Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στη Θεσσαλονίκη την Παρασκευή 9 Ιουνίου 2023, στο πλαίσιο της 1ης Διεθνούς Έκθεσης Κυκλικής Οικονομίας, η Ημερίδα της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) με θέμα «Ανακύκλωση Ενεργειακών Υποδομών». Στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Αντιπρόεδρος του Κλάδου Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), κ. Δημήτρης Φούρλαρης σημείωσε τη σπουδαιότητα της Ημερίδας καθώς είναι η πρώτη που διοργανώνει η Ρυθμιστική Αρχή μετά την ανάληψη των νέων της αρμοδιοτήτων και τη νέα της φυσιογνωμία. Πρόσθεσε πως η Ημερίδα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον και για όλους όσοι ασχολούνται με τα ενεργειακά ζητήματα της χώρας, αλλά και για τους πολίτες, πράγμα που για την ανεξάρτητη αρχή, υπήρξε και θα εξακολουθήσει να υπάρχει ως βασική παράμετρος που είναι ο συγκερασμός της αγοράς ενέργειας με την κοινωνία. Ο Διευθυντής Αδειοδοτήσεων και τήρησης Μητρώων και Αρχείων της ΡΑΑΕΥ, κ. Γιάννης Χαραλαμπίδης αναφέρθηκε στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, έκανε ιδιαίτερη μνεία στην αδειοδότηση και λειτουργία έργων ΑΠΕ, όπως και στους διαγωνισμούς αποθήκευσης και ΑΠΕ. Τόνισε, ταυτόχρονα, ότι οι 96 αιολικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 1056MW, που αποτελούνται από 1.060 ανεμογεννήτριες, οι 81 Μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 157MW, που αποτελούνται από 120 στροβίλους και οι 358 φωτοβολταικοί σταθμοί, συνολικής ισχύος 27MW που αποτελούνται από 135.000 φωτοβολταικά πλαίσια θα πρέπει να ανακυκλωθούν και να δημιουργήσουν νέα προϊόντα, προκειμένου να συμβάλουν στην κυκλική οικονομία. Από την πλευρά του ο Γενικός Διευθυντής της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ), Δρ. Παναγιώτης Παπασταματίου ανέφερε για την ανακύκλωση των αιολικών σταθμών: «Το 85-90% των υλικών των ανεμογεννητριών ανακυκλώνεται αποτελεσματικά μετά το πέρας της διάρκεια ζωής. Όλα τα υλικά διαχειρίζονται κατά την ευρωπαϊκή νομοθεσία από διαπιστευμένες εταιρείες. Πρόκληση αποτελούν τα πτερύγια λόγω των συνθετικών υλικών που περιέχουν. Η αιολική βιομηχανία έχει επενδύσει σημαντικά στη σχετική έρευνα και ήδη έχει εγκαταστήσει πλήρως ανακυκλώσιμα πτερύγια με νέα υλικά ενώ έχει αναπτύξει νέα τεχνικές για την αποδοτική ανακύκλωση των παλαιών πτερυγίων.» Ο Πρόεδρος του Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), Δρ. Στέλιος Λουμάκης αναφερόμενος στην ανακύκλωση των φ/β σταθμών είπε: «Από την 15ετή και πλέον εμπειρία μας στην ανάπτυξη και λειτουργία Φ/Β πάρκων στην Ελλάδα, φαίνεται πως τα Φ/Β πλαίσια θα ξεπεράσουν σε ωφέλιμο χρόνο ζωής την προβλεπόμενη 25ετή διάρκεια των εγγυήσεων που τα συνοδεύουν. Υπό το φως αυτό, το πρώτο μαζικό κύμα ανακύκλωσης τους στη χώρα μας δεν αναμένεται πριν το 2033. Θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη και λειτουργία συστήματος συλλογής, διαχείρισης και ανακύκλωσης Φ/Β πλαισίων υφίσταται ήδη στη χώρα μας με την ΚΥΑ 23615/651/Ε.103 ΦΕΚ Β 1184 από το 2014, κατ’ εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2012/19/ΕΚ. Στο πλαίσιο αυτό έχουν κάνει ήδη την εμφάνιση τους και τα πρώτα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης-ανακύκλωσης Φ/Β πλαισίων παράλληλα βεβαίως και με των υπολοίπων Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού. Σύμφωνα με την νομοθεσία το κόστος λειτουργίας των συστημάτων αυτών βαρύνει τους παραγωγούς-εισαγωγείς-εμπόρους των Φ/Β πλαισίων, όπως άλλωστε ισχύει και για όλα τα υπόλοιπα Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά προϊόντα. Σε ότι τέλος αφορά την ανακύκλωση των Φ/Β πλαισίων καθ’ εαυτή, μεταξύ των διαθέσιμων μεθόδων (μηχανικές, φυσικές, φυσικές-χημικές) οφείλουν να ακολουθηθούν και στην χώρα μας αυτές με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, οι οποίες άλλωστε είναι και αυτές που οδηγούν στην μέγιστη ανάκτηση υλικών, έστω και αν είναι τεχνολογικά είναι πιο κοπιώδης.» Στην ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών σταθμών αναφέρθηκε και ο Σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Στέλιος Ψωμάς λέγοντας: «Η ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών στο τέλος του χρήσιμου κύκλου ζωής τους δεν είναι απλώς μια εύλογη υποχρέωση αλλά και ένα αξιακό ζήτημα για μια τεχνολογία που από τη φύση της είναι ταγμένη στην προστασία του περιβάλλοντος. Αν και ο μεγάλος όγκος των σχετικών αποβλήτων θα προκύψει στα μέσα της επόμενης δεκαετίας, πρέπει από σήμερα να ετοιμάσουμε τις υποδομές και να βελτιώσουμε το κανονιστικό πλαίσιο για να πετύχουμε τους στόχους μας». Ο Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΕΣΜΥΕ), Κωνσταντίνος Βασιλικός μίλησε για την ανακύκλωση των μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών λέγοντας: «Η κυκλική οικονομία θα πρέπει να κάνει χρήση ανανεώσιμων πόρων. Εμείς ερχόμαστε να συνεισφέρουμε στην κυκλική οικονομία. Ωστόσο, εκτός από την ανακύκλωση του εξοπλισμού, οι περιβαλλοντικοί όροι των έργων αναφέρουν και την παύση λειτουργίας των έργων. Οφείλουμε να εξετάσουμε και αυτή την παράμετρο. Τα μικρά υδροηλεκτρικά πάντως πρέπει να πούμε ότι μπορούν να ανακυκλωθούν 100%.» Για την ανακύκλωση σταθμών βιοαερίου έκανε λόγο ο αντιπρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Παραγωγών Βιοαερίου (ΕΣΠΑΒ), Σπύρος Τζιάκας τονίζοντας: «Οι μονάδες Βιοαερίου με την λειτουργία τους συμβάλουν καθοριστικά στην διαχείριση των Οργανικών Αποβλήτων σύμφωνα με τις αρχές της Κυκλικής Οικονομίας. Κατασκευαστικά το σύνολό των δομικών υλικών τους και του λειτουργικού τους εξοπλισμού μπορεί να ανακυκλωθεί. Λειτουργικά προκύπτουν καθημερινά υλικά προς ανακύκλωση όπως τα λιπαντικά των μηχανών, τα υλικά συσκευασίας των α΄υλών και των ανταλλακτικών, ο ενεργός άνθρακας του φίλτρου αποθείωσης κ.