Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας θέτει σε δημόσια διαβούλευση αναθεωρημένο Σχέδιο Προληπτικής Δράσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9 του Κανονισμού (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/
- Η δημόσια διαβούλευση θα διαρκέσει έως και την Δευτέρα 1 Αυγούστου
- Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλουν τις απόψεις τους στη ΡΑΕ με ηλεκτρονική επιστολή στη διεύθυνση info@rae.gr είτε εγγράφως. Η ΡΑΕ θα δημοσιοποιήσει κατάλογο των συμμετεχόντων στη διαβούλευση, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία ο αποστολέας αιτείται τη μη δημοσιοποίηση των στοιχείων του ή/και των απόψεών του. ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9 του Κανονισμού (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 ΑΘΗΝΑ Ιούλιος 2022 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Περιεχόμενα Εισαγωγή ...................................................................................................10 1 Βασικά στοιχεία του Περιφερειακού και Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ........................................................................................................13 1.1 Περιφερειακό Σύστημα Φυσικού Αερίου .................................................................. 13 1.1.1 1.1.2 1.1.3 «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου .................................................................................. 13 Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» ............................................................................................ 39 Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» (ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ) ....................................... 45 1.2 Εθνικό Σύστημα και αγορά φυσικού αερίου ............................................................. 55 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 2 Ζήτηση φυσικού αερίου ................................................................................................... 55 Υποδομές και λειτουργία Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ...................................... 58 Προμήθεια φυσικού αερίου ............................................................................................. 61 Ο ρόλος του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ...................................................... 63 Συνοπτική παρουσίαση Εκτίμησης Επικινδυνότητας ...........................67 2.1 Εκτίμηση της Επικινδυνότητας από την ΕΕ ................................................................ 67 2.2 Κοινές Μελέτες Επικινδυνότητας............................................................................... 68 2.2.1 2.2.2 Ομάδα Κινδύνου Κασπία, Ουκρανία και Διαβαλκανική (σε εξέλιξη)............................... 68 Ομάδα Κινδύνου Αλγερία (σε εξέλιξη) ............................................................................. 69 2.3 Εθνική Μελέτη Επικινδυνότητας ............................................................................... 69 3 Συμμόρφωση με τον Κανόνα για την υποδομή ....................................73 3.1 Υπολογισμός του τύπου Ν-1 σε εθνικό επίπεδο ........................................................ 74 3.1.1 3.1.2 Υποθέσεις, μεθοδολογία και δεδομένα ............................................................................. 74 Αποτελέσματα .................................................................................................................. 75 3.2 Υπολογισμός του τύπου Ν-1 σε περιφερειακό επίπεδο ............................................ 76 3.3 Ικανότητα αμφίδρομης ροής ..................................................................................... 77 3.3.1 3.3.2 4 Σημεία διασύνδεσης με ικανότητα αμφίδρομης ροής ....................................................... 77 Σημεία διασύνδεσης για τα οποία έχει χορηγηθεί εξαίρεση .............................................. 78 Συμμόρφωση με τον Κανόνα για τον εφοδιασμό.................................79 4.1 Ορισμός προστατευόμενων καταναλωτών ............................................................... 79 4.2 Κανόνας Εφοδιασμού ................................................................................................ 80 4.2.1 4.2.2 5 Περιγραφή υφιστάμενων μέτρων Διαχείρισης ζήτησης .................................................... 81 Πρόσθετοι κανόνες και υποχρεώσεις σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού .................... 86 Προληπτικά Μέτρα ..............................................................................88 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 5.1 Στρατηγική 1: Μεγιστοποίηση χρησιμοποίησης υφιστάμενων υποδομών φα ..... 88 5.1.1 5.1.2 Δράση Δ1: Αύξηση δυναμικότητας αεριοποίησης Ρεβυθούσας ....................................... 88 Δράση Δ2: Προσθήκη πλωτής δεξαμενής LNG στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας 88 5.2 Στρατηγική 2: Ενίσχυση διαθεσιμότητας ΦΑ -αποθήκευση αερίου....................... 90 5.2.1 Δράση Δ3 -ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ Α: Θέσπιση υποχρέωσης για τη διατήρηση αποθέματος ΦΑ σε υπόγεια υποδομή αποθήκευσης φα στους κατόχους άδειας προμήθειας σε τελικούς πελάτες οι οποίοι εισήγαγαν φυσικό αέριο στο ΕΣΦΑ την τελευταία 5ετία (εμπορική αποθήκευση) και είναι Χρήστες του ΕΣΦΑ. ....................................................................................................................... 90 5.2.2 Δράση Δ3 -ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ Β: Διατήρηση αποθέματος ΦΑ σε υπόγεια υποδομή αποθήκευσης φα στην Ιταλία από τον Διαχειριστή και διάθεση της αποθηκευμένης ποσότητας ως αέριο εξισορρόπησης κατά τους μήνες Νοέμβριο 2022 έως Μάρτιο
- .................................... 94 5.2.3 Δράση Δ4: Διατήρηση στρατηγικού αποθέματος ΦΑ ...................................................... 96 5.3 Στρατηγική 3: Ενίσχυση μέτρων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ΦΑ κατά την κρίση ............................................................................................................................. 99 5.3.1 Δράση Δ5: Αύξηση αποθεμάτων εναλλακτικού καυσίμου (diesel) σε μονάδες Η/Π με καύσιμο ΦΑ και δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου. ........................................................................ 99 5.3.2 Δράση Δ6: Μηχανισμός για την κατά προτεραιότητα λειτουργία των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο στην αγορά του ηλεκτρισμού σε περίπτωση κρίσης φα Επιπέδου 3 Έκτακτης Ανάγκης και κατόπιν απόφασης ΟΔΚ για την ενεργοποίησή του. ................................................. 101 5.3.3 Δράση Δ7: Εισαγωγή διατάξεων για την συνετή χρήση και περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης ΦΑ κατά τη διάρκεια κρίσης ΦΑ ........................................................................... 101 5.3.4 Δράση Δ8: Κατά προτεραιότητα παροχή φυσικού αερίου σε ορισμένες «Σημαντικές» Βιομηχανίες. ................................................................................................................................ 102 5.3.5 Δράση Δ9: Ανάπτυξη εξειδικευμένου προϊόντος φυσικού αερίου για την εθελοντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ......................................................................................................... 105 5.4 Στρατηγική 4: Βελτιστοποίηση Ρυθμιστικού Πλαισίου ......................................... 105 5.4.1 5.4.2 ΥΦΑ 6 Δράση Δ10: Θέσπιση ενιαίου τέλους ασφάλειας εφοδιασμού (ΤΑΕ) ............................. 105 Δράση Δ11: Ρύθμιση για την έκτακτη τροποποίηση του Προγραμματισμού Εκφορτώσεων 106 Άλλα μέτρα και υποχρεώσεις.............................................................107 6.1 Ανάπτυξη προδιαγραφών και κατευθυντήριων οδηγιών για την καθιέρωση Συστημάτων Επιχειρησιακής Συνέχειας............................................................................ 107 6.2 Υποχρέωση προς Διαχειριστές και κατόχους άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την τήρηση Συστημάτων Επιχειρησιακής Συνέχειας ................................. 107 6.3 Σχεδιασμός Συστήματος Διαχείρισης Διακινδύνευσης για την ασφάλεια εφοδιασμού 107 6.4 Υποχρεώσεις Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς για τεκμηριωμένη εκτίμηση ζήτησης .............................................................................................................................. 108 6.5 Υποχρεώσεις Προμηθευτών ΦΑ .............................................................................. 109 6.6 Υποχρεώσεις κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο ΦΑ 110 6.7 Απαλλαγή του πετρελαίου diesel που χρησιμοποιείται ως εναλλακτικό καύσιμο από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ) ............................................................................... 111 7 Έργα υποδομής .................................................................................112 7.1 Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας - Βουλγαρίας (IGB) ............................................ 112 7.2 Σταθμός Συμπίεσης στους Κήπους .......................................................................... 114 7.3 Σταθμός Συμπίεσης στην Αμπελιά ........................................................................... 115 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 7.4 Υπόγεια Αποθήκη Καβάλας ...................................................................................... 117 7.5 ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης .......................................................................................... 118 7.6 ΑΣΦΑ ΔΙΩΡΥΓΑ GAS .................................................................................................. 119 7.7 Διασυνδετήριος Αγωγός Eastern Mediterranean Pipeline (East Med) .................... 120 8 Υποχρεώσεις κοινής ωφελείας σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού 121 9 Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη ........................................122 10 Περιφερειακή διάσταση ....................................................................123 10.1 Υπολογισμός του τύπου N – 1 σε επίπεδο ομάδων κινδύνου ................................. 123 10.2 Μηχανισμοί που αναπτύχθηκαν με σκοπό τη συνεργασία ..................................... 123 10.3 Μέτρα αλληλεγγύης ................................................................................................. 123 11 Σύνοψη - Συμπεράσματα ...................................................................124 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Παρουσίαση παραρτήματος από προτεινόμενες ρυθμίσεις Αλληλεγγύης ............................................................................................126 Annex D: Compensation Methodology for Industrial and Commercial Sector ...127
- Methodology A: ....................................................................................................... 129 “CoDG calculation for natural gas as a fuel” ..................................................................... 129
- Methodology B: ....................................................................................................... 134 “CoDG calculation for natural gas as a feedstock” ............................................................ 134 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Κατάλογος Πινάκων Πίνακας 1: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Ρουμανία ................................................................................................... 16 Πίνακας 2: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου ............................................................ 17 Πίνακας 3: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ρουμανίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 20 Πίνακας 4: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης .......................... 21 Πίνακας 5: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ....................................................................................................................... 22 Πίνακας 6: Υπόγεια αποθήκευση Ρουμανίας (χειμώνας 2019-20) ......................... 22 Πίνακας 7: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ρουμανίας ..................................................................... 22 Πίνακας 8: Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας .................................................................................................. 23 Πίνακας 9: Δυναμικότητες έγχυσης και παραγωγής της εγκατάσταση αποθήκευσης Chiren UGS ...................................................................................................... 25 Πίνακας 10: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Βουλγαρία ....................................................................................... 26 Πίνακας 11: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου ............................................................ 27 Πίνακας 12: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Βουλγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 29 Πίνακας 13: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης ........................ 29 Πίνακας 14: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ...................................................................................................... 30 Πίνακας 15: Υπόγεια αποθήκευση Βουλγαρίας (χειμώνας 2017-18)...................... 30 Πίνακας 16: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Βουλγαρίας .................................................................... 30 Πίνακας 17: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στην Ουγγαρία ....................................................................................... 34 Πίνακας 18: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ουγγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 34 Πίνακας 19: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης ........................ 35 Πίνακας
- Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ...................................................................................................... 35 Πίνακας 21: Υπόγεια αποθήκευση Ουγγαρίας (χειμώνας 2020-21) ....................... 36 Πίνακας 22: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ουγγαρίας ..................................................................... 36 Πίνακας 23 Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας ................................................................................... 37 Πίνακας 24: Σημεία διασύνδεσης ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» ........................................................................................................ 39 Πίνακας 25: Μήκος δικτύου αγωγών φυσικού αερίου (μεταφορά και διανομή) ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου « Αλγερία».............................................. 40 Πίνακας 26: Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» .......................................................................................... 40 Πίνακας 27: Ποσότητες κατανάλωσης φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία», για το έτος 2016 ................................................................ 41 Πίνακας 28: Συμμετοχή αλγερινού ΥΦΑ στο σύνολο προμηθειών ΥΦΑ κάθε Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» .............................................................................. 42 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Πίνακας 29: Εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» ....................................................................................................................... 42 Πίνακας 30: Παραγωγή φυσικού αερίου ανά ΚΜ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» και συμμετοχή στην ετήσια κατανάλωση, για το έτος 2016 ................................... 43 Πίνακας 31: Εγκαταστημένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» .................................................. 43 Πίνακας 32: Σημεία διασύνδεσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» και τεχνική δυναμικότητα (MSm3/d) ........................................................................ 49 Πίνακας 33: Τεχνική δυναμικότητα αεριοποίησης ΥΦΑ ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ....................................................................................... 50 Πίνακας 34: Αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ....................................................................................... 50 Πίνακας 35: Συνολική δυναμικότητα αποθήκευσης ως ποσοστό της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία»Error! Not a valid link. .................................................................................................... 51 Πίνακας 36: Μέγιστη ημερήσια ικανότητα απόληψης φυσικού αερίου ανά επίπεδο πλήρωσης της αποθήκης σε συνδυασμό με την αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ........................................................................... 51 Πίνακας 37: Παραγωγική ικανότητα φυσικού αερίου σε συνδυασμό με την ημερήσια αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία»............................. 52 Πίνακας 38: Υφιστάμενη δυναμικότητα Σημείων Εισόδου ΕΣΜΦΑ (πηγή: ΔΕΣΦΑ) ... 58 Πίνακας 39: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2020 (πηγή ΔΕΣΦΑ) ....................................................................................................................... 58 Πίνακας 40: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2021 (πηγή ΔΕΣΦΑ) ....................................................................................................................... 59 Πίνακας 41: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2022 (1/1/202230/6/2022) (πηγή ΔΕΣΦΑ) ................................................................................. 59 Πίνακας 42: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ......................................... 64 Πίνακας 43: Σύνολο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ................................................................. 65 Πίνακας 44: Ποιοτική εκτίμηση των επιπτώσεων εμφάνισης του Σεναρίου 16 στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας .................................................................. 71 Πίνακας 45: Δεδομένα υπολογισμού Ν-1 ........................................................... 74 Πίνακας 46: Αποτελέσματα υπολογισμού Ν-1 χωρίς εφαρμογή μέτρων διαχείρισης ζήτησης από την πλευρά της αγοράς .................................................................. 74 Πίνακας 47: Αποτελέσματα υπολογισμού Ν-1 μετά από εφαρμογή μέτρων διαχείρισης ζήτησης .......................................................................................... 75 Πίνακας 48: Αποτελέσματα του κανόνα Ν-1 σε περιφερειακό επίπεδο για τα έτη 2020 και 2021 .................................................................................................. 76 Πίνακας 49: Απολογιστικά στοιχεία κατανάλωσης Προστατευόμενων Καταναλωτών για το έτος 2021 (πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) ......................... 79 Πίνακας 50: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με υποχρέωση τήρησης εναλλακτικού καυσίμου ........................................................................ 83 Πίνακας 51: Σύνολο υπο συνθήκες «κρίσιμων» μονάδων ηλεκτροπαραγωγής ΦΑ, 85 Πίνακας 52: Τεχνικά χαρακτηριστικά FSU (πηγή ΔΕΣΦΑ) .................................... 88 Πίνακας 53: Υπόχρεοι Προμηθευτές και ποσότητες αποθέματος .......................... 90 Πίνακας 54: Μεταφορικό κόστος φα προς Ιταλία ............................................... 91 Πίνακας 55: Μεταφορικό Κόστος φα από Ιταλία ................................................ 91 Πίνακας 56: Δέσμευση Δυναμικότητα -Απαιτήσεις αέριο αγωγού ......................... 92 Πίνακας 57: Δέσμευση Δυναμικότητα -Απαιτήσεις LNG ...................................... 92 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Πίνακας 58: Υπόχρεοι ΗΠ διατήρησης αποθέματος ΦΑ και ύψους αποθέματος ..... 97 Πίνακας 59: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με υποχρέωση τήρησης εναλλακτικού καυσίμου ........................................................................ 99 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Κατάλογος Εικόνων - Σχημάτων Εικόνα 1: Σημεία Εισόδου (EP) και Σημεία Εξόδου (EXP) της διαβαλκανικής περιοχής για το έτος 2019 ............................................................................................... 14 Εικόνα 2: Το σύστημα μεταφοράς της Ρουμανίας ............................................... 16 Εικόνα 3: Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας ............................................. 25 Εικόνα 4: Το σύστημα μεταφοράς της Ουγγαρίας............................................... 33 Εικόνα 5: Το αποθηκευτικό σύστημα της Ουγγαρίας ........................................... 34 Εικόνα 6: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία».................... 39 Εικόνα 7: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» ................. 45 Γράφημα 8: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021 (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) .................................................... 55 Γράφημα 9: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021 (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) .................................................... 56 Γράφημα 10: Αιχμή ζήτησης κατά την περίοδο 2007-2020 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ -Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) ..................................................... 56 Γράφημα 11: Πρόβλεψη εξέλιξης ετήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) ..................... 57 Γράφημα 12: Πρόβλεψη αιχμής ημερήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) ..................... 57 Γράφημα 13: Εξέλιξη τροφοδοσίας φυσικού αερίου για τα έτη 2009-
- .......... 62 Γράφημα 14: Πηγές προέλευσης ΥΦΑ............................................................... 63 Γράφημα 15: Συμμετοχή φυσικού αερίου στην κεντρικά κατανεμόμενη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας κατά τα έτη 2010 - 2021 .................................... 64 Εικόνα 16: Αποτίμηση της επικινδυνότητας των εθνικών σεναρίων κρίσης............ 71 Γράφημα 17: Συμβόλαιο Διαφορών .................................................................. 94 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Εισαγωγή Σκοπός και μεθοδολογία Το παρόν Σχέδιο Προληπτικής Δράσης (εφεξής: «Σχέδιο») καταρτίστηκε από τη ΡΑΕ, ως αρμόδια Αρχή σύμφωνα με τις προβλέψεις των άρθρων 8 και 9 του Κανονισμού (EE) 2017/1938, σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΕ) 994/2010 (εφεξής: «Κανονισμός»). Τους τελευταίους μήνες, ως αποτέλεσμα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και των γεωπολιτικών αναταραχών, το ενεργειακό σύστημα της ΕΕ αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου κατάσταση. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η άμεση ετοιμότητα για πιθανά σενάρια αναταραχής είναι πιο σημαντική από ποτέ, έχουν καταστήσει επιτακτική την έκτακτη αναθεώρηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης. Για την ανάπτυξη του Σχεδίου η ΡΑΕ συνεργάστηκε με τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε. (ΔΕΣΦΑ), τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Το Σχέδιο έχει ως στόχο να παρουσιάσει κατάλληλα μέτρα (δράσεις) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο (ΦΑ). Βάση για την εκπόνηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης αποτέλεσαν οι μελέτες που εκπονήθηκαν σε επίπεδο ΕΕ, από την Ομάδα Συντονισμού για το αέριο και τον ENTSOG, τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της Κοινής Μελέτης Επικινδυνότητας των Ομάδων Κινδύνου Διαβαλκανική, Κασπία, Λιβύη, Ουκρανία και Λευκορωσία στα οποία η Ελλάδα είχε ρόλο συντονιστή μαζί με την Ιταλική Αρμόδια Αρχή καθώς και τα αποτελέσματα του Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων Κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας (η.ε.) που ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2022 σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ. Τα σενάρια που εξετάστηκαν σε επίπεδο ΕΕ αφορούν την πλήρη διακοπή τροφοδοσίας ρωσικού ΦΑ σε όλη την Ευρώπη. Ιδίως ως προς τη συνάφεια του σεναρίου 16 του Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων κρίσης η.ε., η ΡΑΕ σε στενή συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΣΦΑ εκπόνησε αναθεώρηση του σεναρίου λαμβάνοντας επικαιροποιημένες παραδοχές. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση εστίασε στην επίπτωση του ενδεχόμενου διακοπής τροφοδοσίας με ΦΑ ρωσικής προέλευσης στην ελληνική αγορά ενέργειας και στον προσδιορισμό του εκτιμώμενου ελλείματος φα για τον επικείμενο χειμώνα. Τα αποτελέσματα των μελετών σε επίπεδο ΕΕ, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ύψος του αποθέματος ΦΑ σε όλη την Ευρώπη αλλά και τη χρονική στιγμή διακοπής. Για την εξασφάλιση της επάρκειας ΦΑ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 1938/2019 και (ΕΚ) 715/2009 εισάγοντας υποχρέωση σε όλα τα ΚΜ για διατήρηση αποθέματος ΦΑ σε υπόγειες αποθήκες. Πιο συγκεκριμένα, ο Κανονισμός, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ορίζει επιθυμητό επίπεδο πληρότητας των αποθηκών για την 1η Νοεμβρίου 2022 ίσο με το 80% της συνολικής δυναμικότητας ενώ για την 1η Νοεμβρίου 2023 το 90% αντίστοιχα. Για τα ΚΜ που δεν διαθέτουν στην επικράτειά τους υπόγεια υποδομή αποθήκευσης ο Κανονισμός ορίζει στο άρθρο 6γ «Ρυθμίσεις αποθήκευσης και μηχανισμός επιμερισμού των βαρών» ορίζει ότι θα πρέπει το ΚΜ να διασφαλίσει ότι οι συμμετέχοντες στην αγορά θα ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 συνομολογήσουν συμφωνίες με γειτονικά ΚΜ και διαχειριστές υπόγειων αποθηκών για την αποθήκευση φα που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 15% της μέσης ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά τα προηγούμενα πέντε έτη. Ωστόσο όταν η διασυνοριακή δυναμικότητα μεταφοράς ή άλλοι τεχνικοί περιορισμοί εμποδίζουν το κράτος μέλος που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου να χρησιμοποιήσει πλήρως το 15% των εν λόγω όγκων αποθήκευσης, το εν λόγω κράτος μέλος αποθηκεύει μόνο τους όγκους εκείνους που είναι τεχνικά εφικτοί. Σε αυτή την περίπτωση το ΚΜ θα πρέπει να θεσμοθετήσει υποχρέωση για την αποθήκευση άλλων καυσίμων. Περαιτέρω, από τα αποτελέσματα των μελετών σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως για τον βιομηχανικό τομέα αναδείχθηκε ότι κάποιοι τομείς είναι πιο κρίσιμοι από άλλους από κοινωνική και οικονομική άποψη. Σε κάποιες περιπτώσεις, η διακοπή τροφοδοσίας, ενδέχεται να έχει σημαντικό διασυνοριακό αντίκτυπο στις βασικές αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα αναγνωρίστηκαν συστημικοί χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι στον τομέα της ενέργειας. Οι υψηλές τιμές έχουν αυξήσει τον κίνδυνο χρεοκοπίας προμηθευτών ή εμπόρων ενώ πολλές εταιρείες αντιμετωπίζουν υψηλή χρηματοοικονομική έκθεση σε εξασφαλίσεις (collateral financial exposure). Στο πλαίσιο του παρόντος Σχεδίου συνοψίζονται τα εν ισχύ μέτρα που έχουν ληφθεί για την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας, εξετάζονται νέες δράσεις και υιοθετούνται οι παρακάτω στρατηγικές, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών σε περίπτωση εμφάνισης σημαντικών διαταραχών στη ζήτηση ή/και την προμήθεια ΦΑ. Τα μέτρα αυτά σχεδιάστηκαν καταλλήλως και σε συμφωνία με το άρθρο 8 του Κανονισμού και τις παραγράφους 1 και 2, για την εξάλειψη ή περιορισμό των κινδύνων που εντοπίστηκαν στις σχετικές μελέτες επικινδυνότητας: • Μεγιστοποίηση χρησιμοποίησης υφιστάμενων υποδομών ΦΑ • Ενίσχυση διαθεσιμότητας ΦΑ - αποθήκευση αερίου • Ενίσχυση μέτρων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ΦΑ κατά την κρίση την αύξηση του βαθμού ετοιμότητας των Διαχειριστών και των λοιπών εμπλεκομένων μερών για την αντιμετώπιση κινδύνων/διαταραχών εφοδιασμού με ΦΑ • Βελτιστοποίηση Ρυθμιστικού Πλαισίου Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των νέων δράσεων βασίστηκε (α) στις προβλέψεις του Κανονισμού (EE) 2017/1938, και (β) στην αναφορά του JRC περί καλών πρακτικών για την ανάπτυξη Σχεδίων Προληπτικής Δράσης και Σχεδίων Έκτακτης Ανάγκης
- Δομή Το Σχέδιο Προληπτικής Δράσης παρουσιάζεται στο παρόν έγγραφο σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος VI του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 και περιλαμβάνει τα ακόλουθα κεφάλαια: Κεφάλαιο 1: Περιγράφονται συνοπτικά τα βασικά στοιχεία του Περιφερειακού και του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου καθώς επίσης και τα δεδομένα της Ελληνικής Αγοράς Φυσικού Αερίου σχετικά με την κατανάλωση και την προμήθεια ΦΑ 1 JRC, Preventive Action Plan and Emergency Plan Good Practices, 2012 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Κεφάλαιο 2: Παρουσιάζονται συνοπτικά τα βασικά συμπεράσματα των υπο εξέλιξη Κοινών Μελετών Επικινδυνότητας, των μελετών επικινδυνότητας και περιπτώσεων που διεξάγονται σε επίπεδο ΕΕ καθώς και η επικαιροποιήση των εθνικών σεναρίων κρίσης Κεφάλαιο 3: Παρουσιάζεται ο υπολογισμός του Κανόνα Ν-1 σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, οι τιμές και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν Κεφάλαιο 4: Παρουσιάζεται η τεκμηρίωση της συμμόρφωσης με τον Κανόνα για τον εφοδιασμό, τα εν ισχύ μέτρα και τα πρόσθετα κριτήρια που εξετάζονται για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού Κεφάλαιο 5: Παρουσιάζεται η περιγραφή των στρατηγικών και των δράσεων που σχεδιάστηκαν με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών σε περίπτωση εμφάνισης σημαντικών διαταραχών στη ζήτηση ή/και την προμήθεια φυσικού αερίου Κεφάλαιο 6: Παρουσιάζονται επικουρικά προληπτικά μέτρα και υποχρεώσεις που σχεδιάστηκαν με στόχο την ενίσχυση της ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος Κεφάλαιο 7: Περιγράφονται έργα υποδομών για νέες πηγές προμήθειας και αποθήκευσης ΦΑ Κεφάλαιο 8 και 9: Θίγονται ζητήματα που αφορούν στις Υποχρεώσεις Κοινής Ωφέλειας («ΥΚΩ») αλλά και στη διαδικασία και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης του Σχεδίου με τα ενδιαφερόμενα μέρη Κεφάλαιο 10: Εξετάζεται η ενδεχόμενη επίδραση του Σχεδίου σε γειτονικά Κ-Μ (περιφερειακή διάσταση) Κεφάλαιο 11: Συνοψίζονται τα βασικά συμπεράσματα του Σχεδίου Παράρτημα: Παρουσιάζεται το παράρτημα της πρότασης ΡΑΕ για την μεθοδολογία αποζημίωσης βιομηχανικών και εμπορικών καταναλωτών στο πλαίσιο των ρυθμίσεων Αλληλεγγύης. ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 1 Βασικά στοιχεία του Περιφερειακού Συστήματος Φυσικού Αερίου 1.1 και 2022 Εθνικού Περιφερειακό Σύστημα Φυσικού Αερίου Το Κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει μια σύντομη περιγραφή του Περιφερειακού Συστήματος ΦΑ για κάθε Ομάδα Κινδύνου που συμμετέχει η Ελλάδα, σύμφωνα με το υπόδειγμα Σχεδίου Προληπτικής Δράσης που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα VI του Κανονισμού. Τα αριθμητικά δεδομένα που παρουσιάζονται έχουν υποβληθεί από τις αρμόδιες Αρχές κάθε Κράτους Μέλους, χωρίς να έχουν υποστεί κάποια περαιτέρω επεξεργασία. Τα στοιχεία που αφορούν στη Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 2022 και θα παρουσιαστούν στην αντίστοιχη Κοινή Μελέτη Εκτίμησης Επικινδυνότητας, η οποία θα πρέπει να κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του
