Η ΡΑΕ, ως η Αρμόδια Αρχή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 12 του ν. 4001/2011, όπως ισχύει, λαμβάνοντας υπόψη της ιδιάζουσας φύσης συνθήκες που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή της ΕΕ, στο πλαίσιο εφαρμογής προληπτικών μέτρων, αναθεώρησε το Σχεδίο Προληπτικής Δράσης (ΣΠΔ). Το Σχέδιο, το οποίο εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 672/2022 Απόφαση της ΡΑΕ, έχει ως στόχο να ενσωματώσει κατάλληλα μέτρα (δράσεις) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με ΦΑ και την εναρμόνιση με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1032. Στο πλαίσιο αυτό, θέτει σε δημόσια διαβούλευση την εισήγηση του EXE σχετικά με τον προσδιορισμό της τιμής Strike Price Συμβολαίου Διαφορών (Contract for Differences, CfD), το οποίο δύναται να συνάπτουν οι υπόχρεοι Προμηθευτές κατά τη διακριτική τους ευχέρεια με τον ΔΕΣΦΑ, στα πλαίσια του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης (ΣΠΔ 2022) και ειδικότερα της Δράσης Δ3 αναφορικά με τη θέσπιση υποχρέωσης διατήρησης αποθέματος Φυσικού Αερίου σε υπόγεια υποδομή αποθήκευσης άλλου Κράτους – Μέλους σε κατόχους άδειας προμήθειας. Λήξη της παρούσας Δημόσιας Διαβούλευσης: Ημέρα Δευτέρα, 10.10.2022 Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να υποβάλλουν τις απόψεις τους στη ΡΑΕ με ηλεκτρονική επιστολή στη διεύθυνση info@rae.gr ή εγγράφως. Μετά τη λήξη της παρούσας δημόσιας διαβούλευσης, η ΡΑΕ θα δημοσιοποιήσει κατάλογο των συμμετεχόντων, καθώς και το περιεχόμενο των επιστολών και παρεμβάσεών τους, με εξαίρεση την περίπτωση κατά την οποία ο αποστολέας αιτείται τη μη δημοσιοποίηση των στοιχείων του και/ή των απόψεών του. Σχετικά αρχεία: 1) Απόφαση 672/2022 [ΦΕΚ Β’ 4792/12.9.2022] 2) Εισήγηση ΕΧΕ E ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α Signature Not Verified Digitally signed by VARVARA ZACHARAKI Date: 2022.09.12 19:13:43 EEST Reason: Signed PDF (embedded) Location: Athens, Ethniko Typografio 49115 ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 12 Σεπτεμβρίου 2022 ΤΕΥΧΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Αριθμ. απόφ. 672/2022 Έγκριση Σχεδίου Προληπτικής Δράσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010. Η ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Λαμβάνοντας υπόψη 1. Τον Κανονισμό (ΕΕ) υπ΄αρ. 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2017 «σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 994/2010», ο οποίος ετέθη σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου 2017. 2. Τον Κανονισμό (ΕΕ) υπ΄αρ. 2022/1032 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 29ης Ιουνίου 2022 «για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) 2017/1938 και (ΕΚ) υπ΄αρ. 715/2009 σχετικά με την αποθήκευση αερίου». 3. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1369 του Συμβουλίου της 5ης Αυγούστου 2022 «σχετικά με συντονισμένα μέτρα μείωσης της ζήτησης αερίου». 4. Την Οδηγία 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ. 5. Την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 «Σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και για την τροποποίηση της Οδηγίας 2012/27/ΕΕ» (ΕΕ L 158 της 14.6.2019). 6. Τον ν. 4001/2011 «Για τη Λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις», (Α’ 179), και ιδίως τα άρθρα 1, 3, 12, 22 και 73 αυτού. 7. Τον ν. 4951/2022 «Εκσυγχρονισμός της αδειοδοτικής διαδικασίας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας - Β’ φάση, Αδειοδότηση παραγωγής και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, πλαίσιο ανάπτυξης Πιλοτικών Θαλάσσιων Πλωτών Φωτοβολταϊκών Σταθμών και ειδικότερες Αρ. Φύλλου 4792 διατάξεις για την ενέργεια και την προστασία του περιβάλλοντος» (Α’ 129), και ιδίως το άρθρο 116. 8. Την υπό στοιχεία Δ5/Φ1/οικ.17951/08.12.2000 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης «Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (Έκδοση 1)» (Β’ 1498), οι οποίες σύμφωνα με τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 20 της υπό στοιχεία Δ5-ΗΛ/Β/Φ.1.20/ 543/οικ.20506 (Β’ 2940/2012) απόφασης του Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Έκδοση του Πρώτου Μέρους του Κανονισμού Αδειών “Άδεια Προμήθειας και Εμπορίας Ηλεκτρικής Ενέργειας” κατ’ εφαρμογή του άρθρου 135 του ν. 4001/2011», διατηρούνται σε ισχύ κατά το μέρος που αφορούν θέματα τα οποία δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις της υπό στοιχεία Δ5-ΗΛ/Β/Φ.1.20/543/οικ.20506 υπουργικής απόφασης, έως την έκδοση του Δεύτερου Μέρους του Κανονισμού Αδειών. 9. Τους ειδικούς όρους σχετικά (α) με τη διατήρηση αποθέματος εναλλακτικού καυσίμου (ντίζελ) και διαθεσιμότητας λειτουργίας των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο ή (β) με τη διατήρηση αποθέματος φυσικού αερίου σε εγκατάσταση αποθήκευσης, που εμπεριέχονται στις άδειες παραγωγής των κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο των ELPEDISON Α.Ε. (μονάδα Θίσβης) ΑΔ-0529, ELPEDISON Α.Ε. (μονάδα Θεσσαλονίκης) ΑΔ-0003, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΔ-0006, ΗΡΩΝ ΙΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΑΔ-1052, ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER ΑΔ-0648, ΔΕΗ - ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΡΑΕ 184/2015, ΔΕΗ - ΛΑΥΡΙΟ IV ΡΑΕ 184/2015, ΔΕΗ - ΛΑΥΡΙΟ V ΑΔ-0526, ΔΕΗ - ΑΛΙΒΕΡΙ ΑΔ1025, ΔΕΗ - ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ ΑΔ-1218, PROTERGIA ΑΔ-0813, ΑτΕ ΣΗΘΥΑ ΑΔ-0135, ΑΔ0136, ΑΔ-0137. 10. Την υπό στοιχεία Δ1/Β/10233/2014 απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Επέκταση Ορισμού Προστατευόμενων Καταναλωτών Κατ’ Εφαρμογή του ν. 4001/2011 (Α’ 179)» (Β’ 1684). 11. Την υπ’ αρ. 344/2014 απόφαση ΡΑΕ «Καθορισμός ανώτατου επιτρεπόμενου ορίου λογαριασμού ασφάλειας εφοδιασμού, μοναδιαίου τέλους ασφάλειας εφοδιασμού ανά κατηγορία Πελατών φυσικού αερίου, και πρότυπης μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 73 του ν. 4001/2011» (Β’ 2536), όπως αυτή τροποποιήθηκε με την υπ’ αρ. 1211/2018 απόφαση ΡΑΕ «Τροποποίηση της απόφασης ΡΑΕ 344/2014 «Καθορισμός ανώτατου 49116 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ επιτρεπόμενου ορίου λογαριασμού ασφάλειας εφοδιασμού, μοναδιαίου τέλους ασφάλειας εφοδιασμού ανά κατηγορία Πελατών φυσικού αερίου, και πρότυπης μονάδας ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με τα άρθρα 73 του ν. 4001/2011» (Β’ 5891/2018). 12. Την υπ’ αρ. 628/2016 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση των σχεδίων Πρότυπων Συμβάσεων (
- i)για τη Διατήρηση Αποθέματος Εναλλακτικού καυσίμου και διαθεσιμότητας λειτουργίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής και (
- ii)για Χρηματοδότηση Μηχανισμού Διαχείρισης της Ζήτησης Φυσικού Αερίου κατά τα προβλεπόμενα στις παρ. 4, 5 και 6 του άρθρου 73 του ν. 4001/2001» (Β’ 4395). 13. Την υπ’ αρ. 500/2018 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση Σχεδίου Προληπτικής Δράσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 994/2010» (Β’ 2672/2018 και Β’ 3329/2018 διόρθωση σφάλματος αναφορικά με τη δημοσίευση του παραρτήματος της αποφάσεως). 14. Την υπ’ αρ. 216/2021 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση Σχεδίου Προληπτικής Δράσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 994/2010» (Β’ 877). 15. Την υπ’ αρ. οικ. 178065/2018 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Κανονισμός Αδειών Προμήθειας Φυσικού Αερίου» (Β’ 3430). 16. Την υπ’ αρ. 1287/2018 απόφαση ΡΑΕ «Ρύθμιση θεμάτων διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου για την εφαρμογή της Δράσης Δ5 του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης για την κατοχύρωση της ασφάλειας εφοδιασμού με Φυσικό Αέριο» (Β’ 5900). 17. Την υπ’ αρ. 567/2019 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση επικαιροποιημένου Σχεδίου έκτακτης Ανάγκης σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 10 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 994/2010» (Β’ 2501). 18. Την υπ’ αρ. 1399/2020 απόφαση ΡΑΕ «Σχετικά με τα προς διάθεση προϊόντα Ανταγωνιστικής Μεταφορικής Ικανότητας στα Σημεία Διασύνδεσης του ΕΣΜΦΑ «Νέα Μεσημβρία» και «Κήποι» και Συσχετισμένης Μεταφορικής Ικανότητας στο Σημείο Διασύνδεσης «Νέα Μεσημβρία», σύμφωνα με τα άρθρα 20ΑΕ και 20ΘΑ του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ» (Β’ 4622). 19. Τον Κανονισμό (ΕΕ) υπ΄αρ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, «σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, την κατάργηση της απόφασης υπό στοιχεία 1364/2006/ΕΚ και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) υπ΄αρ. 713/2009, (ΕΚ) υπ΄αρ. 714/2009 και (ΕΚ) υπ΄αρ. 715/2009». 20. Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ. Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 21. Τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2022/564 της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2021 «για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον ενωσιακό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος». 22. Τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) της Επιτροπής της 19ης Νοεμβρίου 2021 «για την τροποποίηση για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον ενωσιακό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος». 23. Την υπ’ αρ. 645/2022 απόφαση ΡΑΕ «Τροποποίηση Κώδικα Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου - Όγδοη Αναθεώρηση» (Β’ 4269). 24. Την υπ’ αρ. 116/2021 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021 - 2030» (Β’ 1392). 25. Την υπ’ αρ. 666/2022 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) 2022 - 2031». 26. Την από 16.06.2020 εγκεκριμένη μελέτη της ΡΑΕ «Εθνική Εκτίμηση Επικινδυνότητας ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού της Ελλάδας με Φυσικό Αέριο», η οποία κοινοποιήθηκε ηλεκτρονικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 7 του άρθρου 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 1938/2017 μέσω της πλατφόρμας του CIRCABC (Κέντρου επικοινωνίας και ενημέρωσης για τις διοικήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες). 27. Το Εγχειρίδιο με τίτλο «Preventive Action Plan and Emergency Plan Good Practices» (EUR 25210 EN 2012) που καταρτίσθηκε από το Joint Research Center Institute for Energy and Transport της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 28. Την από 29.04.2022 εγκεκριμένη μελέτη της ΡΑΕ «Προσδιορισμός Εθνικών Σεναρίων Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας», σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941 η οποία κοινοποιήθηκε ηλεκτρονικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της πλατφόρμας του CIRCABC. 29. Τη δημόσια διαβούλευση του καταρτισθέντος προσχεδίου προληπτικής δράσης που διενεργήθηκε από τις 22.07.2022 έως και τις 01.08.2022. 30. Τις απόψεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της ως άνω διαβούλευσης, ήτοι του Συνδέσμου Αγροτών ΣΗΘΥΑ (Ι-332956/31.07.2022), του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Λιπασμάτων (Σ.Ε.Β.Λ.) (Ι-332973/29.07.2022), της ΕΛΛΑΓΡΟΛΙΠ ΑΕΒΕ (Ι-332984/01.08.2022), της Προμηθέας Gas A.E. (I- 333006/01.08.2022), της ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. (Ι 333023/01.08.2022, εμπιστευτικό), της ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. (Ι-333028/01.08.2022), της ΔΕΗ Α.Ε. (Ι- 333033/01.08.2022), της ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ (ΕΛΛΑΣ) ΔΙΥΛΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ Α.Ε. (Ι 333046/01.08.2022), του Ινστιτούτου Ενέργειας Ν.Α. Ευρώπης (ΙΕΝΕ) (Ι-333050/01.08.2022), της ΕΔΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Α.Ε. (Ι-333054/01.08.2022, εμπιστευτικό), του European Federation of Energy Traders (EFET) (I-333060/01.08.2022), της ΔΕΣΦΑ Α.Ε. (Ι-333062/01.08.2022), της ΗΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. (Ι-333091/01.08.2022) και του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ) (Ι-333329/04.08.2022). 31. Την υπ’ αρ. 671/2022 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με τον Κανονισμό (EE) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ». 32. Το από 13.08.2022 ηλεκτρονικό έγγραφο της ΡΑΕ προς τις Αρμόδιες Αρχές, με κοινοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με θέμα «Consultation on the Preventive Action Plan of Greece for the Security of Gas Supply» (ΡΑΕ Ο-96251/13.08.2022), με το οποίο κοινοποιήθηκε το προσχέδιο Προληπτικής Δράσης στα Κράτη - Μέλη που συμμετέχουν στις Ομάδες Κινδύνου «Αλγερία», «Ουκρανία», «Διαβαλκανική» και «Κασπία», κατά τα οριζόμενα στην παρ. 6 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) υπ΄αρ. 2017/1938. 33. Τις υπ’ αρ. Ο-94435/28.4.2022 και Ο-94436/28.4.2022 επιστολές της ΡΑΕ προς τις Αρμόδιες Αρχές της Ιταλίας (Minister della Transizione Ecologica) και της Βουλγαρίας (Ministry of Energy of the Republic of Bulgaria Bulgarian Competent Authority), αντίστοιχα, με θέμα (Italian Competent Authority) “Natural gas storage obligation and burden-sharing mechanism”. 34. Το από 7/7/2022 ηλεκτρονικό μήνυμα (αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-331724/08.07.2022) της Αρμόδιας Αρχής της Ιταλίας, Minister della Transizione Ecologica, με θέμα «Greek storage capacity allocation in Italy». 35. Την από 20 Ιουλίου 2022 ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Save Gas for a Safe Winter: Commission proposes gas demand reduction plan to prepare EU for supply cuts». 36. Την υπ’ αρ. 667/04.08.2022 απόφαση ΡΑΕ «Προέγκριση Σχεδίου Προληπτικής Δράσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο». 37. Το από 23/8/2022 ηλεκτρονικό μήνυμα (υπ΄αρ. ΡΑΕ Ι- 334369/24.08.2022) της Αρμόδιας Αρχής της Ρουμανίας, Romanian Ministry of Energy, με το οποίο υπέβαλε σχόλια επί του προσχεδίου του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης. 38. Το γεγονός ότι η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως σύμφωνα με σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 3 του ν. 4001/2011. 39. Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Σκέφθηκε ως εξής: Α. Νομικό πλαίσιο Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 2 και 6 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938: «2. Η αρμόδια αρχή εκάστου κράτους μέλους, έπειτα από διαβούλευση με τις επιχειρήσεις φυσικού αερίου, τις σχετικές οργανώσεις που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των οικιακών και βιομηχανικών πελατών φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, των διαχειριστών δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και η εθνική ρυθμιστική αρχή, εφόσον δεν είναι η αρμόδια αρχή, καταρτίζουν: α) σχέδιο προληπτικής δράσης, το οποίο περιέχει τα μέτρα που απαιτούνται για την εξάλειψη ή τον μετριασμό 49117 των κινδύνων που έχουν εντοπιστεί, συμπεριλαμβανομένων των αποτελεσμάτων των μέτρων ενεργειακής απόδοσης και των μέτρων από την πλευρά της ζήτησης στις κοινές και εθνικές εκτιμήσεις επικινδυνότητας και σύμφωνα με το άρθρο 9· […]. 6. Οι αρμόδιες αρχές γειτονικών κρατών μελών διαβουλεύονται εν ευθέτω χρόνω μεταξύ τους με σκοπό να εξασφαλίσουν τη συνέπεια μεταξύ των σχεδίων προληπτικής δράσης τους και των σχεδίων έκτακτης ανάγκης τους. Οι αρμόδιες αρχές ανταλλάσσουν, στο πλαίσιο κάθε ομάδας κινδύνου, προσχέδια σχεδίων προληπτικής δράσης και σχεδίων έκτακτης ανάγκης με προτάσεις συνεργασίας, το αργότερο πέντε μήνες πριν από την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας για την υποβολή των σχεδίων. […]». Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 4001/2011, «[η] άσκηση Ενεργειακών Δραστηριοτήτων τελεί υπό την εποπτεία του Κράτους, η οποία ασκείται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας [...] και τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Ο μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη του τα υπάρχοντα και πιθανολογούμενα ενεργειακά αποθέματα σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, τις τάσεις της διεθνούς αγοράς ενέργειας και αποσκοπεί: (α) Στην ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της αύξησης του διασυνοριακού εμπορίου, ώστε να επιτευχθούν, ανταγωνιστικές τιμές, υψηλότερα πρότυπα παρεχόμενων υπηρεσιών, βελτίωση της αποδοτικότητας του τομέα και ταυτόχρονα να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και η αειφορία. (β) Στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας και την εφαρμογή βιώσιμης πολιτικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας εντός της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς. [...].». Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 12 του ν. 4001/2011: «1. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, ιδίως σε σχέση με το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης στην ελληνική αγορά ενέργειας, το επίπεδο της προβλεπόμενης μελλοντικής ζήτησης, το προβλεπόμενο πρόσθετο δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που βρίσκεται υπό προγραμματισμό ή υπό κατασκευή, την ποιότητα και το επίπεδο συντήρησης και αξιοπιστίας των συστημάτων μεταφοράς και των δικτύων διανομής, και την εφαρμογή μέτρων για την κάλυψη της αιχμής ζήτησης, καθώς και τις συνθήκες της αγοράς ενέργειας σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέου παραγωγικού δυναμικού. […]. 2. Η ΡΑΕ παρακολουθεί την υλοποίηση των μέτρων διασφάλισης που λαμβάνονται σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης στην ενεργειακή αγορά ή όταν απειλούνται η σωματική ακεραιότητα ή η ασφάλεια των προσώπων, των μηχανημάτων ή των εγκαταστάσεων ή η αρτιότητα των Συστημάτων Ενέργειας. 49118 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 3. Η ΡΑΕ ορίζεται ως η Αρμόδια Αρχή (Competent Authority) για την διασφάλιση της εφαρμογής των μέτρων που ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθμ. 994/2010 (L 280). Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, η ΡΑΕ διενεργεί «Εθνική Εκτίμηση Επικινδυνότητας» των σχετικών κινδύνων που επηρεάζουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο και «Κοινή Εκτίμηση Επικινδυνότητας» για τις ομάδες κινδύνου, στις οποίες συμμετέχει σύμφωνα με το Παράρτημα Ι του Κανονισμού. Η Εθνική Εκτίμηση Επικινδυνότητας και οι Κοινές Εκτιμήσεις Επικινδυνότητας κοινοποιούνται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, η ΡΑΕ καταρτίζει Σχέδιο Προληπτικής Δράσης και Σχέδιο έκτακτης Ανάγκης, τα οποία δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κοινοποιούνται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.». Επειδή, σύμφωνα με την παρ. 6 του άρθρου 73 του ν. 4001/2011 «[...] για τη χρηματοδότηση των μέτρων του σχεδίου προληπτικής δράσης, ο Διαχειριστής του ΕΣΦΑ εισπράττει, από όλους τους Χρήστες, τέλος ασφάλειας εφοδιασμού ανά μονάδα ποσότητας φυσικού αερίου που οι τελευταίοι παραλαμβάνουν από το ΕΣΦΑ, το οποίο ανακτάται από τους Πελάτες Φυσικού Αερίου. [...] Τα μέτρα του σχεδίου προληπτικής ανάγκης, τα οποία χρηματοδοτούνται από το τέλος ασφάλειας εφοδιασμού, αποφασίζονται από τη ΡΑΕ. [...]». Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 116 του ν. 4951/2022: «1. Για την κάλυψη των εκτάκτου χαρακτήρα αναγκών ασφάλειας εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο κατά την περίοδο Ιουλίου 2022 Ιουνίου 2023, ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (Δ.Ε.Σ.Φ.Α.) δύναται να προβεί σε μίσθωση πλοίου Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (Υ.Φ.Α.), κατ’ ανώτατο όριο, για διάστημα δώδεκα
(12)διαδοχικών μηνών, αρχής γενομένης από τον μήνα Ιούλιο
- Το πλοίο Υ.Φ.Α. λειτουργεί ως πλωτή δεξαμενή της Εγκατάστασης Υ.Φ.Α. στη νήσο Ρεβυθούσα (Εγκατάσταση Υ.Φ.Α.), προκειμένου να ενισχυθεί η αποθηκευτική δυνατότητα της Εγκατάστασης αυτής.
