Έγκριση του Σχεδίου Ανάπτυξης του Δικτύου (ΣΑΔ) για την περίοδο 2022-2026 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ Πειραιώς 132, 11854 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε-96/2023 Έγκριση του Σχεδίου Ανάπτυξης του Δικτύου (ΣΑΔ) για την περίοδο 2022-2026 Ο Κλάδος Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Κατά την τακτική συνεδρίαση της Σύνθεσης του Κλάδου Ενέργειας, στην έδρα της Αρχής, στην Αθήνα, στις 20 Ιουλίου 2023, και Λαμβάνοντας υπόψη:
(2030), η οποία περιλαμβάνεται στην αναθεωρημένη μελέτη (σχετικό 9), προκύπτει αφενός ότι στον συνολικό προϋπολογισμό περιλαμβάνεται το κόστος για την παροχή των ως άνω υπηρεσιών, αφετέρου ότι το κόστος αυτό συνεχίζει να υφίσταται και μετά την ολοκλήρωση της αντικατάστασης μετρητών, κατά τη λειτουργία του συστήματος. Επειδή, κρίνεται σκόπιμο να καταστεί σαφές ότι στην αξία του έργου που θα αναγνωριστεί προς ενσωμάτωση στη Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση του ΔΕΔΔΗΕ, δεν θα περιληφθούν δαπάνες που αφορούν σε αμοιβές για παροχή υπηρεσιών όπως οι παραπάνω, οι οποίες σχετίζονται με τη 19 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ λειτουργία του συστήματος ή/και απαιτούνται για τη συνέχιση αυτής μετά την ολοκλήρωση της αντικατάστασης μετρητών. Επειδή, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ανωτέρω, το υποβληθέν σχέδιο ΣΑΔ 2022-2026 (σχετικό 13) δύναται να εγκριθεί με τροποποιήσεις, σύμφωνα με το άρθρο 109, παράγραφος 7 του Κώδικας Διαχείρισης του Δικτύου. Επειδή, αναφορικά με τα έργα υποσταθμών ΥΤ/ΜΤ και υποβρύχιων διασυνδέσεων ΜΤ που σχετίζονται με τις διασυνδέσεις νήσων των Νότιων και Δυτικών Κυκλάδων, του Νοτίου και Βορειοανατολικού Αιγαίου με το ΕΣΜΗΕ, τα οποία θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί το αργότερο έως το 2029 σύμφωνα με την υπ΄ αριθ. 785/2019 απόφαση ΡΑΕ και τα πλέον πρόσφατα Δεκαετή Προγράμματα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ (2021-2030 και 2022-2031), στο ΣΑΔ 2022-2026 που εισηγείται ο Διαχειριστής Δικτύου δεν έχουν περιληφθεί τα ακόλουθα έργα: α) Κυκλάδες: Η διασύνδεση της Αστυπάλαιας υπό μέση τάση. Για τη διασύνδεση αυτή, στο ΣΑΔ 2021-2025 ο ΔΕΔΔΗΕ ανέφερε ότι θα επανεξετασθεί τεχνικά καθώς λόγω του μεγάλου μήκους (της τάξης των 60 km) είναι πιθανό να υπάρχουν θέματα μη επιτρεπτών τάσεων. β) Νότιο Αιγαίο: Ο υποσταθμός ΥΤ/ΜΤ Καρπάθου και οι διασυνδέσεις μέσης τάσης των νήσων Πάτμος, Σύμη και Αρκιοί. γ) Βορειοανατολικό Αιγαίο: Οι υποσταθμοί Χίου, Σάμου και Σκύρου και η διασύνδεση μέσης τάσης της νήσου Αγαθονήσι. Τα παραπάνω έργα δεν είχαν περιληφθεί στην εισήγηση του Διαχειριστή για το ΣΑΔ 2021-2025 και ο Διαχειριστής είχε κληθεί (σχετικό 7) να προγραμματίσει την υλοποίησή τους και να τα εντάξει στην επόμενη αναθεώρηση του Σχεδίου Ανάπτυξης Δικτύου. Ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να κληθεί ο Διαχειριστής να ενημερώσει τη ΡΑΕ σχετικά με τον προγραμματισμό των έργων και την ένταξή τους στην επόμενη αναθεώρηση του Σχεδίου Ανάπτυξης Δικτύου. Αποφασίζει: Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της κατά το άρθρο 128 παράγραφος 2 υποπαράγραφος (η) του ν.4001/2011 και το άρθρο 109 παράγραφος 7 του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου, ως ακολούθως: Άρθρο 1
- Το Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2022-2026 της εισήγησης του Διαχειριστή Δικτύου (σχετικό 13) τροποποιείται με διαγραφή των ακόλουθων έργων: α) ΔΔ.ΠΛΗ.22.1 Ψηφιοποίηση Αρχείου ΔΕΔΔΗΕ, προϋπολογισμού 110 εκ.€ β) ΔΔ.ΠΛΗ.22.2 Cyber Security, προϋπολογισμού 19,8 εκ.€ γ) ΔΔ.ΠΛΗ.22.3 Enterprise Architecture, προϋπολογισμού 4,8 εκ.€ δ) ΔΔ.ΠΛΗ.22.4 Security and Privacy Project, προϋπολογισμού 7,8 εκ.€ ε) ΔΔ.ΠΛΗ.22.5 Υλοποίηση προϋπολογισμού 1,5 εκ.€ Επιχειρηματικής Αναλυτικής και Δεδομένων,
- Εγκρίνεται το Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου (ΣΑΔ) της περιόδου 2022-2026, το οποίο περιλαμβάνει τις τροποποιήσεις της προηγούμενης παραγράφου και προσαρτάται στο Παράρτημα της παρούσας ως αναπόσπαστο μέρος της.
