ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 287/2022

(2017)/3715/24.05.2017 Γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εκδοθείσα σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΚ) 714/2009 και τα άρθρα 10 παρ. 6 και 11 παρ. 6 της Οδηγίας 2009/72/ΕΚ.

1. Τον Κανονισμό Άδειας Διαχείρισης και Εκμετάλλευσης του Συστήματος (ΦΕΚ Β’ 360/04.04.2001) και την Άδεια Διαχείρισης και Εκμετάλλευσης του Συστήματος (ΦΕΚ Β’ 492/27.04.2001) που χορηγήθηκε στον Διαχειριστή του Συστήματος.
2. Την υπ’ αριθμ. ΦΑ/Ε 3.2/57/3/3.1.2011 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής για τη χρηματοδότηση της διασύνδεσης των Κυκλάδων και άλλων έργων της ΔΕΗ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΦΕΚ 237/Β’).
3. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), ΦΕΚ Β’ 4893/31.12.
5. Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς περιόδου 2014-2023, το οποίο εγκρίθηκε με τις υπ’ αριθμ. 560/2013 (ΦΕΚ Β’ 3297/2013) και 77Α/2014 (ΦΕΚ Β’ 556/2014) αποφάσεις της ΡΑΕ.
6. Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς περιόδου 2017-2026, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 280/2016 (ΦΕΚ Β’ 2534/2016) Απόφαση της ΡΑΕ.
7. Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς περιόδου 2018-2027, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 256/2018 (ΦΕΚ Β΄ 1570/2018) Απόφαση της ΡΑΕ.
8. Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς περιόδου 2019-2028, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 1097/2019 (ΦΕΚ Β΄ 1048/27.03.2020) Απόφαση της ΡΑΕ.
9. Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς περιόδου 2021-2030, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 611/2021 (ΦΕΚ Β΄ 410/03.02.2022) Απόφαση της ΡΑΕ.
10. Το Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου περιόδου 2021-2025, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 631/2021 (ΦΕΚ Β’ 4282/16.9.2021) Απόφαση της ΡΑΕ.
11. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-300945/15.04.2021 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με το οποίο υποβλήθηκαν το Σχέδιο Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης περιόδου 2022-2031 και οι απόψεις του επί των αποτελεσμάτων της Δημόσιας Διαβούλευσης που διεξήγαγε ο Διαχειριστής ως προς το Προκαταρκτικό ΔΠΑ περιόδου 2022-
13. Την από 03.02.2022 δημόσια ανακοίνωση1 της ΡΑΕ για τη Δημόσια Διαβούλευση επί του Σχεδίου Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης περιόδου 2022-2031 έως τις 04.03.
15. Τις απόψεις2 που υπεβλήθηκαν στο πλαίσιο της ως άνω Δημόσιας Διαβούλευσης και συγκεκριμένα με το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-322017/04.03.2022 έγγραφο της εταιρείας EUNICE, το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-322198/08.03.2022 έγγραφο του ΔΕΔΔΗΕ και το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-322222/08.03.2022 έγγραφο της ΔΕΗ. 1 2 https://www.rae.gr/diavoulefseis/20520/ https://www.rae.gr/diavoulefseis/25835/ -2-
16. Τo υπ’ αριθ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-93377/10.3.2022 έγγραφο της Αρχής προς τον ΑΔΜΗΕ, με το οποίο ζητήθηκε η υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων και διευκρινίσεων επί του ΔΠΑ περιόδου 2022-2031 και την υπό 22.3.2022 απάντηση του ΑΔΜΗΕ.
17. Την υπ’ αριθμ. 469/2015 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Συγκρότηση Επιτροπής Εξέτασης Οικονομικότητας του τρόπου ηλεκτροδότησης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών για την εφαρμογή της απόφασης 2014/536/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.»
18. Την υπ’ αριθμ. 651/2018 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Καθορισμός κριτήριων, μεθοδολογίας, και διαδικασίας εξέτασης της οικονομικής αποδοτικότητας και τεχνικής δυνατότητας ηλεκτροδότησης ενός ή περισσότερων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (Μ.Δ.Ν.) μέσω της διασύνδεσής τους με το ΕΣΜΗΕ ή το Διασυνδεδεμένο με αυτό ΕΔΔΗΕ, σε σχέση με τη εξακολούθηση της ηλεκτροδότησής του(ς) ως Μ.Δ.Ν., σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 108Α του ν. 4001/2011.» (ΦΕΚ Β’ 4682/18.10.2018).
19. Το Πόρισμα της Επιτροπής εξέτασης της οικονομικότητας του τρόπου ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ, για τη διασύνδεση των ΜΔΝ των Κυκλάδων που δεν περιλαμβάνονται στο ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ 2017-2026, υπ’ αριθ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-214167/15.11.
21. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-216859/30.01.2017 έγγραφο του ΔΕΔΔΗΕ με θέμα «Εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ επί του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ των Κυκλάδων που δεν περιλαμβάνονται στο ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ 2017-2026»
22. Το Πόρισμα της Επιτροπής εξέτασης της οικονομικότητας του τρόπου ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ, για τη διασύνδεση των νησιών του Νοτίου Αιγαίου (Δωδεκάνησα), υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-229250/30.11.
24. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-231992/06.02.2018 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Εισήγηση του ΑΔΜΗΕ επί του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ των Κυκλάδων που δεν περιλαμβάνονται στο ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ 2017-2026»
25. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-266014/12.08.2019 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Υποβολή τεχνικού υπομνήματος επί του προτεινόμενου σχεδίου διασύνδεσης Κυκλάδων – Δ’ Φάση».
26. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-323178/17.03.2022 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Αναθεώρηση προϋπολογισμών καλωδιακών έργων της Δ’ Φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ΕΣΜΗΕ - Αύξηση τιμών των υλικών και των υπηρεσιών».
27. Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-90488/27.10.2021 επιστολή της Αρχής προς τον ΑΔΜΗΕ με θέμα «Υποβολή Μελετών Κόστους – Οφέλους των εγκεκριμένων και των υποψήφιων Έργων Μείζονος Σημασίας».
28. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-317259/05.01.2022 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Υποβολή Μελετών Κόστους-Οφέλους των εγκεκριμένων και υποψήφιων Έργων Μείζονος Σημασίας».
29. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-232375/15.02.2018 έγγραφο του ΔΕΔΔΗΕ με θέμα «Εισήγηση επί του Πρώτου Μέρους του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) του Ν. και Β. Αιγαίου». -3-
30. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-237469/29.05.2018 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Εισήγηση ΑΔΜΗΕ επί του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ των Δωδεκανήσων».
31. Το Πόρισμα της Επιτροπής εξέτασης της οικονομικότητας του τρόπου ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ, για τη διασύνδεση των νησιών του Βόρειου Αιγαίου, υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι252081/28.12.
33. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-262275/03.06.2019 έγγραφο του ΔΕΔΔΗΕ με θέμα «Εισήγηση επί του Δεύτερου Μέρους του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) του Ν. και Β. Αιγαίου».
34. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-265446/22.07.2019 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ με θέμα «Εισήγηση ΑΔΜΗΕ επί του Πορίσματος της Επιτροπής ΡΑΕ για την οικονομικότητα ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ του Β. Αιγαίου».
35. Την υπ’ αριθ. 785/2019 Απόφαση ΡΑΕ «Καθορισμός του οικονομικά αποδοτικότερου τρόπου ηλεκτροδότησης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) των Νοτίων και Δυτικών Κυκλάδων, και των ΜΔΝ του Νοτίου και Βορείου Αιγαίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 108Α του ν. 4001/2011» (ΦΕΚ Β’ 4428/03.12.2019)
36. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-263083/11.06.2019 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Χαρακτηρισμός του Έργου “Δ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων” ως Έργο Γενικότερης Σημασίας για την Οικονομία της Χώρας».
37. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-273810/16.12.2019 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Εισήγηση ΑΔΜΗΕ επί του σχεδιασμού διασύνδεσης των ΜΔΝ του Β. Αιγαίου».
38. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-283502/15.06.2020 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ, το οποίο μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τεχνικό υπόμνημα για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων και των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το ΕΣΜΗΕ.
39. Την υπ’ αριθ. 770/2021 Απόφαση ΡΑΕ «Απευθείας ανάθεση της παροχής υπηρεσιών Συμβούλου για το έργο “Επικαιροποίηση της μελέτης για την εξέταση της οικονομικότητας της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων”».
40. Την επικαιροποίηση της μελέτης για την εξέταση της οικονομικότητας της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-313401/10.11.2021, σε συνέχεια της Απόφασης ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 770/
42. Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-79973/29.11.2019 επιστολή της Αρχής προς τον ΑΔΜΗΕ με θέμα «Υπόμνηση υποχρέωσης τακτικής υποβολής προόδου των έργων διασύνδεσης της Κρήτης και των Κυκλάδων με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς, στο πλαίσιο εφαρμογής των Αποφάσεων ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 280/2016 και 256/2018 με τις οποίες εγκρίθηκαν τα Δεκαετή Προγράμματα Ανάπτυξης περιόδου 2017-2026 και 2018-2027 αντίστοιχα».
43. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-247648/23.10.2018 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Υποβολή της Μελέτης Επάρκειας Ισχύος της Κρήτης για την περίοδο 2018-2030.»
44. Την υπ’ αρ. 847/2017 Απόφαση ΡΑΕ «Διασυνοριακός Επιμερισμός κόστους του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος “EUROASIA Interconnector” (Ευρασιατικός διασυνδετήριος αγωγός)» μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου», στην οποία επισυνάπτεται η από 10.10.2017 κοινή Απόφαση των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου (ΡΑΕΚ) με θέμα «Cross-Border Cost Allocation Agreement between the Regulatory -4- Authority for Energy of Greece (RAE) and the Cyprus Energy Regulatory Authority (CERA)» (ΦΕΚ Β' 906/15.03.2018), καθώς και την υπ’ αρ. 384/2021 «Σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή της υπ’ αρ. 847/2017 Απόφασης ΡΑΕ «Διασυνοριακός Επιμερισμός κόστους του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος “EUROASIA Interconnector” (Ευρασιατικός διασυνδετήριος αγωγός)» μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου», κατόπιν της επικαιροποίησης του Ενωσιακού Καταλόγου Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος με τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 2020/389», στην οποία έχει προσαρτηθεί η από 23.4.2021 κοινή Απόφαση των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου (ΡΑΕΚ) με θέμα «JOINT DECISION OF THE HELLENIC REGULATORY AUTHORITY FOR ENERGY (RAE) AND THE CYPRUS ENERGY REGULATORY AUTHORITY (CERA) WITH REGARDS TO CLARIFICATIONS AND UPDATES RELATED TO THE CROSS-BORDER COST ALLOCATION AGREEMENT, OF 10 OCTOBER 2017, FOLLOWING THE COMMISSION DELEGATED REGULATION (EU) 2020/389» (ΦΕΚ Β' 1885/11.05.2021).
45. Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-244153/09.08.2018 (ΦΕΚ Β’ 4450/18.12.2017) Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα «Χαρακτηρισμός των έργων των Φάσεων Ι και ΙΙ της Διασύνδεσης της Κρήτης με το ΕΣΜΗΕ ως έργα γενικότερης σημασίας για την οικονομία της Χώρας».
46. Την υπ’ αριθμ. 816/2018 Απόφαση ΡΑΕ «Λήψη μέτρων για την υλοποίηση της διασύνδεσης της νήσου Κρήτης με το διασυνδεδεμένο σύστημα (ΕΣΜΗΕ) και ειδικότερα για τη χρηματοδότηση και κατασκευή του Έργου υπ’ αριθμ. 3.10.3 “Γραμμή μεταφοράς μεταξύ Κορακιάς στην Κρήτη και Περιφέρειας Αττικής (EL)” που αποτελεί τμήμα του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος “EUROASIA Interconnector”».
47. Την υπ’ αριθμ. 838/2018 Απόφαση ΡΑΕ «Ορισμός, κατ’ εφαρμογή της Απόφασης ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 816/2018, της εταιρείας με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΚΡΗΤΗΣΑΤΤΙΚΗΣ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ» και τον διακριτικό τίτλο «ΑΡΙΑΔΝΗ INTERCONNECTION ΑΕΕΣ» ως φορέα για τη χρηματοδότηση και κατασκευή του έργου υπ’ αριθμ. 3.10.3 «Γραμμή μεταφοράς μεταξύ Κορακιάς στην Κρήτη και περιφέρειας Αττικής (EL)» που αποτελεί τμήμα του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος «EUROASIA Interconnector», υπό όρους και προϋποθέσεις».
48. Την υπ’ αριθ. 1190/2018 Απόφαση ΡΑΕ «Τροποποίηση, συμπλήρωση και εξειδίκευση όρων των Αποφάσεων ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 816/2018 και 838/2018 σχετικά με την υλοποίηση του έργου υπ’ αριθμ. 3.10.3 «Γραμμή μεταφοράς μεταξύ Κορακιάς στην Κρήτη και περιφέρειας Αττικής (EL)» που αποτελεί τμήμα του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος «EUROASIA Interconnector».
49. Την υπ’ αριθμ. 150/2019 Απόφαση ΡΑΕ «Κατασκευή και χρηματοδότηση του έργου υπ’ αριθμ. 3.10.3 «Γραμμή μεταφοράς μεταξύ Κορακιάς στην Κρήτη και περιφέρειας Αττικής (EL)» που αποτελεί τμήμα του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος «EUROASIA Interconnector» από την εταιρεία με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ ΚΡΗΤΗΣ - ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΚΟΠΟΥ» και δ.τ. «ΑΡΙΑΔΝΗ INTERCONNECTION ΑΕΕΣ».
50. Τις διατάξεις του κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμού (ΕΕ) 2020/289 της Επιτροπής της 31ης Οκτωβρίου 2019 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όσον αφορά τον ενωσιακό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος, στον οποίο δεν περιλαμβάνεται η διασύνδεση Κρήτης- -5- Αττικής ως τμήμα του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος «EUROASIA Interconnector», κατόπιν σχετικής Απόφασης της Ελληνικής Κυβέρνησης.
51. Την υπ’ αρ. 81379/3184/05.4.2020 Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) για την κατασκευή και λειτουργία του έργου διασύνδεσης του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της νήσου Κρήτης με το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας μέσω συνεχούς ρεύματος, Αττική – Κρήτη (ΑΔΑ: 68ΓΛ4653Π8- ΗΓ4).
52. Την υπ’ αρ. 123948/8102/26.07.2021 Τροποποίηση της υπ’ αρ. 81379/3184/05.4.2020 ΑΕΠΟ για την Ηλεκτρική Διασύνδεση Αττικής – Κρήτης με το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, ως προς τα υποβρύχια καλώδια του υποέργου της υποθαλάσσιας διασύνδεσης.
53. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-311161/12.10.2021 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Επικαιροποίηση του χρονοδιαγράμματος και του προϋπολογισμού της Φάσης ΙΙ της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης της Κρήτης με το Ηπειρωτικό Σύστημα, στη βάση έκτακτων ανασχετικών παραγόντων στην υλοποίησή του και κατόπιν της συνδρομής επιγενόμενων κοστολογικών παραμέτρων για τη διαμόρφωση του επιτρεπόμενου εσόδου κατά την περίοδο κατασκευής του έργου».
54. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-313726/15.11.2021 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Καταχώρηση της με αρ. ΥΠΕΝ/ΔΗΕ/118327/2138/01-09-2020 (Δ’ 541/2020) απόφασης συντέλεσης απαλλοτρίωσης που αφορά στο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης».
55. Την υπ’ αριθμ. 699/2012 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Χαρακτηρισμός της Πελοποννήσου ως περιοχής με κορεσμένο δίκτυο για απορρόφηση ισχύος από σταθμούς ΑΠΕ, διαπίστωση ορίων ασφαλούς απορρόφησης ισχύος ΑΠΕ στην περιοχή αυτή».
56. Την υπ’ αριθμ. 663/2019 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Καθορισμός νέων ορίων ασφαλούς απορρόφησης ισχύος από σταθμούς ΑΠΕ στο κορεσμένο δίκτυο της Πελοποννήσου και προϋποθέσεις διάθεσής του».
57. Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-85366/11.12.2020 επιστολή της Αρχής με θέμα «Επέκταση του Συστήματος στην Πελοπόννησο στο πλαίσιο του ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ – Υποβολή στοιχείων και εξηγήσεων».
58. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-294097/31.12.2020 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα του έργου κατασκευής του εναέριου τμήματος της Γ.Μ 400kV Πάτρα – Σύστημα (ΚΥΤ Διστόμου – ΚΥΤ Αχελώου)».
59. Την υπ’ αριθμ. 71/2021 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Κλήση σε έγγραφη ακρόαση της «ΑΔΜΗΕ Α.Ε.» σε σχέση με την πρόοδο του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο».
60. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-297925/02.03.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Κλήση σε έγγραφη ακρόαση της «ΑΔΜΗΕ Α.Ε.» σε σχέση με την πρόοδο του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο».
61. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-299892/31.03.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Κλήση σε έγγραφη ακρόαση της «ΑΔΜΗΕ Α.Ε.» σε σχέση με την πρόοδο του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο».
62. Την υπ’ αρ. 345/2021 Απόφαση ΡΑΕ «Σχετικά με την τήρηση από την «ΑΔΜΗΕ Α.Ε.» των υποχρεώσεών της για την έγκαιρη υλοποίηση του έργου "Δυτικός Διάδρομος -6- επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο" και την προσήκουσα ενημέρωση της ΡΑΕ, στη βάση της ιδιότητάς της του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, κατόπιν της υπ’ αριθμ. 71/21.1.2021 Απόφασης ΡΑΕ για την κλήση της σε έγγραφη ακρόαση».
63. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. Ο-90438/25.10.2021 έγγραφο της Αρχής με θέμα «Επιβάρυνση της επάρκειας ισχύος στο Σύστημα λόγω καθυστέρησης υλοποίησης του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο».
64. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-314890/02.12.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Επιβάρυνση της επάρκειας ισχύος στο Σύστημα λόγω καθυστέρησης υλοποίησης του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο».
65. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-257121/19.03.2019 έγγραφο του ΑΔΜΗΕ, με το οποίο μεταξύ άλλων ενημέρωσε την Αρχή για του αίτημά του προς το ΥΠΕΝ να χαρακτηριστεί το έργο Μεγαλόπολη-Αττική ως έργο γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας.
66. Την από 08.08.2018 κοινή Απόφαση (υπ’ αριθμ. ΡΑΕ 681/2018, ΦΕΚ Β’5732) των Ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδας και Βουλγαρίας (EWRC) με θέμα «Cross-Border Cost Allocation Agreement between the Regulatory Authority for Energy (RAE) and the Energy and Water Regulatory Commission (EWRC)», αναφορικά με τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους του Έργου PCI 3.7.1 «Νέα διασυνδετική γραμμή μεταφοράς Νέας Σάντας (Ελλάδα) και Maritsa East 1 (Βουλγαρία)».
67. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-308342/16.08.2021 6ο εξαμηνιαίο δελτίο προόδου που υποβλήθηκε στη ΡΑΕ από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. και τον Διαχειριστή Συστήματος της Βουλγαρίας ESO-EAD ως Φορείς Υλοποίησης του Έργου PCI 3.7.1 «Νέα διασυνδετική γραμμή μεταφοράς Νέας Σάντας (Ελλάδα) και Maritsa East 1 (Βουλγαρία)».
68. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-322752/11.03.2022 7ο εξαμηνιαίο δελτίο προόδου που υποβλήθηκε στη ΡΑΕ από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. και τον Διαχειριστή Συστήματος της Βουλγαρίας ESO-EAD ως Φορείς Υλοποίησης του Έργου PCI 3.7.1 «Νέα διασυνδετική γραμμή μεταφοράς Νέας Σάντας (Ελλάδα) και Maritsa East 1 (Βουλγαρία)».
69. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-308261/12.8.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Ενημέρωση για τη δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας».
70. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-293522/18.12.2020 έγγραφο της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. με θέμα «Έργα σύνδεσης νέων Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ και Κέντρων Διανομής (Κ/Δ)».
71. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-301327/22.04.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Έργα επέκτασης του Συστήματος για σύνδεση του Δικτύου στο Σύστημα για συμπερίληψη στο ΔΠΑ περιόδου 2022-2031».
72. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-308208/11.08.2021 έγγραφο της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. με θέμα «Έργα σύνδεσης στην ΥΤ για προσθήκη Μ/Σ ισχύος σε υφιστάμενους Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ».
73. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-318253/17.1.2022 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Έργα επέκτασης του Συστήματος για σύνδεση του Δικτύου στο Σύστημα για συμπερίληψη στο ΔΠΑ περιόδου 2023-2032».
74. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-319356/07.02.2022 έγγραφο της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. με θέμα «Έργα επαυξήσεως σε υφιστάμενους Υ/Σ για αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στο δίκτυο». -7-
75. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-322198/08.03.2022 έγγραφο της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. με θέμα «Επισημάνσεις ΔΕΔΔΗΕ στη Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί του ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ, για τα έτη 2022-2031».
76. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-314918/03.12.2021 έγγραφο της ΔΕΗ Α.Ε. με θέμα «Πρόταση Μετατροπής των γεννητριών των Μον. ΙΙΙ και ΙV του ΑΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ σε Σύγχρονους Πυκνωτές (Synchronous Condensers) για την παροχή βοηθητικών υπηρεσιών: Ρύθμισης Αέργου Ισχύος, Στήριξης Τάσης και Αδράνειας στο Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας».
77. Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-315941/15.12.2021 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. με θέμα «Πρόταση για την υλοποίηση πιλοτικού έργου σταθμού συσσωρευτών στο Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας»
78. Τη Γνωμοδότηση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 14/2018 προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας «σχετικά με την μεθοδολογία υπολογισμού και επιβολής ρήτρας σε περίπτωση καθυστέρησης υλοποίησης των έργων διασύνδεσης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών με το ΕΣΜΗΕ, σύμφωνα με το τρίτο εδάφιο της παρ. 9 του άρθρου 108Α του ν. 4001/2011».
79. Την υπ’ αριθμ. 340/2014 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Μεθοδολογία υπολογισμού Απαιτούμενου Εσόδου του Διαχειριστή Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας» (ΦΕΚ Β’ 1778/30.06.2014).
80. Την υπ’ αριθμ. 495/2021 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Μεθοδολογία Υπολογισμού Απαιτούμενου Εσόδου του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας» (ΦΕΚ Β’ 2792/30.06.2021).
81. Την υπ’ αριθμ. 590/2021 Απόφαση ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση Εγχειριδίου με τίτλο: «Οδηγίες σύνταξης Μελετών Κόστους-Οφέλους για έργα που εντάσσονται στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), σύμφωνα με την υποενότητα 8.3 της Επανέκδοσης του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας» (ΦΕΚ Β’ 4774/18.10.2021).
82. Το γεγονός ότι η παρούσα απόφαση δεν προκαλεί δαπάνη σε βάρος του Κρατικού προϋπολογισμού καθώς και το γεγονός ότι η απόφαση αυτή, ως κανονιστικού περιεχομένου, δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν. 4001/
83. Σκέφτηκε ως εξής : Α. Θεσμικό πλαίσιο που διέπει το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης – Η Αρμοδιότητα της ΡΑΕ Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4001/2011, το οποίο εναρμονίζεται προς τις διατάξεις του ενωσιακού δικαίου (προϊσχύσασα Οδηγία 2009/72 και πλέον Οδηγία 2019/944), προβλέπεται η υποβολή Προγραμμάτων Ανάπτυξης από τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς και Διανομής, η αξιολόγηση και η έγκρισή τους από τη ΡΑΕ, κατόπιν Δημόσιας Διαβούλευσης, καθώς και ο έλεγχος από την Αρχή της εφαρμογής τους, ιδίως ως προς την τήρηση των σχετικών χρονοδιαγραμμάτων. Συγκεκριμένα: -8-
84. Η ΡΑΕ, μετά από δημόσια Διαβούλευση με τους υφιστάμενους και δυνητικούς χρήστες, αποφασίζει σχετικά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές Μεταφοράς. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της δημόσιας Διαβούλευσης και εξετάζει: (α) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης καλύπτει όλες τις ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία της ως άνω Διαβούλευσης, ιδιαίτερα δε τις επενδυτικές ανάγκες, (β) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι σύμφωνο προς το αντίστοιχο διακοινοτικό, μη δεσμευτικό, δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που καταρτίζεται σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 714/2009 και 715/2009 (L 211), και στη συνέχεια δύναται να ζητήσει από τον αρμόδιο Διαχειριστή Μεταφοράς να τροποποιήσει ανάλογα το Πρόγραμμα του. Εάν προκύψει αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία ή μη του Προγράμματος Ανάπτυξης με το αντίστοιχο διακοινοτικό, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 713/
86. Σε περίπτωση που έργα, τα οποία εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δεν υλοποιούνται για λόγους οφειλόμενους σε πταίσμα του αρμόδιου Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς, η ΡΑΕ ενεργεί σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 630 εφόσον πρόκειται για το ΕΣΦΑ ή το άρθρο 108 εφόσον πρόκειται για το Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.
87. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, η ΡΑΕ παρακολουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. Η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με τα ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών.». Επειδή, σύμφωνα με την παράγραφο 1(ιγ) του άρθρου 94 του ν. 4001/2011, όπως ισχύει, σχετικά με τα καθήκοντα του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), ο Διαχειριστής: «
88. (ιγ) Εκπονεί κάθε έτος, κατόπιν Διαβούλευσης με όλους τους υφιστάμενους και μελλοντικούς χρήστες του ΕΣΜΗΕ, δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ), το οποίο υποβάλλει προς έγκριση στη ΡΑΕ και δημοσιεύει στην ιστοσελίδα του, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 108.». Επειδή, στο άρθρο 108 του ίδιου νόμου εξειδικεύεται η διαδικασία εκπόνησης, υποβολής, αξιολόγησης, έγκρισης από τη ΡΑΕ και παρακολούθησης της εφαρμογής του ΔΠΑ. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ειδικότερα ότι: «
89. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ καταθέτει έως την 31η Μαρτίου εκάστου έτους στη ΡΑΕ, κατόπιν προηγούμενης Διαβούλευσης με όλους τους ενδιαφερομένους, δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, το οποίο αφορά την περίοδο με έναρξη την 1η Ιανουαρίου του αμέσως επόμενου έτους και βασίζεται στην υφιστάμενη και την προβλεπόμενη προσφορά και ζήτηση. Το Πρόγραμμα περιέχει αποτελεσματικά μέτρα με στόχο να διασφαλίζεται η επάρκεια του Συστήματος και η ασφάλεια του εφοδιασμού. -9-
90. Συγκεκριμένα, το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ: (α) προσδιορίζει τις κυριότερες υποδομές μεταφοράς που πρέπει να κατασκευαστούν ή να αναβαθμιστούν κατά τα επόμενα δέκα