- Επισημαίνεται ότι η Μελέτη είναι υπό εκπόνηση και ενδέχεται κάποια στοιχεία να μην έχουν επικαιροποιηθεί. 1.1.1 «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου Το Νοτιοανατολικό τμήμα της Ευρώπης (Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Ελλάδα) θεωρείται μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές σε θέματα ασφάλειας εφοδιασμού με ΦΑ. Η Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τον μεγαλύτερο πάροχο εφοδιασμού ΦΑ, τη Ρωσία. Οι εισαγώμενες ποσότητες ΦΑ από τη Ρωσία, εισέρχονται στην περιοχή μέσω του διασυνοριακού σημείου StrandzhaMalkoclar μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας (EP1), και μέσω της διασύνδεσης στο Isaccea στα σύνορα μεταξύ Ρουμανίας και Μολδαβίας (EP2), καθώς και τα σημεία Bereg (EP3) στα σύνορα μεταξύ Ουγγαρίας και Ουκρανίας, Mosonmagyaróvár (EP4) μεταξύ Αυστρίας και Ουγγαρίας, Balassagyarmat (EP5) μεταξύ Ουγγαρίας και Σλοβακίας, Dravaszerdahely (EP6) μεταξύ Ουγγαρίας και Κροατίας, Kiskundorozsma (EP7) μεταξύ Ουγγαρίας και Σερβίας, Mediesu-Aurit (EP9) μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. (Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.). Το ΦΑ της Ρωσίας που εισάγεται από τη Βουλγαρία στο Σημείο Εισόδου 1 (EP1) διαμετακομίζεται σε γειτονικές χώρες, ενώ ένα μικρό τμήμα σε σύγκριση με την ποσότητα που εισέρχεται στο Σημείο παραδίδεται τελικά στους καταναλωτές της Βουλγαρίας, ενώ το υπόλοιπο ρέει προς τα διασυνοριακά σημεία της Βουλγαρίας. Το δίκτυο μεταφοράς της Βουλγαρίας περιλαμβάνει το δίκτυο μεταφοράς αερίου που προμηθεύει με ΦΑ τους τοπικούς καταναλωτές και το δίκτυο διαμετακόμισης ΦΑ που διασχίζει τη χώρα προς τα σημεία εξόδου που βρίσκονται στα σύνορα: την Ελλάδα (Σιδηρόκαστρο), τη Ρουμανία (Negru-Voda), τη Βόρεια Μακεδονία (EXP1), τη Σερβία (EXP2) (Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.). ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Εικόνα 1: Σημεία Εισόδου (EP) και Σημεία Εξόδου (EXP) της διαβαλκανικής περιοχής για το έτος 2019 Η Ρουμανία είναι η λιγότερο εξαρτώμενη χώρα από το ρωσικό ΦΑ στην περιοχή, αφενός χάρις στην εγχώρια παραγωγή της που ανέρχεται περίπου στο 72,5% της συνολικής κατανάλωσης ΦΑ, ενώ λαμβάνει ποσότητες και από την γειτονική Ουγγαρία μέσω του σημείου Csanadpalota. Επιπλέον, εξάγει μικρές ποσότητες και στη Μολδαβία μέσω του σημείου EXP2 Η Βουλγαρία η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από την Ρωσία, από τα μέσα Απριλίου όπου διεκόπη η τροφοδοσία με ρωσικό αέριο τροφοδοτείται από την Ελλάδα μέσω του Σημείου Εισόδου Σιδηρόκαστρο. Παράλληλα διαθέτει μια εξαιρετικά μικρή ποσότητα που οφείλεται στην εγχώρια/τοπική παραγωγή. Η Ουγγαρία διαθέτει 5 σημεία εισόδου με γειτονικές χώρες: την Αυστρία (EP4), τη ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Σλοβακία (EP 5), την Ουκρανία (EP3), την Κροατία (EP6) και Σερβία (EP7) από το οποίο εισάγει ποσότητες που φθάνουν μέσω Turkstream (EP1), και διαμετακομίζονται μέσω εξαγωγών της Βουλγαρίας προς τη Σερβία. Η Ελλάδα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Διαβαλκανικής Ομάδας Κινδύνου, διότι έχει πρόσβαση και σε άλλες πηγές ΦΑ χάρη στον τερματικό σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) που βρίσκεται στη Ρεβυθούσα, αλλά και στα σημεία εισόδου Κήποι (Σημείο Εισόδου 8 (EXP8) που συνδέει την Τουρκία με την Ελλάδα και Νέα Μεσημβρία (Σημείο Εισόδου 9 (EXP9) που εισάγει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.). Παρακάτω, ακολουθεί αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ για κάθε Κ-Μ της Διαβαλκανικής Ομάδας Κινδύνου, ήτοι της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Η αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ της Ελλάδας, που συμμετέχει στην Ομάδα αυτή, περιλαμβάνεται σε επόμενο Κεφάλαιο. 1.1.1.1 Σύστημα Φυσικού Αερίου Ρουμανίας Ο πρώτος αγωγός του εθνικού συστήματος μεταφοράς της Ρουμανίας τέθηκε σε λειτουργία το
- Το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς (ΕΣΜ) αναπτύχθηκε σταδιακά γύρω από τις περιοχές που περιέχουν μεγάλα κοιτάσματα ΦΑ στη λεκάνη της Τρανσυλβανίας, της Oltenia και στη συνέχεια στην Ανατολή Muntenia (νότια της χώρας). Το ΕΣΜ καταλήγει στους μεγάλους καταναλωτές της περιοχής του Ploiesti Βουκουρέστι, της Μολδαβίας, της Oltenia, καθώς και προς τις κεντρικές (Τρανσυλβανία) και τις βόρειες περιοχές της χώρας. Ως επακόλουθο, οι ροές φυσικού αερίου έχουν μεταβληθεί σε μεγάλο βαθμό λόγω της μείωσης των πηγών στη λεκάνη της Τρανσυλβανίας, της Μολδαβίας, της Ολτενίας και της εμφάνισης άλλων πηγών (εισαγωγές, OMV-Petrom, παραχωρήσεων προς τρίτα πρόσωπα, κ.λπ.), δεδομένου ότι το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου έχει παραμείνει αμετάβλητο. Τα κυριότερα μέρη του ΕΣΜ, όπως καταγράφηκαν στις 31.12.2021, είναι: • Κύριοι αγωγοί μεταφοράς μαζί με τις συνδέσεις παροχής με συνολικό μήκος 14,209.55 χιλιομέτρων (km), εκ των οποίων τα 183.5 χιλιόμετρα αφορούν αγωγούς μεταφοράς ΦΑ σε άλλες χώρες (διεθνείς αγωγοί μεταφοράς) • 1.141 μετρητικοί σταθμοί για τη μέτρηση του ΦΑ (1.247 για μέτρηση κατεύθυνσης) • 58 σταθμοί ελέγχου πίεσης μέσω βαλβίδων (βανοστάσια) • 7 μετρητικοί σταθμοί για τη μέτρηση του εισαγόμενου/εξαγόμενου ΦΑ • 2 μετρητικοί σταθμοί που βρίσκονται στο σύστημα των διεθνών αγωγών μεταφοράς • 8 σταθμοί συμπίεσης ΦΑ, με κατά προσέγγιση συνολική εγκατεστημένη ισχύ 70.2 MW • 1.045 σταθμοί καθοδικής προστασίας • 1026 σταθμοί περιορισμών των οσμών ΦΑ Το εθνικό δίκτυο μεταφοράς αποτελείται από τους κύριους αγωγούς, τις εγκαταστάσεις τους, τον εξοπλισμό και υποδομές, με πίεση λειτουργίας μεταξύ 6 και 63 bar, η οποία εξασφαλίζει απόληψη αερίου από τα σημεία εξόρυξης και μεταφορά εισαγωγών από τα σημεία εισόδου στα σημεία παράδοσης της εσωτερικής αγοράς αερίου ή μεταφορά προς άλλες χώρες. ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Στα τέλη του 2020, ολοκληρώθηκε ο εκσυγχρονισμός των μετρητικών σταθμών Isaccea I και Negru Voda, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα αμφίδρομης ροής φυσικού αερίου στον αγωγό Τ
- Ταυτόχρονα, ολοκληρώθηκε η σύνδεση του αγωγού Τ1 στο εθνικό σύστημα της Ρουμανίας (μέσω Isaccea), επιτρέποντας την παράδοση αερίου στο σύστημα, αλλά και εξαγωγή αερίου προς τον αγωγό Τ1, με ικανότητα μέγιστης ροής 6.3 εκατομ. Sm3/ημέρα συνεχή ροή. Στα τέλη του 2021, ολοκληρώθηκε ο εκσυγχρονισμός των μετρητικών σταθμών Isaccea II και Negru Voda II, επιτρέποντας έτσι τη δυνατότητα αμφίδρομης ροής στον αγωγό Τ
- Ταυτόχρονα, πραγματοποιήθηκε και η σύνδεση του αγωγού Τ2 με τον Τ1 και συνεπώς με το εθνικό δίκτυο της Ρουμανίας. Δίκτυο Μεταφοράς και Σημεία Διασύνδεσης Το δίκτυο του συστήματος μεταφοράς της Ρουμανίας εκτείνεται σε παραπάνω από 14,200 χιλιόμετρα (Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.). Το εθνικό δίκτυο διαθέτει διασυνοριακά σημεία διασύνδεσης με τη Μολδαβία (Ungheni), την Ουκρανία (Orlovka/Isaccea και Mediesul Aurit/Tekovo), τη Βουλγαρία (Negru Voda/Kardam και Giurgiu/Ruse) και την Ουγγαρία (Csanapadlota/Nadlac). Εικόνα 2: Το σύστημα μεταφοράς της Ρουμανίας Σταθμοί Συμπίεσης: Η δυναμικότητα συμπίεσης παρέχεται από συνολικά 8 σταθμούς συμπίεσης, που βρίσκονται στις κύριες κατευθύνσεις της μεταφοράς ΦΑ και έχουν κατά προσέγγιση εγκατεστημένη ισχύ 70.2 MW. ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση: Η παραγωγή ΦΑ της Ρουμανίας σημείωσε πτωτική τάση. Το 2021 η παραγωγή της Ρουμανίας κάλυψε το 79.4% της εσωτερικής κατανάλωσης, με τις εισαγωγές να ανέρχονται στο 20.6%. Εκτιμάται ότι η εκμετάλλευση των πόρων φυσικών αερίων της Μαύρης Θάλασσας θα συμβάλει σημαντικά στην εξασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας εφοδιασμού της Ρουμανίας. Με βάση το δυναμικό της Ρουμανίας, η χερσαία μαζί με την υπεράκτια ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 παραγωγή ΦΑ, εκτιμάται ότι θα έχει τη δυνατότητα να ξεπεράσει την εγχώρια κατανάλωση ΦΑ που απαιτεί η εγχώρια βιομηχανία και οι οικιακοί πελάτες. Η Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης ΦΑ έχει πρωταρχικό ρόλο στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με ΦΑ, παρέχοντας τη δυνατότητα εξισορρόπησης μεταξύ: εγχώριας κατανάλωσης – εγχώριας παραγωγής – εισαγωγής ΦΑ από άλλη χώρα, κυρίως με την κάλυψη της αιχμής της κατανάλωσης εξαιτίας των διαφορετικών θερμοκρασιών, καθώς επίσης και της διασφάλισης της εξισορρόπησης του εθνικού δικτύου μεταφοράς που απαιτεί ο διαχειριστής του συστήματος. Η συνολική δυναμικότητα αποθήκευσης της Ρουμανίας αυτή τη στιγμή είναι 3.07 δισεκ. κυβικά μέτρα , και κατανέμεται σε έξι
(6)λειτουργικές αποθήκες, εκ των οποίων οι πέντε
(5)ανήκουν στη Romgaz, με ωφέλιμη δυναμικότητα αποθήκευσης 2,77 δισεκ. κυβικά μέτρα και Denomures SA, την οποία διαχειρίζεται η Engie, με ωφέλιμη δυναμικότητα αποθήκευσης 0,3 δισεκ. κυβικά μέτρα. Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 1: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Ρουμανία Ετήσια τελική κατανάλωση (bcm) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)2019 11,31 72 2020 11,88 72 2021 11,33 72 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 2: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου 2019 2020 Πραγματικά στοιχεία Πραγματικά στοιχεία Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Κατανάλωση αερίου (bcm) Λοιποί Μη προστατευόμεν οι Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες 11,31 Λοιπ οί Μη προστατευόμεν οι 11,88 Οικιακός τομέας 3,2 - 3,21 - Εμπορικός τομέας 0.789 - 0,789 - Τηλεθέρμανση 1.058 - 1,058 - Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική) - - 1,9 - - 1,974 Χημική βιομηχανία - - 0,853 - - 0,927 Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες - - 0,35 - - 0,424 Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες - 1,54 - 1,54 Προμηθευτές τρίτων - - 0,514 - - 0,683 - - 1,091 - - 1,271 - - 0,004 - - 0,004 16,687 - - Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities) Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)- 72 - 72 Οικιακός τομέας* 16,687 - Εμπορικός τομέας* -4,644 - 6,078 - Τηλεθέρμανση* 7,034 - 7,032 - Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική)* - - 11,548 - - 12,341 Χημική βιομηχανία* - - 9,435 - - 7,032 Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες* - - 3,65 - - 3,65 Σελίδα 18 από 135 - ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες* - 9,929 Προμηθευτές τρίτων* - - - Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities)* Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities)* - 9,92 9 2,963 - - 2,963 - 6,088 - - 6,088 - 0,022 - - 0,022 2021* Εκτίμηση Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Κατανάλωση αερίου (bcm) Μη προστατευόμενοι Λοιποί 11,33 Οικιακός τομέας 3,21 - Εμπορικός τομέας – βασικές κοινωνικές υπηρεσίες 0,789 - Τηλεθέρμανση 1,058 - Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική) - - 2,072 Χημική βιομηχανία - - 1,026 Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες Προμηθευτές τρίτων Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities) Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)- 1,54 0,522 0, - 0,98 - 0,004 72 Οικιακός τομέας* 16,69 - - Εμπορικός τομέας - βασικές κοινωνικές υπηρεσίες * 4,883 - - Τηλεθέρμανση* 6,029 - - ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική)* - - 10,572 Χημική βιομηχανία* - - 9,056 Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες* - - 4,961 Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες* - 8,51 - Προμηθευτές τρίτων* - - 4,372 - - 7,050 - - 0,019 Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities)* Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities)* *Εκτιμώμενες τιμές με βάση στοιχεία από Romanian Regulatory Energy Agency και Romanian Commission for Strategy and Prognosis ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 3: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ρουμανίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου Σημεία διασύνδεσης Είσοδος Σταθερή (Firm) Έξοδος Διακοπτόμενη (Interruptible) 0 Csanapadlota 7.200.000,00 (Από 01.10.2020) Mediesul Aurit Isaccea Isaccea I 0 0 0 Isaccea II 18.759.814,00 (Από 12.02.2020) 27.366.015,00 Isaccea IΙΙ Ruse-Giurgiu Σταθερή (Firm) 4.800.000 (Από 01.12.2020) Διακοπτόμενη (Interruptible) 0 - - 0 - 11.300.000,00 (Από 01.01.2021) - 27.652.174,00 0 - - 2.520.000,00 (Απρ 2019) 0 2.055.000,00 (01.11.2019 - 31.08.2021) 0 4.110.000,00 (01.09.2020 - 31.12.2021) Negru Voda I 15.724.778,00 (01.01.2020 - 31.01.2021) 17.437.700,00 0 26.926.027,00 (01.10-2018 - 30.09.2020) 0 14.436.471,00 (01.02.2021 - 30.09.2021) Negru Voda II Negru Voda III Ungheni 14.5450.420,00 (Από 01.10.2021) - - 27.366.015,00 (01.10.2020 - 31.12.2021) 23.425.644,00 (01.10.2018 - 23.12.2020) 200.000,00 (16.07.2020 - 30.09.2021) 27.652.174,00 (24.12.2020 - 31.12.2021) 120.000,00 (01.10.2018 - 31.07.2020) 2.010.000,00 (01.10.2021 - 31.12.2021) 1.500.000,000 (01.08.2020 - 30.09.2021) 5.160.000,00 (01.10.2021 - 31.12.2021) Σελίδα 21 από 135 0 0 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 4: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης Συντελεστής χρησιμοποίησης (%) / 2020-2021 Μ.Ο. Ιαν 2021 Μ.Ο. Φεβ 2021 Μ.Ο. Μαρ έως 05.03.2021 Ημέρα αιχμής 2021 Είσοδος Μ.Ο. Οκτ 2020 05 Μαρ 2021 10,8% 14,6% 21% 10,1% 82,6% Έξοδος 12,5% 0,0% 6,4% 22,2% 100,2% Είσοδος 0% 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0% 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 21,5% 26% 29% 14,4% 35,8% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0,1% 0% 0% 0% 10,5% Έξοδος 5,2% 4% 2,6% 1,6% 18,3% Είσοδος 17,9% 14,4% 22,2% 50,1% 67,8% Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Είσοδος - - - - - Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Negru Voda III Είσοδος - - - - - Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Ungheni Είσοδος 3,3% 0% 2,2% 17,6% 24% Έξοδος 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0% Σημεία διασύνδεσης Κατεύθυνση Csanapadlota Mediesu Aurit Isaccea II Isaccea III Isaccea I Ruse-Giurgiu Negru Voda I Negru Voda II 0% ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Πίνακας 5: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Χώρα Ρωσία 2 2019 bcm GWh 2020 bcm GWh 2021 bcm GWh 2,69 2,16 3,57 28.790,13 23.148,74 38.151,38 δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 6: Υπόγεια αποθήκευση Ρουμανίας (χειμώνας 2019-20) Διασυνοριακή πρόσβαση Συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης Μη αντλήσιμο Ικανότητα απόληψης (MSm3/