α. τα οποία επιβάλλεται να παραδίδονται σε συμβεβλημένες εταιρείες με αδειοδοτημένα συστήματα διαχείρισης ανακυκλώσιμων υλικών.» Ο Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Εταιρείας Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ), Νίκος Δαμάτης αναφερόμενος στην ανακύκλωση σταθμών βιομάζας τόνισε: «Η λειτουργία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, μέσω της αξιοποίησης της υπολειμματικής αγρωστώδους και δασικής Βιομάζας, εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο της στρατηγικής της σύγχρονης κυκλικής Βιοοικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο ρόλος της Βιοενέργειας στην ενεργειακή μετάβαση είναι απαραίτητος και συνάμα διευκολυντικός και πολύπλευρος, καθώς προσφέρει μία πλειάδα πλεονεκτημάτων όπως σταθερότητα, ευελιξία, οικονομία, ενεργειακή ασφάλεια, αποτελεσματικότητα, θέσεις εργασίας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, στήριξη του αγροτικού εισοδήματος και της περιφερειακής οικονομίας. Η ανακύκλωση σταθμών Βιομάζας δεν αφορά μόνο στον τεχνικό εξοπλισμό που βρίσκεται στο τέλος του ενεργού κύκλου ζωής του, αλλά γίνεται πράξη καθημερινά με την αξιοποίηση χιλιάδων τόνων οργανικής ύλης. Παράλληλα, δραστηριότητες και τεχνολογίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Dioxide Removal) έρχονται στο προσκήνιο προκειμένου να συνεπικουρήσουν την παραγωγή χρήσιμης ανανεώσιμης Βιοενέργειας, στηρίζοντας με ουσιαστικό τρόπο επίσης την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση ανανεώσιμου άνθρακα για την κάλυψη αναγκών της βιομηχανίας σε νέα βιοϋλικά και βιοβασισμένα προϊόντα.» Όλες οι παρουσιάσεις Ιωάννης Χαραλαμπίδης, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αδειοδοτήσεων και Μητρώων Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας – Η κατάσταση των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα σήμερα και η πορεία προς την ανακύκλωσή τους Παναγιώτης Παπασταματίου, Γ.Δ. ΕΛΕΤΑΕΝ – Ανακύκλωση Aνεμογεννητριών Δρ. Στυλιανός Λουμάκης – Διάρκεια ζωής Φωτοβολταϊκών πλαισίων και ανακύκλωση τους Στέλιος Ψωμάς, Σύμβουλος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών – Ανακύκλωση φωτοβολταϊκών Κώστας Βασιλικός, Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ Πρόεδρος ΕΣΜΥΕ – Ανακύκλωση Μικρών Υδροηλεκτρικών Σταθμών Σπύρος Τζιάκας, Αντιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ – Ανακύκλωση σταθμών βιοαερίου Νίκος Δαμάτης, Γεν. Γραμματέας Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ HellaBiom) – Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Γραφείο Τύπου ΡΑΑΕΥ Η κατάσταση των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα σήμερα και η πορεία προς την ανακύκλωσή τους Ιωάννης Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αδειοδοτήσεων και Μητρώων Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Η κατάσταση των έργων ΑΠΕ στην Ελλάδα σήμερα και η πορεία προς την ανακύκλωσή τους Περιεχόμενα • Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα • Αδειοδότηση και Λειτουργία έργων ΑΠΕ • Διαγωνισμοί αποθήκευσης και ΑΠΕ • Κυκλική Οικονομία Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) 20212030 20 18,9 GW 18 7,7 16 14 6,8 8,9 GW 12 10 2,6 8 2,6 6,4 3,2 6 4 7 3,4 3,4 2 3,7 3,45 3,6 2020 2025 0 2019 Hydro Wind 2030 PV ~ min 1GW per year PV & Wind Νέο ΕΣΕΚ (Υπό διαμόρφωση…) (Ιαν. 2023) ✓ ~28,7 GW (80%) ΑΠΕ έως το 2030 ✓ ~2 GW εγκατεστημένη ισχύς νέων έργων ΑΠΕ/έτος Dr. Dionysios Papachristou Scientific Expert, Electrical Engineer, Director of Press & Public Relations Office, RAE ΕΞΕΛΙΞΗ ΕΡΓΩΝ ΑΠΕ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (MW)– ΔΕΚ 2022 ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΟΥ – 100 GW ΜΑΙΟΣ 2023 PRODUCTION CERTIFICATES NUMBER POWER (MW) 2000 32632.0 OFF SHORE WIND 1 216.0 PHOTOVOLTAICS 2719 64477.0 SOLAR THERMAL 37 208.0 SMALL HYDRO 622 1102.0 BIOMASS 64 240.0 HYBRID IN N.I.I. 190 637.0 TOTAL RES LICENSES 5633 99512.0 TECHNOLOGY Το Μάιο 2023 οι εκδοθείσες Βεβαιώσεις Παραγωγού ανέρχονται σε 5,633, συνολικής ισχύος 99,512 MW WIND Ανταγωνιστικές διαδικασίες για σταθμούς ΑΠΕ 461,6MW • • • Ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς: • α) Κοινή: 54 €/MWh για την τεχνολογία των φωτοβολταϊκών και 63 €/MWh για την τεχνολογία των αιολικών • β) Ειδική: 70 €/MWh για την τεχνολογία των φωτοβολταϊκών και 83 €/MWh για την τεχνολογία των αιολικών Τρόπος διενέργειας ανταγωνιστικών διαδικασιών: Ταυτόχρονη ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης συμμετοχής και της μοναδικής οικονομικής προσφοράς (single step static auction) Βαθμός αδειοδοτικής ωριμότητας: Να διαθέτουν οριστική προσφορά σύνδεσης. ΑΔΕΙΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ– 28,7 GW ΙΟΥΝΙΟΣ 2023 Τον Ιούνιο 2023 οι εκδοθείσες Άδειες Αποθήκευσης ανέρχονται σε 514, συνολικής ισχύος 29,047 MW Οι Βεβαιώσεις Παραγωγού ειδικών έργων (11Β) ανέρχονται σε 30, συνολικής ισχύος 1,566 MW ΑΔΕΙΕΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΙΣΧΥΣ (MW) ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (MWh) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΕΣ 494 25,562.0 61,523.0 ΑΝΤΛΗΣΙΟΤΑΜΙΕΥΣΗ 20 3,485.0 27,865.0 ΣΥΝΟΛΟ ΑΔΕΙΩΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ 514 29,047.0 89,388.0 ΣΥΣΣΩΡΕΥΤΕΣ ΜΕ ΑΠΕ 30 1,566.0 3,277.0 Ανταγωνιστικές διαδικασίες για σταθμούς αποθήκευσης • 3 Ανταγωνιστικές διαδικασίες εντός του 2023 • • • Ανώτατη επιτρεπόμενη τιμή προσφοράς λειτουργικής ενίσχυσης: 115.000 €/MW/έτος Επενδυτική ενίσχυση: 200.000€/MW Τρόπος διενέργειας ανταγωνιστικών διαδικασιών: Ταυτόχρονη ηλεκτρονική υποβολή της αίτησης συμμετοχής και της μοναδικής οικονομικής προσφοράς (single step static auction) Βαθμός αδειοδοτικής ωριμότητας: Να διαθέτουν άδεια αποθήκευσης. Εγγυητικές επιστολές: Εγγυητική Επιστολή Συμμετοχής: € 35.000/MW, Εγγυητική Επιστολή Έντεχνης και Έγκαιρης Εκτέλεσης: € 250.000/MW και Εγγυητική Επιστολή Καλής Λειτουργίας, € 200.000/MW η οποία απομειώνεται σε € 100.000/MW μετά τα 5 έτη λειτουργίας του σταθμού • • Ανταγωνιστικές διαδικασίες για σταθμούς αποθήκευσης • Επιλέξιμοι Σταθμοί Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ): • • • • • • Κάτοχοι Άδειας Αποθήκευσης Δεν έχει ξεκινήσει η κατασκευή του ΣΑΗΕ Είναι τεχνολογίας ιόντων λιθίου ή αντλησιοταμίευση. Σε περίπτωση άλλης τεχνολογίας, θα πρέπει να τεκμηριωθεί η εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων συνολικής χωρητηκότητας 1.000MWh. Για τις Α΄και Β΄ ανταγωνιστικές διαδικασίες η χωρητικότητα των ΣΑΗΕ θα πρέπει να είναι 2 ώρες (MWh/MW) για την Γ΄ ανταγωνιστική διαδικασία θα πρέπει να είναι 4 ώρες (MWh/MW) Ελάχιστος βαθμός απόδοσης πλήρους κύκλου κατά την έναρξη της λειτουργίας 80% Κανόνες Διενέργειας Ανταγωνιστικής διαδικασίας • • • • • • Καθορίζεται Ελάχιστο Ποσοστό Ανταγωνισμού σε εκατό τοις εκατό (100%) Εφαρμόζεται όριο ελάχιστου αριθμού τεσσάρων