- Με απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.), αξιολογείται η αναγκαιότητα της παράτασης της μίσθωσης της παρ. 1 για διάστημα έως έξι
(6)διαδοχικών μηνών, και σε περίπτωση θετικής αξιολόγησης, η μίσθωση παρατείνεται αναλόγως. […]
- Με απόφαση της Ρ.Α.Ε., κατόπιν τεκμηρίωσης από τον Δ.Ε.Σ.Φ.Α., ως προς τον εύλογο και ανταποδοτικό χαρακτήρα του κόστους μίσθωσης, το σχετικό κόστος μίσθωσης του πλοίου Υ.Φ.Α. εγκρίνεται και ανακτάται από τον Δ.Ε.Σ.Φ.Α. μέσω του Τέλους Ασφάλειας Εφοδιασμού της παρ. 6 του άρθρου 73 του ν. 4001/2011.». Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 1 του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1369: «Τα κράτη μέλη καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να μειώσουν την εθνική τους κατανά- Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 λωση αερίου κατά την περίοδο από την 1η Αυγούστου 2022 έως τις 31 Μαρτίου 2023 τουλάχιστον κατά 15% σε σύγκριση με τη μέση εθνική τους κατανάλωση αερίου κατά την περίοδο από την 1η Αυγούστου έως τις 31 Μαρτίου κατά τη διάρκεια των πέντε συναπτών ετών που προηγούνται της ημερομηνίας έναρξης ισχύος του παρόντος κανονισμού («εθελοντική μείωση της ζήτησης»). Τα άρθρα 6, 7 και 8 εφαρμόζονται στα εν λόγω μέτρα εθελοντικής μείωσης της ζήτησης. Επειδή, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1032, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμά ότι: «[…] Η κλιμάκωση της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας από τον Φεβρουάριο έχει οδηγήσει σε άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών. Οι εν λόγω αυξήσεις τιμών είναι πιθανό να αλλάξουν ριζικά τα κίνητρα για την πλήρωση των υπόγειων εγκαταστάσεων αποθήκευσης αερίου στην Ένωση. Στη σημερινή γεωπολιτική κατάσταση, περαιτέρω διαταραχές εφοδιασμού με αέριο, δεν μπορούν να αποκλειστούν. Τέτοιες διαταραχές εφοδιασμού θα μπορούσαν να βλάψουν σοβαρά τους πολίτες και την οικονομία της Ένωσης, διότι η Ένωση εξακολουθεί να εξαρτάται, σε σημαντικό βαθμό, από τον εφοδιασμό με αέριο από πηγές εκτός Ένωσης, ο οποίος μπορεί να επηρεαστεί από την σύγκρουση.» Επειδή, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής “Communication: Save gas for a safe winter” «
- […] από το προηγούμενο έτος οι προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία έχουν μειωθεί αισθητά σε μια εσκεμμένη προσπάθεια της ενέργειας ως πολιτικό όπλο. Οι ροές αγωγού από την Ρωσία μέσω Λευκορωσίας έχουν σταματήσει και έχουν μειωθεί σταθερά μέσω Ουκρανίας. Η προμήθεια στις Βαλτικές χώρες, την Πολωνία, τη Βουλγαρία και τη Φινλανδία έχει σταματήσει, ενώ στη Γερμανία, τη Δανία, την Ολλανδία και την Ιταλία έχουν μειωθεί. Από τα μέσα Ιουνίου 2022, οι ροές μέσω Nord Stream 1 έχουν ελαττωθεί κατά 60%. Οι συνολικές ροές από Ρωσία αντιστοιχούν σε λιγότερο από 30% του μέσου όρου των ετών 2016-
- […] […]
- […] Δεν υπάρχει λόγος να θεωρείται ότι αυτή η πρακτική θα αλλάξει. Παρ ’όλα αυτά, πλήθος σημάτων, όπως η απόφαση για περαιτέρω μείωση της προμήθειας προς την Ιταλία, υποδεικνύουν πιθανή επιδείνωση των προοπτικών παροχής αερίου. Η ΕΕ,επομένως, πρέπει να προσδοκάει έναν τέτοιο κίνδυνο και να προετοιμαστεί με πνεύμα αλληλεγγύης για μια παρατεταμένη και πιθανώς μια πλήρη διακοπή φυσικού αερίου από τη Ρωσία ανά πάσα στιγμή. Πρέπει να λάβει άμεσα προληπτικά μέτρα για να προβλέψει περαιτέρω διαταραχές και να ενισχύσει την ανθεκτικότητά της. […]» Επειδή, βάσει του ανωτέρω σκεπτικού, κάθε ΚράτοςΜέλος οφείλει να έχει στην αρχή του χειμώνα (1η Νοεμβρίου) αποθηκευμένο φυσικό αέριο, και συγκεκριμένα για τα Κράτη-Μέλη που δεν διαθέτουν υπόγεια αποθήκη εφαρμόζεται η παρ. 1 του άρθρου 6γ του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1032: «1.Κράτος μέλος που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου διασφαλίζει ότι οι συμμετέχοντες στην αγορά εντός του εν Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ λόγω κράτους μέλους έχει συνομολογήσει συμφωνίες με διαχειριστές υπόγειων συστημάτων αποθήκευσης ή άλλους συμμετέχοντες στην αγορά σε κράτη μέλη που διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Οι εν λόγω συμφωνίες διέπουν τη χρήση, έως την 1η Νοεμβρίου, των όγκων αποθήκευσης που αντιστοιχούν σε ποσοστό τουλάχιστον 15% της μέσης ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά τα προηγούμενα πέντε έτη του κράτους μέλους που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου. Ωστόσο, όταν η διασυνοριακή δυναμικότητα μεταφοράς ή άλλοι τεχνικοί περιορισμοί εμποδίζουν ένα κράτος μέλος που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου να χρησιμοποιήσει πλήρως το 15% των εν λόγω όγκων αποθήκευσης, το εν λόγω κράτος μέλος αποθηκεύει μόνο τους όγκους εκείνους που είναι τεχνικά εφικτοί. Στην περίπτωση που τεχνικοί περιορισμοί δεν επιτρέπουν σε ένα κράτος μέλος να συμμορφωθεί με την υποχρέωση που ορίζεται στο πρώτο εδάφιο και το εν λόγω κράτος μέλος έχει θεσμοθετήσει υποχρέωση για την αποθήκευση άλλων καυσίμων για την αντικατάσταση του φυσικού αερίου, η υποχρέωση που ορίζεται στο πρώτο εδάφιο μπορεί να εκπληρώνεται κατ’ εξαίρεση μέσω της εκπλήρωσης ισοδύναμης υποχρέωσης αποθήκευσης άλλων καυσίμων εκτός του φυσικού αερίου. Οι τεχνικοί περιορισμοί και η ισοδυναμία του μέτρου αποδεικνύονται από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.
- Κατά παρέκκλιση από την παρ. 1, κράτος μέλος που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου μπορεί να αναπτύξει μηχανισμό επιμερισμού των βαρών με ένα ή περισσότερα κράτη μέλη που διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου (μηχανισμός επιμερισμού των βαρών). Ο μηχανισμός επιμερισμού των βαρών βασίζεται στα σχετικά δεδομένα από την τελευταία εκτίμηση επικινδυνότητας σύμφωνα με το άρθρο 7 και λαμβάνει υπόψη όλες τις ακόλουθες παραμέτρους: α) το κόστος της οικονομικής στήριξης για την επίτευξη του στόχου πλήρωσης, εξαιρουμένου του κόστους εκπλήρωσης τυχόν υποχρεώσεων περί στρατηγικών αποθεμάτων, β) τις αναγκαίες ποσότητες φυσικού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης των προστατευόμενων πελατών σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 6, γ) τυχόν τεχνικούς περιορισμούς, συμπεριλαμβανομένων της διαθέσιμης δυναμικότητας υπόγειας αποθήκευσης, της τεχνικής διασυνοριακής δυναμικότητας μεταφοράς και των ρυθμών απόληψης. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τον μηχανισμό επιμερισμού των βαρών στην Επιτροπή έως τις 2 Σεπτεμβρίου
- Ελλείψει συμφωνίας για μηχανισμό επιμερισμού των βαρών έως την εν λόγω ημερομηνία, τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου αποδεικνύουν ότι συμμορφώνονται με τη παρ. 1 και ενημερώνουν σχετικά την Επιτροπή.
- Ως μεταβατικό μέτρο, κράτη μέλη που δεν διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου, αλλά διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης 49119 φυσικού αερίου που έχουν συμπεριληφθεί στον τελευταίο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος που αναφέρεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2022/869 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (***), μπορούν εν μέρει να συμμορφώνονται με την παράγραφο 1 υπολογίζοντας τα αποθέματα ΥΦΑ σε υφιστάμενες πλωτές αποθηκευτικές μονάδες, μέχρι να τεθούν σε λειτουργία οι υπόγειες εγκαταστάσεις τους αποθήκευσης φυσικού αερίου.
- Τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου μπορούν να παρέχουν κίνητρα ή οικονομική αποζημίωση στους συμμετέχοντες στην αγορά ή στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, κατά περίπτωση, για την απώλεια εσόδων ή για τις δαπάνες τους οι οποίες προκύπτουν ως απόρροια της συμμόρφωσής τους με τις υποχρεώσεις αποθήκευσής τους δυνάμει του παρόντος άρθρου, όταν η εν λόγω απώλεια εσόδων και οι εν λόγω δαπάνες δεν μπορούν να καλυφθούν από τα έσοδα, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις τους αποθήκευσης φυσικού αερίου σε άλλα κράτη μέλη σύμφωνα με την παρ. 1 ή η εφαρμογή του μηχανισμού επιμερισμού των βαρών. Εάν το κίνητρο ή η οικονομική αποζημίωση χρηματοδοτείται μέσω εισφοράς, η εν λόγω εισφορά δεν εφαρμόζεται σε διασυνοριακά σημεία διασύνδεσης.» Β. Κατάρτιση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης Επειδή, τους τελευταίους μήνες, ως αποτέλεσμα των γεωπολιτικών αναταραχών, το ενεργειακό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) αντιμετωπίζει κρίση διαρκείας με αστάθμιστους κινδύνους ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού των κρατών και άμεσο αντίκτυπο στους καταναλωτές. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η άμεση ετοιμότητα για πιθανά σενάρια αναταραχής είναι πιο σημαντική από ποτέ, έχουν καταστήσει επιτακτική την ανάγκη για τη λήψη διαρθρωτικών μέτρων μεταξύ των οποίων και την έκτακτη αναθεώρηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης. Το Σχέδιο έχει ως στόχο να ενσωματώσει κατάλληλα μέτρα (δράσεις) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύναται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο (ΦΑ). Επειδή, βάση για την εκπόνηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης πρέπει να αποτελούν οι μελέτες που εκπονούνται σε επίπεδο ΕΕ, από την Ομάδα Συντονισμού για το αέριο (Gas Coordination Group, GCG) και τον ENTSOG, οι Κοινές Μελέτες Επικινδυνότητας των Ομάδων Κινδύνου και η Εθνική Μελέτη Επικινδυνότητας ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού με ΦΑ. Επειδή, τα σενάρια που εξετάστηκαν σε επίπεδο ΕΕ αφορούν την πλήρη διακοπή τροφοδοσίας ρωσικού ΦΑ σε όλη την Ευρώπη. Στα σενάρια αυτά η Ελλάδα βρίσκεται ως προς το ζήτημα της ασφάλειας εφοδιασμού σε ικανοποιητικό επίπεδο έχοντας από τους υψηλότερους βαθμούς ασφάλειας εφοδιασμού, λόγω των εναλλακτικών πηγών (πλην του ρωσικού αερίου) που διαθέτει, χωρίς να αποκλείεται και η πιθανότητα ανάγκης περικοπών. Επειδή, οι Ομάδες Κινδύνου που περιγράφονται στο Παράρτημα I του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938, αποτελούν 49120 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ τη βάση ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού με ΦΑ, παρέχουν δε τη δυνατότητα για συμφωνίες κατάλληλων και αποτελεσματικών διασυνοριακών μέτρων όλων των ενδιαφερομένων κρατών μελών εντός των Ομάδων Κινδύνου ή εκτός των Ομάδων Κινδύνου κατά μήκος των διαδρόμων παροχής έκτακτης ανάγκης. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονούνται Κοινές Μελέτες Εκτίμησης Επικινδυνότητας για κάθε Ομάδα Κινδύνου κάθε τέσσερα
(4)έτη, εκτός και αν ενδείκνυται συχνότερη επικαιροποίηση λόγω των περιστάσεων. H Ελλάδα συμμετέχει στις ενεργές Ομάδες Κινδύνου της Ουκρανίας, της Αλγερίας, της Κασπίας και στη Διαβαλκανική
- Επειδή, λόγω της επιτακτικής ανάγκης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, οι Ομάδες Κινδύνου Ουκρανία, Λευκορωσία, Λιβύη, Κασπία και Διαβαλκανική συναποφάσισαν τη διενέργεια Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας, σε συνεργασία με το Joint Research Center - Institute for Energy and Transport της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (JRC), η οποία περιλαμβάνει όλα τα συμμετέχοντα ΚΜ στις εν λόγω Ομάδες Κινδύνου. Με βάση προκαταρκτικά αποτελέσματα από την προσομοίωση σεναρίου ολικής διακοπής ροών από την Ρωσία, προκύπτει σημαντικό ποσοστό περικοπής ημερήσιας αιχμιακής ζήτησης φυσικού αερίου για τις περισσότερες χώρες. Ειδικά για την Ελλάδα, για το βασικό σενάριο, το ποσοστό της Μη Εξυπηρετούμενης Ζήτησης προέκυψε ίσο με 11,7% και οι περικοπές ΦΑ για το χειμώνα 20222023 υπολογίστηκαν ίσες με 0,4 bcm. Αντίστοιχα, στο σενάριο επίτευξης της μείωσης κατά 10% η μη εξυπηρετούμενη ζήτηση για την Ελλάδα είναι μηδενική. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι η Μελέτη δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και ενδέχεται κάποια στοιχεία να μην έχουν επικαιροποιηθεί. Όσον αφορά στην Ομάδα Αλγερίας, σε κανένα από τα σενάρια που εξετάστηκαν δεν σημειώθηκε έλλειμμα φυσικού αερίου στην Ελλάδα. Επειδή, σε εθνικό επίπεδο, η πλέον πρόσφατη Εθνική Μελέτη Επικινδυνότητας ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού με ΦΑ εκπονήθηκε από τη ΡΑΕ, ως Αρμόδια Αρχή, τον Μάιο του 2020 (σχετικό 26) και δεν έχει πραγματοποιηθεί επικαιροποίησή της. Λόγω των απρόβλεπτων και ιδιάζουσας φύσης συνθηκών και του γεγονότος ότι οι υφιστάμενοι κανόνες για την ασφάλεια του εφοδιασμού δεν είναι προσαρμοσμένοι σε τέτοιες αιφνίδιες μείζονες αλλαγές, η ΡΑΕ αντιλαμβανόμενη την ανάγκη για ταχεία προσαρμογή των σχεδιασμών και την παράλληλη λήψη μέτρων πρόληψης, αντιμετώπισης και άμβλυνσης των επιπτώσεων της παρούσας συγκυρίας, στο πλαίσιο εφαρμογής προληπτικών μέτρων, έκρινε σκόπιμη την επανεξέταση του Σεναρίου 16 το οποίο περιλαμβάνεται στη 1 Ομάδα Κινδύνου Ουκρανίας: Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Γερμανία, Ελλάδα, Κροατία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Αυστρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία και Σλοβακία Ομάδα Κινδύνου Αλγερίας: Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Μάλτα, Αυστρία, Πορτογαλία, Σλοβενία Ομάδα Κινδύνου Νοτίου διαδρόμου - Κασπίας: Βουλγαρία, Ελλάδα, Κροατία, Ιταλία, Ουγγαρία, Μάλτα, Αυστρία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου: Βουλγαρία, Ελλάδα, Ρουμανία Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 «Μελέτη προσδιορισμού των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα της Χώρας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του Κανονισμού (EE) 2019/941» (σχετικό 28), και αφορά στην εκδοχή της ολικής διακοπής τροφοδοσίας από Ρωσία. Συγκεκριμένα, το ανωτέρω Σενάριο 16 (Σ16α και Σ16β) επικαιροποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες συνθήκες με τις παραδοχές που παρουσιάζονται στο παρόν Σχέδιο Προληπτικής Δράσης. Με βάση τα αποτελέσματα του επικαιροποιημένου Σεναρίου 16 προκύπτει ότι οι επιπτώσεις εμφάνισής του στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας θα είναι από «Μεγάλες» έως «Καταστροφικές». Στην τελευταία περίπτωση το