- Διευκρινίζεται ότι στον προϋπολογισμό των έργων «ΛΕ.ΤΛΜ.19.48 Επέκταση Τηλεμέτρησης» και «ΔΔ.ΠΛΗ.19.55 Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριών», όπως προκύπτει από την περιγραφή που περιλαμβάνεται στο τεύχος του σχεδίου ΣΑΔ και τη συμπληρωματική πληροφόρηση που παρασχέσθηκε, περιλαμβάνονται δαπάνες για παροχή υπηρεσιών οι οποίες σχετίζονται με τη λειτουργία των συστημάτων που αναπτύσσονται στο πλαίσιο των έργων ή/και απαιτούνται για τη 20 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ συνέχιση της λειτουργίας τους μετά την ολοκλήρωση των έργων. Οι δαπάνες αυτές δεν θεωρούνται ως επιλέξιμες προς κεφαλαιοποίηση και συμπερίληψη στις Ρυθμιζόμενες Περιουσιακές Βάσεις του ΔΕΔΔΗΕ. Άρθρο 2 Καλείται ο Διαχειριστής του Δικτύου να προβεί στις ακόλουθες ενέργειες: α) Εντός μηνός από τη δημοσίευση της παρούσας στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, να ενημερώσει τη ΡΑΕ σχετικά με τον προγραμματισμό των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του Δικτύου τα οποία δεν έχουν περιληφθεί στο Σχέδιο Ανάπτυξης του Δικτύου και σχετίζονται με τις διασυνδέσεις με το Σύστημα Μεταφοράς και το Δίκτυο Διανομής, του ηλεκτρικού συστήματος της Αστυπάλαιας, των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου (περιλαμβανομένης της Σκύρου) και των νησιών του Νοτίου Αιγαίου, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 785/2019 απόφαση της Αρχής και τον προγραμματισμό των αντίστοιχων έργων επέκτασης του Συστήματος Μεταφοράς. β) Να ενσωματώσει τον προγραμματισμό των έργων της προηγούμενης παραγράφου (α) στην επόμενη αναθεώρηση του Σχεδίου Ανάπτυξης του Δικτύου. γ) Να αναρτήσει στην ιστοσελίδα του το Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου 2022-2026 που εγκρίνεται με την παρούσα, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 7 του άρθρου 109 του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου. Άρθρο 3 Η παρούσα να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Αρχής. Σύμφωνα με το άρθρο 33 του ν. 4001/2011, η παρούσα απόφαση δύναται να προσβληθεί με αίτηση ακύρωσης ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας σε πρώτο και τελευταίο βαθμό. Αθήνα, 20.7.2023 Ο Αντιπρόεδρος του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Δημήτριος Φούρλαρης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 21 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 1 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ΒΑΣΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ (στοιχεία 2021) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 3 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ................................................................................................................................ 8 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...................................................................................................................................... 12 1.1 Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου ............................................................................................................ 12 1.2 Ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ ........................................................................................................................ 13 1.3 Νομοθετικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο ............................................................................................ 14 2 1.3.1 Ελληνικό πλαίσιο.............................................................................................................. 14 1.3.2 Ευρωπαϊκό Πλαίσιο ......................................................................................................... 16 ΟΔΗΓΟΙ/ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ................................................................... 19 2.1 Στρατηγικές Προτεραιότητες ΕΣΕΚ ................................................................................................ 20 2.2 Ειδικό Νομοθετικό Πλαίσιο .......................................................................................................... 21 2.3 Ψηφιακός Μετασχηματισμός ....................................................................................................... 21 2.4 Ποιότητα Υπηρεσιών ..................................................................................................................... 22 2.4.1 Ποιότητα Εξυπηρέτησης .................................................................................................. 22 2.4.2 Ποιότητα Ενέργειας ......................................................................................................... 22 2.5 Προστασία Περιβάλλοντος / Ενίσχυση Ανθεκτικότητας Δικτύου ................................................. 22 2.6 Διαχείριση Κατανεμημένων Ενεργειακών Πόρων ........................................................................ 23 2.7 Λειτουργία Αγορών Η/Ε ΜΔΝ ....................................................................................................... 