(4)συμμετεχόντων ανά ανταγωνιστική διαδικασία Τίθεται ανώτατο όριο 100 MW στην Ισχύ Συμμετοχής έκαστου Σ.Α.Η.Ε. Τίθεται μέγιστο όριο Ισχύος Συμμετοχής ανά συμμετέχοντα σε κάθε Ανταγωνιστική Διαδικασία, το οποίο ορίζεται 25% της δημοπρατούμενης ισχύος Τίθεται μέγιστο όριο κατακύρωσης ισχύος ανά συμμετέχοντα σωρευτικά για την Α’ και τη Β’ Ανταγωνιστική Διαδικασία, το οποίο ορίζεται σε 100 MW. Τίθεται μέγιστο όριο κατακύρωσης ισχύος ανά συμμετέχοντα σωρευτικά για το σύνολο της δημοπρατούμενης ισχύος των Α’, Β’ και Γ’ Ανταγωνιστικών Διαδικασιών, το οποίο ορίζεται σε 25% της συνολικής δημοπρατούμενης ισχύος αυτών, ήτοι όριο 250 MW. ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Στη κυκλική οικονομία η αξία των προϊόντων και των υλικών διατηρείται για όσο το δυνατόν περισσότερο. Τα Απόβλητα και χρήση νέων πόρων ελαχιστοποιείται. Οι πόροι διατηρούνται εντός της οικονομίας όταν ένα προϊόν φτάσει στο τέλος της ζωής του, για να χρησιμοποιηθεί ξανά και ξανά για να δημιουργήσει περαιτέρω αξία». (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2015) ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Παραδείγματα κυκλικής οικονομίας: • Συγκέντρωση υπολειμμάτων καφέ (από καφετέριες), προκειμένου να αναμειχθεί με υπολείμματα άχυρου από τη συγκομιδή των σιτηρών για τη παραγωγή ειδικού κόμποστ, κατάλληλου για τη καλλιέργεια μανιταριών • Συγκέντρωση μπαγιάτικου ψωμιού για την αντικατάσταση της πρώτης ύλης(του κριθαριού) για τη παραγωγή μπύρας • Συγκέντρωση παλιών παντελονιών τζην, προκειμένου να ανακτηθεί το χρησιμοποιημένο βαμβάκι και με τη ανάμειξη του με μικρή νέα ποσότητα βαμβακιού να δημιουργηθούν νέα παντελόνια τζην. ΕΡΓΑ ΑΠΕ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΊΝΑΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΌ 15 ΕΤΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΙΣΧΥΣ (MW) ΑΙΟΛΙΚΑ ΜΥΗΣ ΦΒ ΒΙΟΑΕΡΙΟ 96 81 358 7 1056 157 27 44 ΣΥΝΟΛΟ 542 1284 ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΊΝΑΙ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΑΠΌ 15 ΕΤΗ ΚΥΚΛΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ • 96 αιολικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 1056MW, που αποτελούνται 1.060 ανεμογεννήτριες, • 81 Μικροί υδροηλεκτρικοί σταθμοί συνολικής ισχύος 157MW, που αποτελούνται από 120 στροβίλους, • 358 φωτοβολταικοί σταθμοί, συνολικής ισχύος 27MW που αποτελούνται από 135.000 φωτοβολταικά πλαίσια θα πρέπει να ανακυκλωθούν και να δημιουργήσουν νέα προιόντα, προκειμένου να συμβάλουν στην κυκλική οικονομία. Σας ευχαριστώ! Ιωάννης Χαραλαμπίδης Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αδειοδοτήσεων και Μητρώων Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Ανακύκλωση Aνεμογεννητριών Παναγιώτης Παπασταματίου – Γ.Δ. ΕΛΕΤΑΕΝ Βασικά σημεία ➢ Το 85-90% της μάζας των υλικών μιας ανεμογεννήτριας ανακυκλώνεται με αποδοτικό τρόπο ➢ Όλα τα υλικά διαχειρίζονται / ανακυκλώνονται κατά τη νομοθεσία από ειδικά διαπιστευμένες εταιρείες ➢ Πρόκληση αποτελούν τα πτερύγια λόγω των συνθετικών υλικών (composite materials) ➢ Με βάση τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης Βιομηχανίας των Συνθετικών Υλικών (EuCIA), μέχρι το 2025, ο αιολικός κλάδος παρά την ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη που αναμένεται να γνωρίσει τα επόμενα χρόνια - θα είναι υπεύθυνος για το 10% των συνθετικών αποβλήτων παγκοσμίως. Το μεγαλύτερο ποσοστό των συνθετικών υλικών θα προέρχεται από τον κτηριακό τομέα και από τις ηλεκτρονικές και ηλεκτρολογικές συσκευές. Βασικά σημεία ➢ Παρόλο που το ποσοστό αυτό είναι σχετικά μικρό, ο αιολικός κλάδος επιδιώκει να φτάσει στο 100% την ανακύκλωση και γίνονται αξιόλογες προσπάθειες προς την επίτευξη αυτού του στόχου. ➢ Ήδη οι κατασκευάστριες εταιρείες ανεμογεννητριών έχουν σχεδιάσει λύσεις μέσω των ερευνητικών τους προγραμμάτων σε δύο μέτωπα: α) την ανάπτυξη νέων τεχνικών για την ανακύκλωση των υφιστάμενων πτερυγίων https://www.vestas.com/en/media/company-news/2023/vestas-unveils-circularity-solution-to-end-landfill-forc3710818 β) την ανάπτυξη νέων υλικών ώστε τα νέα πτερύγια να είναι πλήρως ανακυκλώσιμα με εύκολο και αποτελεσματικό τρόπο https://www.siemensgamesa.com/newsroom/2022/09/092222-siemens-gamesa-press-release-onshore-recyclableblade https://www.siemensgamesa.com/newsroom/2023/03/022723-siemens-gamesa-press-release-recyclable-bladeoffshore-sofia-united-kingdom https://www.ge.com/news/press-releases/zebra-project-achieves-key-milestone-with-production-of-first-prototypeof-recyclable-wind-turbine-blade Aνεμογεννήτριες στην Ευρώπη 30+ χρόνια 25-29 χρόνια 20-24 χρόνια 15-19 χρόνια 10-14 χρόνια 1-9 χρόνια κενό Πηγή: WindEurope Aνεμογεννήτριες στην Ελλάδα WTG's in Greece end 2022 Total WTGs 2838 WTGs 20-24 years 431 WTGs >24 years 148 from repowering in inslands 22 from repowering in mainland 6 Aνεμογεννήτριες στην Ελλάδα Η περίπτωση της ΔΕΗ Ανανεώσιμες: Ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αποξήλωσης, ανακύκλωσης και διαχείρισης 106 παλαιών ανεμογεννητριών, αποκατάστασης των χώρων και εγκατάστασης στη θέση τους 22 νέων ανεμογεννητριών (repowering). Η αποξήλωση περιλάμβανε και την αποξήλωση των θεμελίων και των υπόγειων καλωδίων και φυσικά όλων των υπέργειων εγκαταστάσεων. Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων Πηγή: ask4wind Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων: Αλλαγή χρήσης Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων: Αλλαγή χρήσης Μύλος Ξωτικών, Τρίκαλα, Δεκέμβριος 2021 Η πρωτοβουλία Urban blades ✓ Η αιολική ενέργεια ανακυκλώνεται, επαναχρησιμοποιείται και επιστρέφει ακόμα μεγαλύτερη αξία στην κοινωνία μετά το τέλος ζωής των αιολικών πάρκων ✓ Ενισχύεται η επαναχρησιμοποίηση των υλικών ✓ Προάγεται η οικονομίας έννοια της κυκλικής ✓ Το κοινό εξοικειώνεται με την ανεμογεννήτρια και τα παραγόμενα από αυτή προϊόντα, ενισχύοντας έτσι την κοινωνική αποδοχή Η πρωτοβουλία Urban blades Η πρωτοβουλία Urban blades Η πρωτοβουλία Urban blades Κυκλικότητα Μείωση σπατάλης των πόρων & επαναχρησιμοποίηση των υλικών - Παροχή πιστοποιητικού ορθής περιβαλλοντικής διαχείρισης Μοναδικότητα Εξαιτίας του διαφορετικού σχήματος του κάθε πτερυγίου, κάθε προϊόν, αποκτά το δικό του σχήμα και το κάνει ένα ξεχωριστό μοναδικό κομμάτι Ανθεκτικότητα - Διαχρονικότητα Τα παραγόμενα προϊόντα είναι ανθεκτικά με δυνατότητα στρώσης antigraffiti βερνικιού Υψηλή Αισθητική Μοντέρνος σχεδιασμός προϊόντων Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων: Ανακύκλωση ➢ Μετατροπή των υλικών των πτερυγίων και εκμετάλλευσή τους σε νέα διαφορετική λειτουργική χρήση. Μέθοδοι ανακύκλωσης πτερυγίων ➢ Συν-επεξεργασία στην βιομηχανία τσιμέντου ➢ Μηχανική επεξεργασία – άλεση ➢ Πυρόλυση ➢ High voltage pulse fragmentation ➢ Διατόλυση ή σολβόλυση ➢ Αεριοποίηση ➢ Αποτέφρωση Προβλήματα: 1. Κόστος 2. Ωριμότητα διαδικασιών 