Ερμηνεία και εφαρμογή ρυθμιστικού πλαισίου σχετικά με τη δυνατότητα παράτασης της διάρκειας ισχύος των αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οι οποίες εκδόθηκαν προ της θέσεως σε ισχύ του Νόμου 3468/2006, και έχουν ανανεωθεί για 25 έτη. Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΡΑΕ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. 867/2022 Ερμηνεία και εφαρμογή ρυθμιστικού πλαισίου σχετικά με τη δυνατότητα παράτασης της διάρκειας ισχύος των αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οι οποίες εκδόθηκαν προ της θέσεως σε ισχύ του Νόμου 3468/2006, και έχουν ανανεωθεί για 25 έτη. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κατά την τακτική συνεδρίασή της, στην έδρα της, την 24η Νοεμβρίου 2022 και Λαμβάνοντας υπόψη:
- Τις διατάξεις του ν. 4685/2020 «Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών 2018/844 και 2019/692 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 92/07.05.2020), όπως ισχύει.
- Τις διατάξεις του ν. 4001/2011 «Για τη Λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις» (ΦΕΚ Α΄ 179/22.8.2011), όπως ισχύει.
- Τις διατάξεις του ν. 3983/2011 «Εθνική στρατηγική για την προστασία και διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος - Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/56/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 2008 και άλλες διατάξεις.» (ΦΕΚ Α΄ 144/17.06.2011).
- Τις διατάξεις του ν. 3468/2006 «Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 129/ 27.6.2006), όπως ισχύει.
- Τις διατάξεις του ν. 2690/1999 «Κώδικας Διοικητικής Διαδικασίας» (ΦΕΚ Α΄ 45), όπως ισχύει.
- Την υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/114746/4230 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Κανονισμός Βεβαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και Βεβαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας Ειδικών Έργων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ», που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 18 του ν. 4685/2020, (ΦΕΚ Β' 5291/01.12.2020), όπως ισχύει, (εφεξής, «ο Κανονισμός Βεβαιώσεων»).
- Την υπ’ αριθμ. 517/2016 απόφαση ΡΑΕ «Ερμηνεία και εφαρμογή ρυθμιστικού πλαισίου σχετικά με τη δυνατότητα παράτασης και ανανέωσης της διάρκειας ισχύος των αδειών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, οι οποίες εκδόθηκαν προ της θέσεως σε ισχύ του Νόμου 3468/2006: κατηγοριοποίηση περιπτώσεων και αποσαφήνιση της διαδικασίας» (ΑΔΑ: ΨΓΙ8ΙΔΞ-272).
- Τις διατάξεις του π.δ. 139/2001 «Κανονισμός Εσωτερικής Λειτουργίας και Διαχείρισης της ΡΑΕ» (ΦΕΚ Α΄ 121). Σκέφτηκε ως εξής: Επειδή, στην παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4001/2011 με τίτλο: «Χορήγηση αδειών», ρητά ορίζεται η αρμοδιότητα της ΡΑΕ για τη χορήγηση, την τροποποίηση και την ανάκληση των αδειών για την άσκηση Ενεργειακών Δραστηριοτήτων, «σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του παρόντος νόμου, υπό την προϋπόθεση της τήρησης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης και λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αιτούντων, την Προστασία των Καταναλωτών, την προστασία του περιβάλλοντος και τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού[…]». Επειδή, προ της θέσεως σε ισχύ του ν. 3468/2006, η αρμοδιότητα για τη χορήγηση των αδειών παραγωγής ανήκε στον Υπουργό Ανάπτυξης, η δε ΡΑΕ συμμετείχε στην εν λόγω σύνθετη διοικητική διαδικασία με τη διατύπωση απλής γνώμης. Σχετικώς επισημαίνεται ότι το τότε ισχύον πλαίσιο, και συγκεκριμένα ο Νόμος 2773/1999 «Απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας –Ρύθμιση θεμάτων ενεργειακής πολιτικής και Λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ Α’ 286), δεν περιλάμβανε πρόβλεψη αναφορικά με τη διάρκεια ισχύος των αδειών παραγωγής και ως εκ τούτου, η Διοίκηση, κατά πάγια πρακτική της, χορηγούσε στα αιολικά πάρκα και τα έργα βιομάζας άδειες παραγωγής διάρκειας δεκαπέντε
(15)ετών, ενώ στα φωτοβολταϊκά και στα υδροηλεκτρικά έργα άδειες διάρκειας είκοσι πέντε
(25)ετών. Επειδή, ακολούθως, με τη θέσπιση του Νόμου 3468/2006 «Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης και λοιπές διατάξεις», (ΦΕΚ Α΄ 129), εισήχθη για πρώτη φορά ρητώς πρόβλεψη (βλ. άρθρο 3 παράγραφος 4 ) ότι «η άδεια παραγωγής χορηγείται για χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι πέντε
(25)έτη και μπορεί να ανανεώνεται, μέχρι ίσο χρόνο». Συνεπώς, οι Άδειες Παραγωγής –ανεξαρτήτως τεχνολογίας– χορηγούνταν εφεξής από τη ΡΑΕ για μέγιστο χρονικό διάστημα είκοσι πέντε
(25)ετών, με αποτέλεσμα τη διαφορετική μεταχείριση παλαιών (προ του Νόμου 3468/2006) και νέων έργων βιομάζας και αιολικών, ως προς το ειδικό στοιχείο της άδειας που αφορά στη διάρκεια ισχύος της, χωρίς ωστόσο η εν λόγω διακριτική αντιμετώπιση να συνάδει με τις αρχές της αναλογικότητας, της ισότητας και της προστασίας της οικονομικής ελευθερίας, ούτε να δικαιολογείται από κάποιο σκοπό υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος. Επειδή, ακολούθως, με την παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 3983/2011 ρητώς ορίσθηκε ότι: "Η ρύθμιση της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 3468/2006, όπως τροποποιείται με την παρ. 3 του παρόντος άρθρου (ενν. Η άδεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. χορηγείται για χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι πέντε
(25)έτη και μπορεί να ανανεώνεται μέχρι ίσο χρόνο), ισχύει για όλες τις άδειες παραγωγής που εκδόθηκαν πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου". Επειδή, η ΡΑΕ, λαμβάνοντας υπόψη ότι τα έννομα αποτελέσματα της διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 24 του ν. 3983/2011, σχετικά με την εξομοίωση της διάρκειας ισχύος των αδειών παραγωγής των σταθμών ΑΠΕ, ανεξαρτήτως τεχνολογίας και του χρόνου χορήγησης της άδειας, δύνανται να ανατρέξουν στον χρόνο πριν την έκδοση του ν. 3468/2006, έκρινε σκόπιμη και αναγκαία την ερμηνεία του πλαισίου, προκειμένου για την αναδρομική τροποποίηση του εν λόγω στοιχείου της άδειας παραγωγής. Ως εκ τούτου, η Αρχή, στη βάση των αρμοδιοτήτων της εκ των άρθρων 13 και 30 παρ. 4 του ν. 4001/2011 και στη βάση των αρχών της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, εξέδωσε την υπ’ αριθμ. 517/2016 Απόφαση για την ερμηνεία του ρυθμιστικού πλαισίου, ώστε να προσδιορίζονται οι όροι υπό τους οποίους δύναται να τροποποιηθεί η μέγιστη διάρκεια ισχύος των αδειών που εκδόθηκαν πριν τη θέση σε ισχύ του ν. 3468/2006 (εφεξής και παλαιές άδειες) ώστε να εκτείνεται σε διάστημα «μέχρι είκοσι πέντε
