κόστους Παραγωγής κάθε μονάδας παραγωγής. Το ΜΠΚ υπολογίστηκε για κάθε ώρα επίλυσης της Αγοράς και έγινε αναγωγή ανά μήνα, για κάθε μήνα της περιόδου από τον Οκτώβριο 2020 έως και τον Μάρτιο
20. Το Μεικτό Περιθώριο Κέρδους για κάθε μονάδα παραγωγής ανά μήνα προσδιορίζεται από:  Τις Χρεοπιστώσεις από τη χονδρεμπορική αγορά (Αγορά Επόμενης Ημέρας, Ενδοημερήσια Αγορά, Αγορά Εξισορρόπησης, Αποκλίσεις)  Το Βραχυπρόθεσμο Κόστος Παραγωγής όπως αναλυτικά περιγράφεται στην ενότητα 4.3 Τα αποτελέσματα των ανωτέρω υπολογισμών αντιπαραβάλλονται με τις εκκαθαρίσεις του Χρηματιστηρίου Ενέργειας (Henex Clear), τις οικονομικές καταστάσεις και τα υποβληθέντα τιμολόγια προμήθειας φυσικού αερίου όπως λαμβάνονται από τους Συμμετέχοντες. Η αυξημένη κερδοφορία μιας μονάδας ορίζεται ως η Διαφορά Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους (ΔΜΠΚ) σε ευρώ, ήτοι το γινόμενο:  της διαφοράς της Μοναδιαίας Τιμής Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους του μήνα εξέτασης (κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης) και του ίδιου μήνα του προηγούμενου έτους  της παραχθείσας ποσότητας της μονάδας σε MWh όπως μετρήθηκε στο σύστημα SCADA του ΑΔΜΗΕ κατά το μήνα εξέτασης Παράδειγμα υπολογισμού αυξημένης κερδοφορίας για μια μονάδα ηλεκτροπαραγωγής ΜΜΠΚ Οκτώβριος 2021 = 30 €/MWh 2 https://extranet.acer.europa.eu/Official_documents/Acts_of_the_Agency/Publication/ACER's%20Preliminary%20 Assessment%20of%20Europe's%20high%20energy%20prices%20and%20the%20current%20wholesale%20electrici ty%20market%20design.pdf 6 ΜΜΠΚ Οκτώβριος 2020 = 10 €/MWh ΔΜΜΠΚ (Οκτώβριος 2021 – Οκτώβριος 2020) =30-10=20 €/MWh Αν η ποσότητα που παράχθηκε από τη μονάδα τον Οκτώβριο 2021 είναι 100 MWh, τότε Η αυξημένη κερδοφορία (ΔΜΠΚ) για τον μήνα Οκτώβριο 2021 λόγω της ενεργειακής κρίσης είναι: ΔΜΠΚ (Οκτώβριος 2021 – Οκτώβριος 2020) = 20*100 =2000 € Αυτός ο υπολογισμός αποτελεί την αυξημένη κερδοφορία της μονάδας για τον μήνα Οκτώβριο
21. Ορισμοί: ΜΜΠΚ: Μοναδιαίο Μεικτό Περιθώριο Κέρδους σε €/MWh ΔΜΜΠΚ: Διαφορά Μοναδιαίου Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους σε €/MWh (μεταξύ 2 χρονικών περιόδων) ΔΜΠΚ: Διαφορά Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους σε ευρώ (μεταξύ 2 χρονικών περιόδων) Το ΜΜΠΚ είναι η διαφορά των Εσόδων (σε ευρώ) από τη χονδρεμπορική αγορά (Προ-ημερήσια, Ενδο-ημερήσια, Αγορά εξισορρόπησης και Αποκλίσεις) μείον το βραχυχρόνιο Κόστος Παραγωγής (ΚΠ) σε ευρώ (Κόστος Καυσίμου, Κόστος Δικαιωμάτων Εκπομπών, λοιπά κόστη), διά την ποσότητα που παρήγαγε η μονάδα σε MWh (όπως μετρήθηκε στο σύστημα SCADA του ΑΔΜΗΕ). Αναδρομική επιστροφή στην αγορά εξισορρόπησης Τέλος σημειώνεται ότι, κατά την κρίση της Αρχής, οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας (δεν περιλαμβάνονται τα χαρτοφυλάκια ΑΠΕ) εισέπραξαν κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2020 – Φεβρουαρίου 2021 (από την έναρξη του Μοντέλου Στόχου έως την εφαρμογή της Απόφασης ΡΑΕ 54/20213) ποσά τα οποία δεν αντικατοπτρίζουν εύλογα έσοδα βάσει αποδοτικής λειτουργίας της αγοράς, όπως αναλυτικά περιγράφεται στο Παράρτημα
22. Συνεπώς, θεωρείται σκόπιμο, ιδιαίτερα υπό την παρούσα συγκυρία, να επιστραφούν στην αγορά ενέργειας προς όφελος των τελικών καταναλωτών. Για το σκοπό αυτό, στο Παράρτημα 4 προτείνεται σχετική νομοθετική ρύθμιση. Η αναδρομικότητα στην αγορά εξισορρόπησης, επηρεάζει και το περιθώριο κέρδους της ανωτέρω μεθοδολογίας, καθώς απομειώνει το περιθώριο κέρδους παλαιότερων μηνών (Νοέμβριος 2020-Φεβρουάριος 2021, κυρίως τους 2 πρώτους μήνες), με τους οποίους γίνεται η σύγκριση των μηνών Νοέμβριος 2021-Φεβρουάριος 2022 της ενεργειακής κρίσης. 3 https://www.rae.gr/apofaseis/8083/ 7 Τελικά αποτελέσματα της ανάλυσης Τα συνοπτικά αποτελέσματα (σε εκατ. ευρώ) της αυξημένης κερδοφορίας των καθετοποιημένων Προμηθευτών στη χονδρεμπορική αγορά κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, όπως προκύπτουν από την ανάλυση της Αρχής, παρουσιάζονται στον επόμενο Πίνακα. ΔΕΗ Ιδιώτες Ηλεκτροπαραγωγοί ΑΠΕ χωρίς κρατική ενίσχυση Σύνολο Οκτ-21 96,71 Νοε-21 73,52 Δεκ-21 145,70 Ιαν-22 159,52 Φεβ-22 60,27 Μαρ-22 194,20 Q4-2021 315,93 Q1-2022 413,98 Σύνολο 729,91 36,63 17,06 46,53 5,66 6,66 45,07 100,22 57,39 157,61 4,90 138,24 6,58 97,16 6,65 198,88 5,39 170,57 5,37 72,29 11,03 250,30 18,13 434,28 21,78 493,16 39,92 927,44 Εκπτώσεις καθετοποιημένων προμηθευτών Από την παράθεση των οικονομικών αποτελεσμάτων προκύπτει ότι όλοι οι καθετοποιημένοι συμμετέχοντες εμφανίζουν ζημίες στην δραστηριότητα της Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας για το έτος
23. Μέρος αυτών δύναται να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα α) των μακροχρόνιων συμβάσεων με καταναλωτές Υψηλής Τάσης σε σταθερές τιμές, και β) της διατήρησης των ανταγωνιστικών χρεώσεων στα σταθερά τιμολόγια Χαμηλής4 και Μέσης Τάσης που προϋπήρχαν της ενεργειακής κρίσης, τα οποία ερμηνεύονται από τους καθετοποιημένους Προμηθευτές ως «έμμεση παροχή εκπτώσεων» στους τελικούς καταναλωτές. Περαιτέρω, η ΔΕΗ παρείχε επιπλέον εκπτώσεις στους καταναλωτές Μέσης και Χαμηλής Τάσης, όπως παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα: Δηλωθείσες Εκπτώσεις Q4-2021* Q1-2022 Σύνολο ΔΕΗ 169,70 166,30 335,99 *Συμπεριλαμβάνει εκπτώσεις για τους μήνες Αύγουστο και Σεπτέμβριο
