Αποτελέσματα Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σ

Η ΡΑΕ, σε συνέχεια της από 15 Δεκεμβρίου 2022 πρόσκλησής της για συμμετοχή στη Δημόσια Διαβούλευση επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022), δημοσιοποιεί τον ακόλουθο πίνακα συμμετεχόντων στη διαβούλευση, καθώς και το περιεχόμενο των επιστολών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής, με εξαίρεση όσων αιτήθηκαν τη μη δημοσιοποίηση των στοιχείων ή/και των απόψεών τους. Η ΡΑΕ ευχαριστεί τους συμμετέχοντες για την ουσιαστική συμβολή τους στην εν λόγω Δημόσια Διαβούλευση. Συμμετέχοντες Ημερομηνία αποστολής: 16.12.2022 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-342659 Αποστολέας: WIND ENERGY APPLICATIONS Ημερομηνία αποστολής: 03.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343527 Αποστολέας: ΣΠΕΦ Ημερομηνία αποστολής: 16.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343933 Αποστολέας: ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ Ημερομηνία αποστολής: 16.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343972 Αποστολέας: ΕΣΗΑΠΕ Ημερομηνία αποστολής: 16.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343971 Αποστολέας: ΣΕΦ Ημερομηνία αποστολής: 16.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343947 Αποστολέας: ΚΙΝΗΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΝΗΣΙΔΩΝ Ημερομηνία αποστολής: 17.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-343999 Αποστολέας: ΕΛΕΤΑΕΝ Ημερομηνία αποστολής: 17.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344000 Αποστολέας: ΔΕΗ Α.Ε. Ημερομηνία αποστολής: 17.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344004 Αποστολέας: ENEL GREEN POWER HELLAS A.E. Ημερομηνία αποστολής: 17.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344008 Αποστολέας: ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ Ημερομηνία αποστολής: 17.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344010 Αποστολέας: Aurarius Investment Group Ημερομηνία αποστολής: 24.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344333 Αποστολέας: SUNRIDER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Ημερομηνία αποστολής: 24.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-344336 Αποστολέας: ΚΥΠΑΡΙΣΣΗΣ ΣΤΑΥΡΟΣ Ημερομηνία αποστολής: 24.01.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου Ι-344335 Αποστολέας: ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ Ημερομηνία αποστολής: 02.02.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου Ι-344919 Αποστολέας: ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε. 0000572316 Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας 16/12/2022 Α. Π.: Εισερχ. I-342659 Αποστολέας: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ kpapadopoulos@windengineering.gr Ημερομηνία Αποστολής: Παρασκευή, 16 Δεκεμβρίου 2022 Προς: Κεντρικό Πρωτόκολλο Αποδέκτες: info@rae.gr Θέμα Εγγράφου: Δημόσια Διαβούλευση επί των εισηγήσεων ΑΔΜΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, (άρθρο 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α' 129/04) Αντιπαρερχόμενος την προβληματική επιβολή στατικών / οριζόντιων περιορισμών η οποία συχνά θα οδηγεί σε αναίτια απόρριψη φθηνής ενέργειας η οποία θα καλύπτεται από ακριβότερα και μη πράσινα καύσιμα ή/και εισαγωγές ενέργειας, επικεντρώνομαι στο καθαρά τεχνικό θέμα των προτεινόμενων παραμέτρων στην περίπτωση των αιολικών σταθμών. Εφαρμόζοντας τις προταθείσες τιμές παραμέτρων σε πραγματικές ανεμολογικές χρονοσειρές και καμπύλες ισχύος ανεμογεννητριών προέκυψε ότι η ετήσια περικοπή ενέργειας υπερβαίνει το 5% με μεγάλη πιθανότητα/συχνότητα (ως και 40% στο δείγμα της ανάλυσής μου). Προφανώς ο ΑΔΜΗΕ εκτίμησε τις τιμές των παραμέτρων με σκοπό την «εν γένει» (όπως αναφέρει στο σκεπτικό του) αποφυγή μείωσης πέραν του 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής. Με αυτόν τον τρόπο, η αναμενόμενη κατανομή απωλειών ενέργειας μπορεί να έχει μία μέση τιμή <=5% στον πληθυσμό των έργων αλλά θα υπάρχουν έργα με τιμές αρκετά κάτω του 5% όπως και άνω του 5%. Επομένως, καθίσταται αναγκαία η προσθήκη πρόβλεψης (μηχανισμός υπολογισμού και μεθοδολογία) για την επιστροφή των απωλειών πέραν του 5% στους αντίστοιχους παραγωγούς. Περαιτέρω, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η επιβολή στην πράξη της μεθοδολογίας περιορισμών μέγιστης ισχύος θα αυξήσει την αβεβαιότητα των προγνωστικών επιδόσεων των ΦΟΣΕ στην Αγορά Επόμενης Ημέρας με αποτέλεσμα την ανάγκη επαναπροσδιορισμού των τιμών των παραμέτρων Συμμόρφωσης Αποκλίσεων στον Κώδικα της Αγοράς Ενέργειας Εξισορρόπησης. Με εκτίμηση Kostas Papadopoulos Technical Director - Wind Energy Applications & Studies International Wind Engineering G.P. | Wind Energy Applications Phone: +30 210 6149324 Mobile: +30 6973424468 Website: www.windengineering.gr E-mail: kpapadopoulos@windengineering.gr LinkedIn: www.linkedin.com/company/international-windengineering Address: 24 Theotokopoulou str, Gerakas 153 44, GREECE ** The content of this email is confidential and intended only for the recipient specified in the above message. It is strictly forbidden to share or forward any part of this message with any third party, without a written consent of the sender. If you received this message by mistake, please let us know by replying to this message and follow with its deletion from your mailbox, so that we can ensure that this will not occur again in the future. Thank you for your cooperation and understanding ** ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ με ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Γ΄ Σεπτεμβρίου 144, 112 51 Αθήνα, Τηλ: 210-6854035, e-mail: grammateiaspef@gmail.com, www.spef.gr Αθήνα, 3/1/23 Προς: Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Υπ’ όψη : Προέδρου Επ. Καθ. Δρ. Αθανάσιου Δαγούμα Θέμα : Απόψεις μας επί της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΕ για τις εισηγήσεις των διαχειριστών ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ σχετικώς με τους περιορισμούς έγχυσης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του διασυνδεδεμένου συστήματος και δικτύου καθώς και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας της περ. (λια) της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011 Αξιότιμε κε Πρόεδρε Στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης που διεξάγει η Αρχή σας αναφορικά με τις εισηγήσεις των διαχειριστών ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ σχετικώς με τους περιορισμούς έγχυσης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του διασυνδεδεμένου συστήματος και δικτύου καθώς και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας της περ. (λια) της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 4001/2011, παρακαλούμε βρείτε παρακάτω τις απόψεις μας. Καταρχήν ας υπογραμμίσουμε πως το όλο ζήτημα των περιορισμών έγχυσης εδράζεται στο άρθρο 10 του ν. 4951/2022, το οποίο περιοριστικά για επιλέξιμους ως προς το μέτρο σταθμούς αφορά δυνητικούς περιορισμούς της ενεργού ισχύος που εγχέουν κάθε φορά στο δίκτυο, υπό την προφανή προϋπόθεση ότι αυτές οι περικοπές καθίστανται αναγκαίες λόγω ανισοζυγίου παραγωγής-ζήτησης σε μια περιοχήγραμμή του δικτύου και που σε κάθε περίπτωση για τους επιλέξιμους αυτούς σταθμούς δεν θα οδηγούν σε απώλεια παραγωγής άνω του 5% της ετησίως προβλεπόμενης. Σε διάσταση προς το πνεύμα αλλά και το γράμμα του νόμου οι διαχειριστές προτείνουν όπως οι περικοπές εφαρμοστούν απευθείας στον μέγιστο βαθμό, τυφλά και οριζόντια, δηλαδή κατά καμία έννοια δυνητικά, σε όλους τους επιλέξιμους στο μέτρο Φ/Β σταθμούς, επειδή όπως ισχυρίζονται δεν έχουν άλλο τρόπο για να επιβάλλονται στα έργα αυτά οι περιορισμοί έγχυσης μόνο όταν απαιτείται. Προς τον σκοπό λοιπόν αυτό προτείνουν να επιβληθεί στα έργα αυτά η μόνιμη ρύθμιση των αντιστροφέων τους στο 72-73% (αναλόγως της πρότασης ΑΔΜΗΕ ή ΔΕΔΔΗΕ αντίστοιχα) της ονομαστικής, αντί δηλαδή του 100%. Δηλαδή ένα 400άρι πάρκο δεν θα φορτίζεται περισσότερο από 0,73 x 400= 292 kW στην έξοδο των αντιστροφέων του και αντίστοιχα για τα μεγαλύτερα ανά MW το όριο ενεργού έγχυσης δεν θα υπερβαίνει τα 730 kW κ.ο.κ. Σύμφωνα με δημοσιευμένη από τον Φεβρουάριο του 2022 μελέτη του ΣΠΕΦ για το θέμα το προτεινόμενο από τους διαχειριστές επίπεδο περιορισμού της ενεργού ισχύος των επιλέξιμων στο μέτρο Φ/Β σταθμών πράγματι οδηγεί σε ετήσια απώλεια παραγωγής 5%. Το πρόβλημα δηλαδή δεν έγκειται στους αριθμούς αλλά στην φιλοσοφία της προτεινόμενης από τους ΔΕΔΔΗΕ-ΑΔΜΗΕ εφαρμογής του μέτρου που από δυνητικό όπως το ορίζει ο νόμος, το καθιστά τυφλό, αντιπαραγωγικό και οριζόντιο, αφού:

1. Είτε υπάρχει κορεσμός είτε όχι σε μία γραμμή-περιοχή θα χάνεται πάντοτε ανανεώσιμη παραγωγή, δηλαδή ακόμα και ημέρες με τοπικές συννεφιές και όχι συντονισμένη ηλιοφάνεια με άνεμο και γενικά υψηλή ανανεώσιμη παραγωγή με ταυτοχρόνως χαμηλή ζήτηση. Η κατάσταση αυτή έρχεται σε αντίθεση με το πνεύμα του νομοθέτη.