(10)έτη συμπεριλαμβανομένων και των απαραίτητων υποδομών για τη διείσδυση των ΑΠΕ, (β) περιέχει όλες τις επενδύσεις που ήδη έχουν περιληφθεί σε προηγούμενα προγράμματα ανάπτυξης και προσδιορίζει τις νέες επενδύσεις των οποίων η έναρξη υλοποίησης προβλέπεται μέσα στην επόμενη τριετία, (γ) παρέχει τεχνοοικονομική ανάλυση σκοπιμότητας για τα σημαντικά έργα μεταφοράς του εδαφίου β` ανωτέρω, ιδίως αυτά που αφορούν διεθνείς διασυνδέσεις και διασυνδέσεις νήσων με το Σύστημα Μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένων χρονοδιαγράμματος υλοποίησης, εκτιμώμενων χρηματικών ροών αναγκών χρηματοδότησης των επενδυτικών σχεδίων των υπ’ όψη έργων.

1. Κατά τη διαμόρφωση του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, η ΑΔΜΗΕ ΑΕ προβαίνει σε εύλογες παραδοχές όσον αφορά τη διαθεσιμότητα του παραγωγικού δυναμικού, την εξέλιξη της ζήτησης και του διασυνοριακού εμπορίου, λαμβάνοντας υπ’ όψη τα επενδυτικά σχέδια για τα περιφερειακά δίκτυα και τα δίκτυα κοινοτικής εμβέλειας.
2. Η ΡΑΕ θέτει σε δημόσια Διαβούλευση το σχέδιο του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ κατά τρόπο ανοικτό και διαφανή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 29 του παρόντος νόμου. Η ΡΑΕ αξιολογεί και δημοσιεύει το αποτέλεσμα της διαδικασίας διαβουλεύσεων στην ιστοσελίδα της.
3. Η ΡΑΕ εξετάζει εάν το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ καλύπτει όλες τις επενδυτικές ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία των διαβουλεύσεων και εάν είναι σύμφωνο προς το μη δεσμευτικό κοινοτικό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων (διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων) που αναφέρεται στο άρθρο 8 παράγραφος 3 στοιχείο β` του Κανονισμού (ΕΚ) 714/
4. Εάν προκύψει οποιαδήποτε αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία προς το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας. Η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να τροποποιήσει το δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ.
5. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή του δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ, εκπονεί και δημοσιοποιεί σχετική έκθεση.
6. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ, στο πλαίσιο της αρμοδιότητας της κατά την παράγραφο 6, διαπιστώνει ότι η ΑΔΜΗΕ ΑΕ δεν διασφαλίζει την υλοποίηση των επενδύσεων που σύμφωνα με το δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος προγραμματίζεται να εκτελεσθούν εντός τριών ετών, εκτός εάν η καθυστέρηση αυτή οφείλεται σε αιτίες που εκφεύγουν της δυνατότητας ελέγχου της, η ΡΑΕ λαμβάνει τουλάχιστον ένα από τα ακόλουθα μέτρα: (α) Επιβάλλει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ να εκτελέσει τις εν λόγω επενδύσεις. (β) Οργανώνει ανοικτό διαγωνισμό για τις εν λόγω επενδύσεις. (γ) Υποχρεώνει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να προβεί σε αύξηση κεφαλαίου προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι απαραίτητες επενδύσεις, επιτρέποντας σε ανεξάρτητους επενδυτές να συμμετάσχουν στο εταιρικό κεφάλαιο. - 10 -
7. Σε περίπτωση που η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών της δυνάμει του στοιχείου β` της προηγούμενης παραγράφου, μπορεί να υποχρεώσει την ΑΔΜΗΕ ΑΕ να δεχθεί ένα ή περισσότερα από τα εξής: (α) χρηματοδότηση της επένδυσης από οποιονδήποτε τρίτο, (β) χρηματοδότηση και κατασκευή της επένδυσης από οποιονδήποτε τρίτο, (γ) να αναλάβει την εργολαβία για την κατασκευή των πάγιων στοιχείων της επένδυσης, ή (δ) να αναλάβει τη λειτουργία και διαχείριση των πάγιων στοιχείων της επένδυσης.
8. Η ΑΔΜΗΕ ΑΕ παρέχει στους επενδυτές όλες τις πληροφορίες που απαιτούνται για να πραγματοποιήσουν την επένδυση, συνδέει τα νέα πάγια στοιχεία με το ΕΣΜΗΕ και καταβάλλει εν γένει κάθε προσπάθεια προκειμένου να διευκολύνει την εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου. Οι σχετικοί χρηματοοικονομικοί διακανονισμοί υπόκεινται στην προηγούμενη έγκριση της ΡΑΕ.
9. Όταν η ΡΑΕ κάνει χρήση των εξουσιών της δυνάμει της παραγράφου 7, το κόστος των εν λόγω επενδύσεων καλύπτεται από τις σχετικές ρυθμίσεις για τα τιμολόγια, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 140.». Επειδή, στο άρθρο 108Α του ίδιου νόμου προβλέπεται ειδικότερα ως προς την υλοποίηση των διασυνδέσεων των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών ότι: «
10. Με απόφαση της Ρ.Α.Ε. που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, καθορίζονται τα κριτήρια, η μεθοδολογία, η διαδικασία εξέτασης της οικονομικής αποδοτικότητας και τεχνικής δυνατότητας ηλεκτροδότησης ενός ή περισσοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (Μ.Δ.Ν.) μέσω της διασύνδεσής τους με το ΕΣΜΗΕ ή το Διασυνδεδεμένο με αυτό ΕΔΔΗΕ, σε σχέση με τη εξακολούθηση της ηλεκτροδότησής του(ς) ως Μ.Δ.Ν., καθώς και κάθε άλλο ειδικότερο θέμα που αφορά την αξιολόγηση αυτή, συμπεριλαμβανομένων και των ενεργειών των αρμόδιων διαχειριστών ΕΣΜΗΕ και ΕΔΔΗΕ και Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ως προς το ζήτημα αυτό. Η απόφαση αυτή αφορά σε Συστήματα Μ.Δ.Ν. των οποίων τα έργα διασύνδεσής τους με το ΕΣΜΗΕ ή το Διασυνδεδεμένο με αυτό ΕΔΔΗΕ δεν έχουν περιληφθεί στο Δεκαετές Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 108 ή το αντίστοιχο Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ κατά το άρθρο
12. Η Ρ.Α.Ε. καθορίζει με απόφασή της τον οικονομικά αποδοτικότερο τρόπο ηλεκτροδότησης ενός ή περισσοτέρων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, κατόπιν κοινής εισήγησης που υποβάλλεται από τους Διαχειριστές ΕΣΜΗΕ, ΕΔΔΗΕ και Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, σύμφωνα με τα κριτήρια και τον τρόπο που καθορίζονται στην απόφαση της παρ.
13. Η εισήγηση αυτή βασίζεται σε πόρισμα ομάδας εργασίας που συνίσταται με απόφαση της Ρ.Α.Ε., βάσει του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 4001/2011, με αντικείμενο τη διερεύνηση των τεχνικοοικονομικών επιλογών ηλεκτροδότησης των Μ.Δ.Ν.. Η τεχνικοοικονομική διερεύνηση πραγματοποιείται βάσει προκαταρκτικής εξέτασης τεχνικών λύσεων διασύνδεσης ή αυτόνομης ανάπτυξης του ηλεκτρικού συστήματος Μ.Δ.Ν. που στηρίζεται στις επικρατούσες τεχνολογικές επιλογές και τη διεθνή εμπειρία από την κατασκευή παρόμοιων έργων. Στους οικείους Κώδικες Διαχείρισης μπορεί να εξειδικεύονται ζητήματα σχετικά με την τεχνικοοικονομική - 11 - εξέταση των επιλογών ηλεκτροδότησης των Μ.Δ.Ν. για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής.
14. Η διαδικασία της παρ. 2 ολοκληρώνεται έως την 31η Δεκεμβρίου του έτους 2017 για το σύνολο των μη διασυνδεδεμένων νησιών. Το διάστημα αυτό μπορεί να παρατείνεται με αιτιολογημένη απόφαση της Ρ.Α.Ε., έως ένα

(1)έτος, εφόσον έχουν εκδοθεί οι σχετικές αποφάσεις για Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά που καλύπτουν τουλάχιστον το 70% της κατανάλωσης του συνόλου των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, όπως καταγράφηκε, κατά το τελευταίο, σε σχέση με τη λήψη της απόφασης αυτής, ημερολογιακό έτος λειτουργίας τους. 4. Η διαδικασία της παρ. 2 μπορεί να επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα

(4)έτη, ή νωρίτερα, μετά από απόφαση της Ρ.Α.Ε., εάν έχει παρατηρηθεί σημαντική μεταβολή των τεχνικοοικονομικών επιλογών ηλεκτροδότησης των Μ.Δ.Ν. (κόστος προμήθειας συμβατικών καυσίμων, κόστη τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής, κόστη τεχνολογίας διασυνδέσεων κ.α.) ή έχει υποβληθεί σχετικό τεκμηριωμένο αίτημα τρίτου.

1. Προκειμένου η Ρ.Α.Ε. να ανταποκριθεί εγκαίρως στο έργο των παραγράφων 3 και 4, μπορεί να συνάπτει συμβάσεις με Ανώτατα Πανεπιστημιακά ή Πολυτεχνικά ή Τεχνολογικά ιδρύματα για την παροχή συμβουλευτικού έργου, μέχρι του συνολικού ποσού των εκατό χιλιάδων (100.000) ευρώ ετησίως, κατά παρέκκλιση από κάθε ειδική ή γενική διάταξη νόμου.
2. Ο αρμόδιος Διαχειριστής ΕΣΜΗΕ ή ΕΔΔΗΕ οφείλει, εντός τριών μηνών από τη δημοσίευση της απόφασης της παραγράφου 2, να υποβάλει εισήγηση στη Ρ.Α.Ε. για την ένταξη του έργου διασύνδεσης που έχει κριθεί από τη Ρ.Α.Ε. ως οικονομικά αποδοτικότερο, στο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του ΕΣΜΗΕ ή στο Σχέδιο Ανάπτυξης του ΕΔΔΗΕ, με βάση και τα ειδικότερα καθοριζόμενα στους οικείους Κώδικες Διαχείρισης. Σε περίπτωση αδυναμίας ένταξης έργου διασύνδεσης Μ.Δ.Ν. που αφορά στην ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ, είτε λόγω επίκλησης αδυναμίας του αρμόδιου Διαχειριστή την οποία θα πρέπει να αιτιολογεί επαρκώς, είτε λόγω μη αποδοχής από τη Ρ.Α.Ε. του προτεινόμενου από τον Διαχειριστή τρόπου ένταξης, για λόγους που ανάγονται ιδίως στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ή στην τεχνική λύση που επιλέγεται, εφαρμόζεται η διαδικασία της παραγράφου 7 (β) του άρθρου 108, με πρωτοβουλία της Αρχής ή κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος τρίτου, η οποία εκκινεί με αιτιολογημένη απόφαση της Ρ.Α.Ε. που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με τον αντίστοιχο Κώδικα Διαχείρισης καθορίζεται κάθε ειδικότερο θέμα που είναι αναγκαίο για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου και τις διαδικασίες που ακολουθούνται, καθώς και τα ζητήματα που σχετίζονται με τις αρμοδιότητες του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ ως προς την παρακολούθηση και υλοποίηση του έργου.
3. Για έργα ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ που αφορούν διασυνδέσεις Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, τα οποία υλοποιούνται μέσω των διαδικασιών της παραγράφου 7 (β) του άρθρου 108 και των δύο τελευταίων εδαφίων της παραγράφου 4 του άρθρου 108Α, ο Διαχειριστής ΕΣΜΗΕ συστήνει και διαχειρίζεται Ειδικό Λογαριασμό Διασυνδέσεων Μ.Δ.Ν. για την αποπληρωμή των επενδύσεων αυτών. Στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ καθορίζονται τα έσοδα και τα έξοδα του λογαριασμού αυτού και κάθε ειδικότερο θέμα για τη διαχείρισή του. - 12 -
4. Οι όροι και οι προϋποθέσεις υλοποίησης των έργων διασυνδέσεων Μ.Δ.Ν., ανεξάρτητα από το φορέα και τον τρόπο υλοποίησής τους, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι οι επιβαρύνσεις των καταναλωτών, ανά κατηγορία καταναλωτή, συνολικά από χρεώσεις ΥΚΩ και τέλη χρήσης ΕΣΜΗΕ ή ΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι χρεώσεις για την εκτέλεση των διασυνδέσεων αυτών, δεν υπερβαίνουν τις αντίστοιχες επιβαρύνσεις που θα προέκυπταν στην περίπτωση μη υλοποίησης των διασυνδέσεων αυτών.
5. Για κάθε έργο ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ που αφορά διασύνδεση Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών, ανεξαρτήτως φορέα και τρόπου υλοποίησης, καθορίζεται κατά την ένταξη του έργου στο ΔΠΑ ή την ανάθεσή του κατά τη διαδικασία της παρ. 7 (β) του άρθρου 108, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Σε περίπτωση καθυστέρησης ολοκλήρωσης του έργου, με βάση το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, η οποία δεν οφείλεται σε ανωτέρα βία ή δικαστική αναστολή, ή σε άλλη αντικειμενική αδυναμία, επιβάλλεται με απόφαση της Ρ.Α.Ε., είτε στον αρμόδιο Διαχειριστή, εφόσον το έργο έχει ενταχθεί στο αντίστοιχο Πρόγραμμα/Σχέδιο Ανάπτυξης, είτε στον ανάδοχο που επιλέγεται μέσω εφαρμογής της διαδικασίας της παρ. 7 (β) του άρθρου 108, ρήτρα για κάθε έτος καθυστέρησης, υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού που τηρείται για τις ΥΚΩ βάσει του άρθρου
6. Η συνδρομή της ανωτέρας βίας ή άλλης αντικειμενικής αδυναμίας διαπιστώνεται με απόφαση της Ρ.Α.Ε. κατόπιν αιτιολογημένης εισήγησης του αρμόδιου Διαχειριστή ή του αναδόχου, κατά περίπτωση. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού και η διαδικασία επιβολής και είσπραξης της ρήτρας αυτής. Ο υπολογισμός θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις δαπάνες ΥΚΩ που θα αποφεύγονταν σε περίπτωση υλοποίησης της διασύνδεσης αυτής.». Επειδή, συναφώς με τα ανωτέρω, στο Μέρος Α της Ενότητας 8 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ, περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για την εκπόνηση και έγκριση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς (ΔΠΑ). Ειδικότερα στην υποενότητα 8.3 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ προβλέπεται ότι το ΔΠΑ: «
7. […] Γ) Παρέχει τεχνοοικονομική ανάλυση σκοπιμότητας μέσω της υποβολής Μελέτης Κόστους-Οφέλους για τα σημαντικά έργα μεταφοράς του εδαφίου (Β) ανωτέρω, ιδίως αυτά που αφορούν διεθνείς διασυνδέσεις και διασυνδέσεις νήσων με το ΕΣΜΗΕ, συμπεριλαμβανομένων χρονοδιαγράμματος υλοποίησης και εκτιμώμενων χρηματικών ροών αναγκών χρηματοδότησης των επενδυτικών σχεδίων των υπόψη έργων. Λεπτομέρειες αναφορικά με τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται για την εκπόνηση της Μελέτης Κόστους – Οφέλους καθώς και τα κριτήρια με βάση τα οποία αξιολογείται το όφελος και το κόστος κάθε έργου εξειδικεύονται σε Εγχειρίδιο με τίτλο «Οδηγίες σύνταξης Μελέτης Κόστους-Οφέλους για έργα που εντάσσονται στο ΕΣΜΗΕ», το οποίο εκδίδεται με απόφαση της ΡΑΕ κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ. Για την υποβολή της σχετικής εισήγησής του, o Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ λαμβάνει υπόψη τη σχετική μεθοδολογία που χρησιμοποιεί ο ENTSO-E για την εκτίμηση της σχέσης κόστουςοφέλους των έργων που περιλαμβάνονται στο διευρωπαϊκό δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης δικτύων. Δ) Στην περίπτωση που κάποιο από τα έργα του εδαφίου (Β) ανωτέρω, τεκμηριωμένα προσφέρει σημαντικό κοινωνικοοικονομικό όφελος σε σχέση με το κόστος - 13 - του, ιδίως προς τον τελικό καταναλωτή, δύναται να χαρακτηρίζεται ως «Έργο Μείζονος Σημασίας». Τα Έργα Μείζονος Σημασίας χαρακτηρίζονται ως τέτοια με την απόφαση έγκρισης του ΔΠΑ. Η σχέση κόστους-οφέλους και οι λοιπές προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ένα έργο για να χαρακτηριστεί ως Έργο Μείζονος Σημασίας καθορίζονται στο Εγχειρίδιο του εδαφίου (Γ) ανωτέρω. Ε) Σε περίπτωση που ένα έργο έχει χαρακτηριστεί ως «Έργο Μείζονος Σημασίας» σε προηγούμενο ΔΠΑ και διαπιστωθούν καθυστερήσεις στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του, οι οποίες δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ δύναται να αιτηθεί την τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος του έργου αυτού. Απαραίτητη προϋπόθεση για την έγκριση από τη ΡΑΕ της τροποποίησης του χρονοδιαγράμματος του έργου είναι α) η υποβολή επαρκούς τεκμηρίωσης από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ που θα αποδεικνύει ότι έχει προβεί εγκαίρως σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες προκειμένου να αποτρέψει την παρατηρούμενη καθυστέρηση και β) η υποβολή επαρκούς σχεδίου δράσης για την άρση των αιτιών της καθυστέρησης και τη δημιουργία συνθηκών τήρησης του νέου προτεινόμενου χρονοδιαγράμματος. […]
8. Έως την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ συντάσσει προκαταρκτικό σχέδιο ΔΠΑ που αφορά την περίοδο με έναρξη την 1η Ιανουαρίου του μεθεπόμενου έτους. Το προκαταρκτικό σχέδιο ΔΠΑ τίθεται σε δημόσια διαβούλευση από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ για διάστημα ενός