(25)έτη και [να] μπορεί να ανανεώνεται, μέχρι ίσο χρόνο» κατ’ αναλογία με τα νόμω ισχύοντα και την εφαρμοζόμενη διοικητική πρακτική κατά τη χορήγηση αδειών μετά τον ν. 3468/2006 (εφεξής και νέες άδειες). Ειδικότερα η ΡΑΕ, στη βάση της ευρείας διακριτικής ευχέρειας που χορηγείται από τον νομοθέτη στην αρμόδια για την αδειοδότηση διοικητική αρχή προκειμένου για τον προσδιορισμό των όρων των αδειών, εξειδίκευσε τις γενικές αρχές που κατατείνουν –κατά περίπτωση– στη χορήγηση της μέγιστης επιτρεπόμενης διάρκειας ισχύος της άδειας (ήτοι 25 έτη). Περαιτέρω, η ΡΑΕ προσδιόρισε τους όρους υπό τους οποίους η διάρκεια ισχύος της άδειας δύναται να εγκρίνεται για μικρότερο χρονικό διάστημα, πέραν βεβαίως της αρχικής διάρκειας των 15 ετών. Συναφώς, η ΡΑΕ, στη βάση του υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος που συνίσταται στην αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ, η οποία –μεταξύ άλλων– επιβάλλει και την ανάκληση των αδειών έργων που δεν έχουν υλοποιηθεί εγκαίρως, προς ελευθέρωση των σχετικών χώρων, προέταξε ως κριτήριο διάκρισης τη θέση σε λειτουργία των έργων ΑΠΕ. Στη βάση λοιπόν του κριτηρίου της λειτουργίας, κρίθηκε εύλογη η παράταση για διάστημα δέκα
(10)επιπλέον ετών των παλαιών αδειών, εφόσον οι σχετικοί σταθμοί τελούν σε λειτουργία. Επειδή, σε συνέχεια της έκδοσης της υπ’ αρ. 517/2016 Απόφασης ΡΑΕ, η Αρχή εξέτασε όσα αιτήματα υποβλήθηκαν από κατόχους παλαιών αδειών και, αναλόγως των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της εκάστοτε περίπτωσης, τροποποίησε τις άδειές τους παρατείνοντας τη διάρκεια ισχύος τους. Επειδή, ακολούθως εκδόθηκε ο ν. 4685/2020 «Εκσυγχρονισμός περιβαλλοντικής νομοθεσίας, ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών 2018/844 και 2019/692 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και λοιπές διατάξεις» (ΦΕΚ A' 92/07.05.2020), που επέφερε, μεταξύ άλλων, μεταρρυθμίσεις του θεσμικού πλαισίου αναφορικά με την αδειοδότηση των ΑΠΕ, οι οποίες εξειδικεύτηκαν με τις προβλέψεις της υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/114746/4230 απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «Κανονισμός Βεβαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και Βεβαιώσεων Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας Ειδικών Έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Συμπαραγωγή Hλεκτρισμού-Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ)» (ΦΕΚ Β’ 5291/01.12.2020). Με το νέο κανονιστικό πλαίσιο, επιβεβαιώθηκε η βούληση του νομοθέτη αναφορικά με το ανώτατο επιτρεπτό χρονικό διάστημα ισχύος των Βεβαιώσεων