Στη Διαδικτυακή Πύλη «Προμηθεύς» του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ, στην ενότητα “Προκαταρκτικές Διαβουλεύσεις Δημοσίων Συμβάσεων” έχει αναρτηθεί η διαβούλευση επί της τεχνικής περιγραφής του ηλεκτρονικού διαγωνισμού με θέμα: «Συμβουλευτική υποστήριξη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς την αξιολόγηση και αναθεώρηση του σχεδιασμού της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΕΕ». Το σχετικό link είναι https://cerpp.eprocurement.gov.gr/eproc-deliberation/unprotected/searchDeliberations.htm?execution=e1s2, και ο κωδικός της διαβούλευσης είναι ΑΔΑΜ:23DIAB000025771, μέσω του οποίου καταχωρούνται τα σχόλια των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων και αναρτώνται στην ηλεκτρονική φόρμα του ΕΣΗΔΗΣ με την επιλογή «Καταχώρηση» μέχρι και 17/02/2023. Συνημμένα Αρχεία: Πρόσκληση σε Δημόσια Διαβούλευση Σχέδιο Διακήρυξης για Δημόσια Διαβούλευση Τεχνική Περιγραφή Διακήρυξης στα Αγγλικά Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr Αθήνα, 02/02/2023 Πρόσκληση σε διαδικασία ανοικτής δημόσιας διαβούλευσης επί τεχνικών προδιαγραφών σχεδίου Διακήρυξης που αφορά «Συμβουλευτική υποστήριξη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς την αξιολόγηση και αναθεώρηση του σχεδιασμού της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΕΕ» Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) προσκαλεί τους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς σε ανοικτή Δημόσια Διαβούλευση μη δεσμευτικής συμμετοχής, με σκοπό τη συλλογή εποικοδομητικών παρατηρήσεων και σχολίων επί των τεχνικών προδιαγραφών σχεδίου Διακήρυξης και Παραρτημάτων (Τεχνική Περιγραφή). Ο προϋπολογισμός της σύμβασης ανέρχεται στα 100.000,00 € μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ 24%, ήτοι σύνολο με ΦΠΑ: 124.000,00 €. Η παρούσα ανακοίνωση πραγματοποιείται στη Διαδικτυακή Πύλη «Προμηθεύς» του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ (www.promitheus.gov.gr) μέσω του σχετικού υποσυστήματος «Προκαταρκτικές Διαβουλεύσεις» σύμφωνα με τους αναρτημένους Κανόνες Χρήσης και Συμμετοχής και στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ, www.rae.gr. Τα σχόλια των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων αναρτώνται αυτούσια στην ηλεκτρονική φόρμα του ΕΣΗΔΗΣ με την επιλογή «Καταχώρηση Σχολίου». Η διάρκεια της διαβούλευσης ορίζεται για το χρονικό διάστημα δεκαπέντε
(15)ημερολογιακών ημερών από την ανάρτηση της παρούσας ανακοίνωσης στη Διαδικτυακή Πύλη «Προμηθεύς» του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ (www.promitheus.gov.gr), ήτοι μέχρι και 17/02/2023. Παρακαλείσθε για την ανταπόκριση και συμμετοχή σας στη διαδικασία της Δημόσιας Διαβούλευσης. Με το παρόν επισυνάπτεται σχέδιο της Διακήρυξης αναφορικά με το αντικείμενο και τις τεχνικές προδιαγραφές. Ο Πρόεδρος της ΡΑΕ Αναπλ. Καθ. Αθανάσιος Δαγούμας 1 23DIAB000025771 2023-02-03 Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.:210-3727400 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ (υπ’αριθμ.xx /2023) ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΠΛΕΟΝ ΣΥΜΦΕΡΟΥΣΑ ΑΠΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΕΙ ΤΙΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ «Συμβουλευτική υποστήριξη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς την αξιολόγηση και αναθεώρηση του σχεδιασμού της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΕΕ» Περιεχόμενα 23DIAB000025771 2023-02-03 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ (ΥΠ’ΑΡΙΘΜ.XX /2023) .............................................................................................................................. 1 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΤΗΝ ΠΛΕΟΝ ΣΥΜΦΕΡΟΥΣΑ ΑΠΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΕΙ ΤΙΜΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ................................................................. 1 «ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΉ ΥΠΟΣΤΉΡΙΞΗ ΤΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΉΣ ΑΡΧΉΣ ΕΝΈΡΓΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΌΓΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΘΕΏΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΎ ΤΗΣ ΑΓΟΡΆΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΉΣ ΕΝΈΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΕ» ............................................................................... 1 ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ ........................................................................................................................................................... 2 1. ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥΜΒΑΣΗΣ .............................................................................................. 3 1.1 1.2 1.3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑΣ ΑΡΧΗΣ ................................................................................................................................ 3 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ-ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ................................................................................................................... 3 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ............................................................ 4 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ .......................................................................................................................................................... 5 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι – ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ............................................ 5 Αντικείμενο – Ζητούμενες υπηρεσίες ........................................................................................................................ 5 Συναφές ιστορικό ....................................................................................................................................................... 5 Πεδίο εφαρμογής των αιτούμενων υπηρεσιών......................................................................................................... 8 Επιλογές υπό εξέταση για την αναθεώρηση του σχεδιασμού της αγοράς ............................................................... 9 Περιγραφή εργασιών ............................................................................................................................................... 12 Χρονοδιάγραμμα των ζητούμενων υπηρεσιών ....................................................................................................... 14 Διαχείριση του Έργου .............................................................................................................................................. 15 Σελίδα 2 1. ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥΜΒΑΣΗΣ 23DIAB000025771 2023-02-03 1.1 Στοιχεία Αναθέτουσας Αρχής Επωνυμία ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) 099441906 Ταχυδρομική διεύθυνση ΠΕΙΡΑΙΩΣ 132 Πόλη ΑΘΗΝΑ Ταχυδρομικός Κωδικός 11854 Χώρα ΕΛΛΑΔΑ Κωδικός ΝUTS EL300 Τηλέφωνο 210-37 27 400 Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο (e-mail) info@rae.gr Αρμόδιος για πληροφορίες Όνομα: Νατάσσα Μπαξεβανάκη Αριθμ. τηλ: 210-37 27 426 Email: banata@rae.gr www.rae.gr Γενική Διεύθυνση στο διαδίκτυο (URL) Είδος Αναθέτουσας Αρχής Η Αναθέτουσα Αρχή είναι η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, η οποία είναι ανεξάρτητη διοικητική αρχή με νομική προσωπικότητα, συστάθηκε με το ν.2773/1999, ανήκει στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και ειδικότερα στον Yποτομέα της Κεντρικής Κυβέρνησης. Κύρια δραστηριότητα Α.Α. Η κύρια δραστηριότητα της Αναθέτουσας Αρχής είναι να ελέγχει, ρυθμίζει και εποπτεύει την αγορά ενέργειας, με την επιφύλαξη των αρμοδιοτήτων του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και αποτελεί την εθνική ρυθμιστική αρχή σε θέματα ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, κατά την έννοια των Οδηγιών 2009/72/ΕΚ και 2009/73/ΕΚ. Στοιχεία Επικοινωνίας α) Τα έγγραφα της σύμβασης είναι διαθέσιμα για ελεύθερη, πλήρη, άμεση & δωρεάν ηλεκτρονική πρόσβαση μέσω της διαδικτυακής πύλης (www.promitheus.gov.
- gr)του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ. β) Κάθε είδους επικοινωνία και ανταλλαγή πληροφοριών πραγματοποιείται μέσω του ΕΣΗΔΗΣ Προμήθειες και Υπηρεσίες (εφεξής ΕΣΗΔΗΣ), το οποίο είναι προσβάσιμο από τη Διαδικτυακή Πύλη (www.promitheus.gov.