23 2.8 Εξυπηρέτηση Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ................................................................................ 24 3 ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤAΣΤΑΣΗ ........................................................................................................... 26 3.1 Στοιχεία Χρηστών .......................................................................................................................... 26 3.1.1 Πλήθος Χρηστών .............................................................................................................. 26 3.1.2 Ετήσια Κατανάλωση ......................................................................................................... 28 3.2 Στοιχεία Μονάδων ΑΠΕ ................................................................................................................. 29 3.2.1 Ισχύς και πλήθος μονάδων ΑΠΕ ....................................................................................... 29 3.2.2 Παραγωγή Σταθμών ΑΠΕ ................................................................................................. 35 3.3 Στοιχεία ΕΔΔΗΕ.............................................................................................................................. 35 3.3.1 Γραμμές ΥΤ ....................................................................................................................... 35 3.3.2 Υ/Σ ΥΤ/ΜΤ ......................................................................................................................... 36 3.3.3 Δίκτυο ΜΤ ........................................................................................................................ 37 3.3.4 Δίκτυο ΧΤ .......................................................................................................................... 40 3.3.5 Έργα Επαναληπτικού Χαρακτήρα .................................................................................... 41 3.4 Υφιστάμενη Υποδομή Τηλεμέτρησης ........................................................................................... 42 3.5 Περιγραφή Υποδομών Διαχείρισης Αγορών Η/Ε ΜΔΝ ................................................................. 43 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 4 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 3.6 Εξυπηρέτηση Αγοράς Η/Ε ............................................................................................................. 44 4 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΔΟΧΕΣ ................................................................................................................... 47 4.1 Πρόβλεψη της Ζήτησης Ενέργειας του Δικτύου ........................................................................... 47 4.1.1 Δεδομένα εισόδου ........................................................................................................... 47 4.1.2 Μεθοδολογία ................................................................................................................... 51 4.1.3 Αποτελέσματα προβλέψεων ............................................................................................ 52 4.1.4 Επικαιροποιημένη Πρόβλεψη.......................................................................................... 56 4.2 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ..................................................................................................... 60 4.3 Διασύνδεση ΜΔΝ με το ΕΣΜΗΕ .................................................................................................... 60 4.4 Μείωση απωλειών ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί με την Απόφαση ΡΑΕ 632/2021 ................................................................................................................ 61 4.5 Αύξηση της ανθεκτικότητας δικτύου ............................................................................................ 62 4.6 Λειτουργία Αγοράς και Διαχείρισης ΜΔΝ .................................................................................... 62 4.7 Προβλέψεις για Έργα Επαναληπτικού Χαρακτήρα ....................................................................... 62 5 4.7.1 Ενισχύσεις - Αντικαταστάσεις και Ανακαινίσεις Δικτύου ................................................ 63 4.7.2 Συνδέσεις Χρηστών .......................................................................................................... 63 4.7.3 Αισθητική Αναβάθμιση .................................................................................................... 63 4.7.4 Παραλλαγές ..................................................................................................................... 63 ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ......................................................................................................................... 