3. Ποιότητα υλικών Μέθοδοι ανακύκλωσης πτερυγίων Πηγή: WindEurope Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων: Ανάκτηση ➢ Απομάκρυνση όλων των επιμέρους στοιχείων που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν και μετατροπή των υπολειμμάτων σε καύσιμο ή θερμική ενέργεια. Μέθοδοι διαχείρισης πτερυγίων: Απόθεση Η WindEurope καλεί για απαγόρευση ταφής πτερυγίων στην Ευρώπη έως το 2025. Ο αιολικός κλάδος δεσμεύεται για την πλήρη αξιοποίηση των πτερυγίων μέσω της αλλαγής χρήσης, ανακύκλωσης και της ανάκτησης υλικών. Περισσότερες πληροφορίες για την ανακύκλωση των ανεμογεννητριών: Ακολουθήστε μας στα κοινωνικά δίκτυα Εσπερίδα ΡΑΑΕΥ για την Ανακύκλωση Ενεργειακών Υποδομών Θεσσαλονίκη 9 Ιουνίου 2023 – Κτίριο 15, ΔΕΘ 1ης Διεθνής Έκθεση Κυκλικής Οικονομίας Διάρκεια ζωής Φωτοβολταϊκών πλαισίων και ανακύκλωση τους Δρ. Στυλιανός Λουμάκης Διδάκτωρ Μηχανικός ΕΜΠ Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ MBA, University of Portsmouth UK Πρόεδρος Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά - ΣΠΕΦ (www.spef.
- gr)steliosloumakis@gmail.com Παραδείγματα σταθερότητας αποδόσεων Φ/Β εγκαταστάσεων 2008-2023 *Αποδόσεις σε kWh/(kWpx100) Παραδείγματα σταθερότητας αποδόσεων Φ/Β εγκαταστάσεων 2008-2023 *Αποδόσεις σε kWh/(kWpx100) Παραδείγματα σταθερότητας αποδόσεων Φ/Β εγκαταστάσεων 2008-2023 *Αποδόσεις σε kWh/(kWpx100) Παραδείγματα σταθερότητας αποδόσεων Φ/Β εγκαταστάσεων 2008-2023 *Αποδόσεις σε kWh/(kWpx100) Συλλογή και ανακύκλωση Φ/Β πλαισίων - 1 1. Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια υπάγονται στην κατηγορία του Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού (ΗΗΕ) σύμφωνα με την Οδηγία 2012/19/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 4/7/12 η οποία και ρυθμίζει τους κανόνες και τις προϋποθέσεις για την εναλλακτική διαχείριση των Αποβλήτων ΗΗΕ (ΑΗΗΕ). 2. Επί τη βάση των προβλέψεων της Οδηγίας 2012/19/ΕΚ, το νομικό πλαίσιο στην Ελλάδα για την ΑΗΗΕ ρυθμίστηκε με την ΚΥΑ 23615/651/Ε.103 ΦΕΚ Β 1184 από 9/5/14 όπως τροποποιήθηκε με την ΥΠΕΝ/ΔΝΕΠ/36928/2227 από 6/12/18. 3. Αρμόδια Αρχή για την εφαρμογή των προβλέψεων της ΚΥΑ είναι ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ). 4. Σύμφωνα την Ευρωπαϊκή Οδηγία αλλά και το άρθρο 13 της ΚΥΑ οι Παραγωγοί Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού, δηλαδή οι παραγωγοί των Φ/Β πλαισίων ή τρίτοι που λειτουργούν κατ’ εξουσιοδότηση τους και ανεξάρτητα από ποια τεχνική πωλήσεων χρησιμοποιούν, υποχρεούνται να οργανώνουν συστήματα διαχείρισης ΑΗΗΕ, ατομικά ή συλλογικά ή να συμμετέχουν σε εγκεκριμένα τέτοια. Ποιος είναι ο υπόχρεος Παραγωγός ΗΗΕ 5. Σύμφωνα με τη νομοθεσία υπόχρεος Παραγωγός ΗΗΕ μπορεί να είναι οποιοδήποτε νομικό ή φυσικό πρόσωπο:
- a)Είναι εγκατεστημένο στη χώρα και κατασκευάζει ΗΗΕ με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του ή αναθέτει τον σχεδιασμό ή την κατασκευή ΗΗΕ, τον οποίο διαθέτει στην αγορά με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του εντός της ελληνικής επικράτειας.
- b)Είναι εγκατεστημένο στη χώρα και μεταπωλεί εντός της ελληνικής επικράτειας με την επωνυμία ή το εμπορικό σήμα του εξοπλισμό παραγόμενο από άλλους προμηθευτές, όπου ο μεταπωλητής δεν θεωρείται «παραγωγός» εφόσον η μάρκα του παραγωγού αναγράφεται στον εξοπλισμό σύμφωνα με το σημείο 1).
- c)Είναι εγκατεστημένο στη χώρα και διαθέτει στην αγορά κατ’ επάγγελμα ΗΗΕ από τρίτη χώρα ή από άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- d)Πωλεί ΗΗΕ στη χώρα μέσω εξ αποστάσεως επικοινωνίας απευθείας σε ιδιωτικά νοικοκυριά ή σε χρήστες πλην των ιδιωτικών νοικοκυριών και είναι εγκατεστημένος σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα. Συλλογή και ανακύκλωση Φ/Β πλαισίων - 2 6. Οι παραγωγοί Φ/Β εξοπλισμού ή τρίτοι που λειτουργούν κατ’ εξουσιοδότηση τους και που δεν προβαίνουν οι ίδιοι στην οργάνωση ατομικού ή συλλογικού συστήματος διαχείρισης ΑΗΗΕ, αλλά συμμετέχουν σε εγκεκριμένο συλλογικό σχήμα, υποχρεούνται στην καταβολή χρηματικής εισφοράς στο σχήμα αυτό σύμφωνα με το άρθρο 16 της ΚΥΑ. 7. Σύμφωνα με το αρ. 16 της ΚΥΑ καταρτίζεται και λειτουργεί Εθνικό Μητρώο Παραγωγών Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού εξοπλισμού. 8. Η συλλογή των ΑΗΗΕ μη οικιακής προέλευσης που προέρχονται από εμπορικές, βιομηχανικές, ιδρυματικές και άλλες πηγές, γίνεται από νόμιμους συλλέκτες−μεταφορείς απευθείας από τις εγκαταστάσεις/χώρους των χρηστών. Κατά την παραλαβή ΑΗΗΕ, εκδίδεται Βεβαίωση Παραλαβής. Ο τρόπος έκδοσης/χορήγησης της Βεβαίωσης αυτής καθορίζεται στη σύμβαση συνεργασίας μεταξύ συστήματος εναλλακτικής διαχείρισης και συλλεκτών μεταφορέων (αρ. 6, παρ. 3, ΚΥΑ). 9. Για τα ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης που διατέθηκαν στην αγορά μετά τις 13 Αυγούστου 2005, κάθε παραγωγός ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού, μέσω των συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, χρηματοδοτεί τις εργασίες για την συλλογή/διαλογή, επεξεργασία, ανάκτηση και την περιβαλλοντικώς ορθή διάθεση τους (αρ. 13, παρ. Α της ΚΥΑ). Η χωριστή συλλογή των ΑΗΗΕ οικιακής προέλευσης πραγματοποιείται σε σημεία συλλογής που φέρουν κατάλληλη επισήμανση (αρ. 6, παρ.2, της ΚΥΑ). Συλλογή και ανακύκλωση Φ/Β πλαισίων - 3 10. Κατ’ εξαίρεση, στην περίπτωση φωτοβολταϊκών πλαισίων που διατέθηκαν στην αγορά προς μη οικιακούς χρήστες μετά τις 13 Αυγούστου 2005 αλλά η επιχείρηση του παραγωγού των Φ/Β πλαισίων έπαυσε οριστικά να λειτουργεί πριν από την 14−2−2014, η χρηματοδότηση των δαπανών για τη συλλογή, την επεξεργασία, την ανάκτηση και την περιβαλλοντικώς ορθή διάθεση των αποβλήτων των φωτοβολταϊκών πλαισίων, επιβαρύνει τους χρήστες (αρ. 16, παρ. Β, 3, της ΚΥΑ). Τι περιλαμβάνει ένα Φ/Β πάνελ Η μεγέθυνση της ισχύος ανά πάνελ μειώνει το βάρος τους ανά MW και διευκολύνει την ανακύκλωση * *Εκτίμηση Σε υλικά ένα Φ/Β πάνελ Πηγή: GreenMatch Ανακύκλωση Φ/Β πάνελ με υψηλό ή χαμηλό τελικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα Ανακύκλωση Φ/Β πάνελ σε ολόκληρη ή θρυμματισμένη μορφή Πηγή: GreenMatch Εκ κατακλείδι… ➢ Τα Φ/Β πλαίσια, εφ’ όσον πρόκειται για καλής ποιότητας, αναμένεται να ξεπεράσουν σε ωφέλιμη διάρκεια ζωής την προβλεπόμενη 25ετή στις εγγυήσεις. Υπό το φως αυτό, στη χώρα μας το πρώτο μαζικό κύμα ανακύκλωσης τους δεν αναμένεται πριν το 2033. ➢ Η βελτίωση της απόδοσης των πάνελ ανά τ.