- gr)του ΟΠΣ ΕΣΗΔΗΣ. γ) Περαιτέρω πληροφορίες είναι διαθέσιμες από την προαναφερθείσα Γενική Διεύθυνση στο διαδίκτυο (URL): www.rae.gr. 1.2 Στοιχεία Διαδικασίας-Χρηματοδότηση Είδος διαδικασίας Ο διαγωνισμός θα διεξαχθεί με την ανοικτή διαδικασία του άρθρου 27 του ν. 4412/16. Χρηματοδότηση της σύμβασης Σελίδα 3 Φορέας χρηματοδότησης της παρούσας σύμβασης είναι η ΡΑΕ. Η δαπάνη για την εν λόγω σύμβαση βαρύνει την με Κ.Α.: 61.90 σχετική πίστωση του τακτικού προϋπολογισμού του οικονομικού έτους 2023 του Φορέα. 23DIAB000025771 2023-02-03 1.3 Συνοπτική Περιγραφή φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης Το παρόν έργο αφορά στη συμβουλευτική υποστήριξη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας ως προς την αξιολόγηση και αναθεώρηση του σχεδιασμού της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΕΕ. Αναλυτική περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης και των υποχρεώσεων του αναδόχου δίνεται στο Παράρτημα I (ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ) της παρούσας διακήρυξης. Οι παρεχόμενες υπηρεσίες κατατάσσονται στους ακόλουθους κωδικούς του Κοινού Λεξιλογίου δημοσίων συμβάσεων (CPV) : 79415200-8 Η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης ανέρχεται στο ποσό των 100.000,00 € πλέον ΦΠΑ 24 % 24.000,00 ευρώ (συνολική αξία σύμβασης συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ: 124.000,00€). Η διάρκεια της σύμβασης ορίζεται σε 4 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Η σύμβαση θα ανατεθεί με το κριτήριο της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, βάσει της τιμής. Σελίδα 4 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 23DIAB000025771 2023-02-03 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι – Αναλυτική Περιγραφή Φυσικού και Οικονομικού Αντικειμένου της Σύμβασης ΜΕΡΟΣ Α - ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Αντικείμενο – Ζητούμενες υπηρεσίες Συναφές ιστορικό Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης μέτρων για τον μετριασμό των επιπτώσεων που έχουν οι προσωρινές αυξήσεις των τιμών της ενέργειας, την οποία ανακοίνωσε στις 13 Οκτωβρίου 20211, ανέθεσε στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) τη μελέτη των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και τη διατύπωση και υποβολή συστάσεων προς αξιολόγηση από την Επιτροπή έως τον Απρίλιο του 2022. Ο ACER κατέληξε στο συμπέρασμα2 ότι, με βάση την ανάλυσή του, ο υφιστάμενος σχεδιασμός της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας διασφαλίζει τον αποτελεσματικό και ασφαλή εφοδιασμό ηλεκτρικής ενέργειας υπό σχετικά «κανονικές» συνθήκες αγοράς. Ως εκ τούτου, ο ACER θεωρεί ότι ο υφιστάμενος σχεδιασμός της αγοράς αξίζει να διατηρηθεί. Επιπροσθέτως, ορισμένες μακροπρόθεσμες βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης της λειτουργίας όλων των βραχυπρόθεσμων αγορών ηλεκτρικής ενέργειας, της πορείας προς την ενεργειακή μετάβαση με αξιοποίηση αποτελεσματικών μακροπρόθεσμων αγορών, της αύξησης της ευελιξίας του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, της προστασίας των καταναλωτών από την έντονη διακύμανση των τιμών με παράλληλη αντιμετώπιση αναπόφευκτων συμβιβασμών, της αντιμετώπισης των εξωαγοραστικών και των πολιτικών φραγμών και της προετοιμασίας για μελλοντικές υψηλές τιμές ενέργειας σε «καιρό ειρήνης», με παράλληλη επίδειξη σύνεσης ως προς την παρέμβαση στην αγορά χονδρικής σε «καιρό πολέμου», είναι πιθανό να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας, προκειμένου το ρυθμιστικό πλαίσιο να αποδώσει αποτελεσματικά τη φιλόδοξη πορεία της ΕΕ προς την απανθρακοποίηση τα επόμενα 10-15 χρόνια με το χαμηλότερο κόστος, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού. 1 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM%3A2021%3A660%3AFIN&qid=1634215984101 2 https://www.acer.europa.eu/events-and-engagement/news/acer-submits-european-commission-its-preliminary-assessmenteuropes-high https://www.acer.europa.eu/events-and-engagement/news/press-release-acer-publishes-its-final-assessment-eu-wholesale Σελίδα 5 23DIAB000025771 2023-02-03 Σχήμα 1- 13 μέτρα που προτείνει ο ACER να ληφθούν υπόψη από τους υπεύθυνους χάραξης ενεργειακής πολιτικής Παράλληλα, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, στο πλαίσιο της δέσμευσής της στη Βρετανική Στρατηγική Ενεργειακής Ασφάλειας να προβεί σε συνολική αναθεώρηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να διασφαλίσει ότι είναι κατάλληλος για τον σκοπό της διατήρησης της ενεργειακής ασφάλειας και του προσιτού κόστους για τους καταναλωτές, καθώς ο κλάδος της ηλεκτρικής ενέργειας οδεύει προς την απανθρακοποίηση, εκκίνησε δημόσια διαβούλευση στις 18.07.2022 για την αναθεώρηση των ρυθμίσεων της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (REMA). Το έγγραφο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 10.10.2022, στόχευε στη διερεύνηση επιλογών για την παροχή ενός συνεκτικού πλαισίου αγοράς που λειτουργεί αποτελεσματικά για τις επιχειρήσεις, τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά 3. Εικόνα 2- Επιλογές υπό εξέταση στη REMA (Ηνωμένο Βασίλειο) 3 https://www.gov.uk/government/consultations/review-of-electricity-market-arrangements Σελίδα 6 Αδιαμφισβήτητα, την τελευταία δεκαετία, το διασυνοριακό εμπόριο και οι σημαντικές προσπάθειες που έγιναν για την περαιτέρω ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη έχουν αποφέρει σημαντικά οφέλη για τους καταναλωτές. Τα οφέλη οφείλονται στη δομή της χονδρικής αγοράς ενέργειας που επιτρέπει το διασυνοριακό εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών και βελτιώνει την ασφάλεια του εφοδιασμού σε μια ευρύτερη γεωγραφική περιοχή. Ωστόσο, ο υφιστάμενος σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δεν έχει σχεδιαστεί για μία κατάσταση «έκτακτης ανάγκης», στην οποία βρίσκεται επί του παρόντος η ΕΕ. Οι συνεχιζόμενες πολιτικές συζητήσεις σχετικά με διάφορα έκτακτα μέτρα παρέμβασης επιβεβαιώνουν το ως άνω συμπέρασμα. 23DIAB000025771 2023-02-03 Επιπροσθέτως, μελλοντικά, η φιλόδοξη πορεία της ΕΕ προς την απανθρακοποίηση απαιτεί γρήγορο και μαζικό μετασχηματισμό σε όλους τους τομείς. Δεδομένου ότι ο εξηλεκτρισμός της ζήτησης της ενέργειας είναι ένας από τους πιο οικονομικά αποδοτικούς τρόπους μείωσης των εκπομπών από την ευρύτερη οικονομία, αυτή η πορεία είναι πιθανό να οδηγηθεί σε μεγάλο βαθμό από την απανθρακοποίηση του κλάδου της ηλεκτρικής ενέργειας. Η ολοκλήρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα επιτευχθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ θα είναι το κλειδί για την επιδίωξη της απανθρακοποίησης με το χαμηλότερο κόστος, διασφαλίζοντας με τη σειρά της την ασφάλεια του εφοδιασμού μέσω της δυνατότητας αξιοποίησης των γειτονικών διασυνδέσεων σε περιόδους ανάγκης. Με άλλα λόγια, ενώ η αυξημένη ενεργειακή ανεξαρτησία έναντι, ιδίως, τρίτων χωρών είναι ένας στόχος πολιτικής με αυξανόμενη σημασία, η πραγματοποίηση αυτού ενδεχομένως εξαρτάται από την ενισχυμένη ενεργειακή αλληλεξάρτηση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Το τελευταίο θα απαιτήσει o σχεδιασμός της αγοράς να διευκολύνει τη μαζική εγκατάσταση μονάδων παραγωγής με χαμηλές εκπομπές άνθρακα και ιδίως μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), οι οποίες χαρακτηρίζονται από υψηλό αρχικό επενδυτικό κόστος, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι ευέλικτοι πόροι δρουν συμπληρωματικά της διακοπτόμενης παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπου και όταν χρειάζεται. Συναφώς, η διακύμανση των τιμών στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας είναι πιθανό να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια, υποδηλώνοντας αυξανόμενες ανάγκες ευελιξίας του συστήματος. Ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός της αγοράς θα πρέπει να μπορεί να αποκαλύπτει την αξία της ευελιξίας. Σε σχέση με τα παραπάνω, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να επισπεύσει τις εργασίες της για τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με διττό στόχο τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής ενεργειακής κυριαρχίας και την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας. Η προγραμματισμένη μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ανακοινώθηκε από την Πρόεδρο κα. von der Leyen στην ετήσια ομιλία της για την κατάσταση της Ένωσης πέρυσι, 4ενώ η συνοπτική περιγραφή του βελτιωμένου σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάστηκε στους υπουργούς από την επίτροπο Ενέργειας κ. Kadri Simson στο Συμβούλιο Ενέργειας στις 19 Δεκεμβρίου 2022. Ως εκ τούτου, στις 23 Ιανουαρίου 2023, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη μεταρρύθμιση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ με σκοπό να υποστηρίξει μια καθαρή και οικονομικά προσιτή ενεργειακή μετάβαση5. Σύμφωνα με την Επιτροπή, απαιτείται 414.09.2022 Κατάσταση της Ένωσης - Ομιλία της Προέδρου von der Leyen: «[…] Έτσι, πρέπει να σταματήσουμε την κυριαρχική επιρροή του φυσικού αερίου στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας. Προς τον σκοπό αυτόν θα προχωρήσουμε σε σφαιρική και σε βάθος αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.. […]» https://state-of-the-union.ec.europa.eu/state-union-2022_el 5 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_324 https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13668-Electricity-market-reform-of-the-EUs-electricitymarket-design_en Σελίδα 7 μεταρρύθμιση για την καλύτερη προστασία των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας, την αύξηση της ανθεκτικότητας και την επιτάχυνση της μετάβασης που ορίζεται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και στο σχέδιο REPowerEU. Η διαβούλευση, η οποία θα διαρκέσει έως τις 13 Φεβρουαρίου 2023, επικεντρώνεται σε τέσσερις βασικούς τομείς: α) Μείωση της εξάρτησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος από τις βραχυπρόθεσμες τιμές των ορυκτών καυσίμων και ενίσχυση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, β) Βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια του εφοδιασμού και να αξιοποιούνται πλήρως οι εναλλακτικές έναντι του φυσικού αερίου, όπως η αποθήκευση και η απόκριση ζήτησης, γ) Ενίσχυση της προστασίας και της ενδυνάμωσης των καταναλωτών και δ) Βελτίωση της διαφάνειας, της εποπτείας και της ακεραιότητας της αγοράς. Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης θα βοηθήσουν υποστηρικτικά τις εργασίες της Επιτροπής για νομοθετική πρόταση, η οποία αναμένεται να υποβληθεί το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους. 23DIAB000025771 2023-02-03 Πεδίο εφαρμογής των αιτούμενων υπηρεσιών Προκειμένου να αποφευχθεί η εφαρμογή μη καλώς σχεδιασμένων μέτρων ή να επηρεαστούν αρνητικά τα σήματα των τιμών της αγοράς από την παρέμβαση στη διαμόρφωση τους, ενέργειες που μπορεί να ανατρέψουν την ολοκλήρωση της αγοράς της ΕΕ και τον συνολικό ανταγωνισμό θέτοντας έτσι σε κίνδυνο τα οφέλη που επιτεύχθηκαν μέχρι τώρα και πιθανώς αυξάνοντας το συνολικό κόστος της μελλοντικής ενεργειακής μετάβασης, όπως επεξηγείται περαιτέρω ανωτέρω, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ), με γνώμονα τους βασικούς στόχους ενεργειακής πολιτικής, ήτοι της ασφάλειας εφοδιασμού, της σχέσης κόστους-αποτελεσματικότητας και της απανθρακοποίησης, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να αιτηθεί συμβουλευτική υποστήριξη για μια εις βάθος αξιολόγηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ και για ολοκληρωμένες προτάσεις αναθεώρησής του, δρώντας συμπληρωματικά των εργασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ACER. Η αναθεώρηση αναμένεται να επικεντρωθεί τόσο στον βραχυπρόθεσμο σχεδιασμό, όσο και στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, δηλαδή στον συνεκτικό σχεδιασμό της αγοράς που απαιτείται για ένα πλήρως απελευθερωμένο και οικονομικά αποδοτικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2030, διασφαλίζοντας παράλληλα την ασφάλεια του εφοδιασμού. Για τον σκοπό αυτό, θα επικεντρωθεί σε επιλογές αναδιάρθρωσης για όλες τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας (πλην της λιανικής αγοράς) : την αγορά χονδρικής, συμπεριλαμβανομένου του μηχανισμού εξισορρόπησης και των επικουρικών υπηρεσιών, καθώς και πολιτικών με μεγάλη επίδραση στην αγορά – συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης εναλλακτικών σχημάτων συμβολαίων διαφορών (CfD), καθώς και της Αγοράς Διασφάλισης Ισχύος (Capacity Market). Όσον αφορά την εις βάθος αξιολόγηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, ο Σύμβουλος που θα επιλεχθεί θα λάβει υπόψη του και θα εξετάσει διεξοδικά την ανάλυση και τα συμπεράσματα της αξιολόγησης του ACER σχετικά με τον σχεδιασμό της αγοράς χονδρικής, χρησιμοποιώντας τα, εν συνεχεία, ως βάση, για περαιτέρω επεξεργασία και ποσοτική ανάλυση και για επέκταση της αξιολόγησης και επί των σχημάτων συμβολαίων διαφορών και Αγορών Διασφάλισης Ισχύος, που μπορεί να εφαρμόζονται σήμερα στα κράτη μέλη της ΕΕ. Το αποτέλεσμα της αξιολόγησής του θα περιλαμβάνει προτάσεις επιλογών για τη βελτίωση του σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένων 23.01.2023 Ομιλία της Επιτρόπου Ενέργειας Kadri Simson: « Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ μας έχει εξυπηρετήσει ικανοποιητικά εδώ και περισσότερα από είκοσι έτη. Ωστόσο, η άνευ προηγουμένου ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζουμε καταδεικνύει την ανάγκη να καταστήσουμε τον σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας κατάλληλο για το μέλλον, ώστε να μπορεί να αποφέρει τα οφέλη μιας οικονομικά προσιτής καθαρής ενέργειας στον καθέναν από εμάς. Προσβλέπω στις συνεισφορές ενός ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων μερών, οι οποίες θα αποτελέσουν γνώμονα για τη νομοθετική μας πρόταση κατά το τρέχον έτος. ” Σελίδα 8 τροποποιήσεων μικρής έκτασης που είναι εύκολο να εφαρμοστούν, αλλά και, επίσης, σημαντικών μεταρρυθμίσεων στον σχεδιασμό που θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητά του και θα του επιτρέψουν να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους πολιτικής της ΕΕ. 23DIAB000025771 2023-02-03 Συνεπώς, το αποτέλεσμα της ως άνω μελέτης θα είναι ένας σχεδιασμός αγοράς υψηλού επιπέδου (HighLevel Market Design) που: (α) θα προτείνει και θα υποστηρίξει την καλύτερη συνεκτική και ολοκληρωμένη επιλογή για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κλάδου της ηλεκτρικής ενέργειας κάθε κράτους μέλους, τα μερίδια αγοράς, τη ρευστότητα, τη διείσδυση των ΑΠΕ, τη διαμόρφωση των τιμών και των ρυθμιζόμενων μηχανισμών, με στόχο το οικονομικό όφελος των συμμετεχόντων στην αγορά και των τελικών καταναλωτών και (β) θα προτείνει τη βέλτιστη, αλλά ταυτόχρονα εφικτή από πλευράς πόρων και χρόνου υλοποίησης, ολοκληρωμένη επιλογή, η οποία θα είναι συμβατή με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ αναφορικά με την ενοποίηση της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ. Επιλογές υπό εξέταση για την αναθεώρηση του σχεδιασμού της αγοράς Στο ακόλουθο σχήμα παρουσιάζονται οι επιλογές του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και να αξιολογηθούν μία προς μία από τον επιλεγμένο Σύμβουλο, πριν συνδυαστούν σε μια ολοκληρωμένη πρόταση για αναθεώρηση. Οι επιλογές αναφέρονται στην αγορά χονδρικής (στόχος μηδενικής καθαρής κατανάλωσης), στη μαζική παραγωγή από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα, στην ευελιξία και στην επάρκεια ισχύος και στον ανταγωνισμό της αγοράς, όπως αναλύεται περαιτέρω ακολούθως. Σχήμα 3- Επιλογές υπό εξέταση του σχεδιασμού της αγοράς 1) Επιλογές της χονδρικής αγοράς προς έναν στόχο μηδενικής καθαρής κατανάλωσης Λαμβάνοντας ως δεδομένη την επιλογή της οριακής τιμολόγησης (marginal pricing/pay-as-clear) για τη διαμόρφωση της τιμής της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ο Σύμβουλος που θα επιλεχθεί θα εξετάσει εάν εναλλακτικές λύσεις του σχεδιασμού της χονδρικής αγοράς και του μηχανισμού εξισορρόπησης ταιριάζουν καλύτερα σε ένα περιβάλλον με αυξημένη διείσδυση από ανανεώσιμες πηγές Σελίδα 9 ενέργειας, διασφαλίζοντας ότι υπάρχουν επαρκή λειτουργικά σήματα για ευελιξία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και για επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. 23DIAB000025771 2023-02-03 Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις του φιλόδοξου μέλλοντος καθαρής ενέργειας της ΕΕ, το επίκεντρο αυτής της αναθεώρησης του σχεδιασμού και της λειτουργίας της αγοράς χονδρικής θα είναι η εξέταση των ακόλουθων επιλογών: ➢ Η διατήρηση της προσέγγισης μιας ενοποιημένης αγοράς, ο διαχωρισμός σε διακριτές αγορές μεταβλητής (as available) και σταθερής (κατ' απαίτηση) ισχύος, το οποίο είναι ένα μοντέλο υπό έρευνα επί της παρούσης και προτείνεται κυρίως ως λύση για τον “κανιβαλισμό τιμών” (όπου οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οδηγούν τις τιμές της αγοράς χονδρικής σε χαμηλά επίπεδα) και για την προκύπτουσα αστάθεια των τιμών ή ο διαχωρισμός συμβατικώς της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από μεταβλητή ισχύ από αυτή που παράγεται από σταθερή ισχύ (green contracts, RESPPAs platform contracts, above contract – wholesale price-related κλπ). ➢ Η διατήρηση της ζωνικής (περιφερειακής) προσέγγισης για την τιμολόγηση, η εισαγωγή ενός συστήματος χρέωσης με βάση τη χρήση του συστήματος μεταφοράς (TNUoS) ή ακόμη και εισαγωγή τοπικών σημάτων στις τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του σχεδιασμού της κομβικής τιμολόγησης, όπου η τιμή σε κάθε τοποθεσία στο δίκτυο μεταφοράς (κόμβος) αντιπροσωπεύει την τοπική τιμή της ενέργειας. ➢ Η επανεξέταση των υφιστάμενων ρυθμίσεων κατανομής και η επιλογή της βέλτιστης ρύθμισης στη συνολική πρόταση σχεδιασμού: μοντέλο αυτοκατανομής, σύμφωνα με το οποίο οι παραγωγοί είναι υπεύθυνοι για την κατανομή του χαρτοφυλακίου τους ώστε αυτή να ανταποκρίνεται στη δηλωθείσα θέση τους στην αγορά βάσει της διαθεσιμότητας και της ισχύος τους για κάθε περίοδο εκκαθάρισης ή μοντέλο κεντρικής κατανομής, σύμφωνα με το οποίο οι συμμετέχοντες ενημερώνουν τον Διαχειριστή του Συστήματος σχετικά με τη διαθεσιμότητά τους εκ των προτέρων μέσω των Αγορών Επόμενης Ημέρας και των Ενδοημερήσιων Αγορών. Παράλληλα, θα πρέπει να διερευνηθεί εάν τροποποιήσεις στις τρέχουσες πρακτικές, όπως η συν- βελτιστοποίηση ενέργειας και εφεδρειών στο πλαίσιο ενός κεντρικού μοντέλου κατανομής κινούνται προς την περαιτέρω βελτίωση του σχεδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη ότι η διασφάλιση της λειτουργικότητας μέσω της παροχής επικουρικών υπηρεσιών είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική και ασφαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος. ➢ Η τροποποίηση διαφόρων παραμέτρων με στόχο την επί μέρους βελτίωση του υφιστάμενου σχεδιασμού της αγοράς, όπως του χρονοδιαγράμματος διακανονισμού της αγοράς και του χρονισμού λήξης υποβολής προσφορών, ώστε να αξιοποιηθούν στο έπακρο οι ευκαιρίες για παροχή ευελιξίας σε όλο το σύστημα ή των παραμέτρων του μηχανισμού εξισορρόπησης με στόχο να μειωθεί περαιτέρω το κόστος εξισορρόπησης, αντιμετωπίζοντας, παράλληλα, το ζήτημα της ανακατανομής. 