24. Σημειώνεται τέλος ότι οι καθετοποιημένοι προμηθευτές παρείχαν Σταθερά Τιμολόγια προ της ενεργειακής κρίσης, τα οποία εκτιμάται ότι αποτελούν περί το 5-20% των ποσοτήτων που εκπροσωπούν. 4 Όλοι οι Προμηθευτές υποχρεούνται να διαθέτουν τουλάχιστον ένα σταθερό τιμολόγιο στους Πελάτες ΧΤ βάσει της Απόφασης ΡΑΕ 409/2020 (https://www.rae.gr/apofaseis/6633/). 8 Προτάσεις της ΡΑΕ Η Αρχή στα πλαίσια του ACER’s Assessment of the EU Wholesale Electricity Market Design5 διαμόρφωσε σειρά προτάσεων και παρατηρήσεων όπως αποτυπώνεται στην Ενότητα ΙΙ. Με την ενεργή συμμετοχή της στις σχετικές Διαβουλεύσεις στο 107 th ACER Board of Regulators Meeting και στo 170st CEER General Assembly Meeting στο Παρίσι στις 5-6 Απριλίου, επηρέασε τη λήψη απόφασης και την ενσωμάτωση διατάξεων για ειδικά μέτρα κατά τη διάρκεια παρατεταμένων υψηλών τιμών στις αγορές. Η ακόλουθη εικόνα αποτυπώνει τα 13 μέτρα που υιοθετήθηκαν από τις Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας της Ευρώπης και δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου
25. Ειδικά το 13ο μέτρο, ήτοι “Consider a ‘temporary relief valve’ for the future when wholesale prices rise unusually rapidly to high levels”, εισήχθη κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή της σχετικής σύσκεψης του Παρίσι, κατόπιν επιμονής της Αρχής για ανάγκη ex-ante ρύθμισης και άμεσης απομείωσης του κόστους της χονδρεμπορικής αγοράς και αποδοχής των επιχειρημάτων της Αρχής από τον Δ/νων του ACER, λαμβάνοντας υπόψιν τη διεθνή εμπειρία ώριμων αγορών, 5 https://extranet.acer.europa.eu/Official_documents/Acts_of_the_Agency/Publication/ACER's%20Final%20Assess ment%20of%20the%20EU%20Wholesale%20Electricity%20Market%20Design.pdf 9 όπως στις ΗΠΑ και Αυστραλία. Επιμέρους θέσεις της Αρχής, όπως και λοιπών Αρχών άλλων Κρατών Μελών, επίσης λήφθηκαν υπόψιν στη διαμόρφωση του τελικού κειμένου. Η Ενότητα ΙΙ παρουσιάζει αναλυτικά τις θέσεις της Αρχής. Ειδικά για το ex-ante power mitigation η Αρχή σκοπεύει να επανέλθει στον ACER, παρά την υφιστάμενη προτίμηση του ACER για expost πλαίσιο ελέγχου, όπως προσδιορίζει ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας (REMIT). 6 Ελλείψει ριζικής παρέμβασης στη χονδρεμπορική αγορά φυσικού αέριου, που αποτελεί βασική αιτία “root cause” του αυξημένου κόστους χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η απομείωση των αυξημένων κερδών της ηλεκτροπαραγωγής, λόγω των παρατεταμένων υψηλών τιμών χονδρικής, είναι προτιμητέο να γίνεται ex-ante (μετά από σχετική έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Αυτό πλέον είναι πιο εφικτό, καθώς το τελικό κείμενο του ACER συμβάλει στην κατεύθυνση αυτή και αναμένεται να επηρεάσει την εξειδίκευση των μέτρων REPowerEU που θα πραγματοποιήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός Μαΐου
26. Η απομείωση των αυξημένων κερδών της ηλεκτροπαραγωγής; θα μπορούσε να γίνει είτε με τον προτεινόμενο μηχανισμό, εφαρμοζόμενο σε ex-ante βάση, είτε με τη μορφή ορισμού ex-ante τιμών “strike prices” ή μεθοδολογίας προσδιορισμού τιμών αποζημίωσης ανά τεχνολογία, όπως παρουσιάζεσαι το Παράρτημα ΙΙ της Ενότητας ΙΙ. Η (ex-ante) απομείωση κερδών περιόζει την πιθανότητα εμφάνισης φαινομένων market squeeze, σε περίπτωση που εταιρίες που διαθέτουν μονάδες χαμηλού κόστους στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής τους και σημαντικό μερίδιο αγοράς μετακυλήσουν στη λιανική, σε μόνιμη βάση την αυξημένη κερδοφορία που δύναται να έχουν στη χονδρεμπορική. Η μείωση του κόστους στη χονδρεμπορική και/ή στη λιανική πρέπει να συμβαδίζει με τη εύρυθμη λειτουργία αγορών και αποτελεί ευθύνη των Ανεξάρτητων Αρχών με βάση τις σχετικές αρμοδιότητες τους. Η Αρχή και η Επιτροπή Ανταγωνισμού συνεργάζονται στο πλαίσιο αυτό, όπως συμβαίνει και μεταξύ ΡΑΕ και Συνηγόρου του Καταναλωτή για θέματα καταναλωτών. 6 https://www.rae.gr/remit/ 10 Περιεχόμενα Ενότητα Ι: Ανάλυση Κερδοφορίας Καθετοποιημένων Εταιριών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης .................................................................... 13
27. Εισαγωγή – Πλαίσιο ............................................................................................................................ 14
28. Η έννοια των «ουρανοκατέβατων κερδών»....................................................................................... 16
29. Η ανάλυση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας.................................................................................... 18
30. Υπολογισμός των κερδών της χονδρεμπορικής αγοράς .................................................................... 22
31. Αποτελέσματα ανάλυσης χονδρεμπορικής αγοράς ........................................................................... 28
32. Αποτύπωση οικονομικών αποτελεσμάτων παραγωγών .................................................................... 43