2. Οι διαχειριστές που όπως παραδέχονται δεν έχουν πράξει όσα θα έπρεπε για την ενίσχυση των δικτύων και πολύ περισσότερο για την ενεργό διαχείριση μέσα από κατάλληλα κέντρα ελέγχου των επιλέξιμων στο μέτρο ανανεώσιμων μονάδων που συνδέονται σε αυτά, όχι μόνο δεν θα έχουν πλέον κανένα λόγω για να το πράξουν, αλλά κάθε φορά που η πραγματικότητα της πράσινης μετάβασης θα τους θέτει προ προκλήσεων και ευθυνών επιτάχυνσης των δράσεων τους, αυτοί αντί να επισπεύδουν τον εκσυγχρονισμό τους θα προβαίνουν στην εύκολη λύση της πρότασης για περαιτέρω και μάλιστα οριζόντια αύξηση των περικοπών στις ΑΠΕ από το 5% στο 10% κ.ο.κ.
3. Η Πολιτεία που φέρει την ευθύνη του αποδοτικού συντονισμού της πράσινης μετάβασης μέσα από την ισόρροπη ανάπτυξη όχι μόνο της ανανεώσιμης εγκατεστημένης ισχύος αλλά ταυτόχρονα και των απαιτούμενων μονάδων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και των υποδομών του δικτύου και της ενεργού διαχείρισης τους, όχι μόνο με την προτεινόμενη εφαρμογή του μέτρου δεν επισφραγίζει τον ρόλο αυτό, αλλά αντίθετα διαβρώνει το επενδυτικό κλίμα με αντιπαραγωγικές πρακτικές που αυξάνουν το LCOE των ανανεώσιμων επενδύσεων, αφού υποχρεώνονται οι επενδυτές σε μικρότερη παραγωγή ως προς τις δυνατότητες της εγκατεστημένης ισχύος των μονάδων που κατασκευάζουν χωρίς μάλιστα να υφίσταται πάντοτε κορεσμός των γραμμών και μάλιστα σε μια περίοδο υψηλού πληθωρισμού, αυξημένου WACC και εξαιρετικά χαμηλών Τιμών Αναφοράς (ΤΑ). Για να το πούμε πιο απλά, η τιμωρία των επενδυτών με τυφλές και οριζόντιες περικοπές στην έγχυση είτε δηλαδή υπάρχουν συνθήκες πραγματικού κορεσμού είτε όχι στις γραμμές στον πραγματικό χρόνο, επιχειρείται να λειτουργήσει ως «συγχωροχάρτι» της Πολιτείας και των διαχειριστών για όσα δεν έγιναν στους τομείς της αποθήκευσης, των δικτύων και των κέντρων ελέγχου τους. Ας υπογραμμιστεί εδώ πως λογής σχόλια που διατυπώνονται από την αγορά πως δήθεν όσοι υφίστανται μείωση στην αιτούμενη εγκατεστημένη ισχύ ως προς τους Όρους Σύνδεσης που τελικά τους δίνονται τάχα είναι «δίκαιο» να εξαιρεθούν του μέτρου των περιορισμών της ενεργού ισχύος έγχυσης των μονάδων τους, είναι παντελώς εσφαλμένα, αφού η μείωση στην εγκατεστημένη ισχύ των Όρων Σύνδεσης που τους διατυπώνονται τους γλυτώνει από περιττή επένδυση, σε αντίθεση με το μέτρο των περιορισμών στην ενεργό ισχύ έγχυσης που οδηγεί σε «πεταμένα» επενδυτικά χρήματα, αφού περιορίζεται η παραγωγή και όχι η εγκατεστημένη ισχύς.
4. Το μέτρο, επιπλέον, αν υιοθετηθεί έτσι τυφλά, ενδέχεται να δημιουργήσει ρυθμιστικό χάος, αφού ο εκάστοτε παραγωγός έχει την δυνατότητα να αλλάζει τηλεματικά τις ρυθμίσεις των inverters του πάλι στο 100% αντί του 72-73% και έτσι στην εκάστοτε γραμμή να παρουσιάζεται κορεσμός και να «πετάγονται» έξω λόγω υπέρτασης και παλιότερα πάρκα, που δεν υπόκεινται στον περιορισμό του νόμου. Τούτο επειδή με το -27% στην μέγιστη ισχύ λειτουργίας των επιλέξιμων Φ/Β μονάδων, φιλοδοξούν οι διαχειριστές να δώσουν Όρους Σύνδεσης υπεράνω των ονομαστικών ορίων των υποσταθμών και των γραμμών τους. Δηλαδή το κάθε νέο MW αίτησης θα το υπολογίζουν πλέον στις μελέτες δικτύου τους κατά μέγιστο ως 0,73 ΜW. Υπάρχουν ωστόσο ισχυρές αμφιβολίες κατά πόσον οι ΔΕΔΔΗΕ και ΑΔΜΗΕ θα μπορέσουν να περιφρουρήσουν την κατάσταση ειδικά περιλαμβανομένων των συστημάτων net-metering αλλά και αποθήκευσης (ως προς την έγχυση), επιβάλλοντας πραγματικά αποτρεπτικές ποινές στους παραβάτες (δηλαδή όσους μεταβάλλουν τη ρύθμιση) αφού προηγουμένως βεβαίως τους εντοπίσουν με άμεση αξιοποίηση των στοιχείων της τηλεμέτρησης ως προς τις μέγιστες τιμές έγχυσης ενεργού ισχύος που καταγράφονται. Ενώ δηλαδή σήμερα όροι σύνδεσης δίνονται μέχρι εκεί που χωρούν υπό οποιεσδήποτε συνθήκες τα έργα στη ζήτηση, στις γραμμές και τους υποσταθμούς, τώρα θα δίνονται όροι σύνδεσης υπεράνω των ονομαστικών ορίων και θα εναπόκειται στην «τιμιότητα» ή στις ποινές και την αυστηρή στάση των διαχειριστών κατά όσων λάβουν τέτοιους όρους και δεν τηρήσουν εν συνεχεία τη ρύθμιση μείωσης της μέγιστης ενεργού ισχύος των inverters, δηλαδή να μην την μεταβάλλουν μετά την ηλέκτριση τηλεματικά σε υψηλότερα επίπεδα.
5. Αναφορικά με τις ποινές (χρεώσεις μη συμμόρφωσης) για τους παραβάτες εκτιμούμε πως ποσοτικά η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ θα αποβεί ανεπαρκής. Υπό συνθήκες Target Model ουδείς δύναται να προβλέψει επιτυχώς κάποια διοικητική ορισμένη τιμή που θα καθιστά πάντοτε ασύμφορη την υπέρβαση του ορίου ενεργού ισχύος, ειδικά μάλιστα αν μιλάμε για καθετοποιημένους συμμετέχοντες που η παραγωγή τους απολαμβάνει πρόσβασης στην λιανική. Σε ότι αφορά την εναλλακτική για ποινή μη συμμόρφωσης στο 1,5 x Τιμή Αποκλίσεων, επειδή η τιμή αποκλίσεων όχι 2 μόνο είναι απρόβλεπτη αλλά έως και αρνητική, ενδέχεται να καταλήξει να ανταμείβει κιόλας τους παραβάτες. Για τους λόγους αυτούς εκτιμούμε πως αν τελικώς εφαρμοστεί πρώιμα, πρόχειρα και βιαστικά το μέτρο των περικοπών όπως προτείνουν τυφλά και οριζόντια επί του παρόντος οι διαχειριστές, δεν νοείται να υπάρχει άλλη ποινή από την απόζευξη του παραβάτη-σταθμού από το δίκτυο. Εν προκειμένω, για την πρώτη φορά παραβίασης του ορίου προτείνουμε η ποινή αποσύνδεσης του σταθμού από το δίκτυο να είναι διάρκειας ενός μήνα, με την δεύτερη παραβίαση να επιβάλλεται 3μηνη απόζευξη από το δίκτυο, ενώ για κάθε επιπλέον φορά υποτροπής να επιβάλλεται 6μηνη έως και μόνιμη εν τέλει απόζευξη του σταθμού. Οι ποινές αυτές, με την ταυτοποίηση της παράβασης οφείλουν να είναι άμεσα εκτελεστές, άλλως θα αποβούν και πάλι ανεπαρκείς, αφού είναι πιθανό κάποιοι επιθετικοί συμμετέχοντες να επιθυμούν μια τέτοια απορυθμισμένη και χαοτική κατάσταση στα δίκτυα, ώστε να επικρατήσουν στην αγορά δια της ζημίας και εν τέλει εξαγοράς έναντι πινακίου φακής των υπολοίπων συμμετεχόντων που δεν είναι μεν επιλέξιμοι στο μέτρο των περικοπών αλλά θα υφίστανται λόγω της παραβατικής συμπεριφοράς των πρώτων άτακτες αποζεύξεις και δραματικές απώλειες παραγωγής λόγω υπερτάσεων του δικτύου. Αισθανόμαστε την υποχρέωση σε κάθε περίπτωση να επισημάνουμε πως η ατραπός που ανοίγεται με την πρόωρη και τυφλή εφαρμογή του μέτρου των περικοπών από τους διαχειριστές, ενδέχεται να αποβεί εξαιρετικά επώδυνη και για τους ίδιους, αφού αν δεν εφαρμόζουν, περιφρουρούν και ποινολογούν εμπρόθεσμα τους παραβάτες, η σωρεία προσφυγών που θα γίνουν από τους πληττόμενους λοιπούς παραγωγούς θα αφορά και κατά των ιδίων των διαχειριστών για παράβαση καθήκοντος και πρόκληση ανηκέστου οικονομικής βλάβης.