(1)μηνός. Στη συνέχεια, ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, προβαίνει σε κατάλληλες τροποποιήσεις του σχεδίου ΔΠΑ, κατόπιν των οποίων το υποβάλλει στη ΡΑΕ έως την 31η Μαρτίου. 6. Η ΡΑΕ θέτει σε δημόσια διαβούλευση το υποβληθέν σχέδιο ΔΠΑ, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, για διάστημα ενός

(1)μηνός. Η ΡΑΕ αξιολογεί και δημοσιεύει το αποτέλεσμα της διαδικασίας διαβούλευσης στην ιστοσελίδα της.

1. Η ΡΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης, καθώς και την υποχρέωση του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ να διασφαλίζει την απρόσκοπτη πρόσβαση στο ΕΣΜΗΕ κατά τον πιο οικονομικό, διαφανή και άμεσο τρόπο και χωρίς διακρίσεις μεταξύ των Χρηστών ή κατηγοριών Χρηστών, δύναται να επιβάλλει κατόπιν αιτιολογημένης απόφασης στον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ τις τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του σχεδίου ΔΠΑ που κρίνει αναγκαίες. Οι τροποποιήσεις αυτές μπορούν να αφορούν τα εξής: Α) Συμμόρφωση με το μη δεσμευτικό 10ετές πρόγραμμα ανάπτυξης του διασυνδεδεμένου Ευρωπαϊκού Συστήματος που αναφέρεται στο άρθρο 48 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/
2. Εάν προκύψει οποιαδήποτε αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία με το πρόγραμμα αυτό, η ΡΑΕ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ευρωπαϊκών Ρυθμιστικών Αρχών. Β) Αλλαγές στον κατάλογο των έργων που περιλαμβάνονται στο ΔΠΑ. Γ) Τροποποιήσεις αναφορικά με την εκτίμηση κόστους των έργων που περιλαμβάνονται στο ΔΠΑ.
3. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ οφείλει να εκπονεί τελικό σχέδιο ΔΠΑ λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της ΡΑΕ. Το τελικό σχέδιο ΔΠΑ υποβάλλεται εκ νέου στη ΡΑΕ για έγκριση Σε περίπτωση άρνησης του Διαχειριστή να συμμορφωθεί με τις παρατηρήσεις της Αρχής η ΡΑΕ εκδίδει το ΔΠΑ με τις αναγκαίες κατά την κρίση της τροποποιήσεις. Η ΡΑΕ δύναται να - 14 - καθορίζει προθεσμίες σχετικά με την υλοποίηση του ΔΠΑ, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών.
4. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ μεριμνά για τη διασφάλιση της υλοποίησης του προγράμματος και την τήρηση των σχετικών χρονοδιαγραμμάτων. Προς το σκοπό αυτό, ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ παρακολουθεί την εξέλιξη υλοποίησης των έργων ΔΠΑ και συντάσσει εξαμηνιαίες σχετικές εκθέσεις, τις οποίες δημοσιοποιεί. Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή του ΔΠΑ και δημοσιοποιεί σχετικές εκθέσεις. Σε περίπτωση που έργα, τα οποία εντάσσονται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, δεν υλοποιούνται για λόγους οφειλόμενους σε πταίσμα του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, η ΡΑΕ ενεργεί κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 108 και 108Α..». Περαιτέρω, ο σχεδιασμός της ανάπτυξης και επέκτασης του ΕΣΜΗΕ οφείλει να διενεργείται λαμβανομένων υπόψη των απαιτήσεων ασφαλούς λειτουργίας, οι οποίες πηγάζουν από τον Ενωσιακό Κανονισμό 2017/1485 (SOGL). Αναλυτικότερα, σύμφωνα με την υποενότητα 8.2: «
5. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ σχεδιάζει την ανάπτυξη του ΕΣΜΗΕ έτσι ώστε να διασφαλίζεται η ασφαλής, αξιόπιστη και οικονομική παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και να επιτυγχάνονται οι λειτουργικές απαιτήσεις κατά τον Τίτλο ΙΙ SOGL.
6. Ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ προσδιορίζει τα έργα ανάπτυξης του Συστήματος ώστε να διασφαλίζεται εφεδρεία των στοιχείων του Συστήματος σύμφωνα με το Κριτήριο «N-1». Επίσης, εφαρμόζει μεθόδους αντιμετώπισης ανωμαλιών μεγάλης κλίμακας και περιορισμού της επίδρασης πολλαπλών διαταραχών στο Σύστημα.». Επιπλέον, στην υποενότητα 8.7 επισημαίνεται ότι: «Σύμφωνα µε το κριτήριο σχεδιασμού «Ν-1» προβλέπεται ότι υπό οποιεσδήποτε συνθήκες λειτουργίας η απώλεια οποιουδήποτε συστατικού στοιχείου του Συστήματος, ιδίως γραµµής µεταφοράς, µετασχηματιστή ή Μονάδας Παραγωγής, δεν θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια λειτουργίας του ΕΣΜΗΕ και δεν οδηγεί σε περαιτέρω απώλεια στοιχείων του ΕΣΜΗΕ ή σε διακοπές τροφοδοσίας. Μετά την απώλεια ενός στοιχείου, το ΕΣΜΗΕ πρέπει να αναδιαμορφωθεί για να είναι σε θέση κατά το δυνατόν να συμμορφωθεί εκ νέου µε το Κριτήριο «Ν-1» μέσα στον ελάχιστο δυνατό χρόνο, προκειμένου η απώλεια ενός περαιτέρω στοιχείου να µη θέσει σε κίνδυνο την ασφάλεια λειτουργίας.». Επειδή, η τήρηση του εθνικού πλαισίου, ως προς (α) την υποβολή από τον Διαχειριστή σε ετήσια βάση Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης, (β) την αξιολόγηση και έγκρισή του από τη ΡΑΕ και (γ) την παρακολούθηση από την Αρχή της εφαρμογής του, έχει θεωρηθεί ως αποφασιστικής σημασίας για την εκτίμηση της μη έγερσης ανησυχιών σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού, σε εθνικό αλλά και ενωσιακό επίπεδο, υπό την έννοια του άρθρου 11 της Οδηγίας 2009/72 (πλέον άρθρο 53 της Οδηγίας 2019/944) ως προς την πιστοποίηση Διαχειριστή με το μοντέλο του ιδιοκτησιακού διαχωρισμού, υπό την ειδική περίσταση του ελέγχου από τρίτη χώρα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το πλαίσιο πιστοποίησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (βλ. την Απόφαση ΡΑΕ 475/2017, η οποία εκδόθηκε κατόπιν της υπό στοιχεία C

(2017)/3715/24.05.2017 Γνώμης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), οι υφιστάμενοι όροι και διαδικασίες που διέπουν την υποχρεωτική υποβολή και έγκριση σε ετήσια βάση, καθώς και τη δεσμευτική εφαρμογή του ΔΠΑ, αποτρέπουν επαρκώς τους κινδύνους για τον ασφαλή ενεργειακή εφοδιασμό της χώρας και των κρατών μελών της Ένωσης. - 15 - Β. Ιστορικό Επειδή, ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τον Απρίλιο του 2021 σχέδιο ΔΠΑ της περιόδου 2022-2031 (σχετ. 15), το οποίο ετέθη σε δημόσια διαβούλευση από την Αρχή την 3η Φεβρουαρίου 2022 με καταληκτική ημερομηνία τη 4η Μαρτίου 2022 (σχετ. 16). Επειδή, η Αρχή αφού προέβη στην αξιολόγηση του υποβληθέντος ΔΠΑ περιόδου 2022-2031 (σχετ. 15) και έλαβε υπόψη της τις παρατηρήσεις που διατυπώθηκαν στη δημόσια διαβούλευση (σχετ. 17), ζήτησε από τον ΑΔΜΗΕ (σχετ. 18) να υποβάλει συμπληρωματικά στοιχεία και διευκρινίσεις επί του προϋπολογιστικού κόστους και της αναγκαιότητας υλοποίησης ορισμένων νέων έργων, καθώς και τα απαραίτητα αναλυτικά δεδομένα και τεκμηρίωση αναφορικά με το νέο έργο της ενίσχυσης του Συστήματος 400 kV στην Εύβοια, καθώς και το εγκεκριμένο έργο της νέας διπλής Γ.Μ. 150 kV Χανιά – Δαμάστα, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στα σημεία Α.10 και Α.3, αντιστοίχως, του διατακτικού της Απόφασης 611/2021 με την οποία εγκρίθηκε το ΔΠΑ 2021-2030. Ο Διαχειριστής υπέβαλε εμπροθέσμως όλα τα ζητούμενα συμπληρωματικά στοιχεία για την αξιολόγηση των νέων έργων. Περαιτέρω σημείωσε ότι τα ζητούμενα συμπληρωματικά στοιχεία για το εγκεκριμένο έργο της νέας διπλής Γ.Μ. 150 kV Χανιά – Δαμάστα θα υποβληθούν στο άμεσο μέλλον. Γ. Αξιολόγηση του υποβληθέντος σχεδίου ΔΠΑ περιόδου 2022-2031 Γ.1 Πρόοδος υλοποίησης σημαντικών εγκεκριμένων έργων 1. Έργα Διασύνδεσης των Κυκλάδων Το ΔΠΑ 2022-2031, όπως υποβλήθηκε και οριστικοποιήθηκε από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (σχετ. 15), καλύπτει το σύνολο των τεσσάρων

(4)Φάσεων διασύνδεσης των Κυκλάδων. Οι τρεις

(3)πρώτες Φάσεις διασύνδεσης των Κυκλάδων είχαν ήδη περιληφθεί στα εγκεκριμένα ΔΠΑ 2014-2023, 2017-2026 και 2018-2027, ενώ η 4η Φάση εντάχθηκε για πρώτη φορά στο εγκεκριμένο ΔΠΑ 2019-

1. Αναλυτικότερα οι φάσεις της διασύνδεσης των Κυκλάδων έχουν ως εξής: Α’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων Η Α’ Φάση περιλαμβάνει τη σύνδεση της Σύρου με το Λαύριο, καθώς και με τις νήσους Πάρο, Μύκονο και Τήνο. Το έργο ολοκληρώθηκε εντός του Α’ εξαμήνου του 2018 και βρίσκεται σε λειτουργία. Β’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων Η Β’ Φάση περιλαμβάνει τις καλωδιακές συνδέσεις Πάρου-Νάξου και Νάξου-Μυκόνου και την αντικατάσταση των υποβρύχιων διασυνδέσεων Εύβοιας (Λιβάδι)-Άνδρου και Άνδρου-Τήνου. Το έργο βρίσκεται σε λειτουργία από τον Σεπτέμβριο του
2. Εκκρεμεί η ολοκλήρωση υποέργων αντιστάθμισης αέργου ισχύος στον Υ/Σ Μυκόνου και η σύνδεση της υπέργειας οπτικής ίνας (Optical Ground Wire-OPGW) που εγκαταστάθηκε στη Γ.Μ. 150 kV Αλιβέρι – Λιβάδι, όπου εκτελούνται εργασίες αποκατάστασης ζημιών που προκλήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2021 από τα ακραία καιρικά φαινόμενα (Μήδεια). - 16 - Σύμφωνα με το ΔΠΑ 2022-2031, τα ανωτέρω υποέργα προβλεπόταν να έχουν υλοποιηθεί έως το τέλος του 2021 και ως εκ τούτου να έχει ολοκληρωθεί το σύνολο των επιμέρους υποέργων της Β’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων. Γ’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων Η Γ’ Φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων περιλαμβάνει την ολοκλήρωση του κύκλου των τριών πρώτων Φάσεων της διασύνδεσης των Κυκλάδων με την πόντιση και του δεύτερου καλωδίου Λαυρίου – Σύρου. Το έργο ολοκληρώθηκε το Β’ εξάμηνο του 2020 (Οκτώβριος) και βρίσκεται σε λειτουργία. Δ’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων Η Δ’ Φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων περιλαμβάνει τη διασύνδεση του ΕΣΜΗΕ με τη Σέριφο μέσω του Λαυρίου και τις διασυνδέσεις Σερίφου – Μήλου, Μήλου – Φολέγανδρου, Φολέγανδρου – Θήρας και Θήρας – Νάξου. Περαιτέρω, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 785/2019 (σχετ. 34), στο συνολικό έργο περιλαμβάνονται και διασυνδέσεις νησιών των Νοτιοδυτικών Κυκλάδων (Κύθνος, Σίφνος, Ανάφη, Αμοργός, Δονούσα και Αστυπάλαια) στη Μέση Τάση (ΜΤ), ο προγραμματισμός και υλοποίηση των οποίων υπάγεται στην αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ. Το εν λόγω έργο εντάχθηκε για πρώτη φορά στο ΔΠΑ 2019-2028 και εγκρίθηκε βάσει της αναλυτικής τεχνικής και οικονομικής τεκμηρίωσης που περιλαμβάνεται στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 1097/2019 (έγκριση ΔΠΑ 2019-2028), λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά 19, 20, 21, 22, 24, 25 και
3. Στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 (έγκριση ΔΠΑ 2021-2030) επισημάνθηκε η σκοπιμότητα (τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες ζήτησης των νησιών των Κυκλάδων, περιβαλλοντικά οφέλη) επίσπευσης του ορίζοντα υλοποίησης του έργου από το Β’ εξάμηνο του 2024 (πρόταση ΑΔΜΗΕ στο ΔΠΑ 2021-2030) στο Β’ εξάμηνο του 2023 και προς τούτο ορίστηκε το εν λόγω δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα. Σύμφωνα με το υποβληθέν ΔΠΑ 2022-2031 (σχετ. 15), η ολοκλήρωση του έργου προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί εντός του Α’ εξαμήνου του 2024 και όχι εντός του Β’ εξαμήνου του 2023, για λόγους που σχετίζονται με τις επιπτώσεις της υγειονομικής και, εν συνεχεία, ενεργειακής – οικονομικής κρίσης. Υπενθυμίζεται ότι ο ΑΔΜΗΕ έχει καταθέσει, ήδη από τον Ιούνιο του 2019, αίτημα (σχετ. 35) προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με κοινοποίηση στη ΡΑΕ, σχετικά με την αναγκαιότητα χαρακτηρισμού της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων με το ΕΣΜΗΕ ως «Έργου Γενικότερης Σημασίας για την Οικονομία της Χώρας», προκειμένου να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης και υλοποίησης αυτού. Αναφορικά με την πρόοδο υλοποίησης του έργου της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων, σύμφωνα με δελτίο τύπου του ΑΔΜΗΕ τον Αύγουστο του 2021, ολοκληρώθηκε η διαγωνιστική διαδικασία του καλωδιακού τμήματος Νάξου-Θήρας και του Υποσταθμού (Υ/Σ) Θήρας. Επιπλέον, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ενημέρωση του Διαχειριστή προς την Αρχή το Μάρτιο του 2022 (σχετ. 26), σε εξέλιξη βρίσκονται οι διαγωνιστικές διαδικασίες των υπόλοιπων Υ/Σ και καλωδιακών τμημάτων του έργου (τμήματα Λαύριου-Σερίφου, Σερίφου-Μήλου, Μήλου-Φολέγανδρου, ΦολέγανδρουΘήρας και Υ/Σ Φολέγανδρου, Μήλου και Σερίφου). Σχετικά με τις ως άνω εν εξελίξει διαγωνιστικές διαδικασίες και τους όρους των διακηρύξεων αυτών, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει στο σχετ. 26 ότι όλοι οι βασικοί υποψήφιοι - 17 - ανάδοχοι τον ενημέρωσαν μέσω επιστολών τους ότι τα ανώτατα αποδεκτά όρια για τις υποβληθείσες προσφορές τους δεν τους επιτρέπουν να συμμετέχουν στις ανωτέρω διαγωνιστικές διαδικασίες. Ειδικότερα, αναφέρονται οι πρόσφατες εξελίξεις σε σχέση με τις ανατιμήσεις του κόστους βασικών πρώτων υλών και εξοπλισμού που χρησιμοποιούνται στα καλώδια και τους Υ/Σ, της αύξησης της τιμής των καυσίμων που χρησιμοποιούνται στις μεταφορές και της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με το σχετ. 26, η αύξηση του προϋπολογιστικού κόστος των υπό διακήρυξη καλωδιακών τμημάτων του έργου εκτιμάται στα 80 εκ. € (αύξηση περίπου 30% ως προς το αρχικό προϋπολογιστικό τους κόστος ύψους 265 εκ. €) και η αντίστοιχη αύξηση για τους υπό διακήρυξη Υ/Σ υπολογίζεται στα 12 εκ. € (αύξηση περίπου 30% ως προς το αρχικό προϋπολογιστικό τους κόστος ύψους 41,5 εκ. €). Στο πλαίσιο αυτό, με το σχετ. 26, ο ΑΔΜΗΕ αιτείται προς έγκριση από την Αρχή, αφενός την αναθεώρηση του προϋπολογιστικού κόστους των ανωτέρω υποέργων της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων κατά 92 εκ. €, προκειμένου να προχωρήσουν έγκαιρα οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες και αφετέρου τη μετακύλιση του εγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του συνολικού έργου κατά ένα εξάμηνο, ήτοι το Α’ εξάμηνο του 2024 (όπως αναφέρεται εντός του ΔΠΑ 2022-2031), λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις της τρέχουσας οικονομικής συγκυρίας στην εφοδιαστική αλυσίδα και τη διαθεσιμότητα πλοίων και εξοπλισμού. Σχετικά με τη χρηματοδότηση του έργου, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση του Διαχειριστή το Μάρτιο του 2022 (σχετ. 26), το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGeneration EU σύμφωνα με την υπό στοιχεία 165654 ΕΞ 2021/23.12.21 απόφαση ένταξης της πράξης με τίτλο «Διασύνδεση Κυκλάδων Δ’ Φάση» του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών. Η δημόσια δαπάνη του έργου που εγγράφηκε στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων ανέρχεται σε ποσό ύψους περίπου 164,5 εκ. €, από τα οποία εισπράχθηκε ποσό περίπου 82,3 εκ. € το
4. Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, η προτεινόμενη από τον Διαχειριστή αναθεώρηση του προϋπολογιστικού κόστους του έργου κατά επιπλέον 92 εκ. € (30% σε σχέση με τον αρχικώς εγκριθέντα προϋπολογισμό) αιτιολογείται επαρκώς και, ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτή. Περαιτέρω, η ως άνω εισήγηση του Διαχειριστή για τη μετακύλιση του χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης του έργου αιτιολογείται επαρκώς και, ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτή. Επομένως, η Δ’ Φάση Διασύνδεσης των Κυκλάδων οφείλει να υλοποιηθεί εντός του Α’ εξαμήνου του
5. Συναφώς αναφέρεται ότι η ΡΑΕ, με την υπ’ αριθμ. Απόφασή της 1097/2019, λαμβάνοντας υπόψη το όφελος που αναμενόταν να αποφέρει το εν λόγω έργο στον τελικό καταναλωτή, μέσω της μείωσης της επιβάρυνσης από τις ΥΚΩ και της θωράκισης του συνόλου διασύνδεσης των Κυκλάδων σε επίπεδο ασφάλειας εφοδιασμού και αξιοπιστίας, αφενός γνωμοδότησε θετικά προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου για τον χαρακτηρισμό του έργου ως γενικότερης σημασίας για την οικονομία της Χώρας, βάσει των διατάξεων του άρθρου 15 του ν. 3175/2003, αφετέρου –και υπό το πρίσμα του υπολογισμού του Εσόδου του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ– διατύπωσε την πάγια θέση της για τα έργα διασύνδεσης των ΜΔΝ συνολικά, τα οποία «αντιμετωπίζει ως Έργα Μείζονος Σημασίας, σύμφωνα και με τις ανωτέρω διατάξεις του Κώδικα ΕΣΜΗΕ» και υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις που αυτές οι διατάξεις ορίζουν. Σημειώνεται ότι το - 18 - ρυθμιστικό πλαίσιο (βλ. τις διατάξεις του προϊσχύσαντος άρθρου 229 του ΚΔΕΣΜΗΕ και τις αντίστοιχες της υποενότητας 8.3 του επανεκδοθέντος Κώδικα), προβλέπει -με απολύτως συμπίπτουσες διατυπώσεις- την τεκμηρίωση του προκυπτόμενου οφέλους βάσει μεθοδολογίας καθοριζόμενης στο Εγχειρίδιο του ΚΔΣ «Οδηγίες σύνταξης Μελέτης Κόστους-Οφέλους για έργα που εντάσσονται στο ΕΣΜΗΕ». Συνεπώς, όπως αναφέρεται στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 (έγκριση ΔΠΑ 2021-2030), ο ανωτέρω καταρχήν χαρακτηρισμός του έργου ως έργου Μείζονος Σημασίας, στη βάση μόνον της γενικής θεώρησης της Αρχής περί της δυνητικής επιλεξιμότητας των έργων διασύνδεσης ΜΔΝ ως έργων Μείζονος Σημασίας, χρήζει να υποστηριχθεί τεχνικά στη βάση στέρεων στοιχείων που τεκμηριώνουν τη σχέση κόστους-οφέλους, σύμφωνα με γενικά παραδεκτή μεθοδολογία. Η εν λόγω μεθοδολογία καθορίζεται στην Απόφαση της ΡΑΕ 590/2021 (σχετ. 79), με την οποία εγκρίθηκε το Εγχειρίδιο του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας με τίτλο «Οδηγίες σύνταξης Μελετών Κόστους – Οφέλους για έργα που εντάσσονται στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ)». Το εν λόγω Εγχειρίδιο ενσωματώνει στο ελληνικό πλαίσιο την πλέον πρόσφατη έκδοση της 3ης Οδηγίας CBA (“3rd ENTSO-E Guideline for Cost Benefit Analysis of Grid Development Projects, Draft version, 28 January 2020”) του ENTSO-E (European Network of Transmission System Operators for Electricity) επιτυγχάνοντας την εναρμόνισή του με τις βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν σε ενωσιακό επίπεδο. Στο εν λόγω Εγχειρίδιο θεσπίστηκαν τα παρακάτω σωρευτικά κριτήρια χαρακτηρισμού ενός έργου ως «Έργου Μείζονος Σημασίας»:    Ο λόγος Οφέλους/Κόστους (BCR) που θα προκύψει από την ΜΚΟ να είναι μεγαλύτερος του τρία

