← Ελλάδα

Αποτελέσματα Δημόσιας Διαβούλευσης της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκ

Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, σε συνέχεια της από 12.06.2023 πρόσκλησής της για συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν.4001/2011, όπως ισχύει, δημοσιοποιεί τον ακόλουθο πίνακα συμμετεχόντων στη διαβούλευση, καθώς και το περιεχόμενο των επιστολών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής, με εξαίρεση όσων αιτήθηκαν τη μη δημοσιοποίηση συγκεκριμένων απόψεών τους, οι οποίες εμπεριείχαν εμπιστευτικά δεδομένα τα οποία άπτονται εμπορικού – επιχειρηματικού απορρήτου. Η Αρχή ευχαριστεί τους συμμετέχοντες για την ουσιαστική συμβολή τους στην εν λόγω Δημόσια Διαβούλευση. Συμμετέχοντες 1.Ημερομηνία αποστολής: 16.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352640/16.06.2023 Αποστολέας: CLARUS ENERGY SERVICES και allazorevma,gr 2.Ημερομηνία αποστολής: 16.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352487/16.06.2023 Αποστολέας: Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών (ΚΕ.Π.ΚΑ.) 3.Ημερομηνία αποστολής: 16.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352489/16.06.2023 Αποστολέας: VOLTON ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ A.E 4.Ημερομηνία αποστολής: 17.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: I-352640/20.06.2023 Αποστολέας: ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗΣ 5.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352542/20.06.2023 Αποστολέας: ELPEDISON A.E. 6.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352543/20.06.2023 Αποστολέας: Ανεξάρτητη Αρχή «Συνήγορος του Καταναλωτή» 7.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-234898/20.06.2023 Αποστολέας: Ένωση Καταναλωτών – Η Ποιότητα Της Ζωής (Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ.) 8.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352539/20.06.2023 Αποστολέας: Δ.Ε.Η. 9.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: I-352545/20.06.2023 Αποστολέας: Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας Α.Ε. 10.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352546/20.06.2023 Αποστολέας: ΙΝΚΑ/ΓΕΝΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ 11.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352625/20.06.2023 Αποστολέας: NRG SUPPLY AND TRADING ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε 12.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352540/20.06.2023 Αποστολέας: ΗΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. 13.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι- 352623/20.06.2023 Αποστολέας: Εταιρεία Προμήθειας Αερίου Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας Μονοπρόσωπη Α.Ε.( ΖΕΝΙΘ) 14.Ημερομηνία αποστολής: 19.06.2023 Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-352600/20.06.2023 Αποστολέας: Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) Π. Ράλλη 396 Νίκαια 18452 Τηλέφωνο 210 7250117 www.clarusesco.com Προς: Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα 16 Ιουνίου 2023 Θέμα: Προτάσεις μας στα πλαίσια της διαβούλευσης σχετικά με ρυθμιστικά μέτρα στην προμήθεια μικρών πελατών Κυρίες/κύριοι, Έχουμε την τιμή να σας παρουσιάσουμε παρακάτω τις προτάσεις μας στα πλαίσια της διαβούλευσης της 12/6/23 σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες και συγκεκριμένα την μετάβαση από τις μεθόδους τιμολόγησης που επιβλήθηκαν στην περίοδο της κρίσης σε αυτές της κανονικότητας. Στις προτάσεις μας γίνεται προσπάθεια να επιτευχθεί ισορροπία ανάμεσα στην δυνατότητα των Προμηθευτών να διαφοροποιηθούν και την ανάγκη των καταναλωτών να κατανοήσουν και να συγκρίνουν τις προσφορές/προτάσεις τους. Κρίνουμε ότι ορισμένα από τα μέτρα που καθιερώθηκαν κατά την διάρκεια της κρίσης είναι προς την ορθή κατεύθυνση. Τόσο η κατάργηση της ρήτρας αναπροσαρμογής όσο και η πρωτόλεια προσπάθεια εισαγωγής σταθερών τιμολογίων (έστω και για ένα μήνα) γιατί τα σταθερά τιμολόγια θα (πρέπει να) αποτελέσουν το κύριο χαρακτηριστικό της αγοράς στο μέλλον. Με την ευκαιρία της παρούσας διαβούλευσης, πέραν των προτάσεων μας για το πλαίσιο τιμολόγησης, περιλάβαμε (επαναλαμβάνοντάς την για πολλοστή φορά) και πρόταση για την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά του ρεύματος. Που έχει σημαντικά προβλήματα για δυο λόγους: Την υπέρμετρη συγκέντρωση στην αγορά και το ιδιόμορφο ιδιοκτησιακό καθεστώς του δεσπόζοντα Παρόχου: • Υπάρχει προφανής (ex ante) δυσλειτουργία σε μια αγορά με συγκέντρωση που ισοδυναμεί με 2,2 παίκτες (HH Index 4,613) πράγμα που ενέχει κίνδυνο στραγγαλισμού του περιθωρίου των ανταγωνιστών ή εναλλακτικά καθιστά πιθανές πρακτικές σύμπραξης. • Ο δεσπόζων Πάροχος (η Κρατική Επιχείρηση Ηλεκτρισμού γνωστή ως ΔΕΗ) ελέγχεται από το κράτος με συμμέτοχους ιδιώτες επενδυτές. Η ύπαρξη μεγαλομετόχων στην ΚΕΗ με προφανή αντιτιθέμενα συμφέροντα δημιουργεί αναταράξεις στην αγορά μέσω της αλλοπρόσαλλης τιμολογιακής πολιτικής της. Οι ανταγωνιστές της δεν είναι σε θέση να προβλέψουν ποια συμφέροντα υπερισχύουν κάθε φορά και προσπαθούν να αμυνθούν. Με αποτέλεσμα την εκτεταμένη χρήση πρακτικών παραπλάνησης και δημιουργίας σύγχυσης στους καταναλωτές που είναι κατά την εκτίμησή μας η σημαντικότερη αιτία για την στασιμότητα της αγοράς. Η άποψή μας συνεπώς είναι ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στην αγορά ρεύματος χωρίς να επιλυθεί το πρόβλημα της ισχύος του κρατικής ιδιοκτησίας Δεσπόζοντα Παρόχου θα είναι ατελής. 1 Οι προτάσεις μας, παρουσιασμένες με συνοπτικό τρόπο, ακολουθούν σε εξής Μέρη: A. Μέθοδοι Τιμολόγησης Β: Ενίσχυση Ανταγωνισμού και Γ: Συγκεκριμένα σημεία συμφωνίας ή διαφωνίας μας με τις προτάσεις της ΡΑΑΕΥ. Α. Μέθοδοι Τιμολόγησης Δύο (μόνο) είδη τιμολογίων: σταθερά και μεταβλητά* Μεταβλητά Τα μεταβλητά τιμολόγια όπως προτείνονται θα διευκολύνουν την μετάβαση στην κανονικότητα δεδομένου ότι προβλέπονται ήδη με την μορφή αυτή (ή παρόμοια) στις συμβάσεις των περισσότερων Παρόχων. Βασική μέριμνα η κατάργηση των μεθόδων υπολογισμού ρητρών (διαφορετικά όρια ζωνών χρέωσης, χρήση διαφορετικών δεικτών και συντελεστών) που προκάλεσαν στο παρελθόν μεγάλη ζημία στην αξιοπιστία τη αγοράς. • Τιμολόγηση με βάση κόστος χονδρικής συν περιθώριο • Δυνατότητα ο Πάροχος να δηλώνει ποσοστό απορρόφησης κόστους χονδρικής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των 6 μηνών (Υποκαθιστά τους συντελεστές α,β και τα διαφορετικά όρια τα οποία καταργούνται). • Ανατιμολόγηση ιστορικά κάθε μήνα (κόστος χονδρικής ίδιο για όλους επιβεβαιωμένο από ΡΑΑΕΥ με βάση τα απολογιστικά στοιχεία του ΑΔΜΗΕ - καταργούνται τα άνω και κάτω όρια τιμών για υπολογισμό ρήτρας). • Ανακοίνωση μεταβλητών τιμολογίων εντός 5 ημερών από τέλος μήνα • Χωρίς ποινή αποχώρησης (ή δώρα παραμονής) • Διάρκεια ένα έτος (Η διάρκεια αφορά κυρίως την υποχρέωση του Παρόχου να ειδοποιήσει τον πελάτη του για το πέρας της σύμβασης) Σταθερά Με τα προτεινόμενα σταθερά τιμολόγια επιδιώκεται η αξιοποίηση των σταθερών τιμολογίων "ενός μηνός" που χρησιμοποιήθηκαν στην κρίση επεκτεινόμενα σε 6μηνη τουλάχιστον διάρκεια. Ενισχύονται με ποινές αποχώρησης / δώρα παραμονής ώστε να καταστούν πιο ελκυστικά για τους Παρόχους. Μακροπρόθεσμα θα πρέπει να είναι τα βασικά τιμολόγια της αγοράς. • Ελάχιστο διάστημα σταθερής τιμής : 6 μήνες (κατ' επιλογή του Παρόχου μέχρι και 12) • Διάρκεια ένα έτος (Η διάρκεια αφορά κυρίως την υποχρέωση του Παρόχου να ειδοποιήσει τον πελάτη του για το πέρας της σύμβασης) • Ποινή αποχώρησης / δώρα παραμονής (κλιμακωτά ανάλογα με διάρκεια σταθερότητας) -ακόμα και σε περίπτωση επιλογής άλλου τιμολογίου του ιδίου Παρόχου. • Ανακοίνωση με κυλιόμενο τρόπο σταθερών τιμών επόμενουεξαμήνου κάθε μήνα. Αν χρειαστεί επιδότηση προτείνεται να είναι εφάπαξ ισόποση (ανεξάρτητη από την κατανάλωση) ανά οικογένεια / μετρητή. Ισόποση επιδότηση δίνεται τόσο σε μεταβλητά όσο και σε σταθερά τιμολόγια. 2 Β. Ενίσχυση Ανταγωνισμού Τοποθέτηση κατώτατου ορίου τιμολόγησης για τον Δεσπόζοντα Πάροχο (με βάση κοστολογικό έλεγχο από την ΡΑΑΕΥ) • Περιθώριο για τα μεταβλητά τιμολόγια (περιλαμβανομένου ποσοστού απορρόφησης χονδρικής) • Τιμή για τα σταθερά (περιλαμβανομένων τυχόν ποινών /δώρων) Μέχρι να μειωθεί το μερίδιο αγοράς του σε μετρητές κάτω από το 35% (2.700.000 μετρητές) στην αγορά των οικιακών και μικρών επαγγελματικών καταναλωτών. Αν και η ΡΑΑΕΥ διαθέτει επαρκή τεχνογνωσία και εμπειρία σε θέματα κοστολογικού ελέγχου, επισημαίνουμε για λόγους πληρότητας ότι ο στόχος είναι ο δεσπόζων Πάροχος να έχει οικονομικά (σε αντίθεση με λογιστικά) κέρδη στην λειτουργία της Προμήθειας. Που θα προκύπτουν αφού έχουν κοστολογηθεί, για παράδειγμα το κόστος ευκαιρίας κεφαλαίου, η παροχή ενδοεταιρικών υπηρεσιών και οι προβλέψεις για ζημίες από ανείσπρακτους λογαριασμούς, σε όλες τις αγορές που δραστηριοποιείται (Εμπορικοί, Βιομηχανικοί, Οικιακοί πελάτες). Ο ορισμός των αγορών είναι σημαντικός ώστε να αποφευχθεί τυχόν σταυροειδής επιδότηση στην οποία η ΚΕΗ έχει μακρά παράδοση και εμπειρία. Γ. Σημεία συμφωνίας / διαφωνίας Άρθρο 3. Λογαριασμός Κατανάλωσης και Όροι Συμβάσεων Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Συμφωνούμε με το άρθρο 3 στην πληρότητά του. Άρθρο 5 Παράγραφος Α. Τα κυμαινόμενα τιμολόγια όπου η χρέωση προμήθειας διαμορφώνεται ευθέως βάσει μεγέθους της Αγοράς (INDEXED Price Contracts) δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνουν κανέναν επιπρόσθετο μηχανισμό αναπροσαρμογής. Συμφωνούμε - έχει παρατηρηθεί το πρόβλημα και στην τιμολόγηση φυσικού αερίου. Άρθρο 6. Συναίνεση Καταναλωτών για την ένταξή τους σε προϊόν Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Συμφωνούμε με το Άρθρο 6 στην πληρότητά του. Άρθρο 5 Παράγραφοι Β και Γ: Περί συντελεστών και παραμέτρων ρητρών αναπροσαρμογής. Διαφωνούμε και προτείνουμε εναλλακτική λύση. Είμαστε στη διάθεσή σας για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις αν χρειαστεί. Με εκτίμηση Για την Clarus ESCo και το allazorevma.gr Αθανάσιος Γκίκας Ιδρυτής * Τα δυναμικά τιμολόγια προς το παρόν έχουν μόνο θεωρητική αξία για τους μικρούς καταναλωτές και συνεπώς αμελούνται 3 Προς ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) Το ΚΕΠΚΑ Κέντρο Προστασίας Καταναλωτών χαιρετίζει την διαβούλευση της Ρυθμιστικής Αρχής, και συμβάλει παρόλα τα μικρά χρονικά όρια διαβούλευσης με τις παρακάτω προτάσεις: • Παράγραφος 2 (Διαδικασία ενημέρωσης καταναλωτών στην περίπτωση της τροποποίησης όρων της Σύμβασής Προμήθειας) Στην περίπτωση (α ) Περίπτωση αναβίωσης όρων σύμβασης ως ίσχυαν πριν την επιβολή των έκτακτων μέτρων μεταβατικού χαρακτήρα (Άρθρο 138 ν. 4951/2022) Να προστεθεί στο τέλος «εφ όσον ο προμηθευτής έχει στην κατοχή του, ενυπόγραφή σύμβαση και την είχε αποδεδειγμένα αποστείλει στον καταναλωτή.» • Παράγραφος 4 Προϊόντα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας Για την κατηγορία: Α) Προϊόντα Ορισμένου Χρόνου και Σταθερής Τιμολόγησης Να προστεθεί στο τέλος «μέγιστη διάρκεια συμβολαίου 1 (ένα) έτος» Για την κατηγορία Β) Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής την 1η κάθε μήνα και Γ) Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής μετά τον μήνα εφαρμογής Να προστεθεί στο τέλος «Σε όσους καταναλωτές δεν είχε εγκατασταθεί έξυπνος μετρητής, να δοθεί η δυνατότητα να ενημερώνουν τον πάροχό τους με την ένδειξη του μετρητή ρεύματος, τους, την πρώτη κάθε μήνα».‘ Παράγραφος Δ) Προϊόντα Δυναμικής Τιμολόγησης Για την κατηγορία Β) …..Επομένως η τροποποίησή τους προϋποθέτει την τήρηση των όρων της προγνωστοποίησης. Να προστεθεί «και ρητής αποδοχής από τον καταναλωτή» Με τιμή, Για το Δ.Σ. Νικόλαος Τσεμπερλίδης, Πρόεδρος ΚΕ.Π.ΚΑ., Μέλος της Ο.Κ.Ε. Ευαγγελία Κεκελέκη, Γεν. Γραμματέας ΚΕ.Π.ΚΑ., Αν. Μέλος της Ο.Κ.Ε. Από: ΒΑΣΙΛΗΣ Κ Αποστολή: Σάββατο, 17 Ιουνίου 2023 8:55 πμ Προς: Retail Θέμα: «Θέσπιση έκτακτων ρυθμίσεων μεταβατικού χαρακτήρα στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας για την άμβλυνση των οικονομικών συνεπειών της ενεργειακής κρίσης» Αφού προετοιμάστηκε το έδαφος με την πώληση της ΔΕΗ παραγωγοί, πάροχοι, χονδρέμποροι, μεσάζοντες, όλοι τους κερδοσκοπούν απρόσκοπτα σε βάρος της κοινωνίας. Τα Ελληνικά νοικοκυριά βογκάνε και στενάζουν από τις εξωφρενικές τιμές στο ρεύμα, με τους απίστευτους λογαριασμούς που καλούνται να πληρώσουν στους αεριτζήδες της ενέργειας με την κρατική κάλυψη και ανοχή, εφόσον πλέον η τιμολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος δεν γίνεται με βάση το κόστος παραγωγής. Για να σταματήσει η μεγάλη απάτη, πρέπει να οριστεί πλαφόν στην μέγιστη λιανική τιμή που μπορεί να πωληθεί το ρεύμα. Να δημιουργηθεί υποχρεωτικά πακέτο από κάθε εταιρία με σταθερή τιμή €/KWh προσιτό σε τιμή πχ 0,012λ και ρεαλιστικό σε κατανάλωση, ανάλογη των ατόμων πχ οικογένεια 4 ατόμων 10.000 KWh ετησίως (για θέρμες ζώνες). Μόνο έτσι δεν θα υπάρχουν υπερκέρδη-απρόσμενα κέρδη και θα προστατευτούν οι καταναλωτές από τον απίστευτο κυνισμό των κερδοσκόπων. Το ρεύμα είναι κοινωνικό αγαθό!!!! Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Πειραιώς 132 11854 Αθήνα Αρ. Πρωτ. EL/SON 14352 Μαρούσι, 19.06.2023 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση ΡΑΑΕΥ σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) Αξιότιμες Κυρίες και Αξιότιμοι Κύριοι, Χαιρετίζουμε την τοποθέτηση σε δημόσια διαβούλευση των απόψεων της ΡΑΑΕΥ σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα, καθώς θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό η διαδικασία που θα τηρηθεί κατά τη μετάβαση από το ισχύον καθεστώς στην κανονικότητα να είναι προσυμφωνημένη και να έχει στόχο τη διαφάνεια και την επίτευξη υψηλού επιπέδου εξυπηρέτησης των πελατών της Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η Elpedison επιθυμεί να τοποθετηθεί αναφορικά με τα μέτρα που έχουν τεθεί σε Δημόσια Διαβούλευση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) σχετικά με την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA). Παρακάτω μπορείτε να δείτε τα σχόλιά μας. • Με δεδομένο τον επιδιωκόμενο στόχο της ομαλής μετάβασης της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης και προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι υποχρεώσεις αυτές δεν θα είναι υπέρ το δέον επιβαρυντικές, τόσο για τους συμμετέχοντες στην αγορά, όσο και για τους καταναλωτές, θεωρούμε πως θα πρέπει να επιβεβαιωθεί ότι στο σημείο Ε των Ισχυουσών Βασικών Αρχών Που Διέπουν τη Δραστηριότητα της Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας Κατά το Άρθρο 23 του ν.4001/2011, η ΡΑΑΕΥ στον όρο «μετάβαση – μετάπτωση των καταναλωτών» δεν συμπεριλαμβάνει την περίπτωση μονομερούς τροποποίησης Σύμβασης όπου «και σύμφωνα με την Κατευθυντήρια Ερμηνευτική Οδηγία της ΡΑΕ (βλ. την από 22.03.2022 Ανακοίνωση της ΡΑΕ), προϋπόθεση της σύννομης τροποποίησης αποτελεί η τήρηση συγκεκριμένης διαδικασίας που συνίσταται σε ατομική ενημέρωση του Τελικού Πελάτη με επιστολή και στην ολοκλήρωση της ενημέρωσης εξήντα