2) Μαζική παραγωγή από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα Ο Σύμβουλος θα πρέπει να εξετάσει επιλογές για την υποστήριξη των επενδύσεων σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα, οι οποίες αναμένεται να παράγουν την πλειοψηφία της ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλών εκπομπών άνθρακα, δηλαδή οποιαδήποτε μονάδα (ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ενέργεια από απόβλητα, μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες) αναμένεται να λειτουργεί στον υψηλότερο δυνατό συντελεστή φορτίου ή πλησίον αυτού. Οι περισσότερες διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις περιλαμβάνουν μακροπρόθεσμες συμβάσεις με το κράτος, καθώς αυτός διαφαίνεται να είναι ο καλύτερος τρόπος για να υλοποιηθούν οι απαιτούμενοι όγκοι επενδύσεων με το λιγότερο δυνατό κόστος. Σελίδα 10 Συνεπώς, οι επιλογές που πρέπει να αξιολογηθούν περιλαμβάνουν, αλλά δεν περιορίζονται σε: 23DIAB000025771 2023-02-03 ➢ Υφιστάμενα σχήματα συμβολαίων διαφορών (CfD) που μπορεί να εφαρμόζονται στα κράτη μέλη της ΕΕ ➢ Συμβόλαια διαφορών με αυξημένη έκθεση στην τιμή (ένα συμβόλαιο διαφορών με εύρος τιμών εξάσκησης (strike price range) ή αλλαγές στη μεθοδολογία της τιμής αναφοράς) ➢ Ένα ανώτατο και ένα κατώτατο όριο εσόδων, όπου οι παραγωγοί θα έχουν ένα εγγυημένο ελάχιστο έσοδο σε κάθε περίοδο, με παράλληλη εισαγωγή ανώτατου ορίου εσόδων ή εναλλακτικά, μια παραλλαγή συμβολαίου διαφορών, όπου η πληρωμή βασίζεται σε έναν σταθερό αριθμό Πλήρων Ωρών Λειτουργίας/MW (Full Operating Hours/MW) ➢ Η δημοπρασία Ισοδύναμης Σταθερής Ισχύος (Equivalent Firm Power), η οποία είναι μια ενιαία δημοπρασία για την προμήθεια ισχύος στο σύστημα, ως εξέλιξη της Αγοράς Διασφάλισης Ισχύος, με ενσωμάτωση των συμβολαίων διαφορών μέσα σε αυτήν, έτσι ώστε οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας – που συμβάλλονται με ευέλικτες μονάδες παραγωγής – και η σταθερή ισχύς να ανταγωνίζονται για συμβάσεις δυναμικότητας με βάση την ισοδύναμη σταθερή ισχύ τους. Οι υπό εξέταση ανωτέρω επιλογές, πλην των υφιστάμενων σχημάτων συμβολαίων διαφορών και της δημοπρασίας Ισοδύναμης Σταθερής Ισχύος, στοχεύουν στην αύξηση του ρόλου της αγοράς, ώστε να ελαχιστοποιηθεί το κόστος που μετακυλίεται στους καταναλωτές. 3) Ευελιξία – Επάρκεια ισχύος Καθώς η ευελιξία - η ικανότητα μετατόπισης της κατανάλωσης ή της παραγωγής ενέργειας σε χρόνο ή τοποθεσία - είναι μεγάλης σημασίας για την εξισορρόπηση της προσφοράς και της ζήτησης, καθώς επιτρέπει την ενσωμάτωση ενέργειας, θερμότητας και μεταφοράς χαμηλών εκπομπών άνθρακα και συμβάλλει στη διατήρηση της ευστάθειας του συστήματος, ο Σύμβουλος που θα επιλεχθεί θα πρέπει να αξιολογήσει επιλογές σχετικές με την ολοένα και αυξανόμενη ανάγκη για τεχνολογίες ευελιξίας (αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ευέλικτη ζήτηση, παραγωγή με καύση υδρογόνου, συστήματα CCUS, ηλεκτρόλυση, διασυνδέσεις), οι οποίες ανταποκρίνονται στη διακύμανση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Εκτός από την αξιολόγηση των επιλογών σχετικά με την αγορά χονδρικής, που θα πρέπει να παρέχει τα ορθά σήματα της αγοράς για ευελιξία, θα ληφθούν υπόψη και θα αξιολογηθούν αρκετές επιλογές σχετικά με τη θέσπιση μόνιμου μηχανισμού για την απαλλαγή των επενδύσεων από κινδύνους, σε περίπτωση που αυτά τα μηνύματα δεν επαρκούν, όπως: ➢ Μια Αγορά Διασφάλισης Ισχύος με χαρακτηριστικά ευελιξίας, όπως για παράδειγμα o με διεξαγωγή ειδικών δημοπρασιών για ευελιξία, ανοικτές σε όλες τις τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα που πληρούν ένα προσυμφωνηθέν σύνολο κριτηρίων ευελιξίας ή o με εισαγωγή πολλαπλασιαστών στην τιμή εκκαθάρισης για συγκεκριμένα ευέλικτα χαρακτηριστικά (π.χ. χρόνος απόκρισης, διάρκεια, τοποθεσία), προκειμένου να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός για την ανταμοιβή συγκεκριμένων αναγκών ευελιξίας και να παρέχονται ισχυρότερα επενδυτικά σήματα σε ευέλικτες τεχνολογίες. Επιπροσθέτως, ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα εξετάσει όλες τις επιλογές που διασφαλίζουν, αξιόπιστα και με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο, την επάρκεια ισχύος, η οποία απαιτείται για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Τα συμβάντα καταπόνησης του συστήματος είναι πιθανό να οδηγούνται από τα καιρικά μοτίβα και θα χρειαστούν σημαντικά ποσά σταθερής ισχύος για τη διαχείριση παρατεταμένων περιόδων Σελίδα 11 ασθενών ανέμων/χαμηλής ηλιοφάνειας. Καθώς στο σύστημα συμβάλλει ολοένα και περισσότερο η παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αυτή η σταθερή ισχύς θα εκτοπιστεί από τις μονάδες παραγωγής από ΑΠΕ στην αγορά χονδρικής, περιορίζοντας τις ευκαιρίες για αυτές τις μονάδες παραγωγής να ανακτήσουν το κόστος τους (πρόβλημα ανεπαρκών κερδών (missing money problem)). 23DIAB000025771 2023-02-03 Ως εκ τούτου, ένα ευρύ φάσμα επιλογών για την προμήθεια επάρκειας ισχύος θα πρέπει να αξιολογηθεί. Ενδεικτικά: ➢ Μια βελτιστοποιημένη Αγορά Διασφάλισης Ισχύος με συμμετοχή της ισχύος χαμηλών εκπομπών άνθρακα, η οποία είναι μία παρόμοια προσέγγιση με την Αγορά Διασφάλισης Ισχύος με χαρακτηριστικά ευελιξίας, που περιγράφηκε ανωτέρω, με κύρια διαφορά την απευθείας στόχευση παραγωγών με μονάδες χαμηλών εκπομπών άνθρακα ή με νέα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά. ➢ Οι πληρωμές ισχύος (capacity payments), μια αγοραστική προσέγγιση στην οποία ορίζεται μία τιμή για την ισχύ και όλη η ισχύς είναι επιλέξιμη για πληρωμή ισχύος για κάθε «περίοδο συναλλαγών» κατά την οποία είναι διαθέσιμη, συμπεριλαμβανομένης της απόκρισης ζήτησης. ➢ Οι κεντρικές επιλογές αξιοπιστίας (centralized reliability options), όπου το κίνητρο για την παροχή ενέργειας σηματοδοτείται μέσω του επιπέδου τιμολόγησης της αγοράς χονδρικής, αντί μέσω ενός συμβάντος καταπόνησης του συστήματος. ➢ Ο στοχευμένος διαγωνισμός (targeted tender), ο οποίος είναι μια κεντρικώς συντονισμένη διαδικασία για την διασφάλιση της κατασκευής μιας συγκεκριμένης ποσότητας νέας ισχύος, η οποία κρίνεται απαραίτητη για τη βελτίωση της ισορροπίας προσφοράς και ζήτησης. 4) Ανταγωνισμός Καθώς η εξάσκηση ισχύος στην αγορά μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες στην κοινωνική ευημερία σε συνδυασμό με μεγάλες μεταφορές πλούτου από αγοραστές σε πωλητές (και περιστασιακά το αντίστροφο), ο Σύμβουλος που θα επιλεχθεί θα αξιολογήσει επιλογές για τον εκ των προτέρων μετριασμό της ισχύος στην αγορά (ex-ante market power mitigation), όπως ανώτατα όρια τιμών εκκαθάρισης, περιορισμούς προσφορών ή ρυθμιζόμενες τιμές που αντικατοπτρίζουν το αναμενόμενο κόστος και για τον εκ των υστέρων μετριασμό της ισχύος στην αγορά (ex-post market power mitigation) μέσω της διενέργειας ερευνών, μετριασμού ύστερα από συμβάν και δαπανηρών κυρώσεων (π.χ. πρόστιμα, ζημιές, πληρωμές κ.λπ.) και θα προτείνει δείκτες που απαιτούνται για τον εντοπισμό και τον μετριασμό της συγκέντρωσης της αγοράς στις αγορές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. Στο πλαίσιο των προτάσεων βελτίωσης του εκ των υστέρων μετριασμού της ισχύος στην αγορά, αναμένονται τροποποιήσεις/προτάσεις βελτίωσης του Κανονισμού (ΕΕ) 1227/2011 REMIT (Regulation on Wholesale Energy Markets Integrity and Transparency) της ΕΕ για την ακεραιότητα και τη διαφάνεια στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας. Επιπροσθέτως, θα εξεταστούν και θα προταθούν από τον επιλεγμένο Σύμβουλο επιλογές για την ενίσχυση της ρευστότητας της προθεσμιακής αγοράς. Περιγραφή εργασιών Το παραδοτέο του Συμβούλου αποτελεί η εκπόνηση και υποβολή δύο