(3), Ο προϋπολογισμός του Έργου, όπως αναγράφεται στο ΔΠΑ, να υπερβαίνει τα € 500 εκατ. Στο πλαίσιο αυτό, υφίσταται υποχρέωση για την εκπόνηση Μελέτης ΚόστουςΟφέλους για τα προτεινόμενα «Σημαντικά Έργα Μεταφοράς» και τα «Έργα Μείζονος Σημασίας», η οποία δεσμεύει τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, εφόσον πρόκειται για «νέα έργα», ήτοι για έργα των οποίων δεν έχει εκκινήσει η κατασκευή και που εντάσσονται στο ΔΠΑ 2022-2031 και εφεξής (σημείο 5 του Διατακτικού της Απόφασης ΡΑΕ 590/2021 περί έκδοσης Εγχειριδίου). Ως εκ τούτου, σε εφαρμογή του Εγχειριδίου και της Απόφασης ΡΑΕ 611/2021 (ΔΠΑ 2021-2030) και κατόπιν επιστολής της Αρχής (σχετ. 27), ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2022 (σχετ. 28) Μελέτη Κόστους-Οφέλους για το εν λόγω έργο. Σημειώνεται ότι πρόκειται για την πρώτη φορά που εκπονήθηκε από τον Διαχειριστή και υποβλήθηκε στη ΡΑΕ αναλυτική και τεκμηριωμένη Μελέτη Κόστους Οφέλους για τη Δ΄ Φάση των Κυκλάδων στη βάση αντικειμενικής και σύμφωνης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο μεθοδολογίας. Ως εκ τούτου, οι προγενέστερες αξιολογικές κρίσεις για τις θετικές συνέργειες του έργου (οφέλη από τη διείσδυση ΑΠΕ και τη μείωση ρύπων CO2) βασίζονταν σε ποιοτικές εκτιμήσεις και όχι σε μία τεκμηριωμένη ποσοτική ανάλυση, παρά το ότι η σχετική ανάλυση ήταν αναγκαία βάσει των διατάξεων του Κώδικα αλλά και του πλαισίου της έγκρισης των παραμέτρων του Εσόδου του Διαχειριστή κατ’ εφαρμογή της θεμελιώδους αρχής της ανταποδοτικότητας. Από τα αποτελέσματα της ανάλυσης και την αξιολόγηση της υποβληθείσας Μελέτης Κόστους-Οφέλους για το έργο της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων, προκύπτει - 19 - σημαντικό οικονομικό όφελος που αναμένεται να αποφέρει το εν λόγω έργο στον τελικό καταναλωτή, μέσω της μείωσης της επιβάρυνσης από τις ΥΚΩ κατά περίπου 1,8 δις. € σε βάθος 25ετίας, καθώς και το πρόσθετο κοινωνικό/περιβαλλοντικό όφελος λόγω της μείωσης των εκπομπών CO2. Παρ’ όλα αυτά, αν και το έργο έχει προϋπολογισμό υψηλότερο των 500 εκ. € και ίσο με περίπου 565 εκ. € (λαμβάνοντας υπόψη την ως άνω αναθεώρηση του προϋπολογιστικού κόστους και τα έργα αρμοδιότητας του ΔΕΔΔΗΕ επί των διασυνδεόμενων νησιών στην ΥΤ), εντούτοις δεν πληροί και τα δύο

(2)σωρευτικά κριτήρια χαρακτηρισμού ενός έργου ως «Έργου Μείζονος Σημασίας», τα οποία θεσπίστηκαν με την Απόφαση ΡΑΕ 590/2021, σε εναρμόνιση με τα ισχύοντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρότυπα. Συγκεκριμένα, ο λόγος κόστους οφέλους του έργου της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων προκύπτει 2,82 και άρα μικρότερος του τρία

(3), που αποτελεί το ελάχιστο όριο σύμφωνα με το Εγχειρίδιο για τον χαρακτηρισμό του Έργου ως Μείζονος Σημασίας και τη συνεπακόλουθη χορήγηση πρόσθετης απόδοσης. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 590/2021 και την υποβληθείσα Μελέτη Κόστους-Οφέλους, το έργο της Δ’ Φάσης Διασύνδεσης των Κυκλάδων δεν δύναται να χαρακτηρίζεται ως «Έργο Μείζονος Σημασίας» και συνεπώς δεν δικαιολογείται η έγκριση πρόσθετης απόδοσης. Τέλος, σε συνέχεια της Απόφασης ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 και της επιστολής της Αρχής με το σχετικό 40, υπογραμμίζεται εκ νέου η σημασία της εκπλήρωσης από τον Διαχειριστή της υποχρέωσής του περί τακτικής ενημέρωσης της ΡΑΕ περί της προόδου στα έργα ανάπτυξης διασυνδέσεων ΜΔΝ.

1. Έργα Διασύνδεσης της Κρήτης Στο πλαίσιο αξιολόγησης του ΔΠΑ 2017-2026, όπως επικαιροποιήθηκε με το ΔΠΑ 20182027, η ΡΑΕ ενέκρινε τη διασύνδεση του νησιού σε δύο φάσεις ως εξής:  Φάση Ι: Διασύνδεση ΕΡ 150kV, ικανότητας 2×200MVA (150-180MW), Κρήτη – Πελοπόννησος  Φάση ΙΙ: Διασύνδεση ΣΡ ικανότητας 2×500MW, Κρήτη – Αττική Το έργο της Διασύνδεσης της Κρήτης (Φάση Ι και Φάση ΙΙ) θεωρείται ως κρίσιμης σημασίας για την εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού του νησιού, τη βελτίωση της ποιότητας της ηλεκτροδότησής του, τη μείωση του κόστους παραγωγής σε αυτό και την επακόλουθη μείωση των χρεώσεων με τις οποίες επιβαρύνονται οι καταναλωτές όλης της Επικράτειας μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, καθώς και τη σημαντική ελάφρυνση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης της Κρήτης. Στο πλαίσιο αυτό και με γνώμονα την ταχύτερη δυνατή υλοποίησή του, το συνολικό Έργο της Διασύνδεσης της Κρήτης (Φάση Ι και Φάση ΙΙ) έχει χαρακτηριστεί ως έργο γενικότερης σημασίας για την οικονομία της Χώρας (σχετ. 43), σύμφωνα με Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΦΕΚ Β’ 4450/18.12.2017), μετά από αίτημα του ΑΔΜΗΕ. Η σημασία του εν λόγω έργου για την ασφάλεια εφοδιασμού της Κρήτης για την περίοδο από το 2020 και μετά αναδείχθηκε περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τη Μελέτη Επάρκειας Ισχύος της Κρήτης για την περίοδο 20182030, η οποία υποβλήθηκε από τον ΑΔΜΗΕ με το σχετικό 41, τον Οκτώβριο του
2. Φάση Ι της Διασύνδεσης της Κρήτης - 20 - Η Φάση Ι της Διασύνδεσης της Κρήτης αφορά τη διασύνδεση της δυτικής Κρήτης (Υ/Σ Χανίων Ι) με τη νοτιοανατολική Πελοπόννησο (Υ/Σ Μολάων στη Νεάπολη Λακωνίας). Το έργο ολοκληρώθηκε εντός του 2021 και βρίσκεται σε λειτουργία. Φάση ΙΙ της Διασύνδεσης της Κρήτης Η Φάση ΙΙ της Διασύνδεσης της Κρήτης αφορά τη διασύνδεση της Κρήτης (Κορακιά) με την Αττική (Πάχη Μεγάρων). Μάλιστα, με την Απόφαση της ΡΑΕ 256/2018 (σχετ. 11), το εν λόγω έργο χαρακτηρίστηκε από τη ΡΑΕ ως Έργο Μείζονος Σημασίας κατά τις διατάξεις του άρθρου 229 (πλέον υποενότητα 8.3) του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ και των άρθρων 10 και 11 της υπ’ αριθμ. 340/2014 Απόφασης της ΡΑΕ (σχετ. 77) για τον υπολογισμό του εσόδου του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, δεδομένου του οφέλους που θα αποφέρει στον τελικό καταναλωτή μέσω της μείωσης της επιβάρυνσης από τις ΥΚΩ και της θωράκισης της Κρήτης σε επίπεδο ασφάλειας εφοδιασμού και αξιοπιστίας. Υπενθυμίζεται ότι, έως την επίσημη έκδοση της 4ης λίστας των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (Project of Common Interest-PCI) τον Μάρτιο του 2020 (σχετ. 48), το εν λόγω έργο αποτελούσε τμήμα του PCI της ηλεκτρικής διασύνδεσης Αττικής - Κρήτης - Κύπρου – Ισραήλ με φορέα υλοποίησης τον “Euroasia Interconnector Ltd”. Κατόπιν όμως της απόφασης της Ελληνικής Κυβέρνησης τον Οκτώβριο του 2019 για τη μη υποστήριξη του έργου του “Euroasia Interconnector Ltd” στο πλαίσιο της τελικής επιλογής των έργων που θα συμπεριληφθούν στην 4η λίστα PCI, η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική θα υλοποιηθεί ως εθνικό έργο από τον ΑΔΜΗΕ και συγκεκριμένα μέσω της εταιρείας ειδικού σκοπού «Αριάδνη Interconnection Α.Ε.Ε.Σ.», θυγατρικής του ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα με τις Αποφάσεις της ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 816/2018, 838/2018, 1190/2018 και 150/2019 (σχετ. 44-47). Σημειώνεται ότι, βάσει της Σύμβασης Παραχώρησης (“Concession Agreement”) που θα συναφθεί μεταξύ «ΑΔΜΗΕ Α.Ε.» και «ΑΡΙΑΔΝΗ Α.Ε.Ε.Σ», κατόπιν σχετικής έγκρισης από τη ΡΑΕ, η ΑΡΙΑΔΝΗ πρόκειται να αναλάβει τη χρηματοδότηση και την κατασκευή της διασύνδεσης, σύμφωνα ωστόσο με τον σχεδιασμό και τις κατευθύνσεις του Διαχειριστή, ο οποίος και θα οφείλει να διατηρεί πλήρη έλεγχο επί της εκτέλεσης από τον ανάδοχο των ανατιθέμενων υπηρεσιών. Διευκρινίζεται ότι το αντικείμενο της εν λόγω παραχώρησης δεν περιλαμβάνει την ανάπτυξη της διασύνδεσης, καθότι η ανάπτυξη παγίων του Συστήματος εντάσσεται στον πυρήνα των αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή, η οποία -σύμφωνα με το ενωσιακό πλαίσιοείναι αμεταβίβαστη και ασκείται από πρόσωπο που έχει πιστοποιηθεί ως προς τον διαχωρισμό (“unbundling”). Σημειώνεται ότι σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 611/2021 Απόφαση έγκρισης του ΔΠΑ 20212030, το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του ως άνω έργου είχε τεθεί εντός του Α’ Εξαμήνου του
3. Μάλιστα, το ίδιο χρονοδιάγραμμα αναφέρεται και εντός του υποβληθέντος ΔΠΑ 2022-
4. Ωστόσο, σε μεταγενέστερο χρονικό σημείο και συγκεκριμένα τον Οκτώβριο του 2021, ο ΑΔΜΗΕ γνωστοποίησε στην Αρχή με το σχετ. 51, ότι η υλοποίηση του έργου (σε στάδιο κατασκευής) παρουσιάζει καθυστέρηση ως προς το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, με αποτέλεσμα να παρίσταται ανάγκη επικαιροποίησης του χρονοδιαγράμματος και μετάθεσής του κατά ένα έτος, ήτοι έως τον Ιούνιο του
5. Περαιτέρω, με την εν λόγω επιστολή, ο ΑΔΜΗΕ αιτήθηκε την επικαιροποίηση του προϋπολογιστικού κόστους του έργου κατά 46 εκ. ευρώ, ήτοι από τα 998 εκ. € στα 1044 εκ. €. - 21 - Σχετικά με το ως άνω αίτημα της μετατόπισης του χρονοδιαγράμματος κατά ένα έτος, ο ΑΔΜΗΕ επικαλέστηκε με το σχετ. 51 επιχειρήματα που εδράζονται αφενός στην υγειονομική κρίση και τις αδειοδοτικές καθυστερήσεις φορέων του Κράτους που οφείλονται σε αυτή, και αφετέρου σε ενστάσεις σκοπιμότητας υλοποίησης του έργου από Δήμους της Αττικής και επακόλουθα προσκόμματα στην αδειοδοτική διαδικασία. Ειδικότερα, ο ΑΔΜΗΕ ανέφερε ότι η 1η τροποποίηση (σχετ. 50) της αρχικής ΑΕΠΟ (σχετ. 49) σχετικά με την διαφοροποίηση του βάθους προστασίας των υποβρύχιων καλωδίων, εγκρίθηκε καθυστερημένα στις 26.07.2021, ενώ η 2η τροποποίηση αυτής που αφορά την υπογειοποίηση επιμέρους τμημάτων του έργου επί της Κρήτης εκκρεμούσε ακόμη και παρουσίαζε καθυστέρηση τουλάχιστον 8 μηνών, σύμφωνα τα στοιχεία που παρέθεσε ο ΑΔΜΗΕ στο σχετ.
6. Περαιτέρω, αναφέρθηκαν καθυστερήσεις στην απαλλοτρίωση του γηπέδου και στην πολεοδομική αδειοδότηση της κατασκευής του σταθμού μετατροπής Κουμουνδούρου στην Αττική, εξαιτίας της εξάμηνης αναστολής λειτουργίας των δικαστηρίων από το Νοέμβριο του 2020 έως το Μάιο του 2021, ως συνέπεια της πανδημίας. Όσον αφορά τις ενστάσεις των Δήμων της Αττικής (Ασπροπύργου, Μεγάρων, Ελευσίνας και Μάνδρας), ο ΑΔΜΗΕ ανέφερε ότι αντιμετώπισε ανυπέρβλητα εμπόδια και καθυστερήσεις στην αδειοδότηση και υλοποίηση επιμέρους έργων επί της Αττικής, με αποτέλεσμα να προκρίνει για λόγους αποφυγής μακροχρόνιων δικαστικών διαδικασιών, τη χορήγηση αντισταθμιστικών δαπανών ύψους 7 εκ. € στις ανωτέρω τοπικές κοινωνίες. Σύμφωνα με την επιστολή του Διαχειριστή (σχετ. 51), η εν λόγω πρόταση των αντισταθμιστικών δαπανών έχει γίνει ήδη αποδεκτή από όλους τους εμπλεκόμενους Δήμους, εκτός από αυτόν των Μεγάρων, όπου ακόμα εξετάζεται με ευνοϊκές προϋποθέσεις. Περαιτέρω, σύμφωνα με τον Διαχειριστή, τμήματα του έργου εντός της Περιφέρειας Αττικής αδειοδοτήθηκαν τελικά τον Αύγουστο του 2021 έναντι του Ιανουαρίου του 2021, συνεπώς παρουσιάστηκε καθυστέρηση 7 μηνών. Όσον αφορά το αίτημα αύξησης του προϋπολογισμού του κόστους του έργου κατά 46 εκ. €, ο ΑΔΜΗΕ ενημέρωσε την Αρχή (σχετ. 51) ότι αυτό οφείλεται αφενός στις πρόσθετες δαπάνες ύψους 36 εκ. € που αφορούν σε τροποποιήσεις των συμβάσεων με τους Αναδόχους (19 εκ. € για το καλωδιακό τμήμα και 17 εκ. € για τους σταθμούς μετατροπής), οι οποίες προέκυψαν από την προσαρμογή του έργου στα πορίσματα των μελετών εφαρμογής που εκπονήθηκαν κατά την εκτέλεσή του και αφετέρου στις πρόσθετες δαπάνες συνοδών έργων ύψους 10 εκ. €, τα οποία αφορούν έργα οδοποιίας λόγω υπογειοποιήσεων στο υποέργο της Κρήτης και έργα αποκατάστασης γηπέδων σταθμών μετατροπής. Ως τελευταία κοινοποιηθείσα ενημέρωση προς την Αρχή για το έργο της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, αναφέρεται η επιστολή του ΑΔΜΗΕ προς το Κτηματολογικό Γραφείο Αχαρνών (σχετ. 52), με την οποία ζητείται η καταχώρηση της απόφασης του ΥΠΕΝ για τη συντέλεση της απαλλοτρίωσης που αφορά στο έργο. Σε συνέχεια των ανωτέρω, η προτεινόμενη από τον Διαχειριστή αναθεώρηση του προϋπολογιστικού κόστους του έργου κατά επιπλέον 46 εκ. € αιτιολογείται επαρκώς και, ως εκ τούτου, γίνεται αποδεκτή. Περαιτέρω, η Αρχή κρίνει εν μέρει ως επαρκή την τεκμηρίωση των λόγων της αιτούμενης επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος ολοκλήρωσης του έργου και αποδέχεται τη μετάθεση της ημερομηνίας υλοποίησης κατά ένα εξάμηνο, ήτοι το έργο πρέπει να ολοκληρωθεί εντός του Β’ εξαμήνου του
7. - 22 - Περαιτέρω, όπως αναφέρεται στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 (έγκριση ΔΠΑ 2021-2030), ο καταρχήν χαρακτηρισμός των έργων ως έργων Μείζονος Σημασίας, στη βάση μόνον της γενικής θεώρησης της Αρχής περί της δυνητικής επιλεξιμότητας των έργων διασύνδεσης ΜΔΝ ως έργων Μείζονος Σημασίας, χρήζει να υποστηριχθεί τεχνικά στη βάση στέρεων στοιχείων που τεκμηριώνουν τη σχέση κόστους-οφέλους, σύμφωνα με γενικά παραδεκτή μεθοδολογία. Στο πλαίσιο αυτό, σε εφαρμογή της Απόφασης 611/2021 και κατόπιν επιστολής της Αρχής (σχετ. 27), ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2022 (σχετ. 28) Μελέτη Κόστους-Οφέλους για το εν λόγω έργο, η οποία όμως δεν εκπονήθηκε βάσει του Εγχειριδίου «Οδηγίες σύνταξης Μελετών Κόστους-Οφέλους για έργα που εντάσσονται στο Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ), σύμφωνα με την υποενότητα 8.3 της Επανέκδοσης του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας», που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 590/2021 Απόφαση ΡΑΕ. Συγκεκριμένα, παρά το γεγονός ότι η Αρχή με την επιστολή της (σχετ. 27) αιτήθηκε την υποβολή Μελέτης Κόστους-Οφέλους βάσει της Απόφασης ΡΑΕ 590/2021, η ως άνω υποβληθείσα μελέτη από τον ΑΔΜΗΕ εκπονήθηκε βάσει της μεθοδολογίας της Γενικής Διεύθυνσης Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής (DG Regio) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο πλαίσιο υποβολής Φακέλου Μεγάλου Έργου στις αρμόδιες διευθύνσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αίτημα συγχρηματοδότησης από τα ΕΣΠΑ 2007-2013 και 2014-
8. Σημειώνεται ότι η μεθοδολογία CBA της DG Regio εξετάζει το έργο με γνώμονα τη σκοπιμότητα χρηματοδότησης από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντιθέτως, η μεθοδολογία CBA του Εγχειριδίου ενσωματώνει τις βέλτιστες πρακτικές που ισχύουν σε ενωσιακό επίπεδο υπό το πρίσμα του ενεργειακού δικαίου και – κατά την εξειδίκευση της αρχής της ανταποδοτικότητας, όπως αυτή νοείται και εφαρμόζεται από τη ΡΑΕ – δικαιολογεί την χορήγηση πρόσθετης απόδοσης στον Διαχειριστή κατόπιν του χαρακτηρισμού του Έργου ως Μείζονος Σημασίας. Δηλαδή θεμέλιο του εν λόγω χαρακτηρισμού αποτελεί η τεκμηρίωση της παροχής πολλαπλάσιου οφέλους σε σχέση με το κόστος του έργου. Αναφορικά με το ζήτημα της πρόσθετης απόδοσης, κατόπιν επισκόπησης των στοιχείων, που υπέβαλε ο Διαχειριστής με την μη δόκιμη μεθοδολογία της DG Regio και αναγωγής τους βάσει της ορθής μεθοδολογίας του Εγχειριδίου, ο λόγος κόστους – οφέλους ανέρχεται σε τρία