33. Αναφορές ............................................................................................................................................ 47
34. Ακρωνύμια .......................................................................................................................................... 48 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ............................................................................................................................................ 49 Κατανεμόμενες μονάδες παραγωγής......................................................................................................... 49 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 ............................................................................................................................................ 50 Εκτίμηση μεταβλητού κόστους υδροηλεκτρικών σταθμών ....................................................................... 50 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ............................................................................................................................................ 52 Αναδρομική επιστροφή ποσών από τους παραγωγούς στην αγορά εξισορρόπησης ............................... 52 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 ............................................................................................................................................ 56 Πρόταση συνοδευτικής νομοθετικής ρύθμισης αναδρομικής επιστροφής στην αγορά εξισορρόπησης. 56 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 ............................................................................................................................................ 59 Ποσά εκπτώσεων που παρείχε η ΔΕΗ Α.Ε. σε καταναλωτές Μέσης και Χαμηλής Τάσης κατά το διάστημα Αυγούστου 2021 έως και Μαρτίου 2022 ................................................................................................... 59 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 ............................................................................................................................................ 60 Οικονομικά αποτελέσματα των εταιρειών διακριτά ανά δραστηριότητα (2019-2021) ............................ 60 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 ............................................................................................................................................ 68 Παράθεση επιμέρους υπολογισμών της Μεθοδολογίας υπολογισμού Μεικτού Περιθωρίου Κέρδους Παραγωγής στη χονδρεμπορική αγορά ανά τεχνολογία ........................................................................... 68 Ενότητα ΙΙ: Προτάσεις της ΡΑΕ προς τον ACER.......................................................................................... 71 στο πλαίσιο του ACER’s Assessment Report of the EU Wholesale Electricity Market Design ................ 71 Annex I. Ex-ante regulation in wholesale electricity markets ..................................................................... 78 Annex I.1 Ex-ante power mitigation for smoothing sustaining excessive prices .................................... 78 Annex I.2 Ex-ante revenue clawback mechanism on excessive profits and ........................................... 79 Annex II: CfDs (“Contracts for Differences”), possibly combined with aggregator (single buyer) model, both for attracting new investments as well as ex-ante revenue clawback mechanism ........................... 81 Annex III: An EU Purchase Platform to secure supply of gas, LNG and hydrogen ...................................... 82 11 Annex IV: Regulatory/Legal options under international economic law in view of the surge of spot natural gas prices ........................................................................................................................................ 84 12 Ενότητα Ι: Ανάλυση Κερδοφορίας Καθετοποιημένων Εταιριών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης 13
35. Εισαγωγή – Πλαίσιο Όπως είναι γνωστό, το φθινόπωρο του 2021, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξήθηκαν σε πρωτοφανή επίπεδα, σημειώνοντας τον Οκτώβριο αύξηση έως και 400% σε σχέση με τον Απρίλιο του ίδιου έτους και συμπαρασύροντας τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επεσήμανε το πρόβλημα στην πρώτη της σχετική επίσημη ανακοίνωση στις 13 Οκτωβρίου 2021 [1] και τις επιπτώσεις του στην οικονομία και στους καταναλωτές, προτρέποντας τα Κράτη-Μέλη να εφαρμόσουν μέτρα στήριξης (ιδίως μέσω άρσης φορολογίας και ενίσχυσης μέσω των εσόδων από την αγορά ρύπων) και χαλαρώνοντας προς τούτο προσωρινά τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων (1 η εργαλειοθήκη). Σχεδόν ταυτόχρονα, ο Ευρωπαίος Ρυθμιστής (ACER) στην πρώτη του επίσημη αναφορά για το θέμα [2] έθεσε, μεταξύ άλλων το ερώτημα κατά πόσον το μοντέλο λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (Target Model) - στο οποίο όλοι οι συμμετέχοντες αποζημιώνονται στην οριακή τιμή εκκαθάρισης της αγοράς σε ωριαία βάση (“pay-as-clear”) και όχι στην τιμή που ο