6. Εν κατακλείδι και επειδή μιλάμε για χιλιάδες μονάδες που θα είναι επιλέξιμες στο μέτρο του περιορισμού της ενεργού ισχύος έγχυσης, η περιφρούρηση των κανόνων είναι εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη αν ο κεντρικός έλεγχος των περικοπών δεν υπάγεται τεχνολογικά απευθείας στην ευχέρεια των διαχειριστών. Κατά την άποψη μας η μόνη ορθή λύση είναι οι ΔΕΔΔΗΕ / ΑΔΜΗΕ να δίδουν Όρους Σύνδεσης υπεράνω της χωρητικότητας των υποδομών τους μόνο όταν μπορούν οι ίδιοι να εφαρμόσουν και να περιφρουρήσουν σωστά το μέτρο των περικοπών, δηλαδή όταν με τα κέντρα ελέγχου τους θα μπορούν να δίνουν on-line διαδικτυακά εντολές μείωσης ενεργού ισχύος στους inverters των επιλέξιμων στο μέτρο μονάδων και πάντοτε εφόσον υπάρχει πραγματικά λόγος, δηλαδή συνθήκες ανισοζυγίου στο δίκτυο (ισχυρή ηλιοφάνεια μαζί με άνεμο και χαμηλή ζήτηση). Όλα τα υπόλοιπα μόνο σε περιπέτειες και οπισθοδρόμηση πιθανολογούμε πως θα οδηγήσουν την αγορά. Κλείνοντας θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε πως η μονοδιάσταση ανάπτυξη της εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ και ιδίως των Φ/Β στη χώρα, δεν βοηθά την πράσινη μετάβαση αν δεν συνοδεύεται από την παράλληλη και επαρκή ανάπτυξη των υποδομών αποθήκευσης, των δικτύων, αλλά και των κέντρων ελέγχου τους από τους διαχειριστές. Ειδικά ως προς την αποθήκευση εμπρός ή πίσω από τον μετρητή συνιστούν εντελώς διαφορετικά μοντέλα, που καθένα όχι μόνο επηρεάζει αλλά οδηγεί την αγορά των ανανεώσιμων σε διαφορετική ανάπτυξη. Η stand-alone αποθήκευση μπροστά από τον μετρητή με μπαταρίες, αποτελεί τρόπον τινά τη συνέχεια, αλλά πάντως σε μικρότερα μεγέθη ισχύος και χωρητικότητας, του μοντέλου της μεγάλης κεντρικοποιημένης των έργων αντλησιοταμίευσης. Αν κρίνουμε από το οικονομικό μοντέλο, που επανειλημμένα στις δημόσιες διαβουλεύσεις για την αποθήκευση είχαμε ως ΣΠΕΦ υποστηρίξει και που τελικώς υιοθετήθηκε για το έργο αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας, η μονάδα αυτή θα κληθεί να λειτουργήσει προς όφελος συνολικά του συστήματος και του δικτύου, ενώ θα συλλέγει τις αμοιβές της με συνδυασμό εσόδων αγοράς αλλά και κρατικής ενίσχυσης στον απαραίτητο βαθμό και υπό σχήμα claw back ώστε να καθίσταται βιώσιμη και χωρίς υπεραποζημιώσεις. Με το μοντέλο αυτό, που μπορεί να επεκταθεί και στις stand-alone μονάδες με συσσωρευτές, μέσω της άμβλυνσης του ετεροχρονισμού παραγωγής-ζήτησης τοπικά στο σύστημα και το δίκτυο, θα μπορεί να δημιουργείται κάθε φορά ηλεκτρικός χώρος για πρόσθετα έργα ΑΠΕ οιουδήποτε μεγέθους, τεχνολογίας αλλά και φορέα. Στον αντίποδα, το μοντέλο της αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή αφορά συνδυασμό μπαταρίας με έργο ΑΠΕ, οπότε προορίζεται να λειτουργήσει επ’ ωφελεία μεμονωμένων έργων, η κλίμακα και τα δεδομένα των οποίων βεβαίως θα πρέπει να μπορούν να δικαιολογήσουν το πρόσθετο κόστος της. Σήμερα πάντως δεν υπάρχει ακόμη μοντέλο ρυθμιζόμενης αποζημίωσης του κόστους της αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή, ενώ δεν αποκλείεται -αν τέτοιο δεν υπάρξει- να περιοριστεί η ανάπτυξη της μαζί 3 και των ΑΠΕ από εδώ και στο εξής, μόνο σε πολύ μεγάλα σχήματα καθετοποιημένων συμμετεχόντων που δύνανται να αντλούν αυξημένα έσοδα από την ακριβή λιανική που προσφέρει οικονομικά περιθώρια. Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, το ποιο μοντέλο θα προωθηθεί από την Πολιτεία στην αποθήκευση, θα καθορίσει και τον χάρτη των συμμετεχόντων όχι μόνο σε αυτήν αλλά και στις νέες ΑΠΕ. Τούτο, σε συνδυασμό και με τις συζητούμενες τυφλές περικοπές ενεργού ισχύος με όλα τα παρελκόμενα προβλήματα τους, θα δημιουργήσουν ένα εξαιρετικά αφιλόξενο επενδυτικό περιβάλλον για τους πολλούς στα νέα έργα ΑΠΕ. Σε συνέχεια των ανωτέρω κωδικοποιημένα προτείνουμε: Α. Να μην προχωρήσουν οι διαχειριστές σε έκδοση νέων Όρων Σύνδεσης υπεράνω της ονομαστικής χωρητικότητας των υποδομών δικτύου και της ζήτησης μέχρις ότου με τα κέντρα ελέγχου τους οι ΔΕΔΔΗΕ-ΑΔΜΗΕ να δύνανται να δίνουν και να περιφρουρούν οι ίδιοι τηλεματικά τις εντολές μείωσης της ενεργού ισχύος των inverters στις επιλέξιμες στο μέτρο μονάδες και εφόσον υπάρχει λόγος, δηλαδή συνθήκες κορεσμού στον πραγματικό χρόνο. Μέχρι να συμβεί αυτό, παρέλκει η εφαρμογή του μέτρου των περικοπών ενεργού ισχύος. Το απόθεμα άλλωστε Όρων Σύνδεσης που υπάρχει ήδη στην αγορά επαρκεί για τα επόμενα χρόνια, ώστε όχι μόνο να διατηρηθεί ο ρυθμός αύξησης της διείσδυσης των ΑΠΕ αλλά και για να κρατηθεί η αγορά σε υψηλότατα επίπεδα δραστηριότητας αν όχι υπερθέρμανσης για τα δεδομένα ζήτησης του συστήματος και δικτύου μας. Β. Αν παρ’ όλες τις αντιρρήσεις και επιφυλάξεις μας η Αρχή σας επιλέξει να στηρίξει την τυφλή και οριζόντια εφαρμογή του μέτρου του περιορισμού ενεργού ισχύος όπως προτείνουν οι διαχειριστές, θα πρέπει οι ποινές για τους παραβάτες να είναι εξουθενωτικές. Εν προκειμένω για την πρώτη φορά παραβίασης του ορίου προτείνουμε η ποινή να αφορά αποσύνδεση του σταθμού από το δίκτυο διάρκειας ενός μήνα, με την δεύτερη παραβίαση να επιβάλλεται 3μηνη απόζευξη από το δίκτυο, ενώ για κάθε επιπλέον φορά υποτροπής να επιβάλλεται τουλάχιστον 6μηνη έως και τελικώς ολική απόζευξη του σταθμού από το δίκτυο. Στην διάθεση σας για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνηση ή πληροφορία. Για τον ΣΠΕΦ, με εκτίμηση Δρ. Στέλιος Λουμάκης - Πρόεδρος Γιώργος Σαμαράς – Γεν. Γραμματέας 4 Λεωφ. Μεσογείων 85, 115 26 Αθήνα, τηλ.: 210 69 68 418, email: hellasres@hellasres.gr Θέσεις και απόψεις του ΕΣΗΑΠΕ στα πλαίσια της Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών Α.Π.Ε., ΣΗΘΥΑ και των Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022) Ο Σύνδεσμός μας συμμετέχει στη διαβούλευση του θέματος, έχοντας ως οδηγό τέσσερις σημαντικές αρχές:
7. Σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν.4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022), οι προσφορές και οι συμβάσεις σύνδεσης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου δύνανται, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό, να περιλαμβάνουν ειδικούς όρους, οι οποίοι επιτρέπουν την επιβολή λειτουργικών περιορισμών στην έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας και ισχύος («περιορισμοί έγχυσης»), εφόσον έτσι, μέσω τεκμηριωμένης μεθοδολογίας και επαρκών ασφαλιστικών δικλείδων, επιτυγχάνεται η βέλτιστη αξιοποίηση του διαθέσιμου δυναμικού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και των υποδομών Συστήματος και Δικτύου, και καθίσταται δυνατή η μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α
8. Καθώς το ζήτημα του ηλεκτρικού χώρου αποτελεί μείζον θέμα για την εξέλιξη της διείσδυσης μεγάλης κλίμακας των ΑΠΕ στην χώρα μας, είμαστε θετικοί στην υιοθέτηση έξυπνων και σύγχρονων μεθοδολογιών, πρακτικών και εξοπλισμού που θα συμβάλλουν στη μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.
9. Ο μη βελτιστοποιημένος τρόπος λειτουργικής διαχείρισης ενός σταθμού ΑΠΕ και η τυχόν επιβολή περικοπών οι οποίες δεν έχουν ληφθεί υπόψη στο εγκεκριμένο κατά την αδειοδότηση του σταθμού επιχειρηματικό του σχέδιο, υπονομεύουν ευθέως τη βιωσιμότητά του και καταδικάζουν σε αποτυχία κάθε προσπάθεια δημιουργίας ευνοϊκού επενδυτικού περιβάλλοντος στις ΑΠΕ.