Παραγωγού, το οποίο προσδιορίζεται εκ νέου σε 25 έτη, ανεξαρτήτως τεχνολογίας και του χρόνου έκδοσης της άδειας / βεβαίωσης. Συγκεκριμένα, επαναλαμβάνεται η ίδια ρύθμιση περί της διάρκειας χορήγησης και ανανέωσης Βεβαιώσεων Παραγωγού / Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων και ειδικότερα ορίζεται στην παρ. 1 του άρθρου 12 του προαναφερόμενου νόμου ότι «1. Η Βεβαίωση Παραγωγού Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ και η Βεβαίωση Ειδικών Έργων χορηγείται για χρονικό διάστημα μέχρι είκοσι πέντε
(25)έτη και μπορεί να ανανεώνεται μέχρι ίσο χρόνο». Περαιτέρω, προβλέφθηκε μεταβατική ρύθμιση για τις Άδειες Παραγωγής 15ετούς διάρκειας σύμφωνα με την οποία «Οι κάτοχοι Αδειών Παραγωγής με αρχική διάρκεια ισχύος δεκαπέντε
(15)έτη, οι οποίες δεν έχουν ανακληθεί ή η ισχύς των οποίων δεν έχει παύσει αυτοδικαίως λόγω μη καταβολής του τέλους διατήρησης δικαιώματος κατοχής άδειας παραγωγής κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος και στους οποίους έχει χορηγηθεί ΑΕΠΟ κατά τη θέση σε ισχύ του παρόντος, δύνανται να υποβάλουν αίτημα παράτασης δέκα
(10)ετών στον Φορέα και να υπαχθούν στις διατάξεις του παρόντος. Το αίτημα υποβάλλεται εντός ενός
(1)μηνός από την έναρξη ισχύος του παρόντος. Ομοίως άδειες παραγωγής σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που συνδέονται σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως κορεσμένο δίκτυο, για τις οποίες είχε εκδοθεί απόφαση αναστολής αρμόδιου δικαστηρίου επί απαιτούμενης για την υλοποίηση του έργου άδειας, οι οποίες έχουν εκδοθεί προ της θέσης σε ισχύ του ν. 3468/2006 (Α` 129) και έχουν παύσει να ισχύουν λόγω παρέλευσης της χρονικής διάρκειας ισχύος αυτών, υπάγονται στις διατάξεις του παρόντος εφόσον υποβάλλουν σχετικό αίτημα εντός ενός
(1)μηνός από την έναρξη ισχύος του παρόντος υπό την προϋπόθεση ότι έχει εκδοθεί για τον σταθμό απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων και εφόσον: α) δεν εκκρεμεί αίτημα για έκδοση Άδειας Παραγωγής για την ίδια θέση εγκατάστασης κατά τη θέση σε ισχύ του και β) έχει ανακληθεί η απόφαση αναστολής». Επειδή, πέραν της ειδικής αυτής περίπτωσης που ρυθμίζεται στον ν. 4685/2020, χρήζει να αποσαφηνισθεί η περίπτωση των αδειών παραγωγής 15ετούς αρχικής διάρκειας οι οποίες ανανεώθηκαν χωρίς να υπαχθούν στο ευνοϊκότερο καθεστώς περί της συνολικής διάρκειας ισχύος, όπως αυτό αποσαφηνίστηκε με την υπ’ αριθμ. 517/2016 ερμηνευτική απόφαση ΡΑΕ. Συγκεκριμένα, προσήκει να επιβεβαιωθεί, σε συμφωνία και με την πάγια πρακτική της ΡΑΕ (517/2016) και τις αποφάσεις που εκδόθηκαν στη βάση αυτή, ότι τα λειτουργούντα έργα με άδεια παραγωγής 15ετούς αρχικής διάρκειας που ανανεώθηκαν για 25έτη διέπονται από τους ίδιους όρους ως προς τη διάρκειά τους με τις λοιπές άδειες / βεβαιώσεις και ειδικότερα κρίνεται σκόπιμο και αναγκαίο να εξειδικευθούν οι προϋποθέσεις για την εξομοίωση του τελικού συνολικού χρόνου ισχύος τους (ήτοι αρχική διάρκεια και διάρκεια κατόπιν ανανέωσης) με τις λοιπές άδειες / βεβαιώσεις, ώστε να μην τεθούν αδικαιολόγητα σε