καθένας έχει προσφέρει (“pay-as-bid”) – είναι το βέλτιστο ιδίως σε συνθήκες ακραία υψηλών τιμών. Προέτρεψε δε τους Ρυθμιστές να παρακολουθούν στενότερα τα οριζόμενα στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό REMIT [7] περί ακεραιότητας και διαφάνειας στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δηλώνοντας ωστόσο ότι δεν έχουν καταγραφεί περιπτώσεις στρέβλωσης/χειραγώγησης της αγοράς στο κεντρικό σύστημα ARIS του ACER στο οποίο δηλώνονται αυτοματοποιημένα όλες οι ευρωπαϊκές συναλλαγές.7 Η ΡΑΕ ούτως ή άλλως, σε άσκηση των αρμοδιοτήτων της εκ του ενωσιακού και εθνικού πλαισίου (άρθρα 3 και 22 του ν. 4001/2011 και 6 του ν. 4425/2016), σε συνεχή βάση παρακολουθεί τις αγορές ενέργειας, ιδίως μετά την εφαρμογή του Target Model στη χώρα μας (1.11.2020), για περιπτώσεις συστηματικών περιπτώσεων πιθανής χειραγώγησης της αγοράς ή στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Έχει δε αυτοματοποιήσει τη λήψη δεδομένων από τους λειτουργούς των αγορών ΕΧΕ και ΑΔΜΗΕ (απόφαση ΡΑΕ 1491/2020 8) και βρίσκεται στη διαδικασία αυτοματοποίησης της εξαγωγής δεικτών και αναφορών. Λόγω της ενεργειακής κρίσης, από τον Οκτώβριο 2021 εντατικοποίησε την εποπτεία και τις αναλύσεις της: δηλαδή 7 «An important issue when addressing unusual and/or unexpected market developments is whether there are signs of market manipulation, potentially contributing to such developments. Currently, based on the information and data available to ACER, there is no obvious indication nor evidence of systematic manipulative behaviour or insider trading under REMIT causing the high energy prices. Furthermore, given the global fundamental drivers of current high prices in Europe as outlined above, it is unlikely that any specific and repetitive market trading behaviour would have a significant impact on such high prices. ACER’s market surveillance efforts alongside those of national regulators under REMIT are ongoing.». 8 Η εν λόγω απόφαση έχει προσβληθεί από τον ΑΔΜΗΕ. 14 πέραν των στοιχείων των Διαχειριστών (Χρηματιστήριο Ενέργειας και ΑΔΜΗΕ) και των δεδομένων που αντλούνται από τη λειτουργία των αγορών, η Αρχή ξεκίνησε να συλλέγει οικονομικά και εμπορικά στοιχεία που είναι κρίσιμα για τη διαμόρφωση του κόστους και τις επιχειρηματικές πρακτικές παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας και προμηθευτών φυσικού αερίου, ζητώντας και αναλύοντας περισσότερα και τακτικότερα δεδομένα από τους συμμετέχοντες στις χονδρεμπορικές και λιανικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, όπως αναφέρεται και στην από 24.3.2022 σχετική ανακοίνωση της Αρχής
36. Ο ACER, ο οποίος εποπτεύει την τήρηση του Κανονισμού REMΙT (Κανονισμός 1227/2011 για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρική αγορά ενέργειας) και διαθέτει τα πλέον εξελιγμένα λογισμικά για αυτόν τον σκοπό, δεν έχει γνωστοποιήσει μέχρι σήμερα στη ΡΑΕ πιθανά περιστατικά χειραγώγησης, για περαιτέρω έλεγχο. Ομοίως από την έως τώρα διερεύνηση της Αρχής δεν έχουν προκύψει χειραγώγησης τιμών, όμως η λειτουργία της αγοράς δύναται να οδηγεί σε αυξημένη κερδοφορία κατά τη διάρκεια της κρίσης, που είναι και το αντικείμενο της παρούσας ανάλυσης. Προφανώς η διαδικασία διερεύνησης στρατηγικών χειραγώγησης είναι συνεχής, τόσο από τη ΡΑΕ όσο και από τον ACER. Στην επικαιροποίηση της αναφοράς του τον Νοέμβριο 2021 [3], ο ACER υπεραμύνθηκε του μοντέλου pay-as-clear. Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνεται ότι στο χρονικό εκείνο σημείο αναμενόταν η αποκλιμάκωση των τιμών φυσικού αερίου από τον Απρίλιο του 2022, εκτίμηση που ανατράπηκε τον Φεβρουάριο λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Κατόπιν τούτου, οι εκτιμήσεις ότι οι πολύ υψηλές τιμές θα διατηρηθούν τουλάχιστον έως και το χειμώνα του 2023 οδήγησαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκδοση, στις 8 Μαρτίου 2022, της 2 ης εργαλειοθήκης προτεινόμενων μέτρων (REPpowerEU) [4], η οποία εστίασε, πέραν της απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο, σε περαιτέρω τρόπους ενίσχυσης των καταναλωτών. Μεταξύ άλλων, προτείνεται ένα μέρος των κερδών της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας να επιστραφεί στην αγορά μέσω ειδικής εισφοράς, όχι γιατί αυτά δημιουργήθηκαν λόγω μη σύννομης ή «μη ηθικής» στρατηγικής των επιχειρήσεων, αλλά λόγω της επιτακτικής ανάγκης περαιτέρω ενίσχυσης των τελικών καταναλωτών, οι οποίοι συνεχίζουν να βιώνουν μια εξαιρετικά δυσχερή κατάσταση εξαιτίας των παρατεταμένα πολύ υψηλών τιμών: «Commission confirms that price regulation and transfer mechanisms to help protect consumers and our economy are possible. … To finance such emergency measures, Member States can consider temporary tax measures on windfall profits.». Δηλαδή, προτείνεται μία έκτακτη ανακατανομή του πλούτου εντός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς αναγνωρίζεται ότι: 9 https://www.rae.gr/anakoinoseis/28608/ 15 α) οι καταναλωτές (οικιακοί και βιομηχανικοί) πρέπει να υποστηριχθούν σημαντικά από το κράτος, ώστε να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις στην οικονομία εν γένει, β) λόγω του μοντέλου της αγοράς, είναι δεδομένο ότι υπάρχουν υπερβάλλοντα κέρδη σε παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, η φορολόγηση των οποίων δύναται να χρηματοδοτήσει μέρος των απαιτούμενων κονδυλίων. Στο πλαίσιο αυτό, στο Παράρτημα 2 του REPpowerEU προσδιορίζονται πιθανά «ουρανοκατέβατα κέρδη» (windfall profits) στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία προκύπτουν λόγω της αποζημίωσης στις υψηλές τιμές που ορίζονται από τις μονάδες φυσικού αερίου και των μονάδων των λοιπών τεχνολογιών, λόγω της υιοθέτησης του μοντέλου pay-as-clear, όπως θα αναλυθεί στη συνέχεια. Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω συνιστούν συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες της Επιτροπής και όχι επιβολή μέτρων, περιγράφονται δε σε πολύ αδρές γραμμές, επιτρέποντας στα Κράτη Μέλη την εξειδίκευσή τους κατά τρόπο συμβατό με τις συνθήκες της αγοράς τους. Οι ανωτέρω κατευθύνσεις συνάδουν με το αίτημα της Πολιτείας προς την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, ως μόνη αρμόδια Αρχή για την εποπτεία της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και έχουσα όλα τα απαραίτητα δεδομένα, να υπολογίσει τεχνοκρατικά τα κέρδη που έχουν αποκομίσει οι συμμετέχοντες στην αγορά, προκειμένου η Κυβέρνηση να αποφανθεί περί τυχόν φορολόγησης μέρους αυτών.
37. Η έννοια των «ουρανοκατέβατων κερδών» Το Παράρτημα 2 του REPowerEU συγκεκριμένα αναφέρει σχετικά με τα ουρανοκατέβατα κέρδη: «  The additional infra-marginal rents should be clawed back only in the time periods when gas plants were marginal and to the extent that such additional infra-marginal rents were effectively earned by infra-marginal units;  The measure should not distinguish different generation technologies. It should include any infra-marginal units operating in the hours of application of the tax, e.g. inframarginal rents from hard coal and lignite-fired generation, renewables (including hydropower) and nuclear;  The measure should equally apply to all generators regardless of whether they are covered by support schemes or capacity remuneration mechanisms. However, it should be taken into account that some support schemes by their nature already avoid (feed-in tariffs), capture (two-way contracts for difference contracted before the gas price crisis) or reduce (floating premiums) infra-marginal rents in periods of high prices. The specific situation of fixed premium could be addressed, which can increase infra-marginal rents.». 16 Δηλαδή, γίνεται αποδεκτό ότι η χονδρεμπορική αγορά λειτουργεί και παράγει σωστά σήματα τιμών, και πρέπει να απομονωθούν τα πλεονάζοντα κέρδη τα οποία προέκυψαν αποκλειστικά και μόνο λόγω της ενεργειακής κρίσης, δηλαδή λόγω των υψηλών τιμών φυσικού αερίου, για τις μονάδες που δεν «επλήγησαν» από αυτές. Συνεπώς, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες, για κάθε χρονική περίοδο στην οποία επιλύεται η αγορά:
38. Λαμβάνονται υπόψη μόνο οι περίοδοι στις οποίες την οριακή τιμή της αγοράς ορίζει μονάδα φυσικού αερίου (οριακή μονάδα), υπό την έννοια ότι το αυξημένο τους κόστος αντανακλά το αυξημένο κόστος της αγοράς φυσικού αερίου και μπορεί συνεπώς να θεωρηθεί ως «αιτιολογημένο».
39. Νοείται ως κέρδος μιας μονάδας που παρήγαγε εκείνην περίοδο και δεν είναι οριακή μονάδα, η διαφορά μεταξύ της οριακής τιμής και του μεταβλητού της κόστους εκείνο το χρονικό διάστημα. Στο σημείωμα δεν διευκρινίζεται εάν λογίζεται όλη η εν λόγω διαφορά ή μέρος αυτής
40. Πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι ορισμένες τεχνολογίες που αμείβονται με σχήματα επιδότησης, όπως για παράδειγμα feed-in tariff, δεν έχουν επωφεληθεί από τις αυξημένες τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς. Τέλος, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με το ίδιο κείμενο: «  Revenue from the measure should be passed on to households or in non-selective and transparent measures supporting all final consumers (e.g. an explicit separate discount on electricity bills of final customers proportional to their average daily or weekly consumption). It is to be noted that, insofar as exemptions from such profit taxes lead to selective advantages to specific undertakings, State aid rules may apply. ». Συνεπώς, τα έσοδα από τη φορολόγηση των ουρανοκατέβατων κερδών πρέπει να αποδοθούν επί ίσοις όροις σε όλους τους καταναλωτές (ή τις κατηγορίες καταναλωτών που θα επιλεγούν). Αυτό είναι απολύτως συμβατό με την εισροή αυτών των εσόδων στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης και στη συνέχεια χορήγησης εκπτώσεων στους καταναλωτές βάσει της κατανάλωσής τους. Αντίθετα, η μεταφορά τυχόν υπερβαλλόντων κερδών της χονδρεμπορικής αγοράς απευθείας στους πελάτες αποκλειστικά μιας καθετοποιημένης επιχείρησης δεν είναι συμβατή με τις ως άνω αρχές και δύναται να οδηγήσει σε: α) διακρίσεις και επομένως να εγείρει θέματα κρατικών ενισχύσεων, 17 β) συμπίεση της αγοράς προμήθειας (market squeeze), μειώνοντας το περιθώριο δραστηριοποίησης των λοιπών, μη καθετοποιημένων προμηθευτών, ιδίως αν αυτό προέρχεται από τη δεσπόζουσα επιχείρηση.