(3). Ως εκ τούτου, λαμβάνοντας υπόψη και τον προϋπολογισμό του έργου (προφανώς μεγαλύτερο του ελάχιστου ορίου των 500 εκ. €), προκύπτει ότι πληρούνται τα σωρευτικά κριτήρια για τον χαρακτηρισμό του έργου ως «Έργου Μείζονος Σημασίας», σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 590/2021. Συνεπώς, δικαιολογείται η έγκριση πρόσθετης απόδοσης (premium WACC). Δεδομένου ότι δεν τεκμηριώνεται από παραδεκτή μεθοδολογία λόγος κόστους – οφέλους μεγαλύτερος του τρία

(3), που αποτελεί και το «κατώφλι» - κατώτατο όριο για την έγκριση πρόσθετης απόδοσης, η εν λόγω απόδοση ορίζεται αντιστοίχως στο ελάχιστο επίπεδο του 1 %. Τέλος, σε συνέχεια της Απόφασης ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 και της επιστολής της Αρχής με το σχετικό 40, υπογραμμίζεται εκ νέου η σημασία της εκπλήρωσης από τον Διαχειριστή της υποχρέωσής του περί τακτικής ενημέρωσης της ΡΑΕ περί της προόδου της Φάσης ΙΙ της Διασύνδεσης της Κρήτης. Έργα Ενίσχυσης του Συστήματος της Κρήτης Η Αρχή, με την Απόφαση 611/2021, έκρινε ότι το εγκεκριμένο υποέργο της νέας διπλής Γ.Μ. 150 kV Χανιά-Δαμάστα (ανήκει στην ομάδα έργων 19.4) με - 23 - προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης το Β’ εξάμηνο του 2025, χρήζει περαιτέρω ανάλυσης και τεκμηρίωσης της συσχέτισής του με την πλήρη αξιοποίηση της ικανότητας μεταφοράς της διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης, δεδομένου ότι ο χρονοπρογραμματισμός του παρουσιάζει μεγάλη υστέρηση ως προς τον ορίζοντα ολοκλήρωσης της διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης. Στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ΔΠΑ 2022-2031, η Αρχή, με επιστολή της (σχετ. 18), επανήλθε για το εν λόγω ζήτημα προς τον Διαχειριστή, αιτούμενη τη σχετική τεκμηρίωση. Δεδομένου ότι η εν λόγω τεκμηρίωση δεν υποβλήθηκε εμπροθέσμως προκειμένου να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της παρούσας Απόφασης, το εν λόγω θέμα θα αξιολογηθεί στο πλαίσιο του ΔΠΑ 2023-2032 υπό την προϋπόθεση υποβολής της αναγκαίας τεκμηρίωσης. 3. Έργα επέκτασης του Συστήματος 400kV στην Πελοπόννησο Το εν λόγω έργο περιλαμβάνει τις κάτωθι δύο ομάδες έργων:  Διασύνδεση του ΚΥΤ Μεγαλόπολης με εναέρια Γ.Μ 400 kV διπλού κυκλώματος (υπογειοποίηση διαμέσου της Πάτρας και υποβρύχιο καλώδιο μέσω ΡίουΑντιρρίου) με τη Γ.Μ 400 kV ΚΥΤ Διστόμου – ΚΥΤ Αχελώου (Δυτικός Διάδρομος επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο)  Διασύνδεση του νέου υπό κατασκευή ΚΥΤ Κορίνθου με εναέριες Γ.Μ 400 kV διπλού κυκλώματος τόσο με το ΚΥΤ Μεγαλόπολης όσο και με το ΚΥΤ Κουμουνδούρου (Ανατολικός Διάδρομος επέκτασης των 400kV στην Πελοπόννησο). Δυτικός διάδρομος επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο Στην υπ’ αριθμ. 611/2021 Απόφαση ΡΑΕ περί έγκρισης του ΔΠΑ 2021-2030, η Αρχή είχε καλέσει τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει άμεσα συγκεκριμένη πρόταση για τη διευθέτηση της εκκρεμότητας κατασκευής δύο πυλώνων της εναέριας γραμμής 400 kV ΚΥΤ Μεγαλόπολης – Σύστημα ή και εναλλακτικό σχεδιασμό της όδευσης, εξαντλώντας κάθε δυνατότητα που του παρέχει το κείμενο πλαίσιο ως προς την υλοποίηση υποδομών γενικής ωφέλειας, με στόχο την ταχύτερη ολοκλήρωση του έργου της διασύνδεσης της πλευράς 400 kV του ΚΥΤ Μεγαλόπολης με τη Γ.Μ. 400 kV ΚΥΤ Διστόμου - ΚΥΤ Αχελώου στο σύνολό της, δεδομένης της κεφαλαιώδους σημασίας του για την ασφάλεια του Συστήματος της Πελοποννήσου, την απορρόφηση ενέργειας ΑΠΕ και την εν γένει ασφάλεια και ευστάθεια του ΕΣΜΗΕ. Υπενθυμίζεται ότι η ως άνω εκκρεμότητα οφείλεται στις θέσεις εγκατάστασης των δύο πυλώνων, οι οποίοι, σύμφωνα με την Ιερά Μονή Αγίων Θεοδώρων Καλαβρύτων (βρίσκεται σε κοντινή απόσταση 370 μ. και 500 μ. από τους πυλώνες), πρόκειται να προκαλέσουν αισθητική βλάβη στο πολιτιστικό και φυσικό περιβάλλον της. Όπως αναφέρεται αναλυτικά στην Απόφαση ΡΑΕ 611/2021, η ΡΑΕ, δεδομένων των σημαντικών προβλημάτων που παρατηρήθηκαν στην Αγορά Εξισορρόπησης κατά την πρώτη περίοδο της λειτουργίας του Μοντέλου Στόχου (Νοέμβριος 2020), λόγω της μη έγκαιρης ολοκλήρωσης του Δυτικού Διαδρόμου 400 kV στην Πελοπόννησο, και κατόπιν της όψιμης ενημέρωσής της (σχετ. 55, 56), με την Απόφασή της υπ’ αριθμ. 71/2021 (σχετ. 57) τον Ιανουάριο του 2021, κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ σε έγγραφη ακρόαση προκειμένου να παρασχεθούν οι αναγκαίες εξηγήσεις και διευκρινίσεις σε σχέση με την πρόοδο του έργου του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο (σχετ. 58). Εν συνεχεία, η Αρχή, αφού εξέτασε τη βασιμότητα των ισχυρισμών της - 24 - ΑΔΜΗΕ Α.Ε. (σχετ. 59), εξέδωσε τον Απρίλιο του 2021, την υπ’ αρ. 345/2021 Απόφασή της (σχετ. 60). Σημειώνεται ότι, με το υποβληθέν ΔΠΑ 2022-2031, ο ΑΔΜΗΕ επικαλείται την από 04.03.2021 απόφαση του Πρωτοδικείου Καλαβρύτων (Διαδικασία Ασφαλιστικών Μέτρων), με την οποία επήλθε παύση των εργασιών για την διέλευση των δύο πυλώνων της εναέριας Γ.Μ. 400 kV κατόπιν αίτησης της Ιεράς Μονής Αγίων Θεοδώρων. Σε συνέχεια των ανωτέρω και σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη επίσημη ενημέρωση της Αρχής τον Δεκέμβριο του 2021, ο ΑΔΜΗΕ, ανταποκρινόμενος (σχετ. 62) σε αίτημα της Αρχής (σχετ. 61) σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης του Δυτικού Διαδρόμου επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο, σημείωσε ότι στις 27.4.2021 η Ιερά Μονή κατέθεσε αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καλαβρύτων εις βάρος του ΑΔΜΗΕ για το ανωτέρω ζήτημα των δύο

(2)πυλώνων και περαιτέρω ότι για τη συζήτησή της έχει προσδιορισθεί πρώτη δικάσιμος για τις 15.12.2021. Αναφορικά με τη διερεύνηση εναλλακτικής όδευσης των πυλώνων, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει καταρχάς ότι απέρριψε τις εναλλακτικές λύσεις που προτάθηκαν από τη Μονή, καθώς κατά την άποψή του δεν λαμβάνονταν υπόψη ορισμένοι τεχνικοί περιορισμοί και κανόνες. Παράλληλα, ο Διαχειριστής σημειώνει ότι, βάσει των αποτελεσμάτων της μελέτης του, προσήκει η αποξήλωση πέντε

(5)εγκατεστημένων πυλώνων και η κατασκευή επτά

(7)νέων σε διαφορετικές θέσεις από την (αρχική) προβλεπόμενη όδευση. Εν συνεχεία, και σχετικά με την πρόοδο υλοποίησης του έργου της ως άνω εναλλακτικής όδευσης, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει στο σχετ. 62, ότι εντός του 2021 υποβλήθηκαν προς το ΥΠΕΝ αντίγραφα της τροποποιημένης Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, ώστε να αποσταλούν από την αδειοδοτούσα αρχή στους εμπλεκόμενους φορείς για τις εκ του νόμου απαιτούμενες γνωμοδοτήσεις τους. Σημειώνεται ότι αναλόγως της ανταπόκρισης των αρμόδιων αδειοδοτικών φορέων και της υλοποίησης των απαιτούμενων απαλλοτριώσεων, σύμφωνα με την εκτίμηση του Διαχειριστή, η ολοκλήρωση των κατασκευαστικών εργασιών της εναλλακτικής όδευσης με τους επτά

(7)νέους πυλώνες, θα λάβει χώρα τον Σεπτέμβριο του 2022, με μεγάλη πιθανότητα επέκτασης του χρονοδιαγράμματος έως και τον Ιούλιο του 2023, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά. Βάσει των ανωτέρω, προκύπτει το συμπέρασμα ότι προωθείται αδειοδοτικά η ανωτέρω εναλλακτική όδευση, βάσει του σχεδίου που εισηγήθηκε ο ΑΔΜΗΕ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαχειριστής οφείλει να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την τήρηση του νέου προτεινόμενου χρονοδιαγράμματος, με στόχο την ταχύτερη ολοκλήρωση του έργου του Δυτικού Διαδρόμου. Περαιτέρω, οφείλει να ενημερώνει σε μηνιαία βάση την Αρχή για την πρόοδο υλοποίησης της εναλλακτικής όδευσης. Ανατολικός διάδρομος επέκτασης των 400 kV στην Πελοπόννησο Η Αρχή, με την υπ’ αριθμ. 611/2021 Απόφαση έγκρισης του ΔΠΑ 2021-2030, κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ να εντείνει την προσπάθειά του για την επίσπευση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης της Γ.Μ 400 kV μεταξύ του ΚΥΤ Κορίνθου και του ΚΥΤ Κουμουνδούρου κατά ένα έτος, με στόχο την ολοκλήρωση του συνολικού έργου του Ανατολικού Διαδρόμου εντός του Β’ εξαμήνου του 2023, δηλαδή ταυτόχρονα με το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ανακατασκευής του ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Σημειώνεται ότι το έργο του Ανατολικού Διαδρόμου περιλαμβάνει και τις προγενέστερες σε χρονοπρογραμματισμό - 25 - υλοποιήσεις του ΚΥΤ Κορίνθου και της Γ.Μ 400 kV μεταξύ του ΚΥΤ Κορίνθου και του ΚΥΤ Μεγαλόπολης, η κατασκευή των οποίων βρίσκεται σε εξέλιξη. Ο ΑΔΜΗΕ, στο υποβληθέν ΔΠΑ 2022-2031, δεν έχει αιτιολογήσει επαρκώς την ανάγκη επιμήκυνσης του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του εν λόγω έργου της Γ.Μ 400 kV μεταξύ του ΚΥΤ Κορίνθου και του ΚΥΤ Κουμουνδούρου έως το τέλος του έτους