μ. επιφανείας τους μειώνει το βάρος των αποβλήτων που θα προκύψουν κατά την ανακύκλωση τους. ➢ Το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας συστήματος συλλογής, διαχείρισης και ανακύκλωσης τους βαρύνει τους παραγωγούς/εισαγωγείς των Φ/Β πλαισίων, όπως άλλωστε ισχύει και σε όλα τα υπόλοιπα Ηλεκτρικά και Ηλεκτρονικά προϊόντα. Το θεσμικό πλαίσιο υφίσταται στη χώρα μας με την ΚΥΑ 23615/651/Ε.103 ΦΕΚ Β 1184 ήδη από το 2014, κατ’ εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Οδηγίας 2012/19/ΕΚ, ενώ στο πλαίσιο αυτό έχουν κάνει την εμφάνιση τους και τα πρώτα ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης Φ/Β πλαισίων παράλληλα βεβαίως και με των υπολοίπων Αποβλήτων Ηλεκτρικού και Ηλεκτρονικού Εξοπλισμού. ➢ Για την ανακύκλωση των Φ/Β πλαισίων, μεταξύ των διαθέσιμων μεθόδων (μηχανικές, φυσικές, φυσικοχημικές) πρέπει να ακολουθηθούν αυτές με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, οι οποίες είναι και αυτές που οδηγούν στην μέγιστη ανάκτηση υλικών, έστω και αν είναι τεχνολογικά είναι πιο κοπιώδης. Ευχαριστώ! Δρ. Στυλιανός Λουμάκης Διδάκτωρ Μηχανικός ΕΜΠ Διπλ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ MBA, University of Portsmouth UK Πρόεδρος Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά - ΣΠΕΦ (www.spef.
- gr)steliosloumakis@gmail.com Ανακύκλωση φωτοβολταϊκών Στέλιος Ψωμάς Σύμβουλος Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΥΔΑΤΩΝ Ανακύκλωση Ενεργειακών Υποδομών Θεσσαλονίκη, 9 Ιουνίου 2023 1. Με την Οδηγία 2012/19/ΕΚ θεσπίστηκαν κανόνες για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΗΗΕ), συμπεριλαμβανομένων των φωτοβολταϊκών πλαισίων. 2. Η Οδηγία ενσωματώθηκε στην ελληνική έννομη τάξη με την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης Η.Π. 23615/651/Ε.103 (ΦΕΚ Β' 1184/09.05.2014). 3. Επιπλέον, δυνάμει της υπ' αριθ.181504/2016 υπουργικής απόφασης καταρτίστηκε το εθνικό μητρώο παραγωγών (ΕΜΠΑ) και καθορίστηκε η διαδικασία εγγραφής των παραγωγών στο πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης των συσκευασιών και άλλων προϊόντων. 4. Περαιτέρω, το μοναδικό εγκεκριμένο από τον Εθνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ο "ΕΟΑΝ") συλλογικό σύστημα διαχείρισης αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (αυτό της εταιρίας ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε.) έχει καθορίσει εξαιρετικά υψηλές εισφορές για την εναλλακτική διαχείριση φωτοβολταϊκών πλαισίων. Με βάση τη νομοθεσία, οι υπόχρεοι “παραγωγοί αποβλήτων”, θα πρέπει να εγγραφούν σε κάποιο συλλογικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης (ΣΣΕΔ) ή να δημιουργήσουν ατομικό σύστημα εναλλακτικής διαχείρισης (ΑΣΕΔ). Η νομοθεσία όμως έχει κενά και ασάφειες δημιουργώντας επιπλοκές στην νομότυπη άσκηση των σχετικών εμπορικών δραστηριοτήτων. Οι προτάσεις της αγοράς • Αναμόρφωση του ορισμού του Υπόχρεου Παραγωγού για να μην υπάρχουν “παραθυράκια” που οδηγούν σε στρεβλώσεις. • Τροποποίηση άρθρου 16 παρ. 1 της Υπουργικής Απόφασης σχετικά με τα Ιστορικά Απόβλητα. • Τροποποίηση απόφασης ΕΟΑΝ σχετικά με τον στόχο συλλογής Πλαισίων. • Καθορισμός εύλογης χρηματικής εισφοράς. • Τροποποίηση της παραγράφου 3 του άρθρου 27 του Ν. 4951/2022 σχετικά με τα δικαιολογητικά για την ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού με το Σύστημα ή το Δίκτυο ώστε να μην είναι δυνατή η σύνδεση χωρίς πιστοποιητικό καταβολής εισφοράς ανακύκλωσης. Ήδη από το 2013, στις Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις για τις ΑΠΕ (ΥΑ 3791/2013, “Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) για έργα ΑΠΕ”, ΦΕΚ 104Β/241-2013) προβλέπεται η αποξήλωση και διαχείριση (ανακύκλωση) του εξοπλισμού, η αποκατάσταση του γηπέδου εγκατάστασης, φυτεύσεις, κ.λπ. www.helapco.gr 1η ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΚΥΚΛΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Εσπερίδας ΡΑΑΕΥ - Ανακύκλωση Ενεργειακών Υποδομών Παρασκευή 9 Ιουνίου 2023, 15:30 / Θεσσαλονίκη / εγκαταστάσεις ΔΕΘ «Ανακύκλωση Μικρών Υδροηλεκτρικών Σταθμών» Κώστας Βασιλικός Μηχανολόγος Μηχανικός ΕΜΠ-Πρόεδρος ΕΣΜΥΕ 1 Κυκλική οικονομία «Η κυκλική οικονομία στοχεύει στον επαναπροσδιορισμό της ανάπτυξης, εστιάζοντας στα θετικά οφέλη για την κοινωνία. Συνεπάγεται τη σταδιακή αποσύνδεση της οικονομικής δραστηριότητας από την κατανάλωση πεπερασμένων πόρων και την απομάκρυνση των αποβλήτων». Ellen MacArthur Foundation’ Ορισμός της Κυκλικής Οικονομίας The Circular Economy 2 Οι τρεις αρχές της κυκλικής οικονομίας Διατήρηση προϊόντων και υλικών σε χρήση. Η κυκλική οικονομία ευνοεί τις δραστηριότητες που διατηρούν την αξία με τη μορφή της ενέργειας, της εργασίας και των υλικών. Αυτό σημαίνει σχεδιασμό για αντοχή, επαναχρησιμοποίηση, ανακατασκευή και ανακύκλωση, ώστε να διατηρούνται τα προϊόντα, τα εξαρτήματα και τα υλικά σε κυκλοφορία στην οικονομία. Σχεδιασμός χωρίς απόβλητα και ρύπανση. Η κυκλική οικονομία αποκαλύπτει και σχεδιάζει τις αρνητικές επιπτώσεις της οικονομικής δραστηριότητας που προκαλούν βλάβες στην ανθρώπινη υγεία και τα φυσικά συστήματα. Αναγέννηση και ανανέωση των φυσικών συστημάτων. Η κυκλική οικονομία αποφεύγει τη χρήση μη ανανεώσιμων πόρων και διατηρεί ή ενισχύει τους ανανεώσιμους πόρους (βλ. ΑΠΕ). 3 3 Τα οφέλη της κυκλικής οικονομίας Η μετάβαση προς μια πιο κυκλική οικονομία θα έχει μια σειρά από οφέλη για την οικονομία, το περιβάλλον και τους ανθρώπους μας. Σε αυτά περιλαμβάνονται: • μείωση της πίεσης στη χρήση φυσικών πόρων, • βελτίωση της ασφάλειας της προμήθειας πρώτων υλών, • αύξηση της ανταγωνιστικότητας, • τόνωση της καινοτομίας, • τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. Σε μια κυκλική οικονομία, τα προϊόντα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά. Αυτό μειώνει τη χρήση πολύτιμων πρώτων υλών και μειώνει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. 4 Ερωτήσεις: Πότε χρειάζεται να κάνουμε ανακύκλωση σε ένα ΜΥΗΕ? 1) όταν χρειαστεί να κάνουμε μερική ή ολική ανακαίνιση • αντικατάσταση εξοπλισμού (ΗΜ ή σωληνών ή βοηθητικών) • ανακαίνιση εγκαταστάσεων (π.χ. κτιριακών) 2) όταν παύσει η λειτουργία του έργου • πότε συμβαίνει αυτό? i. Η παύση γίνεται επειδή δεν χρειαζόμαστε άλλο το έργο παραγωγής ή επειδή αυτό δεν εξυπηρετεί το σκοπό για τον οποίο κατασκευάστηκε? ii. Η παύση γίνεται γιατί δεν διατίθεται ποια ο διαθέσιμος ενεργειακός πόρος? Και αν ναι γιατί δεν διατίθεται? Έπαψε να υπάρχει ή απαιτείται να καλύψει άλλες χρήσεις κατά προτεραιότητα (π.χ. ύδρευση-άρδευση) που δεν συνδυάζονται με την παραγωγή ενέργειας? Ας αναλογιστούμε όλοι τι σημαίνει να στερεύει ένα ορεινό ρέμα. Ας λάβουμε επίσης υπόψη ότι τα ΜΥΗΕ είναι η μόνη τεχνολογία με διάρκεια ζωής που ξεπερνά τον αιώνα κατά την οποία απαιτείται αντικατάσταση μόνο μηχανολογικού ή ηλεκτρολογικού εξοπλισμού. 