66 5.1 Κατηγοριοποίηση σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 1431/2020 .................................................... 66 5.1.1 Ενίσχυση Δικτύου ............................................................................................................. 71 5.1.2 Αντικατάσταση και Ανακαίνιση Δικτύου ......................................................................... 78 5.1.3 Σύνδεση Χρηστών ............................................................................................................ 85 5.1.4 Παραλλαγές Δικτύου ....................................................................................................... 85 5.1.5 Αισθητική Αναβάθμιση .................................................................................................... 86 5.1.6 Λοιπά Έργα Δικτύου ......................................................................................................... 86 5.1.7 Επενδύσεις Υποστήριξης Ρυθμιζόμενων Δραστηριοτήτων ............................................. 89 5.2 Κατάταξη έργων σύμφωνα με την εξέλιξή τους ........................................................................... 92 5.3 Κατηγοριοποίηση σύμφωνα με την Απόφαση ΡΑΕ 946/2019 ...................................................... 93 6 ΕΡΓΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΣΗΜΑΣΙΑΣ ......................................................................................................... 95 6.1 ΛΕ.ΤΛΜ.19.48 Επέκταση Τηλεμέτρησης (Στρ.11) ......................................................................... 95 6.2 ΔΔ.ΠΛΗ.19.49 Εγκατάσταση Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS) (Στρ.5) .................. 96 6.3 ΔΔ.ΠΛΗ.19.50 Νέο Πληροφοριακό Σύστημα Εξυπηρέτησης Πελατών (Χρηστών Δικτύου) του ΔΕΔΔΗΕ (Στρ.6) ..................................................................................................................................... 97 6.4 ΔΔ.ΠΛΗ.19.55 Σύστημα Διαχείρισης Πληροφοριών (Στρατ. 13) ................................................... 98 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 5 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 3-1 Πλήθος Χρηστών στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και στα ΜΔΝ ανά Τάση (31.12.2021) ..... 28 Πίνακας 3-2 Ετήσια Κατανάλωση Ενέργειας (ΜWh) ανά Τάση και Χρήση (31.12.2021) ......................... 29 Πίνακας 3-3 Σταθμοί ΑΠΕ σε Λειτουργία ανά Τάση, Τεχνολογία και Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) ....................................................................................................................................... 30 Πίνακας 3-4 Σταθμοί ΑΠΕ σε Λειτουργία στα ΜΔΝ ανά Τεχνολογία (31.12.2021) .................................. 31 Πίνακας 3-5 Μήκος Γραμμών ΥΤ σε χλμ. (Στοιχεία 31.12.2021) ............................................................... 36 Πίνακας 3-6 Στοιχεία Υποσταθμών ΥΤ/ΜΤ ( Στοιχεία 31.12.2021) ........................................................... 36 Πίνακας 3-7 Τάση λειτουργίας Δικτύου ΜΤ ανά Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) ............. 37 Πίνακας 3-8 Στοιχεία Γραμμών ΜΤ ανά Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) ........................... 38 Πίνακας 3-9 Πλήθος Υποσταθμών ΜΤ/ΧΤ ανά Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (στοιχεία 31.12.2021) .. 40 Πίνακας 3-10 Μήκος Γραμμών ΧΤ ανά Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ σε χλμ. (στοιχεία 31.12.2021).. 41 Πίνακας 4-1 Εκτίμηση των Αιτημάτων Μεγάλης Ισχύος ........................................................................... 49 Πίνακας 4-2 Εκτίμηση Ετήσιας Ζήτησης στο Δίκτυο (ΤWh) ...................................................................... 52 Πίνακας 4-3 Επικαιροποιημένη εκτίμηση Εξέλιξης της Ετήσιας Ζήτησης στο Δίκτυο (ΤWh) έως το 2030 (σε αντιστοιχία με τον Πίνακα 4-2) .................................................................................................... 57 Πίνακας 4-4 Στόχοι Συντελεστή Απωλειών για το ΔΣ σύμφωνα με την Απόφαση 632/2021 ................... 61 Πίνακας 5-1 Έργα Ενίσχυσης Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 ............................................................... 73 Πίνακας 5-2 Έργα Αντικατάστασης και Ανακαίνισης Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 .......................... 80 Πίνακας 5-3 Δράση 16900: Αναβάθμιση Δικτύου Διανομής σε Δασικές περιοχές .................................. 84 Πίνακας 5-4 Δράση 16901: Υπογειοποίηση και Αναβάθμιση Δικτύου Διανομής σε Αστικές περιοχές ... 84 Πίνακας 5-5 Έργο Σύνδεσης Χρηστών για την 5ετία 2022-2026 ............................................................... 85 Πίνακας 5-6 Έργο Παραλλαγών Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 .......................................................... 86 Πίνακας 5-7 Έργο Αισθητικής Αναβάθμισης για την 5ετία 2022-2026 ..................................................... 86 Πίνακας 5-8 Λοιπά Έργα Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 ...................................................................... 