41. Η ανάλυση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Η τελική έκθεση του ACER10 σχετικά με το σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στα πλαίσια της ανάλυσης του αποτυπώνει ένα εύρος πέντε πιθανών παρεμβάσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπως φαίνεται στο ακόλουθο Σχήμα, όπου συμπεριλαμβάνεται η φορολόγηση «ουρανοκατέβατων κερδών». Στην ίδια ενότητα της έκθεσης, αναφέρεται ότι το οποιοδήποτε εφαρμοσθέν μέτρο δεν πρέπει να αφορά συγκεκριμένες τεχνολογίες «When a measure targets certain technologies only, it risks fragmenting the market, compromising competition and creating regulatory uncertainty about the potential for similar measures in the future.». Συνεπώς, η Αρχή προχώρησε στην ανάλυση της κερδοφορίας όλων των τεχνολογιών, ήτοι των μονάδων φυσικού αερίου, των λιγνιτικών μονάδων, των μεγάλων Υδροηλεκτρικών Σταθμών (ΥΗΣ), των χαρτοφυλακίων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και των μονάδων Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ). Η πλειονότητα των χαρτοφυλακίων ΑΠΕ και η κατανεμόμενη μονάδα ΣΗΘΥΑ αμείβονται με σχήματα κρατικής ενίσχυσης (Feed-in-Tariff (FiT), Feed-in-Premium (FiP)), για τα οποία η αυξημένη αποζημίωση από τη χονδρεμπορική αγορά, οδηγεί σε πλεόνασμα του Ειδικού Λογαριασμού των ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) και επιστρέφεται στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ) για ενίσχυση των καταναλωτών. Υπάρχει ένας μικρός αριθμός ΑΠΕ, περίπου 150 MW, των οποίων έχει ολοκληρωθεί η περίοδος ενίσχυσης, και τα οποία συμμετέχουν στην αγορά, εκπροσωπούμενα από Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΑΠΕ (ΦΟΣΕ-ΑΠΕ). Επίσης, μια κατανεμόμενη μονάδα ΣΗΘΥΑ (ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ) 10 ACER publishes its Final Assessment of the EU Wholesale Electricity Market Design, 29 April 2022 18 συμμετέχει στη χονδρεμπορική αγορά κατά το μέρος της ισχύος της που δεν λαμβάνει προκαθορισμένη τιμή ενίσχυσης. Για όλες ανεξαιρέτως τις μονάδες και τεχνολογίες που συμμετέχουν στη χονδρεμπορική αγορά, έγινε ανάλυση της κερδοφορίας τους. Βάσει των ως άνω, η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της και των στοιχείων που πάγια συγκεντρώνει και επιπλέον ζήτησε τόσο από τους συμμετέχοντες στην ενεργειακή αγορά όσο και από τους λειτουργούς/διαχειριστές των αγορών, ΕΧΕ και ΑΔΜΗΕ (βλ. σχετική ανακοίνωση της Αρχής) υπολόγισε με τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια τα κάτωθι:
42. Το συνολικό Μεικτό περιθώριο κέρδους των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας κατά το κρίσιμο διάστημα Οκτωβρίου 2021 – Μαρτίου 2022, όπως προκύπτει από την ενδελεχή ανάλυση της χονδρεμπορικής αγοράς. Ως Μεικτό Περιθώριο Κέρδους κάθε μονάδας ανά μήνα λαμβάνεται το ποσό που προκύπτει από το άθροισμα των ωριαίων χρεοπιστώσεων («Έσοδα») από τη συμμετοχή της μονάδας παραγωγής στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (εφεξής αγορά) μειωμένο κατά το κόστος παραγωγής. Ειδικότερα, για τον υπολογισμό των Εσόδων λαμβάνονται υπόψη οι χρεοπιστώσεις που προκύπτουν από τη διαμόρφωση του Προγράμματος Αγοράς (ήτοι Αγορά Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσια Αγορά), οι χρεοπιστώσεις από τη συμμετοχή στην Αγορά Εξισορρόπησης καθώς και οι χρεοπιστώσεις που προκύπτουν από τη Διαδικασία Εκκαθάρισης Αποκλίσεων. Το δε κόστος παραγωγής λογίζεται στη βάση του μεταβλητού κόστους λειτουργίας των μονάδων, σύμφωνα με τα αναφερόμενα κατωτέρω (σελ. 10).