(60)ημέρες πριν την έναρξη ισχύος των τροποποιήσεων», αλλά ότι ο συγκεκριμένος όρος (μετάβαση–μετάπτωση των καταναλωτών) συμπεριλαμβάνει μόνο τις περιπτώσεις υπαγωγής του πελάτη σε συμβατικούς όρους χωρίς προηγούμενη έγκρισή του ή χωρίς την προηγούμενη ενημέρωσή του κατά τα προαναφερόμενα. Έδρα / Head Office Φραγκοκκλησιάς 6, 15125 Μαρούσι / 6, Fragokklisias str., 15125 Marousi, Athens, Greece T. +30 210 3441000 F. +30 210 3441199 Εργοστάσιο Θεσσαλονίκης / Thessaloniki Plant 6o χλμ Παλαιά Ε.Ο. Θεσσαλονίκης – Βέροιας, 57008 Θεσσαλονίκη / 6th KM Thessaloniki – Veroia National Road, 57008 Thessaloniki, Greece T. +30 2310 777200 – F.+30 2310 777210 Εργοστάσιο Θίσβης / Thisvi Plant ΒΙ.ΠΕ Θίσβης, 32010 Δόμβραινα Βοιωτίας / VI.PE. Thisvi, 32010 Domvraina Voiotias, Greece T. +30 22640 23920 F. +30 22640 22795 www.elpedison.gr, info@elpedison.gr Αρ. Μητρώου Συμμετεχόντων / Participants Registry: 29XTHESSALPOWERA Αρ. Γ.Ε.ΜΗ / Registration Number: 009246101000 • Αναφορικά με την περιπτωσιολογία που αφορά στην Διαδικασία Ενημέρωσης Καταναλωτών στην Περίπτωση της Τροποποίησης Όρων της Σύμβασης Προμήθειας, στο κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης περιλαμβάνονται οι επόμενες περιπτώσεις: (α) Περίπτωση αναβίωσης όρων σύμβασης ως ίσχυαν πριν την επιβολή των έκτακτων μέτρων μεταβατικού χαρακτήρα (Άρθρο 138 ν. 4951/2022) (β) Περίπτωση υπαγωγής Πελάτη σε τροποποιημένους όρους του προγράμματος βάσει του οποίου προμηθευόταν ηλεκτρική ενέργεια μέχρι την 1η Αυγούστου 2022 (γ) Περίπτωση μετάπτωσης Τελικών Πελατών σε καινούργιο/διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης Στο κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης δεν αναφέρεται όμως η υποχρέωση των Προμηθευτών απέναντι σε Πελάτες που υπέγραψαν σύμβαση κατά τη διάρκεια της Τροπολογίας με όρους που ορίζουν την τιμολογιακή πολιτική μετά την Τροπολογία. Θεωρούμε πως, όπως και στην περίπτωση (α), δεν θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κάποια ενημέρωση προς τους Πελάτες αυτούς. Ως εκ τούτου, προτείνουμε το (α) να μεταβληθεί ως εξής: “(α) Περίπτωση αναβίωσης όρων σύμβασης ως ίσχυαν πριν την επιβολή των έκτακτων μέτρων μεταβατικού χαρακτήρα (Άρθρο 138 ν. 4951/2022) και περίπτωση θέσης σε ισχύ όρων σύμβασης που είχαν ανασταλεί καθώς η σύμβαση υπεγράφη κατά τη διάρκεια ισχύος των έκτακτων μέτρων μεταβατικού χαρακτήρα (Άρθρο 138 ν. 4951/2022)” • Αναφορικά με την υπαγωγή Πελάτη σε τροποποιημένους όρους προγράμματος (περίπτωση Β) θεωρούμε ότι πρέπει να επαναξιολογηθεί η πρόβλεψη για την πραγματοποίηση ατομικής ενημέρωσης αποκλειστικά με επιστολή, λαμβάνοντας υπόψη ότι στο αρ. 30 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΠΗΕ) - το οποίο σε κάθε περίπτωση χρήζει αναθεώρησης υπό το πρίσμα των σύγχρονων ψηφιακών μέσων επικοινωνίας - γίνεται ρητή αναφορά στη δυνατότητα εναλλακτικών τρόπων ενημέρωσης. Σε κάθε περίπτωση, ο ΚΠΗΕ δεν είναι περιοριστικός ως προς τον τρόπο ενημέρωσης σε περίπτωση μονομερούς τροποποίησης. Η περιγραφόμενη υπό διαβούλευση ενημέρωση με επιστολή απαιτεί την από πλευράς μας ταυτόχρονη αποστολή εκατοντάδων χιλιάδων επιστολών, με συνεπακόλουθο διαχειριστικό κόστος και αβέβαιη αποτελεσματικότητα ως προς την ουσιαστική ενημέρωση των καταναλωτών μέσω της εν λόγω διαδικασίας. Θεωρούμε ότι θα πρέπει να είναι αποδεκτή η ενημέρωση των πελατών και με τις μεθόδους παρακάτω μεθόδους που προβλέπει το αρ. 30 του ΚΠΗΕ, παράγραφος 3: Η ατομική ενημέρωση ... Δύναται να υλοποιείται με εναλλακτικούς τρόπους (ενδεικτικά αναφέρονται: τηλεφωνικά, με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, μέσω σύντομης ειδοποίησης η οποία περιλαμβάνεται στο Λογαριασμό Κατανάλωσης ή αποστέλλεται ηλεκτρονικά, παραπέμποντας στην ιστοσελίδα του Προμηθευτή για πλήρη ενημέρωση επί του περιεχομένου της τροποποίησης), εφόσον έχει συναινέσει σε τούτο ο Πελάτης. • Αναφορικά με την μετάπτωση Πελάτη σε καινούργιο/διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης (περίπτωση Γ), όπως αναφέρουμε και παραπάνω σε σχέση με το σημείο Ε, είναι καίριο να αποσαφηνιστεί ο ορισμός του όρου Μετάπτωση. Αντιλαμβανόμαστε ότι στον όρο Μετάπτωση συμπεριλαμβάνεται η μεταβολή των όρων του προγράμματος στο οποίο ο πελάτης έχει συμβατικά 2 προσχωρήσει, χωρίς την απαιτούμενη προηγούμενη ενημέρωση του πελάτη από τον Προμηθευτή βάσει της διαδικασίας μονομερούς μεταβολής της σύμβασης. Αντιλαμβανόμαστε επίσης ότι ΔΕΝ συμπεριλαμβάνεται στον όρο Μετάπτωση η ορθά εκτελεσμένη μονομερής τροποποίηση σύμβασης. Σημειώνουμε πάντως πως, στην περίπτωση που απαιτείται ο πελάτης να ανταποκριθεί στην προσπάθεια του Προμηθευτή για υπογραφή Σύμβασης Προμήθειας και αυτό δεν συμβεί (π.χ. για Πελάτες που δεν έχουν υπογράψει μέχρι σήμερα όρους που να τους καλύπτουν εκτός της περιόδου ισχύος των έκτακτων μέτρων μεταβατικού χαρακτήρα – Άρθρο 138 ν. 4951/2022), θα προκύψουν Πελάτες χωρίς Σύμβαση Προμήθειας, τους οποίους οι Προμηθευτές θα υποχρεούνται να μεταφέρουν σε καθεστώς τελευταίου καταφυγίου. • Αναφορικά με τα Προϊόντα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, είναι απαραίτητο να οριστεί αν οι Προμηθευτές υποχρεούνται να τηρούν τουλάχιστον ένα προϊόν από έκαστο τύπο. Επιπλέον, θεωρούμε πως η σχετική λίστα δεν πρέπει να είναι περιοριστική και πως οι Προμηθευτές έχουν τη δυνατότητα διάθεσης και άλλων προϊόντων με διαφορετική τυπολογία, για παράδειγμα με επιπλέον παραμέτρους πέραν της «Χ». Προτείνουμε, συνεπώς, στις κατηγορίες των προϊόντων να προστεθούν ακόμα δύο, οι κατηγορίες: E) Άλλα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης ΣΤ) Άλλα Προϊόντα Μεικτής (Κυμαινόμενης και Σταθερής) Τιμολόγησης Με αυτό τον τρόπο θεωρούμε ότι διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ελευθερία στην αγορά Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. • Αναφορικά με τα προϊόντα Ορισμένου Χρόνου και Σταθερής Τιμολόγησης (περίπτωση Α), διαφαίνεται πως η σταθερή τιμή προμήθειας θα πρέπει να παρέχεται για την ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης όπως αυτή ορίζεται στον ΚΠΗΕ, δηλαδή για δώδεκα
(12)μήνες. Παρόλα αυτά, προτείνουμε να καθοριστεί από την Αρχή ως ελάχιστη περίοδος ισχύος της Σταθερής Τιμής το 3μηνο, καθώς αυτό θα βοηθήσει σημαντικά τους πελάτες: α) να αποκτήσουν πρόσβαση σε Σταθερά τιμολόγια καθώς και οι Προμηθευτές θα μπορούν να προμηθευτούν προϊόντα hedging για τις αντίστοιχες πιο μικρές διάρκειες σύμβασης (3 μήνες), και β) να μπορούν οι πελάτες να «διορθώνουν» το τιμολόγιό τους σε πιο τακτά χρονικά διαστήματα, αλλάζοντάς το, ώστε να προστατεύονται από την υψηλή μεταβλητότητα του κόστους ενέργειας. Για παράδειγμα, πακέτο με σταθερή τιμή 120€/MWh είναι ακριβό σε περίοδο που τα κόστη της Αγοράς Ενέργειας μειωθούν απότομα στα 80€/MWh. Ταυτόχρονα οι Προμηθευτές θα μπορούν να εξυπηρετούν πιο αποτελεσματικά το πελατολόγιό τους. • Αναφορικά με τα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής την 1η κάθε μήνα (περίπτωση Β), είναι σημαντικό να διασαφηνισθεί ότι,
  1. O όρος «εκκαθαρίζεται», όπως αυτός αναφέρεται στο κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης, «Πρόκειται για Προϊόντα … με κυμαινόμενη τιμή… [που] προκύπτει από υπολογιστικό τύπο (συνάρτηση) ο οποίος … συνδέεται με δείκτες της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίοι εκκαθαρίζονται πριν την έναρξη του μήνα τιμολόγησης (της 1 μέρας κάθε μήνα)», 3 σημαίνει ότι οι τιμές των δεικτών της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν στον «τύπο (συνάρτηση)» ενός προϊόντος στην κατηγορία «Β» θα είναι δημόσια ανακοινωμένες και γνωστές στον πελάτη πριν την 1η του Μήνα τιμολόγησης και όχι ότι έχουν εκκαθαριστεί τιμολογιακά από τον δίκτυο (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ ή άλλο) ή πόσο μάλλον από τον Προμηθευτή. Το σχόλιο είναι σημαντικό καθώς τελικές εκκαθαρίσεις δεικτών λαμβάνονται πολλούς μήνες μετά το μήνα κατανάλωσης.
  2. O Προμηθευτής έχει τη δυνατότητα να επιλέξει δείκτες της χονδρεμπορικής αγοράς, ο οποίοι μπορούν να αναφέρονται σε διαφορετικό μήνα, Ν-1 ή Ν-2) από τον μήνα Ν της τιμολόγησης, όπως για παράδειγμα την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς της Αγοράς Επόμενης Ημέρας του μήνα Μαρτίου για τιμολόγηση κατανάλωσης του Μαΐου ή η τιμή του συμβολαίου μελλοντικής εκπλήρωσης Φυσικού Αερίου του Απριλίου για παράδοση τον Μάιο, όπως αυτό αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο TTF, για τιμολόγηση του Μαΐου. • Αναφορικά με τα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής μετά τον μήνα εφαρμογής (περίπτωση Γ), είναι σημαντικό να διασαφηνισθεί ότι,
  3. O όρος «εκκαθαρίζεται», όπως αυτός αναφέρεται στο κείμενο της δημόσιας διαβούλευσης, «Οι δείκτες της χονδρεμπορικής θα πρέπει να εκκαθαρίζονται μέχρι και την τελευταία ημέρα του μήνα ν+2 προκειμένου να ανακοινώνεται η τελική τιμή προμήθειας λιανικής», σημαίνει ότι οι τιμές των δεικτών της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίοι θα χρησιμοποιηθούν στον «τύπο (συνάρτηση)» ενός προϊόντος στην κατηγορία «Γ» θα είναι δημόσια ανακοινωμένες και γνωστές στον πελάτη μέσα από το site του Προμηθευτή μέχρι και την τελευταία ημέρα του Μήνα Ν+2 μετά τον μήνα τιμολόγησης Ν και όχι ότι έχει εκδοθεί εκκαθαριστικός λογαριασμός από τον ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΗ Ηλεκτρικής Ενέργειας μέχρι τότε. Σημαντικό Παράδειγμα: Είναι συχνό το φαινόμενο κατά το οποίο η εκκαθαριστική ένδειξη των πρώτων ημερών του μήνα κατανάλωσης Ν έχει ληφθεί από τον ΔΕΔΔΗΕ ήδη εντός του μήνα κατανάλωσης Ν. Για παράδειγμα μπορεί ο Προμηθευτής να λάβει εκκαθαριστική ένδειξη 4μήνου την 10η μέρα του μήνα Ν η οποία να συμπεριλαμβάνει και την κατανάλωση του πελάτη για τις πρώτες 3-5 ημέρες του Μήνα Ν. Συνεπώς, θα εκδοθεί εκκαθαριστικός λογαριασμός ο οποίος όμως δεν θα μπορεί να εκκαθαρίσει τη μεταβλητή για την οποία η τελική τιμή αναμένεται τον μήνα Ν+
  4. Η εκκαθάριση αυτής της μεταβλητής θα πρέπει να γίνει με την τιμολόγηση της επόμενης εκκαθαριστικής ένδειξης η οποία θα ληφθεί τον μήνα Ν+4 και η οποία θα συμπεριληφθεί σε λογαριασμό με λήξη είτε τον μήνα Ν+4 είτε τον μήνα Ν+
  5. Πρέπει λοιπόν ο Προμηθευτής να έχει τη δυνατότητα στον «τύπο (συνάρτηση)» ενός προϊόντος στην κατηγορία «Γ» να συμπεριλαμβάνει τιμές μεγεθών του μήνα Ν-2 στην τιμολόγηση της κατανάλωσης του μήνα Ν. Επιπρόσθετα, με στόχο τη διαφάνεια θα πρέπει να αποσαφηνιστεί, όταν δεν έχει εκδοθεί/δημοσιοποιηθεί η τιμή ενός μεγέθους το οποίο περιγράφεται στον τύπο (συνάρτηση) τιμολόγησης του πελάτη εντός της σύμβασης με τον πελάτη, αν επιτρέπεται στον Προμηθευτή να τιμολογεί τον πελάτη με την πιο πρόσφατη διαθέσιμη τιμή του μεγέθους αυτού. Για παράδειγμα, έστω ότι ο τύπος τιμολόγησης στη σύμβαση είναι Χρέωση=α*ΜΤΑΝ+β όμως η MTAΝ δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί. Ο λογαριασμός πρέπει να εκδοθεί καθώς η εκκαθαριστική ένδειξη έχει ληφθεί. Μπορεί ο Προμηθευτής να τιμολογήσει τον πελάτη με την τιμή MTAΝ-1 4 παρότι αυτό δεν αναφέρεται στη σύμβαση με τον πελάτη; Τέλος, θεωρούμε πως θα πρέπει να γίνει απαλοιφή της φράσης «…οι οποίοι δεν εκκαθαρίζονται πριν την έναρξη του μήνα τιμολόγησης (της 1ης μέρας κάθε μήνα)…», καθώς η συγκεκριμένη προϋπόθεση οδηγεί πάντοτε στο προαναφερόμενο πρόβλημα στην τιμολόγηση.