88 Πίνακας 5-9 Έργα Επενδύσεων Υποστήριξης Ρυθμιζόμενων Δραστηριοτήτων για την 5ετία 2022-2026 90 Πίνακας 5-10 Ετήσιες Χρηματοροές Έργων Ανάπτυξης (κατ’ αναλογία των απαιτήσεων της A946/2019) ............................................................................................................................................................ 93 ΣΧΗΜΑΤΑ Σχήμα 2-1 Οδηγοί/Παράμετροι Καθορισμού Επενδύσεων ...................................................................... 20 Σχήμα 3-1 Εξέλιξη των Χρηστών του ΔΕΔΔΗΕ για τα έτη 2018 έως 2021 στη ΜΤ .................................... 26 Σχήμα 3-2 Εξέλιξη των Χρηστών του ΔΕΔΔΗΕ για τα έτη 2018 έως 2021 στη ΧΤ ..................................... 27 Σχήμα 3-3 Εξέλιξη των Χρηστών του ΔΕΔΔΗΕ για τα έτη 2018 έως 2021 για το σύνολο ΜΤ και ΧΤ ........ 27 Σχήμα 3-4 Εξέλιξη της Κατανάλωσης Ενέργειας ανά Τάση για τα έτη 2018 έως 2021 (MWh) ................ 28 Σχήμα 3-5 Πλήθος Αιτημάτων & Ισχύς Ενεργοποιημένων ΑΠΕ ανά Τεχνολογία και Διοικητική Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) και ιστορικά στοιχεία για το διάστημα 1993 - 2021 ....................................... 32 Σχήμα 3-6 Σύνολο Ισχύος ΑΠΕ ανά Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) - Ενεργοποιημένες Αιτήσεις, Στοιχεία ανά Τεχνολογία για το Διάστημα 1991-2021 ...................................................................... 33 Σχήμα 3-7 Σύνολο Ισχύος ΑΠΕ ανά Περιφέρεια ΔΕΔΔΗΕ (31.12.2021) – Διεκπεραιωμένες Αιτήσεις, Στοιχεία ανά Τεχνολογία για το Διάστημα 1991-2021 ...................................................................... 34 Σχήμα 3-8 Παραγωγή Μονάδων ΑΠΕ (ΜWh) ........................................................................................... 35 Σχήμα 3-9 Yποβρύχιες Διασυνδέσεις ΜΤ – Μήκος Καλωδίου και Ονομαστική Τάση .............................. 39 Σχήμα 3-10 Επενδύσεις ΕΕΧ για τα έτη 2018–2021 για ΕΕΧ (εκ. €) ........................................................... 42 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 6 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Σχήμα 4-1 Εκτίμηση Εξέλιξης της Ετήσιας Ζήτησης στο Δίκτυο (ΤWh) έως το 2030 ................................ 53 Σχήμα 4-2 Εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΤWh) για το έτος 2025 ανά Γεωγραφική Περιοχή 54 Σχήμα 4-3 Εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (%) ανά Γεωγραφική Περιοχή για το έτος 2025 ..... 55 Σχήμα 4-4 Εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΤWh) για το έτος 2030 ανά Γεωγραφική περιοχή 55 Σχήμα 4-5 Ποσοστό Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (%) ανά Γεωγραφική Περιοχή για το έτος 2030 ..... 56 Σχήμα 4-6 Επικαιροποιημένη εκτίμηση Εξέλιξης της Ετήσιας Ζήτησης στο Δίκτυο (ΤWh) έως το 2030 (σε αντιστοιχία με το Σχήμα 4-1) ............................................................................................................. 57 Σχήμα 4-7 Επικαιροποιημένη εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΤWh) για το έτος 2025 ανά Γεωγραφική Περιοχή (σε αντιστοιχία με το Σχήμα 4-2) .................................................................... 58 Σχήμα 4-8 Επικαιροποιημένη εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (%) ανά Γεωγραφική Περιοχή για το έτος 2025 (σε αντιστοιχία με το Σχήμα 4-3) .................................................................................. 58 Σχήμα 4-9 Επικαιροποιημένη Εκτίμηση Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΤWh) για το έτος 2030 ανά Γεωγραφική περιοχή (σε αντιστοιχία με το Σχήμα 4-4) ..................................................................... 59 Σχήμα 4-10 Επικαιροποιημένο Ποσοστό Ζήτησης Ηλεκτρικής Ενέργειας (%) ανά Γεωγραφική Περιοχή για το έτος 2030 (σε αντιστοιχία με το Σχήμα 4-5) .................................................................................. 59 Σχήμα 5-1 Κατηγορίες και Υποκατηγορίες Έργων Ανάπτυξης του ΔΕΔΔΗΕ .............................................. 67 Σχήμα 5-2 Πλήθος Έργων για το Διάστημα 2022-2026 ανά Κατηγορία.................................................... 69 Σχήμα 5-3 Κατανομή Προϋπολογισμού για το Διάστημα 2022-2026 (%) ανά Κατηγορία ....................... 69 Σχήμα 5-4 Προϋπολογισμός (εκ. €) για το Διάστημα 2022-2026 ανά Κατηγορία .................................... 70 Σχήμα 5-5 Ενίσχυση Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 ............................................................................. 72 Σχήμα 5-6 Αντικατάσταση και Ανακαίνιση Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 ......................................... 79 Σχήμα 5-7 Λοιπά έργα Δικτύου για την 5ετία 2022-2026 ......................................................................... 87 Σχήμα 5-8 Επενδύσεις Υποστήριξης Ρυθμιζόμενων Δραστηριοτήτων για την 5ετία 2022-2026 ............. 89 Σχήμα 5-9 Πλήθος Έργων ανά Στάδιο Υλοποίησης για την 5ετία 2022-2026 ........................................... 92 Σχήμα 6-1 Τα Οφέλη του Έργου «Επέκταση Τηλεμέτρησης (Στρ.11)» συνοπτικά .................................... 