10. Η εγκατάσταση και λειτουργία έργου αξιοποίησης τοπικού δυναμικού Α.Π.Ε., το οποίο δεν θα χρησιμοποιείται κατά βέλτιστο τρόπο και στο μέγιστο δυνατό βαθμό, αλλά θα περικόπτεται οριζόντια και «τυφλά», ανεξαρτήτως των δυναμικών συνθηκών που επικρατούν ανά πάσα στιγμή στο Σύστημα και το Δίκτυο, αποτελεί σπατάλη φυσικών και οικονομικών πόρων και ελάχιστη σχέση έχει με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης. Αντίθετα, οδηγεί νομοτελειακά στην αύξηση των τιμών αναφοράς των διαγωνισμών Α.Π.Ε., αλλά και των συναφών PPA, και κατά συνέπεια στην αύξηση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στον τελικό καταναλωτή. 1 Έχοντας τα παραπάνω υπόψη, θα θέλαμε να τονίσουμε τα εξής, σχετικά με την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ: α) Επειδή ο Διαχειριστής του Συστήματος έχει την τεχνική επάρκεια ώστε να επιβάλλει δυναμικούς περιορισμούς, όταν και για όσο χρονικό διάστημα αυτό είναι αναγκαίο, θεωρούμε πως η επιβολή οριζοντίων στατικών περιορισμών, και μάλιστα στα ίδια επίπεδα με αυτά του Δικτύου, είναι μάλλον μια παρωχημένη και μη βελτιστοποιημένη στρατηγική και μάλιστα χωρίς την ενδελεχή τεκμηρίωση που απαιτείται για την εφαρμογή της. Θα μπορούσε να εφαρμοστεί μόνο για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα προσαρμογής των μεθοδολογικών/τεχνικών εργαλείων του Διαχειριστή, που σε καμία περίπτωση δεν θα υπερβαίνει τους λίγους μήνες. Οι δυναμικοί περιορισμοί, με σκοπό την ελάχιστη δυνατή απώλεια ενέργειας παραγόμενης από Α.Π.Ε., θα πρέπει να είναι η μόνη σταθερή λύση. Στόχος του Διαχειριστή δεν θα πρέπει να είναι να περικόπτει οριζόντια το 5% της ενέργειας από όλους τους σταθμούς Α.Π.Ε., αλλά να προσπαθεί, με τα διαθέσιμα μεθοδολογικά και τεχνικά εργαλεία που έχει στη διάθεσή του, να περιορίσει την περικοπή αυτή στο ελάχιστο , πραγματικά αναγκαίο, επίπεδο. β) Ειδικότερα για τα Αιολικά Πάρκα, οι συντελεστές του Πίνακα βάσει του σταθμού αναφοράς, μπορούν να οδηγήσουν σε πολύ μεγάλες περικοπές και αδικαιολόγητες απώλειες παραγωγής ΑΠΕ, πολύ πάνω από τα επίπεδα του 5%, σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και εποχές του έτους. Θεωρούμε, λοιπόν, πως είναι σημαντική υποχρέωση των Διαχειριστών να ελέγχουν αν σε κάποιους Σταθμούς η περικοπή που επέρχεται, βάσει των χαρακτηριστικών των αντίστοιχων Σταθμών αναφοράς, έχει οδηγήσει σε υπέρμετρη απώλεια ενέργειας, λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών και τεχνολογικών χαρακτηριστικών του εκάστοτε σταθμού. Στις περιπτώσεις αυτές, ο επενδυτής που έχει κάνει το επιχειρηματικό του πλάνο με υπόθεση μέγιστης απώλειας ενέργειας 5% μπορεί να βρεθεί παγιδευμένος σε ένα μη βιώσιμο έργο, ελλείψει αναλυτικών μελετών και εργαλείων βελτιστοποίησης του Διαχειριστή. Είναι, συνεπώς, τότε δικαίωμά του να ζητήσει επανεξέταση του σχήματος περικοπής ή εύλογη αποζημίωσή του. γ) Η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ αναφέρεται αποκλειστικά σε όρους εγκαταστημένης ισχύος. Επειδή όμως υπάρχουν έργα Α.Π.Ε. όπου η εγκαταστημένη ισχύς διαφοροποιείται από τη μέγιστη αποδιδόμενη, οποιαδήποτε μεθοδολογία περικοπών πρέπει να το λαμβάνει αυτό υπόψη. Διαφορετικά, θα υπάρχει μη ισότιμη μεταχείριση έργων, όταν η μέγιστη αποδιδόμενη και η εγκαταστημένη ισχύς σε ορισμένα μεν έργα θα ταυτίζονται, ενώ σε άλλα όχι. δ) Στην εισήγηση του ΑΔΜΗΕ αναφέρεται ότι «..σε περίπτωση αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος Σταθμού μετά την έκδοση Προσφοράς Σύνδεσης από το Διαχειριστή του Συστήματος με εφαρμογή περιορισμών μέγιστης ισχύος σύμφωνα με τους Πίνακες, δεν επέρχεται μεταβολή της μέγιστης ισχύος παραγωγής/έγχυσης του Σταθμού όπως υπολογίστηκε με βάση την αρχική 2 εγκατεστημένη ισχύ του. Σε περίπτωση όμως μείωσης της εγκατεστημένης ισχύος του ως άνω Σταθμού, η μέγιστη ισχύς παραγωγής/έγχυσης αυτού επανυπολογίζεται με βάση την νέα εγκατεστημένη ισχύ του». Δεν κατανοούμε γιατί δεν εφαρμόζεται ο ίδιος ακριβώς κανόνας και στις δυο περιπτώσεις, από άποψη εξισορροπημένης και ισότιμης μεταχείρισης. Προτείνουμε, λοιπόν, ότι σε περίπτωση αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος θα πρέπει να επανυπολογίζεται ανάλογα και η μέγιστη ισχύς έγχυσης, για όσο τουλάχιστον χρονικό διάστημα υπάρχουν στατικοί περιορισμοί. ε) Στην εισήγηση του ΑΔΜΗΕ αναφέρεται ότι «..οι περιορισμοί μέγιστης ισχύος που περιλαμβάνονται στην παρούσα εισήγηση δύναται να αναπροσαρμοστούν κατόπιν νεότερης εισήγησης του Διαχειριστή, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες του Συστήματος και το επίπεδο διείσδυσης ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ που επιτυγχάνεται. Σε αυτήν την περίπτωση, διατηρούνται τα ποσοστά περιορισμού της εγχεόμενης ενέργειας των παρ. 3 και 4 του Άρθρου 10 ν.4591/2022 και οι αναπροσαρμοσμένοι περιορισμοί εφαρμόζονται πέρα από νέους Σταθμούς ΑΠΕ και σε υφιστάμενους Σταθμούς ΑΠΕ όπου είχαν επιβληθεί οι αρχικοί περιορισμοί πριν την αναπροσαρμογή τους". Διαφωνούμε πλήρως με την προτεινόμενη αυτή ρύθμιση, δηλαδή με το να εφαρμόζονται νέοι επιπρόσθετοι στατικοί περιορισμοί σε έργα που έχουν ήδη υπογράψει Σύμβαση Σύνδεσης και έχουν υποστεί τους αρχικούς περιορισμούς (5%), εκτός μόνο εάν προκύπτει βελτιωμένη λειτουργία του σταθμού και αύξηση της παραγωγικότητάς του. Σε αντίθετη περίπτωση, κινδυνεύει η βιωσιμότητα της επένδυσης και δημιουργείται πλέον σοβαρή ανασφάλεια δικαίου και για το μέλλον. στ) Σύμφωνα με την εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ, ο Διαχειριστής του Δικτύου δεν διαθέτει την τεχνική ετοιμότητα να εφαρμόσει δυναμικούς περιορισμούς (ανακατανομή). Με αυτό το δεδομένο, εισηγείται την εφαρμογή οριζοντίων στατικών περιορισμών στους Φ/Β σταθμούς που συνδέονται στο Δίκτυο. Ο Σύνδεσμός μας θεωρεί πολύ σημαντική την άμεση τεχνική αναβάθμιση του Διαχειριστή, ώστε να είναι σε θέση να επιβάλλει δυναμικούς περιορισμούς με σκοπό την καλύτερη δυνατή εκμετάλλευση του παραγωγικού εξοπλισμού των σταθμών ΑΠΕ. Σε κάθε περίπτωση, ό,τι ισχύσει για τους υπόλοιπους Αιολικούς Σταθμούς του Συστήματος θα πρέπει να ισχύσει και για τους σταθμούς του Δικτύου. ζ) Όσον αφορά, τέλος, τις ποινές και τις Χρεώσεις μη συμμόρφωσης, είμαστε σύμφωνοι να είναι αυστηρές και να δημοσιοποιούνται σχετικά στοιχεία, έτσι ώστε όλοι οι επενδυτές να γνωρίζουν κατά πόσο οι σταθμοί ΑΠΕ στο Σύστημα και το Δίκτυο ακολουθούν όντως τις εντολές του Διαχειριστή. Για κάθε σταθμό που δεν συμμορφώνεται με τις εντολές αυτές, αυξάνεται το επίπεδο περικοπής σε κάποιον άλλο σταθμό ή σταθμούς, συνεπώς η διαφάνεια και η δημοσιοποίηση των σχετικών δεικτών για όλα τα έργα ΑΠΕ είναι απαραίτητη. Στο σημείο αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό να σημειώσουμε πως έχει παρατηρηθεί να εφαρμόζονται περικοπές από τους Διαχειριστές και σε παλιά έργα Α.Π.Ε. 3 (σταθερής ταρίφας), περικοπές όμως οι οποίες κανονικά, και σύμφωνα με τον ισχύοντα Ευρωπαϊκό Κανονισμό Ηλεκτρικής Ενέργειας, θα πρέπει να αποζημιώνονται. Συνεπώς, οποιαδήποτε ανεπαρκής παρακολούθηση του εν λόγω μέτρου θα πλήξει και τις παλιές Α.Π.Ε., που συμβατικά δεν υπόκεινται σε περιορισμούς. 4 Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας Οι απόψεις και προτάσεις του ΣΕΦ 16.1.2023 Σύμφωνα με το άρθρο 10, παρ. 5 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129), με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κατόπιν εισήγησης των αρμόδιων Διαχειριστών και γνώμη της ΡΑΕ, εξειδικεύονται και ποσοτικοποιούνται οι περιορισμοί έγχυσης από σταθμούς ΑΠΕ των παρ. 2 και 13 του Άρθρου 10 και ρυθμίζεται κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια. Σκοπός της ρύθμισης αυτής είναι “η βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών του Συστήματος και του Δικτύου και η μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ”. Από τους περιορισμούς έγχυσης εξαιρούνται οι σταθμοί ΑΠΕ που λειτουργούν ή έχουν υποβάλει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2022 δήλωση ετοιμότητας του άρθρου 4α του ν. 4414/2016 (Α΄ 149) ή έχουν επιλεγεί πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022 για ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 ή εξαιρούνται των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016, και κατά την έναρξη ισχύος του νόμου (4/7/2022), είτε έχουν συνάψει σύμβαση σύνδεσης, είτε έχουν υποβάλλει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή. Για τους φωτοβολταϊκούς σταθμούς προτάθηκε από τους Διαχειριστές η εφαρμογή μόνιμου περιορισμού της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού σε σχέση με την εγκατεστημένη ισχύ των μονάδων του, που αντιστοιχεί στην υποπερίπτωση α) της παρ. 2 του Άρθρου
11. Στην περίπτωση αυτή και προκειμένου εν γένει να μην επιβάλλεται μείωση της μέγιστης ισχύος παραγωγής των σταθμών που να οδηγεί σε περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειας υψηλότερο από 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής ενέργειας σταθμού αναφοράς αντίστοιχης τεχνολογίας (παρ. 3 του άρθρου 10) εκτιμήθηκε από τους Διαχειριστές ως όριο μέγιστης ισχύος παραγωγής το 72%-73% της ονομαστικής εγκατεστημένης ισχύος (δηλαδή περικοπές 27%28%). Τα ως άνω προτεινόμενα ποσοστά προέκυψαν εξετάζοντας το προφίλ παραγωγής φωτοβολταϊκών σταθμών ανά την Επικράτεια. Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών προέβη σε αντίστοιχες εκτιμήσεις, από τις οποίες προκύπτουν μια σειρά από ενδιαφέροντα συμπεράσματα.