έλλειμμα ΦΑ διαμορφώνεται μεταξύ 1,9 έως 4,2 ΤWhth. Επειδή, περαιτέρω, λόγω της διαταραχής και αβεβαιότητας που έχει προκληθεί για τις ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη τον επερχόμενο χειμώνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε πρόσφατα Σχέδιο ανακοίνωσης “Communication: Save gas for a safe winter” για την αντιμετώπιση περαιτέρω πιθανών διαταραχών - ακόμη και για πλήρη διακοπή - της προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα συμπεράσματά του, της 31ης Μαΐου και της 23ης Ιουνίου ζήτησε να ξεκινήσει επειγόντως προετοιμασία αντιμετώπισης των επιπτώσεων και ιδίως να καταστεί δυνατός ο στενότερος συντονισμός με - και μεταξύ - των κρατών μελών. Το Σχέδιο ανακοίνωσης της ΕΕ εξετάζει την τρέχουσα κατάσταση και τα βήματα που έχουν ήδη γίνει σε επίπεδο Ευρώπης, καθορίζει τα εργαλεία που διαθέτει για μια συντονισμένη μείωση στη ζήτηση ΦΑ, καθώς και άλλα βήματα που πρέπει να δρομολογηθούν, έτσι ώστε σε περίπτωση περαιτέρω διαταραχών ή πλήρους διακοπής της παροχής ΦΑ από τη Ρωσία, η Ευρώπη να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις. Μεταξύ των μέτρων που προτείνονται να υιοθετηθούν από τα ΚΜ στα εθνικά Σχέδια Προληπτικής Δράσης και Σχέδια έκτακτης Ανάγκης είναι τα εξής: • Εναλλαγή καυσίμου: - Σε βιομηχανίες και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (μέτρο αγοράς), συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε βιομάζα, βιομεθάνιο, ηλιακή ενέργεια και σε άλλες Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας - Η δυνατότητα μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν ΦΑ να λειτουργούν αδιάλειπτα για τουλάχιστον πέντε ημέρες με τη χρήση εναλλακτικού καυσίμου (diesel) - Αναβολή της παύσης λειτουργίας των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής όπου είναι εφικτό ή μετάβαση στην πυρηνική ενέργεια όπου αυτό αποτελεί επιλογή - Προσωρινή μετάβαση σε βαριά καύσιμα ή άνθρακα για να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία κρίσιμων ή στρατηγικών τομέων • Εργαλεία αγοράς - Δημοπρασίες ή διαγωνισμοί με τους οποίους τα κράτη μέλη παρέχουν κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης από μεγάλους καταναλωτές (κυρίως βιομηχανίες) - Συμβόλαια ανταλλαγής παραγωγής (contractual swaps of production) μεταξύ μεγάλων πελατών Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - Συμβόλαια διακοπτόμενου φορτίου για κατανάλωση ΦΑ, ως εθελοντικό μέτρο αγοράς • Θέρμανση και ψύξη - Καμπάνιες πληροφόρησης καταναλωτών - Στοχευμένη υποχρέωση για μείωση της θέρμανσης και της ψύξης (π.χ. σε δημόσια κτίρια και υπηρεσίες) Επειδή, η ΡΑΕ, με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον και την προστασία των καταναλωτών, κατήρτισε προσχέδιο προληπτικής δράσης με βάση τα ως άνω δεδομένα, παραδοχές και κατευθύνσεις καθώς και λαμβάνοντας υπόψη τη μεθοδολογία που περιγράφεται στο εγχειρίδιο του JRC (σχετικό 27) με στόχο την θέσπιση των κατάλληλων μέτρων (δράσεων) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο. Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκε τόσο η ανάπτυξη νέων δράσεων, όσο και η βελτίωση υφιστάμενων μέτρων που σχετίζονται με τη διαχείριση ζήτησης, την έκτακτη προμήθεια και εποχική αποθήκευση ΥΦΑ, και την αύξηση του βαθμού ετοιμότητας του τομέα της ηλεκτροπαραγωγής για την αντιμετώπιση κινδύνων/διαταραχών εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Επειδή, συγκεκριμένα, εξετάστηκαν δράσεις σε 4 άξονες/στρατηγικές, προκειμένου για την κατάλληλη προετοιμασία της χώρας ενόψει ιδίως του χειμώνα, τόσο όσον αφορά στην κατά το δυνατόν ενίσχυση των υποδομών και του ρυθμιστικού πλαισίου για την αντιμετώπιση κρίσεων, όσο και αναφορικά με τη διασφάλιση διαθεσιμότητας φυσικού αερίου. Επίσης, σχεδιάστηκαν επιπλέον μέτρα για την αποτελεσματική διαχείριση, στην περίπτωση που προκύψει πράγματι κρίση. Έτσι οι στρατηγικές είναι: - Στρατηγική 1: Μεγιστοποίηση χρησιμοποίησης υφιστάμενων υποδομών φα - Στρατηγική 2: Ενίσχυση διαθεσιμότητας φυσικού αερίου -αποθήκευση αερίου - Στρατηγική 3: Ενίσχυση μέτρων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ΦΑ κατά την κρίση - Στρατηγική 4: Βελτιστοποίηση Ρυθμιστικού Πλαισίου Επειδή, συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των ως άνω στρατηγικών και ρυθμιστικών επιλογών, η ΡΑΕ επεξεργάστηκε και έθεσε σε δημόσια διαβούλευση (σχετικό 29) τις ακόλουθες Δράσεις: Στρατηγική 1 Δράση Δ1: Αύξηση δυναμικότητας αεριοποίησης Ρεβυθούσας. Η αύξηση του μέγιστου ρυθμού αεριοποίησης της υποδομής θα συνεισφέρει σημαντικά στην ασφάλεια εφοδιασμού των καταναλωτών φυσικού αερίου. Το έργο αναβάθμισης έχει ολοκληρωθεί και η υποδομή μπορεί να προσφέρει τεχνικά κατά 12% μεγαλύτερη ποσότητα φυσικού αερίου στο σύστημα (από 1250 m3 LNG/h σε 1400 m3 LNG/h). Δράση Δ2: Προσθήκη πλωτής δεξαμενής LNG στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας. Σύμφωνα με τα άρθρα 116 και 117 του Νόμου 4951/2022 (σχετικό 7), ολοκληρώθηκε η μίσθωση πλωτής δεξαμενής Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) για 12 μήνες, με δυνατότητα επέκτασης επιπλέον 6 μηνών κατόπιν απόφασης της ΡΑΕ. Η πλωτή δεξαμενή 49121 αυξάνει τη συνολική χωρητικότητα της Ρεβυθούσας κατά από 225.000 m3 LNG σε άνω των 370.000 m3 LNG (αύξηση περίπου 64,5% της αποθηκευτικής ικανότητας). Η προσθήκη αυτή ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού, συμβάλλοντας στην ευελιξία διαχείρισης εκφορτώσεων πλοίων ΥΦΑ, ιδίως στην περίπτωση αύξησης προγραμματισμένων αφίξεων ως αποτέλεσμα μιας σημαντικής διαταραχής τροφοδοσίας στα υπόλοιπα σημεία εισαγωγής φυσικού αερίου του ΕΣΦΑ, αλλά και επιτρέποντας την αποθήκευση φυσικού αερίου πριν την αρχή του χειμώνα. Βάσει του νόμου, η δράση έχει ήδη δρομολογηθεί και το μισθωμένο πλοίο βρίσκεται ήδη στη θαλάσσια περιοχή της Ρεβυθούσας. Στρατηγική 2 Δράση Δ3: Θέσπιση υποχρέωσης διατήρησης αποθέματος φυσικού αερίου σε υπόγεια υποδομή αποθήκευσης άλλου Κράτους-Μέλους. Η Δράση αυτή υπαγορεύεται ρητά από το άρθρο 6γ του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1032, σύμφωνα με το οποίο οι συμμετέχοντες στην αγορά Κράτους-Μέλους που δεν διαθέτει υπόγεια αποθήκη πρέπει να υπογράψουν συμφωνίες αποθήκευσης φυσικού αερίου σε αποθήκες άλλων Κρατών-Μελών. Στην περίπτωση που τεχνικοί περιορισμοί δεν το επιτρέπουν - γεγονός που το ΚράτοςΜέλος οφείλει να αποδείξει - η υποχρέωση δύναται να εκπληρωθεί με αποθήκευση άλλων καυσίμων. Καθώς η Ιταλία και η Βουλγαρία είναι τα μόνα γειτονικά Κράτη-Μέλη διασυνδεδεμένα με την Ελλάδα, η ΡΑΕ απέστειλε επιστολές προς τις Αρμόδιες Αρχές των δύο χωρών (σχετικό 33), με επίσημο αίτημα διερεύνησης της δυνατότητας αποθήκευσης φυσικού αερίου στις χώρες αυτές. Η Αρμόδια Αρχή της Βουλγαρίας δεν έχει έως σήμερα ανταποκριθεί. Σε κάθε περίπτωση, δεν θα ήταν δυνατή η εισαγωγή του φυσικού αερίου πίσω στην Ελλάδα υπό κανονικές συνθήκες (μη κρίσης), καθότι η αδιάλειπτη δυναμικότητα στο Σημείο Εισόδου Σιδηρόκαστρο έχει εξαντληθεί. Αντίθετα, με την ιταλική Αρμόδια Αρχή ξεκίνησε σειρά επικοινωνιών - σε συνεργασία με τους οικείους Διαχειριστές ΔΕΣΦΑ και SNAM Rete Gas - για τον προσδιορισμό των διαθέσιμων προϊόντων αποθήκευσης και την τεχνική δυνατότητα μεταφοράς του στην Ελλάδα (ενδεικτικά, σχετικό 34)
- Για την περίπτωση της Ιταλίας, ο ΔΕΣΦΑ ανέλυσε τα επιμέρους κόστη χρήσης των υποδομών που παρεμβάλλονται (ΕΣΦΑ, TAP, SNAM) και προσδιόρισε τη μέγιστη τεχνικά δυνατή ποσότητα αποθήκευσης φα, κατά τα οριζόμενα του άρθρου 6γ του Κανονισμού (ΕΕ) 1032/
- Το προϊόν αυτό έχει σχεδιαστεί ως εμπορικό, διασφαλίζοντας δηλαδή την απόληψή του καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα (1.11.2022-31.3.2023) και όχι μόνο σε περίπτωση κρίσης. Σε διαδικτυακές συναντήσεις που οργάνωσε η ΡΑΕ στις 17 και 28 Ιουνίου, αλλά και στη 01 Ιουλίου, με τους Δια2 Στις 04/04/2022, η ΡΑΕ είχε ήδη αποστείλει επιστολή προς το ΔΕΣΦΑ, με κοινοποίηση στο Υπουργείο Ενέργειας της Ελλάδας και το Υπουργείο Ενεργειακής Μετάβασης και Τουρισμού της Ιταλίας, ώστε να εκκινήσει μέσω κοινής συνεργασίας των Διαχειριστών του Συστήματος ΦΑ των δύο χωρών η διερεύνηση σεναρίου αποθήκευσης ποσοτήτων στις υπόγειες αποθήκες της Ιταλίας. 49122 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ χειριστές των δύο χωρών και εκπροσώπους του Υπουργείου της Ιταλίας και της Ελλάδας, καθώς και μέλη της ARERA, συζητήθηκαν οι διαθέσιμες επιλογές, αλλά και τα εν δυνάμει ρυθμιστικά θέματα μιας τέτοιας συνεργασίας. Το τεχνικά εφικτό ύψος της ποσότητας προς αποθήκευση υπολογίστηκε στις 1,14 TWh, και αντιστοιχεί σε ημερήσια απόληψη για το διάστημα Νοέμβριος 2022 Μάρτιος 2023 (150 ημέρες) με τη δέσμευση της μέγιστης διαθέσιμης δυναμικότητας στο Σημείο Εισόδου Νέα Μεσημβρία (Διασύνδεση TAP-ΔΕΣΦΑ) στις 7.522 MWh/ημέρα. Η ΡΑΕ, στη δημόσια διαβούλευση, πρότεινε δύο επιλογές. Την επιβολή της υποχρέωσης α) στους προμηθευτές/ εισαγωγείς φυσικού αερίου στη χώρα, ή β) στον ΔΕΣΦΑ, σε περίπτωση που προκριθεί ως απλούστερη η διαχείριση από έναν μόνο συμμετέχοντα. Στρατηγική 3 Δράση Δ4: Διατήρηση στρατηγικού αποθέματος ΦΑ Σύμφωνα με την άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο, κάθε κάτοχος είναι υποχρεωμένος να διασφαλίσει αδιάλειπτη λειτουργία της Μονάδας για πέντε
(5)ημέρες. Όσοι έχουν επιλέξει τη διατήρηση αποθέματος φυσικού αερίου σε Εγκατάσταση Αποθήκευσης, έχουν την υποχρέωση να διατηρούν το απόθεμα αυτό ως στρατηγικό απόθεμα σε υπόγειες αποθήκες άλλου Κράτους-Μέλους, κατά το άρθρο 6γ του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1032, δηλαδή χωρίς τη δυνατότητα να το χρησιμοποιήσουν το νωρίτερο πριν την 31η Μαρτίου
- Η συνολική ποσότητα του αποθέματος όλων των μονάδων, που δεν διαθέτουν δυνατότητα εναλλακτικού καυσίμου, αντιστοιχεί σε 0.57 TWh και αντιστοιχεί σε λειτουργία σε πλήρες φορτίο 16 ωρών για 5 ημέρες. Η πλήρωση του αποθέματος πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι την 1η Νοεμβρίου
- Δράση Δ5: Αύξηση αποθεμάτων εναλλακτικού καυσίμου (diesel) σε μονάδες ΗΠ με καύσιμο ΦΑ και δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου Για τους κατόχους που έχουν επιλέξει (ειδικός όρος της Άδειας Παραγωγής) τη δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου (ντίζελ), επιβάλλεται η υποχρέωση αύξησης του αποθέματος εναλλακτικού καυσίμου από ύψος που αντιστοιχεί σε 5 ημέρες λειτουργίας, όπως ορίζεται στην απόφαση ΡΑΕ 1211/2018, σε εκείνο για 20 ημέρες λειτουργίας (σε πλήρες φορτίο 16 ωρών ανά ημέρα) ή πλήρωση μέχρι το ύψος της μέγιστης χωρητικότητας των δεξαμενών τους. Κατόπιν συζητήσεων με τους κατόχους των παραπάνω μονάδων, διαπιστώθηκε πως οι υφιστάμενες δεξαμενές, με βάση το επίπεδο πλήρωσης που αντιστοιχεί σε λειτουργία 5 ημερών, διαθέτουν επιπλέον διαθέσιμη χωρητικότητα μέχρι τη μέγιστη πλήρωσή τους. Καθώς η μέγιστη χωρητικότητα των δεξαμενών κάθε μονάδας δεν είναι η ίδια, η Αρχή θεωρεί ότι η οριζόντια αύξηση του αποθέματος σε ημέρες απαιτεί την κατασκευή επιπλέον δεξαμενών στις εγκαταστάσεις κάποιων μονάδων, ενώ άλλες διαθέτουν την χωρητικότητα που απαιτείται στις ήδη υφιστάμενες δεξαμενές τους. Το επιπλέον κόστος κατασκευής υποδομής, το οποίο θα αποζημιωνόταν από το Τέλος Ασφάλειας Εφοδιασμού (σύμφωνα με την αποφ. Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΡΑΕ 1211/2018), θα επιβαρύνει σημαντικά το λογαριασμό του ΤΑΕ και συνεπώς τους καταναλωτές φυσικού αερίου. Αντίθετα, η υποχρέωση πλήρωσης της δεξαμενής στο μέγιστο οδηγεί σε υπέρογκο κόστος προμήθειας καυσίμου για τους κατόχους που διαθέτουν πολύ μεγάλες δεξαμενές, οι οποίες ξεπερνούν το απόθεμα των 20 ημερών λειτουργίας, καθώς το κόστος αυτό δεν αποζημιώνεται από το ΤΑΕ και επιβαρύνει αποκλειστικά τους κατόχους. Για τους παραπάνω λόγους, δόθηκε η δυνατότητα επιλογής από αυτούς μίας από τις δύο αυτές συνθήκες για την κάλυψη της νέας υποχρέωσης. Δράση Δ6: Μηχανισμός για την κατά προτεραιότητα λειτουργία των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο στην αγορά του ηλεκτρισμού σε περίπτωση κρίσης φυσικού αερίου Επιπέδου 3 έκτακτης Ανάγκης και κατόπιν απόφασης ΟΔΚ για την ενεργοποίησή του. Εισάγεται μηχανισμός που θα μεγιστοποιεί τη χρήση των μονάδων εναλλακτικού καυσίμου σε κατάσταση συναγερμού 3 του ΕΣΦΑ. Καθώς οι μονάδες με δυνατότητα εναλλακτικού καυσίμου μπορούν να υποκαταστήσουν μέρος της ζήτησης φυσικού αερίου, η μεγιστοποίηση χρήσης τους μπορεί να συνεισφέρει στην διαχείριση της μειωμένης διαθέσιμης ποσότητας φα. Η υποκατάσταση ποσοτήτων φυσικού αερίου με “πιο διαθέσιμες” ποσότητες diesel συνεισφέρει στην ασφάλεια εφοδιασμού των καταναλωτών φυσικού αερίου, αλλά και στην ασφαλή λειτουργία του συστήματος ηλεκτρισμού. Η προτεραιοποίηση της λειτουργίας των μονάδων στο πλαίσιο αυτό, και κατά συνέπεια διακοπή τροφοδοσίας τους με φυσικό αέριο, θεωρείται ως διακοψιμότητα, και θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως Διακόψιμοι Καταναλωτές με μηδενική συνεισφορά στο Τέλος Ασφάλειας Εφοδιασμού. Δράση Δ7: Εισαγωγή διατάξεων για την συνετή χρήση και περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης ΦΑ κατά τη διάρκεια κρίσης ΦΑ Σε εναρμόνιση με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής “Save gas for a safe winter” (σχετικό 35) και τον Κανονισμό 2022/1369 (σχετικό 3), η κατανάλωση φυσικού αερίου στη χώρα πρέπει να μειωθεί κατά 15% έναντι του μέσου όρου κατανάλωσης της προηγούμενης 5ετίας. Συνεπώς, εισάγεται δράση για την ενημέρωση των καταναλωτών φυσικού αερίου από τους Διαχειριστές Διανομής, με σκοπό την ευαισθητοποίησή τους και τη συνετή χρήση του φυσικού αερίου. Δράση Δ8: Κατά προτεραιότητα παροχή φυσικού αερίου σε ορισμένες «Σημαντικές» Βιομηχανίες Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1938/2017, στόχος των Σχεδίων Προληπτικής Δράσης είναι η κατ’ ελάχιστον εξασφάλιση τροφοδοσίας των Προστατευόμενων Καταναλωτών σύμφωνα με το άρθρο 6, αλλά και επιπλέον κριτήρια, σύμφωνα με το άρθρο 11, παρ. 7 που αφορά τις κρίσιμες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Ωστόσο, οι αναλύσεις