43. Σύγκριση του Μεικτού περιθωρίου κέρδους των μονάδων παραγωγής κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2021 - Μαρτίου 2022 με το αντίστοιχο κατά την περίοδο Οκτωβρίου 2020 Μαρτίου 2021 ανά μήνα, εφόσον ήθελε εννοηθεί ως «υπερκέρδος» η θετική διαφορά από αυτό μιας αντίστοιχης περιόδου «κανονικής» λειτουργίας της αγοράς. Διευκρινίζεται ότι η αύξηση των τιμών σε αδόκητα επίπεδα, που σημειώθηκε στην Αγορά Εξισορρόπησης κατά την περίοδο Νοεμβρίου 2020 – Ιανουαρίου 2021, καθιστά αναγκαία τη διορθωτική εκκαθάριση των οικονομικών αποτελεσμάτων των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με τα μέτρα αποκατάστασης που όρισε η ΡΑΕ με την Απόφαση 54/2021 και την παράλληλη εφαρμογή μηχανισμού clawback επί των εσόδων των μονάδων που συμμετείχαν στον Μεταβατικό Μηχανισμό Αποζημίωσης Ευελιξίας Ισχύος (ΜΜΑΕΙ). Η αναδρομική εφαρμογή των ανωτέρω (βλ. Παραρτήματα 3 και 4) επαναφέρει την Αγορά Εξισορρόπησης, και συνολικά τις αγορές χονδρικής, σε συνθήκες ομαλής και κανονικής λειτουργίας. Η προσέγγιση αυτή επελέγη διότι, κατά την κρίση της Αρχής, έχει τα κάτωθι πολύ σημαντικά πλεονεκτήματα: 19 i. Η επίπτωση τυχόν παραδοχών που αναπόφευκτα υπεισέρχονται στους υπολογισμούς αμβλύνεται ουσιωδώς. ii. Κρίνεται ως απολύτως συμβατή με το πνεύμα του REPowerEU, καθώς οι μονάδες των οποίων το κόστος λειτουργίας δεν επηρεάστηκε από την ενεργειακή κρίση (ήτοι οι μονάδες εκτός αυτών που λειτουργούν με φυσικό αέριο) αναμένεται ότι αύξησαν σημαντικά το περιθώριο κέρδους τους έναντι του αντίστοιχου διαστήματος του προηγούμενου έτους, χωρίς να καταβληθεί κάποια προσπάθεια εκ μέρους τους (αυτό αποτελεί τη στενή ερμηνεία των windfall profits). Ωστόσο, υπάρχει περίπτωση, αντίστοιχα, και μονάδες φυσικού αερίου να εισέπραξαν υπερβάλλοντα κέρδη σε σχέση με την περίοδο 2020/(μέσα)2021 χωρίς να έχουν βελτιώσει με κάποιο τρόπο την απόδοσή τους. Αυτό, επί παραδείγματι, μπορεί να συμβεί όταν η οριακή τιμή ορίστηκε από κάποια άλλη τεχνολογία (λιγνιτική, υδροηλεκτιρκή) ή κάποια διασύνδεση, δηλαδή από την τιμή μονάδων γειτονικής χώρας. Ειδικότερα για τις περιπτώσεις των διασυνδέσεων, όπως προκύπτει από το ακόλουθο διάγραμμα, η σύγκλιση των τιμών μεταξύ της Ελλάδας και των συζευγμένων χωρών (Βουλγαρία, Ιταλία) έλαβε χώρα σε άνω του 70% των περιπτώσεων το τελευταίο χρονικό διάστημα και κάποιους μήνες έως και 80% των διαστημάτων επίλυσης της αγοράς. Συνεπώς, δεν πρέπει να παραβλεφθεί το γεγονός ότι το επίπεδο διαμόρφωσης των τιμών επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την σύγκλιση των αγορών (market coupling). Γράφημα
44. Ποσοστό ωρών που η ελληνική αγορά ήταν σε σύγκλιση (coupled) με τις γειτονικές αγορές. Ωστόσο, αναγνωρίζεται το ενδεχόμενο ότι ορισμένες μονάδες φυσικού αερίου (το κόστος των οποίων καθορίζεται από εξωγενείς παράγοντες – διεθνείς τιμές φυσικού αερίου) διαθέτουνένα «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα» που μπορεί να συνδέεται με καλύτερη διαπραγμάτευση τιμής προμήθειας φυσικού αερίου, ή με πιο αποδοτική μονάδα σε σχέση με άλλες μονάδες της ίδιας τεχνολογίας (ως αποτέλεσμα σχετικής 20 επενδυτικής απόφασης), λειτουργώντας έτσι με χαμηλότερο κόστος. Επομένως, για τις μονάδες αυτές δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι όλο το πλεονάζον κέρδος ήταν «ουρανοκατέβατο», καθώς είναι πιθανό να προέκυψε ως αποτέλεσμα επιχειρηματικών κινήσεων. Για το σκοπό αυτό, για τις μονάδες φυσικού αερίου των οποίων το κόστος λειτουργίας ήταν χαμηλότερο του μέσου όρου του κόστους όλων των μονάδων της ίδιας τεχνολογίας, κρίνεται δίκαιο να θεωρηθεί ότι το κόστος τους ήταν στο μέσο όρο. Γράφημα
45. Σχηματική απεικόνιση της έννοιας του «ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος» iii. Η προσέγγιση αυτή εκφεύγει της προβληματικής του ορισμού ενός «αποδεκτού» περιθωρίου κέρδους: Αφενός, όπως επισημάνθηκε και ανωτέρω, η Ανακοίνωση της Επιτροπής REPowerEU δεν προβαίνει σε σχετικό ορισμό, αφετέρου ο προσδιορισμός του «ορθού» περιθωρίου κέρδους θα επέβαλλε να εξεταστούν σε εξατομικευμένο επίπεδο πλήθος στοιχείων (π.χ. ώρες λειτουργίας κάθε μονάδας, κεφαλαιουχικές δαπάνες, επιτόκια δανεισμού κλπ.) και επομένως δεν συνάδει με ρύθμιση γενικού χαρακτήρα. Για τους λόγους αυτούς, προσήκει η σύγκριση εσόδων-κόστους παραγωγής των μονάδων παραγωγής κατά την περίοδο της έκτακτης έκρηξης τιμών σε σχέση με την περίοδο «κανονικής λειτουργίας» της αγοράς. Προφανώς, η Αρχή αναγνωρίζει το γεγονός ότι, διαχρονικά, κάποιες μονάδες είναι πιθανό να έχουν λειτουργήσει σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και κάτω του κόστους τους, ωστόσο η συγκεκριμένη συγκυρία κατά την οποία η κατάντη αγορά (η λιανική αγορά ρεύματος και - ιδίως – οι καταναλωτές) ασφυκτιά, δεν ενδείκνυται για αντιστάθμιση τυχόν ζημιών κατά το παρελθόν μέσω πλεονάζουσας κερδοφορίας κατά την τρέχουσα περίοδο. Τονίζεται ότι η εν λόγω μεθοδολογία εξετάζει την ύπαρξη κερδών στην αγορά μόνο υπό το πρίσμα της άμεσης επίπτωσης της αύξησης του μεταβλητού κόστους παραγωγής, οδηγούμενα από την αύξηση κόστους κυρίως του φυσικού αερίου και δευτερευόντος των δικαιωμάτων ρύπων στην χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού, χωρίς να αξιολογείται εν προκειμένω ο βαθμός της εν γένει ανταπόκρισης των προσφορών ενέργειας σε πρακτικές υγιούς ανταγωνισμού. 21 Ο ακριβής τρόπος υπολογισμού, οι υποθέσεις που λήφθησαν, καθώς και τα αποτελέσματα παρουσιάζονται στην επόμενη ενότητα. Τα αναλυτικά στοιχεία υπολογισμών από τα οποία προέκυψαν τα ανωτέρω αποτελέσματα βρίσκονται στη διάθεση της Πολιτείας σε επεξεργάσιμη μορφή, για λόγους επαληθευσιμότητας ή επεξεργασίας άλλων περιπτώσεων.