12. Θα πρέπει να δει κανείς την επίπτωση των οριζόντιων και μόνιμων περικοπών, όχι μόνο με βάση την παραγωγή των σταθμών το τελευταίο διάστημα, αλλά διαχρονικά. Ο λόγος είναι η μεταβλητότητα της προσπίπτουσας ακτινοβολίας (όχι μόνο εντός του έτους, αλλά και από χρόνο σε χρόνο), η οποία επηρεάζει το ποσοστό περιορισμού της εγχεόμενης Φειδίου 11 & Εμμ. Μπενάκη, 106 78 Αθήνα, τηλ. 210 9577470 info@helapco.gr, www.helapco.gr ενέργειας. Στο παρακάτω διάγραμμα απεικονίζονται τα αποτελέσματα της εκτίμησης μιας μόνιμης περικοπής της τάξης του 28% επί της ονομαστικής ισχύος ενός φωτοβολταϊκού σταθμού στην περιοχή της Αττικής, αν αυτή εφαρμοζόταν την περίοδο 2012-2022 (η άσκηση γίνεται για λόγους τεκμηρίωσης, αφού για λειτουργούντες σταθμούς δεν τίθεται θέμα περιορισμών). Περικοπές ενέργειας για 28% περικοπή ισχύος 4.0% 3.5% 3.48% 3.01% 3.0% 2.72% 2.5% 2.52% 2.52% 2.17% 2.17% 2.0% 2.34% 2.03% 1.67% 1.69% 1.75% 1.5% 1.0% 0.5% 0.0% 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Μέσος όρος
13. Θα πρέπει να λάβει επίσης υπόψη του τις διαφορές απόδοσης των σταθμών σε γεωγραφική μικροκλίμακα. Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνονται οι διαφοροποιήσεις για ομοειδείς σταθμούς στην περιοχή της Θεσσαλίας (περίοδος αναφοράς Ιούνιος 2021 – Μάιος 2022). Το διάγραμμα απεικονίζει σταθμούς με σταθερές βάσεις (Σ1-Σ4) αλλά και με trackers (T1-T3). Περικοπές ενέργειας για 28% περικοπή ισχύος 5.0% 4.68% 4.5% 4.0% 3.5% 3.0% 2.30% 2.5% 2.0% 1.5% 1.20% 1.08% 1.35% 1.07% 1.0% 0.69% 0.5% 0.0% Σ1 Σ2 Σ3 Σ4 2 T1 T2 T3
14. Το ίδιο ισχύει και για διάφορες γεωγραφικές περιοχές της χώρας. Τα παρακάτω διαγράμματα αφορούν σε ομοειδείς σταθμούς (το πρώτο για σταθερές βάσεις και το δεύτερο για trackers). Περικοπές ενέργειας (σταθερές βάσεις) για 28% περικοπή ισχύος 2.5% 2.0% 2.02% 2.14% 2.04% 1.5% 1.18% 1.0% 0.5% 0.0% Δ. Μακεδονία Κ. Μακεδονία Θεσσαλία Αττική Περικοπές ενέργειας (trackers) για 28% περικοπή ισχύος 4.0% 3.50% 3.5% 3.0% 2.56% 2.5% 2.0% 1.5% 1.51% 1.0% 0.5% 0.0% Θράκη Κ. Μακεδονία Θεσσαλία Ο παρακάτω πίνακας δείχνει τις επιπτώσεις για διάφορα ποσοστά περιορισμού της ισχύος για τη δυσμενή περίπτωση ενός σταθμού που παρουσιάζει συγκριτικά υψηλότερα ποσοστά περιορισμού της εγχεόμενης ενέργειας. 3 Περιορισμός ισχύος 20% 22% 0,98% 1,63% Περικοπή ενέργειας 24% 2,48% 25% 2,97% 26% 3,51% 27% 4,08% 28% 4,68% 29% 5,32% Από την παραπάνω ανάλυση, και για να αποφύγουμε μείωση της μέγιστης ισχύος παραγωγής των σταθμών που να οδηγεί σε περιορισμό της εγχεόμενης ενέργειας υψηλότερο από 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής ενέργειας, προτείνουμε ο εν δυνάμει περιορισμός ισχύος να μη ξεπερνά το 25%. Στην περίπτωση αυτή δημιουργείται εν δυνάμει επιπλέον ηλεκτρικός χώρος ο οποίος θα μπορούσε να διατεθεί σε νέα έργα, επιτυγχάνεται με άλλα λόγια ο σκοπός της νομοθετικής ρύθμισης που είναι η βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών του Συστήματος και του Δικτύου και η μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ. Σε ότι αφορά στους προτεινόμενους από τους Διαχειριστές περιορισμούς για τα συστήματα αποθήκευσης, ο Σύνδεσμός μας πιστεύει πως δεν θα έπρεπε να υπάρχουν οριζόντιοι και μόνιμοι περιορισμοί (σε προκαθορισμένες χρονικές περιόδους εντός της κάθε ημέρας κατανομής, περίπτωση α’ της παρ.13 του Άρθρου 10), τόσο για λόγους οικονομικής βιωσιμότητας των συστημάτων αποθήκευσης (η βιωσιμότητα των οποίων είναι οριακή), όσο και γιατί τα συστήματα αυτά εξυπηρετούν εξ ορισμού τη βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών του Συστήματος και του Δικτύου και δεν θα έπρεπε να ακυρωθεί ο ρόλος αυτός στην πράξη επιβάλλοντας περιορισμούς. Τυχόν προβλήματα που σχετίζονται με την έγχυση των συστημάτων αποθήκευσης θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από τους Διαχειριστές κατά περίπτωση και σε τοπική κλίμακα (περιπτώσεις β’ και γ’ της παρ.13 του Άρθρου 10). 4 Αθήνα, 13/01/2023 Σχολιασμός στη διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022). Οι εισηγήσεις που υπέβαλαν ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ για τους τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας είναι ατελείς και δημιουργούν πολλά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια ηλεκτροδότησης αλλά και εν γένει τον υπό εξέλιξη ενεργειακό σχεδιασμό. Στο πλαίσιο αυτό θα θέλαμε να καταθέσουμε τους παρακάτω προβληματισμούς: α) Όσον αφορά τους περιορισμούς έγχυσης της ενέργειας των φωτοβολταϊκών και αιολικών σταθμών προβλέπεται για τους πρώτους ένας οριζόντιος περιορισμός στο 72% της εγκατεστημένης ισχύος και για τους δεύτερους κλιμακωτός περιορισμός στο χρονικό παράθυρο 09:00 - 17:
15. Θεωρούμε ότι εφόσον η προσθήκη νέων σταθμών ΑΠΕ των παραπάνω κατηγοριών δύναται να δημιουργήσει υπερκορεσμό του δικτύου, θα ήταν πιο λογικό, αντί να προστίθεται επιπλέον εγκατεστημένη ισχύς που δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί, αυτή να μην προστίθεται. Σε αυτό συνηγορεί και το γεγονός ότι πλήθος σταθμών ΑΠΕ συνοδεύονται από σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Επιπλέον, επειδή τα μηχανήματα αυτά είναι εισαγόμενα, αυτό έχει ως συνέπεια μια συνεχόμενη εκροή συναλλάγματος για την ελληνική οικονομία, που θα έπρεπε να περιορίζεται στα απολύτως απαραίτητα μεγέθη. β) Όπως προκύπτει από την εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ, οι περιορισμοί που επιβάλλονται είναι στατικής φύσεως επειδή δεν υπάρχει η τεχνική δυνατότητα για την επιβολή δυναμικών περιορισμών. Η ίδια εισήγηση παρακάτω αναφέρει ότι η επιβολή των περιορισμών γίνεται με ευθύνη του ίδιου του παραγωγού και ελέγχεται από τον διαχειριστή κατά την ενεργοποίηση της σύνδεσης και στη συνέχεια μέσω των 15λεπτων μετρητικών δεδομένων του σταθμού. Οι παρατηρήσεις αυτές εύλογα δημιουργούν αμφιβολίες σχετικά με την τεχνική δυνατότητα χειρισμού των παραβιάσεων. γ) Τυχόν παραβίαση των περιορισμών μπορεί να συνεπάγεται χαμηλότερο επίπεδο ποιότητας ενέργειας στο δίκτυο και επακόλουθες βλάβες συσκευών, το κόστος των οποίων φυσικά και βαραίνει τους καταναλωτές. Μια τέτοια εξέλιξη δε θα ήταν αναστρέψιμη, ακόμα και αν επιβληθεί στον παραγωγό εκ των υστέρων πρόστιμο. Συνεπώς φαντάζει πολύ πιο λογικό να μην προστίθενται εξαρχής μονάδες που δύναται να προκαλέσουν τέτοια σοβαρά προβλήματα, επειδή το δίκτυο δεν μπορεί να τις υποστηρίξει, αντί να δημιουργείται τεχνικά μια συνθήκη αυξημένου ρίσκου βλαβών. Επίσης δεν αναφέρονται καθόλου στις εισηγήσεις οι επιπτώσεις τέτοιων παραβιάσεων στις υποδομές του δικτύου. δ) Στους εν λόγω περιορισμούς δεν έχει γίνει μακροπρόθεσμη πρόβλεψη για δέσμευση χώρου στο δίκτυο για δήμους που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια και οικιακούς παραγωγούς. Αυτό είναι πιθανό να οδηγήσει είτε σε εκ προοιμίου αποκλεισμό τέτοιων μικρών μονάδων είτε σε επικίνδυνα φαινόμενα υπερκορεσμού, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη ότι τα περισσότερα οικιακά και δημοτικά συστήματα παραγωγής ενέργειας είναι φωτοβολταϊκά. Είναι σημαντικό κατά τη γνώμη μας να υπάρξει τέτοια πρόβλεψη, καθώς τέτοια συστήματα, και ειδικά τα φωτοβολταϊκά στέγης, έχουν αμελητέες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ενώ συμβάλλουν στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Το συνολικό εγκατεστημένο δυναμικό των σταθμών αυτών θα μπορούσε να συνεισφέρει αποφασιστικά στο ενεργειακό μείγμα, καθώς, σύμφωνα με μελέτη έρευνα του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία δημοσιεύτηκε τον Αύγουστο του 2019, τα φωτοβολταϊκά στις στέγες των κτιρίων της Ελλάδας μπορούν να παράγουν 17.090 GWh ετησίως, αριθμός που αντιστοιχεί στο 32% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Λόγω του υψηλού κοινωνικού αλλά και περιβαλλοντικού οφέλους, η γενική κατεύθυνση της ενεργειακής πολιτικής θα έπρεπε να προκρίνει κατ’ αρχήν τις μικρές μονάδες συνεταιριστικού, δημοτικού και οικιακού χαρακτήρα έναντι των μεγάλων που υλοποιούνται από έναν μικρό αριθμό εταιρικών κολοσσών. Αυτό θα είχε σαν συνέπεια και μικρότερες ανάγκες επέκτασης του δικτύου, συνεπώς και εξοικονόμηση πόρων. Με εκτίμηση, ΚΙΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΝΗΣΙΔΩΝ CITIZENS' INITIATIVE FOR THE PROTECTION OF GREEK ISLETS E-Mail: nisidesaigaiou@gmail.com Facebook: facebook.com/nisides Instagram: instagram.com/small_islands_matter Προς: Πρόεδρο Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Καθ. Αθανάσιο Δαγούμα Πειραιώς 132, 11854 Αθήνα, info@rae.gr; dagoumas@rae.gr Κοιν.:
16. Πρόεδρο & Δ/νοντα Σύμβουλο ΑΔΜΗΕ Α.Ε. κ. Μάνο Μανουσάκη Δυρραχίου 89 & Κηφισού, 10443 Αθήνα, ceo@admie.gr
17. Δ/νοντα Σύμβουλο ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. κ. Αναστάσιο Μάνο Περραιβού 20 & Καλλιρρόης 5, Αθήνα 11743, A.Manos@deddie.gr
18. Γραφείο Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μεσογείων 119, Αθήνα 10192, secmin@ypen.gr
19. Γραφείο Γενικής Γραμματέας Ενέργειας & Ορυκτών Πρώτων Υλών Μεσογείων 119, Αθήνα 10192, ggenergy@ypen.gr ΑΠ. ΕΛΕΤΑΕΝ: 2023/318 Αθήνα, 16 Ιανουαρίου 2023 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών Α.Π.Ε., ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Κατ’ αρχάς ευχόμαστε σε εσάς, στους συνεργάτες σας και στους στην παρούσα κοινοποιούμενους, Καλή Χρονιά με υγεία και ευτυχία. Η ΡΑΕ έθεσε σε δημόσια διαβούλευση τις εισηγήσεις των αρμόδιων Διαχειριστών ΑΔΜΗΕ (Ι339677/03.11.22) και ΔΕΔΔΗΕ (Ι-339908/07.11.22) βάσει του άρθρου 10 παρ. 5, 6 και 13 του ν.4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022), για την εξειδίκευση και ποσοτικοποίηση, την μεθοδολογία εφαρμογής και παρακολούθησης, καθώς και την επιβολή χρεώσεων και κυρώσεων μη συμμόρφωσης, αναφορικά με τους περιορισμούς έγχυσης Σταθμών Α.Π.Ε. και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου, καθώς και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας της περ. (λια) της παρ. 3 του άρθρου 2 του ν. 4001/
20. Τα όργανα διοίκησης της ΕΛΕΤΑΕΝ συζήτησαν αναλυτικά το θέμα της διαβούλευσης και κατόπιν αυτού, επισημαίνουμε τα ακόλουθα:
21. To άρ. 10 του ν. 4951/22 προβλέπει για όλες τις τεχνολογίες πλην φωτοβολταϊκών, τη δυνατότητα και όχι την υποχρέωση στους Διαχειριστές να επιβάλλουν περιορισμούς Κώστα Βάρναλη 52 & Επιδαύρου, Χαλάνδρι 15233 (Πολύδροσο), τηλ. 2108081755 e-mail info@eletaen.gr web www.eletaen.gr έγχυσης ισχύος διαφόρων τύπων όπως αυτοί περιγράφονται στην παρ. 2, και μάλιστα υπό την προϋπόθεση ότι «έτσι επιτυγχάνεται η βέλτιστη αξιοποίηση του διαθέσιμου δυναμικού Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. και των υποδομών Συστήματος και Δικτύου, καθιστώντας δυνατή τη μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.». Επομένως, η επιλογή για έκδοση απόφασης που θα προβλέπει την εξάσκηση αυτής της δυνατότητας, ειδικά για τους αιολικούς σταθμούς, θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη και να καθορίζει τρόπο και ασφαλιστικές δικλίδες ώστε να διασφαλίζεται ότι επιτυγχάνεται μέγιστη αξιοποίηση του παραγωγικού δυναμικού χωρίς άσκοπες περικοπές, ειδικά σε μια περίοδο παρατεταμένων υψηλών τιμών ενέργειας κατά την οποία έχουμε ανάγκη και την τελευταία kWh φθηνής ενέργειας. Δεν είναι τυχαίο ότι ενώ ο νόμος προβλέπει υποχρεωτική και άμεση εφαρμογή περιορισμών έγχυσης των περ. α) και β) της παρ. 2 μόνο για τα φωτοβολταϊκά (τελευταίο εδάφιο, παρ. 5, άρ. 10), αντίστοιχη πρόβλεψη δεν υπάρχει για τους αιολικούς σταθμούς. Ο λόγος είναι ότι, προφανώς, έχει γίνει αντιληπτή από το νομοθέτη η ανάγκη άμεσης επιβολής περιορισμών στα φωτοβολταϊκά λόγω του τεράστιου πλήθους αιτήσεων σε συνδυασμό με την ιδιαιτερότητα της εν λόγω τεχνολογίας όσον αφορά την ημερήσια καμπύλη παραγωγής, που κινδυνεύει να δημιουργήσει συνθήκες υπερβολικής συμφόρησης τις μεσημβρινές ώρες. Τίποτα όμως από τα παραπάνω δεν ισχύει σήμερα ή σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, για τα αιολικά πάρκα. Θεωρούμε λοιπόν ότι σε αυτό το στάδιο είναι λάθος να τεθούν περιορισμοί έγχυσης στα αιολικά πάρκα, ειδικά εάν αυτοί αφορούν τις περιπτώσεις α) και β) της παρ. 2 του άρ.10, στις οποίες αναφέρονται αποκλειστικά οι εισηγήσεις των Διαχειριστών.
22. Πιο συγκεκριμένα, οι περιορισμοί των περιπτώσεων α) και β) της παρ. 2, με δεδομένο το μόνιμο και σταθερό χαρακτήρα τους ανεξαρτήτως της κατάστασης του Συστήματος και του Δικτύου, αφορούν οριζόντια και τυφλά μέτρα, και ως τέτοια πρέπει να επιβληθούν με απόλυτη φειδώ και ως ύστατο μέσο εάν κάποιο πιθανό μελλοντικό πρόβλημα -ότε και εάν υπάρξουν οι συνθήκες για κάτι τέτοιο- δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με περιορισμούς των περιπτώσεων γ) και δ). Ειδικά όμως τα αιολικά πάρκα, παρέχουν ήδη στη συντριπτική τους πλειοψηφία τη δυνατότητα δυναμικής ρύθμισης της μέγιστης εγχεόμενης ενέργειας από τον Διαχειριστή μέσω «set point». Δηλαδή, τα αιολικά πάρκα παρέχουν στους Διαχειριστές την τεχνολογική δυνατότητα που επιτρέπει περικοπές των περιπτώσεων γ) και δ), κάτι που δεν ισχύει στη συντριπτική πλειοψηφία των φωτοβολταϊκών μικρού και μεσαίου μεγέθους. Ως εκ τούτου, στα αιολικά πάρκα η συζήτηση σε αυτό το στάδιο θα έπρεπε να περιοριστεί στη μεθοδολογία των περιπτώσεων γ) και δ) και είναι λανθασμένη οποιαδήποτε συζήτηση εφαρμογής των περιπτώσεων α) και β).
23. Επικουρικά αναφέρουμε ότι, πριν την απευκταία εφαρμογή περιορισμών των περιπτώσεων α) και β) στα αιολικά πάρκα, θα πρέπει να τεκμηριωθεί πώς προέκυψαν τα 2 επίπεδα που προτείνονται στην εισήγηση του ΑΔΜΗΕ, και επομένως θα πρέπει να δημοσιοποιηθεί (ή να μας κοινοποιηθεί) η σχετική μελέτη και στατιστική ανάλυση. Όπως είναι γνωστό, το ημερήσιο προφίλ παραγωγής ενός αιολικού σταθμού δεν έχει καμία σχέση με την γεωγραφική ομοιομορφία και την επαναληπτικότητα που παρουσιάζουν οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί. Διαφορετικές περιοχές της χώρας εμφανίζουν διαφορετική ανεμολογική συμπεριφορά ενώ σπάνια υπάρχει κάποια ενδοημερήσια επαναληπτικότητα. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι προσομοιώσεις που εκτελέσαμε σε εν λειτουργία αιολικά πάρκα με τα προτεινόμενα επίπεδα περικοπών, οδήγησαν σε ασύμμετρα αποτελέσματα και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις οι περικοπές ξεπερνούσαν το όριο του 5%. Είναι επομένως απαραίτητο, να μας παρασχεθεί η σχετική μελέτη και να μας δοθεί επαρκής χρόνος και δυνατότητα σχολιασμού της πριν την λήψη πιθανής απόφασης για εφαρμογή και στα αιολικά πάρκα περιορισμών κατά τις περιπτώσεις α) και β) της παρ. 2 του άρ.
25. Ένα εξαιρετικά κρίσιμο θέμα που δεν αντιμετωπίζεται από τη διαβούλευση είναι η μεθοδολογία υπολογισμού των πραγματικών περικοπών. Υπενθυμίζεται ότι κατά τα τελευταία εδάφια των παρ. 3 και 4, για τον υπολογισμό αυτό «λαμβάνεται υπόψη η ετήσια δυνατότητα παραγωγής ενέργειας σταθμού αναφοράς, αντίστοιχης τεχνολογίας». Επομένως θα πρέπει οι Διαχειριστές στις εισηγήσεις τους: • να προτείνουν τη μεθοδολογία με την οποία θα υπολογίζουν τις πραγματικές περικοπές, και • σε περίπτωση που αυτές ξεπερνούν το όριο του 5%, να προτείνουν ρύθμιση για τον τρόπο αποζημίωσης της υπερβάλλουσας περικοπτόμενης ενέργειας. Τα ανωτέρω αφορούν οποιονδήποτε τύπο περιορισμών, αλλά πολύ περισσότερο αυτούς των περ. α) και β) που λόγω του τυφλού και οριζόντιου χαρακτήρα τους μπορεί πιο εύκολα να οδηγήσουν -ειδικά στα αιολικά πάρκα- σε υπέρβαση του ορίου περικοπών 5% που θέτει ο νόμος.