  6. Ο Προμηθευτής έχει τη δυνατότητα να επιλέξει δείκτες της χονδρεμπορικής αγοράς, ο οποίοι μπορούν να αναφέρονται σε διαφορετικό μήνα Ν-1 ή Ν-2) από τον μήνα Ν της τιμολόγησης, όπως για παράδειγμα την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς της Αγοράς Επόμενης Ημέρας του μήνα Μαρτίου για τιμολόγηση κατανάλωσης του Μαΐου. • Σε κάθε περίπτωση, είναι απαραίτητο να οριστεί εκ νέου ο τύπος που ορίζεται στην Απόφαση ΡΑΕ 409/2020, καθώς η εν λόγω διατύπωση οδηγεί σε παράδοξο χρέωσης ρήτρας όταν τα κόστη είναι πολύ χαμηλά. • Επιπλέον, από την πλευρά μας θεωρούμε εντός του πλαισίου της εφαρμογής της Απόφασης ΡΑΕ 409/2020 την επιλογή ως μεγέθους Χ μεταβλητής που δομείται από επιμέρους δημοσιευόμενες μεταβλητές, εφόσον είναι αποδεκτή από την Αρχή η επιλογή της μεταβλητής «Μεσοσταθμική Τιμή Αγοράς» (MTA), όπως αυτή δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του ΑΔΜΗΕ. Σημειώνουμε πως η εν λόγω μεταβλητή (ΜΤΑ) χρησιμοποιείται ήδη από αρκετούς Προμηθευτές. Τα προϊόντα αυτά θα μπορούσαν να συγκαταλέγονται στην ως άνω προτεινόμενη από την εταιρεία μας κατηγορία Ε) Άλλα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης. { Το παρόν σημείο έχει αφαιρεθεί καθώς εμπεριέχει εμπιστευτικά στοιχεία τα οποία άπτονται σε εμπορικό – επιχειρηματικό απόρρητο} • Σε συνέχεια της ως άνω πρότασής μας για επιπλέον κατηγορίες προϊόντων και αναφορικά με το σημείο
  7. της δημόσιας διαβούλευσης, θα θέλαμε να συμπεριληφθούν ακόμα 2 κατηγορίες τιμολογίων οι οποίες είναι : E) Άλλα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης ΣΤ) Άλλα Προϊόντα Μεικτής (Κυμαινόμενης και Σταθερής) Τιμολόγησης Με αυτό τον τρόπο θεωρούμε ότι διασφαλίζεται η διαφάνεια και η ελευθερία στην αγορά Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. • Αναφορικά με την Ανακοίνωση τιμών στην ιστοσελίδα της Αρχής, στο Εργαλείο Σύγκρισης Τιμών 5 καθώς και στην ιστοσελίδα e.katanalotis.gr, θεωρούμε πως το Εργαλείο Σύγκρισης Τιμών της Αρχής (energycost.gr) θα πρέπει να θεωρείται επαρκής μέθοδος ενημέρωσης της Αρχής, δεδομένου εξάλλου πως μέσω του ίδιου εργαλείου ενημερώνονται οι Πελάτες. Η πολλαπλή ενημέρωση της Αρχής με εναλλακτικούς τρόπους αυξάνει σημαντικά τον φόρτο εργασίας και τα κόστη των Προμηθευτών. Για την ELPEDISON A.E. Νικόλαος Ζαχαριάδης Διευθύνων Σύμβουλος 6 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανεξάρτητη Αρχή Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή Ελλάδας Αρμόδιος : Ευθύμιος Τσίγκας Βοηθός Συνήγορος Καταναλωτή Αθήνα 19 Ιουνίου 2023 Αριθ. Πρωτ. :28670 ΠΡΟΣ: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Πειραιώς 132 11854 Αθήνα ΘΕΜΑ: Συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση της 12ης Ιουνίου 2023 σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια Ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες, κατά το άρθρο 23 του ν. 4001/2011,όπως ισχύει. Όπως γνωρίζετε, η Ανεξάρτητη Αρχή “Συνήγορος του Καταναλωτή” , από τα μέσα περίπου του 2021 έως και τα τέλη του 2022 έγινε δέκτης εξαιρετικά μεγάλου αριθμού αναφορών των καταναλωτών ενέργειας, για υψηλές χρεώσεις Προμήθειας και ιδίως σχετικά με τις ρήτρες αναπροσαρμογής του τιμήματος. Ο Συνήγορος του Καταναλωτή εδώ και χρόνια έχει εντοπίσει και επισημάνει τόσο προς τη ΡΑΑΕΥ όσο και προς τα αρμόδια Υπουργεία σημαντικότατα ζητήματα που αφορούσαν μεταξύ άλλων στην προσυμβατική ενημέρωση των καταναλωτών, στον τρόπο σύναψης των συμβάσεων προμήθειας και στο περιεχόμενο τους. Σε ό,τι αφορούσε μάλιστα την ρήτρα αναπροσαρμογής διαπιστώσαμε ιδιαίτερα προβλήματα σχετικά με τον νόμιμο και διαφανή καθορισμό της , τόσο σε σχέση με τη γνωστοποίηση της ύπαρξης της αναπροσαρμογής όσο και με τη μέθοδο υπολογισμού της., σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και τις σχετικές αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ (βλ. υπ' αριθ. 409/2020 απόφαση ΡΑΑΕΥ). Εντοπίσαμε περιπτώσεις Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας όπου δίνονταν προφορικά ή ακόμη και δια ηλεκτρονικής αλληλογραφίας (!) παραπειστικές διαβεβαιώσεις σε καταναλωτές περί δήθεν μη ύπαρξης ρητρών στις συμβάσεις τους. Υπήρξαν και περιπτώσεις όπου οι ρήτρες δεν εμφανιζόταν στο Τιμολόγιο Προμήθειας ή όπου ο καθορισμός- υπολογισμός τους ήταν αδιαφανής καθώς συσχετιζόταν με μεγέθη των οποίων το τελικό γινόμενο δεν μπορούσε κανείς να επαληθεύσει, σε αντίθεση με την απόφαση της ΡΑΑΕΥ περί ύπαρξης ενός μόνο μεγέθους της αγοράς, σαφώς ορισμένου, εύκολα αναγνωρίσιμου, και επαληθεύσιμου, μη υποκείμενου σε εκκαθάριση. Περαιτέρω, επισημάναμε έγκαιρα την όξυνση του προβλήματος λόγω της πρακτικής της εκπροσώπησης Πελατών χωρίς την ύπαρξη έγγραφης σύμβασης Προμήθειας, καθώς η ανάληψη της εκπροσώπησης σε κάποιες περιπτώσεις γινόταν ακόμα και με τηλεφωνική μόνο επικοινωνία. Η Αρχή μας, εντοπίζοντας τα ανωτέρω από πολύ νωρίς, έχει εκδώσει εκατοντάδες σχετικές Συστάσεις τις οποίες κοινοποίησε στη ΡΑΑΕΥ και τα αρμόδια Υπουργεία ενώ ενημέρωσε για την κατάσταση την Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής στις 23/06/
  8. Λ. Αλεξάνδρας 144, τ.κ. 11471, Αθήνα 210 6460734 fax:210 6460784 grama@synigoroskatanaloti.gr www.synigoroskatanaloti.gr Λίγες ημέρες αργότερα, κατατέθηκε από την Κυβέρνηση και ψηφίστηκε η τροπολογία για την αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής, την υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να δημοσιοποιούν τη χρέωση ενέργειας (Ευρώ ανά κιλοβατόρα) για τον επόμενο μήνα και άλλες σχετικές διατάξεις. -ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Τα τελευταία χρόνια, η ΡΑΑΕΥ προχώρησε στην έκδοση κανονιστικών ρυθμίσεων οι οποίες, σε συνδυασμό με τον υπάρχον πλαίσιο, αυτό του Κώδικα Προμήθειας Ηλ. Ενέργειας, διαμορφώνουν ένα λεπτομερές πλαίσιο λειτουργίας. Όμως παρά το κανονιστικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί, οι προμηθευτές Ηλ. Ενεργειας δεν το εφαρμόζουν πάντοτε, αλλά κατά το δοκούν ερμηνεύουν ειδικά τις κανονιστικές πράξεις της ΡΑΑΕΥ ως “γενικές κατευθύνσεις” προς τις οποίες διατηρούν την επιλογή να μην συμμορφώνονται εάν αυτό δεν εξυπηρετεί την τιμολογιακή πολιτική τους ή τις πρακτικές πωλήσεων που εφαρμόζουν. Την μη αποδεκτή αυτή απάντηση έχει κατ' επανάληψιν λάβει από τις νομικές υπηρεσίες κάποιων προμηθευτών και προς επίρρωσιν της θέσεως αυτής που υιοθετούν, η μη συμμόρφωσή τους μέχρι σήμερα δεν έχει επιφέρει οιαδήποτε κύρωση ή άλλη συνέπεια από την αρμόδια προς τούτο Αρχή. Το μείζον ζήτημα εν προκειμένω και ιδίως ενόψει λήξεως της περιόδου “χάριτος”, που διανύθηκε με ρυθμίσεις διαφανείς και υπέρ των καταναλωτών λόγω της διεθνούς ενεργειακής κρίσης, δεν είναι να διατυπωθούν από την ΡΑΑΕΥ και άλλες “γενικές κατευθύνσεις”, αλλά πρωτίστως να διασφαλιστεί η τήρηση των κανονιστικών ρυθμίσεων από τους Προμηθευτές. Ασφαλώς και απαιτείται επικαιροποίηση των διατάξεων και προς τούτο συνεισφέρουμε τις προτάσεις μας, αλλά κυρίως χρειάζεται αυτές να εφαρμοστούν. Πρέπει συνεπώς να γίνει ότι απαιτείται προκειμένου να διασφαλισθεί ότι οι αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ και οι σχετικές ρυθμίσεις θα τύχουν εφαρμογής. Με γνώμονα την αποτελεσματικότερη προστασία των καταναλωτών και την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, διατυπώνουμε τις απόψεις μας επί των άρθρων του υπό κρίση κειμένου διαβούλευσης:
  9. Ισχύουσες βασικές Αρχές που διέπουν τη δραστηριότητα της Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας Το άρθρο 1 αναφέρεται στη νομοθεσία η οποία διέπει τη δραστηριότητα της Προμήθειας Ηλ. Ενέργειας. Αποτελεί ζήτημα ιδιαίτερης σημασίας να διασαφηνιστεί και να αναφερθεί ρητά ότι η Προμήθεια Ηλεκτρικής Ενέργειας διέπεται και από τις διατάξεις του ν. 2251/1994 περί Προστασίας των Καταναλωτών, όπως ξεκάθαρα αναφέρεται στην κείμενη νομοθεσία (άρθρο 46 ν. 4001/2011), γεγονός το οποίο αρκετοί Προμηθευτές παραβλέπουν. Τούτο έχει ιδιαίτερη σημασία για μια σειρά ζητημάτων που αφορούν την προστασία του καταναλωτή κατά τη σύναψη της σύμβασης και ιδίως την πλήρη προσυμβατική ενημέρωση και την ορθή άσκηση του δικαιώματος υπαναχώρησης, καθώς και την υποχρέωση έγγραφης σύναψης σύμβασης σε περίπτωση τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον καταναλωτή. Σε συνέχεια και επισημάνσεων της ΡΑΑΕΥ για την ανάγκη σύναψης εγγράφων συμβάσεων (άρθρο
  10. Γ,
  11. Ε και άρθρο 6), πρέπει να τονίσουμε ότι η Αρχή μας έχει ήδη αναδείξει το πρόβλημα της αυθαίρετης εκπροσώπησης παροχών. Ο Συνήγορος του Καταναλωτή έχει δεχθεί μεγάλο αριθμό αναφορών καταναλωτών οι οποίοι αρνούνται είτε την ίδια την επικοινωνία με τον πάροχο είτε την χορήγηση προφορικής συναίνεσης για τη σύναψη σύμβασης, ενώ οι Προμηθευτές δεν παρέχουν τις σχετικές τηλεφωνικές επικοινωνίες. Λ. Αλεξάνδρας 144, τ.κ. 11471, Αθήνα 210 6460734 fax:210 6460784 grama@synigoroskatanaloti.gr www.synigoroskatanaloti.gr Ο Συνήγορος του Καταναλωτή έχει εκδώσει σημαντικό αριθμό συστάσεων σχετικά με την τήρηση της υποχρέωσης των Προμηθευτών για την πλήρη, προσωπική και έγγραφη προσυμβατική ενημέρωση των καταναλωτών, και την απαραίτητη διασφάλιση της γραπτής ή ηλεκτρονικής συναίνεσης τους πριν την εκπροσώπηση των παροχών. Κατά συνέπεια, προτείνουμε, σε περίπτωση αυθαίρετης εκπροσώπησης, πέραν της ακυρότητας της σύμβασης, να εισαχθεί διάταξη με την οποία θα προβλέπεται ότι ο καταναλωτής δεν έχει υποχρέωση καταβολής οποιουδήποτε τιμήματος πέραν των ρυθμιζόμενων χρεώσεων, σύμφωνα και με τις διατάξεις του ν. 2251/1994 για τις εξ' αποστάσεως συμβάσεις. Στο άρθρο 2 αναγνωρίζεται και πάλι η καταχρηστικότητα της επιβολής ρητρών πρόωρης λύσης της σύμβασης Προμήθειας σε συμβάσεις κυμαινόμενου τιμολογίου. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται στην πράξη από τους Προμηθευτές και επιπλέον, δεν έχει, επιβληθεί κάποιο σχετικό διοικητικό πρόστιμο. Τέλος, σε ό,τι αφορά την υποχρέωση έκδοσης Λογαριασμών Κατανάλωσης και μάλιστα ακόμη και σε έγχαρτη μορφή χωρίς χρέωση, επισημαίνουμε ότι ο Συνήγορος του Καταναλωτή είχε προχωρήσει σε σχετικές Σύστασεις προς συγκεκριμένο μεγάλο Προμηθευτή, ήδη από το έτος 2019 (βλ. υπ' αριθ. 791/8 Ιανουαρίου 2019 έγγραφη Σύσταση της Αρχής), ο οποίος χρέωνε κατά παράβαση των σχετικών διατάξεων, ένα
(1)ευρώ για την έκδοση κάθε έγχαρτου λογαριασμού, εισπράττοντας έτσι δεκάδες εκατομμύρια ευρώ από τους καταναλωτές σ΄ ετήσια βάση. 2. Διαδικασία ενημέρωσης καταναλωτών στην περίπτωση της τροποποίησης όρων της Σύμβασής Προμήθειας Η Αρχή θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την εξειδίκευση του τρόπου ενημέρωσης των καταναλωτών σχετικά με το εφαρμοζόμενο Τιμολόγιο Προμήθειας μετά την άρση των μέτρων αναστολής της ρήτρας αναπροσαρμογής, από 1-10-2023, δηλαδή, καθώς οι διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας είναι ιδιαίτερα αναποτελεσματικές για την προάσπιση της πλήρους και διαφανούς ενημέρωσης των καταναλωτών. Θα πρέπει δε να επισημανθεί ότι οι διατάξεις αυτές δεν έχουν τροποποιηθεί καταλλήλως, παρά την καταγραφή σημαντικών προβλημάτων τα τελευταία έτη. Το δικαίωμα τροποποίησης του τιμολογίου με τον αμέσως επόμενο της τροποποίησης Λογαριασμό Κατανάλωσης, το δικαίωμα συνοπτικής αναγραφής της τροποποίησης στον Λογαριασμό και παραπομπής στην ιστοσελίδα, δεν διασφαλίζουν σε καμία περίπτωση τα δικαιώματα των καταναλωτών όπως αυτά προστατεύονται από άλλες διατάξεις της νομοθεσίας (βλ. ν. 2251/1994, Κώδικα Καταναλωτικής Δεοντολογίας,) και θα πρέπει να τροποποιηθούν καταλλήλως. Κατά συνέπεια, θεωρούμε ότι όλοι οι καταναλωτές, ανεξαιρέτως, παρά την εξαίρεση που προβλέπει το κείμενο της διαβούλευσης για τους καταναλωτές των οποίων το τιμολόγιο δεν τροποποιείται, και λόγω της μεγάλης παρέλευσης χρόνου, θα πρέπει να ενημερωθούν πλήρως, εξήντα
(60)τουλάχιστον ημέρες πριν τη λήξη των έκτακτων μέτρων, με ατομική επιστολή, η οποία θα περιλαμβάνει όλες τις χρεώσεις Προμήθειας του ισχύοντος Τιμολογίου αναλυτικά, με τις μοναδιαίες τιμές χρέωσης, με παράθεση της μεθόδου υπολογισμών των χρεώσεων καθώς και με παραδείγματα χρέωσης για το τρέχον χρονικό διάστημα τιμολόγησης. Λ. Αλεξάνδρας 144, τ.κ. 11471, Αθήνα 210 6460734 fax:210 6460784 grama@synigoroskatanaloti.gr www.synigoroskatanaloti.gr Περαιτέρω, προτείνουμε την κατάλληλη τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας, ώστε ο πάροχος ενέργειας να μην έχει το δικαίωμα τροποποίησης του τιμήματος της Σύμβασης Προμήθειας τουλάχιστον για ένα
(1)έτος.
  1. Λογαριασμός Κατανάλωσης και Όροι Συμβάσεων Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας Στο συγκεκριμένο άρθρο, υπενθυμίζεται η υποχρέωση των Προμηθευτών να τηρούν την κείμενη νομοθεσία και τη σχετική απόφαση της ΡΑΑΕΥ (βλ. υπ' αριθ. 409/2020 απόφαση ΡΑΕ) αναφορικά με την αναλυτική παρουσίαση της ρήτρας αναπροσαρμογής τόσο στην Προσφορά και τη σύμβαση Προμήθειας όσο και στον Λογαριασμό Κατανάλωσης. Θα πρέπει να επισημάνουμε, ότι, ακόμα και σήμερα, τρία χρόνια μετά, οι διατάξεις αυτές σε μεγάλο βαθμό δεν τηρούνται από τους Προμηθευτές. 4 και
  2. Προϊόντα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας και Επισημάνσεις σχετικά με τον καθορισμό της μεθοδολογίας των μηχανισμών αναπροσαρμογής των κυμαινόμενων τιμολογίων προμήθειας και των κυμαινόμενων τιμολογίων όπου η χρέωση προμήθειας διαμορφώνεται ευθέως βάσει μεγέθους της Αγοράς (INDEXED Price Contracts). Στα ανωτέρω σημεία, παρατίθενται οι νόμιμοι τύποι των τιμολογίων Προμήθειας που ισχύουν, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, δηλαδή τα σταθερά τιμολόγια καθώς και τα κυμαινόμενα τιμολόγια με όρια ή χωρίς όρια διακύμανσης, σύμφωνα με τις σχετικές Αποφάσεις της ΡΑΕ (βλ. υπ' αριθ.409/202 και 389/2022 Αποφάσεις ΡΑΑΕΥ). Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, τα προβλήματα εφαρμογής της ρήτρας αναπροσαρμογής είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Παρά την ύπαρξη σαφούς νομοθεσίας σχετικά με τον ενιαίο και κατανοητό τύπο των ρητρών, τη μέθοδο ενεργοποίησής τους καθώς και τη γνωστοποίηση και την παράθεση του υπολογισμού τους, η συμμόρφωση των Προμηθευτών Ηλ. Ενέργειας αποδεικνύεται ιδιαίτερα προβληματική. Κατά συνέπεια, επισημαίνουμε τα εξής: Θεωρούμε αυτονόητο, ότι όλες οι κατευθυντήριες και ερμηνευτικές Οδηγίες της ΡΑΑΕΥ, ιδίως για όσο χρονικό διάστημα ισχύουν, πρέπει να τηρούνται πλήρως και ευλαβικά από τους Προμηθευτές, καθώς αυτές συμπροσδιορίζουν το πλαίσιο των συναλλακτικών υποχρεώσεων και το μέτρο της επαγγελματικής ευσυνειδησίας που πρέπει να επιδεικνύουν οι Προμηθευτές Ηλεκτρικής Ενέργειας, σύμφωνα με την καλή πίστη και τα συναλλακτικά ήθη (βλ. άρθρα 8 και 9α ν.2251/1994, όπως ισχύει). Θεωρούμε ότι αυτή τη φορά, η εφαρμογή των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας θα είναι συνεπέστερη αλλά και ότι ο έλεγχος θα είναι άμεσος, όπως και η επιβολή κυρώσεων, με σκοπό την ομαλή λειτουργία της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών. Τέλος, πέραν των όσων καταγράφονται στο υπό κρίση κείμενο διαβούλευσης, θα θέλαμε να αναφερθούμε σε ένα ακόμα ιδιαίτερα σημαντικό πρόβλημα το οποίο χρήζει άμεσης ρύθμισης. Όπως σας είναι ήδη γνωστό, από τις σχετικές συστάσεις και έγγραφα της Αρχής μας , σημαντικός αριθμός καταναλωτών χρεώνεται με μεγάλα χρηματικά ποσά λόγω των λανθασμένων λογαριασμών κατανάλωσης οι οποίοι εκδίδονται κατά την αλλαγή Προμηθευτή. Το πρόβλημα αυτό προκύπτει από τη μη τήρηση της υποχρέωσης των Προμηθευτών για λήψη φωτογραφικής ένδειξης από τον καταναλωτή κατά τη σύναψη της σύμβασης αλλά και της μεταγενέστερης άρνησης του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε.) να προβεί στην άσκηση των κυριότερων νόμιμων υποχρεώσεών του, αυτών του ελέγχου και της διόρθωσης των προφανώς λανθασμένων μετρήσεων. Λ. Αλεξάνδρας 144, τ.κ. 11471, Αθήνα 210 6460734 fax:210 6460784 grama@synigoroskatanaloti.gr www.synigoroskatanaloti.gr Λόγω των αλλαγών που θα επέλθουν από 1η Οκτωβρίου 2023 αναμένουμε σημαντικές μετακινήσεις καταναλωτών μεταξύ των παρόχων και κατά συνέπεια, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ζήτημα, προτείνουμε τον καθορισμό συγκεκριμένων κυρώσεων σε περίπτωση μη τήρησης των ανωτέρω υποχρεώσεων από τους Προμηθευτές και τον Διαχειριστή του Δικτύου. Προτείνουμε, περαιτέρω να καθορισθούν συγκεκριμένες κυρώσεις σε όλα τα ρυθμιστικά μέτρα που θα θεσμοθετηθούν. Ο ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Λευτέρης Γ. Ζαγορίτης Λ. Αλεξάνδρας 144, τ.κ. 11471, Αθήνα 210 6460734 fax:210 6460784 grama@synigoroskatanaloti.gr www.synigoroskatanaloti.gr Α.Π. 318.19-06-2023 Προς: ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ – ΡΑΕ Yπόψη:
  3. κ. Ειρήνη Ιακωβίδου Προϊσταμένη Διεύθυνσης Διεύθυνση Ρύθμισης & Εποπτείας Αγορών Λιανικής και Προστασίας Καταναλωτών Εmail: iacovidesi@rae.gr
  4. κ. Ειρήνη Φραγκίσκου Energy Analyst/ΜSc Ενέργεια Οικονομικά & Στρατηγική Δ/νση Ρύθμισης και Εποπτείας Ενεργειακών Αγορών Λιανικής και Καταναλωτών Εmail: ifragkiskou@rae.gr
  5. Μαρία Νικολοπούλου Διεύθυνση Ρύθμισης & Εποπτείας Αγορών Λιανικής και Προστασίας Καταναλωτών Εmail: mnikolopoulou@rae.gr Θέμα: Συμμετοχή/Σχόλια της ΕΚΠΟΙΖΩ στη Δημόσια Διαβούλευση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν.4001/2011, όπως ισχύει. Δεδομένου του σύντομου χρονικού διαστήματος διαβούλευσης, η ΕΚΠΟΙΖΩ προβαίνει σε ορισμένες βασικές παρατηρήσεις και σχόλια αναφορικά με τα υπό διαβούλευση ρυθμιστικά μέτρα. Ειδικότερα:
  6. Στο υπό διαβούλευση κείμενο απουσιάζει παντελώς η αναφορά στο ν. 2251/1994 για την προστασία του καταναλωτή, ο οποίος πρέπει να εφαρμόζεται απαρέγκλιτα σε όλο το φάσμα των υπηρεσιών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Όπως είναι γνωστό, το κύρος του περιεχομένου των όρων, όπως και η ερμηνεία τους και η ένταξή τους σε μία σύμβαση προσχώρησης, ελέγχεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του παραπάνω νόμου, από τις οποίες απορρέουν βασικές αρχές του δικαίου των ΓΟΣ, όπως η αρχή της διαφάνειας. Η απουσία επισήμανσης των διατάξεων αυτών κείται εκτός του πνεύματος της ΑΘΗΝΑ Στουρνάρη 17, Τ.Κ. 10683 Τ: 2103304444, F: 2103300591 info@ekpizo.gr www.ekpizo.gr ισχύουσας νομοθεσίας (βλ. ενδ. εκτός από το ν.2251/1994 και άρθρο 46 παρ. 1 ν.4001/2011, άρθρο 10 παρ. 2 Οδηγίας 2019/944) και ενδέχεται να επιδιώξει το αντίθετο από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, που είναι η διασφάλιση και ενίσχυση της διαφάνειας, ενθαρρύνοντας τους προμηθευτές σε μία στρεβλωμένη αντίληψη των κανονιστικών τους υποχρεώσεων.