των επιπτώσεων που διεξάγονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο στο πλαίσιο συμμετοχής της ΡΑΕ στην Ομάδα Συντονισμού για το Αέριο, αναδεικνύουν ότι μια απότομη διακοπή τροφοδοσίας φυσικού αερίου σε ορισμένες Βιομηχανίες θα έχει καταστροφικές συνέπειες για την ίδια την εγκατάσταση, αλλά και τους Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ κλάδους που συνδέονται με αυτές μέσω της αλυσίδας εφοδιασμού, συνοδευόμενες από σημαντικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Για την αποφυγή ή μετρίαση των επιπτώσεων αυτών, κρίνεται σκόπιμη η δημιουργία λίστας «Σημαντικών» Βιομηχανιών, όπου θα προτεραιοποιείται η τροφοδοσία μιας βιομηχανίας έναντι άλλης, βάσει τεχνικών, κοινωνικών και οικονομικών κριτηρίων. Κάθε βιομηχανία που επιθυμεί να ενταχθεί σε αυτή τη λίστα, πρέπει να υποβάλει στη ΡΑΕ τεκμηρίωση των κριτηρίων που αναφέρονται, μελέτη επιπτώσεων για διακοπή τροφοδοσίας, καθώς και στοιχεία που να αποδεικνύουν τη μη δυνατότητα χρήσης εναλλακτικού καυσίμου ή πρώτης ύλης. Επιπλέον, πρέπει να συνοδεύεται και από προτεινόμενο σχέδιο διακοπής τροφοδοσίας (μερικής ή ολικής), με αναλυτική διαδικασία μείωσης της παραγωγής ή διακοπής της μονάδας, για την ασφάλεια της εγκατάστασης και του προσωπικού. Δράση Δ9: Ανάπτυξη εξειδικευμένου προϊόντος της αγοράς εξισορρόπησης για την εθελοντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας Το νέο αυτό προϊόν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από καταναλωτές στο Βάθρο Εμπορίας προκειμένου να μειώσουν εκουσίως την κατανάλωσή τους και να συνεισφέρουν στην εύρεση επιπλέον ποσοτήτων στο σύστημα, διαθέτοντας μέρος ή και ολόκληρη την ποσότητά τους που προοριζόταν για δική τους χρήση. Θα διερευνηθεί με τον ΔΕΣΦΑ και το ΕΧΕ ο κατάλληλος σχεδιασμός του προϊόντος, πιθανώς εντός του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Στρατηγική 4 Δράση Δ10: Αναπροσαρμογή του τέλους ασφάλειας εφοδιασμού (ΤΑΕ) Σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο έκτακτης Ανάγκης (σχετικό 17), και συγκεκριμένα το «Παράρτημα 1: Κατάλογος Σειράς Διακοπής Παροχής Φυσικού Αερίου σε Κατάσταση έκτακτης Ανάγκης», Βιομηχανικοί και Προστατευόμενοι Καταναλωτές βρίσκονται στην τρίτη και τέταρτη σειρά διακοπής αντίστοιχα, απολαμβάνοντας τη μεγαλύτερη προστασία έναντι των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο που βρίσκονται στη δεύτερη σειρά. Για το λόγο αυτό, είχε αποφασιστεί οι δύο κατηγορίες αυτές να επωμίζονται αναλογικά μεγαλύτερη επιβάρυνση από το Τέλους Ασφάλειας Εφοδιασμού σε σχέση με τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής ΦΑ. Ωστόσο, με την αναθεώρηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης, αρκετές - και κοστοβόρες - δράσεις έχουν αποκλειστικό στόχο να ενισχύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της ηλεκτροπαραγωγής, άρα και την ασφάλεια εφοδιασμού του ηλεκτρισμού. Επειδή, το κόστος των Δράσεων του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης αποσκοπεί, στην ασφάλεια τροφοδοσίας της χώρας με φυσικό αέριο. Το κόστος ωστόσο αυτό, το οποίο αφορά στο μεγαλύτερο μέρος του την εξασφάλιση της επάρκειας καυσίμου για ηλεκτροπαραγωγή καλούνται να το επιβαρυνθούν οι κατηγορίες των Βιομηχανικών και Προστατευόμενων καταναλωτών με δυσανάλογο τρόπο έναντι των Ηλεκτροπαραγωγών Η Αρχή εκτιμά πως η προκύπτουσα αυξημένη επιβάρυνση ως άνω κατηγοριών καταναλωτών δεν ανταποκρίνεται 49123 πλήρως στην αρχή της ανταποδοτικότητας που πρέπει να διαπνέει τα βάρη των καταναλωτών και ως εκ τούτου, οι καταναλωτές φυσικού αερίου δεν θα πρέπει να επωμισθούν ασύμμετρα την επιβάρυνση του ΤΑΕ, για την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού του ηλεκτρισμού. Για το λόγο αυτό, στο πλαίσιο αναθεώρησης της Απόφασης ΡΑΕ 1211/2018, θα μελετηθεί η αναπροσαρμογή στην κατανομή του ΤΑΕ. Δράση Δ11: Ρύθμιση για την έκτακτη τροποποίηση του Προγραμματισμού Εκφορτώσεων ΥΦΑ Προτείνεται η εισαγωγή ρυθμίσεων, ώστε οι Χρήστες ΥΦΑ να είναι εκ των προτέρων ενήμεροι ότι σε περίπτωση κατάστασης κρίσης επιπέδου 2 ή 3, ο μέγιστος χρόνος χρησιμοποίησης του αποθηκευτικού χώρου στη Ρεβυθούσα θα μειώνεται στις 6 ημέρες, Με τον τρόπο αυτό, δημιουργούνται νέες χρονοθυρίδες, τις οποίες ο Διαχειριστής διαθέτει άμεσα για να δεσμευτούν με επιπλέον εκφορτώσεις - βάσει των περιορισμών χωρητικότητας και ρυθμού αεριοποίησης -, ώστε να αυξηθούν οι ποσότητες που θα εισάγονται στις δεξαμενές της Ρεβυθούσας και να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη αεριοποίηση της εγκατάστασης και η συνεχής τροφοδότηση των καταναλωτών στη μέγιστη τεχνικά δυναμικότητα για μεγάλες περιόδους, αν απαιτείται. Επειδή, η ΡΑΕ, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το προσχέδιο προληπτικής δράσης (σχετικό 29) και αφού έλαβε υπόψη τα υποβληθέντα από τους συμμετέχοντες στη διαβούλευση σχόλια (σχετικό 30), οριστικοποίησε το Προσχέδιο Προληπτικής Δράσης (σχετικό 36), προκειμένου να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση με τις Αρμόδιες Αρχές των Κρατών - Μελών που συμμετέχουν στις Ομάδες Κινδύνου, όπως επιβάλλεται σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/
- Επειδή, στο πλαίσιο της διαβούλευσης, τα κυριότερα σχόλια αφορούσαν τις Δράσεις Δ3 και Δ
- Ως προς τη Δράση Δ3, προκρίθηκε η εναλλακτική της αποθήκευσης φυσικού αερίου σε αποθήκες άλλου Κράτους-Μέλους από τους προμηθευτές/εισαγωγείς φυσικού αερίου, καθώς η θέση της υποχρέωσης στο ΔΕΣΦΑ θα απαιτούσε αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο, ενώ δεν διαφαίνεται κάποιο προφανές όφελος. Σημειώνεται ότι οι Προμηθευτές έχουν τη δυνατότητα να συνάψουν μεταξύ τους συμφωνίες ώστε τη διαχείριση της Δράσης να αναλάβει ένας εξ αυτών για λόγους απλότητας. Ως προς τη Δράση Δ4, σύμφωνα με τα σχόλια της διαβούλευσης των φορέων, η διατήρηση στρατηγικού αποθέματος στις υπόγειες αποθήκες της Ιταλίας θεωρείται ως «μια μη οικονομικά αποδοτική επιλογή», «με σοβαρές οικονομικές επιβαρύνσεις για την εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, και δυσανάλογα σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα», και «δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι σε περίπτωση κήρυξης κατάστασης συναγερμού, τα αποθέματα σε γειτονική χώρα είναι απολύτως επισφαλή». Συνεπώς, δεδομένης της Δράσης Δ2, που έχει υλοποιηθεί με την μίσθωση πλωτής δεξαμενής ΥΦΑ και έχει αυξήσει την αποθηκευτική ικανότητα της Ρεβυθούσας, η υλοποίηση της διατήρησης στρατηγικού αποθέματος (Δ4) στην εγκατάσταση της Ρεβυθούσας σε σχέση με την 49124 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ αποθήκευση στην Ιταλία είναι: α) πιο οικονομική, β) πιο εύκολα υλοποιήσιμη, γ) σε συμφωνία με τον ειδικό όρο που υπάρχει ήδη στην Άδεια παραγωγής των κατόχων των μονάδων φυσικού αερίου, δ) κατ’ αντιστοιχία με εναλλακτικό καύσιμο για λειτουργία 16 ωρών, ε) αξιοποιεί το διαθέσιμο χώρο του FSU, που δεν έχει δοθεί στο πλάνο δημοπρασιών, και δεν δημιουργεί προβλήματα διαχείρισης στις αποθήκες της Ρεβυθούσας. Ως εκ τούτου, αποδεχόμενη εν μέρει τα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης, αντικατέστησε στο τελικό σχέδιο τη Δράση Δ4 ως ακολούθως: Δράση Δ4: Διατήρηση αποθέματος ασφαλείας φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα από μονάδες ΗΠ με καύσιμο ΦΑ χωρίς τη δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου Σύμφωνα με την άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο, κάθε κάτοχος είναι υποχρεωμένος να διασφαλίσει αδιάλειπτη λειτουργία της Μονάδας για πέντε
(5)ημέρες. Όσοι έχουν επιλέξει τη διατήρηση αποθέματος φυσικού αερίου σε Εγκατάσταση Αποθήκευσης, έχουν την υποχρέωση να διατηρούν το απόθεμα αυτό στις υποδομές της Ρεβυθούσας. Η συνολική ποσότητα του αποθέματος όλων των μονάδων, που δεν διαθέτουν δυνατότητα εναλλακτικού καυσίμου, αντιστοιχεί σε 0.57 TWh και αντιστοιχεί σε λειτουργία σε πλήρες φορτίο 16 ωρών για 5 ημέρες. Η πλήρωση του αποθέματος πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι την 1η Νοεμβρίου
- Επειδή, η Αρχή αναγνωρίζει ότι η εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων πρόληψης θα επιφέρει αναπόδραστα κόστος στους προμηθευτές και ηλεκτροπαραγωγούς το οποίο ωστόσο, είναι απαραίτητο σύμφωνα και με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1032/2022, στο πλαίσιο του «επιμερισμού των βαρών» με τα υπόλοιπα Κράτη-Μέλη, σταθμίζοντας τα οφέλη της ασφάλειας εφοδιασμού και συγκρινόμενο με το αντίστοιχο κόστος απώλειας σε ενδεχόμενη κρίση. Άλλωστε το Χρηματοοικονομικό ρίσκο καλύπτεται και λαμβάνεται πρόνοια με την σύναψη συμβολαίων για προστασία κινδύνου έναντι αρνητικών spreads των τιμών αερίου (contracts for differences). Επειδή, η ΡΑΕ αξιολόγησε το όφελος κάθε δράσης, προκειμένου να καλύπτεται η υποχρέωση του άρθρου 6γ του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/1032, καθώς και το κόστος που αυτή επιφέρει στο Τέλος Ασφάλειας Εφοδιασμού για την αποζημίωση των υπόχρεων στις Δράσεις, το οποίο κρίνεται αποδεκτό δεδομένης της παρούσας πολύ δύσκολης συγκυρίας. Επειδή, η ΡΑΕ, με το υπ’ αρ. 32 σχετικό έγγραφό της διαβίβασε στις Αρμόδιες Αρχές των Κρατών - Μελών που συμμετέχουν στις Ομάδες Κινδύνου «Αλγερία», «Ουκρανία», «Διαβαλκανική», «Κασπία» και κοινοποίησε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το υπό διαβούλευση προσχέδιο προληπτικής δράσης, στο πλαίσιο διαβούλευσης μεταξύ γειτονικών κρατών μελών κατά τα οριζόμενα στην παράγραφο 6 του άρθρου 8 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 (σχετικό 1) προκειμένου να διασφαλισθεί, πριν από την έγκρισή του, ότι είναι συνεπές με το αντίστοιχο σχέδιο του γειτονικού κράτους μέλους. Επειδή, μόνο η Αρμόδια Αρχή της Ρουμανίας διαβίβασε εντός της προθεσμίας σχόλια (σχετικό 37) επί του Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 κοινοποιηθέντος, με το υπ’ αρ. 32 σχετικό έγγραφο της ΡΑΕ, Προσχεδίου Προληπτικής Δράσης. Επειδή, το τελικό σχέδιο προληπτικής δράσης με τίτλο «Σχέδιο Προληπτικής Δράσης», περιλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: (α) Συνοπτική περιγραφή των βασικών δεδομένων της Ελληνικής Αγοράς Φυσικού Αερίου σχετικά με τη ζήτηση και την προμήθεια φυσικού αερίου, καθώς και των κύριων χαρακτηριστικών του Περιφερειακού και Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), (β) Συνοπτική περιγραφή των βασικών συμπερασμάτων των υπό εξέλιξη Κοινών Μελετών Επικινδυνότητας, των μελετών επικινδυνότητας και περιπτώσεων που διεξάγονται σε επίπεδο ΕΕ, καθώς και η επικαιροποίηση των εθνικών σεναρίων κρίσης, (γ) Παρουσίαση του υπολογισμού του Κανόνα για την υποδομή (Κανόνας Ν-1) για τα έτη 2021, 2022 σε εθνικό επίπεδο, των τιμών και παραδοχών που χρησιμοποιήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της ικανότητας συμμόρφωσης με τον ως άνω Κανόνα πριν και μετά την εφαρμογή των σχεδιαζόμενων δράσεων. Επίσης, περιλαμβάνεται ο υπολογισμός του Ν-1 σε περιφερειακό επίπεδο για τα έτη 2020-2021, (δ) Παρουσίαση της τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης της Χώρας με τον Κανόνα για τον εφοδιασμό, των εν ισχύ μέτρων και των πρόσθετων κριτηρίων που εξετάζονται για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού, (ε) Περιγραφή και αξιολόγηση των στρατηγικών και των δράσεων που σχεδιάσθηκαν με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών σε περίπτωση εμφάνισης σημαντικών διαταραχών στη ζήτηση ή/και την προμήθεια φυσικού αερίου, (στ) Παρουσίαση των λοιπών προληπτικών δράσεων και υποχρεώσεων που σχεδιάστηκαν με στόχο την ενίσχυση της ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος φυσικού αερίου της Χώρας, (ζ) Περιγραφή έργων υποδομών για νέες πηγές προμήθειας και αποθήκευσης φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης σημαντικών για την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας έργων υποδομής που έχουν ενταχθεί στον 4ο και 5ο κατάλογο των Έργων Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI List) καθώς και υπό εξέλιξη έργων που έχουν ενταχθεί στο δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, (η) Εξέταση ενδεχόμενης επίδρασης του Σχεδίου σε γειτονικά κράτη μέλη (περιφερειακή διάσταση). Επειδή, η δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης είναι σε πλήρη συμφωνία με το «Υπόδειγμα σχεδίου προληπτικής δράσης» που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα VI του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/
- Επειδή, για την ανάπτυξη του Σχεδίου η ΡΑΕ συνεργάστηκε με τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε. (ΔΕΣΦΑ), τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Επειδή, η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, εγκρίνει το παρόν Σχέδιο Προληπτικής Δράσης για λόγους εξυπηρέτησης υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος οι οποίοι ανάγονται στην ενίσχυση της ασφάλειας εφο- Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ διασμού της χώρας και την προστασία των καταναλωτών, προσαρμόζοντας τους κανόνες στους σημαντικά αυξημένους κίνδυνους που προκύπτουν από τις αλλαγές στη γεωπολιτική κατάσταση, και τις τρέχουσες έκτακτες συνθήκες στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ένωσης. Το Σχέδιο λαμβάνει υπόψη τα έως σήμερα δεδομένα και στοιχεία, καθώς και τις εκτιμήσεις, σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό. Δεδομένης της γεωπολιτικής αστάθειας η οποία δύναται να επιφέρει μεταβολές στα δεδομένα και εκτιμήσεις και στο βαθμό που οι μεταβολές αυτές ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας, το εγκεκριμένο Σχέδιο δύναται να αναθεωρείται προσαρμοζόμενο στις εκάστοτε συνθήκες. 49125 Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με αυτά, αποφασίζει: Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της κατά το άρθρο 12 του ν. 4001/2011:
- Την έγκριση του σχεδίου προληπτικής δράσης με τίτλο «Σχέδιο Προληπτικής Δράσης», το κείμενο του οποίου προσαρτάται στην παρούσα Απόφαση ως «Προσάρτημα» και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα αυτής.