96 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 7 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΑΔΕ Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ΑΔΜΗΕ Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΕΠ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΑΗΣ Ατμοηλεκτρικός Σταθμός ΑΠΕ Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ΑΣΠ Αυτόνομος Σταθμός Παραγωγής ΒΙ.ΠΕ. Βιομηχανική Περιοχή ΒΙΟΑ Βιοαέριο ΒΙΟΜ Βιομάζα ΓΓΠΣ Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων ΓΜ Γραμμή Μεταφοράς ΔΑΠΕΕΠ Διαχειριστής Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης ΔΕΔΔΗΕ Διαχειριστής Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ΔΕΗ Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού ΔΕΣΦΑ Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΔΠΑ Διεύθυνση Περιφέρειας Αττικής ΔΠΚΕ Διεύθυνση Περιφέρειας Κεντρικής Ελλάδας ΔΠΜ-Θ Διεύθυνση Περιφέρειας Μακεδονίας - Θράκης ΔΠΝ Διεύθυνση Περιφέρειας Νήσων ΔΠΠ-Η Διεύθυνση Περιφέρειας Πελοποννήσου - Νήσων ΔΣ Διασυνδεδεμένο Σύστημα / Διοικητικό Συμβούλιο ΔΣΔ Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής ΕΔΔΗΕ Ελληνικό Δίκτυο Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ΕΛΑΠΕ Ειδικός Λογαριασμός ΑΠΕ ΕΛΣΤΑΤ Ελληνική Στατιστική Αρχή ΕΜΠ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ΕΣΕΚ Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα ΕΣΜΗΕ Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΕΤΜΕΑΡ Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αέριων Ρύπων Η/Ε Ηλεκτρική Ενέργεια ΗΔΙΚΑ Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Κοινωνικής Ασφάλισης ΗΕ Ηλεκτρική Ενέργεια ΘΗΣ Θερμοηλεκτρικός Σταθμός ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 8 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Κ/Δ Κέντρο Διανομής ΚΔΔ Κώδικας Διαχείρισης Δικτύου ΚΔΜΔΝ Κώδικας Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών ΚΕΠ Κατανεμημένοι Ενεργειακοί Πόροι ΚΠΑ Καθαρή Παρούσα Αξία ΚΥΤ Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης Μ/Σ Μετασχηματιστής ΜΔΝ Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά ΜΤ Μέση Τάση ΟΑΣΑ Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών ΟΑΣΘ Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης ΟΠΕΚΕΠΕ Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων ΟΤΑ Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΠΕΚΑ Περιβάλλον Ενέργεια και Κλιματική Αλλαγή ΠΣ Πληροφοριακό Σύστημα ΡΑΕ Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας ΡΠΔ Ρυθμιστική Περίοδος Διανομής ΣΑΔ Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου ΣΗΘΥΑ Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού-Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης ΣΚ Συνεστραμμένο Καλώδιο ΤΣΠ Τοπικός Σταθμός Παραγωγής ΥΒΣ Υβριδικό Σύστημα Υ/Σ Υποσταθμός ΥΕΗΟ Υποδομές Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων ΥΗΣ Υδροηλεκτρικός Σταθμός ΥΚΩ Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας ΥΠΕΝ Υπουργείο Ενέργειας ΥΤ Υψηλή Τάση ΦΒ Φωτοβολταϊκό ΦΟΣΕ Φορέας Σωρευτικής Εκπροσώπησης ΦΠΑ Φόρος Προστιθέμενης Αξίας ΧΤ Χαμηλή Τάση ΧΧΔ Χρέωση Χρήσης Δικτύου AFIR Alternative Fuels Infrastructure Regulation ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 9 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 AMI Automated Meter Infrastructure AMR Automated Meter Reading CIM Common Information Model GIS Geographical Information System GIS Gas Insulated Substations CRM Customer Relationship Management DER Distributed Energy Resources DMS Demand Management System EED Energy Efficiency Directive ENTSO European Association for the Cooperation of Transmission System Operators EPBD Energy performance of buildings directive ERP Enterprise Resource Planning GPRS General Packet Radio Services GSM Global System for Mobile communication ICCP Impressed Current Cathodic Protection Intercontrol Center Communication Protocol IHD In Home Display IMS Information Management System MDMS Meter Data Management System NECP National energy and climate plan PLC Programmable Logic Controller RED Renewable Energy Directive SAP Systems Applications and Products SCADA Supervisor Control and Data Acquisition TCP Transmission Control Protocol ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 10 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 11 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου Το Πενταετές Σχέδιο Ανάπτυξης Δικτύου (ΣΑΔ) καταρτίζεται από τον Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ) σύμφωνα με το Άρθρο 128 του Νόμου 4001/2011, τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ (ΚΔΔ) όπως ισχύει, και τις εκάστοτε Αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), οι οποίες περιέχουν οδηγίες κατάρτισης του εν λόγω Σχεδίου. Περιλαμβάνει όλα τα αναγκαία έργα για την ανάπτυξη του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΗΕ), τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών στους Χρήστες του Δικτύου, τη λειτουργία των ηλεκτρικών αγορών των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) και την εξυπηρέτηση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Για κάθε έργο, περιλαμβάνεται η απαραίτητη πληροφορία σχετικά με τη σκοπιμότητα, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του και οικονομικά στοιχεία όπως το ύψος της επένδυσης και οι χρηματοροές για τα έτη 2022 έως