  7. Η μη αναφορά στο ν.2251/1994 προκαλεί προβληματισμό και φυσικά γεννά εξαιρετικά σημαντικά προβλήματα. Ενδεικτικά, διαπιστώνεται διάχυτη μία εσφαλμένη θεώρηση του ζητήματος της μονομερούς τροποποίησης της σύμβασης από τους προμηθευτές, ως εάν δηλαδή για τη νομιμότητα αυτής να αρκεί η τήρηση της προηγούμενης γνωστοποίησης σύμφωνα με τον ΚΠΗΕ και όχι και η αυτονόητη παράλληλη τήρηση των όρων που θέτει το άρθρο 2 παρ. 6 και παρ. 7 περ. ε΄ και ια΄ ν.2251/1994 (ύπαρξη ορισμένου και ειδικού σπουδαίου λόγου που αναφέρεται ρητά στη σύμβαση, ειδικά και εύλογα κριτήρια προσδιορισμού του τιμήματος, απουσία σημαντικής διατάραξης της συμβατικής ισορροπίας κτλ.). Κρίνεται αναγκαίο να επισημανθεί ότι η επιλεγμένη διατύπωση, αν και δεν αντικατοπτρίζει προφανώς τη θέση της ΡΑΕ, ενδέχεται να ενθαρρύνει τους παρόχους σε παρερμηνείες του πνεύματος και της ουσίας των ρυθμιστικών μέτρων. Για το λόγο αυτό πρέπει σε όσα σημεία γίνεται λόγος για το δικαίωμα μονομερούς τροποποίησης της σύμβασης να προστεθεί η αυτονόητη προϋπόθεσης τήρησης των διατάξεων του ν.2251/1994 και ιδίως του άρθρου 2 παρ. 6 και παρ. 7 περ. ε΄ και ια΄.
  8. Στην παρ. 4, η ΕΚΠΟΙΖΩ είναι αντίθετη με την εφαρμογή του κυμαινόμενου τιμολογίου με τον τίτλο «Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής την 1η κάθε μήνα». Η φύση και η λειτουργία ενός τέτοιου τιμολογίου, όπου ο προμηθευτής εκτιμά τη διακύμανση του κόστους, α) δίνουν το ελεύθερο στους προμηθευτές να μην εξασφαλίζουν προσιτές τιμές, αφού μπορούν να υπερεκτιμούν διαρκώς τις επερχόμενες διακυμάνσεις, β) στην ουσία μετατρέπει τους καταναλωτές εν αγνοία τους επενδυτές, στη χειρότερη μάλιστα μορφή, αφού είναι βέβαιο ότι οι προμηθευτές θα μετακυλύουν οποιαδήποτε εσφαλμένη εκτίμησή τους στους καταναλωτές και γ) καταδικάζουν τους καταναλωτές σε αιώνιες ΑΘΗΝΑ Στουρνάρη 17, Τ.Κ. 10683 Τ: 2103304444, F: 2103300591 info@ekpizo.gr www.ekpizo.gr αυξήσεις και επιτρέπουν στους προμηθευτές να παραβιάζουν την αρχή της κοστοστρέφειας, αυξάνοντας κατά τη διάρκεια της σύμβασης το περιθώριο κέρδους τους, απουσία οποιουδήποτε μηχανισμού εκκαθάρισης. Η πρόβλεψη ενός τέτοιου είδους κυμαινόμενου τιμολογίου παραβιάζει κατάφωρα το κεκτημένο προστασίας του καταναλωτή και τη σχετική νομοθεσία (γενική και ειδική) και κείται σαφώς εκτός της νομοθετικής εξουσιοδότησης της ΡΑΕ.
  9. Στην παρ. 5 σχετικά με τους συντελεστές προσαύξησης «α» και «β» της ρήτρας αναπροσαρμογής ή/και της Χρέωσης Προμήθειας, παρατηρείται ασάφεια σε δύο επίπεδα: α) ως προς το αν αυτοί δύνανται να τροποποιούνται κατά την εξέλιξη της σύμβασης (βλ. όρος «σταθερή τιμή») και β) ως προς το ποια μεγέθη της αγοράς αφορούν και ως προς τις προϋποθέσεις. Για τη διαφάνεια της ρήτρας αναπροσαρμογής δεν αρκεί ο καταναλωτής να γνωρίζει τις τιμές των δύο συντελεστών, αλλά πρέπει παράλληλα να γνωρίζει αφενός ποιους παράγοντες της αγοράς αυτοί αντανακλούν και αφετέρου το λόγο και τα κριτήρια της τροποποίησής τους, που πάντως πρέπει να συμμορφώνονται με το άρθρο 2 παρ. 7 περ. ε΄ και ια΄ Ν.2251/
  10. Διότι μόνο εφόσον του παρέχονται οι συμβατικές αυτές πληροφορίες είναι σε θέση ο καταναλωτής να υπολογίζει – κατά προσέγγιση – την εξέλιξή τους όσο και να ελέγχει τον τρόπο εφαρμογής της ρήτρας από τον προμηθευτή, ώστε να αποκλείεται η αύξηση του περιθωρίου κέρδους κατά την εξέλιξη της σύμβασης.
  11. Τέλος, παντελής απουσία οποιουδήποτε ελέγχου παρατηρείται και ως προς τα όρια εύρους διακύμανσης στη μεθοδολογία αναπροσαρμογής σύμφωνα με τις συστάσεις της απόφασης 409/
  12. Όπως έχει αναγνωρίσει η ΡΑΕ, τα όρια εύρους διακύμανσης τίθενται διαχρονικά σε εξωπραγματικές σε σχέση με την αγορά ενέργειας τιμές και επιτρέπουν στους προμηθευτές να παραπλανούν τους καταναλωτές, διαφημίζοντας και προσφέροντας τιμολόγια που δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα, αφού σε αυτά υπολογίζονται μόνο αυξήσεις – αποκλειόμενης της σταθερότητας του τιμολογίου ή και της μείωσης αυτού – και μάλιστα υπέρογκες, ακριβώς λόγω των εξωπραγματικών ορίων. Κατά συνέπεια, στα υπό διαβούλευση μέτρα πρέπει απαραίτητα να προστεθεί πρόβλεψη ως προς τον ΑΘΗΝΑ Στουρνάρη 17, Τ.Κ. 10683 Τ: 2103304444, F: 2103300591 info@ekpizo.gr www.ekpizo.gr προσδιορισμό των ορίων, σε συνδυασμό με την επιβολή κυρώσεων στους προμηθευτές που κατά κανόνα παραβιάζουν την απόφαση 409/
  13. Με εκτίμηση, Παναγιώτα Καλαποθαράκου Νομικός Πρόεδρος Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. & Πρόεδρος ΠΟΜΕΚ “Η Παρέμβαση” ΑΘΗΝΑ Στουρνάρη 17, Τ.Κ. 10683 Τ: 2103304444, F: 2103300591 info@ekpizo.gr www.ekpizo.gr Αθήνα, 19 Ιουνίου 2023 Αριθμός Πρωτ.:ΕΠΑ 1081 Προς: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν.4001/2011, όπως ισχύει Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες, στο πλαίσιο της Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑAΕY σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν.4001/2011, όπως ισχύει, θα θέλαμε να αναφέρουμε πως η ομαλή επιστροφή της αγοράς στην πρότερη κατάστασή της είναι κρίσιμη καθώς επηρεάζει σημαντικά τόσο τους συμμετέχοντες σε αυτή, όσο και τους τελικούς καταναλωτές. Για αυτό το λόγο θα θέλαμε να παραθέσουμε τα παρακάτω σχόλια στο κείμενο που δημοσίευσε η Αρχή, ώστε να συμβάλλουμε στην αποσαφήνιση και την περαιτέρω βελτίωσή του. Πιο συγκεκριμένα:
  14. Στην παρ. 5 καθίσταται υποχρεωτική η τήρηση της υπ’ αριθ. Απόφασης ΡΑΕ 409/2020 σχετικά με τον καθορισμό της μεθοδολογίας των μηχανισμών αναπροσαρμογής των κυμαινόμενων τιμολογίων προμήθειας. Η συγκεκριμένη απόφαση ωστόσο παρέχει συστάσεις σχετικά με την τυποποίηση του μηχανισμού αναπροσαρμογής. Θεωρούμε πως η συγκεκριμένη απόφαση πρέπει να παραμείνει ως σύσταση, καθώς η υποχρεωτική εφαρμογή της αφήνει εκτός μηχανισμού αναπροσαρμογής κάποιες μεταβλητές οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά το κόστος, είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω, π.χ. ΛΠ, αυξάνοντας το ρίσκο για τους Προμηθευτές και για την ορθή αποτύπωση του κόστους της ενέργειας στις τελικές τιμές προμήθειας. Σε σχέση με τη παράμετρο Χ να μπορεί να είναι το άθροισμα συγκεκριμένων μεγεθών της αγοράς όπως για παράδειγμα ΤΕΑ & ΛΠ. Επιπλέον κρίνουμε σκόπιμο να επιτρέπεται ο συντελεστής α να λαμβάνει προκαθορισμένη τιμή βάσει μεγέθους της αγοράς που δεν είναι σταθερό όπως ο Συντελεστής Απωλειών Δικτύου που είναι βασικό μέγεθος προσδιορισμού του κόστους, ο οποίος δεν αλλάζει κάθε μήνα αλλά μεταβάλλεται ετήσια και είναι διαφανής. Σε αυτή την περίπτωση να μην θεωρείται τροποποίηση των όρων της σύμβασης και να μην απαιτείται ενημέρωση των πελατών.
  15. Στην παρ. 2 αναφέρεται πως δεν απαιτείται ενημέρωση των τελικών πελατών εάν «αναβιώσουν οι όροι των Συμβάσεων Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας που βρίσκονταν σε αναστολή χωρίς όμως να επέλθει ουδεμία τροποποίηση», αλλά μόνο εάν «διαφέρουν οι τιμολογιακοί ή άλλοι βασικοί όροι της Σύμβασης Προμήθειας σε οποιονδήποτε όρο της Σύμβασης Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας». Αυτή η διατύπωση, σε συνδυασμό με την παρ.5 που σχολιάστηκε στο πρώτο σημείο, δεν επεξηγεί πλήρως αν μπορεί να γίνει αναβίωση και αν χρειάζεται ενημέρωση των τελικών πελατών στις περιπτώσεις προϊόντων και όρων που ο μηχανισμός αναπροσαρμογής τους δεν ταυτιζόταν με τις συστάσεις της υπ’ αριθ. Απόφασης ΡΑΕ 409/
  16. Θεωρούμε πως αυτοί οι όροι θα πρέπει να μπορούν να αναβιώσουν και επίσης χρειάζεται να προσδιοριστεί πιο αναλυτικά, για αυτές τις περιπτώσεις όρων, πότε απαιτείται προγνωστοποίηση και πότε όχι. Επίσης, στην περίπτωση «(γ) Περίπτωση μετάπτωσης Τελικών Πελατών σε καινούργιο/διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης» θεωρούμε πως δεν θα έπρεπε να είναι υποχρεωτική η σύναψη νέας Σύμβασης Προμήθειας, εφόσον η μεταβολή του τιμολόγιου δεν συνιστά τροποποίηση της Σύμβασης.
  17. Στο τέλος της παρ. 2 αναφέρεται ότι «κρίνεται απαραίτητη η αποστολή προς τους Τελικούς Πελάτες του συνόλου των όρων της Σύμβασης Προμήθειας που θα εφαρμοστεί από την 1η Οκτωβρίου 2023 μέχρι την 31.07.2023». Θεωρούμε πως εφ’ όσον θα πραγματοποιηθεί ατομική και διαφανής Ενημέρωσης των Τελικών Πελατών σχετικά με τις όποιες τροποποιήσεις και με βάση τις παρεχόμενες οδηγίες, η επιπλέον αποστολή του συνόλου των όρων απαιτεί μεγάλες ποσότητες χαρτιού καθώς δεν διαθέτουν όλοι οι καταναλωτές ηλεκτρονική αλληλογραφία, ενώ ταυτόχρονα αυξάνει τα διαχειριστικά κόστη. Επομένως προτείνουμε η εν λόγω αποστολή του συνόλου των όρων να μην είναι υποχρεωτική για όλους τους τελικούς πελάτες, δεδομένου πως θα ενημερωθούν αναλυτικά για τις όποιες τροποποιήσεις στη σύμβασή τους. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να επαναξιολογηθεί γενικότερα η υποχρέωση πραγματοποίησης της ατομικής ενημέρωσης μέσω επιστολής, καθώς υπάρχουν πλέον τεχνολογικές δυνατότητες και μέσα που επιτρέπουν πολύ πιο άμεση, αποτελεσματική και φιλική προς το περιβάλλον επικοινωνία. Επιπλέον, πολλές συμβάσεις προμήθειας έχουν διάρκεια δύο ετών, επομένως προτείνουμε να δίνεται η δυνατότητα για ημερομηνία λήξης μέχρι της 31.07.
  19. Στην παρ. 4Γ όπου περιγράφονται τα Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής μετά τον μήνα εφαρμογής, θεωρούμε πως χρειάζονται επεξηγήσεις σχετικά με την ανακοίνωση της τιμής τους. Η τελική τιμή προμήθειας που αφορά το μήνα εφαρμογής θα ανακοινώνεται μετά τη λήξη του μήνα, ωστόσο πολλοί δείκτες της χονδρεμπορικής εκκαθαρίζονται σε ημερήσια βάση και επομένως μπορεί να γίνεται η τιμολόγηση των τελικών πελατών με βάση τις ημερήσιες τιμές, οι οποίες θα οδηγήσουν στο τέλος σε μια τελική τιμή μήνα. Σε αυτή την περίπτωση οι χρεώσεις εξαρτώνται από την περίοδο τιμολόγησης κάθε λογαριασμού καθώς εκδίδονται σε καθημερινή βάση, χωρίς να απαιτείται να λήξει ημερολογιακά ο μήνας τιμολόγησης.
  20. Στην περίπτωση των προϊόντων της κατηγορίας Γ, δεν είναι επίσης σαφές πώς θα λειτουργούν τα εργαλεία σύγκρισης τιμών που αναφέρονται στην παρ.
  21. Προτείνουμε η δημοσίευση της Αρχής να περιλαμβάνει, όχι μόνο τις μεθοδολογίες για αυτά τα προϊόντα, αλλά και τις τελικές τιμές τους, όταν αυτές καταστούν διαθέσιμες. Επομένως οι μεθοδολογίες που δεν μεταβάλλονται σε μηνιαία βάση προτείνουμε να κοινοποιούνται στη ΡΑΑΕΥ σε περίπτωση που υπάρξουν μεταβολές, σε αντίθεση με τις τιμές που προτείνουμε να κοινοποιούνται κάθε μήνα. Επίσης, δεν είναι κατανοητό πώς θα συμβάλει στην διαφάνεια και την σωστή ενημέρωση των καταναλωτών η ανακοίνωση και σύγκριση τιμών στις αρχές κάθε μήνα για υποσύνολο μόνο των διαθέσιμων προϊόντων στην αγορά. Θεωρούμε πως η σύγκριση πρέπει να γίνεται μεταξύ όλων των προϊόντων που είναι διαθέσιμα στους τελικούς καταναλωτές, αφού γίνουν διαθέσιμες και οι τελικές τιμές τους.