- Την ηλεκτρονική διαβίβαση, μέσω της πλατφόρμας CIRCABC, του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στην Ομάδα Συντονισμού για το αέριο, καθώς και στην Αρμόδια Αρχή της Ιταλίας.
- Την κοινοποίηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης στον ΔΕΣΦΑ και στο ΕΧΕ για τις ενέργειές τους. 49126 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9 του Κανονισμού (EE) 2017/1938 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010 ΑΘΗΝΑ Ιούλιος 2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 49127 ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Περιεχόμενα Εισαγωγή ...................................................................................................10 1 Βασικά στοιχεία του Περιφερειακού και Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ........................................................................................................13 1.1 Περιφερειακό Σύστημα Φυσικού Αερίου .................................................................. 13 1.1.1 1.1.2 1.1.3 «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου .................................................................................. 13 Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» (ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ) ........................................... 39 Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» (ΧΩΡΙΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ) ....................................... 46 1.2 Εθνικό Σύστημα και αγορά φυσικού αερίου ............................................................. 56 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 2 Ζήτηση φυσικού αερίου ................................................................................................... 56 Υποδομές και λειτουργία Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου...................................... 59 Προμήθεια φυσικού αερίου ............................................................................................. 62 Ο ρόλος του τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ...................................................... 63 Συνοπτική παρουσίαση Εκτίμησης Επικινδυνότητας ........................... 67 2.1 Εκτίμηση της Επικινδυνότητας από την ΕΕ ................................................................ 67 2.2 Κοινές Μελέτες Επικινδυνότητας............................................................................... 68 2.2.1 2.2.2 Ομάδα Κινδύνου Κασπία, Ουκρανία και Διαβαλκανική (σε εξέλιξη)............................... 68 Ομάδα Κινδύνου Αλγερία (σε εξέλιξη) ............................................................................. 69 2.3 Εθνική Μελέτη Επικινδυνότητας ............................................................................... 69 3 Συμμόρφωση με τον Κανόνα για την υποδομή .................................... 73 3.1 Υπολογισμός του τύπου Ν-1 σε εθνικό επίπεδο ........................................................ 74 3.1.1 3.1.2 Υποθέσεις, μεθοδολογία και δεδομένα............................................................................. 74 Αποτελέσματα .................................................................................................................. 75 3.2 Υπολογισμός του τύπου Ν-1 σε περιφερειακό επίπεδο ............................................ 76 3.3 Ικανότητα αμφίδρομης ροής ..................................................................................... 77 3.3.1 3.3.2 4 Σημεία διασύνδεσης με ικανότητα αμφίδρομης ροής ....................................................... 77 Σημεία διασύνδεσης για τα οποία έχει χορηγηθεί εξαίρεση.............................................. 78 Συμμόρφωση με τον Κανόνα για τον εφοδιασμό.................................79 4.1 Ορισμός προστατευόμενων καταναλωτών ............................................................... 79 4.2 Κανόνας Εφοδιασμού ................................................................................................ 80 4.2.1 4.2.2 5 Περιγραφή υφιστάμενων μέτρων Διαχείρισης ζήτησης .................................................... 81 Πρόσθετοι κανόνες και υποχρεώσεις σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού .................... 86 Προληπτικά Μέτρα ..............................................................................88 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49128 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 5.1 Στρατηγική 1: Μεγιστοποίηση χρησιμοποίησης υφιστάμενων υποδομών φα ..... 88 5.1.1 5.1.2 Δράση Δ1: Αύξηση δυναμικότητας αεριοποίησης Ρεβυθούσας ....................................... 88 Δράση Δ2: Προσθήκη πλωτής δεξαμενής LNG στον τερματικό σταθμό της Ρεβυθούσας 88 5.2 Στρατηγική 2: Ενίσχυση διαθεσιμότητας φυσικού αερίου -αποθήκευση αερίου . 90 5.2.1 Δράση Δ3: Θέσπιση υποχρέωσης διατήρησης αποθέματος φυσικού αερίου σε υπόγεια υποδομή αποθήκευσης άλλου Κράτους-Μέλους σε κατόχους άδειας προμήθειας σε τελικούς πελάτες, οι οποίοι εισήγαγαν φυσικό αέριο στο ΕΣΦΑ τα πέντε προηγούμενα έτη και είναι Χρήστες του ΕΣΦΑ (εμπορική αποθήκευση) ................................................................................................................. 90 5.2.2 Δράση Δ4: Διατήρηση αποθέματος ασφαλείας φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα από μονάδες ΗΠ με καύσιμο ΦΑ χωρίς τη δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου ...................................................... 95 5.3 Στρατηγική 3: Ενίσχυση μέτρων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ΦΑ κατά την κρίση ........................................................................................................................... 100 5.3.1 Δράση Δ5: Αύξηση αποθεμάτων εναλλακτικού καυσίμου (diesel) σε μονάδες ΗΠ με καύσιμο ΦΑ και δυνατότητα εναλλαγής καυσίμου ....................................................................... 100 5.3.2 Δράση Δ6: Μηχανισμός για την κατά προτεραιότητα λειτουργία των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο στην αγορά του ηλεκτρισμού σε περίπτωση κρίσης φυσικού αερίου Επιπέδου 3 Έκτακτης Ανάγκης και κατόπιν απόφασης ΟΔΚ για την ενεργοποίησή του.................................. 101 5.3.3 Δράση Δ7: Εισαγωγή διατάξεων για την συνετή χρήση και περιορισμό της άσκοπης κατανάλωσης ΦΑ κατά τη διάρκεια κρίσης ΦΑ ........................................................................... 102 5.3.4 Δράση Δ8: Κατά προτεραιότητα παροχή φυσικού αερίου σε ορισμένες «Σημαντικές» Βιομηχανίες. ................................................................................................................................ 103 5.3.5 Δράση Δ9: Ανάπτυξη εξειδικευμένου προϊόντος της αγοράς εξισορρόπησης για την εθελοντική μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ........................................................................... 105 5.4 Στρατηγική 4: Βελτιστοποίηση Ρυθμιστικού Πλαισίου ......................................... 106 5.4.1 5.4.2 ΥΦΑ 6 Δράση Δ10: Αναπροσαρμογή του τέλους ασφάλειας εφοδιασμού (ΤΑΕ) ....................... 106 Δράση Δ11: Ρύθμιση για την έκτακτη τροποποίηση του Προγραμματισμού Εκφορτώσεων 107 Άλλα μέτρα και υποχρεώσεις.............................................................108 6.1 Ανάπτυξη προδιαγραφών και κατευθυντήριων οδηγιών για την καθιέρωση Συστημάτων Επιχειρησιακής Συνέχειας............................................................................ 108 6.2 Υποχρέωση προς Διαχειριστές και κατόχους άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για την τήρηση Συστημάτων Επιχειρησιακής Συνέχειας ................................. 108 6.3 Σχεδιασμός Συστήματος Διαχείρισης Διακινδύνευσης για την ασφάλεια εφοδιασμού 108 6.4 Υποχρεώσεις Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς για τεκμηριωμένη εκτίμηση ζήτησης .............................................................................................................................. 109 6.5 Υποχρεώσεις Προμηθευτών ΦΑ .............................................................................. 110 6.6 Υποχρεώσεις κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο ΦΑ 111 6.7 Απαλλαγή του πετρελαίου diesel που χρησιμοποιείται ως εναλλακτικό καύσιμο από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ) ............................................................................... 111 7 Έργα υποδομής .................................................................................113 7.1 Διασυνδετήριος Αγωγός Ελλάδας - Βουλγαρίας (IGB) ............................................ 113 7.2 Σταθμός Συμπίεσης στην Κομοτηνή ......................................................................... 115 7.3 Σταθμός Συμπίεσης στην Αμπελιά ........................................................................... 115 7.4 Υπόγεια Αποθήκη Καβάλας...................................................................................... 117 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 7.5 ΥΦΑ Βορείου Ελλάδας – ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης.................................................. 118 7.6 ΥΦΑ ΚΟΡΙΝΘΟΥ – ΑΣΦΑ ΔΙΩΡΥΓΑ GAS..................................................................... 119 7.7 Διασυνδετήριος Αγωγός Eastern Mediterranean Pipeline (East Med) .................... 120 8 Υποχρεώσεις κοινής ωφελείας σχετικά με την ασφάλεια εφοδιασμού 121 9 Διαβουλεύσεις με τα ενδιαφερόμενα μέρη ........................................122 10 Περιφερειακή διάσταση ....................................................................123 10.1 Υπολογισμός του τύπου N – 1 σε επίπεδο ομάδων κινδύνου ................................. 123 10.2 Μηχανισμοί που αναπτύχθηκαν με σκοπό τη συνεργασία..................................... 123 10.3 Μέτρα αλληλεγγύης ................................................................................................. 123 11 Σύνοψη - Συμπεράσματα ...................................................................124 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 : Παρουσίαση παραρτήματος από προτεινόμενες ρυθμίσεις Αλληλεγγύης ............................................................................................126 Annex D: Compensation Methodology for Industrial and Commercial Sector ...127
- Methodology A: ....................................................................................................... 129 “CoDG calculation for natural gas as a fuel” ..................................................................... 129
- Methodology B: ....................................................................................................... 134 “CoDG calculation for natural gas as a feedstock” ............................................................ 134 49129 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49130 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Λίστα Πινάκων Πίνακας 1: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Ρουμανία ................................................................................................... 17 Πίνακας 2: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου ............................................................ 18 Πίνακας 3: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ρουμανίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 21 Πίνακας 4: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης .......................... 22 Πίνακας 5: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ....................................................................................................................... 23 Πίνακας 6: Υπόγεια αποθήκευση Ρουμανίας (χειμώνας 2019-2020) ...................... 23 Πίνακας 7: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ρουμανίας ..................................................................... 23 Πίνακας 8: Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας .................................................................................................. 24 Πίνακας 9: Δυναμικότητες έγχυσης και παραγωγής της εγκατάσταση αποθήκευσης Chiren UGS ...................................................................................................... 26 Πίνακας 10: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Βουλγαρία ....................................................................................... 26 Πίνακας 11: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου ............................................................ 27 Πίνακας 12: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Βουλγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 29 Πίνακας 13: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης ........................ 29 Πίνακας 14: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ...................................................................................................... 30 Πίνακας 15: Υπόγεια αποθήκευση Βουλγαρίας (χειμώνας 2017-18)...................... 30 Πίνακας 16: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Βουλγαρίας .................................................................... 30 Πίνακας 17: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στην Ουγγαρία ....................................................................................... 34 Πίνακας 18: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ουγγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου .......................................................................... 34 Πίνακας 19: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης ........................ 36 Πίνακας
- Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης ...................................................................................................... 36 Πίνακας 21: Υπόγεια αποθήκευση Ουγγαρίας (χειμώνας 2020-21) ....................... 37 Πίνακας 22: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ουγγαρίας ..................................................................... 37 Πίνακας 23 Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας ................................................................................... 38 Πίνακας 24: Σημεία διασύνδεσης ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» ........................................................................................................ 40 Πίνακας 25: Μήκος δικτύου αγωγών φυσικού αερίου (μεταφορά και διανομή) ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου « Αλγερία».............................................. 41 Πίνακας 26: Εγκαταστάσεις αεριοποίησης ΥΦΑ ανά συμμετέχον Κ-Μ στην Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία» .......................................................................................... 41 Πίνακας 27: Ποσότητες κατανάλωσης φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία», για το έτος 2016 ................................................................ 42 Πίνακας 28: Συμμετοχή αλγερινού ΥΦΑ στο σύνολο προμηθειών ΥΦΑ κάθε Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» .............................................................................. 43 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49131 Πίνακας 29: Εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» ....................................................................................................................... 43 Πίνακας 30: Παραγωγή φυσικού αερίου ανά ΚΜ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» και συμμετοχή στην ετήσια κατανάλωση, για το έτος 2016 ................................... 44 Πίνακας 31: Εγκαταστημένη ισχύς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Αλγερία» .................................................. 45 Πίνακας 32: Σημεία διασύνδεσης ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» και τεχνική δυναμικότητα (MSm3/d) ........................................................................ 51 Πίνακας 33: Τεχνική δυναμικότητα αεριοποίησης ΥΦΑ ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ....................................................................................... 52 Πίνακας 34: Αποθηκευτική ικανότητα φυσικού αερίου ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ....................................................................................... 53 Πίνακας 35: Μέγιστη ημερήσια ικανότητα απόληψης φυσικού αερίου ανά επίπεδο πλήρωσης της αποθήκης σε συνδυασμό με την αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία» ........................................................................... 53 Πίνακας 36: Παραγωγική ικανότητα φυσικού αερίου σε συνδυασμό με την ημερήσια αιχμή ζήτησης ΦΑ, ανά Κ-Μ της Ομάδας Κινδύνου «Ουκρανία»............................. 54 Πίνακας 37: Υφιστάμενη δυναμικότητα Σημείων Εισόδου ΕΣΜΦΑ (πηγή: ΔΕΣΦΑ) ... 59 Πίνακας 38: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2020 (πηγή ΔΕΣΦΑ) ....................................................................................................................... 60 Πίνακας 39: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2021 (πηγή ΔΕΣΦΑ) ....................................................................................................................... 60 Πίνακας 40: Ποσοστό χρησιμοποίησης Σημείων Εισόδου για το 2022 (1/1/202230/6/2022) (πηγή ΔΕΣΦΑ) ................................................................................. 61 Πίνακας 41: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ......................................... 65 Πίνακας 42: Σύνολο των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας για το έτος 2021 ................................................................. 66 Πίνακας 43: Ποιοτική εκτίμηση των επιπτώσεων εμφάνισης του Σεναρίου 16 στο διασυνδεδεμένο σύστημα της Χώρας .................................................................. 72 Πίνακας 44: Δεδομένα υπολογισμού Ν-1 ........................................................... 75 Πίνακας 45: Αποτελέσματα υπολογισμού Ν-1 χωρίς εφαρμογή μέτρων διαχείρισης ζήτησης από την πλευρά της αγοράς .................................................................. 75 Πίνακας 46: Αποτελέσματα υπολογισμού Ν-1 μετά από εφαρμογή μέτρων διαχείρισης ζήτησης .......................................................................................... 76 Πίνακας 47: Αποτελέσματα του κανόνα Ν-1 σε περιφερειακό επίπεδο για τα έτη 2020 και 2021 .................................................................................................. 77 Πίνακας 48: Απολογιστικά στοιχεία κατανάλωσης Προστατευόμενων Καταναλωτών για το έτος 2021 (πηγή: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας) ......................... 80 Πίνακας 49: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με υποχρέωση τήρησης εναλλακτικού καυσίμου ........................................................................ 84 Πίνακας 50: Σύνολο υπό συνθήκες «κρίσιμων» μονάδων ηλεκτροπαραγωγής ΦΑ 86 Πίνακας 51: Τεχνικά χαρακτηριστικά FSU (πηγή ΔΕΣΦΑ) .................................... 89 Πίνακας 52: Υπόχρεοι Προμηθευτές και ποσότητες αποθέματος .......................... 91 Πίνακας 53: Μεταφορικό κόστος φυσικού αερίου από Ελλάδα προς Ιταλία........... 92 Πίνακας 54: Μεταφορικό κόστος φυσικού αερίου από Ιταλία προς Ελλάδα........... 93 Πίνακας 55: Δέσμευση δυναμικότητας αγωγών για την αποθήκευση φυσικού αερίου στην Ιταλία ........................................ Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. Πίνακας 56: Δέσμευση Δυναμικότητας για την απόληψη φυσικού αερίου από αποθήκες της Ιταλίας ....................................................................................... 93 Πίνακας 57: Υπόχρεοι ΗΠ διατήρησης αποθέματος ΦΑ και ύψους αποθέματος ..... 96 49132 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Πίνακας 58: Σύνολο των θερμικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με υποχρέωση τήρησης εναλλακτικού καυσίμου ...................................................................... 100 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49133 Λίστα Εικόνων - Σχημάτων Εικόνα 1: Σημεία Εισόδου (EP) και Σημεία Εξόδου (EXP) της διαβαλκανικής περιοχής για το έτος 2019 ............................................................................................... 14 Εικόνα 2: Το σύστημα μεταφοράς της Ρουμανίας ............................................... 16 Εικόνα 3: Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας ............................................. 25 Εικόνα 4: Το σύστημα μεταφοράς της Ουγγαρίας............................................... 33 Εικόνα 5: Το αποθηκευτικό σύστημα της Ουγγαρίας ........................................... 34 Εικόνα 6: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Αλγερία».................... 39 Εικόνα 7: Οι χώρες που απαρτίζουν την Ομάδα Κινδύνου «Ουκρανία» ................. 46 Γράφημα 8: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021, φυσικές εγχύσεις στο σύστημα (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) ........ 56 Γράφημα 9: Ζήτηση ανά κατηγορία καταναλωτών για τα έτη 2008 - 2021, φυσικές εγχύσεις στο σύστημα (πηγή: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) ........ 57 Γράφημα 10: Αιχμή ζήτησης κατά την περίοδο 2007-2020, φυσικές εγχύσεις στο σύστημα (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ -Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2021-2030) ............ 57 Γράφημα 11: Πρόβλεψη εξέλιξης ετήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031, φυσικές εγχύσεις στο σύστημα (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) ...................................................................................................... 58 Γράφημα 12: Πρόβλεψη αιχμής ημερήσιας ζήτησης για τα έτη 2022 – 2031 (πηγή δεδομένων: ΔΕΣΦΑ - Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης ΕΣΦΑ 2022-2031) ..................... 58 Γράφημα 13: Εξέλιξη τροφοδοσίας φυσικού αερίου για τα έτη 2011-
- .......... 63 Γράφημα 14: Πηγές προέλευσης ΥΦΑ............................................................... 63 Γράφημα 15: Συμμετοχή φυσικού αερίου στην κεντρικά κατανεμόμενη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας της Χώρας κατά τα έτη 2010 - 2021 .................................... 64 Εικόνα 16: Αποτίμηση της επικινδυνότητας των εθνικών σεναρίων κρίσης............ 71 Γράφημα 17: Συμβόλαιο Διαφορών .................................................................. 94 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49134 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Εισαγωγή Σκοπός και μεθοδολογία Το παρόν Σχέδιο Προληπτικής Δράσης (εφεξής: «Σχέδιο») καταρτίστηκε από τη ΡΑΕ, ως αρμόδια Αρχή σύμφωνα με τις προβλέψεις των άρθρων 8 και 9 του Κανονισμού (EE) 2017/1938, σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την κατάργηση του Κανονισμού (ΕΕ) 994/2010 (εφεξής: «Κανονισμός»). Τους τελευταίους μήνες, ως αποτέλεσμα της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και των γεωπολιτικών αναταραχών, το ενεργειακό σύστημα της ΕΕ αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου κατάσταση. Τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η άμεση ετοιμότητα για πιθανά σενάρια αναταραχής είναι πιο σημαντική από ποτέ, έχουν καταστήσει επιτακτική την έκτακτη αναθεώρηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης. Για την ανάπτυξη του Σχεδίου η ΡΑΕ συνεργάστηκε με τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου Α.Ε. (ΔΕΣΦΑ), τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Το Σχέδιο έχει ως στόχο να παρουσιάσει κατάλληλα μέτρα (δράσεις) για τη μείωση ή την εξάλειψη των κινδύνων που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο (ΦΑ). Βάση για την εκπόνηση του Σχεδίου Προληπτικής Δράσης αποτέλεσαν οι μελέτες που εκπονήθηκαν σε επίπεδο ΕΕ, από την Ομάδα Συντονισμού για το αέριο και τον ENTSOG, τα προκαταρκτικά αποτελέσματα της Κοινής Μελέτης Επικινδυνότητας των Ομάδων Κινδύνου Διαβαλκανική, Κασπία, Λιβύη, Ουκρανία και Λευκορωσία στα οποία η Ελλάδα είχε ρόλο συντονιστή μαζί με την Ιταλική Αρμόδια Αρχή καθώς και τα αποτελέσματα του Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων Κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας (η.ε.) που ολοκληρώθηκε τον Απρίλιο του 2022 σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ. Τα σενάρια που εξετάστηκαν σε επίπεδο ΕΕ αφορούν την πλήρη διακοπή τροφοδοσίας ρωσικού ΦΑ σε όλη την Ευρώπη. Ιδίως ως προς τη συνάφεια του σεναρίου 16 του Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων κρίσης η.ε., η ΡΑΕ σε στενή συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ και τον ΔΕΣΦΑ εκπόνησε αναθεώρηση του σεναρίου λαμβάνοντας επικαιροποιημένες παραδοχές. Η συγκεκριμένη αξιολόγηση εστίασε στην επίπτωση του ενδεχόμενου διακοπής τροφοδοσίας με ΦΑ ρωσικής προέλευσης στην ελληνική αγορά ενέργειας και στον προσδιορισμό του εκτιμώμενου ελλείματος φα για τον επικείμενο χειμώνα. Τα αποτελέσματα των μελετών σε επίπεδο ΕΕ, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το ύψος του αποθέματος ΦΑ σε όλη την Ευρώπη αλλά και τη χρονική στιγμή διακοπής. Για την εξασφάλιση της επάρκειας ΦΑ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε στην τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 1938/2019 και (ΕΚ) 715/2009 εισάγοντας υποχρέωση σε όλα τα ΚΜ για διατήρηση αποθέματος ΦΑ σε υπόγειες αποθήκες. Πιο συγκεκριμένα, ο Κανονισμός, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, ορίζει επιθυμητό επίπεδο πληρότητας των αποθηκών για την 1η Νοεμβρίου 2022 ίσο με το 80% της συνολικής δυναμικότητας ενώ για την 1η Νοεμβρίου 2023 το 90% αντίστοιχα. Για τα ΚΜ που δεν διαθέτουν στην επικράτειά τους υπόγεια υποδομή αποθήκευσης ο Κανονισμός ορίζει στο άρθρο 6γ «Ρυθμίσεις αποθήκευσης και μηχανισμός επιμερισμού των βαρών» ορίζει ότι θα πρέπει το ΚΜ να διασφαλίσει ότι οι συμμετέχοντες στην αγορά θα Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49135 συνομολογήσουν συμφωνίες με γειτονικά ΚΜ και διαχειριστές υπόγειων αποθηκών για την αποθήκευση φα που αντιστοιχεί σε ποσοστό τουλάχιστον 15% της μέσης ετήσιας κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά τα προηγούμενα πέντε έτη. Ωστόσο όταν η διασυνοριακή δυναμικότητα μεταφοράς ή άλλοι τεχνικοί περιορισμοί εμποδίζουν το κράτος μέλος που δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου να χρησιμοποιήσει πλήρως το 15% των εν λόγω όγκων αποθήκευσης, το εν λόγω κράτος μέλος αποθηκεύει μόνο τους όγκους εκείνους που είναι τεχνικά εφικτοί. Σε αυτή την περίπτωση το ΚΜ θα πρέπει να θεσμοθετήσει υποχρέωση για την αποθήκευση άλλων καυσίμων. Περαιτέρω, από τα αποτελέσματα των μελετών σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως για τον βιομηχανικό τομέα αναδείχθηκε ότι κάποιοι τομείς είναι πιο κρίσιμοι από άλλους από κοινωνική και οικονομική άποψη. Σε κάποιες περιπτώσεις, η διακοπή τροφοδοσίας, ενδέχεται να έχει σημαντικό διασυνοριακό αντίκτυπο στις βασικές αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα αναγνωρίστηκαν συστημικοί χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι στον τομέα της ενέργειας. Οι υψηλές τιμές έχουν αυξήσει τον κίνδυνο χρεοκοπίας προμηθευτών ή εμπόρων ενώ πολλές εταιρείες αντιμετωπίζουν υψηλή χρηματοοικονομική έκθεση σε εξασφαλίσεις (collateral financial exposure). Στο πλαίσιο του παρόντος Σχεδίου συνοψίζονται τα εν ισχύ μέτρα που έχουν ληφθεί για την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας, εξετάζονται νέες δράσεις και υιοθετούνται οι παρακάτω στρατηγικές, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών σε περίπτωση εμφάνισης σημαντικών διαταραχών στη ζήτηση ή/και την προμήθεια ΦΑ. Τα μέτρα αυτά σχεδιάστηκαν καταλλήλως και σε συμφωνία με το άρθρο 8 του Κανονισμού και τις παραγράφους 1 και 2, για την εξάλειψη ή περιορισμό των κινδύνων που εντοπίστηκαν στις σχετικές μελέτες επικινδυνότητας: x Μεγιστοποίηση χρησιμοποίησης υφιστάμενων υποδομών ΦΑ x Ενίσχυση διαθεσιμότητας ΦΑ - αποθήκευση αερίου x Ενίσχυση μέτρων για την αποτελεσματικότερη διαχείριση ΦΑ κατά την κρίση την αύξηση του βαθμού ετοιμότητας των Διαχειριστών και των λοιπών εμπλεκομένων μερών για την αντιμετώπιση κινδύνων/διαταραχών εφοδιασμού με ΦΑ x Βελτιστοποίηση Ρυθμιστικού Πλαισίου Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για τον προσδιορισμό και την αξιολόγηση των νέων δράσεων βασίστηκε (α) στις προβλέψεις του Κανονισμού (EE) 2017/1938, και (β) στην αναφορά του JRC περί καλών πρακτικών για την ανάπτυξη Σχεδίων Προληπτικής Δράσης και Σχεδίων Έκτακτης Ανάγκης
- Δομή Το Σχέδιο Προληπτικής Δράσης παρουσιάζεται στο παρόν έγγραφο σύμφωνα με το υπόδειγμα του Παραρτήματος VI του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 και περιλαμβάνει τα ακόλουθα κεφάλαια: Κεφάλαιο 1: Περιγράφονται συνοπτικά τα βασικά στοιχεία του Περιφερειακού και του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου καθώς επίσης και τα δεδομένα της Ελληνικής Αγοράς Φυσικού Αερίου σχετικά με την κατανάλωση και την προμήθεια ΦΑ 1 JRC, Preventive Action Plan and Emergency Plan Good Practices, 2012 49136 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Κεφάλαιο 2: Παρουσιάζονται συνοπτικά τα βασικά συμπεράσματα των υπο εξέλιξη Κοινών Μελετών Επικινδυνότητας, των μελετών επικινδυνότητας και περιπτώσεων που διεξάγονται σε επίπεδο ΕΕ καθώς και η επικαιροποιήση των εθνικών σεναρίων κρίσης Κεφάλαιο 3: Παρουσιάζεται ο υπολογισμός του Κανόνα Ν-1 σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, οι τιμές και παραδοχές που χρησιμοποιήθηκαν Κεφάλαιο 4: Παρουσιάζεται η τεκμηρίωση της συμμόρφωσης με τον Κανόνα για τον εφοδιασμό, τα εν ισχύ μέτρα και τα πρόσθετα κριτήρια που εξετάζονται για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού Κεφάλαιο 5: Παρουσιάζεται η περιγραφή των στρατηγικών και των δράσεων που σχεδιάστηκαν με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών σε περίπτωση εμφάνισης σημαντικών διαταραχών στη ζήτηση ή/και την προμήθεια φυσικού αερίου Κεφάλαιο 6: Παρουσιάζονται επικουρικά προληπτικά μέτρα και υποχρεώσεις που σχεδιάστηκαν με στόχο την ενίσχυση της ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος Κεφάλαιο 7: Περιγράφονται έργα υποδομών για νέες πηγές προμήθειας και αποθήκευσης ΦΑ Κεφάλαιο 8 και 9: Θίγονται ζητήματα που αφορούν στις Υποχρεώσεις Κοινής Ωφέλειας («ΥΚΩ») αλλά και στη διαδικασία και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης του Σχεδίου με τα ενδιαφερόμενα μέρη Κεφάλαιο 10: Εξετάζεται η ενδεχόμενη επίδραση του Σχεδίου σε γειτονικά Κ-Μ (περιφερειακή διάσταση) Κεφάλαιο 11: Συνοψίζονται τα βασικά συμπεράσματα του Σχεδίου Παράρτημα: Παρουσιάζεται το παράρτημα της πρότασης ΡΑΕ για την μεθοδολογία αποζημίωσης βιομηχανικών και εμπορικών καταναλωτών στο πλαίσιο των ρυθμίσεων Αλληλεγγύης. Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 1 Βασικά στοιχεία του Περιφερειακού Συστήματος Φυσικού Αερίου 1.1 49137 και Εθνικού Περιφερειακό Σύστημα Φυσικού Αερίου Το Κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει μια σύντομη περιγραφή του Περιφερειακού Συστήματος ΦΑ για κάθε Ομάδα Κινδύνου που συμμετέχει η Ελλάδα, σύμφωνα με το υπόδειγμα Σχεδίου Προληπτικής Δράσης που περιλαμβάνεται στο Παράρτημα VI του Κανονισμού. Τα αριθμητικά δεδομένα που παρουσιάζονται έχουν υποβληθεί από τις αρμόδιες Αρχές κάθε Κράτους Μέλους, χωρίς να έχουν υποστεί κάποια περαιτέρω επεξεργασία. Τα στοιχεία που αφορούν στη Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους 2022 και θα παρουσιαστούν στην αντίστοιχη Κοινή Μελέτη Εκτίμησης Επικινδυνότητας, η οποία θα πρέπει να κοινοποιηθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του