- d)Ωφέλιμο (MSm ) (MSm ) (MSm ) (MSm ) Αρχικό (1η Οκτ) 3878,00 Confidential Δεν εφαρμόζεται 2.682 29,00 3 Επιτρέπεται Στρατηγικό απόθεμα 3 3 3 Τέλη Ιαν ή 50% Τέλη Φεβ ή 20% Τέλη Μαρ 21,00 13,00 8 ε) Εγχώρια παραγωγή Πίνακας 7: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ρουμανίας Έτος Συνολική παραγωγή (bcm) Ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Μέγιστη ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Παραγωγή ως ποσοστό της κατανάλωσης (%) 2019 10,07 25.17 26.77 89.14 2020 2021* 9.07 8.74 22.57 22.34 26.20 24.07 75.22 72.53 * με βάση τις εκτιμήσεις της Εθνικής Ρυθμιστικής Αρχής (ετήσια αναφορά Ιαν-Σεπτ 2021) 2 Σύμφωνα με υποβληθέντα στοιχεία της ΑΑ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2021 στ) ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Έτος Συνολική εγκατεστημένη ισχύς (MWe) Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων ΦΑ (MWe) Ποσοστό μονάδων ΦΑ στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) Συμπαραγωγή (εγκατεστημένα MWe) Ποσοστό μονάδων συμπαραγωγής στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων εναλλακτικού καυσίμου (MWe) Ποσοστό μονάδων εναλλακτικού καυσίμου στη συνολική ισχύ ΦΑ (%) 2020 20.581,81 3.205,99 15,58 2.074,09 10.08 NA NA 2021 19.599,15 2.873,98 14,66 1.742,08 8,89 NA NA Πίνακας 8: Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας Σελίδα 24 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2021 1.1.1.2 Σύστημα Φυσικού Αερίου Βουλγαρίας3 Η κατανάλωση ΦΑ στη Βουλγαρία για το έτος 2017 ήταν περίπου 33.000 GWh, παρουσιάζοντας μικρή αύξηση σε σχέση με την αντίστοιχη κατανάλωση για το έτος 2016 (περίπου 32.000 GWh). Οι κύριοι χρήστες ΦΑ είναι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ενέργειας και της χημικής βιομηχανίας, καθώς και οι διαχειριστές του δικτύου διανομής ΦΑ ως τελικοί προμηθευτές. Η εξάρτηση της Βουλγαρίας για το έτος 2017, αναφορικά με τις εισαγωγές ΦΑ ήταν πολύ μεγάλη, ξεπερνώντας το 95% της ζήτησης. Τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αρκετά η εγχώρια/τοπική παραγωγή. Το φυσικό αέριο εισέρχεται στη Βουλγαρία από τα εδάφη των εξής χωρών: Ρωσία, Μολδαβία, Ουκρανία και Ρουμανία. Η υποδομή του συστήματος μεταφοράς ΦΑ στην περιοχή της Βουλγαρίας, είναι ιδιοκτησίας της Bulgartransgaz EAD και αποτελείται από ένα δίκτυο μεταφοράς ΦΑ για τη μεταφορά ΦΑ σε Τουρκία, Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία και από μια Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης στην περιοχή του Chiren (Chiren, UGS), η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη με το εθνικό σύστημα μεταφοράς ΦΑ. Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας (Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.) αποτελείται από αγωγούς συνολικού μήκους 3.276 χιλιομέτρων. Το δίκτυο μεταφοράς διαθέτει διασυνοριακά σημεία σύνδεσης με τη Ρουμανία (το σημείο Negru Voda / Kardam και το Ruse / Giurgiu), την Ελλάδα (το σημείο Кulata / Sidirokastro), τη Βόρεια Μακεδονία (το Gueshevo / Jidilovo), την Τουρκία (το Strandja / Malkoclar) και τη Σερβία (Kireevo / Zaychar). Υπάρχουν ακόμα σημεία εισόδου στο σύστημα μεταφοράς από τοπική εγχώρια παραγωγή (GMS Dolni Dabnik) και παράκτια παραγωγή (GMS Galata), καθώς και ένα σημείο διασύνδεσης με την Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης στο Chiren. Εικόνα 3: Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας Το Σύστημα Μεταφοράς για το Φυσικό Αέριο διαμετακόμισης έχει κύριο σκοπό τη διαμετακόμιση του ΦΑ (το συγκεκριμένο σύστημα χρησιμοποιείται επίσης για τη μεταφορά ΦΑ στους χρήστες που είναι συνδεδεμένοι με τη Βουλγαρία). Αποτελείται 3 Τα στοιχεία που αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο έχουν υποβληθεί από την Αρμόδια Αρχή της Βουλγαρίας στο πλαίσιο εκπόνησης της Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας . Δεν έχει ενσωματωθεί το νέο σημείο εισόδου στην Βουλγαρία και στην διαβαλκανική περιοχή (σύνδεση Βουλγαρίας -Τουρκίας μέσω του αγωγού Turk Stream) το οποίο θα ενσωματωθεί στην υπό εξέλιξη επικαιροποίηση της Διαβαλκανικής Μελέτης Επικινδυνότητας. Σελίδα 25 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2021 από δίκτυο αγωγών μήκους 953 χιλιομέτρων και έξι
(6)σταθμούς συμπίεσης, ηλεκτρομηχανολογικό σύστημα προστασίας, εγκαταστάσεις καθαρισμού, σύστημα επικοινωνίας, πληροφοριακό σύστημα και διάφορες άλλες συμπληρωματικές εγκαταστάσεις. Βασικός του ρόλος είναι η μεταφορά ποσοτήτων ΦΑ από ένα σημείο εισόδου του συνόρου μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας, σε ένα σημείο εξόδου στις χώρες: Τουρκία, Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία. Η τεχνική δυναμικότητα διαμετακόμισης ΦΑ του συστήματος μεταφοράς είναι περίπου 17,8 δισεκ. m3/έτος και για τις τρεις
(3)κατευθύνσεις (σε κάθε χώρα) και η μέγιστη επιτρεπόμενη πίεση είναι στα 54 bar. Bulgartransgaz EAD έχει κατασκευάσει και αναλάβει τη λειτουργία δύο
(2)μετρητικών σταθμών με δυνατότητα αντίστροφης ροής ΦΑ, ώστε να επιτρέπονται μετρήσεις μεταξύ των ποσοτήτων του ΦΑ που υπάρχει στο δίκτυο του συστήματος μεταφοράς για ΦΑ διαμετακόμισης και του εθνικού συστήματος μεταφοράς: σταθμός GMS Ihtiman και σταθμός GMS Lozenets, μέσω των οποίων ο διαχειριστής του συστήματος μεταφοράς μπορεί να μεταφέρει ποσότητες ΦΑ στους χρήστες και των δύο δικτυών. Σταθμοί Συμπίεσης: Οι εγκατεστημένοι σταθμοί συμπίεσης της Βουλγαρίας είναι συνολικά έντεκα
(11). Πιο συγκεκριμένα: • Το δίκτυο διαθέτει έντεκα
(11)σταθμούς συμπίεσης, CS Kardam 1, CS Kardam-2, CS Valchi Dol, CS Polski Senovets, CS Rasovo, CS Provadia, CS Nova Provadia, CS Lozenets, CS Strandzha, CS Ihtiman and CS Petrich με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 406 MW. • Η Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης ΦΑ στο Chiren UGS διαθέτει επίσης σταθμό συμπίεσης με κατά προσέγγιση συνολική εγκατεστημένη ισχύ 9 MW. ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση: Η εγχώρια παραγωγή καλύπτει λιγότερο από το 0.7% της ετήσιας κατανάλωσης, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται μέσω εισαγωγών ΦΑ. Όσον αφορά στην υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης στο Chiren, με την ονομασία Chiren UGS, είναι κατασκευασμένη στην περιοχή του χωριού του Chiren σε μια διαμορφωμένη κοιλότητα με ήδη εξαντλημένα κοιτάσματα συμπυκνωμένου ΦΑ. Η εγκατάσταση είναι εξοπλισμένη με εξειδικευμένες υπόγειες και επιδαπέδιες εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της έγχυσης, της απόληψης και της ποιότητας του αποθηκευμένου αερίου. Η εγκατάσταση Chiren UGS διαθέτει 24 τρυπάνια σε λειτουργία και ένα σταθμό συμπίεσης. Η τεχνική δυναμικότητα της έγχυσης και της παραγωγής της εγκατάστασης Chiren UGS δίδονται παρακάτω: Πίνακας 9: Δυναμικότητες έγχυσης και παραγωγής της εγκατάσταση αποθήκευσης Chiren UGS Τεχνική δυναμικότητα Έγχυση Παραγωγή Μέγιστη ημερήσια 33,824 MWh/ημέρα 40,377 MWh/ημέρα Ελάχιστη ημερήσια 5,285MWh/ημέρα 5,2850MWh/ημέρα (σε πρότυπες συνθήκες θερμοκρασίας T=15oC και πίεσης P=0,101325 MPa) ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2021 Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 10: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Βουλγαρία Ετήσια τελική κατανάλωση (bcm) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)2016 3,0 14,1 2017 3,1 16,1 2018 3,0 15,1 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 11: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου 2016 2017 Πραγματικά στοιχεία Πραγματικά στοιχεία Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Λοιπο ί Μη προστατευόμενοι Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Λοιπο ί Μη προστατευόμενοι Κατανάλωση αερίου (bcm) Βιομηχανία 0,13 1,37 0,10 1,41 Ηλεκτροπαραγωγή 0,04 0,46 0,04 0,47 Τηλεθέρμανση 0,06 0,68 0,06 0,72 Οικιακός τομέας 0,07 0,00 0,08 0,00 Άλλα 0,02 0,20 0,02 0,21 3,0 3,1 Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)Βιομηχανία 0,74 5,74 0,59 6,75 Ηλεκτροπαραγωγή 0,75 1,94 0,76 2,24 Τηλεθέρμανση 0,16 2,84 0,17 3,42 Οικιακός τομέας 0,59 0,00 0,69 0,00 Άλλα 0,46 0,83 0,48 0,99 14 / 20.01.2016 16,1 / 10.01.2017 Σελίδα 28 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2021 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2018 Εκτίμηση Προστατευόμενοι πελάτες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Κατανάλωση αερίου (bcm) Μη προστατευόμενοι Λοιποί 3,0 Βιομηχανία 0,15 1,37 Ηλεκτροπαραγωγή 0,04 0,45 Τηλεθέρμανση 0,06 0,64 Οικιακός τομέας 0,09 0,00 Άλλα 0,02 0,21 Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)15,1 Βιομηχανία 0,83 6,21 Ηλεκτροπαραγωγή 0,73 2,05 Τηλεθέρμανση 0,15 2,91 Οικιακός τομέας 0,75 0,00 Άλλα 0,50 0,97 Σελίδα 29 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 12: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Βουλγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου Δυναμικότητα (MSm3/
- d)Σημεία διασύνδεσης Negru Voda 1(RO)/Kardam (BG) Negru Voda 2, 3 (RO)/Kardam (BG) Kulata (BG)/Sidirokastron (GR Ruse (BG)/Giurgiu (RO) Είσοδος Σταθερή (Firm) Έξοδος Διακοπτόμενη (Interruptible) Σταθερή (Firm) Διακοπτόμενη (Interruptible) 19,92 Περίοδος 7,29 57,25 4,2 0,59 0,15 10,882 0,147 0,732 Kyustendil (BG)/Zidilovo (MK) Strandzha (BG)/Malkoclar (TR) 2,53 44,35 Πίνακας 13: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης Συντελεστής χρησιμοποίησης (%) / 2017-2018 Negru Voda 1(RO)/Kardam (BG) Negru Voda 2, 3 (RO)/Kardam (BG) Kulata (BG)/Sidirokastron (GR Ruse (BG)/Giurgiu (RO) Είσοδος Μ.Ο. Οκτ 2017 05 Μαρ 2018 40 Έξοδος 0 0 0 0 0 Είσοδος 93 97 92 87 98 Έξοδος - - - - - Είσοδος 6 10 2 9 4 Έξοδος 93 90 99 91 99 Είσοδος 0 0 0 0 0 Έξοδος 9 22 5 2 29 Kyustendil (BG)/Zidilovo (MK Strandzha (BG)/Malkoclar (TR) Είσοδος 34 48 57 33 62 Έξοδος 0 0 0 0 0 Είσοδος 94 97 98 86 100 Σημεία διασύνδεσης Κατεύθυνση Μ.Ο. Ιαν 2018 Μ.Ο. Φεβ 2018 Μ.Ο. Μαρ έως 05.03.2018 Ημέρα αιχμής 2018 43 45 46 75 Σελίδα 30 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Πίνακας 14: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης 2016 2017 2018 Χώρα bcm GWh bcm GWh bcm GWh Ρωσία 2,9 30.758 3,0 32.793 3,0 31.630 δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 15: Υπόγεια αποθήκευση Βουλγαρίας (χειμώνας 2017-18) Υπόγεια αποθήκευση (χειμώνας 2017-18) Διασυνοριακή πρόσβαση UGS CHIREN Επιτρέπεται Συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης Μη αντλήσιμο Στρατηγικό απόθεμα Ωφέλιμο (MSm3) (MSm3) (MSm3) (MSm3) Αρχικό (1η Οκτ) Τέλη Ιαν ή 50% Τέλη Φεβ ή 20% Τέλη Μαρ 1.300 750 248 550 0 3,2 2,85 2,1 Ικανότητα απόληψης (MSm3/
- d)ε) Εγχώρια παραγωγή Πίνακας 16: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Βουλγαρίας Έτος Συνολική παραγωγή (GSm3) Ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Μέγιστη ημερήσια παραγωγή* (MSm3/
- d)Παραγωγή ως ποσοστό της κατανάλωσης (%) 2015 2016 2017 0,078 0,072 0,055 0,21 0,2 0,5 0,34 0,416 0,373 3 2,5 2 στ) Ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Η συνολική δυναμικότητα παραγωγής ισχύος στη Βουλγαρία είναι 12.500 MWe. Προς το παρόν, η παραγωγική δυναμικότητα ΦΑ είναι 630 MWe (5% της συνολικής). Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα χρησιμοποιεί ΦΑ για την ανάφλεξη. Επί του παρόντος, η συνολική δυναμικότητα συμπαραγωγής στη Βουλγαρία είναι 505 MWe (4% της συνολικής), από την οποία τα 470 MWe είναι για σταθμούς τηλεθέρμανσης που χρησιμοποιούν ΦΑ ως κύριο καύσιμο. Το Σύστημα Φυσικού Αερίου της Ουγγαρίας αριθμεί πάνω από 70 χρόνια, και το συνολικό μήκος του είναι 5.894 km. Όταν οι αποθήκες του συστήματος είναι γεμάτες πλήρως, τότε μπορούν να εξυπηρετήσουν τη συνολική ζήτηση της Ουγγαρίας για μία μέρα, του πιο κρύου χειμώνα. Η Εθνική Ενεργειακή Στρατηγική της Ουγγαρίας έχει θέσει μια σειρά στόχων για το 2030 και 2040. Στον τομέα του φυσικού αερίου, βρίσκονται η μείωση των απαιτήσεων σε εισαγωγές και συνεπώς μείωση εξάρτησης, ενώ για την παραγωγή αναμένεται αύξηση της. Η λειτουργία της εγκατάστασης LNG (Krk) στην Κροατία Σελίδα 31 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 μπορεί να εξασφαλίσει στη χώρα άμεση πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά αερίου, ενώ και η σύνδεση με την Αυστρία μπορεί να εξασφαλίσει επιπλέον ποσότητες από τα δυτικά. Οι ποσότητες που εισάγονται είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους από Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου και του αερίου που προμηθεύεται μέσω Baumgarten στην Αυστρία. Το 2020, η εγχώρια παραγωγή σημείωσε πτωτική τάση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν σημαντικά. Η αναλογία παραγωγής προς εισαγωγές είναι 10-90% αντίστοιχα. Οι εισαγωγές χωρίζονται σε 68.7% από Ρωσία, 24.4% από δυτικές αγορές και 7% από βόρειες χώρες. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Πράξης XL του 2008 για την προμήθεια του φυσικού αερίου και τα Κυβερνητικά Διατάγματα υπ’αριθ. 19/2009 (Ι.30.), οι Διαχειριστές του συστήματος μεταφοράς, οι κάτοχοι άδειας αποθήκευσης και οι διανομείς φυσικού αερίου λειτουργούν το δίκτυο φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον Επιχειρηματικό Κώδικα του Συστήματος της Ουγγαρίας. Το σύστημα μεταφοράς περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία: • • • • • Σημεία εισόδου Σημεία εξόδου Σύστημα υψηλής πίεσης Σταθμοί συμπίεσης Κόμβοι του συστήματος Το σύστημα υψηλής πίεσης τροφοδοτεί προμηθευτές φυσικού αερίου, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικούς καταναλωτές που είναι άμεσα συνδεδεμένοι. Οι εισαγόμενες ποσότητες τροφοδοτούνται μέσω του αγωγού Brotherhood στο σημείο Bereg και δυτικά μέσω του αγωγού HAG από το Baumgarten της Αυστρίας. Η διασύνδεση με τη Σλοβακία ολοκληρώθηκε την 1η Ιουλίου 2015, και στα τέλη του 2019 ολοκληρώθηκε η αμφίδρομη ροή στο Balassagyarmat. Από το 2020, το σημείο σύνδεσης με την Ουκρανία λειτουργεί ως εικονικό σημείο. Το 2018, ολοκληρώθηκε η αμφίδρομη ροή με τη Ρουμανία (Csanadpalota) με την κατασκευή του συμπιεστή και τη μετατροπή του υφιστάμενου μετρητικού σταθμού. Το 2020 ολοκληρώθηκαν οι ανακατασκευές των κόμβων στην Βορειοανατολική Ουγγαρία - Városföld, Hajdúszoboszló, Nemesbikk, Beregdaróc, λόγω της αβεβαιότητας των Ουκρανικών οδών. Δίκτυα Μεταφοράς και σημεία διασύνδεσης Το σύστημα έχει έκταση 5.874 km, πίεση λειτουργίας 63 bar (σε μερικές περιπτώσεις 75 bar) και διαθέτει τα ακόλουθα σημεία εισόδου και εξόδου: Σημεία Εισόδου: • • • 6 διασυνοριακά σημεία εισόδου ( VIP Bereg (UA>HU), Mosonmagyaróvár (AT>HU), Drávaszerdahely (CR>HU), Csanádpalota (RO>HU), Balassagyarmat (SK>HU), Kiskundorozsma (RS>HU) ) 5 σημεία εισόδου των εγκαταστάσεων αποθήκευσης (Hajdúszoboszló; Kardoskút; Zsana; Pusztaederics; Szoreg) 4 εικονικά σημεία εισόδου βιομεθανίου (TÉT 3 “0” point; Kaposvár III (Biogáz); Nagykanizsa (MOL KT); Algyo III “0” point) Σελίδα 32 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ • 2022 15 σημεία εισόδου εγχώριας παραγωγής (Algyo III. “0” point; Endrod “0” point; Hajdúszoboszló “0” point; Karcag II. (Bucsa) “0” point; Szank “0” point; Babócsa “0” point; Babócsa „Regional”; Kardoskút „Regional 6 bar”; Kardoskút „Regional 15 bar”; Pusztaederics “0” point; Tiszavasvári II “0” point; Kenderes II. “0” point, Zsámbok “0” point, Edde “0” point, Sáránd “0” point) Σημεία Εξόδου • • • • 5 διασυνοριακά σημεία εξόδου ( VIP Bereg (HU>UA); Drávaszerdahely (HU>CR); Csanádpalota (HU>RO); Kiskundorozsma (HU>RS); Balassagyarmat (HU>SK) ) 400 σημεία παράδοσης , από τα οποία τα 357 χρησιμοποιούνται από τους κατόχους άδειας διανομής (Csepeli Eromu Kft., ISD POWER Kft., E.ON Déldunántúli Gázhálózati Zrt., MVM Égáz- Dégáz Földgázhálózati Zrt., MVM Fogáz Földgázhálózati Kft., E.ON Közép-dunántúli Gázhálózati Zrt., Magyar Gázszolgáltató Kft., NATURAL GAS SERVICE Kft., OERG Kft., TIGÁZ Zrt., E.GAS Gázelosztó Kft.) , 25 σημεία εξόδου από βιομηχανικούς καταναλωτές, 13 σημεία εξόδου που χρησιμοποιούνται από ηλεκτροπαραγωγούς και 4 σημεία εξόδου από παραγωγούς για πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς. 5 σημεία εξόδου των εγκαταστάσεων αποθήκευσης (Hajdúszoboszló; Kardoskút; Zsana; Pusztaederics; Szőreg) 6 εικονικά σημεία εξόδου (Berekfürdo 1-E; Kaposvár III-E; Lovászpatona 1-T (KÖGÁZ); Lovászpatona 1-E (ÉGÁZ-DÉGÁZ); Nagykanizsa 1-E; Kenderes I-2 (KTD) virtual) Σταθμοί Συμπίεσης Το σύστημα διαθέτει 8 σταθμούς συμπίεσης (gas turbine driven centrifugal compressors) Εικόνα 4: Το σύστημα μεταφοράς της Ουγγαρίας Σελίδα 33 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Η Ουγγαρία δεν διαθέτει Σταθμό ΥΦΑ. Ωστόσο, στα τέλη του 2020 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του Σταθμού ΥΦΑ της Κροατίας στο νησί Krk. Από την έναρξη λειτουργίας την 1η Ιανουαρίου 2021, για τα τρία πρώτα χρόνια η δυναμικότητα έχει κλειστεί κατά 100% από χρήστες της Κροατίας, της Ουγγαρίας και του Κατάρ, και υπάρχει υψηλή ζήτηση για τα επόμενα χρόνια. Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση Σύμφωνα με νομοθετικές διατάξεις, οι υπόχρεοι προμηθευτές οφείλουν να αποθηκεύσουν 60% της υψηλότερης ζήτησης των τελευταίων δέκα ετών στις αποθήκες, και έιχε ως αποτέλεσμα οι προμηθευτές καθολικής υπηρεσίας να αποθηκεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες. Το 2020, λόγω της υψηλής διακύμανσης τιμών καλοκαιριού-χειμώνα, οι αποθήκες παρέμειναν γεμάτες. Η χώρα διαθέτει αποθηκευτικό χώρο 15.374.000 MWh (περίπου 1.450 εκατομ. Κυβικά), ενώ μέρος αυτού αντιστοιχεί σε αποθέματα ασφαλείας, που χρησιμοποιούνται για διαχείρηση έλλειψης φυσικού αερίου σε πιθανή απώλεια εισαγωγών για την εξυπηρέτηση προστατευόμενων χρηστών. Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την παροχή αλληλεγγύης προς γειτονικά Κράτη Μέλη, στα πλαίσια του Κανονισμού Ασφάλειας Εφοδιασμού. Με την απόφαση του Κοινοβουλίου το Μάρτιο του 2006 (Πράξη XXVI 2006), αποφασίστηκε η εξασφάλιση αποθηκευτικού χώρου 1.2 bcm και η κατασκευή του απαραίτητων υποδομών έως το 2010. Τα αποθέματα ασφαλείας πρέπει να τοποθετηθούν σε αποθήκη με δυνατότητα απόληψης 20 εκατομ. Κυβικά / ημέρα για τουλάχιστον 45 ημέρες. Τα αποθέματα αυτά δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ, ενώ το 2019 υπήρχε η ανησυχία για την παροχή τροφοδοσίας από την Ουκρανία. Δεν υπάρχουν αλλαγές στο κομμάτι της αποθήκευσης που προορίζεται για εμπορική χρήση. Οι τέσσερις από τις πέντε αποθήκες διαχειρίζονται από την MFGT Zrt , ενώ η πέμπτη από την MMBF Zrt, η οποία έκανε αίτημα για έλαβε άδεια εμπορικής αποθήκευσης για 450 εκατομ . κυβικά μέτρα στην αποθήκη του Szőreg I. Αυτό που είναι σημαντικό και καθησυχαστικό από άποψη ασφάλειας τροφοδοσίας είναι η δυνατότητα του συστήματος να τροφοδοτήσει τα δύο τρίτα της μέγιστης ημερήσιας ζήτησης μέσω εμπορικής αποθήκευσης, δεδομένου ότι βρίσκονται σε επαρκή επίπεδα πλήρωσης. Εικόνα 5: Το αποθηκευτικό σύστημα της Ουγγαρίας Σελίδα 34 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 17: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στην Ουγγαρία 2019 10,08 107.257,7 Ετήσια τελική κατανάλωση (bcm) Ετήσια τελική κατανάλωση (GWh) 2020 10,39 111.395,6 2021 11,06 117.833,5 β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 18: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ουγγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου Δυναμικότητα (MSm3/
- d)Σημεία διασύνδεσης Είσοδος Έξοδος Σταθερή (Firm) Διακοπτόμενη (Interruptible) 48 23.3 Mosonmagyarovar (HU) / (AT) 14.4 0 Csanadpalota (HU) / (RO) 4.8 0 7.2 Dravaszerdahely (HU) / (HR) 4.8 14.4 7.2 Balassagyarmat (HU) / (SK) 12 Bereg (HU) / (UA) Kiskundorozsma (HU) / (RS) Σταθερή (Firm) Διακοπτόμενη (Interruptible) Περίοδος 19.2 31/12/2020 31/12/2020 31/12/2020 12 31/12/2020 4.8 31/12/2020 13.2 31/12/2020 Σελίδα 35 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 19: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης Συντελεστής χρησιμοποίησης (%) /2020-2021 Μ.Ο. Ιαν 2021 Μ.Ο. Φεβ 2021 Μ.Ο. Μαρ έως 05.03.2021 Ημέρα αιχμής 2021 Είσοδος Μ.Ο. Οκτ 2020 05 Μαρ 2021 52 34 51 54 69 Έξοδος 0 0 0 0 0 Mosonmagyarovar (HU) / (AT) Είσοδος 37 4 22 24 88 Έξοδος 0 0 0 0 0 Csanadpalota (HU) / (RO) Είσοδος 13 0 6 23 100 Έξοδος 11 15 21 10 83 Dravaszerdahely (HU) / (HR) Είσοδος 0 0 0 0 21 Έξοδος 63 36 75 29 100 Balassagyarmat (HU) / (SK) Είσοδος 1 0 0 0 22 0 0 0 0 97 Έξοδος 0 0 0 0 0 Είσοδος 37 12 7 7 91 Σημεία διασύνδεσης Κατεύθυνση Bereg (HU) / (UA) Kiskundorozsma (HU) / (RS) Έξοδος γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Πίνακας 20. Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης 2019 2020 2021 Χώρα Bcm GWh bcm GWh bcm GWh Ουκρανία 14.81 159.402,99 6.54 70.554,22 6.02 64.824,99 Αυστρία 4.55 48.829,91 4.54 48.626,03 1.26 13.462,58 Ρουμανία 0 0 0.07 769,40 0.69 7.606,96 Κροατία 0 0 0 0 0.04 414.44 Σλοβακία 1.31 9.734,06 2.57 27.777,41 0 38.26 Σερβία 0 0 0 0 0.44 4.711,91 Σελίδα 36 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 21: Υπόγεια αποθήκευση Ουγγαρίας (χειμώνας 2020-21) Διασυνοριακή πρόσβαση Επιτρέπεται Συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης Μη αντλήσιμο Στρατηγικό απόθεμα Ωφέλιμο (MSm3) (MSm3) (MSm3) (MSm3) Αρχικό (1η Οκτ) Τέλη Ιαν ή 50% Τέλη Φεβ ή 20% Τέλη Μαρ 12.309 5.978 1.445 3.830 74.8 73.5 60.9 39.8 Ικανότητα απόληψης (MSm3/
- d)ε) Εγχώρια παραγωγή Πίνακας 22: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ουγγαρίας Έτος Συνολική παραγωγή (GSm3) Ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Μέγιστη ημερήσια παραγωγή* (MSm3/
- d)Παραγωγή ως ποσοστό της κατανάλωσης (%) 2019 2020 2021 2.085 2.236 1.999 5.713 6.125 5.477 8.163 8.921 6.472 21 22 18 Σελίδα 37 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ στ) Ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Πίνακας 23 Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας Έτος Συνολική εγκατεστημένη ισχύς (MWe) Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων ΦΑ (MWe) Ποσοστό μονάδων ΦΑ στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) Συμπαραγωγή (εγκατεστημένα MWe) Ποσοστό μονάδων συμπαραγωγής στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων εναλλακτικού καυσίμου (MWe) Ποσοστό μονάδων εναλλακτικού καυσίμου στη συνολική ισχύ ΦΑ (%) 2019 9441.8 4111.8 43.55 1.536 0.02 2640 100 2020 909.155 4113.5 41.51 0 0 2640 100 2021 10313.8 4095.4 39.71 0 0 2239 100 Σελίδα 38 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 1.1.2 2022 Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» (Επισημαίνεται ότι τα παρακάτω στοιχεία δεν έχουν επικαιροποιηθεί καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η Κοινή μελέτη Επικινδυνότητας) Η Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» αποτελείται από τις εξής χώρες: Αυστρία, Κροατία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία και Σλοβενία. Οι παραπάνω χώρες απεικονίζονται στην Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.. Εικόνα 6: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» Παρακάτω ακολουθεί συνοπτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ για κάθε Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία». Η αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ της Ελλάδας, που συμμετέχει στην Ομάδα αυτή, περιλαμβάνεται σε επόμενο Κεφάλαιο. 1.1.2.1 Συστήματα Φυσικού Αερίου στην Ομάδα Κινδύνου Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται ονομαστικά τα σημεία διασύνδεσης ανά συμμετέχουσα χώρα. Σελίδα 39 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Σημεία Διασύνδεσης Πίνακας 24: Σημεία διασύνδεσης ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» Κράτος -Μέλος Σημεία διασύνδεσης 1 2 3 4 5 6 Αυστρία Oberkap pel (Αυστρί α<>Γερμα νία) Überackern (Αυστρία<>Γερμανία) Arnoldst ein (Αυστρί α <>Ιταλία ) Baumgar ten (Αυστρία <>Σλοβακ ία) Mosonmagyá rovár (Αυστρία >Ουγγαρία) Murfeld/Ce ršak (Αυστρία >Σλοβενία) Κροατία Rogatec (με Σλοβενί α) VIP Pirineos (Larrau και Biriatou) Kipi (TR) / Kipi (GR) Beregda róc Drávaszerda hely (με Ουγγαρία) Jura Alvering em Taisnieres Dunkerque Mazara del vallo Gela Tarvisio Gorizia Gries Pass Πορτογα λία Campo Maior Valenca do Minho Ισπανία Tarifa Almeria Larrau Irun Badajoz Σλοβενί α Sempet er Rogatec Cersak Γαλλία Ελλάδα Ουγγαρί α Ιταλία Oltingue Sidirokastro Μάλτα Σελίδα 40 από 135 Tuy 7 Obergailb ach ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Μήκος Δικτύου αγωγών κάθε χώρας, σε δίκτυο μεταφοράς και δίκτυο διανομής Πίνακας 25: Μήκος δικτύου αγωγών φυσικού αερίου (μεταφορά και διανομή) ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου « Αλγερία» Κράτος-Μέλος της ομάδας Κινδύνου Αλγερίας* Δίκτυο αγωγών (
- km)Δίκτυο Μεταφοράς (
- km)Δίκτυο Διανομής (
- km)42.829 3.092 39.737 Κροατία 2.694 952 1.742 Γαλλία 37.253 8.760 28.493 Ελλάδα - 1465,13 - Ιταλία 34.006 Ν/Α Ν/Α Μάλτα Ν/Α Ν/Α Ν/Α Πορτογαλία 1.375 Ν/Α Ν/Α Ισπανία 81.000 Ν/Α Ν/Α Σλοβενία 1.121 Ν/Α Ν/Α Αυστρία *Τα στοιχεία για την Ελλάδα παρουσιάζονται στα επόμενα Κεφάλαια Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ Πίνακας 26: Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» Κράτος-Μέλος της Ο.Κ. Tοποθεσία Εγκατάστασης ΥΦΑ Δυναμικότητα εγκατάστασης ΥΦΑ
(2016)Αυστρία Ν/Α Ν/Α Κροατία Krk
(2021)140,206 m3 Γαλλία Dunkerque, Montoir-deBretagne, Fos-Cavaou και ForTonkin Adriatic (Cavarzere) offshore, Panigaglia, Livorno offshore 1.370.000 m3 Μάλτα Delimara Terminal (Marsaxlokk) 125,000 m3 Πορτογαλία Sines 390.000 m3 Ισπανία 3.308.680 m3 Σλοβενία Barcelona, Cartagena, Huelva, BBG, Sagunto και Reganosa Ν/Α Ελλάδα Revithoussa 225000 m3 Ιταλία Σελίδα 41 από 135 427.160 m3 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 1.1.2.2 Πρόσθετα στοιχεία α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Η συνολική ετήσια κατανάλωση (έτος 2016) του συνόλου των χωρών που συμμετέχουν στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» κυμαίνεται περίπου στις 1.778.493 GWh, ενώ η ανώτατη συνολική ημερήσια ζήτηση κυμαίνεται περίπου στις 10.577 GWh/ημέρα. Πίνακας 27: Ποσότητες κατανάλωσης φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία», για το έτος 2016 Κατανάλωση φυσικού αερίου(GWh) (Στοιχεία 2016) Συνολική Ετήσια κατανάλωση Κατανάλωση κατά τη θερινή περίοδο Κατανάλωση κατά τη χειμερινή περίοδο Αυστρία 87.914 27.380 66.561 600 90 Κροατία 27.141 8.698 20.232 175 23 Γαλλία 491.332 144.711 355.869 3.153 416 Ελλάδα 44.419 19.215 29.568 276 40 Ιταλία 742.453 257.161 506.836 4.481 836 Μάλτα 118 - 118 - - Πορτογαλία 54.513 27.120 32.520 247 72 Ισπανία 321.443 137.419 191.486 1.589 567 Σλοβενία 9.278 3.304 6.305 56 13 ΣΥΝΟΛΟ 1.778.493 625.008 1.209.495 10.577 2057 Μέγιστη Ελάχιστη ημερήσια ημερήσια κατανάλωση κατανάλωση β) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Η περιοχή που αφορά την Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» περιλαμβάνει 4 σημεία διασύνδεσης (υποθαλάσσιους αγωγούς), μέσω των οποίων εισάγεται αέριο από την Αλγερία, δύο στην Ισπανία (Tarifa και Almeria) και δύο στην Ιταλία (Mazara del Vallo και Gela), με συνολική δυναμικότητα της τάξης των 1,961 GWh/d. Επιπλέον, η περιοχή διαθέτει 16 μονάδες αεριοποίησης. Ο όγκος ΥΦΑ από Αλγερία που παρελήφθη από τις ανωτέρω μονάδες αεριοποίησης ήταν 110 TWh κατά το έτος 2016 και 90 TWh4 κατά το έτος 2017. Συνολικά, οι εισαγωγές ΦΑ από Αλγερία για την ομάδα κινδύνου εκτιμώνται στο 27% επί των συνολικών εισαγωγών των Κ-Μ που την απαρτίζουν για το έτος 2016 και στο 23% για το έτος 2017. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται αναλυτικά τα ποσοστά αλγερινού ΥΦΑ ανά χώρα εισαγωγής (εκτίμηση ENTSOG-Union Wide Simulation). 4 Συμπληρωματική χρήση στοιχείων από BP Statistical Review και ENTSOG . Σελίδα 42 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Πίνακας 28: Συμμετοχή αλγερινού ΥΦΑ στο σύνολο προμηθειών ΥΦΑ κάθε Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» Κ-Μ της Ο.Κ. Ποσοστό συμμετοχής αλγερινού ΥΦΑ στο σύνολο των προμηθειών ΥΦΑ Αυστρία 0 Κροατία 0 Γαλλία 67% Ιταλία 3% Μάλτα 0 Πορτογαλία 12% Ισπανία 21% Σλοβενία 0 Ελλάδα 100% γ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 29: Εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» Κ-Μ της Αριθμός Ομάδας Εγκαταστάσεων Αποθήκευσης Κινδύνου «Αλγερία» Συνολική δυναμικότητα (working gas) (TWh) Ικανότητα έγχυσης (GWh/
- d)Ικανότητα απόληψης (GWh/