δυσμενέστερη θέση έναντι αυτών, καθόσον το νομικό καθεστώς και η πραγματική τους κατάσταση είναι συγκρίσιμες. Ως εκ τούτου, στη βάση των αρχών της ίσης μεταχείρισης, της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και της χρηστής διοίκησης, που επιτάσσει την άσκηση των αρμοδιοτήτων της ΡΑΕ σε εναρμόνιση με τις αρχές της αναλογικότητας, της επιείκειας και της διαφάνειας, προσήκει να υπαχθούν στο ευμενέστερο πλαίσιο οι άδειες παραγωγής που έχουν ανανεωθεί για 25 έτη εφόσον αφορούν σε λειτουργούντα έργα. Τυχόν δε αντίθετη προσέγγιση από την Αρχή, ήτοι η μη εφαρμογή του ευμενέστερου πλαισίου για λειτουργούντα έργα, των οποίων η αρχική άδεια ήταν 15ετούς ισχύος και έχει ήδη ανανεωθεί, παρίσταται πλήρως αδικαιολόγητη και δυσανάλογα επαχθής μεταχείριση. Συνεπώς, παλαιές άδειες παραγωγής που έχουν ανανεωθεί, προσήκει να παραταθούν, ώστε η συνολική διάρκεια ισχύος τους, κατόπιν παρατάσεως, να ανέρχεται σε 25 συν 25 έτη. Ως προϋποθέσεις για τη σχετική υπαγωγή τίθενται η υποβολή σχετικού αιτήματος πριν τη λήξη της διάρκειας ισχύος των αδειών αυτών, καθώς και η λειτουργία των έργων. Επειδή, η Αρχή κρίνει ότι απαιτείται η ερμηνεία των ανωτέρω διατάξεων προς ομοιόμορφη εφαρμογή του εφαρμοζόμενου καθεστώτος, υπό το πρίσμα του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και της αρχής της ίσης μεταχείρισης των αδειούχων. Επειδή, σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 30 του ν. 4001/2011, « η ΡΑΕ, με απόφασή της, δύναται να εκδίδει ανακοινώσεις, οι οποίες αναρτώνται στην επίσημη ιστοσελίδα της, ως προς τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει και εφαρμόζει το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, εντός των ορίων των αρμοδιοτήτων της». Για τους ανωτέρω λόγους, Η ΡΑΕ, σε άσκηση των κατ’ άρθρα 13 και 30 παρ. 4 του ν. 4001/2011 αρμοδιοτήτων της, ερμηνεύει το κείμενο πλαίσιο και αποφασίζει την εφαρμογή του ως ακολούθως: Η διάρκεια ισχύος αδειών παραγωγής / βεβαιώσεων παραγωγού / βεβαιώσεων ειδικών έργων, στις περιπτώσεις όπου η αρχική άδεια παραγωγής εκδόθηκε προ της θέσεως σε ισχύ του Νόμου 3468/2006 και η ισχύς της προσδιοριζόταν σε χρονικό διάστημα έως δεκαπέντε
(15)έτη και έχει ανανεωθεί για 25 έτη και υπό την προϋπόθεση ότι το έργο τελεί σε λειτουργία, δύναται να παραταθεί ώστε η συνολική διάρκεια ισχύος, ήτοι αρχική διάρκεια και διάρκεια κατόπιν ανανέωσης, να προσδιορίζεται σε διάστημα 50 ετών. Για την τροποποίηση του στοιχείου της διάρκειας της άδειας παραγωγής / βεβαίωσης παραγωγού / βεβαίωσης ειδικών έργων υποβάλλεται αίτημα του κατόχου εκτός κύκλου υποβολής αιτήσεων, το οποίο δεν συνοδεύεται από την καταβολή τέλους. Το αίτημα υποβάλλεται πριν τη λήξη της διάρκειας της άδειας παραγωγής / βεβαίωσης παραγωγού / βεβαίωσης ειδικών έργων. Η παρούσα αναρτάται στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και στο Πρόγραμμα «ΔΙΑΥΓΕΙΑ» και κοινοποιείται στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αθήνα, 24/11/2022 Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ Αναπλ. Καθ. Αθανάσιος Δαγούμας