- Επισημαίνεται ότι η Μελέτη είναι υπό εκπόνηση και ενδέχεται κάποια στοιχεία να μην έχουν επικαιροποιηθεί. 1.1.1 «Διαβαλκανική» Ομάδα Κινδύνου Το Νοτιοανατολικό τμήμα της Ευρώπης (Ρουμανία, Βουλγαρία, Ουγγαρία και Ελλάδα) θεωρείται μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές σε θέματα ασφάλειας εφοδιασμού με ΦΑ. Η Διαβαλκανική Ομάδα Κινδύνου είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό εξαρτώμενη από τον μεγαλύτερο πάροχο εφοδιασμού ΦΑ, τη Ρωσία. Οι εισαγώμενες ποσότητες ΦΑ από τη Ρωσία, εισέρχονται στην περιοχή μέσω του διασυνοριακού σημείου StrandzhaMalkoclar μεταξύ Βουλγαρίας και Τουρκίας (EP1), και μέσω της διασύνδεσης στο Isaccea στα σύνορα μεταξύ Ρουμανίας και Ουκρανίας (IP2), καθώς και τα σημεία Bereg (EP3) στα σύνορα μεταξύ Ουγγαρίας και Ουκρανίας, Mosonmagyaróvár (EP4) μεταξύ Αυστρίας και Ουγγαρίας, Balassagyarmat (EP5) μεταξύ Ουγγαρίας και Σλοβακίας, Dravaszerdahely (EP6) μεταξύ Ουγγαρίας και Κροατίας, Kiskundorozsma (EP7) μεταξύ Ουγγαρίας και Σερβίας, Mediesu-Aurit (EP2) μεταξύ Ουκρανίας και Ρουμανίας. Το ΦΑ της Ρωσίας που εισάγεται από τη Βουλγαρία στο Σημείο Εισόδου 1 (EP1) διαμετακομίζεται σε γειτονικές χώρες, ενώ ένα μικρό τμήμα σε σύγκριση με την ποσότητα που εισέρχεται στο Σημείο παραδίδεται τελικά στους καταναλωτές της Βουλγαρίας, ενώ το υπόλοιπο ρέει προς τα διασυνοριακά σημεία της Βουλγαρίας. Το δίκτυο μεταφοράς προμηθεύει με ΦΑ τους εγχώριους καταναλωτές καθώς και τις γειτονικές χώρες όπως η Τουρκία, η Ελλάδα, η Σερβία, η Ρουμανία και η Βόρεια Μακεδονία. (Εικόνα 1). ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49138 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Εικόνα 1: Σημεία Εισόδου (EP) και Σημεία Εξόδου (EXP) της διαβαλκανικής περιοχής για το έτος 2019 Η Ρουμανία είναι η λιγότερο εξαρτώμενη χώρα από το ρωσικό ΦΑ στην περιοχή, αφενός χάρις στην εγχώρια παραγωγή της που ανέρχεται περίπου στο 72,5%2 της συνολικής κατανάλωσης ΦΑ, ενώ λαμβάνει3 ποσότητες και από την γειτονική Ουγγαρία μέσω του σημείου Csanadpalota. Επιπλέον, εξάγει μικρές ποσότητες και στη Μολδαβία μέσω του σημείου IP1, σε Βουλγαρία μέσω Negru-Voda και Ουγγαρία μέσω Csanadpalota. Η Βουλγαρία η οποία ήταν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από την 2 3 πηγή: στοιχεία ερωτηματολογίου Ομάδας «Διαβαλκανική» για το έτος
- Βάσει στοιχείων εισαγωγών για το έτος 2021 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49139 Ρωσία, από τα μέσα Απριλίου όπου διεκόπη η τροφοδοσία με ρωσικό αέριο τροφοδοτείται από την Ελλάδα μέσω του Σημείου Εισόδου Σιδηρόκαστρο. Παράλληλα διαθέτει μια εξαιρετικά μικρή ποσότητα που οφείλεται στην εγχώρια/τοπική παραγωγή. Η Ουγγαρία διαθέτει 5 σημεία εισόδου με γειτονικές χώρες: την Αυστρία (EP4), τη Σλοβακία (EP 5), την Ουκρανία (EP3), την Κροατία (EP6) και Σερβία (EP7) από το οποίο εισάγει ποσότητες που φθάνουν μέσω Turkstream (EP1), και διαμετακομίζονται μέσω εξαγωγών της Βουλγαρίας προς τη Σερβία. Η Ελλάδα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση σε σχέση με τις υπόλοιπες χώρες της Διαβαλκανικής Ομάδας Κινδύνου, διότι έχει πρόσβαση και σε άλλες πηγές ΦΑ χάρη στον τερματικό σταθμό Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) που βρίσκεται στη Ρεβυθούσα, αλλά και στα σημεία εισόδου Κήποι (Σημείο Εισόδου 8 (EP8) που συνδέει την Τουρκία με την Ελλάδα και Νέα Μεσημβρία (Σημείο Εισόδου 9 (EP9) που εισάγει αέριο από το Αζερμπαϊτζάν. Παρακάτω, ακολουθεί αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ για κάθε Κ-Μ της Διαβαλκανικής Ομάδας Κινδύνου, ήτοι της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Η αναλυτική περιγραφή του συστήματος ΦΑ της Ελλάδας, που συμμετέχει στην Ομάδα αυτή, περιλαμβάνεται σε επόμενο Κεφάλαιο. 1.1.1.1 Σύστημα Φυσικού Αερίου Ρουμανίας Ο πρώτος αγωγός του εθνικού συστήματος μεταφοράς της Ρουμανίας τέθηκε σε λειτουργία το
- Το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς (ΕΣΜ) αναπτύχθηκε σταδιακά γύρω από τις περιοχές που περιέχουν μεγάλα κοιτάσματα ΦΑ στη λεκάνη της Τρανσυλβανίας, της Oltenia και στη συνέχεια στην Ανατολή Muntenia (νότια της χώρας). Το ΕΣΜ καταλήγει στους μεγάλους καταναλωτές της περιοχής του Ploiesti Βουκουρέστι, της Μολδαβίας, της Oltenia, καθώς και προς τις κεντρικές (Τρανσυλβανία) και τις βόρειες περιοχές της χώρας. Ως επακόλουθο, οι ροές φυσικού αερίου έχουν μεταβληθεί σε μεγάλο βαθμό λόγω της μείωσης των πηγών στη λεκάνη της Τρανσυλβανίας, της Μολδαβίας, της Ολτενίας και της εμφάνισης άλλων πηγών (εισαγωγές, OMV-Petrom, παραχωρήσεων προς τρίτα πρόσωπα, κ.λπ.), δεδομένου ότι το σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου έχει παραμείνει αμετάβλητο. Τα κυριότερα μέρη του ΕΣΜ, όπως καταγράφηκαν στις 31.12.2021, είναι: x Κύριοι αγωγοί μεταφοράς μαζί με τις συνδέσεις παροχής με συνολικό μήκος 14,209.55 χιλιομέτρων (km), εκ των οποίων τα 183.5 χιλιόμετρα αφορούν αγωγούς μεταφοράς ΦΑ σε άλλες χώρες (διεθνείς αγωγοί μεταφοράς) x 1.141 μετρητικοί σταθμοί για τη μέτρηση του ΦΑ (1.247 για μέτρηση κατεύθυνσης) x 58 σταθμοί ελέγχου πίεσης μέσω βαλβίδων (βανοστάσια) x 7 μετρητικοί σταθμοί για τη μέτρηση του εισαγόμενου/εξαγόμενου ΦΑ x 2 μετρητικοί σταθμοί που βρίσκονται στο σύστημα των διεθνών αγωγών μεταφοράς x 8 σταθμοί συμπίεσης ΦΑ, με κατά προσέγγιση συνολική εγκατεστημένη ισχύ 70.2 MW x 1.045 σταθμοί καθοδικής προστασίας x 1.026 σταθμοί περιορισμών των οσμών ΦΑ Το εθνικό δίκτυο μεταφοράς αποτελείται από τους κύριους αγωγούς, τις εγκαταστάσεις τους, τον εξοπλισμό και υποδομές, με πίεση λειτουργίας μεταξύ 6 και ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49140 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 63 bar, η οποία εξασφαλίζει απόληψη αερίου από τα σημεία εξόρυξης και μεταφορά εισαγωγών από τα σημεία εισόδου στα σημεία παράδοσης της εσωτερικής αγοράς αερίου ή μεταφορά προς άλλες χώρες. Στα τέλη του 2020, ολοκληρώθηκε ο εκσυγχρονισμός των μετρητικών σταθμών Isaccea I και Negru Voda, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα αμφίδρομης ροής φυσικού αερίου στον αγωγό Τ
- Ταυτόχρονα, ολοκληρώθηκε η σύνδεση του αγωγού Τ1 στο εθνικό σύστημα της Ρουμανίας (μέσω Isaccea), επιτρέποντας την παράδοση αερίου στο σύστημα, αλλά και εξαγωγή αερίου προς τον αγωγό Τ1, με ικανότητα μέγιστης ροής 6.3 εκατομ. Sm3/ημέρα συνεχή ροή προς Βουλγαρία ή/και Ουκρανία. Στα τέλη του 2021, ολοκληρώθηκε ο εκσυγχρονισμός των μετρητικών σταθμών Isaccea II και Negru Voda II, επιτρέποντας έτσι τη δυνατότητα αμφίδρομης ροής στον αγωγό Τ
- Ταυτόχρονα, πραγματοποιήθηκε και η σύνδεση του αγωγού Τ2 με τον Τ1 και συνεπώς με το εθνικό δίκτυο της Ρουμανίας. Δίκτυο Μεταφοράς και Σημεία Διασύνδεσης Το δίκτυο του συστήματος μεταφοράς της Ρουμανίας εκτείνεται σε παραπάνω από 14,200 χιλιόμετρα (Εικόνα 2). Το εθνικό δίκτυο διαθέτει διασυνοριακά σημεία διασύνδεσης με τη Μολδαβία (Ungheni), την Ουκρανία (Orlovka/Isaccea και Mediesul Aurit/Tekovo), τη Βουλγαρία (Negru Voda/Kardam και Giurgiu/Ruse) και την Ουγγαρία (Csanadpalota/Nadlac). Εικόνα 2: Το σύστημα μεταφοράς της Ρουμανίας Σταθμοί Συμπίεσης: Η δυναμικότητα συμπίεσης παρέχεται από συνολικά 8 σταθμούς συμπίεσης, που βρίσκονται στις κύριες κατευθύνσεις της μεταφοράς ΦΑ και έχουν κατά προσέγγιση εγκατεστημένη ισχύ 70.2 MW. ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση: Η παραγωγή ΦΑ της Ρουμανίας σημείωσε πτωτική τάση. Το 2021 η παραγωγή της Ρουμανίας κάλυψε το 72.5% της εσωτερικής κατανάλωσης, με τις εισαγωγές να ανέρχονται στο 27.5%. Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49141 Εκτιμάται ότι η εκμετάλλευση των πόρων φυσικών αερίων της Μαύρης Θάλασσας θα συμβάλει σημαντικά στην εξασφάλιση της ενεργειακής ασφάλειας εφοδιασμού της Ρουμανίας. Με βάση το δυναμικό της Ρουμανίας, η χερσαία μαζί με την υπεράκτια παραγωγή ΦΑ, εκτιμάται ότι θα έχει τη δυνατότητα να ξεπεράσει την εγχώρια κατανάλωση ΦΑ που απαιτεί η εγχώρια βιομηχανία και οι οικιακοί πελάτες. Η Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης ΦΑ έχει πρωταρχικό ρόλο στην ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με ΦΑ, παρέχοντας τη δυνατότητα εξισορρόπησης μεταξύ: εγχώριας κατανάλωσης – εγχώριας παραγωγής – εισαγωγής ΦΑ από άλλη χώρα, κυρίως με την κάλυψη της αιχμής της κατανάλωσης εξαιτίας των διαφορετικών θερμοκρασιών, καθώς επίσης και της διασφάλισης της εξισορρόπησης του εθνικού δικτύου μεταφοράς που απαιτεί ο διαχειριστής του συστήματος. Η συνολική δυναμικότητα αποθήκευσης της Ρουμανίας αυτή τη στιγμή είναι 3.07 δισεκ. κυβικά μέτρα , και κατανέμεται σε έξι
(6)λειτουργικές αποθήκες, εκ των οποίων οι πέντε
(5)ανήκουν στη Romgaz, με ωφέλιμη δυναμικότητα αποθήκευσης 2,77 δισεκ. κυβικά μέτρα και Denomures SA, την οποία διαχειρίζεται η Engie, με ωφέλιμη δυναμικότητα αποθήκευσης 0,3 δισεκ. κυβικά μέτρα. Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 1: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Ρουμανία Ετήσια τελική κατανάλωση (bcm) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)2019 11,31 72 2020 11,88 72 2021 11,33 72 - Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική)* Χημική βιομηχανία* Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες* 7,034 Τηλεθέρμανση* - -4,644 - Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities) Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)16,687 - Προμηθευτές τρίτων Εμπορικός τομέας* - - Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες Οικιακός τομέας* - - Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες 3,65 9,435 11,548 - 0,004 1,091 0,514 0,35 0,853 1,9 - Μη προστατευόμεν οι - - - 7,032 6,078 16,687 - - - - - - - 1,058 0,789 3,21 72 11,88 Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Προστατευόμενοι πελάτες - - - - - - - - - 1,54 - - - - - - Λοιπ οί 3,65 7,032 12,341 - 0,004 1,271 0,683 0,424 0,927 1,974 - Μη προστατευόμεν οι ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ - - - - - - - 1,54 - - - - 72 - Χημική βιομηχανία Τηλεθέρμανση - - 0,789 1,058 Εμπορικός τομέας 11,31 Λοιποί Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική) 3,2 Οικιακός τομέας Κατανάλωση αερίου (bcm) Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Προστατευόμενοι πελάτες 2020 Πραγματικά στοιχεία 2019 Πραγματικά στοιχεία Πίνακας 2: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου 49142 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 16,69 4,883 6,029 Οικιακός τομέας* Εμπορικός τομέας - βασικές κοινωνικές υπηρεσίες * Τηλεθέρμανση* - - - 1,54 - - - - - 0,522 0,262 1,026 2,072 - - - 0,004 72 11,33 Λοιποί 0,022 6,088 2,963 Μη προστατευόμενοι - - - - - 2021* Εκτίμηση - - - 9,92 9 0,846 - Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες Προμηθευτές τρίτων Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities) Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)0,022 6,088 2,963 - - - 1,058 Χημική βιομηχανία 0,789 Τηλεθέρμανση Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική) 3,21 Εμπορικός τομέας – βασικές κοινωνικές υπηρεσίες Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Οικιακός τομέας Κατανάλωση αερίου (bcm) - - Προστατευόμενοι πελάτες - - Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities)* Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities)* - - Προμηθευτές τρίτων* 9,929 - Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες* Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49143 - - Διάφορα (Technological consumption related to the gas sector activities)* Διάφορα (Energy consumption related to the gas sector activities)* *Εκτιμώμενες τιμές με βάση στοιχεία από Romanian Regulatory Energy Agency και Romanian Commission for Strategy and Prognosis - - Προμηθευτές τρίτων* - 8,51 - - - Άλλοι δευτερεύοντες πελάτες* - Χημική βιομηχανία* Άλλοι βιομηχανικοί πελάτες* - Βιομηχανικός τομέας (ηλεκτρική και θερμική)* 0,019 7,050 4,372 - 4,961 9,056 10,572 49144 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 49145 β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 3: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Ρουμανίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου Σημεία διασύνδεσης Csanapadlota Είσοδος Σταθερή (Firm) 7.200.000,00 (Από 01.10.2020) Έξοδος Διακοπτόμενη (Interruptible) 0 Σταθερή (Firm) 4.800.000 (Από 01.12.2020) Διακοπτόμενη (Interruptible) 0 6.720.000 (Από 01.10.2022) Mediesul Aurit Isaccea Isaccea I Isaccea II Isaccea IΙΙ Ruse-Giurgiu 0 0 - - 18.759.814,00 (Από 12.02.2020) 27.366.015,00 (24.12.2020) 27.652.174,00 (24.12.2020) 2.520.000,00 (Απρ 2019) 0 0 - 11.300.000,00 (Από 01.01.2021) - 0 - - 0 2.055.000,00 (01.11.2019 - 31.08.2021) 0 4.110.000,00 (01.09.2020 - 31.12.2021) Negru Voda I Negru Voda II Negru Voda III Ungheni 15.724.778,00 (01.01.2020 - 31.01.2021) 17.437.700,00 (τεχνική) 14.436.471,00 (01.02.2021 - 30.09.2021) 6.300.000,00 (Από Ιούλιο 2022) 14.5450.420,00 (Από 01.10.2021) - - 26.926.027,00 (01.10-2018 - 30.09.2020) 27.366.015,00 (01.10.2020 - 31.12.2021) 23.425.644,00 (01.10.2018 - 23.12.2020) 200.000,00 (16.07.2020 - 30.09.2021) 27.652.174,00 (24.12.2020 - 31.12.2021) 120.000,00 (01.10.2018 - 31.07.2020) 2.010.000,00 (01.10.2021 - 31.12.2021) 1.500.000,000 (01.08.2020 - 30.09.2021) 5.160.000,00 (01.10.2021 - 31.12.2021) 0 0 0 0 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49146 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Πίνακας 4: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης Συντελεστής χρησιμοποίησης (%) / 2020-2021 Μ.Ο. Ιαν 2021 Μ.Ο. Φεβ 2021 Μ.Ο. Μαρ έως 05.03.2021 Ημέρα αιχμής 2021 Είσοδος Μ.Ο. Οκτ 2020 05 Μαρ 2021 10,8% 14,6% 21% 10,1% 82,6% Έξοδος 12,5% 0,0% 6,4% 22,2% 100,2% Είσοδος 0% 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0% 0% 0% 0% 0% Έξοδος - - - - - Είσοδος 21,5% 26% 29% 14,4% 35,8% Έξοδος - - - - - Είσοδος 0,1% 0% 0% 0% 10,5% Έξοδος 5,2% 4% 2,6% 1,6% 18,3% Είσοδος 17,9% 14,4% 22,2% 50,1% 67,8% Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Είσοδος - - - - - Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Negru Voda III Είσοδος - - - - - Έξοδος 0% 0% 0% 0% 0% Ungheni Είσοδος 3,3% 0% 2,2% 17,6% 239,7% Έξοδος 0.0% 0.0% 0.0% 0.0% 0% Σημεία διασύνδεσης Κατεύθυνση Csanapadlota Mediesu Aurit Isaccea II Isaccea III Isaccea I Ruse-Giurgiu Negru Voda I Negru Voda II 0% ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 49147 γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Πίνακας 5: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης 2019 2020 2021 Χώρα bcm GWh bcm GWh bcm GWh 4 Ρωσία 2,69 28.790,13 2,16 23.148,74 3,57 38.151,38 δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 6: Υπόγεια αποθήκευση Ρουμανίας (χειμώνας 2019-2020) Διασυνοριακή πρόσβαση Συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης Μη αντλήσιμο (MSm3) (MSm3) Επιτρέπεται 3878,00 Confidential Επιτρέπεται 265,286 Confidential Στρατηγικό απόθεμα (MSm3) Δεν εφαρμόζεται Δεν εφαρμόζεται Ικανότητα απόληψης (MSm3/