(2)εκθέσεων (προκαταρκτικής και τελικής) για την εις βάθος αξιολόγηση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ με συγκεκριμένες προτάσεις για την αναθεώρησή του, το περιεχόμενο των οποίων περιγράφεται αναλυτικά παρακάτω. Ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα λάβει υπόψη την υφιστάμενη κατάσταση λειτουργίας των αγορών Σελίδα 12 της ΕΕ για την επόμενη ημέρα, των ενδοημερησίων αγορών και των αγορών εξισορρόπησης, το σχετικό κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ και τη δέσμευση των κρατών μελών για πλήρη ενσωμάτωση στο Single Dayahead Coupling (SDAC), στο Single Intraday Coupling (SIDC) και στις ευρωπαϊκές πλατφόρμες για την ανταλλαγή ενέργειας εξισορρόπησης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/2195 (EBGL). Για τον λόγο αυτό, αναμένεται στενή συνεργασία μεταξύ του Συμβούλου και της ΡΑΕ. 23DIAB000025771 2023-02-03 Όλες οι μη διαθέσιμες στο ευρύ κοινό πηγές που μπορεί να κριθούν απαραίτητες για την εκπλήρωση των καθηκόντων που περιγράφονται στο παρόν έγγραφο θα παρέχονται από τη ΡΑΕ στον Σύμβουλο βάσει Συμφωνίας Εμπιστευτικότητας. Σημειώνεται ότι ορισμένες από αυτές τις πηγές ενδέχεται να είναι διαθέσιμες μόνο στα ελληνικά. Με βάση τα ανωτέρω, οι υπηρεσίες που ζητούνται περιλαμβάνουν: Εργασία 1: Κριτική αξιολόγηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, σχετικά με το μοντέλο της χονδρικής αγοράς, τα σχήματα συμβολαίων διαφορών και τη λειτουργία των Αγορών Διασφάλισης Ισχύος στην ΕΕ. Τα λεπτομερή ευρήματα και η ανάλυση της αξιολόγησης του ACER σχετικά με τον σχεδιασμό της αγοράς χονδρικής θα εξεταστούν διεξοδικά και θα θεωρηθούν ως βάση για περαιτέρω επεξεργασία. Επιπλέον, αναμένεται να αξιολογηθούν τα υφιστάμενα σχήματα συμβολαίων διαφορών και οι υφιστάμενες ρυθμίσεις για τις Αγορές Διασφάλισης Ισχύος. Εκτός από την ποιοτική αξιολόγηση, αναμένεται, επιπροσθέτως, και ποσοτική ανάλυση του προαναφερθέντος υφιστάμενου μοντέλου αγοράς με τη χρήση εργαλείων προσομοίωσης για την εξαγωγή συμπερασμάτων για την κοινωνική ευημερία της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τόσο το τρέχον ενεργειακό μείγμα, όσο και το ενεργειακό μείγμα του 2030. Εργασία 2: Λεπτομερής συγκριτική ανάλυση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των εξεταζόμενων εναλλακτικών επιλογών σχεδιασμού της αγοράς σχετικά με την αγορά χονδρικής (στόχος μηδενικής καθαρής κατανάλωσης), τη μαζική παραγωγή από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα, την ευελιξία και την επάρκεια ισχύος και τον ανταγωνισμό της αγοράς. Οι μακροπρόθεσμες βελτιώσεις, όπως προτείνονται στην αξιολόγηση του ACER, μπορούν, επίσης, να ληφθούν υπόψη. Εργασία 3: Παρουσίαση του σχεδιασμού αγοράς υψηλού επιπέδου (High-Level Market Design (HLMD)) των συγκεκριμένων προτάσεων για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, συνοδευόμενη από την αντίστοιχη ποσοτική τους ανάλυση σχετικά με την κοινωνική ευημερία της ΕΕ (τρέχον ενεργειακό μείγμα και ενεργειακό μείγμα του 2030). Αναμένεται να παρουσιαστούν τουλάχιστον τρεις
(3)επιλογές: 1) HLMD με τροποποιήσεις μικρής έκτασης που είναι εύκολο να εφαρμοστούν 2) HLMD με σημαντικές τροποποιήσεις στον υφιστάμενο σχεδιασμό και 3) HLMD με σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον σχεδιασμό που θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητά του και θα του επιτρέψουν να επιτύχει τους μακροπρόθεσμους στόχους πολιτικής της ΕΕ. Όλες οι προτάσεις θα πρέπει, επίσης, να περιλαμβάνουν, εκτός από το κύριο HLMD μοντέλο για λειτουργία υπό «κανονικές» συνθήκες αγοράς, προσωρινά μέτρα που θα θεσπιστούν από τα κράτη μέλη (λαμβάνοντας υπόψη τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/1854 του Συμβουλίου της 6ης Οκτωβρίου 2022 σχετικά με παρέμβαση έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας6) ως «εφεδρικό» μοντέλο σε 6 https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32022R1854&qid=1675167279322&from=en Σελίδα 13 περίπτωση «έκτακτης ανάγκης», προκειμένου να μετριαστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και να προστατευθούν οι καταναλωτές από τις επιπτώσεις της διακύμανσης των τιμών. 23DIAB000025771 2023-02-03 Η αξιολόγηση αυτών των προτάσεων θα βασίζεται στα ακόλουθα κριτήρια: ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια σε κάθε κράτος μέλος, ομαλή ανάπτυξη του ανταγωνισμού τόσο στον τομέα παραγωγής όσο και στον τομέα προμήθειας, απαιτούμενοι πόροι, χρόνος και κόστος υλοποίησης (όπου είναι δυνατόν οι υφιστάμενες υποδομές θα πρέπει να αξιοποιούνται στο έπακρον), ομαλή ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας υπό αγοραστικούς όρους, ρευστότητα της αγοράς και συμβατότητα με το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ. Εργασία 4: Από τις επιλογές που αξιολογήθηκαν στο πλαίσιο της Εργασίας 3, παρουσίαση (α) της καλύτερης συνεκτικής και ολοκληρωμένης επιλογής για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κλάδου ηλεκτρικής ενέργειας κάθε κράτους μέλους, τα μερίδια αγοράς, τη ρευστότητα, τη διείσδυση των ΑΠΕ, τη διαμόρφωση των τιμών και των ρυθμιζόμενων μηχανισμών, με στόχο το οικονομικό όφελος των συμμετεχόντων στην αγορά και των τελικών καταναλωτών και (β) της βέλτιστης αλλά ταυτόχρονα εφικτής από πλευράς πόρων και χρόνου υλοποίησης, ολοκληρωμένης επιλογής, η οποία θα είναι συμβατή με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ αναφορικά με την ενοποίηση της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ. Εργασία 5: Για τις τελικές προτάσεις που παρουσιάζονται στο πλαίσιο της Εργασίας 4, παρουσίαση ενός λεπτομερούς οδικού χάρτη για τη σταδιακή πορεία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ προς τη μεταρρύθμισή της. Ο ζητούμενος οδικός χάρτης θα πρέπει να συνοδεύεται από λεπτομερές σχέδιο δράσης για κάθε εμπλεκόμενο φορέα (Ρυθμιστικές Αρχές, ΟΔΑΗΕ/ΝΕΜΟ, ΔΣΜ, συμμετέχοντες στην αγορά, άλλα εμπλεκόμενα μέρη) που θα αναφέρει τα κύρια ορόσημα και τους σχετικούς κινδύνους που ενέχει η υλοποίηση τους. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις απαιτούμενες τροποποιήσεις του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου της ΕΕ, καθώς και στις υπολογιστικές υποδομές του SDAC, του SIDC και των πλατφορμών για την ανταλλαγή ενέργειας εξισορρόπησης. Εργασία 6: Υποστήριξη κατά τη φάση της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ, συμπεριλαμβανομένης της παρουσίασης των HLMD προτάσεων στους συμμετέχοντες της αγοράς, καθώς και παροχή γραπτών απαντήσεων και διευκρινίσεων σε σχόλια/απόψεις που ελήφθησαν κατά τη φάση της διαβούλευσης. Ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα παρουσιάσει το τελικό παραδοτέο στα γραφεία της ΡΑΕ (ή μέσω τηλεδιάσκεψης), όπου βάσει των προτάσεών του θα γίνει διεξοδική συζήτηση με την Αρχή και εν συνεχεία, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, θα προσδιοριστεί η βέλτιστη κατεύθυνση πολιτικής για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. Χρονοδιάγραμμα των ζητούμενων υπηρεσιών Πρώτο παραδοτέο: Εντός ενός μηνός από την έναρξη του έργου, ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα υποβάλλει το πρώτο παραδοτέο (προκαταρκτική έκθεση αξιολόγησης) σύμφωνα με τις ζητούμενες υπηρεσίες στο πλαίσιο των Εργασιών 1-2. Εντός δύο εβδομάδων η ΡΑΕ θα υποβάλλει τις παρατηρήσεις της. Μία εβδομάδα μετά την παραλαβή των σχολίων της Αρχής, θα υποβληθεί η τελική έκδοση του πρώτου παραδοτέου. Δεύτερο παραδοτέο : Εντός τριών μηνών από την έναρξη του έργου, ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα υποβάλλει το δεύτερο παραδοτέο σύμφωνα με τις ζητούμενες υπηρεσίες στο πλαίσιο των εργασιών 1-5. Εντός δύο εβδομάδων η ΡΑΕ θα υποβάλλει τις παρατηρήσεις της. Μία εβδομάδα μετά την παραλαβή των σχολίων της Αρχής, θα υποβληθεί η τελική έκδοση του δεύτερου παραδοτέου. Σελίδα 14 Τα ως άνω δύο παραδοτέα θα πρέπει να είναι κατάλληλης ποιότητας και λεπτομέρειας, ώστε να υποστηρίζεται η κατανόηση των συμμετεχόντων της αγοράς στο πλαίσιο της σχετικής διαδικασίας της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ. 23DIAB000025771 2023-02-03 Συμβουλευτική Υποστήριξη : Ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα αναλάβει να παρουσιάσει τις προτεινόμενες HLMD προτάσεις στους συμμετέχοντες της αγοράς κατά τη διάρκεια μίας ημερίδας. Η ημερομηνία της ημερίδας αποτελεί και την ημερομηνία έναρξης της αντίστοιχης διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης, που οργανώνεται και διεξάγεται από τη ΡΑΕ, κατά τη διάρκεια της οποίας ο επιλεγμένος Σύμβουλος αναμένεται να διαθέσει τον κατάλληλο χρόνο και πόρους, προκειμένου να υποστηρίξει τη ΡΑΕ στις απαντήσεις και διευκρινίσεις που θα πρέπει να δοθούν σε σχόλια/απόψεις που υπεβλήθησαν κατά τη φάση της διαβούλευσης (Εργασία 6). Σημειώνεται ότι η ΡΑΕ διατηρεί το δικαίωμα να παρατείνει ή να αναθεωρήσει το χρονοδιάγραμμα αυτό χωρίς αλλαγή του αντικειμένου εργασιών και της συμφωνηθείσας αμοιβής. Λεπτομερείς ημερομηνίες για την ημερίδα, τις παρουσιάσεις κ.