1. Ως εκ τούτου, ο ΑΔΜΗΕ καλείται να αναλάβει τις αναγκαίες ενέργειες, ώστε να τηρήσει το ήδη ορισθέν ορόσημο ώστε η νέα Γ.Μ. μεταξύ του ΚΥΤ Κορίνθου και του ΚΥΤ Κουμουνδούρου να έχει υλοποιηθεί έως το τέλος του Β’ εξαμήνου του 2023, δεδομένου ότι τότε προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί και η ανακατασκευή του σχετιζόμενου με το έργο ΚΥΤ Κουμουνδούρου. Σημειώνεται ότι ο ΑΔΜΗΕ, τον Μάρτιο του 2019, είχε ενημερώσει την Αρχή (σχετ. 63) ότι έχει ήδη προβεί σε αίτημα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ώστε να χαρακτηριστεί το έργο Μεγαλόπολη-Αττική ως έργο γενικότερης σημασίας για την οικονομία της χώρας με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και απαλλοτριώσεων.
2. Έργο ανακατασκευής του ΚΥΤ Κουμουνδούρου Το εν λόγω έργο εντάχθηκε στο ΔΠΑ 2019-2028, το οποίο εγκρίθηκε με την Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 1097/2019, και αφορούσε την ανακατασκευή της πλευράς 400 kV, με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου να ορίζεται εντός του Β’ εξαμήνου του
3. Το έργο κρίθηκε απαραίτητο προκειμένου να αντικατασταθούν όλοι οι διακόπτες (πεπαλαιωμένος εξοπλισμός) των Αυτομετασχηματιστών (ΑΜΣ) του ΚΥΤ και να βελτιωθεί η αξιοπιστία τροφοδότησης της πλευράς των 400 kV. Τελικώς, αποφασίστηκε η συνολική αντικατάσταση της πλευράς 400 kV του ΚΥΤ με νέα κατασκευή GIS 400 kV, στην οποία θα ενσωματωθούν και οι πύλες για τα έργα της διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης και του Ανατολικού Διαδρόμου 400 kV στην Πελοπόννησο. Στο εγκεκριμένο ΔΠΑ 2021-2030 (Απόφαση ΡΑΕ 611/2021), προβλέφθηκε η επέκταση του έργου με τη συνολική αντικατάσταση και της πλευράς 150 kV με νέα κατασκευή GIS 150 kV. Η εν λόγω επέκταση κρίθηκε σκόπιμη για την ομαλή συνεργασία του νέου εξοπλισμού 400 kV με την πλευρά των 150 kV του ΚΥΤ, για την εξασφάλιση οικονομιών κλίμακας και για τον ταυτοχρονισμό των εργασιών. Ο ΑΔΜΗΕ, στο πλαίσιο της εισήγησής του για το ΔΠΑ 2022-2031 εισηγείται τη μετάθεση του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του συνολικού έργου κατά ένα εξάμηνο, ήτοι για το Α’ εξάμηνο του 2024, χωρίς να τεκμηριώνει τους λόγους της ανωτέρω χρονικής απόκλισης. Παράλληλα αναφέρει ότι η σταδιακή μεταγωγή από το υφιστάμενο στο νέο KYT GIS θα ξεκινήσει εντός του Α’ εξαμήνου του 2023 για την υποστήριξη της διασύνδεσης Αττικής-Κρήτης. Όπως αναφέρεται και στο διατακτικό της Απόφασης 611/2021, με την οποία εγκρίθηκε το ΔΠΑ 2021-2030, δεδομένου ότι, αφενός το εν λόγω έργο της πλήρους ανακατασκευής του ΚΥΤ Κουμουνδούρου έχει συμβασιοποιηθεί με προβλεπόμενη ημερομηνία παράδοσης τον Σεπτέμβριο του 2023, αφετέρου δεν τεκμηριώθηκε κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο η σκοπιμότητα παράτασης, κρίνεται εύλογο να μην τροποποιηθεί το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου, οπότε η υλοποίησή του προσδιορίζεται κατά το Β’ εξάμηνο του
4. - 26 -
5. Έργο ενίσχυσης τροφοδότησης των Β. Σποράδων και της Ανατολικής Μαγνησίας Το έργο αυτό αφορά στην ενίσχυση της αξιοπιστίας τροφοδότησης των Β. Σποράδων μέσω της διασύνδεσης της Σκιάθου με το Σύστημα των 150 kV. Περιλαμβάνει την κατασκευή ενός νέου Υ/Σ GIS στη Σκιάθο πλησίον του αιγιαλού και τη σύνδεσή του με τον Υ/Σ Μαντουδίου στην Εύβοια μέσω ενός υποβρύχιου καλωδίου μήκους περίπου 30 km. Επιπλέον απαιτείται αναβάθμιση υφιστάμενης εναέριας Γ.Μ. καθώς και νέα εναέρια Γ.Μ. 150 kV από τον Υ/Σ Μαντουδίου έως το σημείο προσαιγιάλωσης στην Εύβοια. Λαμβάνοντας υπόψη τις μη-αιτιολογημένες καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί ως προς την πρόοδο υλοποίησης του Υ/Σ Σκιάθου και σε απαλλοτριώσεις τμημάτων του έργου, στην υπ’ αριθμ. 611/2021 Απόφαση έγκρισης του ΔΠΑ 2021-2030, η Αρχή, με γνώμονα την ασφάλεια εφοδιασμού των Β. Σποράδων και την τήρηση του κριτηρίου Ν-1, είχε καλέσει τον ΑΔΜΗΕ να προβεί σε κάθε αναγκαία ενέργεια με στόχο την ολοκλήρωση του έργου το αργότερο εντός του Α’ εξαμήνου του
7. Έργο διασύνδεσης των νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου με το ΕΣΜΗΕ Η διασύνδεση των νήσων του Βορειοανατολικού περιλαμβάνει τις διασυνδέσεις του ΕΣΜΗΕ με τη Λήμνο μέσω του ΚΥΤ Ν. Σάντας και της Σκύρου μέσω του ΚΥ Αλιβερίου, καθώς και τις διασυνδέσεις Λήμνου – Λέσβου, Λέσβου – Χίου, Χίου – Σάμου, Σάμου – Κω και Λέσβου - Σκύρου. Περαιτέρω, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 785/2019 (σχετ. 34), στο συνολικό έργο περιλαμβάνονται και οι διασυνδέσεις νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου (Ικαρία και Αγαθονήσι) στη Μέση Τάση (ΜΤ), ο προγραμματισμός και υλοποίηση των οποίων υπάγεται στην αρμοδιότητα του ΔΕΔΔΗΕ. Το εν λόγω έργο εγκρίθηκε βάσει της αναλυτικής τεχνικής και οικονομικής τεκμηρίωσης που περιλαμβάνεται στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 611/2021 (έγκριση ΔΠΑ 2021-2030), λαμβάνοντας υπόψη τα σχετικά 19, 20, 31, 32, 33, 34, 36 και
8. Το έργο βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο μελετών και σύμφωνα με το ΔΠΑ 2022-2031 προβλέπεται να ολοκληρωθεί στο Β’ εξάμηνο του 2029, όπως δηλαδή ορίστηκε στην Απόφαση 611/
9. Σε εφαρμογή της Απόφασης 611/2021 και κατόπιν επιστολής της Αρχής (σχετ. 27), ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2022 (σχετ. 28) Μελέτη Κόστους-Οφέλους για το εν λόγω έργο, η οποία εκπονήθηκε σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Αρχής, ήτοι σύμφωνα με την Απόφαση της ΡΑΕ 590/2021 (σχετ. 79). Από τα αποτελέσματα και την αξιολόγηση της υποβληθείσας Μελέτης Κόστους-Οφέλους για το έργο της διασύνδεσης των νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου, προκύπτει ότι το εν λόγω έργο αναμένεται να αποφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στον τελικό καταναλωτή, καθώς πρόκειται να συμβάλει στη μείωση της επιβάρυνσης από τις ΥΚΩ κατά περίπου 1,65 δις € σε βάθος 25ετίας, ενώ επιπλέον θα προκύψει και πρόσθετο κοινωνικό/περιβαλλοντικό όφελος λόγω της μείωσης των εκπομπών CO
10. Όπως προκύπτει από τη Μελέτη Κόστους – Οφέλους του ΑΔΜΗΕ, το έργο παρουσιάζει λόγο κόστους-οφέλους ίσο με 2,1, δηλαδή κατώτερο του τρία

(3)που αποτελεί το ελάχιστο όριο για την πλήρωση του πρώτου εκ των δύο

(2)σωρευτικών κριτηρίων για τον χαρακτηρισμό ενός έργου ως «Έργου Μείζονος Σημασίας», σύμφωνα με το Εγχειρίδιο (Απόφαση ΡΑΕ 590/2021). Περαιτέρω, το έργο της διασύνδεσης των νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου έχει προϋπολογισμό περίπου 887 εκ. € (λαμβάνοντας υπόψη και τα έργα αρμοδιότητας του ΔΕΔΔΗΕ επί των διασυνδεόμενων νησιών στην ΥΤ). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ - 27 - 590/2021 και την υποβληθείσα Μελέτη Κόστους-Οφέλους, το έργο της διασύνδεσης των νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου δεν δύναται να χαρακτηριστεί ως «Έργο Μείζονος Σημασίας», ώστε να του χορηγηθεί πρόσθετη απόδοση, όπως προβλέπεται στην Απόφαση ΡΑΕ 495/2021 (σχετ. 78).

1. Έργα Αποθήκευσης Σχετικά με το Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) αντλησιοταμίευσης (hydro-pumped storage) στην Αμφιλοχία συνολικής ισχύος 680 MW και χωρητικότητας 3.97 GWh, το οποίο προωθείται από τον φορέα υλοποίησης «TΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ», σημειώνεται ότι έλαβε χώρα τροποποίηση της ΑΕΠΟ στις 9.04.2021 και ο ορίζοντας υλοποίησής του προσδιορίζεται για το
2. Το εν λόγω έργο έχει επίσης συμπεριληφθεί στη 5η λίστα PCI (έργο 3.24) και στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E.
3. Έργα Διεθνών Διασυνδέσεων Το έργο της δεύτερης διασύνδεσης Ελλάδας – Βουλγαρίας (νέα εναέρια Γ.Μ. 400 kV μεταξύ του ΚΥΤ Νέας Σάντας και του Υ/Σ Maritsa East, μήκους περίπου 151 km), περιλαμβάνεται στην 4η λίστα PCI (Κανονισμός ΕΚ 2020/389) και έχει συμπεριληφθεί στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση Διακοινοτικού Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης (TYNDP – Ten Year Network Development Plan) 2022 του ENTSO-E. Από τον Αύγουστο του 2021 έως και σήμερα οι δύο Διαχειριστές Ελλάδας και Βουλγαρίας έχουν προβεί από κοινού, ως οφείλουν, σε υποβολή του 6ου και 7ου εξαμηνιαίου δελτίου προόδου του έργου (σχετ. 65, 66). Η εν λόγω υποχρέωση αναφέρεται στη συμφωνία διασυνοριακού επιμερισμού του κόστους (Απόφαση CBCA), η οποία συνήφθη μεταξύ των Εθνικών Ρυθμιστικών Αρχών της Ελλάδας και της Βουλγαρίας τον Αύγουστο του 2018 (σχετ. 64). Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη ενημέρωση των δύο Διαχειριστών με το σχετ. 66, η κατασκευή του έργου (εναέρια Γ.Μ. μήκους 121 km περίπου) που βρίσκεται στην επικράτεια της Βουλγαρίας, επισπεύστηκε κατά ένα έτος (ως προς την προβλεπόμενη ημερομηνία εντός του CBCA) και τελικά ολοκληρώθηκε τον Νοέμβριο του
4. Περαιτέρω, αναφορικά με το τμήμα του έργου που βρίσκεται στην Ελληνική επικράτεια (εναέρια Γ.Μ. μήκους 30 km περίπου) και σύμφωνα το 7ο εξαμηνιαίο δελτίο προόδου, η διαγωνιστική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη και επομένως η υλοποίηση του εν λόγω έργου προβλέπεται για το τέλος του 4ο τριμήνου του
5. Συνεπώς, παρουσιάζεται μια χρονική καθυστέρηση ως προς την αναγραφόμενη ημερομηνία στο ΔΠΑ 2022-2031 (Α’ εξάμηνο του 2022). Λαμβάνοντας υπόψη και τα οριζόμενα στο CBCA (ολοκλήρωση ελληνικού τμήματος έργου στις αρχές Οκτωβρίου του 2022), παρατηρείται μια μικρή χρονική υστέρηση 2-3 μηνών ως προς το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα σχετικά με την ολοκλήρωση του έργου στην Ελληνική επικράτεια. Ως εκ τούτου, ο Διαχειριστής καλείται να αναλάβει κάθε αναγκαία ενέργεια με στόχο την ολοκλήρωση του έργου το αργότερο εντός του Β’ εξαμήνου του
6. Το Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της διασύνδεσης μεταξύ Κρήτης (Κορακιά) – Κύπρου (Κοφίνου), αποτελεί τμήμα του EuroAsia Interconnector και σημειώνεται ότι βάσει της από 23.4.2021 Κοινής Απόφασης των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου («JOINT DECISION OF THE HELLENIC REGULATORY AUTHORITY FOR ENERGY (RAE) AND THE CYPRUS ENERGY REGULATORY AUTHORITY (CERA) WITH REGARDS TO CLARIFICATIONS AND UPDATES RELATED TO THE CROSS-BORDER COST ALLOCATION - 28 - AGREEMENT, OF 10 OCTOBER 2017, FOLLOWING THE COMMISSION DELEGATED REGULATION (EU) 2020/389»), η οποία προσαρτάται στην υπ’ αρ. 384/2021 Απόφαση ΡΑΕ «Σχετικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή της υπ’ αρ. 847/2017 Απόφασης ΡΑΕ «Διασυνοριακός Επιμερισμός κόστους του Έργου Κοινού Ενδιαφέροντος “EUROASIA Interconnector” (Ευρασιατικός διασυνδετήριος αγωγός)» μεταξύ της Ελλάδας και της Κύπρου», κατόπιν της επικαιροποίησης του Ενωσιακού Καταλόγου Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος με τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό 2020/389», το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης έχει προσδιορισθεί για τον Ιούνιο του
7. Με την εν λόγω Κοινή Απόφαση (σχετ. 42) επικαιροποιήθηκαν και τα τεχνικά στοιχεία του έργου, με μείζονα αλλαγή να εντοπίζεται στον καθορισμό της τάσης του HVDC συνδέσμου στα 500 kV. Το εν λόγω έργο έχει επίσης συμπεριληφθεί στη 5η λίστα PCI (υπό 3.10 στο cluster «Priority Corridor North-South Electricity Interconnections in Central Eastern and South Europe / "NSI East Electricity"») και στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E. Γ
8. Αξιολόγηση νέων προτεινόμενων Έργων
9. Νέο έργο Διασύνδεσης των Δωδεκανήσων με το ΕΣΜΗΕ (ομάδα έργων 20.3) Επειδή, σύμφωνα με το σκεπτικό που περιλαμβάνεται στην Απόφαση 611/2021, δεν κατέστη δυνατή η περαιτέρω αξιολόγηση και έγκριση του έργου της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων στο πλαίσιο του ΔΠΑ 2021-2030, λόγω της ουσιώδους απόκλισης ύψους 500-600 εκ. € του προϋπολογιστικού CAPEX του έργου που υποβλήθηκε από τον Διαχειριστή (σχετ. 13) σε σχέση με τις παραμέτρους σχεδιασμού κι έγκρισης και τα αντίστοιχα κόστη, που περιλαμβάνονται στο Πόρισμα (σχετ. 23) της «Επιτροπής Εξέτασης Οικονομικότητας του τρόπου ηλεκτροδότησης των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών για την εφαρμογή της Απόφασης 2014/536/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» (σχετ. 19) και την Απόφαση ΡΑΕ 785/2019 (σχετ. 34). Επειδή, η εν λόγω σημαντική απόκλιση της τάξης των 500-600 εκ. € στο προϋπολογιστικό CAPEX του έργου της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων ανάγεται, κατά τον ΑΔΜΗΕ (σχετ. 37), σε μηχανιστικά σφάλματα υπολογισμών του Πορίσματος της Επιτροπής και στη μη συμπερίληψη του κόστους της διασύνδεσης Κω – Ρόδου στην ανωτέρω Απόφαση της ΡΑΕ. Επειδή, ωστόσο, ο Διαχειριστής, ο οποίος συμμετείχε και στην Επιτροπή, ουδέποτε αμφισβήτησε τους σχετικούς υπολογισμούς που περιλαμβάνονται στο Πόρισμα ούτε και προσέβαλε τη σχετική απόφαση ΡΑΕ. Επειδή, στο εγκεκριμένο ΔΠΑ 2021-2030 (σχετ. 13) και στο υποβληθέν ΔΠΑ 2022-2031 (σχετ. 15) ο τεχνικός σχεδιασμός και το προϋπολογιστικό κόστος της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων συμπίπτουν. Επειδή, λαμβάνοντας υπόψη το ανωτέρω ζήτημα, η Αρχή έκρινε απαραίτητο να διενεργηθεί εκ νέου ο αναλυτικός υπολογισμός του προϋπολογιστικού CAPEX της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Επιτροπής και τα προβλεπόμενα στην Απόφαση ΡΑΕ 785/2019, προκειμένου να είναι εφικτή η ορθή οικονομική σύγκριση (σε όρους CAPEX) με τον σχετικό σχεδιασμό του Διαχειριστή, όπως αυτός περιλαμβάνεται στα ΔΠΑ περιόδων 2021-2030 και 2022-
10. Στο πλαίσιο αυτό, η Αρχή έκρινε ότι η άρση της - 29 - ανωτέρω ασυμφωνίας και η επίλυση του ζητήματος, προκειμένου για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης του έργου της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων στο πλαίσιο του ΔΠΑ 2022-2031, θα επέλθει κατόπιν επικαιροποίησης των συμπερασμάτων του Πορίσματος της Επιτροπής (σχετ. 23), βάσει τεχνικών παραμέτρων (πχ. κόστη εξοπλισμού, καλωδίων κτλ.) και παραδοχών τιμών αγοράς (τιμές φυσικού αερίου, CO2 και εκκαθάρισης αγοράς) της Επιτροπής, λαμβάνοντας υπόψη τις ισχύουσες τιμές των σχετικών παραδοχών των τιμών αγοράς. Επειδή, η ΡΑΕ, με την Απόφασή της 770/2021 (σχετ. 38), ανέθεσε σε εξειδικευμένο Σύμβουλο εγνωσμένου κύρους το έργο της επικαιροποίησης των συμπερασμάτων του Πορίσματος της Επιτροπής για την εξέταση της οικονομικότητας διασύνδεσης των Δωδεκανήσων. Επειδή, ο Σύμβουλος υπέβαλε στη ΡΑΕ τον Νοέμβριο του 2021 πλήρως τεκμηριωμένη και αναλυτική μελέτη (σχετ. 39). Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτής υφίσταται σημαντική απόκλιση μεταξύ του προϋπολογιστικού CAPEX του έργου, όπως υποβλήθηκε με το ΔΠΑ 2022-2031, και του αντίστοιχου CAPEX βάσει του Πορίσματος της Επιτροπής και της Απόφασης της ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 785/
11. Συγκεκριμένα: Προϋπολογιστικό CAPEX διασύνδεσης των Δωδεκανήσων στην Υψηλή Τάση (ΥΤ) ΑΠΟΦ. ΡΑΕ 785/2019 (εκ. €) Εισήγηση ΑΔΜΗΕ στο ΔΠΑ 20222031 (εκ. €) Επικαιροποιημένο Πόρισμα Επιτροπής (Σύμβουλος ΡΑΕ) (εκ. €) HVDC Αττική ή Κόρινθος – Κως 7301 – 8102 9903 9164 Κως – Κάλυμνος – – 395 Κως – Ρόδος –6 3707 294 Ρόδος – Κάρπαθος 160 1008 157 ΣΥΝΟΛΙΚΟ CAPEX 890 – 970 1460 1406
12. Το εύρος κόστους 730-810 εκ. € λαμβάνει υπόψη διαφορετικές προδιαγραφές του έργου: επιλογή ΚΥΤ Αττικής ή Κορίνθου και προσδιορισμός ισχύος 350 ή 450 MW του HVDC συστήματος αντίστοιχα. Η επιλογή του ΚΥΤ Αττικής και ισχύος 350 MW του HVDC συστήματος αντιστοιχεί σε κόστος 845 εκ. € και όχι σε 730 εκ. € (σφάλμα υπολογισμών στο Πόρισμα Δωδεκανήσων στη σελ. 80 του σχετ. 23).
13. Η επιλογή του ΚΥΤ Κορίνθου και ισχύος 450 MW του HVDC συστήματος αντιστοιχεί σε κόστος 916 εκ. € και όχι σε 810 εκ. € (σφάλμα υπολογισμών στο Πόρισμα Δωδεκανήσων στη σελ. 82 του σχετ. 23).
14. Κατόπιν του τελικού σχεδιασμού του έργου, προκρίνεται διασύνδεση HVDC με σημείο σύνδεσης στο ΕΣΜΗΕ το ΚΥΤ Κορίνθου. Το εν λόγω κόστος ανέρχεται σε 990 εκ. € (συμπεριλαμβανομένου του κόστους των ηλεκτροδίων γείωσης σε Κω και Κόρινθο).
15. Κόστος διασύνδεσης HVDC με σημείο σύνδεσης στο ΕΣΜΗΕ το ΚΥΤ Κορίνθου και ισχύ 450 MW.
16. Η διασύνδεση Κω – Καλύμνου στην ΥΤ προβλέπεται στο Πόρισμα της Επιτροπής και κατ’ επέκταση στη μελέτη του Συμβούλου. Επειδή ωστόσο η Κάλυμνος είναι ήδη διασυνδεδεμένη με την Κω μέσω 4 καλωδίων Μέσης Τάσης (ΜΤ) και δεν κρίθηκε εν - 30 - τέλει σκόπιμη η αναβάθμιση της διασύνδεσης σε ΥΤ, το σχετικό κόστος (της αναβάθμισης) δεν συμπεριλαμβάνεται στην Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 785/2019 και στο ΔΠΑ 2022-
18. Αν και η Επιτροπή και η Απόφαση ΡΑΕ 785/2019 προβλέπουν την ανάπτυξη διασύνδεσης Κω – Ρόδου, το κόστος αυτής δεν συμπεριλήφθηκε στους σχετικούς υπολογισμούς.
19. Η αύξηση στο κόστος (294 σε σχέση με 370 εκ. €) ανάγεται στο ότι, κατά τον τελικό σχεδιασμό του έργου από τον ΑΔΜΗΕ, αφενός προκρίθηκε η διασύνδεση μέσω καλωδίων μεγαλύτερης ισχύος για την κάλυψη της ζήτησης σε βάθος 25 ετών, αφετέρου κρίθηκε αναγκαία – κατόπιν αναλυτικότερης διερεύνησης της γεωμορφολογίας – η αύξηση της υποβρύχιας όδευσης κατά 10 km και η συμπερίληψη υπόγειας όδευσης 14.5 km επί των νησιών.
20. Η αύξηση στο κόστος (157 σε σχέση με 100 εκ. €) ανάγεται στο ότι, κατά τον τελικό σχεδιασμό, κρίθηκε από τον ΑΔΜΗΕ ως οικονομικότερη εναλλακτική (σε βάθος 25 ετών) που διασφαλίζει στον ίδιο βαθμό τον εφοδιασμό των Νήσων και την ευστάθεια του Συστήματος η κατασκευή ενός καλωδίου και η διατήρηση του ΑΣΠ Καρπάθου σε ψυχρή εφεδρεία. Σημειώνεται ότι το Πόρισμα της Επιτροπής προέβλεπε την πόντιση δύο καλωδίων. Επειδή, σύμφωνα με την επισκόπηση του κόστους της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, βάσει των στοιχείων που καταγράφονται και στον ανωτέρω πίνακα, το προϋπολογιστικό CAPEX της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων που εισηγείται ο Διαχειριστής στο πλαίσιο του ΔΠΑ 2022-2031 (1460 εκ. €) προκύπτει κατά 54 εκ. € υψηλότερο από αυτό της Επιτροπής (1406 εκ. €), λαμβανομένης υπόψη της ανασύστασης των σχετικών παραμέτρων και παραδοχών, κατόπιν ορθού υπολογισμού τους, σύμφωνα με τη μελέτη του Συμβούλου. Επειδή, η εν λόγω αύξηση του CAPEX προσδιορίζεται σε 3.8 % και η σχετική ποσοστιαία διαφοροποίηση κρίνεται εύλογη, λαμβάνοντας υπόψη τις μεταβολές ως προς τον τελικό σχεδιασμό, οι οποίες κρίνονται αποδεκτές (βλ. τον ανωτέρω πίνακα). Περαιτέρω, στο αναλυτικό τεχνικο-οικονομικό υπόμνημα που υπέβαλε ο ΑΔΜΗΕ για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων (σχετ. 37), αναφέρονται και κόστη τα οποία δεν έχουν συμπεριληφθεί στο Πόρισμα της Επιτροπής και ως εκ τούτου δεν έχουν εξεταστεί από τον Σύμβουλο στο πλαίσιο της επικαιροποιημένης ανάλυσης (πχ. κόστος εγκατάστασης ηλεκτροδίων γείωσης και κόστος έργων επέκτασης υφιστάμενων Υ/Σ). Οι τροποποιήσεις αυτές οφείλονται, κατά τον ΑΔΜΗΕ, στην ολοκλήρωση αναλυτικότερης διερεύνησης των θαλάσσιων διαδρομών των υποβρύχιων καλωδίων και της καταλληλότερης χωροθέτησης των Υ/Σ επί των νησιών. Επειδή, επιπλέον, στο πλαίσιο της επικαιροποιημένης ανάλυσης του Συμβούλου και προκειμένου για την επαλήθευση των συμπερασμάτων ως προς την οικονομικότητα του προκρινόμενου μοντέλου ηλεκτροδότησης των Δωδεκανήσων, κρίθηκε αναγκαίο να αξιολογηθούν συγκριτικά οι εναλλακτικές της αυτόνομης λειτουργίας με φυσικό αέριο και της διασυνδεδεμένης λειτουργίας με το ΕΣΜΗΕ, για τη χρονική περίοδο 2025-
21. Διευκρινίζεται σχετικώς ότι τόσο το Πόρισμα της Επιτροπής όσο και η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ (ΔΠΑ 20222031) προκρίνουν την εναλλακτική της διασυνδεδεμένης λειτουργίας. Επειδή, δεδομένης της μεγάλης μεταβλητότητας που παρουσιάζουν τους τελευταίους μήνες οι παράμετροι της τιμής του Φυσικού Αερίου (ΦΑ), του CO2 και της εκκαθάρισης αγοράς - 31 - (ΤΕΑ), επικαιροποιήθηκαν στη μελέτη του Συμβούλου οι αντίστοιχες μεσοσταθμικές παράμετροι (Τιμή ΦΑ=30.5 €/MWhth, Τιμή CO2=25 €/tn, ΤΕΑ=74.5 €/MWh) που ελήφθησαν υπόψη από την Επιτροπή και από τη ΡΑΕ (Απόφαση 785/2019). Επειδή, από την παραμετρική ανάλυση και τη διενέργεια σεναρίων με παραμέτρους τις μεσοσταθμικές τιμές ΦΑ, CO2 και ΤΕΑ (βλ. κάτωθι πίνακα) και εκτιμώντας μια συσχέτιση μεταξύ TEA-ΦΑ και CO2-ΦΑ βασισμένη σε μέσες μηνιαίες τιμές του χρονικού διαστήματος Νοεμβρίου 2020 – Οκτωβρίου 2021, προέκυψε από τη μελέτη του Συμβούλου ότι η λύση της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων με το ΕΣΜΗΕ αποτελεί σχεδόν πάντοτε τον οικονομικά (σε όρους καθαρής παρούσας αξίας) αποδοτικότερο τρόπο ηλεκτροδότησης των εν λόγω νησιών για την περίοδο 2025-2050, έναντι της ηλεκτροδότησης μέσω του ΦΑ. Παραμετρική Ανάλυση Οικονομικότητας ηλεκτροδότησης Δωδεκανήσων Τιμή ΦΑ (€/MWth) Τιμή CO2 (€/tn) Παρούσα Αξία κόστους ηλεκτροδότησης (εκ. €) TEA (€/MWh) Διασυνδεδεμένη Λειτουργία (πρόταση ΑΔΜΗΕ στο ΔΠΑ 2022-2031) Αυτόνομη Λειτουργία με ΦΑ Σενάριο 1 60 65 143 3613 3767 Σενάριο 2 80 77 178 4091 4512 Σενάριο 3 40 43 108 3135 3023 Επειδή, από την επισκόπηση του ανωτέρω πίνακα προκύπτει ότι η ηλεκτροδότηση των Δωδεκανήσων με ΦΑ προκύπτει οικονομικότερη σε όρους παρούσας αξίας μόνο για τα σενάρια στα οποία η τιμή του ΦΑ βρίσκεται κάτω από 40 €/MWhth και ταυτόχρονα η ΤΕΑ διατηρείται πάνω από 108 €/MWh. Επειδή, όπως τεκμηριώνεται στη μελέτη του Συμβούλου, ο ως άνω συνδυασμός τιμών κρίνεται απίθανος στον χρονικό ορίζοντα 2025-2050, διότι η αναμενόμενη μεγάλη αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ στα Δωδεκάνησα μέσω της διασύνδεσης θα έχει σημαντικά θετική επίδραση στην ΤΕΑ μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, λόγω της μείωσης συμμετοχής του ΦΑ από το μίγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο ηπειρωτικό σύστημα. Σημειώνεται ότι στο Πόρισμα της Επιτροπής όπως και στη μελέτη του Συμβούλου, θεωρήθηκε ότι η υφιστάμενη εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ αυξάνεται σε βάθος χρόνου κατά το ίδιο ποσοστό όπως και η αιχμή φορτίου των εξεταζόμενων νησιών, συνεπώς η επίδραση των ΑΠΕ σε βάθος χρόνου εκτιμάται ως μη αξιοσημείωτη. Επειδή, η διαστασιολόγηση από τον ΑΔΜΗΕ των απαιτούμενων καλωδιώσεων και υποσταθμών που υποβλήθηκαν στο ΔΠΑ 2022-2031, έλαβε υπόψη μεγαλύτερη μελλοντική ζήτηση τόσο σε ισχύ όσο και ενέργεια για όλα τα Δωδεκάνησα (+10% για Κω-Κάλυμνο και +30% για Ρόδο) από τη ζήτηση που θεωρήθηκε στο Πόρισμα της Επιτροπής και αργότερα στη μελέτη του Συμβούλου. Η εν λόγω θεώρηση του ΑΔΜΗΕ βασίστηκε σε ιστορικά στοιχεία και πρόσφατες εκτιμήσεις του ΔΕΔΔΗΕ (Ι-283502/15.06.2020). Επομένως, από την άποψη των απαιτούμενων επενδύσεων και του κόστους ηλεκτροδότησης, η σύγκριση της οικονομικότητας μεταξύ της ηλεκτροδότησης μέσω ΦΑ και μέσω της διασύνδεσης με το ΕΣΜΗΕ δεν είναι πρόσφορη καθώς λαμβάνονται υπόψη ουσιωδώς διαφορετικά δεδομένα ως προς τη ζήτηση. - 32 - Επειδή, ως εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων εντός του ΔΠΑ 2022-2031 αναφέρεται το Β’ εξάμηνο του
22. Επειδή, το ανωτέρω εκτιμώμενο χρονοδιάγραμμα είναι σε συμφωνία με την Απόφαση ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 785/2019, με την οποία ορίστηκε η ολοκλήρωση κατά μέγιστο το έτος
23. Επειδή, η διασύνδεση των Δωδεκανήσων περιλαμβάνεται στο εγκεκριμένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), (σχετ. 8). Επειδή, βάσει των ανωτέρω επικαιροποιημένων στοιχείων κόστους και της τεχνικής τεκμηρίωσης (σχετ. 19, 20, 23, 29, 30, 34 και 37) που περιλαμβάνεται στην Απόφαση ΡΑΕ 611/2021 (έγκριση ΔΠΑ 2021-2030), επιβεβαιώνεται ως ορθή, οικονομικότερη και αποδοτικότερη προσέγγιση η διασύνδεση των Δωδεκανήσων με το ΕΣΜΗΕ και εγκρίνεται ο τεχνικός σχεδιασμός και το προϋπολογιστικό κόστος του συνολικού έργου, όπως έχει υποβληθεί στο ΔΠΑ 2022-
24. Επειδή, σε εφαρμογή της Απόφασης ΡΑΕ 611/2021 και κατόπιν επιστολής της Αρχής (σχετ. 27), ο ΑΔΜΗΕ υπέβαλε τον Ιανουάριο του 2022 (σχετ. 28) Μελέτη ΚόστουςΟφέλους για το εν λόγω έργο, η οποία εκπονήθηκε σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Αρχής, ήτοι σύμφωνα με την Απόφαση της ΡΑΕ 590/2021