- d)Αυστρία 11 90.552 Ν/Α 1.038 Κροατία 1 5.065 45.43 60.57 Γαλλία 15 134.465 1.220 2.389 Ιταλία 12 194.526 Ν/Α 2.868 Μάλτα 0 Ν/Α Ν/Α Ν/Α Πορτογαλία 1 3.839 24 129 Ισπανία 4 32.059 127 239 Σλοβενία 0 Ν/Α Ν/Α Ν/Α Ελλάδα 0 Ν/Α Ν/Α Ν/Α δ) Εγχώρια παραγωγή Η παραγωγική δραστηριότητα των Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου παρουσιάζεται στον παρακάτω πίνακα. Η συνολική παραγωγική ικανότητα αντιστοιχεί περίπου σε 262 GWh/έτος. Σελίδα 43 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 30: Παραγωγή φυσικού αερίου ανά ΚΜ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» και συμμετοχή στην ετήσια κατανάλωση, για το έτος 2016 Παραγωγή ΦΑ κατά το έτος 2016 (GWh) Μέγιστη Παραγωγή Συνολική κατανάλωση 2016 Ποσοστό παραγωγής σε σχέση με την συνολική ετήσια κατανάλωση Αυστρία 41 87.914 0,05% Κροατία 37 27.141 0,14% Γαλλία - 491.332 - Ελλάδα - 44.419 - Ιταλία 179 742.453 0,02% Μάλτα - - - Πορτογαλία - 54.513 - Ισπανία 5 321.443 0,00% Σλοβενία - 9.278 - ΣΥΝΟΛΟ 262 1.778.493 0,01% ε) Ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Πίνακας 31: Εγκαταστημένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» Εγκατεστημένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΦΑ (ΜWe) Αυστρία 4.820 Κροατία 731 Γαλλία 11.679 Ελλάδα 5.202 Ιταλία 39.510 Μάλτα 358 Πορτογαλία 3.829 Ισπανία 32.323 Σλοβενία 84 ΣΥΝΟΛΟ 98.536 Σελίδα 44 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 1.1.3 2022 Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» (ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ)5 Η Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» αποτελείται από τις εξής χώρες: Αυστρία, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία. Οι παραπάνω χώρες απεικονίζονται στην Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.. Εικόνα 7: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» Παρακάτω ακολουθεί περιγραφή του συστήματος ΦΑ για κάθε κράτος μέλος της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία». Η αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ της Ελλάδας, που συμμετέχει στην Ομάδα αυτή, περιλαμβάνεται σε επόμενο Κεφάλαιο. 1.1.3.1 Συστήματα Φυσικού Αερίου στην Ομάδα Κινδύνου Αυστρία Το σύστημα μεταφοράς της Αυστρίας αποτελείται από αγωγούς μήκους 1.690 χιλιομέτρων (km). Διαθέτει έξι σημεία διασύνδεσης με άλλες χώρες, δύο με τη Γερμανία (το Oberkappel και το Überackern/Burghausen), ένα με τη Σλοβακία (Baumgarten), ένα με την Ουγγαρία (Mosonmagyarovar), ένα με τη Σλοβενία (Murfeld/Ceršak) και ένα με την Ιταλία (Arnoldstein/Tarvisio). Το πιο σημαντικό Σημείο Εισόδου όσον αφορά στην τεχνική δυναμικότητα είναι το Baumgarten (το οποίο έχει τεχνική δυναμικότητα 217,42 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ανά ημέρα6) και από το οποίο εισέρχεται ΦΑ από τη Ρωσία (χονδρικά το 80% των συνολικών εισαγωγών). Η εγχώρια παραγωγή της 5 Δεν έχει ολοκληρωθεί η εκπόνηση της μελέτης, στοιχεία από προηγούμενη μελέτη. 6 10,6167 kWh/Sm³, 15° C, 1 bar. Σελίδα 45 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Αυστρίας μειώθηκε κατά το τελευταίο έτος σε περίπου 1 GSm3 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης Φυσικού αερίου έχουν συνολική χωρητικότητα (όγκο λειτουργικής ικανότητας/ωφέλιμο όγκο δεξαμενής) 8,53 GSm3. Η χωρητικότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης που είναι άμεσα συνδεδεμένες με το σύστημα Φυσικού Αερίου AT είναι 5,75 GSm3. Η συνολική ετήσια τελική κατανάλωση της Αυστρίας για το 2015 ήταν 5,3 GSm3, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό αυτής σχετίζεται με τον βιομηχανικό τομέα (3,0 GSm3). Βουλγαρία Βλ. «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου. Κροατία Το σύστημα μεταφοράς της Κροατίας αποτελείται από αγωγούς με συνολικό μήκος 2.765 χιλιομέτρων. Το σύστημα μεταφοράς διαθέτει διασυνοριακά σημεία διασυνδέσεων με τη Σλοβενία (Rogatec) και την Ουγγαρία (Dravaszerdahely), που συνήθως χρησιμοποιούνται για την εισαγωγή ΦΑ. Υπάρχουν επίσης 7 σημεία εισόδου από σταθμούς παραγωγής ΦΑ και ένα σημείο διασύνδεσης με την υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης στο Okoli. Οι ανάντη αγωγοί που βρίσκονται στην Αδριατική θάλασσα χρησιμοποιούνται για να εξάγουν το ΦΑ της Κροατίας στην Ιταλία. Τα πεδία αερίου Panon συνδέονται με ανάντη αγωγούς στο δίκτυο μεταφοράς καθώς και στην υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης φυσικού αερίου του Okoli. Η εγκατάσταση αποθήκευσης ΦΑ Okoli (553 εκατομμύρια κυβικά μέτρα) βρίσκεται στην τοποθεσία Okoliand και ανήκει στην εταιρεία «Underground Gas Station d.o.o.». Η Κροατία πρόκειται να εγκαταστήσει ένα σταθμό ΥΦΑ - LNG στο νησί Krk, με αποθηκευτική ικανότητα της τάξης των 265.000 m3 ΥΦΑ, με ονομαστική δυναμικότητα αεριοποίησης 8 δισεκατομμύρια m3 ΦΑ το χρόνο. Το 2016 η συνολική κατανάλωση ήταν 106 MSm3. Τσεχία Το σύστημα μεταφοράς της Τσεχίας αποτελείται από αγωγούς με συνολικό μήκος 2.637 χιλιομέτρων. Επιπροσθέτως, υπάρχει ακόμα ένα σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου με μήκος αγωγών 1.181 χιλιόμετρα (
- km)(με βάση τα πραγματικά δεδομένα για το έτος 2018). Στο σύστημα μεταφοράς υπάρχουν τρία διασυνοριακά σημεία διασυνδέσεων με τη Γερμανία (Hora SvatéKateřiny, Brandov, Waidhaus), ένα με την Πολωνία (Cieszyn), ένα με τη Σλοβακία (Lanžhot) και ένα σημείο Εισόδου με τη Γερμανία (Olbernhau). Το αποθηκευτικό σύστημα βρίσκεται σε οκτώ συγκεκριμένες τοποθεσίες (Tvrdonice, DolníDunajovice, Štramberk, Lobodice, Třanovice, Háje, Uhřice, Dambořice) με συνολικό όγκο αποθήκευσης τα 3.177 εκατομμύρια m3. Το 2017 η συνολική κατανάλωση ήταν 8.527 εκατομμύρια m3. Γερμανία Το σύστημα μεταφοράς της Γερμανίας έχει συνολικό μήκος 38.000 χιλιομέτρων, το οποίο χωρίζεται σε δύο κύριες περιοχές, μία που προμηθεύει με ΦΑ τύπου L-Gas και η άλλη που προμηθεύει με ΦΑ τύπου H-Gas. Το σύστημα μεταφοράς που προμηθεύει με H-Gas είναι διασυνδεδεμένο με τη Δανία, (1 διασύνδεση), με τη Νορβηγία και τα πεδία ΦΑ που βρίσκονται στη Βόρεια Θάλασσα (2 διασυνδέσεις), με την Ολλανδία (2 Σελίδα 46 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 διασυνδέσεις), το Βέλγιο (1 διασύνδεση), το Λουξεμβούργο (1 διασύνδεση), τη Γαλλία (1 interconnection), την Ελβετία (1 διασύνδεση), την Αυστρία (4 σημεία διασυνδέσεων στις τοποθεσίες: Überackern/Burghausen, Kiefersfelden, Oberkappel και Lindau), την Τσεχία (5 διασυνδέσεις: Brandov/Stegal, Olbernhau/Hora SvatéKateřiny, Hora SvatéKateřiny/Deutschneudorf, Opal/Brandov and Waidhaus), την Πολωνία (2 σημεία διασυνδέσεων: στο Mallnow και στο Lasów), και τη Ρωσία (1 διασύνδεση). Το σύστημα μεταφοράς που προμηθεύει με L-Gas διαθέτει 4 σημεία διασύνδεσης με την Ολλανδία. Το σύστημα αποθήκευσης ΦΑ αποτελείται από 37 εγκαταστάσεις με συνολική αποθηκευμένη ποσότητα 225,3 GSm3 (από τα οποία τα 2,1 GSm3 είναι αποκλειστικά για τύπου L-Gas). Η εγχώρια παραγωγή για το έτος 2016 ανήλθε σε περισσότερα από 6,5 GSm3 έναντι της εγχώριας κατανάλωσης, που ανήλθε περίπου στα 84 GSm3. Τέλος, στη Γερμανία δεν υπάρχει εγκατάσταση αεριοποίησης ΥΦΑ. Ελλάδα Βλ. επόμενα Κεφάλαια. Ουγγαρία Βλ. «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου. Ιταλία Το ιταλικό σύστημα μεταφοράς εκτείνεται σε παραπάνω από 32.000 χιλιόμετρα (km). Το συγκεκριμένο δίκτυο έχει διασυνοριακά σημεία διασύνδεσης με την Αυστρία (Tarvisio/Arnoldstein), τη Σλοβενία (Gorizia/Sempeter) και την Ελβετία (Griess Pass). Επίσης, η Ιταλία προμηθεύεται ΦΑ μέσω δύο υπεράκτιων διασυνδέσεων: τον αγωγό Transmed (με την Τυνησία και την Αλγερία) και τον αγωγό Greenstream (με τη Λιβύη). Η κατασκευή μιας νέας εγκατάστασης διασύνδεσης βρίσκεται σε εξέλιξη και θα τεθεί σε λειτουργία το 2020. Υπάρχουν τρία
(3)σημεία εισόδου για εγκαταστάσεις ΥΦΑ, (το Panigaglia, το Livorno και το Cavarzere) και δώδεκα σημεία εξόδου από μονάδες αποθήκευσης με συνολική χωρητικότητα περίπου 17 GSm
- Η εγχώρια παραγωγή (που ανήλθε στα 5,6 GSm3/έτος για το έτος 2016) υποδεικνύει μια ιστορικά φθίνουσα τάση στην παραγωγή, οφειλόμενη στη μείωση των εγχώριων πηγών, που όμως δεν αντισταθμίζεται επαρκώς από νέα έργα ανάπτυξης στην παραγωγή. Το έτος 2017, η συνολική κατανάλωση ΦΑ στην Ιταλία ανήλθε στα 75,1 GSm
- Λουξεμβούργο Το σύστημα μεταφοράς του Λουξεμβούργου διαθέτει αγωγούς μεταφοράς υψηλής πίεσης με συνολικό μήκος 281,8 χιλιόμετρα (km). Η υποδομή του συστήματος μεταφοράς ανήκει σε και λειτουργεί από την τοπική εταιρία Creos. Ο εφοδιασμός του Λουξεμβούργου με ΦΑ διασφαλίζεται κυρίως μέσω τριών
(3)σημείων εισόδου, δύο
(2)από το Βέλγιο και ένα
(1)από τη Γερμανία. Μια μικρή σε δυναμικότητα διασύνδεση που υπήρχε με τη Γαλλία σταμάτησε να λειτουργεί το
- Τα δύο σημεία εισόδου από το Βέλγιο εξασφαλίζουν συνολική τεχνική δυναμικότητα της τάξης των 180.000 Nm3/ώρα. Η τεχνική δυναμικότητα του σημείου εισόδου με τη Γερμανία περιορίζεται στα 150.000 Nm3/ώρα, ενώ η ελάχιστη παροχή θα πρέπει να είναι στα 90.000 Nm3/ώρα, ώστε να ικανοποιείται ο κανόνας υποδομής N-
- Η συνολική τεχνική δυναμικότητα του συστήματος μεταφοράς ανέρχεται στα 330.000 Nm3/ώρα. Το σύστημα μεταφοράς μεταφέρει το ΦΑ σε 59 υποσταθμούς μείωσης της πίεσης (ώστε να εισαχθεί στο σύστημα διανομής και από εκεί στους οικιακούς πελάτες). Σελίδα 47 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Επί του παρόντος δεν υπάρχει δυνατότητα διαμετακόμισης λόγω λειτουργικών περιορισμών. Επίσης δεν υπάρχει άλλη τροφοδοσία ή εγκατάσταση αποθήκευσης που να συνδέεται με το σύστημα μεταφοράς. Η μεγαλύτερη αιχμή του συστήματος (η μέγιστη ζήτηση σε ΦΑ), που έχει καταγραφεί την τελευταία δεκαετία, έλαβε χώρα το 2012 και ανήλθε στα 296.550 Nm3/ώρα. Ωστόσο, λόγω του παροπλισμού του σταθμού παραγωγής με αεριοστρόβιλο συνδυασμένου κύκλου (CCGT - Combined Cycle Gas Turbine), τον Ιούλιο του 2016, ο οποίος είχε τεχνική δυναμικότητα 375MWe, η αιχμή του συστήματος μειώθηκε σημαντικά στα 204.780 Nm3/ ώρα το
- Εξαιτίας των απαιτήσεων της αγοράς του Λουξεμβούργου καθώς και του παροπλισμού του σταθμού παραγωγής με αεριοστρόβιλο συνδυασμένου κύκλου (CCGT), μεγαλύτερη ποσότητα Φυσικού Αερίου προέρχεται από το Βέλγιο παρά από τη Γερμανία. Το έτος 2017, το ποσοστό ροών του ΦΑ που προήλθε από το Βέλγιο ήταν 70,7%. Πολωνία Κατά το τέλος του έτους 2016, το σύστημα μεταφοράς της Πολωνίας διέθετε αγωγούς μεταφοράς υψηλής πίεσης με συνολικό μήκος 10.989 χιλιόμετρα (km). Το δίκτυο μεταφοράς της Πολωνίας είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να αποτελείται από δύο συνεργαζόμενα συστήματα που καλύπτουν το αέριο υψηλής και το αέριο χαμηλής θερμιδικής αξίας (high- and low-calorific gas – υψηλής και χαμηλής απόδοσης). Επιπρόσθετα, υπάρχει ο αγωγός Yamal-Europe με συνολικό μήκος 684 χιλιομέτρων. Το σύστημα μεταφοράς της Πολωνίας είναι ιστορικά εξαρτημένο από την προμήθεια ΦΑ εξ ανατολής. Υπάρχουν έξι
(6)κύρια σημεία εισόδου με το σύστημα μεταφοράς και βρίσκονται στις τοποθεσίες: Drozdowicze (το οποίο είναι το σημείο εισόδου από την Ουκρανία), Wysokoje (Belarus), Lwówek και Włocławek (επί του αγωγού Yamal-Europe), Lasów (με τη Γερμανία), Cieszyn (με τη Τσεχία). Από το Ιούνιο του έτους 2016 και μετά το σύστημα μεταφοράς της Πολωνίας έχει τη δυνατότητα προμήθειας ΦΑ από την εγκατάσταση ΥΦΑ που βρίσκεται στο Świnoujście (με δυναμικότητα 5 bcm/year). Επί του παρόντος, η Πολωνία βρίσκεται σε κατάσταση ανάπτυξης επενδυτικών έργων κατά μήκος του άξονα Βορρά - Νότου, με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας της Πολωνίας, καθώς και άλλων χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και της περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας. Οι κύριες προτεραιότητες της Πολωνίας είναι η επέκταση των εγκαταστάσεων ΥΦΑ που βρίσκεται στο Świnoujście, αλλά και το έργο για την κατασκευή αγωγού στη Βαλτική. Η εγκατάσταση ΥΦΑ που βρίσκεται στο Świnoujście πρόκειται να αναβαθμιστεί, προκειμένου να αυξηθεί η ικανότητα αεριοποίησης και παράλληλα να αυξηθεί το φάσμα των υπηρεσιών ΥΦΑ. Η κατασκευή του αγωγού στη Βαλτική βρίσκεται σε εξέλιξη, σε συνεργασία με τη Δανία, προκειμένου να παρέχεται άμεση πρόσβαση στις ποσότητες ΦΑ που υπάρχουν στη Νορβηγία. Οι συγκεκριμένες αυτές επενδύσεις, σε συνδυασμό με την επέκταση της εγχώριας υποδομής μεταφοράς και την κατασκευή διασυνοριακών διασυνδέσεων με παρακείμενα συστήματα, θα αποτελέσουν τη βάση για μια ασφαλή και ανταγωνιστική αγορά ΦΑ στην περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και της Βαλτικής. Το πολωνικό σύστημα φυσικού αερίου διαθέτει 7 υπόγειες αποθήκες ΦΑ συνολικού όγκου 3,150 bcm. Κατά το έτος 2016, η συνολική κατανάλωση ΦΑ στην Πολωνία ανήλθε στα 16,9 GSm3. Ρουμανία Βλ. «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου. Σλοβακία Σελίδα 48 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Κατά το 2016, ο συνολικός όγκος ΦΑ που μεταφέρθηκε μέσω του συστήματος μεταφοράς που έχει συνολικό μήκος 2.270 χιλιόμετρα (km), ανήλθε στα 60,6 bcm. Λόγω της μεγάλης ποσότητας ΦΑ που μεταφέρεται μέσω της εταιρείας eustream στην Ευρώπη, ο συγκεκριμένος διαχειριστής είναι από τους σημαντικότερους. Το σύστημα μεταφοράς διαθέτει επίσης τέσσερις
(4)σταθμούς συμπίεσης που βρίσκονται στα – VeľkéKapušany, JablonovnadTurňou, VeľkéZlievce και Ivanka pri Nitre. Η συνολική δυναμικότητα του συστήματος μεταφοράς είναι μεγαλύτερη των 90 bcm ανά έτος. Το ΦΑ μεταφέρεται από το δίκτυο μεταφοράς στην καθορισμένη περιοχή, μέσω των εγχώριων σταθμών στα δίκτυα διανομής και από εκεί μεταφέρεται στους τελικούς πελάτες. Στις 30 Νοεμβρίου του 2011 ολοκληρώθηκαν τα μέτρα που επιτρέπουν την αντίστροφη ροή εντός του δικτύου μεταφοράς στη Σλοβακία. Με αυτό τον τρόπο, είναι δυνατή η μεταφορά μεταξύ ανατολικής και δυτικής περιοχής της Σλοβακίας της ποσότητας αερίου που είναι απαραίτητη κατά τη μεγαλύτερη αιχμή της κατανάλωσης, η οποία στη Σλοβακία παρατηρείται κατά τους χειμερινούς μήνες. Τα σημεία διασύνδεσης της Σλοβακίας με γειτονικές χώρες είναι με την Αυστρία στο σημείο διασυνοριακό σημείο Baumgarten, την Τσεχία στο διασυνοριακό σημείο Lanžhot, την Ουγγαρία στο διασυνοριακό σημείο VeľkéZlievce και την Ουκρανία στα διασυνοριακά σημεία VeľkéKapušany και Budince. Συγκεκριμένα, η διασύνδεση με την Τσεχία πραγματοποιήθηκε από το 2009 και με την Αυστρία από το 2010, ώστε να είναι προετοιμασμένη η Σλοβακία σε περίπτωση κρίσης (με βάση το αντίστοιχο επίπεδο έκτακτης ανάγκης) και να εξασφαλίσει την φυσική ανάστροφη ροή φυσικού αερίου προς τη Σλοβακία. Η Σλοβακία διαθέτει εντός της επικράτειας της υπόγειες κοιλότητες διαφορετικών γεωλογικών σχηματισμών, οι οποίες είναι οι κατάλληλες για την κατασκευή υπογείων εγκαταστάσεων αποθήκευσης ΦΑ. Στην παρούσα κατάσταση, υπάρχουν δυο εταιρείες ενεργές στην αγορά που διαχειρίζονται το συστήμα αποθήκευσης ΦΑ, η NAFTA με έδρα στη Bratislava και η POZAGAS με έδρα στο Malacky. Η συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης στη Σλοβακία ανέρχεται στα 3,35 bcm, ποσότητα που αντιπροσωπεύει παραπάνω από το 65% της τελικής ετήσιας κατανάλωσης. Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης βρίσκονται στη νοτιοδυτική πλευρά της χώρας, κοντά στα σύνορα με την Αυστρία και την Τσεχία. Σλοβενία Το σύστημα μεταφοράς της Σλοβενίας συνδέεται με την Αυστρία (Murfeld/Ceršak), την Ιταλία (Gorizia/Šempeter) και την Κροατία (Rogatec). Το σύστημα ΦΑ της Σλοβενίας δεν διαθέτει συστήματα αποθήκευσης, ούτε έχει δυνατότητα παραγωγής ΦΑ. Τα διαγράμματα της κατανάλωσης ΦΑ από το 2014 έως το 2016 έχουν μια συνεχή ανοδική πορεία και φθάνουν την τιμή των 860 MSm3/έτος. 1.1.3.2 Πρόσθετα στοιχεία α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Η συνολική κατανάλωση κυμαίνεται περίπου στα 220 GSm3, ενώ η ανώτατη ημερήσια ζήτηση του συστήματος για το διάστημα 2018/2019 κυμαίνεται περίπου στα 1.400 GSm3/ημέρα. Σελίδα 49 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 32: Σημεία διασύνδεσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» και τεχνική δυναμικότητα (MSm3/d) Ιανουάριος 2019 Βουλγαρία - Γερμανία Bocholtz 45,3 Bocholtz-Vetschau 1,3 Dornum 68,5 Ellund 2,8 Elten/Zevenaar 46,6 Emden EPT 48,9 Eynatten/Raeren/Lichtenbusch 29,2 Greifswald NEL 64,1 Greifswald Opal 101,7 Haanrade 0,5 Oude Statenzijl H Gasunie 5,6 Oude Statenzijl H OGE 6,2 Oude Statenzijl L 30,2 Vreden/Winterswijk 20,1 Σύνολο 471,0 Ελλάδα Kipi (TR) / Kipi (GR) 4,5 Ουγγαρία Beregdaróc 1400 71,3 Ιταλία Mazara del vallo 110,8 Gela 49,3 Σύνολο 160,1 Λουξεμβούργο GDLux (BE) / Bras Petange (LU) Πολωνία Σελίδα 50 από 135 4,3 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Tieterowka 0,7 Kondratki 104,7 Wysokoje 15,8 Drozdovichi (UA) -Drozdowicze (PL) 16,5 Σύνολο 137,7 Σλοβακία Uzhgorod (UA) - Velké Kapušany (SK) 227,4 Budince 23,6 Σύνολο 250,9 Ρουμανία Isaccea (RO) - Orlovka (UA) I 18,8 Isaccea (RO) - Orlovka (UA) II 26,9 Isaccea (RO) - Orlovka (UA) III 23,4 MediesulAurit 34,6 Σύνολο 103,7 Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ Πίνακας 33: Τεχνική δυναμικότητα αεριοποίησης ΥΦΑ ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» Ιανουάριος 2019 MSm³/d Ελλάδα 20,27 Ιταλία 51,9 Πολωνία 14,4 γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης: Κυρίως από τη Ρωσία. δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζεται η ικανότητα αποθήκευσης ΦΑ καθώς το καθεστώς πρόσβασης. Πίνακας 34: Αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» 7 Με την ολοκλήρωση των έργων αναβάθμισης του