  22. Αναφορικά με το σημείο Γ της παρ.1, η Απόφαση ΡΑΕ 389/2022 είχε παγώσει ως προς την υιοθέτηση πρότυπου εγγράφου “Αίτησης Προσφοράς Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας ΧΤ” και υποδείγματος “Λογαριασμού Κατανάλωσης ΧΤ” οπότε είναι διαχειριστικά αδύνατο να εφαρμοστεί μέχρι την 01/10/2023 ενώ παράλληλα θα χρειαστεί να υπάρξει και επικαιροποίησή της βάσει και του αποτελέσματος της τρέχουσας διαβούλευσης. Τέλος, θέλουμε να τονίσουμε ότι παραμένουμε στη διάθεση της Ρυθμιστικής Αρχής για οποιαδήποτε διευκρίνιση απαιτηθεί προκειμένου να είσαι όσο το δυνατόν πιο ομαλή και διαφανής η μετάβαση της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης μετά τη λήξη των έκτακτων ρυθμίσεων μεταβατικού χαρακτήρα στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας. Με εκτίμηση, Εκ μέρους της «Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας Α.Ε.» Ζαΐρα Τριβυζά ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΙΝΚΑ ΓΟΣΕ ΕΠΙ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩN ΜΕΤΡΩΝ ΡΑΕ βάσει των διατάξεων του άρθρου 23 του ν.4001/
  23. Ι) ΕΠΙ ΤΩΝ ΔΙΑΤΥΠΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Α)_Αναφέρεται στην παράγραφο Ε. «Εφόσον δεν τεθούν σε ισχύ, κατόπιν νομοθετικής πρωτοβουλίας, ειδικοί όροι που θα αφορούν στη μετάβαση – μετάπτωση των καταναλωτών, οποιαδήποτε υπαγωγή Πελάτη σε προϊόν Προμηθευτή προϋποθέτει την συναίνεσή του, η οποία αποτυπώνεται με την υπογραφή σχετικής Σύμβασης Προμήθειας.» Άποψη μας είναι ότι πρέπει να εξειδικευτούν αναλυτικά τα ενεργειακά προϊόντα όλων των προμηθευτών όχι μόνο για την διατύπωση της παρούσης αλλά και συνολικά με βάση την φιλοσοφία των ρυθμιστικών μέτρων εδώ. Σαφώς και κάθε προμηθευτής μπορεί να τροποποιεί τα ενεργειακά του προϊόντα ωστόσο κρίνουμε σκόπιμα αυτά να είναι ορισμένα με λίστα διαφανή που κάθε προμηθευτής θα αναρτά υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του, ώστε να μπορεί να διακρίνει και να συγκρίνει ο καταναλωτής ποιο ενεργειακό προϊόν είναι πιο σύμφορο να επιλέξει, και οι προμηθευτές θα αναλύουν παράλληλα με διαφανή τρόπο το περιεχόμενο των προϊόντων αυτών (λ.χ ενεργειακό μίγμα και σταθερή τιμολόγηση) αλλά και την βασική τους κοστολόγηση του κάθε ενεργειακού προϊόντος . Υπό αυτό το πρίσμα δεν θεωρούμε αρκετή την κατηγοριοποίηση των Προϊόντων προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας στην υπ. αριθ 4 ενότητα της δημόσιας διαβούλευσης με βάση ένα η τιμολόγηση θα είναι κυμαινόμενη ή σταθερή. Μόνο η διάκριση αυτή δεν επαρκεί για την πλήρη ενημέρωση του καταναλωτή για τις επιλογές του αλλά και την ζητούμενη «συναλλακτική διαφάνεια». Β) Συναφής με την προηγουμένη παρατήρηση είναι και η πρόταση μας στην ενότητα «(ii)Περιεχόμενο ατομικής και διαφανούς Ενημέρωσης Τελικών Πελατών περίπτωσης (β)» και αναφορικά με το «περιεχόμενο της ατομικής και διαφανούς ενημέρωσης των Τελικών Πελατών για τις επικείμενες τροποποιήσεις στις Συμβάσεις Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας» θα πρέπει να πληροί τα οριζόμενα στην παρ.4 του άρθρου 30 και στο άρθρο 21 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, δηλαδή θα πρέπει εκτός από το α) «(α) να περιλαμβάνει, αφενός την επισήμανση των άρθρων της Σύμβασης Προμήθειας ή των όρων Τιμολόγησης που τροποποιούνται, αφετέρου πλήρη και αναλυτική αναφορά των νέων όρων της Σύμβασης Προμήθειας ή των Χρεώσεων Προμήθειας που πρόκειται να ισχύουν εφεξής» και β) «(β) να περιλαμβάνει υπόμνηση στον Τελικό Πελάτη του δικαιώματος καταγγελίας της Σύμβασης Προμήθειας και συνοπτική αναφορά των σχετικών διαδικασιών.» να προστεθεί και μια υποχρεωτική ενότητα για τους προμηθευτές γ) να περιλαμβάνεται το όνομα του ειδικού προγράμματος «ενεργειακού πακέτου» που έχει επιλέξει στην επιστολή ενημέρωσης και δ) υπενθύμιση για την χρονική δεσμευτική διάρκεια της ενεργειακής του σύμβασης (λ.χ 12 ή 24 μήνες) ΙΙ) ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ προστασίας των Καταναλωτών από την ανεξέλεγκτη κρίση και πιθανή «έκρηξη» των τιμών στην χονδρεμπορική και λιανική αγορά ενέργειας. Παραμένουμε προβληματισμένοι ότι και στην ουσία με τα νέα μέτρα εκτός την αναγκαία ενδυνάμωση της εν γενεί διαφάνειας των λογαριασμών και της συνολικής ενημέρωσης του ενεργειακού καταναλωτή και οι καινούριες φόρμουλες σε αντικατάσταση της ονομασίας «ρητρα αναπροσαρμογής» ουσιαστικά πάλι θα συνδέουν απευθείας τη λιανική τιμή με τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος, σε αντίθεση με τη Ρήτρα, η οποία περιλάμβανε ένα εύρος χονδρεμπορικών τιμών (χαμηλό-υψηλό), η διατήρηση του οποίου ήταν προϋπόθεση της σταθερής τιμής που έπαιρνε ο καταναλωτής. Συνεπώς πλέον η τιμή της λιανικής του ρεύματος ανά μήνα θα διαμορφώνεται, βάσει ενός πολλαπλασιαστή, ανάλογα με τον μέσο όρο της χονδρεμπορικής τιμής του μήνα, συν τα κόστη και το περιθώριο κέρδους του προμηθευτή. Κάθε, δηλαδή, διακύμανση της χονδρεμπορικής τιμής θα συνεχίση να περνάει απευθείας στα τιμολόγια του ηλεκτρικού, χωρίς καμία δικλείδα ασφαλείας, κανένα πλαφόν για τον καταναλώτη. Θεωρούμε ως ΙΝΚΑ ΓΟΣΕ ότι πρέπει να γίνει ένας ευρύτερος διάλογος για άμεση υιοθέτηση ενός «πλαφόν χρέωσης στην λιανική αγορα». Η διαφορά έγκειται ότι στον τελευταίο ο υπολογισμός της λιανικής τιμής στηριζόταν στην πρόβλεψη (ένα μήνα πριν), ενώ στο εξής θα γίνεται απολογιστικά. Ουσιαστικά με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις εάν αυξηθεί η χονδρεμπορική τιμή πάνω από το ανώτατο όριο του εύρους συμφωνείται μεταξύ των δύο πλευρών να επιβαρυνθεί αποκλειστικά ο πελάτης, να μετακυλιστεί δηλαδή στον ενεργειακό καταναλώτη όλο το επιπλέον κόστος. Εάν, όμως, πέσει κάτω από το κατώτατο όριο, η τιμή στην χονδρεμπορικη δεν υπάρχει καμία διασφάλιση-ρυθμιστική/ ελεγκτική κρατικου παρεμβατισμού -ότι επιστρέφεται το όφελος από την πτώση των τιμων στην χονδρεμπορικη στον τελικό ενεργειακό καταναλωτή. Η πρόβλεψη μόνο κυμαινόμενων ή σταθερων τιμολογίων δεν εξασφαλίζει καμία επιπλέον ρυθμιστική υποχρέωση για τους προμηθευτές. Με αυτή την έννοια, λένε οι ίδιες πηγές, τα νέα μεταβλητά τιμολόγια που θα ισχύουν πλέον στην αγορά σε λίγο καιρό θα είναι χειρότερα από τη Ρήτρα Αναπροσαρμογής, γιατί θα προστατεύουν αποκλειστικά τον προμηθευτή Επιπλέον, ακόμη κι αν συνεχισθεί η καθοδική πορεία της χονδρεμπορικής τιμής, θα χρειαστεί χρόνος για να απεικονισθεί στην τιμή της λιανικής, για μια σειρά από λόγους που σχετίζονται (και) με τις ιδιαιτερότητες της εγχώριας αγοράς. Η βασική φόρμουλα που επεξεργάζονται οι περισσότεροι πάροχοι συνδέει την τιμή λιανικής με τη χονδρεμπορική τιμή βάσει ενός μαθηματικού τύπου «χ + αχ + β = τελική τιμή καταναλωτή», όπου «χ» θα είναι η μεταβαλλόμενη κάθε φορά τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς, «α» ο συντελεστής για τον προσδιορισμό του κόστους των απωλειών του δικτύου και «β» τα διάφορα κόστη του προμηθευτή, συν το περιθώριο κέρδους. Δεν υπάρχει κάνενας έλεγχος-υποχρεωση επιπλέον στην φορμουλα αυτή. . Για την καταναλωτική Οργάνωση ΙΝΚΑ ΓΟΣΕ Ο Νομικός Σύμβουλος σε ρυθμιστικά θέματα Δικαίου Ενέργειας&Τηλεπικοινωνιών και Δικαίου Ανταγωνισμού Νικόλας Ι. Πίτσος , Δ.Ν, LL.M (FU-Berlin),LL.M (UC Berkeley ) Εταίρος του δικηγορικού γραφείου "Νικόλας Πίτσος&Συνεργάτες" Ιουστινιανού 24-28,T.K11473 Office Phone: 0030-2103809497 Mob.Phone:6945691212 email:nikpitsos@gmail.com Dr. Nikolaos Pitsos LL.M (FU-Berlin), LL.M (UC Berkeley) Partner Nikolas Pitsos Law office Ioustinianou 24-28 ZIP Code 11473 Athens,Greece Προς: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων Email: retail@rae.gr Θέμα: Σχετικά: Αρ.Πρ.: Απόψεις nrg στο πλαίσιο της από 12.06.2023 Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ με θέμα «Επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν.4001/2011, όπως ισχύει»
  24. N. 4951/2022 «Θέσπιση έκτακτων ρυθμίσεων μεταβατικού χαρακτήρα στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας για την άμβλυνση των οικονομικών συνεπειών της ενεργειακής κρίσης», όπως ισχύει και ιδίως άρθρο 138 αυτού,
  25. Ν. 4001/2011 «Για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις» όπως ισχύει,
  26. Κώδικας Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες (ΦΕΚ Β’ 832/2013),
  27. Υπ’ αριθμ. 389/2022 Απόφαση ΡΑΕ «Για την τροποποίηση της υπ’ αρ. 967/2021 Απόφασης ΡΑΕ «Κατευθυντήριες Οδηγίες για την υιοθέτηση πρότυπου εγγράφου “Αίτησης Προσφοράς Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας ΧΤ” και υποδείγματος “Λογαριασμού Κατανάλωσης ΧΤ” προκειμένου για την ενδυνάμωση των καταναλωτών και την ενίσχυση των αρχών της διαφάνειας, της ευχερούς κατανόησης και της συγκρισιμότητας, σε προσυμβατικό και συμβατικό πλαίσιο» Κωδικοποίηση σε ενιαίο κείμενο»,
  28. Υπ’ αριθμ. 409/2020 Απόφαση ΡΑΕ «Κατευθυντήριες Οδηγίες για τη διαφάνεια και την επαληθευσιμότητα των χρεώσεων στο ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων ΧΤ» (ΦΕΚ Β’ 1364/2020). Ο-40377 Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες, Σε συνέχεια πρωτοβουλίας της Αρχής σας για τη διενέργεια Δημόσιας Διαβούλευσης με θέμα την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 23 του Ν. 4001/2011 όπως ισχύει, δια της παρούσης επιστολής η εταιρεία μας θα ήθελε να συμμετέχει υποβάλλοντας τις απόψεις της, όπως αυτές αναπτύσσονται ακολούθως. Κατ’ αρχήν, δεδομένης της πρόθεσης της Αρχής όπως αυτή αποτυπώνεται στον τίτλο της εν θέματι Δημόσιας Διαβούλευσης σχετικά με την επιβολή «Ρυθμιστικών Μέτρων», προφανώς υπό την έννοια της έκδοσης Απόφασης η οποία θα έχει δεσμευτικό χαρακτήρα και κανονιστικό περιεχόμενο βασιζόμενο στις συνδυαστικές προβλέψεις των άρθρων 23, 29 και 32 του ανωτέρω σχετ. 2 νόμου, η εταιρεία μας θα ήθελε να επισημάνει την ιδιαίτερη σημασία που έχει η διασφάλιση της αναλογικότητας και εφαρμοσιμότητας των τελικών περιεχομένων της σχετικής Απόφασης της Αρχής, καθώς τα περιεχόμενα αυτής θα δημιουργήσουν ένα νέο, πρόσθετο κανονιστικό πλέγμα το οποίο θα διέπει οριζόντια την λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Επί του ζητήματος αυτού, η εταιρεία μας θα ήθελε δια της παρούσης να αναδείξει ποικίλα σημεία της Δημόσιας Διαβούλευσης επί του σχεδίου Απόφασης Ρυθμιστικών Μέτρων την οποία προτίθεται να λάβει η Αρχή σας, τα οποία χρήζουν της ανάλογης προσοχής και αναμόρφωσης. Το βασικότερο σημείο αφορά στην πρόθεση ταξινόμησης προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία φαίνεται να επιβάλλεται δια μέσω των σχεδιασμών της Αρχής. Όπως είναι ευρέως γνωστό, τα τιμολόγια προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε τελικούς καταναλωτές έχουν πλήρως απελευθερωθεί ήδη από το β’ εξάμηνο του 2013, τουτέστιν έχει ήδη παρέλθει μια δεκαετία από την πλήρη απελευθέρωση της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Στο πλαίσιο της απελευθέρωσης αυτής, που είχε ως τελικό σκοπό την εμπέδωση του ανταγωνισμού μεταξύ των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας εις όφελος των καταναλωτών, η τυποποίηση – ταξινόμηση των διαθέσιμων προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας αφέθηκε στην ίδια την αγορά, η οποία ανέπτυξε και συνεχίζει να αναπτύσσει προϊόντα βάσει των προβλέψεων του ανωτέρω σχετ. 3 Κώδικα Προμήθειας, και ιδίως του Παραρτήματος Β’ αυτού σχετικά με τις «Βασικές Αρχές Τιμολόγησης Ηλεκτρικής Ενέργειας». Το ζήτημα της ταξινόμησης των διαθέσιμων προϊόντων ουδέποτε εθίγη ευθέως κατά την προηγούμενη δεκαετία, παρά το γεγονός ότι εντός αυτής ελήφθησαν σημαντικά διαρθρωτικά μέτρα ενίσχυσης του ανταγωνισμού στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας (π.χ. Ν. 4389/2016 για την εισαγωγή ρυθμιζόμενων προθεσμιακών προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας τύπου «ΝΟΜΕ») τα οποία υπό συνθήκες, θα μπορούσαν να αιτιολογήσουν την λήψη αντίστοιχων πρωτοβουλιών ταξινόμησης (π.χ. ρυθμιστικός περιορισμός χρήσης κυμαινόμενων τιμολογίων κατά την περίοδο ισχύος προθεσμιακών προϊόντων τύπου ΝΟΜΕ λόγω της δυνατότητας πλήρους αντιστάθμισης κινδύνου των προμηθευτών έναντι των μεταβολών στην προημερήσια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της ρυθμιζόμενης προθεσμιακής αγοράς). Η πρώτη έμμεση επιβολή συγκεκριμένης τυποποίησης έλαβε χώρα δια μέσω της ανωτέρω σχετ. 5 Απόφασης της Αρχής σας, η οποία όμως εισήγαγε Ρυθμιστικά Μέτρα σχετικά με την τυποποίηση των ρητρών αναπροσαρμογής των διαθέσιμων προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας και δεν εκτιμάται ότι αποσκοπούσε στην πλήρη ρύθμιση του είδους των προϊόντων προς διάθεση. Τουναντίον, η ανωτέρω σχετ. 4 Απόφαση της Αρχής η οποία όντως εισήγαγε συγκεκριμένη ταξινόμηση – τυπολογία των προς διάθεση προϊόντων ηλεκτρικής ενέργειας από τους προμηθευτές, είχε τον χαρακτήρα Κατευθυντήριας Οδηγίας, ερειδόμενης στο άρθρο 22, παρ. 4 του ανωτέρω σχετ. 2 νόμου, σύμφωνα με την οποία «Στο πλαίσιο των ανωτέρω, η ΡΑΕ δύναται: (α) να εκδίδει μη δεσμευτικές προς τρίτους οδηγίες και κατευθύνσεις σχετικά με θέματα που εμπίπτουν στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της και τον τρόπο άσκησης αυτών, προκειμένου να διασφαλίζεται η ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου του νόμου αυτού και η πληρέστερη πληροφόρηση των ενδιαφερομένων». Δεδομένης της διαφορετικής νομικής υφής των δυο ανωτέρω Αποφάσεων της Αρχής καθώς και της πρόθεσης λήψης Ρυθμιστικών Μέτρων για την ταξινόμηση των προϊόντων προς διάθεση βάσει της τυπολογίας η οποία αναλύεται στην ενότητα 4 της εν θέματι Δημόσιας Διαβούλευσης, η εταιρεία μας θα ήθελε να εκφράσει τις σοβαρότατες επιφυλάξεις της ως προς τις συνέπειες του συγκεκριμένου Ρυθμιστικού Μέτρου. Η πρόβλεψη για ενσωμάτωση στις συμβάσεις προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας ειδικού πεδίου στο οποίο ο καταναλωτής θα παρέχει έγγραφη συναίνεση περί της κατανόησής του σχετικά με την ταξινόμηση – τυπολογία του προϊόντος με το οποίο συμβάλλεται, εισαγάγει έναν άκαμπτο κανόνα ο οποίος αφενός περιορίζει την ελευθερία ανάπτυξης νέων προϊόντων από τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, αφετέρου ουδόλως διασφαλίζει ότι ο πελάτης τυπικά και ουσιαστικά προβαίνει όντως σε ενημερωμένη/συνειδητή επιλογή (informed choice). Περαιτέρω, η ίδια η ανάλυση της προτεινόμενης ταξινόμησης προϊόντων της ενότητας 4, εμπεριέχει αρκετές ασάφειες και σημεία τα οποία χρήζουν επαναδιατύπωσης – αποσαφήνισης. Σύμφωνα με την περιγραφή των προϊόντων κυμαινόμενης τιμολόγησης με ανακοίνωση τιμής την πρώτη εκάστου μηνός (προϊόντα τύπου Β) «Πρόκειται για Προϊόντα τα οποία παρέχονται με κυμαινόμενη τιμή προμήθειας (€/KWh) για όλη την περίοδο ισχύος της Σύμβασης Προμήθειας, η οποία δημοσιοποιείται πριν την έναρξη του μήνα στον οποίο αφορά και προκύπτει από υπολογιστικό τύπο (συνάρτηση) ο οποίος περιγράφεται στους όρους της Σύμβασης Προμήθειας και συνδέεται με δείκτες της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίοι εκκαθαρίζονται πριν την έναρξη του μήνα τιμολόγησης (της 1 μέρας κάθε μήνα)». Η πρώτη παρατήρηση της εταιρείας μας επί του ανωτέρω ορισμού είναι ότι πιθανότατα η πλέον δόκιμη αποτύπωση οφείλει να κάνει αναφορά σε «μήνα κατανάλωσης» σε όχι σε «μήνα τιμολόγησης (της 1 μέρας κάθε μήνα)», καθώς είναι σαφές ότι οι πελάτες τιμολογούνται απολογιστικά, συνήθως τον επόμενο μήνα ή δίμηνο, για το μήνα στον οποίο πραγματοποιούν τις καταναλώσεις τους. Περαιτέρω, η περιγραφή του σχετικού υποκείμενου τίτλου ο οποίος «…συνδέεται με δείκτες της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίοι εκκαθαρίζονται πριν την έναρξη του μήνα τιμολόγησης…» είναι ιδιαιτέρως προβληματική για τους ακόλουθους λόγους. Κατ’ αρχήν, η υφιστάμενη τυποποίηση των διαθέσιμων κυμαινόμενων προϊόντων στο σύνολο της αγοράς προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας εμπεριέχει ουσιαστικά μόλις δυο σχετικούς υποκείμενους τίτλους αναφοράς (benchmarks): την Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (Τ.Ε.Α) όπως αυτή δημοσιεύεται σε ημερήσια βάση από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ), και την Μεσοσταθμική Τιμή Αγοράς του Διασυνδεδεμένου Συστήματος (Μ.Τ.Α) όπως αυτή δημοσιεύεται σε μηνιαία βάση από τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ). Και οι δυο υποκείμενοι τίτλοι αναφοράς είναι απολογιστικοί, δεν σχετίζονται με την διαμόρφωση των μελλοντικών τιμών εκκαθάρισης ηλεκτρικής ενέργειας και ως εκ τούτου, η υιοθέτησή τους από προμηθευτές οι οποίοι θα επιλέξουν να αναπτύξουν προϊόντα τύπου Β εγείρει a priori ζητήματα κοστοστρέφειας και φαίνεται να προσκρούει στην απαίτηση του Παραρτήματος Β’ του ανωτέρω σχετ. 3 Κώδικα Προμήθειας «…Τα τιμολόγια να αντανακλούν το πραγματικό κόστος προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας…». Επιπλέον, η χρήση ενός μελλοντικού υποκείμενου τίτλου αναφοράς η οποία θα ήταν και η πιο ορθή μεθοδολογικά επιλογή καθώς συνδέει εμμέσως το τελικό κόστος το οποίο μεταφέρεται στον καταναλωτή κατά το μήνα αναφοράς με το αντίστοιχο κόστος της χονδρεμπορικής αγοράς κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, πάσχει έτι περαιτέρω λόγω της έλλειψης ρευστότητας στην εγχώρια προθεσμιακή αγορά αλλά κυρίως λόγω του γεγονότος ότι στη συγκεκριμένη προθεσμιακή αγορά, market maker είναι ο ίδιος ο δεσπόζων προμηθευτής. Είναι τουλάχιστον οξύμωρο στα πλαίσια λειτουργίας του ανταγωνισμού σε μια πλήρως απελευθερωμένη αγορά, η τυπολογία συγκεκριμένων προϊόντων να εδράζεται σε υποκείμενους τίτλους αναφοράς οι οποίοι διαμορφώνονται σε εξαιρετικά ρηχές αγορές, τα σήματα τιμών των οποίων δίνει ο ίδιος ο δεσπόζων προμηθευτής! Αντίστοιχα με τους προβληματισμούς ανωτέρω σε σχέση με τα προϊόντα τύπου Β, η εταιρεία μας θα ήθελε να επισημάνει συγκεκριμένα προβληματικά σημεία στον ορισμό και των προϊόντων κυμαινόμενης τιμολόγησης με ανακοίνωση τιμής μετά το μήνα εφαρμογής (προϊόντα τύπου Γ). Η πρόβλεψη στον ορισμό των προϊόντων αυτών ότι «Πρακτικές επαναληπτικής έκδοσης λογαριασμών για την ίδια περίοδο (έναντι ή εκκαθαριστικών), διορθωτικών ή απολογιστικών, θεωρούνται καταχρηστικές» είναι απολύτως περιοριστική καθώς προεξοφλεί παρελκυστική βούληση εκ μέρους των προμηθευτών, ενώ η πραγματικότητα είναι ότι οι μετρητικές συνιστώσες καθώς και οι συνιστώσες κόστους στις οποίες βασίζεται η έκδοση ενός λογαριασμού, καθορίζονται από τους λειτουργούς των αγορών και τους διαχειριστές των συστημάτων/δικτύων, βάσει μεγεθών τα οποία υπόκεινται σε επαναληπτικές εκκαθαρίσεις και διορθώσεις. Ως εκ τούτου, η Αρχή οφείλει να προβεί σε αναδιατύπωση του συγκεκριμένου σημείου, ούτως ώστε ο ορισμός των προϊόντων τύπου Γ να συνάδει με την πραγματικότητα της αγοράς, εξαιρώντας φυσικά με ρητό τρόπο περιπτώσεις όπου οι επαναληπτικές εκδόσεις λογαριασμών είναι όντως προϊόν κακόβουλων ενεργειών των προμηθευτών – ενέργειες που ούτως ή άλλως υπόκεινται στον πειθαρχικό έλεγχο της Αρχής βάσει του υφιστάμενου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου. Η ανάδειξη των ανωτέρω προβληματικών σημείων τα οποία εμπεριέχει εκ των πραγμάτων η προτεινόμενη ταξινόμηση της Αρχής, υπογραμμίζει το βασικό επιχείρημα της εταιρείας μας το οποίο εδράζεται στην ανάγκη για την αποφυγή επιβολής Ρυθμιστικών Μέτρων ταξινόμησης – τυποποίησης των διαθέσιμων προϊόντων στην αγορά. Η Αρχή διαθέτει ούτως ή άλλως πληθώρα νομικών και κανονιστικών εξουσιοδοτήσεων οι οποίες της δίνουν την δυνατότητα να παρεμβαίνει στην αγορά και να ελέγχει τις πρακτικές των προμηθευτών και ως εκ τούτου, θεωρούμε επί της αρχής ότι όλες οι σχετικές πρωτοβουλίες θα πρέπει να γίνονται ex post και κατόπιν διαπίστωσης παρελκυστικών – παράνομων πρακτικών εκ μέρους των προμηθευτών. Στην κατεύθυνση αυτή, δεν πρέπει να εκφεύγει της προσοχής της Αρχής το γεγονός ότι η όλη πρωτοβουλία για την διενέργεια της συγκεκριμένης Δημόσιας Διαβούλευσης, εκκινεί εξ’ αφορμής της ολοκλήρωσης των έκτακτων ρυθμίσεων μεταβατικού χαρακτήρα στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία θέσπισε η ελληνική πολιτεία τον 07.