(79). Από τα αποτελέσματα της υποβληθείσας Μελέτης Κόστους-Οφέλους για το έργο της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων, προκύπτει ότι το εν λόγω έργο αναμένεται να αποφέρει σημαντικό οικονομικό όφελος στον τελικό καταναλωτή, καθώς πρόκειται να συμβάλει στη μείωση της επιβάρυνσης από τις ΥΚΩ κατά περίπου 2,8 δις. € σε βάθος 25ετίας, ενώ επιπλέον θα προκύψει και πρόσθετο κοινωνικό/περιβαλλοντικό όφελος λόγω της μείωσης των εκπομπών CO2. Όπως προκύπτει από τη Μελέτη Κόστους – Οφέλους του ΑΔΜΗΕ, το έργο παρουσιάζει λόγο κόστους-οφέλους ίσο με 2,17, δηλαδή κατώτερο του τρία

(3)που αποτελεί το ελάχιστο όριο για την πλήρωση του πρώτου εκ των δύο

(2)σωρευτικών κριτηρίων για τον χαρακτηρισμό ενός έργου ως «Έργου Μείζονος Σημασίας», σύμφωνα με το Εγχειρίδιο (Απόφαση ΡΑΕ 590/2021). Περαιτέρω, το έργο της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων έχει προϋπολογισμό περίπου 1560 εκ. € (λαμβάνοντας υπόψη και τα έργα αρμοδιότητας του ΔΕΔΔΗΕ επί των διασυνδεόμενων νησιών στην ΥΤ). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 590/2021 και την υποβληθείσα Μελέτη ΚόστουςΟφέλους, το έργο της διασύνδεσης των Δωδεκανήσων δεν δύναται να χαρακτηριστεί ως «Έργο Μείζονος Σημασίας», ώστε να του χορηγηθεί πρόσθετη απόδοση, όπως προβλέπεται στην Απόφαση ΡΑΕ 495/2021 (σχετ. 78).

1. Νέα έργα εγκατάστασης δικτύου οπτικών ινών για τον τηλε-έλεγχο και την τηλε-εποπτεία του συστήματος (ομάδα έργων 17.10) Επειδή, σύμφωνα με την Απόφαση 611/2021 τα προτεινόμενα νέα μη εγκεκριμένα σε προηγούμενα ΔΠΑ έργα εγκατάστασης δικτύου οπτικών ινών που περιλαμβάνονται στην ομάδα έργων 17.10 δεν εγκρίθηκαν, λόγω της εκκρεμότητας της υποβολής και έγκρισης των κανόνων λογιστικού διαχωρισμού που θα διέπουν την άσκηση μη – ρυθμιζόμενης δραστηριότητας του Διαχειριστή και, συγκεκριμένα, την εμπορική εκμετάλλευση παγίων του Συστήματος Μεταφοράς μέσω της θυγατρικής εταιρείας του «GRID TELECOM M.A.E.». Επειδή, εκκρεμεί η υποβολή από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ προς έγκριση από τη ΡΑΕ επικαιροποιημένης εισήγησης των Κανόνων Λογιστικού Διαχωρισμού του ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα - 33 - με τις υπ’ αριθμ. Ο-83354/20.07.2020 και Ο-85461/18.12.2020 επιστολές της ΡΑΕ, και ως εκ τούτου δεν είναι προσώρας εφικτό να διακριθεί το ποσοστό του επενδυτικού κόστους των εν λόγω έργων που αφορά αποκλειστικά στην άσκηση των αρμοδιοτήτων του Διαχειριστή που συνδέονται με τον τηλε-έλεγχο και την τηλε-εποπτεία του Συστήματος (ρυθμιζόμενη δραστηριότητα) σε σχέση με τη μη-ρυθμιζόμενη δραστηριότητα της εκμετάλλευσης των εν λόγω παγίων για εμπορικούς σκοπούς, μέσω της μίσθωσης των οπτικών ινών στη θυγατρική εταιρεία του ΑΔΜΗΕ «GRID TELECOM» ή σε άλλους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους. Επειδή, ως προς τα νέα έργα που προτείνονται στο ΔΠΑ 2022-2031 και αφορούν στην αντικατάσταση εναέριου κοινού αγωγού προστασίας με αγωγό OPGW σε Γ.Μ. του Συστήματος, κρίνεται σκόπιμο και λόγω του υψηλού τους κόστους (άνω των 30 εκ. €) να εξεταστούν στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ΔΠΑ 2023-2032 και υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν θεσπιστεί οι Κανόνες Λογιστικού Διαχωρισμού του ΑΔΜΗΕ. Επειδή, σε περίπτωση έγκρισης ενός μέρους ή του συνόλου των ως άνω νέων έργων οπτικών ινών στο ΔΠΑ 2023-2032 ή σε μεταγενέστερο, θα ακολουθηθούν αυστηρά οι κανόνες που θέτει η νέα μεθοδολογία για το Έσοδο του ΑΔΜΗΕ, βάσει του άρθ. 3 παρ. 3, της Απόφασης ΡΑΕ 495/2021 (σχετ. 78).
2. Νέο έργο της Ενίσχυσης του Συστήματος 400 kV στην Εύβοια Επειδή, σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 611/2021, το νέο έργο της ενίσχυσης του Συστήματος 400 kV στην Εύβοια που αφορά στην παραλλαγή διπλού υπόγειου καλωδιακού τμήματος της γραμμής ΚΥΤ Λάρυμνας – ΚΥΤ Αλιβερίου δεν εγκρίθηκε λόγω μη προσκόμισης επαρκούς πληροφόρησης, ανάλυσης και τεκμηρίωσης. Ειδικότερα, με την Απόφαση 611/2021 ζητήθηκε από τον Διαχειριστή η υποβολή των στοιχείων της φόρτισης της εν λόγω Γ.Μ. τα τελευταία δύο έτη, των βλαβών που έχει υποστεί το εν λόγω καλωδιακό τμήμα της Γ.Μ., καθώς και περαιτέρω τεκμηρίωση της άμεσης αναγκαιότητας υλοποίησης του έργου. Επειδή, στο πλαίσιο της αξιολόγησης του ΔΠΑ 2022-2031, η Αρχή με επιστολή της (σχετ. 18) επανήλθε για το εν λόγω ζήτημα προς τον Διαχειριστή, αιτούμενη τα ανωτέρω στοιχεία και τη σχετική τεκμηρίωση. Επειδή, ο Διαχειριστής υπέβαλε εμπροθέσμως τα ανωτέρω στοιχεία και τεκμηρίωση περί της σκοπιμότητας του εν λόγω έργου προϋπολογισμού 12 εκ. €. Ειδικότερα, ο Διαχειριστής απέστειλε τα ζητούμενα ιστορικά στοιχεία φόρτισης της εν λόγω Γ.Μ. παραθέτοντας αναλυτικά το ιστορικό βλαβών του καλωδιακού τμήματος της Γ.Μ. κατά τα τελευταία 2 έτη, καθώς και τις σχετικές ενέργειες αποκατάστασης στις οποίες προέβη προκειμένου η Γ.Μ. να βρίσκεται και πάλι σε κανονική λειτουργία από τις 19.12.
3. Αναλυτικότερα, δεδομένων των εκτεταμένων παραμορφώσεων του υφιστάμενου καλωδιακού τμήματος της Γ.Μ. και της αυξημένης επικινδυνότητας εμφάνισης νέων βλαβών, ο Διαχειριστής προκρίνει ως βέλτιστη λύση αξιοπιστίας της συνολικής Γ.Μ. την παραλλαγή του καλωδιακού τμήματος της εν λόγω Γ.Μ. Στο πλαίσιο αυτό, ο Διαχειριστής ανέδειξε τη σημασία της εν λόγω Γ.Μ., αφενός για την αξιόπιστη σύνδεση της Εύβοιας με το Ηπειρωτικό Σύστημα, αφετέρου για τη διατήρηση της μεταφορικής ικανότητας του ΕΣΜΗΕ από το Βόρειο Σύστημα προς την Αττική. Σε συνέχεια των ανωτέρω δεδομένων και των διευκρινίσεων του Διαχειριστή, αναδείχθηκε με επάρκεια η - 34 - σκοπιμότητα υλοποίησης του νέου έργου της ενίσχυσης του Συστήματος 400 kV στην Εύβοια που εισηγείται ο ΑΔΜΗΕ, το οποίο και εγκρίνεται.
4. Νέα έργα αντιστάθμισης και αναβάθμισης ευστάθειας και ελέγχου ΕΣΜΗΕ (εντός της νέας ομάδας έργων 22.1) Επειδή, στην εν λόγω νέα ομάδα έργων περιλαμβάνονται τα κάτωθι νέα έργα αντιστάθμισης και αναβάθμισης της ευστάθειας και ελέγχου του ΕΣΜΗΕ που αφορούν στην εγκατάσταση κατάλληλου εξοπλισμού σε ΚΥΤ και Υ/Σ για την αντιμετώπιση των υψηλών τάσεων που παρουσιάζονται στο ΕΣΜΗΕ, σε συνθήκες υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ.  Νέες αυτεπαγωγές αντιστάθμισης σε ΚΥΤ και Υ/Σ του ΕΣΜΗΕ  Αντικατάσταση παλαιών Συστημάτων Αλλαγής αυτομετασχηματιστές (ΑΜΣ) του Συστήματος Τάσης Υπό Φορτίο σε  Αναβάθμιση πληροφοριακών συστημάτων στο Εθνικό Κέντρο Ελέγχου Ενέργειας (Κρυονέρι) για την εποπτεία και τον έλεγχο της λειτουργίας των μονάδων ΑΠΕ σε συνθήκες υψηλής διείσδυσης  Δύο