26. Η υπουργική απόφαση θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τη μεθοδολογία και τη διαδικασία απολογιστικού ελέγχου για τη διασφάλιση στην πράξη ότι οι επιβαλλόμενες περικοπές επιτυγχάνουν και υπηρετούν την βασική προϋπόθεση που θέτει ο νόμος, ότι δηλαδή μεγιστοποιούν τη δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. (παρ. 2, πρώτο εδάφιο). Πρέπει λοιπόν να εμπλουτιστούν προς τούτο οι σχετικές εισηγήσεις των Διαχειριστών και της ΡΑΕ.
27. Μερικές ειδικότερες παρατηρήσεις επί της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ έχουν ως εξής: α) Από την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ μπορεί να προκύψει η παρερμηνεία ότι οι προτεινόμενες περικοπές θα αφορούν και εγκαταστημένα έργα ή εν γένει έργα που υπάγονται στις εξαιρέσεις του νόμου (παρ. 7) στις οποίες περιλαμβάνονται και άλλες κατηγορίες, ήτοι σταθμοί: • που λειτουργούν ή 3 • έχουν υποβάλει μέχρι την 31.12.2022 δήλωση ετοιμότητας του άρθρου 4α του ν. 4414/2016 ή • έχουν επιλεγεί πριν την 4.7.2022 για ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 ή • εξαιρούνται των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 και μέχρι 4.7.2022 είχαν συνάψει σύμβαση σύνδεσης ή είχαν υποβάλει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή. β) Η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ αναφέρεται αποκλειστικά σε όρους εγκαταστημένης ισχύος. Επειδή όμως υπάρχουν έργα Α.Π.Ε. (κατά βάση αιολικά πάρκα) όπου η εγκαταστημένη ισχύ διαφοροποιείται από την μέγιστη αποδιδόμενη, οποιαδήποτε μεθοδολογία πρέπει να το λαμβάνει αυτό υπόψη. Διαφορετικά, θα υπάρξει μη ισότιμη μεταχείριση έργων όπου η μέγιστη αποδιδόμενη και η εγκαταστημένη ισχύες ταυτίζονται και έργων που δεν ταυτίζονται, εις βάρος των πρώτων. γ) Η ανωτέρω παρατήρηση σχετίζεται και με την αντιμετώπιση των προβλημάτων που θα δημιουργήσει η ακόλουθη πρόταση της εισήγησης: «Σε περίπτωση αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος Σταθμού που εμπίπτει στις ως άνω κατηγορίες (παρ. 1,2 και 3) μετά την έκδοση Προσφοράς Σύνδεσης από το Διαχειριστή του Συστήματος με εφαρμογή περιορισμών μέγιστης ισχύος σύμφωνα με τους Πίνακες 1 έως 3, δεν επέρχεται μεταβολή της μέγιστης ισχύος παραγωγής/έγχυσης του Σταθμού όπως υπολογίστηκε με βάση την αρχική εγκατεστημένη ισχύ του. Σε περίπτωση μείωσης της εγκατεστημένης ισχύος του ως άνω Σταθμού, η μέγιστη ισχύς παραγωγής/έγχυσης αυτού επανυπολογίζεται με βάση την νέα εγκατεστημένη ισχύ του». Θεωρούμε, τουλάχιστον για τα αιολικά πάρκα, ότι αυτή η αναφορά είναι άδικη και θα οδηγήσει στην πράξη σε στρεβλώσεις και προβλήματα. δ) Επισημαίνουμε την αβεβαιότητα στους επενδυτικούς σχεδιασμούς που δημιουργεί η πρόταση της εισήγησης, σε περίπτωση που αναπροσαρμόζονται οι περιορισμοί μέγιστης ισχύος κατόπιν νεότερης απόφασης, αυτοί να εφαρμόζονται «πέρα από νέους Σταθμούς ΑΠΕ και σε υφιστάμενους Σταθμούς ΑΠΕ όπου είχαν επιβληθεί οι αρχικοί περιορισμοί πριν την αναπροσαρμογή τους». Ακόμα και αν διατηρούνται τα ποσοστά περιορισμού της εγχεόμενης ενέργειας των παρ. 3 και 4 του άρ. 10 (όπως αυτονόητα αναφέρει η εισήγηση), είναι απαραίτητο και δίκαιο ένα επενδυτικό σχέδιο να γνωρίζει εκ των προτέρων τους κανόνες λειτουργίας και αυτοί να μην μπορούν να μεταβληθούν στην συνέχεια. Ειδικά για τις ανεμογεννήτριες επισημαίνουμε ότι κατά το χρόνο ζωής τους η καμπύλη απόδοσής τους παραμένει αμετάβλητη, σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά τα οποία παρουσιάζουν γήρανση και πτώση απόδοσης η οποία πιθανά να δικαιολογούσε την προτεινόμενη αναπροσαρμογή των περιορισμών λειτουργίας κατά την πάροδο των ετών. 4 Το πρόβλημα που μπορεί να δημιουργηθεί στα αιολικά από τέτοιες μεταβολές μπορεί να γίνει ακόμα μεγαλύτερο όσο δεν υπάρχουν επαρκείς διασφαλίσεις για μηχανισμό απολογιστικού ελέγχου των πραγματικών περικοπών ανά έργο και συναφώς μηχανισμό αποζημίωσης της υπερβάλλουσας περικοπτόμενης ενέργειας σε περίπτωση που οι περικοπές ξεπερνούν το όριο του 5%, όπως αναφέραμε ανωτέρω. Περεταίρω, ως γενικότερο σχόλιο επισημαίνουμε το πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα της Ιρλανδίας, με την οποία η δική μας αγορά παρουσιάζει αρκετά κοινά, όπου στην παρούσα φάση οποιαδήποτε περικοπή πρέπει να τίθεται στο πλαίσιο της ανακατανομής βάσει τού άρθρου 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 και να αποζημιώνεται ανάλογα
28. Τέλος, υπενθυμίζουμε τον κρίσιμο ρόλο της αιολικής ενέργειας στην ισόρροπη ανάπτυξη του μίγματος Α.Π.Ε. στη χώρα, το οποίο το τελευταίο διάστημα κινδυνεύει με εκτροχιασμό για λόγους και με συνέπειες που έχουν τεθεί σε άλλες επιστολές μας
29. Σε ένα δυσμενές πεδίο ανάπτυξης της αιολικής ενέργειας, προστίθεται πλέον ο τρόπος εφαρμογής των περικοπών του άρ. 10 του ν. 4951/
30. Πρόκειται για ένα μέτρο, το οποίο θα πρέπει να εφαρμοσθεί με απόλυτη φειδώ εφόσον -συν τοις άλλοις- τα αιολικά πάρκα σε αντίθεση με τις άλλες τεχνολογίες Α.Π.Ε., υπόκεινται σε ρίσκο πρόσθετων απωλειών ενέργειας για ποικίλους λόγους τόσο αδειοδοτικής φύσεως (π.χ. περικοπές από συστήματα αποφυγής κρούσεων πτηνών ή διάφορους άλλους, πολλές φορές άδικους, περιβαλλοντικούς όρους) όσο και τεχνικής φύσεως (εφόσον στο μέλλον παρουσιαστούν νέες συνθήκες που να δικαιολογούν έκτακτες ανάγκες περικοπών πέραν των προβλέψεων του εδώ συζητούμενου άρ.10). Παραμένουμε στη διάθεσή σας. Με εκτίμηση, Παναγιώτης Λαδακάκος Πρόεδρος ΔΣ 1 SEM-22-009 Decision Paper on Dispatch, Redispatch and Compensation Pursuant to Regulation EU 2019943.pdf (semcommittee.com) 2 https://eletaen.gr/epistoli-eletaen-diathesimos-ilektrikos-choros/ 5 INTERNAL ENEL GREEN POWER HELLAS Α.Ε. Γραβιάς 4 –15125 Μαρούσι, Αθήνα – Ελλάδα T +30 211 180 8500 Προς: Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) Πειραιώς 132 Τ.Κ.: 118 54, Αθήνα Τηλ.: 210 3727400 Email: info@rae.gr Μαρούσι, 16/01/2023 3716/EGPH/AS Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022). Αξιότιμε κ.κ. Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να υποβάλουμε τις απόψεις μας στη ΡΑΕ αναφορικά με την διαβούλευση επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας. Αρχικά, θα θέλαμε να τονίσουμε την αμφιβολία μας ως προς την ορθή εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022, ο οποίος αναφέρεται σε δυνητικούς περιορισμούς της ενεργού ισχύος, σε περιπτώσεις που αυτό καθίσταται αναγκαίο για την ευστάθεια του συστήματος. Αντιθέτως, οι προτάσεις των Διαχειριστών, οι οποίες κατά κύριο λόγο οφείλονται στην μη ετοιμότητά τους σχετικά με τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση των δικτύων, αφορούν την οριζόντια εφαρμογή περικοπών ανεξαρτήτως της ύπαρξης πραγματικής ανάγκης στο σύστημα και οδηγώντας εν τέλει σε αδικαιολόγητες και μη αναγκαίες σπατάλες πράσινης ενέργειας. Μία τέτοια διαχείριση δεν συνάδει με την ανάγκη εξασφάλισης ασφάλειας εφοδιασμού και χαμηλών τιμών για τους καταναλωτές, ούτε και με το όραμα της πράσινης μετάβασης, ενώ παράλληλα λειτουργεί αποθαρρυντικά για νέες επενδύσεις σε έργα Α.Π.Ε. Η προτεινόμενη οριζόντια και τυφλή ρύθμιση, η οποία προκύπτει από την απουσία δυνατότητας διαχείρισης του συστήματος σε πραγματικό χρόνο από τους Διαχειριστές, δεν οδηγεί στην βέλτιστη χρήση των διαθέσιμων πόρων με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται η αποδοτικότερη λύση προς όφελος όλων των μερών και φυσικά του τελικού καταναλωτή. Επομένως, είναι αναγκαίο να οριστεί από τους Διαχειριστές επίσημο χρονοδιάγραμμα εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης των δικτύων καθώς και δέσμευση για την άρση των οριζόντιων στατικών περιορισμών, στην περίπτωση που αυτοί εν τέλει επιβληθούν, με το πέρας των απαραίτητων έργων, τα οποία θα επιτρέπουν την ενεργό διαχείριση σε πραγματικό χρόνο. Μία επιπλέον ανησυχία που θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε αφορά στην περιφρούρηση των κανόνων επιβολής των εν λόγω περικοπών, αφού δεδομένου του πλήθους και της διασποράς των έργων, καθίσταται εξαιρετικά δύσκολος ο έλεγχος συμμόρφωσής τους. Η πιθανή μη συμμόρφωση ενδέχεται να οδηγήσει σε λανθασμένα συμπεράσματα σχετικά με την ανεπάρκεια των επιβληθέντων μέτρων και την απόφαση για λήψη περαιτέρω και δυσανάλογων ρυθμίσεων (λ.