  29. Οι συγκεκριμένες ρυθμίσεις επεβλήθησαν οριζόντια στην εγχώρια αγορά προμήθειας και στους συμμετέχοντες σε αυτή και η σταδιακή απαγκίστρωση από αυτές, οφείλει να εμπεριέχει συγκεκριμένες μεταβατικές προβλέψεις και κυρίως, την πρόνοια ούτως ώστε με την ολοκλήρωση της περιόδου των μεταβατικών μέτρων, η επιστροφή στην κανονικότητα να μην συνεπάγεται νέους περιορισμούς για τον ανταγωνισμό. Προς εξυπηρέτηση της ανωτέρω στόχευσης, η εταιρεία μας θεωρεί απαραίτητη την ρυθμιστική πρόβλεψη ενός βασικού «τιμολογίου μετάβασης» από τα εμπορικώς διαθέσιμα εκάστου προμηθευτή, στο οποίο θα μεταπέσουν όλες οι κατηγορίες πελατών οι οποίες υπήχθησαν στις έκτακτες ρυθμίσεις μεταβατικού χαρακτήρα του άρθρου 138 του ανωτέρω σχετ. 1 νόμου, εν αντιθέσει με την πρόβλεψη της Αρχής για την έκδοση Απόφασης Ρυθμιστικών Μέτρων μόνον για Μικρούς Πελάτες έως 25kVA. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η συνδυαστική εφαρμογή των προβλέψεων των παρ. 1 και 3 του άρθρου 138 του ανωτέρω σχετ. 1 νόμου, είχε ως αποτέλεσμα την υπαγωγή στο καθεστώς της μηνιαίας τιμολόγησης όχι μόνον των Μικρών Πελατών έως 25kVA, αλλά του συνόλου ουσιαστικά των πελατών Χαμηλής Τάσης, δεδομένου ότι το κριτήριο εξαίρεσης αυτών σχετιζόταν με τύπους «… κυμαινόμενων τιμολογίων προμήθειας, των οποίων οι όροι χρεώσεων προσαρμόζονται στα χαρακτηριστικά κατανάλωσης της εγκατάστασης του πελάτη και σε υπηρεσίες που συμφωνούνται κατόπιν διαπραγμάτευσης του πελάτη με τον προμηθευτή, σύμφωνα με τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας σε Πελάτες…» και όχι την ισχύ σύνδεσής τους στο δίκτυο. Η ρυθμιστική πρόβλεψη ενός βασικού «τιμολογίου μετάβασης» όπως περιγράφεται ανωτέρω, θα διευκολύνει τόσο την ίδια την διαδικασία προγνωστοποίησης της μετάβασης, όσο και τους τελικούς καταναλωτές, οι οποίοι θα ενημερωθούν με πληρότητα και διαφάνεια για το τιμολόγιο στο οποίο θα ανήκουν και βάσει του οποίου θα τιμολογούνται από την 01.10.
  30. Περαιτέρω, η πρόβλεψη αυτή θα διευκολύνει σημαντικά την εφαρμογή της ενότητας 2 της Δημόσιας Διαβούλευσης σχετικά με την «Διαδικασία ενημέρωσης καταναλωτών στην περίπτωση της τροποποίησης όρων της Σύμβασής Προμήθειας», η οποία όπως περιγράφεται επί του παρόντος είναι ιδιαιτέρως επιβαρυντική και δύσκολα εφαρμόσιμη. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η υπαγωγή του συνόλου των πελατών ηλεκτρικής ενέργειας στις προβλέψεις του ανωτέρω σχετ. 1 νόμου έγινε χωρίς ενημέρωση με νομική υποχρέωση, ενώ η επαναφορά των ίδιων πελατών σε κανονικά πλαίσια τιμολόγησης προδιαγράφεται να λάβει χώρα με τον πλέον επιβαρυντικό για τους προμηθευτές τρόπο. Η πρόβλεψη του εδαφίου γ’ της συγκεκριμένης ενότητας για την υποχρέωση «έγκυρης σύναψης Σύμβασης Προμήθειας» στις περιπτώσεις πελατών οι οποίοι μεταπίπτουν σε διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης είναι πρακτικά ανεφάρμοστη, καθώς είναι αδύνατον για έναν εδραιωμένο προμηθευτή με εκατοντάδες χιλιάδες ή εκατομμύρια πελάτες να εξασφαλίσει την υπογραφή νέας σύμβασης προμήθειας από όλη την πελατειακή του βάση, ακόμη και αν ο προμηθευτής λάβει όλα τα πρόσφορα μέτρα και πρόνοιες προς τον σκοπό αυτό. Δεδομένης αφενός της εκπεφρασμένης βούλησης του συνόλου της αγοράς για τη μη επιστροφή σε κυμαινόμενα τιμολόγια τα οποία εμπεριέχουν ρήτρες αναπροσαρμογής – παρά το γεγονός ότι τελικώς όπως διαπιστώνεται τα ελληνικά δικαστήρια δικαιώνουν το σύνολο των προμηθευτών με την έκδοση σχετικών αποφάσεων επί των συλλογικών αγωγών που κατέθεσαν ενώσεις καταναλωτών κατά της χρήσης των ρητρών αναπροσαρμογής – και αφετέρου της ένταξης του συνόλου σχεδόν των πελατών Χαμηλής Τάσης σε κυμαινόμενα τιμολόγια με χρήση ρητρών αναπροσαρμογής, η πρόβλεψη ενός βασικού «τιμολογίου μετάβασης» εκ μέρους της Αρχής στο οποίο οι προμηθευτές θα εντάξουν τους υφιστάμενους πελάτες αποτελεί κατά την άποψη της εταιρείας μας την πλέον εύστοχη επιλογή, προκειμένου να διευκολυνθεί η ομαλή μετάπτωση εκατομμυρίων πελατών από την 01.10.2023 σε νέα τιμολόγια. Περαιτέρω, η ενότητα 2 σχετικά με την «Διαδικασία ενημέρωσης καταναλωτών στην περίπτωση της τροποποίησης όρων της Σύμβασής Προμήθειας» πρέπει να αναμορφωθεί ούτως ώστε κατ’ ελάχιστον να συνάδει με τις υφιστάμενες προβλέψεις του ανωτέρω σχετ. 3 Κώδικα Προμήθειας, καθώς η παρ. 3 του άρθρου 30 αυτού προβλέπει ήδη ότι η σχετική προγνωστοποίηση «… Δύναται να υλοποιείται με εναλλακτικούς τρόπους (ενδεικτικά αναφέρονται: τηλεφωνικά, με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, μέσω σύντομης ειδοποίησης η οποία περιλαμβάνεται στο Λογαριασμό Κατανάλωσης ή αποστέλλεται ηλεκτρονικά, παραπέμποντας στην ιστοσελίδα του Προμηθευτή για πλήρη ενημέρωση επί του περιεχομένου της τροποποίησης), εφόσον έχει συναινέσει σε τούτο ο Πελάτης…». Είναι προφανές ότι εν έτη 2023 οι προμηθευτές έχουν ήδη ψηφιοποιήσει μεγάλο μέρος των υπηρεσιών που προσφέρουν στους πελάτες τους, κατόπιν ανάπτυξης του αντίστοιχου νομοθετικού πλαισίου μέσω των διατάξεων του Ν. 4684/2020 ο οποίος τροποποίησε την παρ. 1 του άρθρου 48 του ανωτέρω σχετ. 2 νόμου, θεσμοθετώντας την δυνατότητα στους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας «θ. να παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα χρήσης εφαρμογών τηλεπικοινωνιακού δικτύου, του διαδικτύου ή και άλλων κατάλληλων μέσων:… (θβ) για τη σύναψη και τροποποίηση σύμβασης Προμήθειας, (θγ) για τη διάθεση οποιουδήποτε τυποποιημένου υλικού που καταρτίζει ο Προμηθευτής, της σύμβασης Προμήθειας, καθώς και των εγγράφων που τη συνοδεύουν». Δυνάμει των ανωτέρω δυνατοτήτων που ήδη προσφέρει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο, είναι βέβαιο ότι η διευκόλυνση της διαδικασίας προγνωστοποίησης των αλλαγών που θα επέλθουν στις συμβάσεις των πελατών με τη χρήση ψηφιακών κατά βάση μέσων όχι μόνον δεν περιορίζει την πρόσβαση των καταναλωτών σε ξεκάθαρη και πλήρη ενημέρωση, αλλά αντιθέτως την ενισχύει καθώς πλέον τα ψηφιακά-τηλεπικοινωνιακά κανάλια επικοινωνίας είναι ο βασικός σύνδεσμος μεταξύ προμηθευτών και τελικών καταναλωτών. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι η εταιρεία μας, εφαρμόζοντας τις προβλέψεις του άρθρου 30 Κώδικα Προμήθειας καθώς και του ανωτέρω σχετ. 2 νόμου όπως ισχύει, έχει ήδη ολοκληρώσει την διαδικασία ενημέρωσης των πελατών της για τους όρους τιμολόγησής τους μετά το πέρας της περιόδου εφαρμογής των προβλέψεων του ανωτέρω σχετ. 1 νόμου σε χρόνο προγενέστερο της διενέργειας της εν θέματι Δημόσιας Διαβούλευσης της Αρχής σας. Κλείνοντας με την ενότητα 7 της Δημόσιας Διαβούλευσης «Ανακοίνωση τιμών στην ιστοσελίδα της Αρχής, στο Εργαλείο Σύγκρισης Τιμών καθώς και στην ιστοσελίδα e.katanalotis.gr», η εταιρεία μας θα ήθελε να εκφράσει την άποψη ότι η υιοθέτηση μέρους των προβλέψεων του ανωτέρω σχετ. 1 νόμου στη μετά την ισχύ του εποχή, δεν εξυπηρετεί απαραίτητα τις αρχές της διαφάνειας και της πληρότητας στην ενημέρωση των τελικών καταναλωτών, καθώς η όλη φιλοσοφία των συγκεκριμένων έκτακτων ρυθμίσεων του συγκεκριμένου νομοθετήματος περιστρεφόταν γύρω από την εκ των προτέρων γνωστοποίηση των τελικών τιμών στον καταναλωτή και τον συνδυασμό της γνωστοποίησης αυτής με την εφαρμογή των αντίστοιχων επιδοτήσεων μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ). Εφόσον η αγορά δεν υιοθετήσει από 01.10.2023 προϊόντα τύπου Β, αυτομάτως η σκοπιμότητα υιοθέτησης του συνόλου των προβλέψεων της ενότητας 7 της Δημόσιας Διαβούλευσης αποδυναμώνεται. Αυτό συμβαίνει κατ’ αρχήν διότι – ούτως ή άλλως – ο ανωτέρω σχετ. 3 Κώδικας Προμήθειας προβλέπει ήδη στην παρ. 3, άρθρο 11 ότι «Οι Προμηθευτές υποχρεούνται να κοινοποιούν στη ΡΑΕ αμελλητί, και σε κάθε περίπτωση το αργότερο εντός πέντε
(5)ημερών από τη θέση τους σε ισχύ, τα Τιμολόγια Προμήθειας που εφαρμόζουν για κάθε Κατηγορία Πελατών καθώς και κάθε τροποποίηση αυτών». Επιπλέον, η μηνιαία δημοσιοποίηση των μεθοδολογιών τιμολόγησης οι οποίες εφαρμόζονται στις περιπτώσεις των προϊόντων τύπου Γ και Δ στην ιστοσελίδα της Αρχής καθώς και στην ιστοσελίδα e.katanalotis.gr επιτυγχάνει πρακτικά τους σκοπούς παροχής πλήρους και διαφανούς ενημέρωσης προς τους τελικούς καταναλωτές, μόνον κατόπιν συνδυασμού των μεθοδολογιών αυτών με τα απολογιστικά στοιχεία εφαρμογής τους (π.χ. ανάρτηση πινάκων τιμών) βάσει των εκκαθαριστικών τιμών των υποκείμενων τίτλων αναφοράς που χρησιμοποιούν. Τα απολογιστικά αυτά στοιχεία μπορούν να είναι διαθέσιμα μέσω του νέου Εργαλείου Σύγκρισης Τιμών το οποίο σχεδιάζει η Αρχή σας και ως εκ τούτου, το σύνολο των προβλέψεων της ενότητας 7 της Δημόσιας Διαβούλευσης μπορεί να επιτευχθεί μέσω του Εργαλείου Σύγκρισης Τιμών, απαλλάσσοντας την ίδια την Αρχή από το πρόσθετο διοικητικό βάρος το οποίο συνεπάγεται η μηνιαία συλλογή και ο έλεγχος των στοιχείων που θα της αποστέλλουν οι προμηθευτές. Για την NRG SUPPLY AND TRADING ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. ______________________ Αναστάσιος Λωσταράκος Γενικός Διευθυντής Αρ. Πρωτ: 27014/ΜΑ Αθήνα, 19/6/2023 ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΟ Προς: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Υπόψη: κ. Προέδρου, Αναπλ. Καθ. Α. Δαγούμα κ. Αντιπροέδρου, Κλάδου Ενέργειας, κ. Δ. Φούρλαρη Κοιν: ΥΠΕΝ Μεσογείων 119, 101 92 Αθήνα Υπόψη: Γραφείο Υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας κ. Π. Κάπρου Θέμα: «Δημόσια διαβούλευση Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) κατά το άρθρο 23 του ν. 4001/2011, όπως ισχύει». Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Με την παρούσα, θα θέλαμε αρχικά να χαιρετίσουμε την πρωτοβουλία της Αρχής να θέσει σε δημόσια διαβούλευση τα προτεινόμενα από αυτήν ρυθμιστικά μέτρα αναφορικά με την μετάβαση της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης μετά τη λήξη ισχύος του άρθ. 138 Ν. 4951/2022, όπως τροποποιημένο ισχύει. Θεωρούμε ότι η εν λόγω πρωτοβουλία κινείται προς τη θετική κατεύθυνση και είναι επιβεβλημένη, για τη διασφάλιση της διαφάνειας και του υγιούς ανταγωνισμού με απώτερο σκοπό την προστασία των καταναλωτών. Σε διαφορετική περίπτωση, ενδεχόμενη υλοποίηση της επιστροφής στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης με μη οργανωμένο και ενιαίο τρόπο από τους Προμηθευτές, θα είχε αρνητικές επιπτώσεις τόσο για τους καταναλωτές όσο και για την ίδια την αγορά. Σε κάθε περίπτωση όμως, η οργάνωση της «εξόδου» από την κρίση δεν πρέπει να αποτελέσει μέσο θέσπισης μόνιμων ρυθμίσεων, καθότι αυτές θα πρέπει να αξιολογούνται διακριτά στο πλαίσιο της συνολικής λειτουργίας και αλληλεπίδρασης των αγορών με προοπτική και σε βάθος χρόνου και όχι υπό το πρίσμα της αντιμετώπισης της λήξης των έκτακτων ρυθμίσεων. Εν τοις πράγμασι λοιπόν, η θέση της Εταιρείας μας είναι ότι η μετάβαση της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης θα ήταν προτιμότερο να μην πραγματοποιηθεί μέσω θέσπισης ρυθμιστικών μέτρων από την Αρχή Σας, αλλά μέσω νομοθέτησης της διαδικασίας μετάβασης από την Πολιτεία. Η Πολιτεία με τον ίδιο τρόπο που θέσπισε την έναρξη των έκτακτων μέτρων και την υιοθέτηση του νέου τύπου τιμολογίου του άρθ. 138 παρ. 1 ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - customercare@heron.gr του Ν. 4951/2022 (εφεξής «ειδικό τιμολόγιο»), οφείλει εκ νέου να θεσπίσει: (α) μεταβατικές διατάξεις που θα επιτρέπουν, -σε αντίθεση με την πρόταση της Αρχής Σας ότι αυτά πρέπει να καταργηθούν από την 1η Οκτωβρίου καθώς δεν παρέχουν την απαιτούμενη πληροφόρηση σε σχέση με τη διαμόρφωσή τους στους Καταναλωτές- τη δυνατότητα διατήρησης της προσφοράς του ειδικού τιμολογίου από τους Προμηθευτές, υπό την μοναδική προϋπόθεση ότι ο Πελάτης επιθυμεί να παραμείνει σε αυτό και μάλιστα για όσο χρονικό διάστημα το επιλέγει, (β) την αυτοδίκαιη μετάπτωση των Πελατών που δεν επιθυμούν να παραμείνουν στο ειδικό τιμολόγιο σε ένα τακτικό τιμολόγιο, τα ειδικά χαρακτηριστικά του οποίου θα προσδιορίζονται μέσω των προβλεπόμενων στους Ειδικούς Όρους των Εμπορικών Προγραμμάτων του κάθε Προμηθευτή και (γ) την παρακολούθηση από τη ΡΑΑΕΥ της εφαρμογής των εν λόγω μεταβατικών διατάξεων, ιδίως ως προς τη διαμόρφωση των τιμών, τις συνθήκες ανταγωνισμού και εύρυθμης λειτουργίας των αγορών, καθώς και την τυχόν εμφάνιση καταχρηστικών πρακτικών. Κατά την άποψη της Εταιρείας μας (α) η θέσπιση της μεταβατικής περιόδου συνύπαρξης του ειδικού τιμολογίου με τα κυμαινόμενα τιμολόγια που εφαρμόζουν τη ρήτρα αναπροσαρμογής και (β) η διευκόλυνση της μετάπτωσης των καταναλωτών από τα ειδικά τιμολόγια στα τιμολόγια που εφαρμόζουν είτε ex-ante είτε ex-post τη ρήτρα αναπροσαρμογής, είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή επαναφορά των καταναλωτών στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης. Εξάλλου σύμφωνα και με την πρόταση της Αρχής Σας η περίοδος εφαρμογής του ειδικού τιμολογίου έχει ενδυναμώσει αποδεδειγμένα τους καταναλωτές και έχει συμβάλλει στην ενίσχυση της διαφάνειας, γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται από την ουσιώδη μείωση των παραπόνων που υποβάλλονται στην πλατφόρμα MyRae, καθώς επίσης και των τηλεφωνημάτων που δέχεται το τηλεφωνικό κέντρο της Αρχής όσον αφορά σε ζητήματα διαφάνειας της τιμολόγησης. Συνεπώς, η έξοδος από τα έκτακτα μέτρα διαχείρισης της ενεργειακής κρίσης δεν μπορεί να εκμηδενίσει τη θετική επίδραση που είχαν αυτά στον τελικό καταναλωτή και να καταργήσει την ελευθερία παραμονής στο ειδικό τιμολόγιο από τους καταναλωτές που το επιλέγουν έναντι της υποχρεωτικής μετάπτωσής τους σε ένα κυμαινόμενο τιμολόγιο με ρήτρα αναπροσαρμογής. Η δε διατήρηση του ειδικού τιμολογίου θα δώσει και τη δυνατότητα στην Αρχή Σας να ανακοινώνει με διακριτό Πίνακα, στην αρχή του μήνα, την τελική χρέωση που προκύπτει από την εφαρμογή του εν λόγω τιμολογίου στα διάφορα Εμπορικά Προγράμματα των Προμηθευτών, η οποία σε περίπτωση κατάργησής τους -όπως αναπτύσσουμε στη συνέχεια της Επιστολής μας- είναι ιδιαίτερα επισφαλής και θέτει θέματα ανταγωνισμού. Ως προς τα ειδικότερα σημεία του κειμένου της διαβούλευσης, η Εταιρεία μας σημειώνει τα ακόλουθα: 1) Σημείο 1.