(2)νέα συστήματα δυναμικής αντιστάθμισης (SVC/STATCOM) στην πλευρά 150 kV του ΚΥΤ Αράχθου και στον Υ/Σ Άστρους (ή σε άλλο κοντινό Υ/Σ) Επειδή, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της Αρχής, η ΔΕΗ με το σχετ. 17 διατύπωσε την άποψη ότι επιπρόσθετα της εγκατάστασης στατών συστημάτων αντιστάθμισης προκειμένου για την επίλυση των ζητημάτων υψηλών τάσεων σε τοπικά σημεία του ΕΣΜΗΕ, όπως εισηγείται ο Διαχειριστής, θεωρείται απαραίτητη και η διερεύνηση εγκατάστασης σύγχρονων πυκνωτών. Σημειώνεται ότι σε προγενέστερο της διαβούλευσης χρονικό σημείο, η ΔΕΗ έχει υποβάλει προς τη ΡΑΕ συγκεκριμένη πρόταση μετατροπής των γεννητριών ΙΙΙ και ΙV του ΑΗΣ Καρδιάς σε σύγχρονους πυκνωτές (σχετ. 74), στηριζόμενη σε επιχειρήματα οικονομικότητας και ταχύτητας υλοποίησης. Επειδή, βάσει των προβλεπόμενων στο άρθρο 40 παρ. 4, 5 και 7 της Οδηγίας 2019/944, ο Διαχειριστής του Συστήματος, κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, προμηθεύεται τις επικουρικές υπηρεσίες μη σχετικές με τη συχνότητα που είναι αναγκαίες για το σύστημά του σύμφωνα με διαφανείς, αμερόληπτες και βασιζόμενες στην αγορά διαδικασίες, εκτός εάν η ρυθμιστική αρχή έχει εκτιμήσει ότι η βασιζόμενη στην αγορά παροχή επικουρικών υπηρεσιών μη σχετικών με τη συχνότητα δεν είναι οικονομικά αποδοτική και έχει χορηγήσει παρέκκλιση. Σύμφωνα ωστόσο με το τελευταίο εδάφιο της ανωτέρω διάταξης της Οδηγίας, η υποχρέωση προμήθειας δεν εφαρμόζεται σε πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου, όπως εν προκειμένω θεωρούνται τα στατά συστήματα αντιστάθμισης, όχι όμως και η μετατροπή των γεννητριών ΙΙΙ και ΙV του ΑΗΣ Καρδιάς σε σύγχρονους πυκνωτές. Επομένως, με γνώμονα τη διασφάλιση της ασφαλούς και αξιόπιστης λειτουργίας του ΕΣΜΗΕ σε βραχυχρόνιο ορίζοντα, προκειμένου για την αντιμετώπιση των υψηλών τάσεων που παρουσιάζονται σε ΚΥΤ και Υ/Σ του Συστήματος σε συνθήκες υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ, κρίνεται σκόπιμο να εγκριθούν άμεσα τα νέα έργα αντιστάθμισης που περιλαμβάνονται εντός της νέας ομάδας έργων 22.1 του ΔΠΑ 2022-2031. 5. Νέα έργα πιλοτικών σταθμών αποθήκευσης (εντός της νέας ομάδας έργων 22.1) - 35 - Επειδή, στην εν λόγω νέα ομάδα έργων περιλαμβάνεται η υλοποίηση δύο

(2)νέων πιλοτικών σταθμών αποθήκευσης συσσωρευτών στον Υ/Σ Θήβας (20MW/1h) και στον Υ/Σ Νάξου (710MW/4h), ως πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία του Συστήματος κατά τον Διαχειριστή. Η εν λόγω πρόταση για τα έργα αυτά έχει παρουσιαστεί αναλυτικά από τον ΑΔΜΗΕ με το σχετ. 75, όπου τεκμηριώνεται η επιλογή της χωροθέτησης και της δυναμικότητας των εν λόγω σταθμών. Ειδικότερα, στην εν λόγω πρόταση παρουσιάζεται η διερεύνηση εγκατάστασης πιλοτικού σταθμού συσσωρευτών στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, με σκοπό την αναβάθμιση της μεταφορικής ικανότητας του κορεσμένου Συστήματος τοπικά, ώστε να δοθεί περιθώριο περαιτέρω συνδέσεων μονάδων ΑΠΕ. Δεύτερον, παρουσιάζεται η διερεύνηση σκοπιμότητας εγκατάστασης πιλοτικού σταθμού συσσωρευτών σε διασυνδεδεμένο νησί των Κυκλάδων με σκοπό την κάλυψη τμήματος των αναγκών εφεδρείας σε καταστάσεις έκτακτων αναγκών. Σύμφωνα με τον Διαχειριστή, προβλέπεται η συντονισμένη λειτουργία των δύο σταθμών, ώστε το συνολικό έργο να έχει κατά το δυνατό ουδέτερο αποτέλεσμα ως προς την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 2 στοιχείο 51 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 944/2019: « 51) πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου: στοιχεία δικτύου που έχουν ενσωματωθεί στο σύστημα μεταφοράς ή διανομής, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων αποθήκευσης, και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνον για τον σκοπό της διασφάλισης της ασφαλούς και αξιόπιστης λειτουργίας του συστήματος μεταφοράς ή διανομής και όχι για εξισορρόπηση ή διαχείριση συμφόρησης·». Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 54 παρ. 1 και 2 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 944/2019: «…

1. Οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς δεν έχουν στην ιδιοκτησία τους, αναπτύσσουν, διαχειρίζονται ή λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας.
2. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, τα κράτη μέλη δύνανται να επιτρέπουν στους διαχειριστές συστημάτων διανομής να έχουν στην ιδιοκτησία τους, να αναπτύσσουν, να διαχειρίζονται ή να λειτουργούν εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας οι οποίες αποτελούν πλήρως ενσωματωμένα στοιχεία δικτύου εφόσον η ρυθμιστική αρχή έχει δώσει την έγκρισή της ή εάν πληρούνται όλες οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) τα άλλα μέρη, έπειτα από ανοικτή και διαφανή και χωρίς διακρίσεις διαδικασία πρόσκλησης υποβολής προσφορών, που υπόκειται σε επανεξέταση από την εθνική ρυθμιστική αρχή, δεν έχουν αποκτήσει το δικαίωμα για ιδιοκτησία, ανάπτυξη, έλεγχο, διαχείριση ή λειτουργία παρόμοιων εγκαταστάσεων ή δεν μπορούσαν να παράσχουν τις εν λόγω υπηρεσίες με εύλογο κόστος και εγκαίρως· β) οι εν λόγω εγκαταστάσεις ή επικουρικές υπηρεσίες μη σχετικών με τη συχνότητα είναι απαραίτητες, προκειμένου οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς να τηρούν τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της παρούσας οδηγίας για την αποτελεσματική, αξιόπιστη και ασφαλή λειτουργία του συστήματος μεταφοράς, και δε χρησιμοποιούνται για την αγορά ή την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας· και γ) η ρυθμιστική αρχή έχει αξιολογήσει την αναγκαιότητα αυτής της παρέκκλισης, έχει προβεί σε εκ των προτέρων εξέταση της εφαρμοσιμότητας διαδικασίας υποβολής προσφορών, συμπεριλαμβανομένων των προϋποθέσεων της εν λόγω διαδικασίας υποβολής προσφορών, και έχει παράσχει την έγκρισή της…». Επειδή, βάσει των ανωτέρω και δεδομένου ότι το σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο είναι υπό διαμόρφωση, τα νέα πιλοτικά έργα των σταθμών αποθήκευσης που περιλαμβάνονται εντός της νέας ομάδας έργων 22.1 του ΔΠΑ 2022-2031, κρίνεται σκόπιμο να αξιολογηθούν σε επόμενα ΔΠΑ, κατόπιν εναρμόνισης του ελληνικού πλαισίου με τα οριζόμενα στο άρθρο 54 - 36 - της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 944/2019 και λαμβάνοντας υπόψη το μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον της αγοράς όπως αποτυπώνεται από την αδειοδότηση αποθηκευτικών σταθμών καθώς και την πορεία υλοποίησης αυτών.
3. Νέα έργα υποδομών αποθήκευσης υποβρύχιων καλωδίων (νέα ομάδα έργων 22.5) Επειδή, στο πλαίσιο των έργων διασυνδέσεων των ΜΔΝ που προβλέπονται στο ΔΠΑ 20222031, η εν λόγω νέα ομάδα έργων αφορά τη δημιουργία υποδομών αποθήκευσης πλησίον παραθαλάσσιας περιοχής με προβλήτα, για την αποθήκευση όλων των ανταλλακτικών των υποβρυχίων καλωδίων. Επειδή, με επιστολή της Αρχής (σχετ. 18) ζητήθηκε ο επιμερισμός του προϋπολογιστικού κόστους της νέας ομάδας έργων 22.5 που ισούται με 10 εκ. €, στα επιμέρους έργα που αναφέρονται εντός του ΔΠΑ 2022-2031 και συγκεκριμένα στην υλοποίηση του αποθηκευτικού χώρου, στα έργα πολιτικού μηχανικού, φωτισμού, συστημάτων ασφαλείας και εξοπλισμού περιέλιξης καλωδίων. Επειδή, ο Διαχειριστής υπέβαλε εμπροθέσμως τα ανωτέρω ζητούμενα στοιχεία κόστους, τα οποία αναδεικνύουν με επάρκεια και εμπεριστατωμένο τρόπο τη σκοπιμότητα υλοποίησης του εν λόγω έργου, η Αρχή αξιολογεί θετικά το προτεινόμενο νέο έργο υποδομών αποθήκευσης υποβρυχίων καλωδίων, το οποίο και εγκρίνεται.
4. Νέα έργα Τεχνολογίας Πληροφορίας και Επικοινωνιών (νέα ομάδα έργων 22.6) Επειδή, στην εν λόγω νέα ομάδα έργων που αφορά στην ενίσχυση, την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό των πληροφοριακών συστημάτων του ΕΣΜΗΕ περιλαμβάνονται τα επιμέρους έργα υλοποίησης νέων τηλεπικοινωνιακών δικτύων, ενίσχυσης κυβερνοασφάλειας, προμήθειας επιχειρησιακού πληροφοριακού συστήματος, αναβάθμισης κέντρων δεδομένων, ανάπτυξης συστήματος διαχείρισης παγίων APMS και ανάπτυξης συστήματος υποστήριξης υπηρεσιών πληροφορικής. Επειδή, με επιστολή της Αρχής (σχετ. 18) ζητήθηκε ο επιμερισμός κόστους του συνολικού προϋπολογιστικού κόστους της νέας ομάδας έργων 22.6 που ισούται με 33.5 εκ. €, σε κάθε επιμέρους έργο. Επειδή, ο Διαχειριστής υπέβαλε εμπροθέσμως τα ανωτέρω ζητούμενα στοιχεία περί του προϋπολογιστικού κόστους κάθε επιμέρους έργου, από τα οποία προκύπτει με επάρκεια η σκοπιμότητα της υλοποίησής τους, το σύνολο των νέων έργων τεχνολογίας πληροφορίας και επικοινωνιών εγκρίνεται.
5. Προτεινόμενα νέα έργα Διεθνών Διασυνδέσεων και Αποθήκευσης 8.1 Προτεινόμενα νέα έργα Διαχειριστή ΕΣΜΗΕ (ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) Τονίζεται ότι όλα τα κάτωθι έργα διεθνών διασυνδέσεων της παρούσας ενότητας θα εξεταστούν προς έγκριση και ένταξη στο ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ, υπό την προϋπόθεση υποβολής μελέτης-κόστους οφέλους, σύμφωνα με την Απόφαση της ΡΑΕ 590/2021 (σχετ. 79), καθότι συνιστούν «Σημαντικά Έργα Μεταφοράς» κατά το εδάφιο (Γ) της παρ. 1 της υποενότητας - 37 - 8.3 του ΚΔΣ. Σημειώνεται ότι ως «Σημαντικά Έργα Μεταφοράς» νοούνται αυτά που πληρούν τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω κριτήρια: (α) Έργα που αφορούν σε Διασύνδεση/σεις της χώρας με γειτονικές χώρες, (β) Έργα που αφορούν σε Διασύνδεση/σεις συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) με το ΕΣΜΗΕ και (γ) Έργα των οποίων ο προϋπολογισμός υπερβαίνει τα € 50 εκατ. Τα εν λόγω Σημαντικά Έργα Μεταφοράς, δύνανται να χαρακτηρισθούν περαιτέρω ως Έργα Μείζονος Σημασίας, εφόσον πληρούν τα σωρευτικά κριτήρια που ορίζει το Εγχειρίδιο.  Αναβάθμιση διασύνδεσης Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας Η αναφορά του εν λόγω προτεινόμενου υπό θεώρηση (under consideration) έργου συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά στο ΔΠΑ 2018-
6. Το έργο αφορά στην αναβάθμιση της μεταφορικής ικανότητας της υφιστάμενης εναέριας Γ.Μ. 400kV Μελίτη-Bitola και η αναγκαιότητά του προέκυψε από τα αποτελέσματα των μελετών για τη διερεύνηση των αναγκών της ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφοράς, στο πλαίσιο του TYNDP 2018 του ENTSO-E. Το εν λόγω έργο έχει συμπεριληφθεί στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E, με ορίζοντα υλοποίησης το έτος
7. Όπως αναφέρεται εντός του ΔΠΑ 2022-2031, η σκοπιμότητα υλοποίησης της εν λόγω διασύνδεσης θα εξεταστεί στο επόμενο διάστημα σε κοινή ομάδα εργασίας των δύο Διαχειριστών.  Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Ιταλίας Η αναφορά του εν λόγω προτεινόμενου υπό θεώρηση (under consideration) έργου συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά στο ΔΠΑ 2021-
8. Η αναγκαιότητα του έργου προέκυψε από τα αποτελέσματα των μελετών για τη διερεύνηση των αναγκών της ενίσχυσης του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφοράς. Μάλιστα, το έργο έχει συμπεριληφθεί ως νέο έργο στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E, με ορίζοντα υλοποίησης το έτος
9. Σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στο ΔΠΑ 20222031 και την πλέον πρόσφατη ενημέρωση της ΡΑΕ από τον ΑΔΜΗΕ με το σχετ. 67, τον Νοέμβριο του 2020 συγκροτήθηκε ομάδα εργασίας μεταξύ των δύο αρμόδιων Διαχειριστών ΑΔΜΗΕ και TERNA με σκοπό την εκπόνηση μελετών και εν συνεχεία τον Μάιο του 2021 υπεγράφη συμφωνία μεταξύ τους με αντικείμενο την εκπόνηση Μελέτης Σκοπιμότητας. Στο πλαίσιο της μελέτης αυτής, διερευνάται η δυνατότητα αξιοποίησης υποδομών της υφιστάμενης διασύνδεσης ΣΡ Ελλάδας – Ιταλίας για την υλοποίηση δεύτερου πόλου για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας κατά 500 MW, ενώ παράλληλα εξετάζονται εναλλακτικές οδεύσεις και τεχνικές λύσεις για την αύξηση της μεταφορικής ικανότητας κατά 1000 MW.  Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Τουρκίας Η αναφορά του εν λόγω προτεινόμενου υπό θεώρηση (under consideration) έργου συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά στο ΔΠΑ 2021-
10. Το έργο αποτελεί τμήμα του έργου «EAST BALKAN CORRIDOR», το οποίο έχει συμπεριληφθεί στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E, με ορίζοντα υλοποίησης το έτος
11. Το ως άνω ευρύτερο έργο αποτελείται από μία νέα διασυνδετική Γ.Μ. 400 kV Ελλάδας – Τουρκίας και μία νέα διασυνδετική Γ.Μ. 400 kV Βουλγαρίας – Τουρκίας και προέκυψε ως αποτέλεσμα της διερεύνησης μιας κοινής ομάδας εργασίας μεταξύ των τριών Διαχειριστών, με σκοπό τη διερεύνηση εναλλακτικών σεναρίων για την ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό και το Τουρκικό Σύστημα. Σημειώνεται ότι τα αποτελέσματα της - 38 - αξιολόγησης του TYNDP 2020 του ENTSO-E, επιβεβαίωσαν την ανάγκη αύξησης της μεταφορικής ικανότητας ανάμεσα στις εν λόγω χώρες.  Δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας – Αλβανίας Η αναφορά του εν λόγω προτεινόμενου υπό θεώρηση (under consideration) έργου συμπεριλήφθηκε για πρώτη φορά στο ΔΠΑ 2021-
12. Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο υποβληθέν ΔΠΑ 2022-2031, στο πλαίσιο συνεργασίας των δύο Διαχειριστών, η οποία ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2020 και βρίσκεται σε προκαταρκτικό στάδιο, εξετάζεται η σχεδίαση μίας νέας διασυνδετικής γραμμής στο επίπεδο 400 kV, μεταξύ του νοτίου συστήματος μεταφοράς της Αλβανίας και κατάλληλου ΚΥΤ στο Ελληνικό σύστημα. 8.2 Προτεινόμενα νέα έργα «Τρίτων Φορέων Υλοποίησης» στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση διακοινοτικού ΔΠΑ (TYNDP) 2022 του ENTSO-E Στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E, περιλαμβάνονται τα κάτωθι υπό θεώρηση (σε προκαταρκτικό στάδιο) και υπό αδειοδότηση έργα, τα οποία έχουν προταθεί από «Τρίτους Φορείς Υλοποίησης» και αφορούν σε διεθνείς διασυνδέσεις (GREGY Interconnector, GAP, Euroafrica), σε διασυνδέσεις ΜΔΝ (Southern Aegean Interconnector) και σε έργα αποθήκευσης προϋπολογισμού άνω των 50 εκ. € (Σταθμός αποθήκευσης με συσσωρευτές στην Πτολεμαΐδα). Τονίζεται ότι όλα τα κάτωθι έργα διασυνδέσεων και αποθήκευσης της παρούσας ενότητας θα εξεταστούν προς έγκριση και ένταξη στο ΕΣΜΗΕ, υπό την προϋπόθεση υποβολής μελέτης-κόστους οφέλους με ευθύνη των «Τρίτων Φορέων Υλοποίησης», σύμφωνα με την Απόφαση της ΡΑΕ 590/2021 (σχετ. 79). Η υποχρέωση εκπόνησης μελέτης κόστους – οφέλους επιβάλλεται στα εν λόγω έργα καθότι συνιστούν «Σημαντικά Έργα Μεταφοράς» κατά το εδάφιο (Γ) της παρ. 1 της υποενότητας 8.3 του ΚΔΣ. Σημειώνεται ότι ως «Σημαντικά Έργα Μεταφοράς» νοούνται αυτά που πληρούν τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω κριτήρια: (α) Έργα που αφορούν σε Διασύνδεση/σεις της χώρας με γειτονικές χώρες, (β) Έργα που αφορούν σε Διασύνδεση/σεις συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) με το ΕΣΜΗΕ και (γ) Έργα των οποίων ο προϋπολογισμός υπερβαίνει τα € 50 εκατ. Τα εν λόγω Σημαντικά Έργα Μεταφοράς, δύνανται να χαρακτηρισθούν περαιτέρω ως Έργα Μείζονος Σημασίας, εφόσον πληρούν τα σωρευτικά κριτήρια που ορίζει το Εγχειρίδιο.  GREGY Interconnector Το εν λόγω υπό θεώρηση έργο αφορά μια HVDC διασύνδεσης ισχύος 3 GW μεταξύ Ελλάδας (Αττική) και Αιγύπτου με προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης το έτος
13. Το ευρύτερο έργο περιλαμβάνει και την κατασκευή αιολικών σταθμών σημαντικής ισχύος στην Αίγυπτο. Ο φορέας υλοποίησης του έργου είναι η εταιρεία «ELICA S.A.».  Greece- Africa Power (GAP) Interconnector Το εν λόγω υπό θεώρηση έργο αφορά μια HVDC διασύνδεσης ισχύος 2 GW μεταξύ Ελλάδας (Αθερινόλακκος στην Κρήτη) και Αιγύπτου με προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης το έτος
14. Ο φορέας υλοποίησης του έργου είναι η εταιρεία «Eunice Energy Group».  Euroafrica Το εν λόγω έργο υπό αδειοδότηση, έχει συμπεριληφθεί ως νέο έργο στο σχέδιο λίστας έργων του υπό διαμόρφωση TYNDP 2022 του ENTSO-E, και αφορά μια HVDC διασύνδεση - 39 - ισχύος 2 GW μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου με προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης το έτος
15. Ο φορέας υλοποίησης του έργου είναι η εταιρεία «EuroAfrica Interconnector Ltd». Τέλος, για λόγους πληρότητας της παρούσας ενότητας σημειώνεται ότι στο σχέδιο λίστας έργων του Διακοινοτικού Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης 2022 του ENTSO-E περιλαμβάνονται και τα κάτωθι έργα Τρίτων (Third Party Projects Promoters), τα οποία δεν έχουν υπερεθνική πτυχή:  Southern Aegean Interconnector (SAI) Το εν λόγω υπό θεώρηση έργο αφορά μια ομάδα έργων διασύνδεσης μεταξύ ΚρήτηςΛέβιθας, Λαυρίου-Λέβιθας, Κω/Ρόδου-Λέβιθας και μεταξύ λοιπών μικρών νησιών των Δωδεκανήσων (Κί