χ. επέκταση επιβολής περιορισμών σε εν λειτουργία έργα) και εν τέλει εις βάρος των νομοταγών παραγωγών. Προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος αυτός, είναι απαραίτητο πριν την εφαρμογή του μέτρου να οριστεί αξιόπιστος και αδιάβλητος μηχανισμός ελέγχου συμμόρφωσης καθώς και επιβολής κυρώσεων. Enel SpA – Sede Legale: 00198 Roma, Viale Regina Margherita 137 – Registro Imprese di Roma e Codice Fiscale 00811720580 – R.E.A. 756032 Partita IVA 00934061003 – Capitale sociale Euro 9.403.357.795 i.v. INTERNAL ENEL GREEN POWER HELLAS Α.Ε. Γραβιάς 4 –15125 Μαρούσι, Αθήνα – Ελλάδα T +30 211 180 8500 Αβεβαιότητα επιπλέον εντοπίζεται σχετικά με το εάν τα προτεινόμενα οριζόντια επίπεδα περικοπών πράγματι δεν οδηγούν σε απώλεια ενέργειας πλέον του 5%. Δεδομένης της γεωγραφικής διασποράς των έργων, σημειώνεται τόσο διαφορετική ανεμολογική συμπεριφορά, όσο και διαφορετικές ισοδύναμες ώρες λειτουργίας για φωτοβολταϊκά έργα ανά περιοχή της χώρας (ειδικά λαμβάνοντας υπόψη και τεχνολογίες όπως πάνελ διπλής όψης, PV trackers, κλπ). Επομένως κρίσιμης σημασίας είναι η διασφάλιση πως η περικοπή ενέργειας πραγματικά διατηρείται κάτω του 5%. Σύμφωνα με τον ν. 4951/2022, ο υπολογισμός των πραγματικών περικοπών οφείλει να λαμβάνει υπόψη την ετήσια δυνατότητα παραγωγής ενέργειας σταθμού αναφοράς, αντίστοιχης τεχνολογίας. Συνεπώς, είναι απαραίτητο οι Διαχειριστές στις εισηγήσεις τους να προτείνουν την μεθοδολογία βάσει της οποίας θα υπολογίζουν τις πραγματικές περικοπές, η οποία θα χρησιμοποιείται για να διασφαλίσει πως πράγματι η πραγματικά περικοπτόμενη ενέργεια δεν ξεπέρασε το 5%, όπως αυτό επιβάλλεται και από τον σχετικό Ευρωπαϊκό Κανονισμό (2019/943). Στην περίπτωση που διαπιστωθεί πως το ποσοστό αυτό έχει ξεπεραστεί, πρέπει να προβλέπεται σχετική ρύθμιση για τον τρόπο αποζημίωσης της υπερβάλλουσας απορριπτόμενης ενέργειας. Επιπλέον, εξαιρετικής σημασίας είναι η διασφάλιση της επίτευξης του στόχου που οι περικοπές υπηρετούν. Σύμφωνα με την νομοθεσία, το εν λόγω μέτρο προτάθηκε προκειμένου να εξασφαλιστεί η μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης πράσινης ενέργειας, η οποία θα οδηγήσει στην επίτευξη των κλιματικών στόχων αλλά σαφώς και θα συνεισφέρει στην ενεργειακή ανεξαρτησία και μείωση του τελικού κόστους ενέργειας για τους καταναλωτές. Επομένως, κρίνεται απαραίτητο να οριστεί σχετική μεθοδολογία και διαδικασία απολογιστικού ελέγχου που θα αποδεικνύει την επιτυχία του μέτρου ως προς την αύξηση του μεριδίου Α.Π.Ε. στο ενεργειακό μείγμα. Ειδικά όσο αφορά την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, αυτή θα πρέπει να εξαιρεθεί πλήρως από την επιβολή περικοπών. Η αποθήκευση αποτελεί σημαντικό στοιχείο για το σύστημα, που μπορεί να παρέχει την απαραίτητη ευελιξία και υπηρεσίες συστήματος προκειμένου να διατηρείται το αναγκαίο ισοζύγιο παραγωγής και ζήτησης. Στο πλαίσιο της ανάγκης για εξασφάλιση ενεργειακής ανεξαρτησίας είναι ιδιαίτερα κρίσιμη η προώθηση επενδύσεων σε μονάδες που μπορούν να υποκαταστήσουν τις συμβατικές μονάδες οι οποίες παραδοσιακά παρέχουν υπηρεσίες ευελιξίας. Επομένως, κρίνεται αδικαιολόγητη μία τέτοια παρέμβαση η οποία από τη μία θα στερήσει την δυνατότητα πλήρους εκμετάλλευσης αυτών των μονάδων για υπηρεσίες ευελιξίας και από την άλλη θα αποθαρρύνει τέτοιου είδους επενδύσεις σε μία περίοδο που η ανάγκη για αυτές είναι σημαντική. Τέλος δεν θα πρέπει επουδενί να προβλεφθεί δυνατότητα επιβολής νέων περιορισμών σε σταθμούς οι οποίοι βαίνουν προς υλοποίηση καθότι κάτι τέτοιο θα αποτελούσε αναδρομική τροποποίηση του επιχειρηματικού σχεδίου των έργων με αποτέλεσμα την απώλεια επενδυτικής εμπιστοσύνης η οποία είναι ο ακρογωνιαίος λίθος για τον εξαιρετικά φιλόδοξο και συνάμα αναγκαίο ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας μας. Με εκτίμηση, Signed by ARISTOTELIS CHANTAVAS on 16/01/2023 at 16:08:40 CET Αριστοτέλης Χαντάβας Διευθύνων Σύμβουλος 2 0000574195 Ρυθµιστική Αρχή Ενέργειας 17/01/2023 Α. Π.: Εισερχ. I-344010 Αποστολέας: AURARIUS INVESTMENT GROUP katerina.liakou@aurariusgroup.com Ημερομηνία Αποστολής: Δευτέρα, 16 Ιανουαρίου 2023 Προς: Κεντρικό Πρωτόκολλο Αποδέκτες: info@rae.gr info@rae.gr Θέμα Εγγράφου: Σχόλια στη Δημόσια Διαβούλευση «Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 Σχόλια στη Δημόσια Διαβούλευση «Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022)» Στο πλαίσιο της παραπάνω Δημόσια Διαβούλευσης θα θέλαμε να συνεισφέρουμε στη συζήτηση τα παρακάτω: Σχετικά με τον προβλεπόμενο περιορισμό έγχυσης ισχύος, ειδικά για σταθμούς ΣΗΘΥΑ, οι οποίοι αποτελούν υποστηρικτικές εγκαταστάσεις παραγωγικών μονάδων του πρωτογενούς τομέα (π.χ. θερμοκήπια 12μηνης παραγωγής), επισημαίνεται ότι το μέγεθος του σταθμού παραγωγής ενέργειας προκύπτει με βάση τις ενεργειακές (θέρμανση και ψύξη) και θρεπτικές ανάγκες (παροχή CO2) της αγροτικής παραγωγής. Ο σταθμός ΣΗΘΥΑ επομένως λειτουργεί κυρίως προς κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της παραγωγικής μονάδας και δευτερευόντως για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Σε περίπτωση υποχρεωτικής εφαρμογής μείωσης της ισχύος έγχυσης, οι μηχανές εσωτερικής καύσης (γεννήτριες) του ΣΗΘΥΑ, που παράγουν θερμότητα και διοξείδιο του άνθρακα για το θερμοκήπιο και ηλεκτρική ενέργεια για το δίκτυο, θα πρέπει να διακόπτουν τη λειτουργία τους. Η διακοπή αυτή θα επιφέρει απώλεια της κάλυψης των ενεργειακών αναγκών του θερμοκηπίου, με ορατό το κίνδυνο ολικής απώλειας του καλλιεργούμενου φυτικού κεφαλαίου και επομένως και της συνολικής ετήσιας αγροτικής παραγωγής. Λαμβάνοντας υπόψη τους παραπάνω κινδύνους, οι παραγωγικές μονάδες του πρωτογενούς τομέα που υποστηρίζονται ενεργειακά από σταθμό ΣΗΘΥΑ θα πρέπει να εξαιρεθούν από τον υποχρεωτικό περιορισμό έγχυσης ισχύος. Με εκτίμηση Aurarius Investment Group Επενδυτική εταιρία στον πρωτογενή αγροτικό τομέα με έδρα USA Katerina Liakou Lead Developer, Aurarius Investment Group A 3033 Wilson Blvd #700, Arlington, VA 22201 M +306977447804 E Katerina.liakou@aurariusgroup.com W http://www.aurariusgroup.com/ IMPORTANT: The contents of this email and any attachments are confidential. They are intended for the named recipient(s) only. If you have received this email by mistake, please notify the sender immediately and do not disclose the contents to anyone or make copies thereof. SUNRIDER ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αρ. ΓΕΜΗ : 145646406000 Λ. Κατεχάκη 58, Αθήνα, 115 25 ΑΦΜ: 800953384 ΠΡΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Πειραιώς 132, Αθήνα 118 54 info@rae.gr Αθήνα, 23 Ιανουαρίου 2023 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΕ επί των εισηγήσεων που υπέβαλαν ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ για τους περιορισμούς έγχυσης των Σταθμών ΑΠΕ, ΣΗΘΥΑ και Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, οι οποίοι εμπίπτουν στην εφαρμογή του άρθρου 10 του ν. 4951/2022 (ΦΕΚ Α’ 129/04.07.2022) Αξιότιμοι Κύριοι, Αναφορικά με την εν θέματι διαβούλευση, η οποία βρίσκεται εν εξελίξει, παρακαλώ όπως λάβετε υπ’ όψιν σας τη θέση της Εταιρείας μας και εγκύψετε στα κατωτέρω αναφερόμενα ζητήματα, προκειμένου η εκδοθησομένη απόφαση να μην πλήξει υπερμέτρως τα επιχειρηματικά μας συμφέροντα. Συγκεκριμένα, η εταιρεία μας διαθέτει δέκα