5 5 Μέρη-συνιστώσες ενός συμβατικού ΜΥΗΕ ❑ Ένα τυπικό-συμβατικό ΜΥΗΕ στον ελληνικό χώρο, αξιοποιεί κυρίως το δυναμικό ορεινών ρεμάτων και αποτελείται από: • Την διάταξη της υδροληψίας. Χαμηλό φράγμα – αναβαθμός χωρίς αποθήκευση νερού, εξαμμωτής, δεξαμενή φόρτισης. • Το σύστημα προσαγωγής. Αγωγός επιχωματωμένος σε όρυγμα, μεταλλικός, GRP, PVC. • Το κτίριο του σταθμού παραγωγής (συμβατικό, βιομηχανικό, παραδοσιακό). • Δίκτυο διασύνδεσης ❑ ΜΥΗΕ χαμηλής πτώσης • Συνήθως εγκαθίστανται σε υφιστάμενες υδραυλικές διατάξεις ή σε διατάξεις που κατασκευάζονται για παράλληλες χρήσεις (π.χ. φράγματα με ταμίευση νερού). Σε αυτά τα έργα η υδροληψία και το σύστημα προσαγωγής στην ουσία δεν υφίστανται γιατί είναι ενσωματωμένα στην υδραυλική διάταξη. 6 Αλλά ας δούμε μερικές εικόνες για να καταλάβουμε τη φύση και το μέγεθος των επιμέρους συνιστωσών ενός ΜΥΗΕ. 7 Τυπικές διατάξεις (ορεινών) υδροληψιών 8 Τυπικές διατάξεις (ορεινών) υδροληψιών 9 Τυπικές διατάξεις (ορεινών) υδροληψιών 10 Τυπικές διατάξεις (ορεινών) υδροληψιών 11 Αγωγοί προσαγωγής 12 Αγωγοί προσαγωγής 13 Αγωγοί προσαγωγής 14 Αγωγοί προσαγωγής 15 Σταθμοί παραγωγής 16 Σταθμοί παραγωγής 17 Σταθμοί παραγωγής 18 Σταθμοί παραγωγής Η τεχνικά εκμεταλλεύσιμη ενέργεια που θα μπορούσε να παραχθεί από τις ήδη διαθέσιμες τεχνολογίες ΑΠΕ μπορεί να καλύψει 6 φορές την παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση. 19 ΗΜ Εξοπλισμός- εσωτερικό σταθμού παραγωγής 20 ΗΜ Εξοπλισμός- εσωτερικό σταθμού παραγωγής 21 ΗΜ Εξοπλισμός- εσωτερικό σταθμού παραγωγής 22 Τι ανακυκλώνουμε-απομακρύνουμε σε ένα ΜΥΗΕ στην περίπτωση που παύσει η λειτουργία του έργου? Επιλογές. Διάταξη υδροληψίας • Να καθαιρεθεί με απομάκρυνση των υλικών από το χώρο. • Να χρησιμοποιηθεί για άλλη χρήση (π.χ. ύδρευση, άρδευση, ως αναβαθμός συγκράτησης φερτών ως τα δασικά φράγματα) • Να παραμείνει και με την πάροδο του χρόνου να «μπαζωθεί» και να επικαλυφθεί. Αγωγός προσαγωγής • Να χρησιμοποιηθεί ως δίκτυο άλλης χρήσης (π.χ. ύδρευση, άρδευση). • Να απαξιωθεί και να παραμείνει θαμμένος. Τεχνικά, οικονομικά και κυρίως περιβαλλοντικά οι επιπτώσεις που θα προκύψουν από την απεγκατάσταση του αγωγού είναι πολλαπλώς μεγαλύτερες από την παραμονή του στο έδαφος. Η παραμονή δε του αγωγού στο έδαφος δεν προκαλεί κάποιες δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις. 23 Τι ανακυκλώνουμε-απομακρύνουμε σε ένα ΜΥΗΕ στην περίπτωση που παύσει η λειτουργία του έργου? Επιλογές. Σταθμός παραγωγής • Πρόκειται για ένα κτίριο που δεν υφίσταται λόγος καθαίρεσής του. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιαδήποτε άλλη χρήση (αποθήκη, κατοικία, κλπ). ΗΜ εξοπλισμός • Το σύνολο του ΗΜ εξοπλισμού μπορεί να απομακρυνθεί από το χώρο του σταθμού. Δίκτυο διασύνδεσης • Δεν προκύπτει για κανένα λογικό λόγο η απομάκρυνσή του δικτύου, αφού αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ηλεκτροδότηση άλλων υφιστάμενών ή μελλοντικών αναγκών. 24 Αποκομιδή και διαχείριση • Τα απόβλητα εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων (ΑΕΕΚ) μπορούν να διατεθούν σε κατάλληλους χώρους ανακύκλωσης ή υγειονομικής ταφής (ένα μικρό ποσοστό). • Ηλεκτρολογικός εξοπλισμός (σίδερα, καλώδια, διακόπτες, μεταλλικές κατασκευές, βοηθητικά, κ.α.) και κύριος και βοηθητικός εξοπλισμός (στρόβιλοι, γεννήτριες, δικλίδες, draft tubes, hpu κλπ). Πρόκειται κυρίως για σιδηροπλισμό ή μεταλλικό εξοπλισμό που μπορεί να ανακυκλωθεί στο σύνολό του αποφέροντας και σημαντικό όφελος. • Η αποκομιδή και διαχείριση γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας. 25 Απόβλητα ανακαίνισης ΜΥΗΕ (……….?) 26 Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας 27 Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – Ανακύκλωση σταθμών βιοαερίου www.habio.gr Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Μονάδες βιοαερίου Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – www.habio.gr ανά Περιφέρεια Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ ΠΗΓΗ: ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΒΙΟΑΕΡΙΟΥ Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Κύριες εγκαταστάσεις • Προδεξαμενές α’ υλών • Δεξαμενές χώνευσης με ανάδευση και θέρμανση www.habio.gr που έχει μια μονάδα βιοαερίου • Δεξαμενές αποθήκευσης χωνεμένου υπολείμματος • Μηχανή καύσης βιοαερίου CHP • Αντλιοστάσιο • Πυρσός έκτακτης ανάγκης Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Υλικά για ανακύκλωση www.habio.gr από κατασκευή μονάδας βιοαερίου • Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών & Κατεδαφίσεων • Πλαστικά (κουκούλες Δ/Ξ, σωλήνες, καλώδια) • Μέταλλα (ανταλλακτικά συσκευών, μεταλλικές κατασκευές, καλώδια) • Ηλεκτρικές συσκευές (αντλίες, αναδευτήρας, κυκλοφορητές, υποσταθμός) Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Υλικά για ανακύκλωση • Υλικά συσκευασίας (χαρτί, πλαστικά, μέταλλα, γυαλί) • Λαμπτήρες, Η/Υ, οθόνες, μικροσυσκευές, εργαλεία, τόνερ εκτυπωτών www.habio.gr από λειτουργία μονάδας βιοαερίου • Αναλώσιμα (λιπαντικά μηχανών, ενεργός άνθρακας κλπ.) • Μπαταρίες οχημάτων • Παλιά οχήματα - μηχανήματα Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ Ι ΟΥ Ν Ι Ο Σ 2023 – ΣΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ! www.habio.gr Ελληνικός Σύνδεσμος Παραγωγών Βιοαερίου - ΕΣΠΑΒ Σπύρος Τζιάκας Αν τιπρόεδρος ΕΣΠΑΒ ΕΣΠΕΡΙΔΑ ΡΑΑΕΥ – Ανακύκλωση Ενεργειακών Υποδομών Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Νίκος Δαμάτης Διπλ. Μηχανικός Παραγωγής & Διοίκησης Γεν. Γραμματέας Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ - HellaBiom) 1 9 Ιουνίου 2023 2 ΕΛΕΑΒΙΟΜ - Προφίλ & Μέλη Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ / HellaBiom) είναι σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και ένας από τους μακροβιότερους συνδέσμους ΑΠΕ στην Ελλάδα, δραστηριοποιούμενος ήδη από τη δεκαετία του 1990. Μέλη: Πανελλαδικής εμβέλειας, 25 % νομικά πρόσωπα (εταιρείες, φορείς, επιστημονικά κέντρα) + 75% φυσικά πρόσωπα (επιστήμονες, μηχανικοί, ερευνητές) με κοινά ενδιαφέροντα στην αξιοποίηση της βιομάζας για ενεργειακούς σκοπούς και για βιοβασισμένα προϊόντα. Τομείς: Ηλεκτροπαραγωγή/συμπαραγωγή, τηλεθέρμανση, τυποποιημένα στερεά βιοκαύσιμα (πελλέτεςμπρικέτες), καύση, αεριοποίηση, τεχνολογίες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (BECCS, Biochar), βιοοικονομία. Διεθνείς Συνεργασίες: Πλήρες Μέλος του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου Βιοενέργειας (Bioenergy Europe) Μέλος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Πελλετών (European Pellet Council) Αμοιβαία ιδιότητα μέλους στην Γερμανική Κοινότητα Βιοενέργειας & Βιοαερίου (FnBB-GERBIO) 3 ΕΛΕΑΒΙΟΜ - Σκοποί & Δραστηριότητες Σκοποί Η καταγραφή και προώθηση της επιστημονικής έρευνας που αφορά στην παραγωγή, εμπορία, ενεργειακή (και πάσης φύσεως βιομηχανική) εκμετάλλευση, καθώς και στις αγροτικές εφαρμογές της βιομάζας. Η διάδοση και υποστήριξη των χρήσεων της βιομάζας σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Η καλώς εννοούμενη προάσπιση και έκφραση των συμφερόντων του Ελληνικού κλάδου βιομάζας/βιοενέργειας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και διεθνώς. Η διενέργεια ερευνών αγοράς και η συνεισφορά στην σύνταξη στατιστικών εκθέσεων. Δραστηριότητες Συμμετοχή σε ομάδες εργασίας και διαβουλεύσεις στο πλαίσιο χάραξης πολιτικής για τη βιοενέργεια. Προώθηση καλών πρακτικών ορθολογικής χρήσης βιομάζας βασισμένες στην ευρωπαϊκή και διεθνή εμπειρία. Επικοινωνιακές δράσεις: συνέδρια, ημερίδες, workshops, webinars, αρθρογραφία, συνεντεύξεις, κ.λ.π. 4 ΕΛΕΑΒΙΟΜ - Ημερίδες & Webinars 5 Η Πυραμίδα Αξίας της Βιοοικονομίας ΒΙΟΫΛΙΚΑΒΙΟΠΡΟΪΟΝΤΑ (ανανεώσιμος άνθρακας) ΒΙΟΕΝΕΡΓΕΙΑ (ανανεώσιμη ενέργεια) Βιοενέργεια: Συνεισφορά στο μείγμα ΑΠΕ σε ηλεκτροπαραγωγή, θερμότητα και μεταφορές Βιομάζα σε Θερμικούς & Ηλεκτρικούς Σταθμούς Στο βιομηχανικό τομέα θερμότητας καταναλώνονται περίπου: 190.000 τόνοι ελαιοπυρήνα (ελαιουργεία, πυρηνελαιουργεία κτλ.) 73.000 τόνοι υπολειμμάτων γεωργικών βιομηχανιών (εκκοκκιστήρια βαμβακιού, πυρήνες από βιομηχανίες μεταποίησης φρούτων, κελύφη από σπαστήρια αμυγδάλων, φλοιοί ρυζιού, βιομηχανικά Pellets κα) 106.00 τόνοι υπολειμμάτων ξύλου (βιομηχανίες ξύλου, βιομηχανίες μη μεταλλικών ορυκτών) Συνολικά καταναλώθηκαν περίπου 2.300.000 τόνοι βιομάζας με αντίστοιχη παραγωγή ενέργειας 33,8 PJ. Στην ηλεκτροπαραγωγή: 25 ηλεκτρικοί σταθμοί εγκατεστημένης ισχύος 15,5 Mwe, με εύρος από 100 kWe έως 5 MWe. 8 Βιοηλεκτρισμός Alfa Wood: μονάδα ηλεκτροπαραγωγής 1 MWe με βιομάζα στα Γρεβενά Πηγή: Alfa Wood Group, Καύσιμο: Ξυλουργικά υπολείμματα Φιλιππόπουλος Ενεργειακή 9 Βιοηλεκτρισμός ΒΙΟΠΑΡ: μονάδα ηλεκτροπαραγωγής 5 MWe στον Βόλο Καύσιμο: Πυρηνόξυλο Πηγή: ΒΙΟΠΑΡ – Όμιλος Ravago 10 Βιοηλεκτρισμός Βιοενεργειακή Πατρίδας: μονάδα αεριοποίησης 1 MWe βιομάζας στην Ημαθία Καύσιμο: Chips από κλαδέματα και εκριζώσεις δενδροκαλλιεργειών 11 Βιοθερμότητα / Τηλεθέρμανση ΔΕΤΕΠΑ: Τηλεθέρμανση 30 MWth στο Αμύνταιο Καύσιμο: Βιομάζα (wood chips, agropellets, υπολείμματα καλλιέργειας αραβόσιτου), λιγνίτης Πηγή: ΔΕΤΕΠΑ 12 Βιοθερμότητα / Βιομηχανία Ελληνικοί Λευκόλιθοι (Grecian Magnesite) Αντικατάσταση petcoke από pellets ηλίανθου / σύγκαυση με wood chips σε περιστρεφόμενο κλίβανο Πηγή: Ελληνικοί Λευκόλιθοι 13 Βιοθερμότητα / Βιομηχανία Όμιλος Ηρακλής / Lafarge – Εργοστάσιο Τσιμεντοποιίας Μηλακίου Υποκατάσταση ορυκτών καυσίμων από κλαδέματα και υπολείμματα αγροβιομάζας Πηγή: Όμιλος Ηρακλής - Lafarge 14 Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Αξιοποίηση οργανικής ύλης Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Αναλώσιμα και Απόβλητα Παραπροϊόντα παραγωγικής διαδικασίας 15 Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Αξιοποίηση οργανικής ύλης Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Αναλώσιμα και Απόβλητα Παραπροϊόντα παραγωγικής διαδικασίας 16 Ανακύκλωση οργανικής ύλης: το δυναμικό υπολειμματικής βιομάζας των γεωργικών καλλιεργειών Θεωρητικό Δυναμικό: ~8.7 Mton dm/year Τεχνικά Διαθέσιμο: ~5.5 Mton dm/year Ενεργειακό περιεχόμενο: ~99 PJ/year (~ 27.7 TWh) Κατανομή υπολειμμάτων σε τόνους επί ξηρού: Πηγή: ΚΑΠΕ, ΕΛΕΑΒΙΟΜ 17 Προκλήσεις από την ελλιπή διαχείριση των αγροτικών υπολειμμάτων μέσω της ανοιχτής καύσης ή της ταφής Επικίνδυνη πρακτική για την εξάπλωση πυρκαγιών μεγάλης έκτασης και την υποβάθμιση της ποιότητας αέρα, με καταστρεπτικές συνέπειες για την ανθρώπινη ζωή, υγεία και περιουσία, το ζωικό κεφάλαιο, τα φυσικά τοπία, τις υποδομές. Εκπομπή αερίων θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα (έκλυση CH4 εξαιτίας της αποσύνθεσης ή CO2 εξαιτίας της ανοιχτής καύσης). Καταστροφή οικοσυστημάτων χρήσιμης χλωρίδας και μικροοργανισμών που κατοικούν και αναπτύσσονται κοντά ή μέσα στο έδαφος. Στην περίπτωση της πλήρους ενσωμάτωσης στο έδαφος υπερβολικών ποσοτήτων υπολειμματικής οργανικής ύλης υπάρχει κίνδυνος μετάβασης τυχόν παθογόνων οργανισμών και ασθενειών στον επόμενο καλλιεργητικό κύκλο. Εντέλει αποτελεί δαπανηρή πρακτική, καθώς ενέχει απασχόληση προσωπικού και κινητοποίηση τεχνικού εξοπλισμού για την τοπική συγκέντρωση υπολειμματικού υλικού βιομάζας που πρόκειται να καταστραφεί. Απώλεια εισοδήματος και εξαγωγικών ευκαιριών για μεταποιητικές επιχειρήσεις του αγροβιομηχανικού κλάδου (π.χ. στο πεδίο της τυποποίησης βρώσιμων ελιών) προς εταιρείες-πελάτες του εξωτερικού που απαιτούν την εκπλήρωση συγκεκριμένων κριτηρίων αειφορίας σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα πριν προμηθευτούν το τελικό προϊόν. 18 Ανακύκλωση οργανικής ύλης: το δυναμικό δασικής υπολειμματικής βιομάζας ✓ Τεχνικά διαθέσιμο δυναμικό: ~410,000 τόνοι ξηρής ουσίας/έτος ✓ Ενεργειακό δυναμικό: ~7.7 PJ/έτος (~ 2.1 TWh) Πηγή: ΚΑΠΕ-ΕΛΕΑΒΙΟΜ 19 Προκλήσεις που σχετίζονται με την ανεπαρκή διαχείριση δασών και περιαστικών αλσών Κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών μεγάλης κλίμακας εξαιτίας της έλλειψης συστηματικών καθαρισμών δασοπροστασίας και αειφορικής δασικής διαχείρισης. Έκλυση μεθανίου στην ατμόσφαιρα (ισχυρό αέριο θερμοκηπίου) λόγω σήψης οργανικής ύλης. Έλλειψη κινήτρων απασχόλησης προσωπικού στη δασοκομία, κατά συνέπεια γήρανση του υλοτομικού πληθυσμού και εγκατάλειψη της υπαίθρου. Έλλειψη ευκαιριών μιας μετατροπής του δάσους σε σύγχρονο βιοδιυλιστήριο που απαντά στις ανάγκες της κυκλικής βιοοικονομίας σε όλα τα επίπεδα (πριστή ξυλεία για κατασκευές, χαρτοπολτός, ίνες βιοπλαστικών, βιοσυγκολλητικές ουσίες, βιοενέργεια, βιοκαύσιμα, κ.λ.π.). 