λπ., καθώς και η ανάγκη φυσικής παρουσίας στα γραφεία της ΡΑΕ θα συζητηθούν περαιτέρω και θα συμφωνηθούν με το αρμόδιο προσωπικό/την ομάδα παρακολούθησης του έργου της ΡΑΕ. Διαχείριση του Έργου Για την ομαλή υλοποίηση του έργου, ο επιλεγμένος Σύμβουλος θα πρέπει να έχει τακτική και συχνή επικοινωνία με τη ΡΑΕ. Οι παρουσιάσεις/εκθέσεις προόδου θα πρέπει να πραγματοποιούνται κάθε δύο εβδομάδες, προκειμένου να διασφαλίζεται η επίτευξη κοινής κατανόησης. ΜΕΡΟΣ Β - ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ Εκτιμώμενη αξία σύμβασης σε ευρώ, χωρίς ΦΠΑ : 100.000 ευρώ +ΦΠΑ 24% Σελίδα 15 Request of Proposals for consultancy support on: "EU Electricity Market Design assessment and review". 1 1.1 Requested services Background Material The EC, in its “toolbox” Communication of 13 October 20211, tasked the EU Agency for the Cooperation of Energy Regulators (ACER) with conducting an assessment of the benefits and drawbacks of the EU current wholesale electricity market design and with providing recommendations for its improvement by April 2022 and a preliminary assessment by midNovember 2021. ACER reached to the conclusion2 that based on its analysis the current wholesale electricity market design ensures efficient and secure electricity supply under relatively ‘normal’ market conditions. As such, ACER’s assessment is that the current market design is worth keeping. In addition, some longer-term improvements, including making short-term electricity markets work better everywhere, driving the energy transition through efficient long-term markets, increasing the flexibility of the electricity system, protecting consumers against excessive volatility whilst addressing inevitable trade-offs, tackling non-market barriers and political stumbling blocks and preparing for future high energy prices in ‘peace time’ while being very prudent towards wholesale market intervention in ‘war time’, are likely to prove key in order for the framework to deliver on the EU’s ambitious decarbonisation trajectory over the next 10-15 years, and to do so at lower cost whilst ensuring security of supply. Figure 1 - 13 measures proposed by ACER for the consideration of policy makers 1 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_5204 https://www.acer.europa.eu/events-and-engagement/news/acer-submits-european-commission-its-preliminaryassessment-europes-high 2 https://www.acer.europa.eu/events-and-engagement/news/press-release-acer-publishes-its-final-assessment-euwholesale 1 In parallel, the UK government, within the context of its commitment in the British Energy Security Strategy to undertake a comprehensive review of electricity market design, to ensure that it is fit for the purpose of maintaining energy security and affordability for consumers as the electricity sector decarbonizes, launched a consultation on 18.07.2022 on the Review of Electricity Market Arrangements (REMA). The document, set in public consultation till 10.10.2022, explored options to deliver an enduring market framework that works for businesses, industry and households3. Figure 2 - Options under consideration in REMA (UK) It is without doubt that οver the last decade, cross-border trade and the major efforts undertaken to further integrate electricity markets in Europe have delivered significant benefits for consumers. The benefits are due to the structure of the wholesale energy market enabling crossborder trade between MS and improving security of supply across a larger geographical area. However, the current electricity market design is not designed for the ‘emergency’ situation that the EU currently finds itself in. The ongoing political discussions on various exceptional measures for intervention bear witness to this. Furthermore, going forward, the EU’s ambitious decarbonisation trajectory requires fast and massive transformation across sectors. Given enhanced electrification of energy demand is amongst the most cost-efficient ways to drive down emissions from the wider economy, this trajectory is likely to be driven in large part by the decarbonisation of the electricity sector. Electricity market integration across EU Member States will be key to pursue such power sector decarbonisation at lower cost, in turn ensuring security of supply by being able to draw on neighbouring jurisdictions in times of need. Put differently, whilst increased energy independence vis-à-vis (particular) third-countries is a policy objective of growing importance, realising this may well depend on enhanced energy inter-dependence amongst EU MS. This particular task will demand the market design to facilitate a massive rollout of low-carbon generation, and in particular renewable generation characterised by high upfront investment 3 https://www.gov.uk/government/consultations/review-of-electricity-market-arrangements 2 costs, while ensuring that flexible resources complement intermittent renewable production where and when needed. Related to this, price volatility in the electricity system is likely to increase in the years ahead, indicating increasing flexibility needs of the system. Hence the market design will need to reveal the value of flexibility. In relation to the above, the European Council has called on the EC to work swiftly on the structural reform of the electricity market, with the dual objective of securing European energy sovereignty and achieving climate neutrality. The planned reform of the electricity market design was announced by President von der Leyen in her annual State of the Union Speech last year4 while the outline of an improved electricity market design was presented to Ministers by Commissioner for Energy Kadri Simson at the Energy Council on 19 December 2022. To this effect, on 23 January 2023 the EC launched a public consultation on the reform of the European Union's electricity market design to support a clean and affordable energy transition5. According to the EC, a reform is needed to better shield households and businesses from high energy prices, to increase resilience and to accelerate the transition set out in the European Green Deal and REPowerEU Plan. The consultation, which runs till 13 February 2023, focuses on four main areas:
- a)Making electricity bills less dependent on short-term fossil fuel prices and boosting the deployment of renewables,
- b)Improving market functioning to ensure security of supply and fully utilise alternatives to gas, such as storage and demand response,
- c)Enhancing consumer protection and empowerment and
- d)Improving market transparency, surveillance and integrity. The feedback taken of all stakeholders and other interested parties will support the EC's work on a legislative proposal for amendments to the electricity market design aimed to be delivered in March 2023. 1.2 Scope of requested services In order to avoid ill-designed measures or distorting price signals by interfering in market price formation that may roll back EU market integration and overall competition, thereby endangering the benefits achieved up until now and possibly increasing the overall cost of the energy transition up ahead, as further expanded above in section 1.1, the Regulatory Authority for Energy (RAE) of Greece, driven by the key policy objectives of security of supply, cost14.09.2022 State of the Union Address by President von der Leyen: “[…] So, we have to decouple the dominant influence of gas on the price of electricity. This is why we will do a deep and comprehensive reform of the electricity market. […]” 4 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ov/speech_22_5493 5 https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_324 https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/13668-Electricity-market-reform-of-theEUs-electricity-market-design_en 23.01.2023 Address by Commissioner for Energy Kadri Simson: “The EU’s electricity market has served us well for over twenty years. But the unprecedented energy crisis we are facing shows that we need to make the electricity market design fit for the future, allowing it to deliver the benefits of affordable clean energy to everyone. I look forward to the contributions from a wide variety of stakeholders, which will help guide our legislative proposal this year.” 3 effectiveness and decarbonization, takes the initiative to request consultancy support on an indepth assessment of the EU Electricity Market Design and concrete proposals for its review, complementing EC’s and ACER’s work. The review is expected to focus both on the shortterm and on the long-term, e.g. on the enduring market design that is needed to deliver a fully decarbonised and cost-effective electricity system by 2030, while ensuring security of supply. To this effect, it shall focus on options for reform for all (non-retail) electricity markets: the wholesale market, including balancing mechanism and ancillary services as well as policies that impact these – including the evolution of alternatives to the Contracts for Difference (CfD) products/schemes and the Capacity Market. Regarding the in-depth assessment of the EU Electricity Market Design, the selected Consultant shall thoroughly review the detailed findings and analysis of ACER’s assessment on the wholesale market design (see section 1.1) and consider them as a basis for further elaboration and quantitative analysis provision, but, also, extend its evaluation on the currently applied CfD products/schemes and existing Capacity Market arrangements in Europe. The outcome of its assessment shall include options for design improvement, including minor finetuning amendments that are easy to implement but, also, major reforms to the design that will enhance its efficiency and enable it to deliver the EU long-term policy targets. The expected outcome will be a High-Level Market Design (HLMD) that will: (