- Ειδικότερα στο ΣΑΔ περιλαμβάνονται: έργα ανάπτυξης και επέκτασης του Δικτύου, έργα ενίσχυσης, αντικατάστασης και ανακαίνισης του Δικτύου, έργα για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών και των συστημάτων του Διαχειριστή Δικτύου, έργα για τη διαχείριση των ηλεκτρικών συστημάτων των ΜΔΝ, έργα για τη σύνδεση και εξυπηρέτηση Χρηστών. Τα έργα αποσκοπούν ιδίως στην: εξυπηρέτηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας αναβάθμιση της παρεχόμενης ποιότητας υπηρεσιών (ποιότητα εξυπηρέτησης και ποιότητα ενέργειας) προς τους Χρήστες βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας και της ασφάλειας λειτουργίας του Δικτύου βέλτιστη διαχείριση των ηλεκτρικών συστημάτων των ΜΔΝ μεγιστοποίηση της διείσδυσης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) εξυπηρέτηση της ηλεκτροκίνησης και άλλων ειδικότερων φορτίων που προκύπτουν μέσα από τις πολιτικές εξηλεκτρισμού, όπως ενδεικτικά το cold ironing επίτευξη των ειδικότερων στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Ο σχεδιασμός των έργων ανάπτυξης του Δικτύου λαμβάνει ιδίως υπόψη: τα τρέχοντα επίπεδα της ζήτησης και του δυναμικού παραγωγής στο Δίκτυο και τις προβλέψεις για την εξέλιξή τους τις ανάγκες σύνδεσης νέων Χρηστών (Καταναλωτών και Παραγωγών) το τρέχον επίπεδο ποιότητας εξυπηρέτησης και ενέργειας καθώς και το ύψος των απωλειών ενέργειας και τους αντίστοιχους στόχους βελτίωσης που τίθενται από το ρυθμιστικό πλαίσιο και τον Διαχειριστή Δικτύου την εξέλιξη της τεχνολογίας και των απαιτήσεων των Χρηστών την προστασία του περιβάλλοντος. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 12 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Το ΣΑΔ τίθεται σε διαβούλευση από τον ΔΕΔΔΗΕ με σκοπό την ενημέρωση όλων των ενδιαφερόμενων μερών, στα οποία δίνεται η δυνατότητα να εκφράσουν την άποψή τους για τa προτεινόμενα έργα. Ο ΔΕΔΔΗΕ λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των συμμετεχόντων στη διαβούλευση και μετά από την τελική διαμόρφωση, το ΣΑΔ κατατίθεται στη ΡΑΕ για τελική έγκριση. 1.2 Ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ Ο ΔΕΔΔΗΕ δημιουργήθηκε το 2012 κατόπιν απόσχισης της δραστηριότητας διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και των Συστημάτων ΗΕ των ΜΔΝ, ως 100% θυγατρική της ΔΕΗ ΑΕ, ενώ η κυριότητα του ΕΔΔΗΕ παρέμεινε στη μητρική εταιρεία. Τον Οκτώβριο 2021 με το Ν. 4819/2021, εγκρίθηκε η απόσχιση του κλάδου δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ με εισφορά του και απορρόφησή του από τον ΔΕΔΔΗΕ
- Περαιτέρω, η ΔΕΗ Α.Ε. στις 28 Φεβρουαρίου 2022 ολοκλήρωσε τη διαδικασία πώλησης του 49% της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. στη Macquarie Asset Management με ταυτόχρονη συγκρότηση του Νέου Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) του ΔΕΔΔΗΕ. Η νέα σύνθεση του 11-μελούς ΔΣ συμπεριλαμβάνει και 4 μέλη τα οποία προτείνει ο κάτοχος του 49%
- Ο ρόλος και οι αρμοδιότητες του ΔΕΔΔΗΕ καθορίζονται από το ελληνικό νομοθετικό και ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο ενσωματώνει τις ευρωπαϊκές νομοθετικές και ρυθμιστικές διατάξεις. Ο Ν. 4001/2011, όπως αυτός ισχύει, καθορίζει τον ΔΕΔΔΗΕ ως υπεύθυνο για: Την ανάπτυξη, τη λειτουργία και τη συντήρηση, υπό οικονομικούς όρους, του ΕΔΔΗΕ ώστε να διασφαλίζεται η αξιόπιστη, αποδοτική και ασφαλής λειτουργία του, καθώς και η μακροπρόθεσμη ικανότητά του να ανταποκρίνεται σε εύλογες ανάγκες ηλεκτρικής ενέργειας λαμβάνοντας τη δέουσα μέριμνα για το περιβάλλον και την ενεργειακή αποδοτικότητα, καθώς και για τη διασφάλιση, κατά τον πλέον οικονομικό, διαφανή, άμεσο και αμερόληπτο τρόπο, της πρόσβασης των Χρηστών στο ΕΔΔΗΕ, προκειμένου να ασκούν τις δραστηριότητές τους, σύμφωνα με την Άδεια Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ, που του χορηγείται κατά τις διατάξεις του Ν.4001/2011 και σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ. Τη διαχείριση των Ηλεκτρικών Συστημάτων (ΗΣ) των ΜΔΝ που περιλαμβάνει τη διαχείριση της παραγωγής, τη λειτουργία της αγοράς και των συστημάτων των νησιών αυτών. Τη διαχείριση του Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) ως μοναδικός διαχειριστής του ειδικού λογαριασμού ΥΚΩ στην ελληνική επικράτεια. Ο ΔΕΔΔΗΕ εκπληρώνει τις παραπάνω αρμοδιότητές του με διαφάνεια, αντικειμενικότητα και ισοτιμία προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός του ΔΕΔΔΗΕ, μέρος του οποίου αποτελεί το ΣΑΔ, έχει ως βασικό στόχο τον εκσυγχρονισμό του Διαχειριστή μέσα από την ψηφιοποίηση όλων των λειτουργιών του. Επίσης ενσωματώνει ενέργειες και δράσεις απόλυτα συνυφασμένες με την επίτευξη των στόχων της Βιώσιμης Ανάπτυξης στοχεύοντας στην αναβάθμιση της ποιότητας εξυπηρέτησης πελατών, στη βελτίωση της 1 20 Οκτωβρίου 2021 Ανακοίνωση – Ρυθμιζόμενη πληροφορία , Αποτελέσματα Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης των Μετόχων της ΔΕΗ Α.