- d)Ωφέλιμο (MSm3) Αρχικό (1η Οκτ) Τέλη Ιαν ή 50% Τέλη Φεβ ή 20% Τέλη Μαρ 2.682 29,00 21,00 13,00 8 265,286 2,6 1,6 1,4 1,2 ε) Εγχώρια παραγωγή Πίνακας 7: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Ρουμανίας Ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Μέγιστη ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Έτος 2019 10,07 25.17 26.77 89.14 2020 2021* 9.07 8.74 22.57 22.34 26.20 24.07 75.22 72.53 * με βάση τις εκτιμήσεις της Εθνικής Ρυθμιστικής Αρχής (ετήσια αναφορά Ιαν-Σεπτ 2021) 4 Παραγωγή ως ποσοστό της κατανάλωσης (%) Συνολική παραγωγή (bcm) Σύμφωνα με υποβληθέντα στοιχεία της ΑΑ 19.599,15 2021 2.873,98 3.205,99 Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων ΦΑ (MWe) 14,66 15,58 Ποσοστό μονάδων ΦΑ στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) 1.742,08 2.074,09 Συμπαραγωγή (εγκατεστημένα MWe) 8,89 10.08 Ποσοστό μονάδων συμπαραγωγής στη συνολική εγκατεστημένη ισχύ (%) Πίνακας 8: Συμμετοχή φυσικού αερίου στον τομέα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της Ρουμανίας 20.581,81 2020 Έτος Συνολική εγκατεστημένη ισχύς (MWe) στ) ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας NA NA Εγκατεστημένη Ισχύς μονάδων εναλλακτικού καυσίμου (MWe) NA NA Ποσοστό μονάδων εναλλακτικού καυσίμου στη συνολική ισχύ ΦΑ (%) 49148 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49149 1.1.1.2 Σύστημα Φυσικού Αερίου Βουλγαρίας5 Η κατανάλωση ΦΑ στη Βουλγαρία για το έτος 2021 ήταν περίπου 35.430 GWh, παρουσιάζοντας αύξηση 13.06% σε σχέση με την αντίστοιχη κατανάλωση για το έτος 2020 (περίπου 31.337 GWh). Οι κύριοι χρήστες υπηρεσιών μεταφοράς ΦΑ στη χώρα είναι ο δημόσιος προμηθευτής Bulgargaz EAD, εμπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στο χώρο της ενέργειας και της χημικής βιομηχανίας, τελικοί προμηθευτές καθώς και οι χρήστες του συστήματος μεταφοράς ΦΑ και έμποροι φυσικού αερίου. Η εξάρτηση της Βουλγαρίας για το έτος 2021, αναφορικά με τις εισαγωγές ΦΑ ήταν πολύ μεγάλη, ξεπερνώντας το 95% της ζήτησης. Τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί αρκετά η εγχώρια/τοπική παραγωγή. Η υποδομή του συστήματος μεταφοράς ΦΑ στην περιοχή της Βουλγαρίας, είναι ιδιοκτησίας της Bulgartransgaz EAD και αποτελείται από ένα δίκτυο μεταφοράς ΦΑ και από μια Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης στην περιοχή του Chiren (Chiren, UGS), η οποία είναι άμεσα συνδεδεμένη. Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας (Εικόνα 3) αποτελείται από αγωγούς συνολικού μήκους 3.276 χιλιομέτρων. Το δίκτυο μεταφοράς διαθέτει διασυνοριακά σημεία σύνδεσης με τη Ρουμανία (το σημείο Negru Voda / Kardam και το Ruse / Giurgiu), την Ελλάδα (το σημείο Кulata / Sidirokastro), τη Βόρεια Μακεδονία (το Gueshevo / Zidilovo), την Τουρκία (το Strandzha / Malkoclar και Strandzha 2/Malkoclar) και τη Σερβία (Kireevo / Zaychar). Υπάρχουν ακόμα σημεία εισόδου στο σύστημα μεταφοράς από τοπική εγχώρια παραγωγή (GMS Dolni Dabnik) και παράκτια παραγωγή (GMS Galata), καθώς και ένα σημείο διασύνδεσης με την Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης στο Chiren. Εικόνα 3: Το σύστημα μεταφοράς της Βουλγαρίας Σταθμοί Συμπίεσης: 5 Τα στοιχεία που αναφέρονται στο παρόν κεφάλαιο έχουν υποβληθεί από την Αρμόδια Αρχή της Βουλγαρίας στο πλαίσιο εκπόνησης της Κοινής Μελέτης Εκτίμησης Επικινδυνότητας. ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49150 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 Οι εγκατεστημένοι σταθμοί συμπίεσης της Βουλγαρίας είναι συνολικά δώδεκα
(12). Πιο συγκεκριμένα: x Το δίκτυο διαθέτει έντεκα
(11)σταθμούς συμπίεσης, CS Kardam 1, CS Kardam-2, CS Valchi Dol, CS Polski Senovets, CS Rasovo, CS Provadia, CS Nova Provadia, CS Lozenets, CS Strandzha, CS Ihtiman and CS Petrich με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 406 MW. x Η Υπόγεια Εγκατάσταση Αποθήκευσης ΦΑ στο Chiren UGS διαθέτει επίσης σταθμό συμπίεσης με κατά προσέγγιση συνολική εγκατεστημένη ισχύ 9 MW. ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση: Η εγχώρια παραγωγή καλύπτει λιγότερο από το 0.7% της ετήσιας κατανάλωσης, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται μέσω εισαγωγών ΦΑ. Όσον αφορά στην υπόγεια εγκατάσταση αποθήκευσης στο Chiren, με την ονομασία Chiren UGS, είναι κατασκευασμένη στην περιοχή του χωριού του Chiren σε μια διαμορφωμένη κοιλότητα με ήδη εξαντλημένα κοιτάσματα συμπυκνωμένου ΦΑ. Η εγκατάσταση είναι εξοπλισμένη με εξειδικευμένες υπόγειες και επιδαπέδιες εγκαταστάσεις που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση της έγχυσης, της απόληψης και της ποιότητας του αποθηκευμένου αερίου. Η εγκατάσταση Chiren UGS διαθέτει 24 τρυπάνια σε λειτουργία και ένα σταθμό συμπίεσης. Η τεχνική δυναμικότητα της έγχυσης και της παραγωγής της εγκατάστασης Chiren UGS δίδονται παρακάτω: Πίνακας 9: Δυναμικότητες έγχυσης και παραγωγής της εγκατάσταση αποθήκευσης Chiren UGS Τεχνική δυναμικότητα Έγχυση Παραγωγή Μέγιστη ημερήσια 38,18 MWh/ημέρα 40,30 MWh/ημέρα Ελάχιστη ημερήσια 5,275 MWh/ημέρα 5,275 MWh/ημέρα (σε πρότυπες συνθήκες θερμοκρασίας T=20oC και πίεσης P=0,101325 MPa) Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 10: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στη Βουλγαρία Ετήσια τελική κατανάλωση (bcm) Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)2019 2,9 15,67 2020 3,0 13,6 2021 3,4 15,33 0,1 0,04 0,07 0,08 0,02 0,75 0,75 0,2 0,7 0,5 Κατανάλωση αερίου (bcm) Βιομηχανία Ηλεκτροπαραγωγή Τηλεθέρμανση Οικιακός τομέας Άλλα Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)Βιομηχανία Ηλεκτροπαραγωγή Τηλεθέρμανση Οικιακός τομέας Άλλα Λοιπο ί 0,87 0,5 15,67 / 08.01.2019 2,94 Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες 0,8 0,00 2,4 1,7 6,5 0,18 0,00 0,48 0,37 1,26 Μη προστατευόμενοι 0,4 0,67 0,2 0,67 0,65 0,02 0,08 0,07 0,04 0,10 Λοιπο ί 0,76 0,4 13,6 / 02.12.2020 3,0 Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Προστατευόμενοι πελάτες Πραγματικά στοιχεία Πραγματικά στοιχεία Προστατευόμενοι πελάτες 2020 2019 0,67 0,0 2,0 1,32 5,88 0,21 0,00 0,72 0,47 1,41 Μη προστατευόμενοι Πίνακας 11: Ετήσια κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών φυσικού αερίου Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49151 0,095 0,02 Τηλεθέρμανση Οικιακός τομέας Άλλα 0,87 0,75 0,2 0,7 0,5 Βιομηχανία Ηλεκτροπαραγωγή Τηλεθέρμανση Οικιακός τομέας Άλλα Ανώτατη ζήτηση (mcm/
- d)0,04 0,075 Ηλεκτροπαραγωγή 0,14 Βιομηχανία Κατανάλωση αερίου (bcm) 0,83 0,48 Λοιποί 15,33 / 15.02.2021 3,4 Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Προστατευόμενοι πελάτες 0,74 0,00 2,35 1,7 6,38 0,2 0,0 0,67 0,45 1,37 Μη προστατευόμενοι 0,5 0,7 0,2 0,75 0,75 0,02 0,11 0,08 0,04 0,15 16,0 3,55 Εξ αλληλεγγύης προστατευόμενοι πελάτες Προστατευόμενοι πελάτες 2022 Εκτίμηση 2021 Πραγματικά στοιχεία 0,9 0,5 0,16 0,23 Λοιποί 0,9 0 2,5 1,75 6,55 0,2 0 0,68 0,47 1,41 Μη προστατευόμενοι 49152 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 49153 β) Λειτουργία συστήματος φυσικού αερίου Πίνακας 12: Σημεία διασύνδεσης με το σύστημα φυσικού αερίου της Βουλγαρίας: Δυναμικότητες εισόδου/εξόδου Δυναμικότητα (MSm3/
- d)Σημεία διασύνδεσης Negru Voda 1(RO)/Kardam (BG) Kulata (BG)/Sidirokastron (GR Ruse (BG)/Giurgiu (RO) Kyustendil (BG)/Zidilovo (MK) Strandzha (BG)/Malkoclar (TR) Kireevo/Zaycar Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR) Είσοδος Σταθερή (Firm) Έξοδος Διακοπτόμενη (Interruptible) Σταθερή (Firm) Διακοπτόμενη (Interruptible) 14,8 dynamically determined 11,1 dynamically determined 20,3 dynamically determined 6,1 4,1 Περίοδος 2,5 2,6 32 47,1 32 38 54,6 Πίνακας 13: Συντελεστής χρησιμοποίησης σημείων διασύνδεσης Συντελεστής χρησιμοποίησης (%) / 2020-2021 Μ.Ο. Ιαν 2018 Μ.Ο. Φεβ 2018 Μ.Ο. Μαρ έως 05.03.2018 Ημέρα αιχμής 2018 0 0 0 0 Negru Voda 1(RO)/Kardam (BG) Είσοδος Μ.Ο. Οκτ 2017 05 Μαρ 2018 0 Έξοδος 27 16 22 50 68 Kulata (BG)/Sidirokastron (GR Ruse (BG)/Giurgiu (RO) Είσοδος 39 27 25 24 74 Έξοδος 82 90 84 80 100 Είσοδος 5 1 4 1 3 1 7 1 2 3 43 59 58 57 68 Σημεία διασύνδεσης Kyustendil (BG)/Zidilovo (MK Κατεύθυνση Έξοδος Είσοδος Strandzha (BG)/Malkoclar (TR) Έξοδος 0 0 0 0 0 Είσοδος 0 0 0 0 0 Kireevo/Zaycar Exit 12 23 21 25 Strandzha 2 (BG)/Malkoclar (TR) Entry 55 62 67 48 21 52 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49154 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 γ) Πηγές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης Πίνακας 14: Κατανομή ποσοτήτων εισαγωγής φυσικού αερίου ανά χώρα προέλευσης 2019 2020 2021 Χώρα bcm GWh bcm GWh bcm GWh Ρωσία 2,35 24.802 2,24 23.620 2,95 31.115 Other sources 0,53 5.588 0,7 7.409 0,39 4.090 δ) Σημαντικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης Πίνακας 15: Υπόγεια αποθήκευση Βουλγαρίας (χειμώνας 2017-18) Υπόγεια αποθήκευση (χειμώνας 2020-21) Διασυνοριακή πρόσβαση UGS CHIREN Επιτρέπεται Συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης Μη αντλήσιμο Στρατηγικό απόθεμα Ωφέλιμο (MSm3) (MSm3) (MSm3) (MSm3) Αρχικό (1η Οκτ) Τέλη Ιαν ή 50% Τέλη Φεβ ή 20% Τέλη Μαρ 1.300 750 316 550 0 3,82 3,0 2,15 Ικανότητα απόληψης (MSm3/
- d)ε) Εγχώρια παραγωγή Πίνακας 16: Ποσότητες εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου και συμμετοχή στην τελική κατανάλωση της Βουλγαρίας Έτος Συνολική παραγωγή (GSm3) Ημερήσια παραγωγή (MSm3/
- d)Μέγιστη ημερήσια παραγωγή* (MSm3/
- d)Παραγωγή ως ποσοστό της κατανάλωσης (%) 2019 2020 2021 0,007 0,030 0,021 0,21 0,2 0,5 0,34 0,416 0,373 0,2 1 0,6 στ) Ρόλος του φυσικού αερίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας Η συνολική δυναμικότητα παραγωγής ισχύος στη Βουλγαρία είναι 12.500 MWe. Προς το παρόν, η παραγωγική δυναμικότητα ΦΑ είναι 630 MWe (5% της συνολικής). Επιπλέον, ένα σημαντικό μέρος των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα χρησιμοποιεί ΦΑ για την ανάφλεξη. Επί του παρόντος, η συνολική δυναμικότητα συμπαραγωγής στη Βουλγαρία είναι 505 MWe (4% της συνολικής), από την οποία τα 470 MWe είναι για σταθμούς τηλεθέρμανσης που χρησιμοποιούν ΦΑ ως κύριο καύσιμο. 1.1.1.3 Σύστημα Φυσικού Αερίου Ουγγαρίας Το Σύστημα Φυσικού Αερίου της Ουγγαρίας αριθμεί πάνω από 70 χρόνια, και το συνολικό μήκος του είναι 5.894 km. Όταν οι αποθήκες του συστήματος είναι γεμάτες ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 49155 πλήρως, τότε μπορούν να εξυπηρετήσουν τη συνολική ζήτηση της Ουγγαρίας για μία μέρα, του πιο κρύου χειμώνα. Η Εθνική Ενεργειακή Στρατηγική της Ουγγαρίας έχει θέσει μια σειρά στόχων για το 2030 και 2040. Στον τομέα του φυσικού αερίου, βρίσκονται η μείωση των απαιτήσεων σε εισαγωγές και συνεπώς μείωση εξάρτησης, ενώ για την παραγωγή αναμένεται αύξηση της. Η λειτουργία της εγκατάστασης LNG (Krk) στην Κροατία μπορεί να εξασφαλίσει στη χώρα άμεση πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά αερίου, ενώ και η σύνδεση με την Αυστρία μπορεί να εξασφαλίσει επιπλέον ποσότητες από τα δυτικά. Οι ποσότητες που εισάγονται είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους από Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου και του αερίου που προμηθεύεται μέσω Baumgarten στην Αυστρία. Το 2020, η εγχώρια παραγωγή σημείωσε πτωτική τάση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν σημαντικά. Η αναλογία παραγωγής προς εισαγωγές είναι 10-90% αντίστοιχα. Οι εισαγωγές χωρίζονται σε 68.7% από Ρωσία, 24.4% από δυτικές αγορές και 7% από βόρειες χώρες. Σύμφωνα με τις διατάξεις της Πράξης XL του 2008 για την προμήθεια του φυσικού αερίου και τα Κυβερνητικά Διατάγματα υπ’ αριθ. 19/2009 (Ι.30.), οι Διαχειριστές του συστήματος μεταφοράς, οι κάτοχοι άδειας αποθήκευσης και οι διανομείς φυσικού αερίου λειτουργούν το δίκτυο φυσικού αερίου, σύμφωνα με τον Επιχειρηματικό Κώδικα του Συστήματος της Ουγγαρίας. Το σύστημα μεταφοράς περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία: x x x x x Σημεία εισόδου Σημεία εξόδου Σύστημα υψηλής πίεσης Σταθμοί συμπίεσης Κόμβοι του συστήματος Το σύστημα υψηλής πίεσης τροφοδοτεί προμηθευτές φυσικού αερίου, μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικούς καταναλωτές που είναι άμεσα συνδεδεμένοι. Οι εισαγόμενες ποσότητες τροφοδοτούνται μέσω του αγωγού Brotherhood στο σημείο Bereg και δυτικά μέσω του αγωγού HAG από το Baumgarten της Αυστρίας. Η διασύνδεση με τη Σλοβακία ολοκληρώθηκε την 1η Ιουλίου 2015, και στα τέλη του 2019 ολοκληρώθηκε η αμφίδρομη ροή στο Balassagyarmat. Από το 2020, το σημείο σύνδεσης με την Ουκρανία λειτουργεί ως εικονικό σημείο. Το 2018, ολοκληρώθηκε η αμφίδρομη ροή με τη Ρουμανία (Csanadpalota) με την κατασκευή του συμπιεστή και τη μετατροπή του υφιστάμενου μετρητικού σταθμού. Το 2020 ολοκληρώθηκαν οι ανακατασκευές των κόμβων στην Βορειοανατολική Ουγγαρία - Városföld, Hajdúszoboszló, Nemesbikk, Beregdaróc, λόγω της αβεβαιότητας των Ουκρανικών οδών. Δίκτυα Μεταφοράς και σημεία διασύνδεσης Το σύστημα έχει έκταση 5.874 km, πίεση λειτουργίας 63 bar (σε μερικές περιπτώσεις 75 bar) και διαθέτει τα ακόλουθα σημεία εισόδου και εξόδου: Σημεία Εισόδου: ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49156 x x x x Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 6 διασυνοριακά σημεία εισόδου ( VIP Bereg (UA>HU), Mosonmagyaróvár (AT>HU), Drávaszerdahely (CR>HU), Csanádpalota (RO>HU), Balassagyarmat (SK>HU), Kiskundorozsma (RS>HU) ) 5 σημεία εισόδου των εγκαταστάσεων αποθήκευσης (Hajdúszoboszló; Kardoskút; Zsana; Pusztaederics; Szoreg) 4 εικονικά σημεία εισόδου βιομεθανίου (TÉT 3 “0” point; Kaposvár III (Biogáz); Nagykanizsa (MOL KT); Algyo III “0” point) 15 σημεία εισόδου εγχώριας παραγωγής (Algyo III. “0” point; Endrod “0” point; Hajdúszoboszló “0” point; Karcag II. (Bucsa) “0” point; Szank “0” point; Babócsa “0” point; Babócsa „Regional”; Kardoskút „Regional 6 bar”; Kardoskút „Regional 15 bar”; Pusztaederics “0” point; Tiszavasvári II “0” point; Kenderes II. “0” point, Zsámbok “0” point, Edde “0” point, Sáránd “0” point) Σημεία Εξόδου x x x x 5 διασυνοριακά σημεία εξόδου (VIP Bereg (HU>UA); Drávaszerdahely (HU>CR); Csanádpalota (HU>RO); Kiskundorozsma (HU>RS); Balassagyarmat (HU>SK) ) 400 σημεία παράδοσης , από τα οποία τα 357 χρησιμοποιούνται από τους κατόχους άδειας διανομής (Csepeli Eromu Kft., ISD POWER Kft., E.ON Déldunántúli Gázhálózati Zrt., MVM Égáz- Dégáz Földgázhálózati Zrt., MVM Fogáz Földgázhálózati Kft., E.ON Közép-dunántúli Gázhálózati Zrt., Magyar Gázszolgáltató Kft., NATURAL GAS SERVICE Kft., OERG Kft., TIGÁZ Zrt., E.GAS Gázelosztó Kft.) , 25 σημεία εξόδου από βιομηχανικούς καταναλωτές, 13 σημεία εξόδου που χρησιμοποιούνται από ηλεκτροπαραγωγούς και 4 σημεία εξόδου από παραγωγούς για πρόσβαση στο δίκτυο μεταφοράς. 5 σημεία εξόδου των εγκαταστάσεων αποθήκευσης (Hajdúszoboszló; Kardoskút; Zsana; Pusztaederics; Szőreg) 6 εικονικά σημεία εξόδου (Berekfürdo 1-E; Kaposvár III-E; Lovászpatona 1-T (KÖGÁZ); Lovászpatona 1-E (ÉGÁZ-DÉGÁZ); Nagykanizsa 1-E; Kenderes I-2 (KTD) virtual) Σταθμοί Συμπίεσης Το σύστημα διαθέτει 8 σταθμούς συμπίεσης (gas turbine driven centrifugal compressors) Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49157 Εικόνα 4: Το σύστημα μεταφοράς της Ουγγαρίας ΥΦΑ (LNG) εγκαταστάσεις: Δεν υφίστανται Η Ουγγαρία δεν διαθέτει Σταθμό ΥΦΑ. Ωστόσο, στα τέλη του 2020 ολοκληρώθηκε η κατασκευή του Σταθμού ΥΦΑ της Κροατίας στο νησί Krk. Από την έναρξη λειτουργίας την 1η Ιανουαρίου 2021, για τα τρία πρώτα χρόνια η δυναμικότητα έχει κλειστεί κατά 100% από χρήστες της Κροατίας, της Ουγγαρίας και του Κατάρ, και υπάρχει υψηλή ζήτηση για τα επόμενα χρόνια. Εγχώρια Παραγωγή και Υπόγεια Αποθήκευση Σύμφωνα με νομοθετικές διατάξεις, οι υπόχρεοι προμηθευτές οφείλουν να αποθηκεύσουν 60% της υψηλότερης ζήτησης των τελευταίων δέκα ετών στις αποθήκες, και έιχε ως αποτέλεσμα οι προμηθευτές καθολικής υπηρεσίας να αποθηκεύσουν μεγαλύτερες ποσότητες. Το 2020, λόγω της υψηλής διακύμανσης τιμών καλοκαιριού-χειμώνα, οι αποθήκες παρέμειναν γεμάτες. Η χώρα διαθέτει αποθηκευτικό χώρο 15.374.000 MWh (περίπου 1.450 εκατομ. Κυβικά), ενώ μέρος αυτού αντιστοιχεί σε αποθέματα ασφαλείας, που χρησιμοποιούνται για διαχείρηση έλλειψης φυσικού αερίου σε πιθανή απώλεια εισαγωγών για την εξυπηρέτηση προστατευόμενων χρηστών. Τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την παροχή αλληλεγγύης προς γειτονικά Κράτη Μέλη, στα πλαίσια του Κανονισμού Ασφάλειας Εφοδιασμού. Με την απόφαση του Κοινοβουλίου το Μάρτιο του 2006 (Πράξη XXVI 2006), αποφασίστηκε η εξασφάλιση αποθηκευτικού χώρου 1.2 bcm και η κατασκευή του απαραίτητων υποδομών έως το 2010. Τα αποθέματα ασφαλείας πρέπει να τοποθετηθούν σε αποθήκη με δυνατότητα απόληψης 20 εκατομ. Κυβικά / ημέρα για τουλάχιστον 45 ημέρες. Τα αποθέματα αυτά δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ, ενώ το 2019 υπήρχε η ανησυχία για την παροχή τροφοδοσίας από την Ουκρανία. Δεν υπάρχουν αλλαγές στο κομμάτι της αποθήκευσης που προορίζεται για εμπορική χρήση. Οι τέσσερις από τις πέντε αποθήκες διαχειρίζονται από την MFGT Zrt ΕΦΗΜΕΡΙ∆Α TΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ 49158 Τεύχος B’ 4792/12.09.2022 , ενώ η πέμπτη από την MMBF Zrt, η οποία έκανε αίτημα για έλαβε άδεια εμπορικής αποθήκευσης για 450 εκατομ . κυβικά μέτρα στην αποθήκη του Szőreg I. Αυτό που είναι σημαντικό και καθησυχαστικό από άποψη ασφάλειας τροφοδοσίας είναι η δυνατότητα του συστήματος να τροφοδοτήσει τα δύο τρίτα της μέγιστης ημερήσιας ζήτησης μέσω εμπορικής αποθήκευσης, δεδομένου ότι βρίσκονται σε επαρκή επίπεδα πλήρωσης. Εικόνα 5: Το αποθηκευτικό σύστημα της Ουγγαρίας Πρόσθετα Στοιχεία: α) Βασικές τιμές κατανάλωσης φυσικού αερίου Πίνακας 17: Ετήσια τελική κατανάλωση και ανώτατη ημερήσια ζήτηση φυσικού αερίου στην Ουγγαρία 2019 10,08 107.257,7 Ετήσια τελική