- a)propose and support the best integrated option for reforming the EU electricity market environment, taking into account the specifics of the each MSs’ electricity sector, in terms of market shares, liquidity, RES penetration, price formation and regulated mechanisms, for the economic benefit of market participants and end-consumers and (
- b)propose the best -yet feasible in terms of resources and implementation time- complete option, compatible with the currently in force EU Network Codes and Guidelines, which enable EU wholesale electricity market integration. 1.3 Market design options for reform under consideration Figure 3 below presents the Electricity Market design options for reform that should be taken into consideration and assessed one-by-one by the selected Consultant, before combining them into an integrated proposal for re-design. These refer to the wholesale market (net-zero target), the mass low carbon power, the flexibility and the capacity adequacy and the competition of the market as discussed further below. 4 Figure 3 - Market design options under consideration 1) Wholesale market options towards a net-zero target Taking the option of pay-as-clear for the wholesale energy market price formation as granted, the selected Consultant will consider whether alternatives to the wholesale market and balancing mechanism would better suit our renewables-intense future, particularly by ensuring that there are sufficient operational signals for low carbon flexibility and investment in renewable energy. In order to address the challenges of the EU clean energy ambitious future, the focus for this review of the wholesale market design and operation will be in considering: ➢ Maintaining the approach of a unified market, splitting it into separate markets for variable (as available) and firm (on demand) power, which is currently a model under research, mainly proposed as a solution to price cannibalization (where renewables capture low wholesale market prices) and the resulting price volatility or contractually separate electricity produced from variable power from that generated by firm power (a split contract market (green contracts, RES PPAs platform contracts, above contract - wholesale price-related, etc )). ➢ Maintaining the zonal (regional) approach for locational pricing, introducing a Transmission Network Use of System (TNUoS) charging system or even more granular locational signals into the wholesale electricity prices via nodal pricing design, where the price in each location in the transmission network (node) represents the locational value of energy. ➢ Reviewing the current dispatch arrangements and selecting which fits better with the overall design proposal: self-dispatch, where generators are responsible for dispatching their portfolio to meet their declared position based on their availability and capacity for each settlement period or central dispatch, where participants notify the system operator on their availability ahead of time through day-ahead and intraday markets while investigating, in parallel, whether modifications to current practices like co- 5 optimising energy and reserves under a central dispatch model are optimal taking into account that ensuring operability through the provision of ancillary services is crucial for the efficient and safe functioning of the electricity system. ➢ Changing several parameters to improve slightly the current market design such as the timescale of market settlement and the gate closure to increase temporal granularity in the market and to make the most of the opportunities for flexibility across the system or parameters of the balancing mechanism with the aim to lower further balancing costs while addressing, also, the redispatching issue. 2) Mass low carbon generation The selected Consultant should consider options for supporting investment in low carbon technologies, which are expected to produce the majority of low carbon electricity, i.e. any plant (renewables, energy from waste, small modular reactors) which is expected to operate at or close to its highest possible load factor. The majority of the available alternatives involve long-term contracts with the government, as this seems likely to be the best way to deliver the volumes of investment that are required at least cost. Therefore, the options that should be assessed include, but are not limited to: ➢ The currently applied CfD products/schemes ➢ CfD variants with increased price exposure (a CfD with a strike price range or changes to the reference price methodology) ➢ A revenue cap and floor, where generators would be guaranteed a minimum revenue in each period while in parallel a revenue cap is introduced or alternatively, a CfD variant where the payment is based on a fixed number of Full Operating Hours/MW ➢ The Equivalent Firm Power auction, which is a single unified auction for procuring system capacity, acting as an evolution of the Capacity Market, integrating CfD within it, so that renewables – contracting alongside flexible assets – and firm capacity compete for capacity contracts based on their equivalent firm power. The above options under consideration, except the currently applied CfD and the Equivalent Firm Power auction, aim to increase the role of the market, in order to minimise costs which are passed to consumers. 3) Flexibility – Capacity Adequacy As flexibility – the ability to shift the consumption or generation of energy in time or location – is of high importance for balancing supply and demand, enabling the integration of low carbon power, heat and transport, and maintaining the stability of the system, the selected Consultant shall assess options that address the increasing need for flexibility technologies (electricity storage, flexible demand, hydrogen-fired generation, power CCUS, electrolysis, interconnection) to respond to the variation in renewable output. Apart from the evaluation of options regarding the wholesale market, that should provide the right market signals for flexibility, several options regarding the setting of a mechanism to de6 risk investment on an enduring basis, in case these signals are not enough, shall be taken into consideration and be evaluated such as: ➢ A Capacity Market with flexibility enhancements, for example o by running specific auctions for flexibility, open to all low carbon technologies which meet an agreed set of flexibility criteria or o by introducing multipliers to the clearing price for particular flexible attributes (i.e. response time, duration, location), in order to create a mechanism to reward specific flexibility needs and provide stronger investment signals in flexible technologies. Furthermore, the selected Consultant shall consider all options for delivering, reliably and in the most efficient way, the capacity adequacy, which is required to ensure security of supply. System stress events are likely to be driven by weather patterns and significant amounts of firm capacity will be needed to manage extended low wind/sun periods. As the system becomes increasingly dominated by renewables, this firm capacity will be pushed out of the wholesale market, limiting the opportunities for these assets to recover their costs (“missing money problem”). As a result, a wide range of options for capacity adequacy procurement, shall be assessed: ➢ An optimized Capacity Market with the introduction of low carbon capacity participation, which is a similar approach as the Capacity Market with flexibility enhancements, as described above, with the main difference of targeting directly generators with low carbon or new build characteristics. ➢ Capacity payments, which is a market-wide approach that sets an explicit price for capacity and all capacity is eligible for a capacity payment for every 'trading period' in which they are available, including demand side response. ➢ Centralized reliability options, where the incentive to provide power is signaled through the level of wholesale market pricing instead of by targeting a system stress event. ➢ Targeted tender, which is a centrally coordinated process to secure the construction of a specified quantity of new capacity which is determined to be needed to improve the balance of supply and demand. 4) Competition As the exercise of market power can result in “deadweight” losses of social welfare along with large wealth transfers from buyers to sellers (and occasionally the reverse), the selected Consultant shall evaluate options for Ex-Ante Market Power Mitigation, such as price caps, bidding restrictions, or mandated prices that reflect anticipated costs and for Ex-Post Market Power Mitigation through the prospect of investigations, after-the-fact mitigation, and costly penalties (e.g., fines, damages, payments, etc.) and propose indices that are needed for identifying and mitigating market concentration in the EU Wholesale Electricity Markets. Within the context of Ex-post Market Power Mitigation improvement proposals, REMIT modifications/suggestions are expected. Furthermore, options for enhancing forward liquidity shall be considered and proposed by the selected Consultant. 7 1.4 Description of tasks The deliverable of the Consultant is the provision of two