Ε. Σύμφωνα με την Αρχή σας, «Εφόσον δεν τεθούν σε ισχύ, κατόπιν νομοθετικής πρωτοβουλίας, ειδικοί όροι που θα αφορούν στη μετάβαση – μετάπτωση των καταναλωτών, οποιαδήποτε υπαγωγή Πελάτη σε προϊόν Προμηθευτή προϋποθέτει την συναίνεσή του, η οποία αποτυπώνεται με την υπογραφή σχετικής Σύμβασης Προμήθειας.» Η ανωτέρω γενική διατύπωση της Αρχής ότι «οποιαδήποτε υπαγωγή Πελάτη σε προϊόν Προμηθευτή προϋποθέτει την [...] υπογραφή σχετικής Σύμβασης Προμήθειας» εκτιμούμε ότι δεν ερείδεται στις ισχύουσες νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις και αποφάσεις, ενώ αντιθέτως θεσπίζει μία νέα υποχρέωση για τους Προμηθευτές και τους Πελάτες, η οποία θα πρέπει να αξιολογηθεί ως προς τις τεχνικές λεπτομέρειες και τις υποπεριπτώσεις που τη διαμορφώνουν στο πλαίσιο νέας, διακριτής Δημόσιας Διαβούλευσης για την αναθεώρηση του Κώδικα, δοθέντος ότι μεταβάλλει ριζικά την έως σήμερα διαχείριση της συμβατικής σχέσης των Προμηθευτών με τους Πελάτες που εκπροσωπούν, όπως αυτή προβλέπεται στις ισχύουσες διατάξεις του ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - customercare@heron.gr Κώδικα Προμήθειας και ορίζεται στους Όρους των εμπορικών προγραμμάτων/προϊόντων των Προμηθευτών. Από την μέχρι σήμερα υλοποίηση των διατάξεων του ΚΠΗΕ, η πρακτική εμπειρία έχει δείξει ότι η απαίτηση για υπογραφή Σύμβασης Προμήθειας αφορά μόνο στην περίπτωση που ο Πελάτης υπάγεται για πρώτη φορά σε προϊόν του εκάστοτε Προμηθευτή και όχι στην περίπτωση που ο Πελάτης παραμένει στον ίδιο Προμηθευτή και αλλάζει εμπορικό πρόγραμμα/προϊόν επειδή έληξε η διάρκεια ισχύος του εμπορικού προγράμματος/προϊόντος στο οποίο είχε αρχικά υπαχθεί συμβατικά. Οι Προμηθευτές σήμερα δεν ζητούν από τους Πελάτες τους την εκ νέου επιβεβαίωση της ήδη ισχύουσας μεταξύ τους συμβατικής σχέσης κατά τη διάρκεια της εκπροσώπησής τους, παρά τηρούν τις διατάξεις του ΚΠΗΕ σε σχέση με τις υποχρεώσεις προγνωστοποίησης που επιφέρει η τροποποίηση των όρων των εμπορικών προγραμμάτων με τα οποία έχουν αρχικά συμβληθεί, χωρίς μάλιστα να κάνουν ουδεμία διάκριση στη διαδικασία προγνωστοποίησης που ακολουθούν με γνώμονα το αν το εμπορικό πρόγραμμα στο οποίο είχε αρχικά συμβληθεί ο καταναλωτής παραμένει κατά την κρίσιμη στιγμή της τροποποίησης εμπορικά διαθέσιμο ή όχι. Εξάλλου ο Κώδικας Προμήθειας δεν προβλέπει σήμερα, σε οιαδήποτε διάταξη αυτού, διαδικασίες σε σχέση με το “ever greening” των Συμβάσεων Προμήθειας. Ειδικά τώρα για την περίπτωση της μετάβασης - μετάπτωσης των καταναλωτών κατά τη λήξη της περιόδου των έκτακτων νομοθετικών μέτρων, και εφόσον δεν ορίσει -ως οφείλει όπως αναλυτικά παραθέσαμε στο εισαγωγικό κομμάτι της Επιστολής μας- ο νομοθέτης με ειδικό τρόπο την μετάπτωση των Πελατών, αντίστοιχο με αυτόν που θέσπισε για την μετάπτωσή τους στις διατάξεις των έκτακτων μέτρων τον Αύγουστο του 2022, η υπαγωγή τους εκ νέου στο προϊσχύσαν καθεστώς θα πρέπει να είναι σύμφωνη με το πνεύμα των διατάξεων του ΚΠΗΕ, αλλά και συγχρόνως αναλογική με τον έκτακτο χαρακτήρα των νομοθετικών ρυθμίσεων, λαμβάνοντας υπόψη (α) την ανάγκη εφαρμογής αυτών σε σύντομο χρονικό διάστημα καθώς και (β) τις πραγματικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, απαίτηση για συλλογή εκ μέρους των Προμηθευτών εκατοντάδων χιλιάδων νέων υπογραφών από ήδη συμβεβλημένους Πελάτες τους, για την υπαγωγή-μετάπτωσή τους σε ένα εμπορικό πρόγραμμα/προϊόν, θα οδηγούσε σε αναστάτωση τους Πελάτες, σε υπέρμετρη δυσκολία υλοποίησης τους Προμηθευτές, με, εν τέλει, αμφίβολα αποτελέσματα επιτυχούς εφαρμογής της. Παράλληλα, η δημιουργία της ψευδούς αντίληψης στον Πελάτη-τελικό καταναλωτή ότι δεν έχει ενεργή σύμβαση με τον Προμηθευτή του ταυτόχρονα με την απουσία ρυθμίσεων στον Κώδικα για την αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού»- θα εντείνουν το φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού», διογκώνοντας περαιτέρω τις επισφάλειες που αντιμετωπίζουν σήμερα, με αυξητική τάση αυτών, οι εναλλακτικοί (ιδίως) Προμηθευτές. Δεδομένων των ανωτέρω, θα θέλαμε να ζητήσουμε από την Αρχή Σας να αποδεχθεί την προγνωστοποίηση στον Πελάτη της υπαγωγής του στο προϊόν του Προμηθευτή μέσω αναλυτικής καταγραφής των τροποποιήσεων -σύμφωνα και με τα οριζόμενα στον ΚΠΗΕ και στην υπ’ αριθμ. 389/2022 Απόφαση της Αρχής Σας-, ως ισοδύναμη λύση με αυτήν της υπογραφής νέας Σύμβασης Προμήθειας. Σε κάθε περίπτωση εξάλλου έχει διασφαλιστεί η αρχή της διαφάνειας, καθώς εάν ο Πελάτης δεν συμφωνεί με τις γνωστοποιηθείσες σε αυτόν τροποποιήσεις, μπορεί να καταγγείλει αζημίως την ισχύουσα Σύμβαση Προμήθειας. Η επιβολή της πρόσθετης υποχρέωσης υπογραφής νέας σύμβασης σε αυτή τη χρονική στιγμή, της υποχρεωτικής «εξόδου» από τις ρυθμίσεις των έκτακτων μέτρων δεν εξυπηρετεί, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, την προστασία του τελικού καταναλωτή παρά μόνο δυσχεραίνει την ομαλή υπαγωγή του στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης του Προμηθευτή και εν τέλει την μετάβαση στην κανονικότητα. ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - customercare@heron.gr { Το παρόν σημείο έχει αφαιρεθεί καθώς εμπεριέχει εμπιστευτικά στοιχεία τα οποία άπτονται σε εμπορικό – επιχειρηματικό απόρρητο} 2) Σημεία 4Β και 4Γ Το σημείο 4 προβαίνει σε διάκριση τεσσάρων
(4)κατηγοριών τιμολογίων, που κατά την Αρχή Σας νοείται ότι υφίστανται κατόπιν της λήξης των έκτακτων ρυθμίσεων. Σε σχέση με τη μηνιαία ανάρτηση των προσφερόμενων τιμολογίων και μετά τη λήξη των έκτακτων μέτρων, η Εταιρεία μας θέλει να σημειώσει ότι η ανάρτηση θα πρέπει να πραγματοποιείται όταν υπάρχει ομοιογένεια μεταξύ των δεδομένων που παρουσιάζει ο Πίνακας, καθώς ο Καταναλωτής δεν μπορεί να συγκρίνει μεταξύ των τελικών χρεώσεων των Προμηθευτών που θα επιλέξουν την Ανακοίνωση της Τιμής τους την 1η ημέρα κάθε μήνα και των μεθοδολογιών προσδιορισμού των Προμηθευτών που θα επιλέξουν την Ανακοίνωση Τιμής μετά τον μήνα εφαρμογής. Η σύγκριση ανόμοιων πληροφοριών είναι πολύπλοκη, ατελέσφορη και δεν γίνεται αντιληπτή από τον «μέσο καταναλωτή», ενώ ταυτόχρονα η ετεροχρονισμένη παροχή της συνολικής πληροφορίας δεν εξυπηρετεί τη διαφάνεια και τον υγιή ανταγωνισμό, στα οποία στοχεύει η πρόταση της Αρχής Σας. Ο κάθε Προμηθευτής θα πρέπει να είναι ελεύθερος να επιλέξει την κατηγορία τιμολογίου που επιθυμεί να προσφέρει στους Πελάτες του, αλλά σε κάθε ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - customercare@heron.gr περίπτωση, θα πρέπει να προβλέπεται ότι οι Πίνακες θα πρέπει να αναρτώνται από την Αρχή Σας μόνον όταν όλα τα προϊόντα διαθέτουν διαμορφωμένη τελική χρέωση για την αντίστοιχη περίοδο. Αυτό εξάλλου αναδεικνύεται και από την Απόφαση της Αρχής Σας με τίτλο: «Κατευθυντήριες Οδηγίες σχετικά με την αποτύπωση των Χρεώσεων Προμήθειας και της κρατικής επιδότησης μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης στις εμπορικές επικοινωνίες των Προμηθευτών και στους Λογαριασμούς Κατανάλωσης», όπου διατυπώνεται αυτολεξεί ότι “ο τρόπος παρουσίασης της «τελικής τιμής καταναλωτή», καθώς και της επιδότησης μέσω του ΤΕΜ, επιδρά καθοριστικά στη διαμόρφωση της βούλησης του καταναλωτή για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας και, υπό αυτήν την έννοια, συνιστά στοιχείο που δύναται να αναχθεί σε ανταγωνιστικό μειονέκτημα ή πλεονέκτημα για κάθε Προμηθευτή, κρίνει σκόπιμη και αναγκαία την εναρμόνιση των σχετικών καταχωρίσεων.” Εκ των ανωτέρω καθίσταται απολύτως σαφές ότι μόνο η ανάρτηση της συνολικής πληροφορίας και μάλιστα με ενιαίο τρόπο μπορεί να εξυπηρετήσει τόσο τη διαφάνεια όσο και την επαληθευσιμότητα των χρεώσεων, την οποία επιδιώκει με τις Αποφάσεις της αλλά και με την παρούσα πρότασή της η Αρχή Σας. { Το παρόν σημείο έχει αφαιρεθεί καθώς εμπεριέχει εμπιστευτικά στοιχεία τα οποία άπτονται σε εμπορικό – επιχειρηματικό απόρρητο} Παραμένουμε στη διάθεσή Σας για την παροχή οποιασδήποτε περαιτέρω διευκρίνισης. Για την ΗΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Μελίζα Ασημακοπούλου Διευθύντρια Ρυθμιστικών Θεμάτων ΗΡΩΝ ENEΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε. Λεωφ. Κηφισίας 124 και Ιατρίδου 2 115 26 Αθήνα Τηλ: 213 03 33 000 - Fax: 213 00 75 499 heron.gr - customercare@heron.gr Εταιρεία Προμήθειας Αερίου Θεσσαλονίκης – Θεσσαλίας Μονοπρόσωπη Α.Ε. Έδρα: Θεσσαλονίκη, 26ης Οκτωβρίου 54-56 546 27 Θεσσαλονίκη - Ελλάδα Τηλ. +30 2311223000 www.zenith.gr Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Πειραιώς 132 11854, Αθήνα Υπόψη: - κ. Προέδρο, Αν. Καθηγητή A. Δαγούμα - κ. Αντιπρόεδρο Κλάδου Ενέργειας, κ. Δ. Φούρλαρη Αρ. Πρωτ.: 7490/2023 Θεσσαλονίκη, 19-06-2023 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση ΡΑΑΕΥ σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) Αξιότιμοι Κύριοι, Με την παρούσα επιστολή, η ZeniΘ καλωσορίζει τη διαβούλευση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) σχετικά με τα προτεινόμενα ρυθμιστικά μέτρα για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) μετά την 1η Οκτωβρίου
  1. Ωστόσο, επιθυμούμε να επισημάνουμε ορισμένα θέματα αναφορικά με τα υπό διαβούλευση μέτρα συνεισφέροντας στον διάλογο και τη διαμόρφωση μιας εύρυθμης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Αναφορικά με το τέλος τερματισμού σύμβασης, κατανοούμε ότι σύμφωνα με την Ενωσιακή Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 και τον Νόμο 4001/2011 περιορίζεται, για οικιακούς πελάτες και μικρές επιχειρήσεις, η δυνατότητα εφαρμογής του σε συγκεκριμένους μόνο τύπους συμβάσεων προμήθειας. Το τέλος τερματισμού σύμβασης είναι αναγκαίος και μοναδικός μηχανισμός ανάκτησης του κόστους προσέλκυσης ενός νέου πελάτη (acquisition cost). Συνεπώς, η μη εφαρμογή του έχει δυσμενείς επιπτώσεις για τους Προμηθευτές, καθώς η αδυναμία ανάκτησης του σχετικού κόστους από τους πελάτες που προβαίνουν σε πρόωρο τερματισμό της σύμβασής τους συνεισφέρει σε αναπροσαρμογή τιμών για το σύνολο των καταναλωτών. Το εν λόγω ζήτημα αποκτά ακόμη κρισιμότερο χαρακτήρα, υπό το πρίσμα της μη αναθεώρησης και επικαιροποίησης του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΠΗΕ) μετά την Απόφαση 1888/2020 του ΣτΕ. Ειδικότερα, όπως γνωρίζετε οι Προμηθευτές έχουν απωλέσει τη δυνατότητα διεκδίκησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών των πρώην πελατών τους, μέσω της υποβολής εντολής απενεργοποίησης παροχής. Όπως γίνεται αντιληπτό, το συγκεκριμένο πλαίσιο ευνοεί τους μη συνεπείς Καταναλωτές, ενισχύει τον «ενεργειακό τουρισμό», δημιουργεί επισφάλειες και συντείνει στον περιορισμό της ρευστότητας των Προμηθευτών. Θα θέλαμε ευγενικά να υπογραμμίσουμε την ανάγκη άμεσης τροποποίησης του αρ. 42 του ΚΠΗΕ, για την ολοκλήρωση του πλαισίου αλλαγής Προμηθευτή, σύμφωνα με τη σχετική γνωμοδότηση της Αρχής, ώστε να ανασχεθεί τόσο η διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών όσο και η συνακόλουθη αρνητική επίδραση στη ρευστότητα των Προμηθευτών. Σε αντίθετη περίπτωση, εκτιμούμε ότι τα όποια ρυθμιστικά μέτρα δεν θα επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα ως προς την ύπαρξη συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού και εν γένει την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Εταιρεία Προμήθειας Αερίου Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας Μονοπρόσωπη Α.Ε. Α.Φ.Μ.: 997998048 – Αρ. Γ.Ε.Μ.Η.: 141002104000 Γραφεία Αθήνας: Λ. Κηφισίας 115 – Αμπελόκηποι 115 24 Η εταιρεία υπόκειται στη διαχείριση και το συντονισμό της Eni S.p.A. Εταιρεία με μοναδικό μέτοχο. Αναφορικά με τη διαδικασία υπαγωγής Πελάτη στην περίπτωση κατά την οποία υφίστανται τροποποιημένοι όροι προγράμματος βάσει του οποίου προμηθευόταν ηλεκτρική ενέργεια μέχρι την 1η Αυγούστου 2022, θα θέλαμε εκφράσουμε την ανησυχία μας αφενός για το ιδιαίτερα βραχύ χρονικό περιθώριο προετοιμασίας και απόκρισης που προτείνεται, αφετέρου για την πρόβλεψη πραγματοποίησης ενημέρωσης του Πελάτη με έγχαρτη επιστολή. Είναι σαφές ότι, υπό κανονικές συνθήκες, ισχύει το άρθρο 30 του ΚΠΗΕ σύμφωνα με το οποίο σε περίπτωση τροποποίησης όρων της Σύμβασης Προμήθειας, η ενημέρωση εκ μέρους του Προμηθευτή πρέπει να λαμβάνει χώρα τουλάχιστον 60 ημέρες πριν την έναρξη ισχύος τους. Ωστόσο, η μετάπτωση των Καταναλωτών στον οριζόμενο από τον ν.4951/2022 (αρ. 138, παρ. 2) τύπο τιμολογίου, τον Αύγουστο του 2021, πραγματοποιήθηκε σχεδόν άμεσα και δίχως να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε ατομική ενημέρωσή τους. Συναφώς, ο έκτακτος χαρακτήρας αναστολής των μέτρων του εν λόγω νόμου θα μπορούσε να συνομολογήσει στην ενημέρωση των Καταναλωτών τουλάχιστον 30 ημέρες πριν τη λήξη ισχύος των μεταβατικών ρυθμιστικών μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη και τις πρόνοιες της Οδηγίας 2019/