46. Υπολογισμός των κερδών της χονδρεμπορικής αγοράς 4.1 Τεχνολογίες Όπως αναλύθηκε στην προμηγούμενη ενότητα, ο υπολογισμός των κερδών έγινε για όλες ανεξαιρέτως τις τεχνολογίες που συμμετέχουν στη χονδρεμπορική αγορά, χωρίς σχήμα κρατηιής ενίσχυσης, ήτοιτις μονάδες των ακόλουθων τεχνολογιών: i. Λιγνιτικές μονάδες ii. Υδροηλεκτρικές μονάδες iii. Μονάδες φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου iv. Μονάδες φυσικού αερίου ανοιχτού κύκλου v. Μονάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) κατά το μέρος που συμμετέχει στην αγορά11 vi. Χαρτοφυλάκια ΑΠΕ τα οποία δεν υπόκεινται σε σχήμα κρατικής ενίσχυσης. Στο Παράρτημα 1 αναγράφονται οι μονάδες ανά τεχνολογία και παραγωγό
47. Το υπό εξέταση διάστημα είναι αυτό που σχετίζεται άμεσα με την ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση, ήτοι από τον Οκτώβριο 2021 έως και τον Μάρτιο 2022, περίοδος όπου είχε ήδη υιοθετηθεί στην Ελλάδα το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Στόχο13 στα πλαίσια της εναρμόνισης του κανονιστικού πλαισίου για την οργάνωση και λειτουργία των αγορών ηλεκτρισμού των χωρών της Ευρώπης, όπως απορρέει από τη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία και οδηγεί στο σχηματισμό της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Αγοράς Ηλεκτρισμού.14 11 https://www.dapeep.gr/energeia/ape-sithia/mitrwo-sithia/ https://www.admie.gr/agora/symmetohi/mitroa 13 https://www.rae.gr/thesmiko-plaisio-ilektrismou/ 14 3rd Energy Package, και Clean Energy Package, https://energy.ec.europa.eu/topics/markets-andconsumers/market-legislation/third-energy-package_en 12 22 4.2 Μοντέλο Στόχος – Target Model Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα αποτέλεσε το τελευταίο Κράτος Μέλος της ΕΕ που υιοθέτησε το Μοντέλο Στόχο (Target Model) χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό συνέβη στις 1 Νοεμβρίου 2020, ενώ τον Δεκέμβριο 20210 και Μαίου 2021 πραγματοποιήθηκε η σύγκλιση με τις αγορές Βουλγαρίας και Ιταλίας αντίστοιχα, για την αγορά επόμενης ημέρας. Το ακόλουθο Γράφημα αποτυπώνει τη χρονική εξέλιξη υιοθέτησης του Target Model όπου πλέον εκκρεμεί η υιοθέτηση τους μόνο από τα Δυτικά Βαλκάνια. O Σχεδιασμός για υιοθέτηση του Μοντέλου Στόχου ξεκίνησε από τον Δεκέμβριο του 2011, όταν η ΡΑΕ είχε εκδώσει και αποστείλει στο Υπουργείο Ενέργειας «Οδικό Χάρτη και Σχέδιο Δράσης για την αναδιάρθρωση της εγχώριας χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο ολοκλήρωσης της ενοποιημένης ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με βάση το Μοντέλο Στόχο». Κατόπιν μεταγενέστερων προτάσεων της ΡΑΕ και των αρμόδιων Διαχειριστών και σε συνεργασία με το Υπουργείο Ενέργειας, εκδόθηκε ο ν. 4425/2016, όπως τροποποιήθηκε από το ν. 4512/2018, με τις διατάξεις του οποίου, θεσπίστηκαν οι ακόλουθες τέσσερις αγορές: 1) Ενεργειακή Χρηματοπιστωτική Αγορά, 2) Αγορά Επόμενης Ημέρας, 3) Ενδοημερήσια Αγορά και 4) Αγορές Ισχύος και Ενέργειας Εξισορρόπησης. Η πρώτη εξ αυτών λειτούργησε το Μάρτιο του 2020 και οι υπόλοιπες τρεις βραχυπρόθεσμες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, λειτουργούν πλέον από την 1η Νοεμβρίου
48. Η υιοθέτηση του Μοντέλου Στόχου πραγματοποιήθηκε με υιοθέτηση άνω των εξήντα