(2)assessment reports (preliminary and final) for the in-depth assessment of the EU Electricity Market Design and concrete proposals for its review, the content of which is described in detail below. The selected Consultant shall take into consideration the current status of operation of the EU Day-ahead, Intraday and Balancing Markets, the relevant EU regulatory framework and the MSs’ commitment to full integration to the SDAC, the SIDC and the European platforms in line with the EU Regulation 2017/2195 (EBGL). In this respect, close cooperation between the Consultant and RAE is expected. All not publicly available sources that may be deemed necessary to fulfil the tasks described in this RfP will be provided by RAE to the Consultant under a Confidentiality Agreement. It is noted that some of these sources may be available only in Greek. In light of the above, the services requested include: Task 1: Critical assessment of the current EU Electricity Market Design arrangements, regarding the wholesale market model, CfD products/schemes and Capacity Markets’ operation in the EU. The detailed findings and analysis of ACER’s assessment on the wholesale market design (see section 1.1) shall be thoroughly reviewed and be considered as a basis for further elaboration. Furthermore, the currently applied CfD products/schemes and existing Capacity Market arrangements are expected to be evaluated as well. Apart from the qualitative assessment, a quantitative analysis of the above-mentioned current market model is also expected by using existing simulation tools in order to conclude on the EU’s social welfare both considering the current energy mix and the energy mix of 2030. Task 2: Detailed comparative analysis of the advantages and disadvantages of the examined alternative market design options under consideration, presented in section 1.3, regarding the wholesale market (net-zero target), the mass low carbon power, the flexibility and the capacity adequacy and the competition of the market. The long-term improvements, as proposed in ACER’s assessment, may be taken into consideration as well. Task 3: High-level market design (HLMD) presentation of concrete proposals for the EU Electricity Market reform accompanied with their respective quantitative analysis regarding the EU social welfare (current energy mix and energy mix of 2030). At least three
(3)options for improvement are expected to be presented: 1) HLMD with minor fine-tuning amendments that are easy to implement 2) HLMD with important amendments to the current design and 3) HLMD with major reforms to the design that will enhance its efficiency and enable it to deliver the EU long-term policy targets. 8 All proposals should, also, include, apart from the main HLMD model for operation under ‘normal’ market conditions, temporary measures to be introduced by the MS (taking into account the Council Regulation (EU) 2022/1854 of 6 October 2022 on an emergency intervention to address high energy prices) as a ‘back-up’ plan, in case of an ‘emergency’ situation in order to mitigate the impact of high electricity prices and shield consumers from the impact of volatility. The assessment of these proposals shall be based on the following criteria: security of electricity supply within each MS, smooth competition development both in the generation and supply sectors, required resources, implementation time and cost (where possible existing infrastructure should be exploited to the maximum extent), smooth RES integration under market arrangements, market liquidity and compatibility with the currently in force EU Network Codes and Guidelines. Task 4: Out of the options assessed under Task 3, presentation of (
- a)the best integrated option for reforming the EU electricity market environment, taking into account the specifics of the each MS’ electricity sector, in terms of market shares, liquidity, RES penetration, price formation and regulated mechanisms, for the economic benefit of market participants and endconsumers and (
- b)the best -yet feasible in terms of resources and implementation timecomplete option, compatible with the currently in force EU Network Codes and Guidelines, which enable EU wholesale electricity market integration. Task 5: For the final proposals presented under Task 4, presentation of a detailed roadmap for a step-wise evolution of the EU Electricity Market towards internal market reform. The requested roadmap should be accompanied by a detailed action-plan for each organization involved (Regulatory Authorities, NEMOs, TSOs, Market Participants, other involved parties) indicating the main-milestones and relative risks. Special consideration should be given to the required modifications on the current EU regulatory framework as well as on the computational infrastructures of the SDAC, the SIDC and the platforms for the balancing energy exchange. Task 6: Support during the consultation phase including presentation of the HLMD proposals to the stakeholders as well as provision of written answers and clarifications to selected comments received during the consultation phase. The selected Consultant will present the final deliverable at RAE’s premises (or via teleconference), where based on his proposals, a thorough discussion with RAE, taking into consideration the results of the public consultation, the best policy path for an EU related Electricity Market reform path will be identified. 1.5 Timetable of requested services First Deliverable: Within one month from project commencement, the selected Consultant will submit the first deliverable (preliminary assessment report) as per the requested services under Tasks 1-2. Within two weeks RAE will provide its comments. One week following comments receipt, the final version of the first deliverable will be submitted. 9 Second deliverable: Within three months from project commencement, the selected Consultant shall submit the second deliverable as per the requested services under Tasks 1-5. Within two weeks RAE will provide its comments. One week following comments receipt, the final version of the second deliverable will be submitted. The above two deliverables should be of the proper quality and detail in order to support the understanding of the market stakeholders under the relative Public Consultation process. Consultation Support: The selected Consultant will undertake to present the proposed HLMD proposals to the stakeholders during a public workshop. The date of the workshop will initiate the beginning of a corresponding consultation procedure, organised and run by RAE, during which the selected Consultant is expected to assign appropriate time and effort in view of supporting RAE in clarifying and replying selected comments (Task 6). It shall be noted that RAE reserves the right to extend or review this time frame without changing the scope of work and the agreed fee. Detailed dates for workshops, presentations, etc and the need for physical presence at RAE premises will be further discussed and agreed with the RAE relevant staff/ Project Monitoring Team. 1.6 Project Management With a view to a smooth project implementation the selected Consultant should establish regular and frequent communication with RAE. Progress presentations/ reports should take place every two weeks in order to ensure common understanding is achieved. 1.7 Fee RAE will pay for the consulting services a fee up to the amount of a hundred thousand euros maximum (€ 100.000) excluding VAT. This is a total fixed price that includes all costs related to the performance of the requested services. 10