20 Ανακύκλωση βιομάζας μέσω μετατροπής σε εναλλακτικά στερεά βιοκαύσιμα Πυρηνόξυλο Κουκούτσι ελιάς Πελλέτες από ελαιοκλαδέματα Πελλέτες ηλίανθου Θρυμματισμένο ξύλο ελαιοκλαδεμάτων & wood chips από εκριζώσεις και κλαδέματα οπωρώνων 21 Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Αξιοποίηση οργανικής ύλης Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Αναλώσιμα και Απόβλητα Παραπροϊόντα παραγωγικής διαδικασίας 22 Αναλώσιμα και απόβλητα προς διαχείριση από αδειοδοτημένους συλλέκτες • Μέσα στο πλαίσιο της προληπτικής και επισκευαστικής συντήρησης, κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής των θερμικών και ηλεκτρικών σταθμών βιομάζας, αντικαθίστανται υλικά και αναλώσιμα, τα οποία τυγχάνουν της προβλεπόμενης διαχείρισης που προβλέπεται από τους όρους περιβαλλοντικής αδειοδότησης της εκάστοτε μονάδας. • Αυτά τα υλικά συλλέγονται από πιστοποιημένους αποδέκτες και καταγράφονται βάσει κωδικών ΕΚΑ στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων. • Π.χ. ενδεικτικά υλικά που συλλέγονται: • ΕΚΑ 15 01 02* Απορροφητικά υλικά, υλικά φίλτρων • ΕΚΑ 16 01 07* Φίλτρα λαδιού • ΕΚΑ 16 02 15* Πυκνωτές • ΕΚΑ 15 01 06 Μικτές συσκευασίες • ΕΚΑ 13 02 . . . Απόβλητα έλαια μηχανής κιβωτίου ταχυτήτων και λίπανσης 23 Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Αξιοποίηση οργανικής ύλης Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Αναλώσιμα και Απόβλητα Παραπροϊόντα παραγωγικής διαδικασίας 24 Παραπροϊόντα Παραγωγικής Διαδικασίας • Βασικά παραπροϊόντα των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής είναι η τέφρα που προκύπτει στις μονάδες καύσης βιομάζας και το βιοεξανθράκωμα (Biochar), το οποίο παραλαμβάνεται ως στερεό υπόλειμμα στις μονάδες αεριοποίησης. • Η τέφρα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εδαφοβελτιωτικό και πληρωτικό σε λατομεία και αποκατάσταση τοπίου, σε μικρή αναλογία ως συνδετικό υλικό για την παραγωγή φιλικού προς το περιβάλλον σκυροδέματος στις τσιμεντοβιομηχανίες. Επίσης είναι εφικτή η ανάκτηση συστατικών για την παρασκευή λιπασμάτων (Κ2SO4). Πηγή: ΒΙΟΠΑΡ – Όμιλος Ravago 25 Παραπροϊόντα Παραγωγικής Διαδικασίας • Το βιοεξανθράκωμα (Biochar) αποτελεί στερεό παραπροϊόν της διαδικασίας πυρόλυσης ή αεριοποίησης βιομάζας με έλλειψη ή απουσία οξυγόνου. • Το Biochar είναι πορώδες και πλούσιο σε άνθρακα υλικό, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε πληθώρα εφαρμογών, όπως εδαφοβελτιωτικό, μέσο συγκράτησης νερού και θρεπτικών συστατικών, εξυγιαντής εδαφών, συμπλήρωμα ζωοτροφής για συγκράτηση τοξινών στο ζωικό κεφάλαιο, μέσο φίλτρανσης, κ.α. • Παράλληλα η τεχνολογία παραγωγής Biochar θεωρείται ως μία από τις βασικές κλιματικές μεθόδους αρνητικών εκπομπών και δέσμευσης διοξειδίου άνθρακα (Carbon Dioxide Removal - CDR). Πηγή: Future Directions International Πηγή: European Biochar Industry Consortium (EBI) 26 Παράλληλα Προϊόντα Παραγωγικής Διαδικασίας • Λόγω της δυνατότητας ανάκτησης περίσσειας θερμότητας στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα, είναι αρκετά συνηθισμένη η διαχείριση μεγαλύτερων ποσοτήτων βιομάζας, πέραν εκείνων που απαιτείται για τη δημιουργία καυσίμου. • Κατά αυτόν τον τρόπο και με την προσθήκη γραμμής συμπύκνωσης θρυμματισμένης βιομάζας σε σύμπηκτα προϊόντα, δημιουργούνται επιπρόσθετα κέντρα εσόδων, ενώ παράλληλα εκπαιδεύονται οι καταναλωτές σχετικά με ορθές πρακτικές βιοκυκλικότητας. • Πελλέτες για πώληση σε εμπορικά δίκτυα οικιακής θέρμανσης, σε θερμοκήπια ή σε βιοτεχνίες/βιομηχανίες με ανάγκες βιοθερμότητας. • Μπρικέτες καύσης σε ξυλόφουρνους και σε Barbecue στους κλάδους εστίασης και αναψυχής. Πηγή: CF Nielsen 27 Ανακύκλωση Σταθμών Βιομάζας Αξιοποίηση οργανικής ύλης Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Αναλώσιμα και Απόβλητα Παραπροϊόντα παραγωγικής διαδικασίας 28 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής • Γενικά οι μονάδες θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν ποιοτική κατασκευή και συντηρούνται με συνέπεια επιτυγχάνουν μεγάλο κύκλο ωφέλιμης λειτουργίας που μπορεί να διαρκέσει δεκαετίες. 29 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής • Τα κυριότερα τμήματα / συγκροτήματα εξοπλισμού, τα οποία στο τέλος του κύκλου χρήσης τους είτε μεταπωλούνται είτε οδηγούνται σε ανακύκλωση μετάλλου / scrap είναι: • Το συγκρότημα διαχείρισης και μεταφοράς πρώτων υλών (σιλό αποθήκευσης, κοκλιομεταφορείς, αλυσσομεταφορείς, αναβατόρια, «κινούμενα δάπεδα»). • Το συγκρότημα προετοιμασίας καυσίμου (εξοπλισμός προθρυμματισμού ή/και συμπίεσης). • Το σύστημα τροφοδοσίας καυστήρα με ιμάντες, σιλό τροφοδοσίας, δοσομετρικά δοχεία, κ.λ.π. • Θάλαμοι καύσης, μετάκαυσης, κ.λ.π. • Συγκρότημα λεβητοστασίου. • Σύστημα απαγωγής και καθαρισμού απαερίων με ηλεκτροστατικό φίλτρο και σύστημα αποθείωσης. • Συγκρότημα ηλεκτρογεννήτριας. • Για μονάδα αεριοποίησης, συγκρότημα αεριοποιητή. 30 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Σιλό και σύστημα μεταφοράς θρυμματισμένης βιομάζας Πηγή: ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕ 31 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Συγκρότημα λεβητοστασίου Πηγή: ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕ 32 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Φίλτρα Καυσαερίων Πηγή: ΦΙΛΙΠΠΟΠΟΥΛΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΤΕ 33 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Ηλεκτρογεννήτρια (ORC) με σύστημα ψύξης Πηγή: ΒΙΟΠΑΡ – Όμιλος RAVAGO 34 Τεχνικός εξοπλισμός τέλους κύκλου ζωής Συγκρότημα αεριοποιητή Πηγή: SYNCRAFT 35 ΣΥΝΟΨΙΖΟΝΤΑΣ: • Η λειτουργία σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας, μέσω της αξιοποίησης της υπολειμματικής αγρωστώδους και δασικής Βιομάζας, εντάσσεται μέσα στο πλαίσιο της στρατηγικής της σύγχρονης κυκλικής Βιοοικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. • Ο ρόλος της Βιοενέργειας στην ενεργειακή μετάβαση είναι απαραίτητος και συνάμα διευκολυντικός και πολύπλευρος, καθώς προσφέρει μία πλειάδα πλεονεκτημάτων όπως σταθερότητα, ευελιξία, οικονομία, ενεργειακή ασφάλεια, αποτελεσματικότητα, θέσεις εργασίας σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, στήριξη του αγροτικού εισοδήματος και της περιφερειακής οικονομίας. • Η ανακύκλωση σταθμών Βιομάζας δεν αφορά μόνο στον τεχνικό εξοπλισμό που βρίσκεται στο τέλος του ενεργού κύκλου ζωής του, αλλά γίνεται πράξη καθημερινά με την αξιοποίηση χιλιάδων τόνων οργανικής ύλης. • Παράλληλα, δραστηριότητες και τεχνολογίες δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα (Carbon Dioxide Removal) έρχονται στο προσκήνιο προκειμένου να συνεπικουρήσουν την παραγωγή χρήσιμης ανανεώσιμης Βιοενέργειας, στηρίζοντας με ουσιαστικό τρόπο επίσης την ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση ανανεώσιμου άνθρακα για την κάλυψη αναγκών της βιομηχανίας σε νέα βιοϋλικά και βιοβασισμένα προϊόντα Ευχαριστούμε για την προσοχή σας ! www.hellabiom.gr info@hellabiom.gr T. +30 2109652031 #BiomassGreece 36 9 Ιουνίου 2023