  2. Σχετικά με τις κατηγορίες τιμολογίων που προτείνονται, αντιλαμβανόμαστε ότι πρόθεση της Αρχής είναι να διαμορφώσει γενικές κατευθύνσεις και να αποτυπώσει το γενικό πλαίσιο εντός του οποίου οι Προμηθευτές θα δημιουργήσουν τα βέλτιστα προϊόντα για τους Καταναλωτές. Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι οι εν λόγω κατηγορίες θα πρέπει να εκληφθούν ως ενδεικτικές κι όχι περιοριστικές. Σε αντίθετη περίπτωση, υφίσταται ισχυρό το ενδεχόμενο να μεταβεί η αγορά σε μια κατάσταση υπερ-ρύθμισης σύμφωνα με την οποία θα αποθαρρύνεται η δημιουργία καινοτόμων προϊόντων. Μια τέτοια προσέγγιση θα έτεινε να περιορίσει τη διαφοροποίηση της εμπορικής πολιτικής των Προμηθευτών με συνακόλουθο αποτέλεσμα τη διατήρηση των μεριδίων αγοράς και του συγκριτικού πλεονεκτήματος του δεσπόζοντος Προμηθευτή. Η δομική ασσυμετρία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι, άλλωστε, εμφανής και αποτυπώνεται στις πρόσφατες Εκθέσεις Λιανικής Αγοράς της Αρχής για τους μήνες Ιανουάριο έως και Απρίλιο 2023 σύμφωνα με τις οποίες υπάρχει υψηλή συγκέντρωση μεριδίου αγοράς στον δεσπόζοντα Προμηθευτή. Ειδικότερα δε, αναφορικά με τα «Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής την 1η κάθε μήνα» και τα «Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής μετά τον μήνα εφαρμογής», θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι, ενδεχομένως, περαιτέρω εξειδικεύσεις από πλευράς της Αρχής επί των τύπων και του τρόπου υπολογισμού της Χρέωσης Προμήθειας, πέραν των όσων έχουν ήδη διατυπωθεί στις υπ’ αριθ. 409/2020 και 389/2022 Αποφάσεις της, κατατείνουν στον περιορισμό της αγοράς λιανικής. Η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τον μήνα m και η αντίστοιχη τιμολόγησή της με αριθμοδείκτες που διαμορφώνονται επί τη βάσει τιμών του παρελθόντος μήνα (m-1) εισάγει επιπλέον σημαντικούς κινδύνους από πλευράς κυρίως μη καθετοποιημένων Προμηθευτών. Επιπρόσθετα, η μη δυνατότητα ορισμού των συντελεστών προσαύξησης «α» και «β» της φόρμουλας τιμής των κυμαινόμενων τιμολογίων όπου η χρέωση προμήθειας διαμορφώνεται ευθέως βάσει μεγέθους της Αγοράς, για διαστήματα μικρότερα της σύμβασης προμήθειας δημιουργεί την ανάγκη για προβλέψεις παραγόντων κόστους και ενσωμάτωση σχετικών ασφαλίστρων κινδύνου στις τιμές, με αποτέλεσμα την αύξηση αυτών και την ανάληψη σημαντικού κινδύνου από τον Προμηθευτή. Ευγενικά σημειώνουμε την σχετική ερμηνευτική διάταξη της Απόφασης 389/2022 του άρθρου 28, παρ 3δ του ΚΠΗΕ περί ελάχιστης διάρκειας ισχύος των προσφερόμενων Τιμολογίων προμήθειας ίση με έξι μήνες, δέον να ερμηνεύεται ότι αφορά στη μεθοδολογία υπολογισμού των σχετικών χρεώσεων και όχι στην τελική συνολική αριθμητική τους τιμή. Προτείνουμε, συνεπώς, η φόρμουλα της τιμής να αποτελεί σταθερή και προκαθορισμένη καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης, με δυνατότητα ορισμού των συντελεστών για μικρότερα διαστήματα, επιτυγχάνοντας έτσι τη μέγιστη δυνατή κοστοστρέφεια. Αναφορικά με την υπαγωγή Πελάτη σε τροποποιημένους όρους προγράμματος, επί τη βάσει τόσο των διατάξεων του ΚΠΗΕ όσο της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ Καταναλωτή και Προμηθευτή, πρέπει να λάβει χώρα ατομική ενημέρωση του Καταναλωτή. Ωστόσο, προτείνουμε να επαναξιολογηθεί η πρόβλεψη για έγχαρτη επιστολή, ιδιαίτερα υπό το φως του άρθρου 48 του ν.4001/2001, όπως ισχύει, σύμφωνα με το οποίο λαμβάνεται πρόνοια για δυνατότητα εναλλακτικών τρόπων διάθεσης τυποποιημένου υλικού και σύναψης σύμβασης. Περαιτέρω, σχετικά με τη μετάπτωση Πελάτη σε νέο/διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης, θεωρούμε ότι θα πρέπει να επαναξιολογηθεί η υποχρέωση που τίθεται με τις υπό διαβούλευση ρυθμίσεις όσον αφορά στη σύναψη νέας Σύμβασης Προμήθειας, εφόσον η μεταβολή του τιμολόγιου δεν συνιστά λύση της υφιστάμενης Σύμβασης. Τούτο διότι η εκ νέου υποχρέωση υπογραφής Σύμβασης Προμήθειας εντός του τεθέντος χρονικού διαστήματος μέχρι την αναστολή ισχύος των έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων αναμένεται να έχει δυσανάλογα διαχειριστικό κόστος σε σχέση με το προσδοκόμενο αποτέλεσμα. Κλείνοντας, με αφορμή την παρούσα διαβούλευση, επισημαίνουμε εκ νέου την επιτακτική ανάγκη αναθεώρησης σειράς διατάξεων του ΚΠΗΕ, ώστε να λαμβάνει υπόψη και να εναρμονίζεται με τις τρέχουσες εξελίξεις ως προς την ενεργειακή μετάβαση και τις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες, ενισχύοντας την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και του ανταγωνισμού, προς όφελος των καταναλωτών. Με εκτίμηση, Δημήτρης Χρήστου Διευθυντής Ρυθμιστικών Υποθέσεων και Διαχείρισης Ενέργειας Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr ΠΡΟΣ: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) - κ. Προέδρο, Αν. Καθηγητή A. Δαγούμα κ. Αντιπρόεδρο Κλάδου Ενέργειας, κ. Δ. Φούρλαρη ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας - κ. Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Καθηγητή Π. Κάπρο κ. Γενική Γραμματέα Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Α. Σδούκου κ. Γενικό Διευθυντή Ενέργειας, Δρ. Δ. Τσαλέμη Αρ. Πρωτ. ΕΣΠΕΝ 23012 Αθήνα, 19.06.2023 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση ΡΑΑΕΥ σχετικά με την επιβολή ρυθμιστικών μέτρων στην προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA) Αξιότιμες κυρίες / Αξιότιμοι κύριοι, Με την παρούσα επιστολή, ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) επιθυμεί να τοποθετηθεί αναφορικά με τα ρυθμιστικά μέτρα που έχουν τεθεί σε Δημόσια Διαβούλευση από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) σχετικά με την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας σε Μικρούς Πελάτες (έως 25kVA).1 Κατ’ αρχάς, ο Σύνδεσμος μας θεωρεί ότι η μέριμνα εκ μέρους της Αρχής, για την όσο το δυνατόν πιο ομαλή και διαφανή μετάβαση της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης, μετά τη λήξη της περιόδου ισχύος των έκτακτων ρυθμίσεων μεταβατικού χαρακτήρα του ν. 4951/2022, είναι πράγματι θετική τόσο για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς, όσο και για τη διασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού, προς όφελος των καταναλωτών. Επί των θεμάτων που τίθενται σε Δημόσια Διαβούλευση, επιθυμούμε να σημειώσουμε την ανάγκη αποφυγής οποιασδήποτε δυσανάλογης υπερρύθμισης και να επισημάνουμε συγκεκριμένα ζητήματα, τα οποία θεωρούμε ότι θα πρέπει να ληφθούν υπόψη: • Θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή των τιμολογίων της κατηγορίας Β (Προϊόντα Κυμαινόμενης Τιμολόγησης με Ανακοίνωση Τιμής την 1η κάθε μήνα), τόσο αυτή καθ’ αυτή όσο και ειδικά σε συνάρτηση με τον τρόπο ανακοίνωσής τους στην ιστοσελίδα της Αρχής, δεν θα επιφέρει δυσμενείς επιπτώσεις ως προς τη λειτουργία του ανταγωνισμού. Λαμβάνοντας υπόψη τη δομική ασυμμετρία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, και ειδικότερα τόσο το παγιωμένο μερίδιο εκπροσώπησης Μικρών Πελατών της δεσπόζουσας επιχείρησης, όσο και τη δυνατότητα της να διαχειρίζεται και να εσωτερικοποιεί (internalize) τους κινδύνους και τα συνεπακόλουθα κόστη που σχετίζονται με την διάθεση τιμολογίων της συγκεκριμένης κατηγορίας, η έγκριση της παροχής παρόμοιων προϊόντων από την Αρχή θα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχους μηχανισμούς ελέγχου της κοστοστρέφειας αυτών, καθώς και 1 Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση κείμενο, αντιλαμβανόμαστε ότι τα εν λόγω μέτρα αφορούν αποκλειστικά τους «Μικρούς Πελάτες» με την έννοια του αρ. 3 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΠΗΕ), δηλαδή τους Οικιακούς Πελάτες ανεξαρτήτου παροχής και τους Μη Οικιακούς Πελάτες με ισχύ παροχής έως 25 kVA, και όχι το σύνολο των «Τελικών Πελατών». -1- Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr του πλεονεκτήματος που η προσφορά των εν λόγω προϊόντων προσδίδει de facto στη δεσπόζουσα επιχείρηση, πλήττοντας τις συνθήκες ανάπτυξης υγιούς ανταγωνισμού. • Θεωρούμε ότι οι προβλέψεις που σχετίζονται με τη διαδικασία ενημέρωσης των καταναλωτών στην περίπτωση της τροποποίησης όρων της Σύμβασης Προμήθειας, θα πρέπει να επανεξεταστούν αναφορικά με τη σκοπιμότητα και την αποτελεσματικότητα των υποχρεώσεων που θέτουν ως προς τον επιδιωκόμενο στόχο της ομαλής μετάβασης της αγοράς στο τακτικό καθεστώς τιμολόγησης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι υποχρεώσεις αυτές δεν θα είναι υπέρ του δέοντος επιβαρυντικές τόσο για τους συμμετέχοντες στην αγορά, όσο και για τους καταναλωτές. Συγκεκριμένα: - Αναφορικά με την υπαγωγή Πελάτη σε τροποποιημένους όρους προγράμματος (περίπτωση Β) θεωρούμε ότι πρέπει να επαναξιολογηθεί η πρόβλεψη για την πραγματοποίηση ατομικής ενημέρωσης με επιστολή, λαμβάνοντας υπόψη ότι στο άρθ. 30 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΠΗΕ) -το οποίο σε κάθε περίπτωση χρήζει αναθεώρησης υπό το πρίσμα των σύγχρονων ψηφιακών μέσων επικοινωνίαςόπως και στην περίπτωση (θ) του άρθ. 48 του Ν. 4001/2001 όπως τροποποιήθηκε με το άρθ. 55 του Ν. 4684/2020, γίνονται ρητές αναφορές στη δυνατότητα εναλλακτικών τρόπων ενημέρωσης. - Αναφορικά με τη μετάπτωση Πελάτη σε καινούργιο/ διαφορετικό πρόγραμμα τιμολόγησης (περίπτωση Γ), θεωρούμε ότι θα πρέπει να επαναξιολογηθεί η υποχρέωση που τίθεται με τις υπό διαβούλευση ρυθμίσεις όσον αφορά στη σύναψη νέας Σύμβασης Προμήθειας, καθότι η μεταβολή του τιμολόγιου δεν συνιστά καθ’ οιονδήποτε τρόπο λύση της υφιστάμενης Σύμβασης. Η θέσπιση υποχρέωσης εκ νέου υπογραφής Σύμβασης Προμήθειας -εκτός από το τεράστιο διαχειριστικό κόστος με μικρό προσδοκώμενο αποτέλεσμα που επιφέρει- μπορεί κάλλιστα να εκληφθεί από τον Πελάτη και ως μέσο αμφισβήτησης των υποχρεώσεων εξόφλησης των τιμολογίων που έχουν εκδοθεί για αυτόν κατά την περίοδο των έκτακτων μέτρων ή και μετά τη λήξη αυτών, εντείνοντας τα δυσμενή αποτελέσματα που έχει δημιουργήσει μέχρι σήμερα η απουσία διατάξεων αντιμετώπισης του «ενεργειακού τουρισμού». Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνουμε περαιτέρω ότι: - Η εφαρμογή των ανωτέρω προβλέψεων απαιτεί εξ αντικειμένου τη σχεδόν ταυτόχρονη αποστολή εκατομμυρίων επιστολών ή/και συμβάσεων, με συνεπακόλουθο διαχειριστικό κόστος και αβέβαιη αποτελεσματικότητα ως προς την ουσιαστική ενημέρωση των καταναλωτών μέσω της εν λόγω διαδικασίας. - Η τροποποίηση των όρων των προγραμμάτων δεν πραγματοποιείται στο πλαίσιο της τακτικής τιμολόγησης αλλά έχει έκτακτο χαρακτήρα, λόγω της λήξης της περιόδου ισχύος των μεταβατικών ρυθμιστικών μέτρων, ενώ μάλιστα η μετάπτωση των καταναλωτών στον οριζόμενο από τον ν. 4951/2022 (άρθ. 138, παρ. 2) τύπο τιμολογίου, τον Αύγουστο του 2022, πραγματοποιήθηκε σχεδόν άμεσα και χωρίς να έχει προηγηθεί οποιαδήποτε ατομική ενημέρωση τους. Κλείνοντας, επισημαίνουμε ότι οι προτάσεις στο κείμενο της Δημόσιας Διαβούλευσης εκλαμβάνονται ως κατευθύνσεις της Αρχής. Επιθυμώντας να τονίσουμε την ανάγκη δημιουργίας της απαιτούμενης ασφάλειας δικαίου, υπενθυμίζουμε την πάγια θέση μας περί ανάγκης αναθεώρησης των σχετικών διατάξεων του ΚΠΗΕ, ώστε οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων μερών και το σχετικό πλαίσιο να επανακαθοριστούν -όπου απαιτείται- με σαφήνεια και με κανονιστική/ ρυθμιστική ισχύ, κατά τρόπο που θα εναρμονίζεται με τις τρέχουσες εξελίξεις και τις σύγχρονες τεχνολογικές δυνατότητες, ενισχύοντας την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και του ανταγωνισμού, προς όφελος των καταναλωτών. -2- Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr Επιπρόσθετα, σημειώνουμε και πάλι την ανάγκη άμεσης τροποποίησης του άρθ. 42 ΚΠΗΕ, για την ολοκλήρωση του πλαισίου αλλαγής Προμηθευτή και την ευθυγράμμιση του με την Απόφαση 1888/2020 του ΣτΕ, ώστε να ανασχεθεί τόσο η διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών εξαιτίας του «ενεργειακού τουρισμού» όσο και η συνεπακόλουθη αύξηση του κόστους προμήθειας που αυτός συνεπάγεται για το σύνολο των καταναλωτών. Με εκτίμηση, Μίλτος Ασλάνογλου Γενικός Διευθυντής -3-

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.