Σταθμού Αεριοποίησης Σελίδα 51 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Αποθηκευτική Δυναμικότητα (GSm3)8 Στοιχεία 2018 Ωφέλιμη Δυναμικότητα (working gas) Απόθεμα (reserve) Συνολική δυναμικότητα Διασυνοριακή αποθήκευσης πρόσβαση Αυστρία 5,744 - 5,744 Ναι Βουλγαρία 0,141 0,509 0,650 Επιτρέπεται Κροατία 0,532 - 0,532 Ναι Τσεχία 3,121 - 3,121 Μη διαθεσιμο Γερμανία 25,339 - 25,339 - Ελλάδα - - - - Ουγγαρία 4,670 - 4,670 - Ιταλία 13,065 4,620 17,685 Επιτρέπεται Λουξεμβούργο - - - - Πολωνία 3,150 - 3,150 - Ρουμανία 3, 075 - 3, 075 Όχι Σλοβακία - - - Ναι Σλοβενία - - - - ΣΥΝΟΛΟ 62,332 5,129 67,461 Παρακάτω παρουσιάζεται το ποσοστό κάλυψης της ετήσιας συνολικής κατανάλωσης ως προς τη συνολική δυναμικότητα αποθήκευσης ανά συμμετέχουσα χώρα. Πίνακας 35: Συνολική δυναμικότητα αποθήκευσης ως ποσοστό της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία»Error! Not a valid link. Στο ακόλουθο πίνακα παρουσιάζεται η μέγιστη ημερήσια ικανότητα απόληψης ποσοτήτων ΦΑ σε διαφορετικά επίπεδα πλήρωσης αποθηκευτικού χώρου σε συνδυασμό με τη ζήτηση αιχμής ΦΑ (Dmax). Πίνακας 36: Μέγιστη ημερήσια ικανότητα απόληψης φυσικού αερίου ανά επίπεδο πλήρωσης της αποθήκης σε συνδυασμό με την αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» Ικανότητα Απόληψης MSm3/d, έτος 2019 Κ-Μ 8 Επίπεδο αποθήκευσης 100% Επίπεδο αποθήκευσης 30% Ζήτηση αιχμής ΦΑ (Dmax) Ποσοστό κάλυψης Dmax σε σχέση με την Στοιχεία όπως υπεβλήθησαν από τις αρμόδιες Αρχές στην Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» Σελίδα 52 από 135 Ποσοστό κάλυψης Dmax σε σχέση με ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ημερήσια ικανότητα απόληψης (πλήρωση 100%) την ημερήσια ικανότητα απόληψης (πλήρωση 30%) Αυστρία 66,4 44,4 55,3 100% 80,29% Βουλγαρία 4,2 2,9 18,2 23,08% 15,93% Κροατία 5,8 3,2 16,6 34,94% 19,28% Τσεχία 59,1 41 68,2 86,66% 60,12% Γερμανία 612,4 479,3 474,8 100% 100% Ελλάδα - - 20,1 - - Ουγγαρία 78,6 68 77,4 100% 87,86% Ιταλία 263,2 171,8 443 59,41% 38,78% - - 4,8 - - Πολωνία 51,5 40,7 86,7 59,40% 46,94% Ρουμανία 29 - 72 40,28% - Σλοβακία 52,61 39,5 45,1 100% 87,58% Σλοβενία - - 4,9 - - ΣΥΝΟΛΟ 1.222,81 890,80 1.387,10 88,16% 64,22% Λουξεμβούργο ε) Εγχώρια παραγωγή Η παραγωγική δραστηριότητα είναι παρούσα στην πλειοψηφία των Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου, με συνολική παραγωγική ικανότητα περίπου 90 MSm3/ ημέρα που ισοδυναμεί με περίπου 33 GSm3/ έτος. Πίνακας 37: Παραγωγική ικανότητα φυσικού αερίου σε συνδυασμό με την ημερήσια αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» Κ-Μ Παραγωγική Ικανότητα MSm3/ημέρα Dmax MSm3/ημέρα Ποσοστό κάλυψης της ημερήσιας αιχμής % Αυστρία 3,4 55,3 6,15 Βουλγαρία 0,6 18,2 3,30 Κροατία 3,5 16,6 21,08 Τσεχία 0,5 68,2 0,73 Γερμανία 26,2 474,8 5,52 Σελίδα 53 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Ελλάδα 20,1 0,00 Ουγγαρία 4,8 77,4 6,20 Ιταλία 15,5 443 3,50 Λουξεμβούργο - 4,8 - Πολωνία 7,2 86,7 8,30 Ρουμανία 29,5 72 40,97 Σλοβακία 0,2 45,1 0,44 Σλοβενία - 4,9 - ΣΥΝΟΛΟ 91,4 1.387,10 6,59 Σελίδα 54 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 1.2 Εθνικό Σύστημα και αγορά φυσικού αερίου 1.2.1 Ζήτηση φυσικού αερίου 2022 1.2.1.1 Ιστορικά δεδομένα εξέλιξης ζήτησης Το ΦΑ αποτελεί σημαντική πηγή πρωτογενούς ενέργειας για τη Χώρα. Η εξέλιξη της ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά τα έτη 2007 – 2021 παρουσιάζεται στο Γράφημα 8 (ΔΕΣΦΑ-Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030). Η ετήσια κατανάλωση ΦΑ στην Ελλάδα παρουσίασε σημαντική άνοδο για πρώτη φορά το έτος 2011. Από το έτος 2011 έως και το 2014, η κατανάλωση ΦΑ παρουσίασε σταδιακή μείωση που οφείλεται σε δύο βασικές αιτίες: α) την παρατεταμένη οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η Χώρα και η οποία προφανώς επηρέασε τον ενεργειακό τομέα, και β) την άμεση επίδραση των αλλαγών στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην κατανάλωση ΦΑ. Από το 2015 παρουσιάζεται σταδιακή αύξηση της κατανάλωσης ΦΑ, με την μέγιστη τιμή της να σημειώνεται το 2021. Γράφημα 8: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021 (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) 1.2.1.2 Ζήτηση ανά τομέα Στο Γράφημα 9 που ακολουθεί παρουσιάζεται η κατανάλωση ΦΑ ανά τομέα, ως ποσοστό (%) της συνολικής, για τα έτη 2008 - 2021, λαμβάνοντας υπόψη το αέριο λειτουργίας (ΔΕΣΦΑ-Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030). Γίνεται εμφανές ότι το μεγαλύτερο ποσοστό ΦΑ καταναλώνεται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τις θερμικές μονάδες της ΔΕΗ Α.Ε. και των ιδιωτών ηλεκτροπαραγωγών. Το ποσοστό αυτό ανήλθε το έτος 2021 στο επίπεδο του 68,5%. Σελίδα 55 από 135 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Γράφημα 9: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021 (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) 1.2.1.3 Αιχμή ζήτησης φυσικού αερίου Στο παρακάτω Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε.παρουσιάζονται ιστορικά στοιχεία που αφορούν στην αιχμή ημερήσιας ζήτησης ΦΑ (εκ. Νm3/ημέρα) για την περίοδο από 01/01/2008 έως 31/12/2021. Η μέγιστη ημερήσια κατανάλωση που έχει παρουσιαστεί στο Σύστημα Μεταφοράς κατά την ως άνω περίοδο είναι 27.078.746 Νm3 και πραγματοποιήθηκε στις 18/01/2021 (ΔΕΣΦΑ -Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030). Γράφημα 10: Αιχμή ζήτησης κατά την περίοδο 2007-2020 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ -Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) 56 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 1.2.1.4 Πρόβλεψη εξέλιξης της ζήτησης Η ζήτηση αερίου τα επόμενα έτη έως το 2031, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις βασικού σεναρίου του ΔΕΣΦΑ (Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031), αναμένεται να αυξηθεί, όπως απεικονίζεται στο Γράφημα 11. [Grab your reader’s attention with a great quote from the document or use this space to emphasize a key point. To place this text box anywhere on the page, just drag it.] Γράφημα 11: Πρόβλεψη εξέλιξης ετήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) Σύμφωνα με την ίδια μελέτη, η εκτίμηση για την αιχμή ημερήσιας ζήτησης φυσικού αερίου παρουσιάζεται στο ακόλουθο Γράφημα 12. Γράφημα 12: Πρόβλεψη αιχμής ημερήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) 57 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 1.2.2 2022 Υποδομές και λειτουργία Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου 1.2.2.1 Γενικά στοιχεία Το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) (ΔΕΣΦΑ - Έκθεση Λειτουργίας ΕΣΦΑ 2019) μεταφέρει ΦΑ από τα ελληνοβουλγαρικά και ελληνοτουρκικά σύνορα, καθώς και από τον τερματικό σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ), ο οποίος βρίσκεται εγκατεστημένος στη νήσο Ρεβυθούσα του κόλπου Μεγάρων, σε καταναλωτές συνδεδεμένους µε το δίκτυο ΕΣΦΑ στην ηπειρωτική Ελλάδα. Το ΦΑ παραδίδεται από τους Χρήστες Μεταφοράς σε τέσσερα
(4)Σηµεία Εισόδου του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου (ΕΣΜΦΑ) και παραλαμβάνεται από τους Χρήστες Μεταφοράς µέσω σαράντα τριών
(44)Σημείων Εξόδου σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα, συµπεριλαµβανοµένου του Σημείου Εξόδου Αντίστροφης Ροής «ΣΙ∆ΗΡΟΚΑΣΤΡΟ», µέσω του οποίου επιτυγχάνεται η παράδοση ποσοτήτων ΦΑ στο Συνδεδεμένο Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου της Βουλγαρίας. Το ΕΣΦΑ αποτελείται από: • Τον κεντρικό αγωγό μεταφοράς αερίου µήκους 512 χλµ. και διαμέτρου 36’’ και 30’’ και τους κλάδους αυτού συνολικού µήκους 953,20 χλµ. (συµπεριλαµβανοµένων (α) του υποθαλάσσιου αγωγού διαμέτρου 20” και μήκους 14,20 χλµ. του κλάδου Αλιβερίου, και (β) των δύο
(2)υποθαλάσσιων αγωγών, εφεδρικός ο ένας του άλλου, διαμέτρου 24” έκαστος και μήκους 620 m και 630 m, που συνδέουν το Σταθμό ΥΦΑ Ρεβυθούσας µε την ηπειρωτική χώρα), • Τους Μετρητικούς Σταθμούς Συνόρων «Σιδηρόκαστρο», «Κήποι», «Νέα Μεσήμβρια» και «Αγία Τριάδα», • Το Σταθμό Υγροποιηµένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) Ρεβυθούσας, ο οποίος συνδέεται µε το Σηµείο Εισόδου «Αγία Τριάδα», • Το Σταθµό Συµπίεσης στη Νέα Μεσήµβρια Θεσσαλονίκης, • Τους Μετρητικούς και Ρυθµιστικούς σταθμούς ΦΑ, • Τα Κέντρα Ελέγχου και Κατανομής Φορτίου, • Τα Κέντρα Λειτουργίας και Συντήρησης των τμημάτων του Μετρητικού Σταθμού Συνόρων Σιδηροκάστρου Σερρών, της Βόρειο - Ανατολικής Ελλάδος, της Βορείου Ελλάδος, της Κεντρικής Ελλάδος, της Νοτίου Ελλάδος και της Πελοποννήσου, • Το σύστημα Τηλελέγχου και Τηλεπικοινωνιών. Ο παρακάτω Πίνακας 38Σφάλμα! Το αρχείο προέλευσης της αναφοράς δεν βρέθηκε. παρουσιάζει την Τεχνική Δυναμικότητα των 4 Σημείων Εισόδου του ΕΣΜΦΑ όπως έχει διαμορφωθεί μετά την έναρξη λειτουργίας της διασύνδεσης με τον αγωγό ΤΑΡ. 58 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 38: Υφιστάμενη δυναμικότητα Σημείων Εισόδου ΕΣΜΦΑ (πηγή: ΔΕΣΦΑ9) Σημείο Εισόδου Τεχνική δυναμικότητα (MWh/ημέρα) 117.265,408 48.592,292 53.368,256 53.368,256 Σιδηρόκαστρο Κήποι Νέα Μεσημβρία (TAP) Σύνολο από Κήπους & Ν. Μεσημβρία Αγία Τριάδα 224.592,985 Για τον προσδιορισμό των τεχνικών δυναμικοτήτων υιοθετήθηκαν οι εξής αντιστοιχίσεις και ορισμοί: • Για τα σημεία Εισόδου Σιδηρόκαστρο και Κήποι: 1 Nm3 σε 11,23 kWh ΑΘΔ. • Για το σημείο Εισόδου Αγία Τριάδα: 1 Nm3 σε 12,03 kWh ΑΘΔ • Για το ΥΦΑ: 1m3 LNG = 570 Nm3 φυσικού αερίου • Nm3: Σε 0 oC και 1,01325 bar 1.2.2.2 Εγκατάσταση ΥΦΑ στη νήσο Ρεβυθούσα Η εγκατάσταση ΥΦΑ Ρεβυθούσας διασυνδέεται με το ΕΣΜΦΑ μέσω του Σημείου Εισόδου «Αγία Τριάδα» στο νότιο άκρο του δικτύου και συμβάλλει ουσιαστικά στην ασφάλεια εφοδιασμού, τόσο μέσω του αποθηκευτικού χώρου που διαθέτει (συνολική χωρητικότητα 221.815,677 m3 ΥΦΑ), όσο και μέσω της δυνατότητας που παρέχει για τη διαφοροποίηση της προέλευσης του ΦΑ που εισάγεται στην ελληνική αγορά. Απαρτίζεται από: • Τρεις
(3)δεξαµενές ΥΦΑ, ωφέλιµης χωρητικότητας 63.379,931, 63.379,931 και 95.055,815 m3, • Εγκαταστάσεις εκφόρτωσης πλοίων ΥΦΑ συνολικής δυναµικότητας εκφόρτωσης 7.250 m3 ΥΦΑ/ώρα, και • Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ συνολικής δυναµικότητας αεριοποίησης 1.400 m3 ΥΦΑ/ώρα σε συνθήκες συνεχούς λειτουργίας. 1.2.2.3 Ποσοστό xρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου Οι Πίνακες που ακολουθούν παρουσιάζουν τον ετήσιο μέσο όρο παραδόσεων και την ημερήσια αιχμή ως ποσοστό της τεχνικής δυναμικότητας σε κάθε Σημείο Εισόδου για τα έτη 2020 –
- Για το έτος 2022 τα στοιχεία αφορούν στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Πίνακας 39: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2020 (πηγή ΔΕΣΦΑ) 9 Σημείο Εισόδου Τεχνική ∆υναµικότητα [kWh/Ηµέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων [kWh/Ηµέρα] ΣΙ∆ΗΡΟΚΑΣΤΡΟ 117.804.036 67.649.445 ΑΓΙΑ ΤΡΙΑ∆Α 204.481.800 ΚΗΠΟΙ ΝΕΑ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑ Ηµερήσια αιχµή [kWh/Ηµέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων ως ποσοστό της Τεχνικής ∆υναµικότητας [%] Ηµερήσια αιχµή ως ποσοστό της ∆υναµικότητας Σηµείου [%] 117.880.769 57,4 100,1 89.144.940 202.526.304 43,6 99,0 48.592.292 16.786.052 48.516.112 34,5 99,8 53.368.256 86.869 665.927 0,2 1,2 https://www.desfa.gr/userfiles/pdflist/DRSA/Αναθεωρημένες_Τεχν_Δυναμικότητες%2007_2018%20(GR)_v2.pdf 59 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 2022 ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Πίνακας 40: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2021 (πηγή ΔΕΣΦΑ) Σημείο Εισόδου Τεχνική ∆υναµικότητα [kWh/Ηµέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων [kWh/Ηµέρα] ΣΙ∆ΗΡΟΚΑΣΤΡΟ 117.804.036 96.898.705 ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ 204.481.800 ΚΗΠΟΙ ΝΕΑ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑ Ηµερήσια αιχµή [kWh/Ηµέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων ως ποσοστό της Τεχνικής ∆υναµικότητας [%] Ηµερήσια αιχµή ως ποσοστό της ∆υναµικότητας Σηµείου [%] 118.368.959 82,3 100,5 67.731.780 201.456.727 33,1 98,5 48.592.292 11.030.954 38.018.789 22,7 78,2 53.368.256 37.309.603 61.354.301 69.9 115,0 Πίνακας 41: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2022 (1/1/2022-30/6/2022) (πηγή ΔΕΣΦΑ) Σημείο Εισόδου Τεχνική ∆υναµικότητα [kWh/Ηµέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων [kWh/Ημέρα] Ηµερήσια αιχµή [kWh/Ημέρα] Ετήσιος µέσος όρος Παραδόσεων ως ποσοστό της Τεχνικής ∆υναµικότητας [%] Ηµερήσια αιχµή ως ποσοστό της ∆υναµικότητας Σηµείου [%] ΣΙ∆ΗΡΟΚΑΣΤΡΟ 117.265.408 73.668.256 118.609.589 63 101 ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ (1/131/5) 201.654.253 89.091.427 176.901.500 44 88 ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ (1/630/6) 224.592.985 128.096.982 208.640.255 57 93 ΚΗΠΟΙ 48.592.292 4.398.571 20.909.225 9 43 ΝΕΑ ΜΕΣΗΜΒΡΙΑ 53.368.256 41.294.351 56.216.301 77 105 1.2.2.4 Πληροφοριακά Συστήματα Σύστημα Τηλελέγχου και Τηλεπικοινωνιών Το σύστημα τηλελέγχου και τηλεπικοινωνιών (Remote Control and Communications RCC) αποτελείται από τα ακόλουθα υποσυστήματα: • Καλώδιο οπτικών, το οποίο είναι εγκατεστημένο παράλληλα με τον αγωγό ΦΑ υψηλής πίεσης και αποτελεί τον φορέα των κάθε είδους εσωτερικών επικοινωνιών (φωνής και δεδομένων) του ΔΕΣΦΑ, • τηλεπικοινωνιακό σύστημα βασισμένο στα πρωτόκολλα Ethernet και Internet (Internet Protocol - IP) με δρομολογητές (routers) ή/και διακόπτες στρώματος 3 (layer 3 switches) εγκατεστημένους σε κάθε σταθμό του ΕΣΜΦΑ, με το οποίο επιτυγχάνεται η μετάδοση φωνής και δεδομένων μέσα από το καλώδιο οπτικών ινών καθώς και η σύνδεση με εφεδρικές γραμμές επικοινωνίας τηλεπικοινωνιακών παρόχων, • σύστημα Εποπτικού Ελέγχου και Συλλογής Δεδομένων (Supervisory Control and Data Acquisition - SCADA) με το οποίο επιτυγχάνεται η τηλεποπτεία και τηλεχειρισμός όλων των μετρητικών ή/και ρυθμιστικών σταθμών, των σταθμών βανοστασίων και των σταθμών τηλεπικοινωνιών του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς από τα Κέντρα Ελέγχου και Κατανομής Φορτίου, • σύμπλεγμα (cluster) τριών IP τηλεφωνικών κέντρων εγκατεστημένων στα κεντρικά γραφεία του ΔΕΣΦΑ, στο Κέντρο Λειτουργίας και Συντήρησης Πατήματος και στο 60 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Κέντρο Λειτουργίας και Συντήρησης Νέας Μεσημβρίας για τη διαχείριση όλων των εσωτερικών και εξωτερικών τηλεφωνικών κλήσεων του ΔΕΣΦΑ. Ηλεκτρονικό Πληροφοριακό Σύστημα Ρυθμιζόμενων Υπηρεσιών Φυσικού Αερίου Ο ΔΕΣΦΑ έχει αναπτύξει και λειτουργεί Ηλεκτρονικό Πληροφοριακό Σύστημα, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα ήδη στην 3η αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ. Μέσω web εφαρμογής, ο ΔΕΣΦΑ προσφέρει στους Χρήστες ΕΣΦΑ τις εξής δυνατότητες: • Δέσμευση μεταφορικής ικανότητας σε αδιάλειπτη και διακοπτόμενη βάση σε Σημεία Εισόδου / Εξόδου του ΕΣΦΑ εκτός των Σημείων Δημοπράτησης • Υποβολή αιτημάτων δέσμευσης Μεταφορικής Ικανότητας ως αποτέλεσμα εκχώρησης ή αποδέσμευσης • Δέσμευση Δυναμικότητας Αεριοποίησης ΥΦΑ • Ενημέρωση σχετικά με το ύψος της Προσωρινής και Τελικής Καθαρής Θέσης • Δηλώσεις εγγυήσεων για τον υπολογισμό του Οικονομικού Ορίου Συμμετοχής στην πλατφόρμα δημοπράτησης Regional Booking Platform • Υποβολή Δηλώσεων / Επαναδηλώσεων • Ενημέρωση επί των επιβεβαιωμένων ποσοτήτων • Ενημέρωση σχετικά με τις Ενδεικτικές / Αρχικές / Τελικές Κατανομές • Εξαγωγή χρήσιμων αναφορών Επιπλέον, ο ΔΕΣΦΑ έχει αναπτύξει και λειτουργεί Βάθρο Εξισορρόπησης μέσω του οποίου, βάσει των διατάξεων ήδη της 4ης Αναθεώρησης του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ, προβαίνει σε δημοπρασίες για αγορά και πώληση Αερίου Εξισορρόπησης υπό τη μορφή Βραχυπρόθεσμων Τυποποιημένων Προϊόντων. Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών Στον ΔΕΣΦΑ λειτουργεί Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών με σκοπό την πλήρη καταγραφή σε ψηφιακή μορφή των περιουσιακών του στοιχείων. Η τεχνολογία GIS δίνει τη δυνατότητα της ταχύτερης και καλύτερης κατανόησης της υπάρχουσας κατάστασης του δικτύου φυσικού αερίου υψηλής πίεσης. Οι πληροφορίες που διατηρούνται στο GIS αφορούν δίκτυα αγωγών, εγκαταστάσεις και σταθμούς, καθοδική προστασία, στοιχεία κτηματολογίου, γεωλογικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά 1.2.3 Προμήθεια φυσικού αερίου Το φυσικό αέριο εισάγεται στην Ελλάδα μέσω μακροχρονίων και βραχυχρονίων συμβάσεων προμήθειας αερίου αγωγού και ΥΦΑ. Όπως αποτυπώνεται στο ακόλουθο Γράφημα 13, η συρρίκνωση της ζήτησης φυσικού αερίου μετά το 2011 σταθεροποίησε τη συμμετοχή φυσικού αερίου με προέλευση από τη Ρωσία στα επίπεδα του 60% επί του συνόλου των εισαγόμενων ποσοτήτων. Ειδικότερα τα έτη 2013 και 2018 παρατηρήθηκαν τα υψηλότερα ποσοστά (66%) εισαγωγών φυσικού αερίου ρωσικής προέλευσης. Η αισθητή μείωση της συμμετοχής του ΥΦΑ στις εισαγωγές του 2013 αποδίδεται στην αύξηση των τιμών στην αγορά ευκαιριακών φορτίων ΥΦΑ. Έκτοτε, η σταθερή αύξηση της παραγωγής σχιστολιθικού αερίου στις ΗΠΑ προκάλεσε αλλαγές στην αγορά ΥΦΑ παγκοσμίως και συνέβαλε στη σταδιακή αύξηση της συμμετοχής του ΥΦΑ στην ελληνική αγορά. Κατά τη χειμερινή περίοδο 2017, η περαιτέρω αύξηση των εισαγωγών ΥΦΑ συνέβαλε στην αντιμετώπιση της υψηλής ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού που σημειώθηκε πανευρωπαϊκά λόγω του ισχυρού κύματος ψύχους. Το έτος 2019, η σημαντική μείωση των 61 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 τιμών του ΥΦΑ στην αγορά οδήγησε σε ριζική μεταβολή του μίγματος τροφοδοσίας, με τη συμμετοχή του ΥΦΑ να καταλαμβάνει μερίδιο της τάξης του 48% επί της συνολικής εισαγόμενης ποσότητας αερίου και το αντίστοιχο ποσοστό αερίου από Ρωσία να περιορίζεται κατά 26%. Αντίστοιχη είναι η εικόνα για το έτος 2020 όπου παρατηρείται μείωση και των εισαγωγών αερίου από την Τουρκία σε επίπεδα κάτω του 10%. Στα τέλη του 2020 ξεκίνησε η λειτουργία του νέου Σημείου Εισόδου στη Νέα Μεσημβρία, το οποίο αποτελεί σημείο διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με τον αγωγό ΤΑΡ. Η διασύνδεση αυτή πρόσθεσε μια νέα εναλλακτική πηγή εισαγωγής φυσικού αερίου στη χώρα. Το 2021, η εισαγωγή αερίου από το Αζερμπαϊτζάν διαμέσου του αγωγού ΤΑΡ ανήλθε σε ποσοστό 18% Γράφημα 13: Εξέλιξη τροφοδοσίας φυσικού αερίου για τα έτη 2009-
- Στο παρακάτω Γράφημα 14 παρουσιάζονται οι κύριες πηγές προέλευσης του ΥΦΑ που εισήχθη στη Χώρα κατά τα τελευταία πέντε έτη. Η μείωση των τιμών ΥΦΑ παγκοσμίως είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση της συμμετοχής του ΥΦΑ στο μίγμα τροφοδοσίας αερίου της χώρας μας Ελλάδας αλλά και την έντονη διαφοροποίηση των πηγών προέλευσης ΥΦΑ. 62 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Γράφημα 14: Πηγές προέλευσης ΥΦΑ. 1.2.4 Ο ρόλος του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Ο τομέας της ηλεκτροπαραγωγής αποτέλεσε τον ακρογωνιαίο λίθο για την εισαγωγή του ΦΑ στο ενεργειακό μίγμα της χώρας, παρέχοντας τα απαραίτητα φορτία βάσης (anchor loads) για τη σύναψη μακροχρόνιων συμβάσεων προμήθειας ΦΑ και την ανάπτυξη των υποδομών. Το ποσοστό συμμετοχής του ΦΑ στην ηλεκτροπαραγωγή κατά το έτος 2021 ανήλθε στο επίπεδο του 40%. Στο Γράφημα 15 παρουσιάζεται η εξέλιξη του ποσοστού ΦΑ στην κεντρικά κατανεμημένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας από το 2010 έως και το 2021 και η αντίστοιχη συνολική ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (πηγή δεδομένων: ΑΔΜΗΕ-Μηνιαία Δελτία Ενέργειας ετών 2010 – 2021). 63 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Γράφημα 15: Συμμετοχή φυσικού αερίου στην κεντρικά κατανεμόμενη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας κατά τα έτη 2010 - 2021 Kατά την τριετία 2011-2013, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες που χρησιμοποιούν ως καύσιμο το ΦΑ σταθεροποιείται στο επίπεδο του 30% της παραγόμενης ενέργειας από κεντρικά κατανεμόμενο δυναμικό στο διασυνδεδεμένο σύστημα. Το γεγονός αυτό οφείλεται και στη ραγδαία αύξηση της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ, η οποία συντελέστηκε κατά την ανωτέρω τριετία. Αντιθέτως, το 2014 η συμμετοχή του ΦΑ στην κεντρικά κατανεμημένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας υποχώρησε αισθητά, κάτω του 20%, λόγω των νέων κανόνων ένταξης των μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και λόγω της σημαντικά αυξημένης προσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διασυνδέσεων. Το έτος 2016 παρατηρήθηκε αύξηση της συμμετοχής του ΦΑ κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες, η οποία συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, ως αποτέλεσμα της μείωσης της συμμετοχής των λιγνιτικών μονάδων στο εθνικό ενεργειακό μείγμα. Η μείωση αυτή συνέβη λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας των μονάδων (απόσυρση λιγνιτικών μονάδων, μειωμένες ώρες λειτουργίας μέχρι την οριστική απόσυρση, υποχρεωτικές συντηρήσεις/αναβαθμίσεις λόγω περιβαλλοντικών περιορισμών, βλάβες/έκτακτες συντηρήσεις), καθώς και για οικονομικούς λόγους (εξοικονόμηση κόστους εκπομπών CO2). Ο Πίνακας 42 παρουσιάζει το σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021, συμπεριλαμβανομένων των μονάδων ΦΑ (συνολική παραγωγική ικανότητα (MWe) και ως ποσοστό της συνολικής παραγωγικής ικανότητας) και των μονάδων συμπαραγωγής (συνολική παραγωγική ικανότητα (MWe) και ως ποσοστό της συνολικής παραγωγικής ικανότητας). Αντίστοιχα, ο Πίνακας 43 παρουσιάζει το σύνολο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας με βάση τον τύπο καυσίμου για το έτος
- 64 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Πίνακας 42: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ΤΥΠΟΣ ΛΙΓΝΙΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ (*) ΜΟΝΑΔΕΣ ΦΑ ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΟΥ ΚΥΚΛΟΥ (ΣΚ) ΜΟΝΑΔΕΣ ΦΑ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΚΥΚΛΟΥ (ΣΚ) ΚΑΤΑΝΕΜΟΜΕΝΕ Σ ΜΟΝΑΔΕΣ ΣΗΘΥΑ ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΘΑΡΗ ΙΣΧΥΣ (MW) % ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ Αγ. Δημήτριος Ι 300 4,0 Αγ. Δημήτριος ΙΙ 300 4,0 Αγ. Δημήτριος ΙΙΙ 310 4,1 Αγ. Δημήτριος IV 310 4,1 Αγ. Δημήτριος V 375 5,0 Μεγαλόπολη ΙΙΙ 300 4,0 Μεγαλόπολη ΙV 300 4,0 Μελίτη Ι 330 4,4 Σύνολο ισχύος λιγνιτικών μονάδων 2525 33,6 Αλιβέρι V 426,9 5,7 Κομοτηνή 484,6 6,45 Λαύριο IV 560 7,45 Λαύριο V 385,2 5,1 Μεγαλόπολη V 500 6,7 ΕΝΘΕΣ (Elpedison) 408,4 5,4 ΗΡΩΝ ΙΙ 432 5,75 Αγ. Θεοδώρων (Korinthos power) 436,6 5,8 Θίσβης (Elpedison) 421,6 5,6 Αγ. Νικολάου (Protergia) 444,5 5,9 Σύνολο ισχύος μονάδων ΦΑ ΣΚ 4499,8 59,9 Ήρων (3 μονάδες) 148,5 2,0 Σύνολο ισχύος μονάδων ΦΑ ΑΚ 148,5 2,0 Αλουμίνιο (3 μονάδες) 334 4,4 Σύνολο ισχύος μονάδων ΣΗΘΥΑ 334 4,4 7507,3 100,0 Σύνολο ισχύος θερμοηλεκτρικών μονάδων 65 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 Πίνακας 43: Σύνολο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ΤΥΠΟΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΚΑΥΣΙΜΟ ΕΓΚΑΤ/ΝΗ ΙΣΧΥΣ (MW) % ΕΠΙ ΤΗΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΛΙΓΝΙΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 2525 14,0 ΣΥΝΟΛΟ ΜΟΝΑΔΩΝ ΦΑ ΚΑΙ ΣΗΘΥΑ 4982,3 27,65 ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3170,7 17,6 ΑΠΕ (*) 7341 40,75 Σύνολο ισχύος μονάδων ηλεκτροπαραγωγής 18019 100,0 66 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2022 2 Συνοπτική παρουσίαση Εκτίμησης Επικινδυνότητας 2.1 Εκτίμηση της Επικινδυνότητας από την ΕΕ Τις τελευταίες δεκαετίες, η Ρωσία αποτελεί τον κύριο προμηθευτής ΦΑ της ΕΕ. Μόνο πέρυσι, η ΕΕ βασιζόταν στη Ρωσία για το 40% των προμηθειών της σε φυσικό αέριο. Οι προμήθειες ρωσικού ΦΑ άρχισαν να μειώνονται αισθητά, με τις ροές από τη Ρωσία μέσω της Λευκορωσίας να έχουν σταματήσει και να μειώνονται σταθερά οι ροές μέσω της Ουκρανίας. Σταμάτησε επίσης ο εφοδιασμός στις χώρες της Βαλτικής, στην Πολωνία, στη Βουλγαρία και στη Φινλανδία. Η προμήθεια προς τη Γερμανία, τη Δανία, την Ολλανδία και την Ιταλία έχει μειωθεί. Από τα μέσα Ιουνίου 2022, οι ροές μέσω του Nord Stream 1, της μεγαλύτερης οδού εισαγωγών ΦΑ προς την ΕΕ, έχουν μειωθεί κατά 60%. Οι συνολικές ροές από τη Ρωσία είναι σήμερα λιγότερες από το 30% του μέσου όρου της περιόδου 2016-2021 λόγω των προσπαθειών της ΕΕ για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού της από άλλες πηγές, ιδίως με LNG, και των ενεργειών της Gazprom για μείωση ή διακοπή των παραδόσεων σε ευρωπαίους πελάτες με αποτέλεσμα τη διατάραξη της οικονομικής δραστηριότητας και την αύξηση των τιμών. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, λόγω της συνεχιζόμενης στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και της αβεβαιότητας που έχει προκληθεί για τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη τον προσεχή χειμώνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα Σχέδιο ανακοίνωσης “Communication: Save gas for a safe winter” για την αντιμετώπιση περαιτέρω πιθανών διαταραχών – ακόμη και για πλήρη διακοπή – της προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα συμπεράσματά του, της 31ης Μαΐου και της 23ης Ιουνίου ζήτησε να ξεκινήσει επειγόντως προετοιμασία αντιμετώπισης των επιπτώσεων και ιδίως να καταστεί δυνατός ο στενότερος συντονισμός με – και μεταξύ – των κρατών μελών. Το Σχέδιο ανακοίνωσης της ΕΕ εξετάζει την τρέχουσα κατάσταση και τα βήματα που έχουν ήδη γίνει σε επίπεδο Ευρώπης, καθορίζει τα εργαλεία που διαθέτει για μια συντονισμένη μείωση στη ζήτηση ΦΑ, καθώς και άλλα βήματα που πρέπει να δρομολογηθούν, έτσι ώστε σε περίπτωση περαιτέρω διαταραχών ή πλήρους διακοπής της παροχής ΦΑ από τη Ρωσία, η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις. Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται να υιοθετηθούν από τα ΚΜ στα εθνικά Σχέδια Προληπτικής Δράσης και Σχέδια Έκτακτης Ανάγκης είναι τα εξής: • Εναλλαγή καυσίμου: - Σε βιομηχανίες και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (μέτρο αγοράς), συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε βιομάζα, βιομεθάνιο, ηλιακή ενέργεια και σε άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας - Η δυνατότητα μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν ΦΑ να λειτουργούν αδιάλειπτα για τουλάχιστον πέντε ημέρες με τη χρήση εναλλακτικού καυσίμου (diesel) - Αναβολή της παύσης λειτουργίας των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής όπου είναι εφικτό ή μετάβαση στην πυρηνική ενέργεια όπου αυτό αποτελεί επιλογή - Προσωρινή μετάβαση σε βαριά καύσιμα ή άνθρακα για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία κρίσιμων ή στρατηγικών τομέων • Εργαλεία αγοράς - Δημοπρασίες ή διαγωνισμοί με τους οποίους τα κράτη μέλη παρέχουν κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης από μεγάλους καταναλωτές (κυρίως βιομηχανίες) 67 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ 2.2 2022 - Συμβόλαια ανταλλαγής παραγωγής (contractual swaps of production) μεταξύ μεγάλων πελατών - Συμβόλαια διακοπτόμενου φορτίου για κατανάλωση ΦΑ, ως εθελοντικό μέτρο αγοράς • Θέρμανση και ψύξη - Καμπάνιες πληροφόρησης καταναλωτών - Στοχευμένη υποχρέωση για μείωση της θέρμανσης και της ψύξης (π.χ. σε δημόσια κτίρια και υπηρεσίες) Κοινές Μελέτες Επικινδυνότητας Οι Ομάδες Κινδύνου που περιγράφονται στο Παράρτημα I του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, αποτελούν τη βάση ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού με ΦΑ, παρέχουν δε τη δυνατότητα για συμφωνίες κατάλληλων και αποτελεσματικών διασυνοριακών μέτρων όλων των ενδιαφερομένων κρατών μελών εντός των Ομάδων Κινδύνου ή εκτός των Ομάδων Κινδύνου κατά μήκος των διαδρόμων παροχής έκτακτης ανάγκης. Στα πλαίσια αυτά, εκπονούνται Κοινές Μελέτες Εκτίμησης Επικινδυνότητας για κάθε Ομάδα Κινδύνου κάθε τέσσερα
(4)έτη, εκτός και αν ενδείκνυται συχνότερη επικαιροποίηση λόγω των περιστάσεων. H Ελλάδα συμμετέχει στις ενεργές Ομάδες Κινδύνου της Ουκρανίας, της Αλγερίας, της Κασπίας και στη Διαβαλκανική 2.2.1 Ομάδα Κινδύνου Κασπία, Ουκρανία και Διαβαλκανική (σε εξέλιξη) Λόγω της επιτακτικής ανάγκης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και του κοινού κινδύνου Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου, σε συνεργασία με το JRC συναποφάσισε με τις Ομάδες Κινδύνου Ουκρανία, Λευκορωσία, Λιβύη και Κασπία τη διενέργεια Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας, η οποία περιλαμβάνει όλα τα συμμετέχοντα ΚΜ στις εν λόγω Ομάδες Κινδύνου. Στα πλαίσια της διενέργειας της ανωτέρω Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας, έγινε εκτενής αναγνώριση και εκτίμηση όλων των σχετικών παραγόντων κινδύνου με περιφερειακό αντίκτυπο από το JRC και συγκεκριμένα εκτιμήθηκε ο κίνδυνος S-1 (Source-1), δηλαδή η ταυτόχρονη διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ στα ανωτέρω ΚΜ από τη Ρωσία. Στόχος της μελέτης ήταν να διερευνήσει τις εναλλακτικές πηγές τροφοδότησης των ΚΜ κάτω από τη συνθήκη διακοπής τροφοδοσίας, αλλά και να εκτιμήσει τις συνέπειες για συγκεκριμένα σενάρια μείωσης κατανάλωσης τη χρονική περίοδο από 1 Οκτωβρίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2023. Εξετάστηκε μία
(1)βασική περίπτωση (base case) (ζήτηση 2021) και έξι
(6)πρόσθετα σενάρια (4 σενάρια με μείωση ΦΑ 5, 10, 15, και 20%, αντιστοίχως καθώς και 2 σενάρια με ανώτατο όριο πλήρωσης των αποθηκών ΦΑ 90% και 80% (EU UGSs)). Οι παραδοχές των σεναρίων συνοψίζονται στα παρακάτω: • Διακοπή με εφαρμογή μηχανισμού συνεργασίας (cooperation mechanism) (20% της ζήτησης ανά χώρα) • Ολοκλήρωση/αναβάθμιση υποδομών (PL-SK IP, GIPL, Baltic pipe, Διασυνδετήριος Αγωγός (IGB), αύξηση της δυναμικότητας αποθήκευσης ΥΦΑ στην Ελλάδα, και επέκταση του PL LNG facility) • Παροχή ρωσικού ΦΑ: - 385 mcm (μέχρι 17 Ιουνίου) - 135 mcm (18 Ιουνίου - 30 Σεπτεμβρίου 2022) 68 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ - 2022 0 mcm (1 Οκτωβρίου 2022 - τέλη 2023) Με βάση τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της Μελέτης φάνηκε ότι οι βορειοανατολικές χώρες επηρεάζονται περισσότερο με τη Μη Εξυπηρετούμενη Ζήτηση ανά χώρα να μην ξεπερνά το 20% της αντίστοιχης εθνικής ζήτησης ΦΑ για όλες τις χώρες κυρίως λόγω της εφαρμογής του μηχανισμού επιμερισμού των βαρών (burden-sharing mechanism). Ειδικά για την Ελλάδα, για το βασικό σενάριο, το ποσοστό της Μη Εξυπηρετούμενης Ζήτησης προέκυψε ίσο με 11,7% και οι περικοπές ΦΑ για το χειμώνα 2022-2023 υπολογίστηκαν ίσες με 0,4 bcm. Αντίστοιχα στο σενάριο επίτευξης της μείωσης κατά 10% οι μη εξυπηρετούμενη ζήτηση για την Ελλάδα είναι μηδενική. 2.2.2 Ομάδα Κινδύνου Αλγερία (σε εξέλιξη) Στην Εικόνα 6 εμφανίζονται τα δίκτυα των ΚΜ που συμμετέχουν στην Ομάδα κινδύνου Αλγερία. Η περιοχή που καταλαμβάνει αυτή η Ομάδα Κινδύνου, περιλαμβάνει 3 διασυνδέσεις όπου εισάγεται αέριο από την Αλγερία, 2 εκ των οποίων (Tarifa και Almeria) βρίσκονται στην Ισπανία και ένα στην Ιταλία (Mazar