Ε 2 Ανακοίνωση της ΔΕΗ Α.Ε. της 28ης Φεβρουαρίου 2022 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 13 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ποιότητας της παρεχόμενης ενέργειας, στη μείωση του λειτουργικού κόστους και την προσαρμογή στις απαιτήσεις των προκλήσεων που προκύπτουν από τους νέους ρόλους. 1.3 Νομοθετικό και Ρυθμιστικό Πλαίσιο Η μονοπωλιακή φύση των Διαχειριστών Δικτύων Διανομής καθώς και οι νέοι ρόλοι που τους επιβάλλονται από το σχεδιασμό της νέας ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας οδηγεί σε πλήθος νέων ρυθμιστικών διατάξεων, οι οποίες καθορίζουν τη λειτουργία τους. Οι διατάξεις αυτές προέρχονται από την Ελληνική Νομοθεσία (Νόμοι, Υπουργικές Αποφάσεις, Αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας, Κώδικες Δικτύου, Κώδικες Λειτουργίας της Αγοράς Η/Ε κλπ.), και από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία (Οδηγίες, Κανονισμοί, Κατευθυντήριες Γραμμές, Network Codes). Ακόλουθα παρουσιάζονται τα κύρια νομοθετικά κείμενα σύμφωνα με τα οποία καθορίζονται οι αρμοδιότητες. 1.3.1 Ελληνικό πλαίσιο Ο Νόμος 4001/2011, όπως αυτός ισχύει, περιλαμβάνει τις κύριες διατάξεις για τη λειτουργία, την ανάπτυξη, τη συντήρηση και την πρόσβαση των Χρηστών στο ΕΔΔΗΕ. Επίσης, υπάρχει πλήθος άλλων νόμων σχετικών με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίοι καθορίζουν τις υποχρεώσεις του ΔΕΔΔΗΕ. Ενδεικτικά, αναφέρονται οι νόμοι που αφορούν τις ΑΠΕ, την ενεργειακή απόδοση, την χονδρεμπορική αγορά Η/Ε, τις ενεργειακές κοινότητες και τους ΦΟΣΕ. Το κύριο ρυθμιστικό κείμενο που καθορίζει τα ανωτέρω είναι ο «Κώδικας Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας» (ΚΔΔ), ο οποίος εγκρίθηκε με την 395/2016 Απόφαση της ΡΑΕ
- Το περιεχόμενο του ΚΔΔ ρυθμίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας, των Χρηστών του Δικτύου και των Προμηθευτών καθώς και θέματα που αφορούν στην ανάπτυξη, τη λειτουργία, την πρόσβαση στο Δίκτυο, τις παρεχόμενες από τον Διαχειριστή του Δικτύου υπηρεσίες και το οικονομικό αντάλλαγμα αυτού. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων του ανωτέρω ΚΔΔ καθώς και οι αναγκαίες διαδικασίες και μεθοδολογίες υπολογισμών που απαιτούνται για την εφαρμογή του, καθορίζονται στα Εγχειρίδια Εφαρμογής τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του ΚΔΔ. Ο «Κώδικας Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών» (ΚΔΜΔΝ)4 καθορίζει τον τρόπο διαχείρισης των Ηλεκτρικών Συστημάτων των ΜΔΝ. Ειδικότερα καθορίζονται το πλαίσιο της λειτουργίας και διαχείρισης των αυτόνομων ηλεκτρικών συστημάτων των ΜΔΝ και της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στα ΜΔΝ. Παράλληλα υπάρχουν και άλλα σημαντικά ρυθμιστικά κείμενα, τα οποία εκδόθηκαν από τη ΡΑΕ με σχετικές Αποφάσεις της, και καθορίζουν τη λειτουργία του ΔΕΔΔΗΕ. Χαρακτηριστικά, αναφέρονται τα ακόλουθα: 3 Κώδικας Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ (ΦΕΚ Β’78/20.1.2017) όπως ισχύει, και ιδίως το Κεφάλαιο 25 Κώδικας Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων ΜΔΝ (ΦΕΚ Β΄304/11.02.2014) όπως ισχύει, και ιδίως το Κεφάλαιο
- 4 ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 14 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Η «Άδεια Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Άδεια Διαχείρισης ΕΔΔΗΕ)» που έχει χορηγηθεί στο ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. με την Απόφαση ΡΑΕ 83/
- Η άδεια αυτή καλύπτει και κάθε μελλοντική επέκταση του ΕΔΔΗΕ. Οι «Όροι και περιορισμοί Άδειας Αποκλειστικότητας της Κυριότητας του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Άδεια Κυριότητας) της ΔΕΗ ΑΕ» που έχει χορηγηθεί με την Απόφαση ΡΑΕ 82/2014 στη ΔΕΗ Α.Ε. διότι η κυριότητα του ΕΔΔΗΕ κατά το χρόνο έκδοσης της Απόφασης παρέμενε αποκλειστικά σε αυτή. Η άδεια αυτή καλύπτει και κάθε μελλοντική επέκταση του ΕΔΔΗΕ. Η Απόφαση ΡΑΕ 389/2015 «Σχέδιο Δράσης Υλοποίησης Υποδομών της ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. σύμφωνα με την Απόφαση 2014/536/ΕΚ/14.08.2014 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής» με την οποία καθορίστηκαν οι υποδομές και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης αυτών για την εφαρμογή του Κώδικα Διαχείρισης Ηλεκτρικών Συστημάτων ΜΔΝ. Η Απόφαση ΡΑΕ 1151Α/2019, όπως ισχύει, με την οποία έγινε Τροποποίηση του Προγράμματος «Εγγυημένες Υπηρεσίες προς Καταναλωτές» του Διαχειριστή του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας και εισήχθησαν προβλέψεις για την Παρακολούθηση διαστάσεων ποιότητας εξυπηρέτησης μέσω δεικτών ολικής απόδοσης και για τον καθορισμό λεπτομερειών εφαρμογής αναφορικά με την καταβολή χρηματικών αποζημιώσεων σε χρήστες του Δικτύου ως αποζημίωση λόγω βλαβών σε συσκευές. Η Απόφαση ΡΑΕ 1431/2020 σύμφωνα με την οποία καθορίζεται η «Μεθοδολογία Υπολογισμού Απαιτούμενου Εσόδου του Διαχειριστή του ΕΔΔΗΕ». Η Απόφαση ΡΑΕ 1432/2020 σύμφωνα με την οποία θεσπίζεται «Κανονισμός Μηχανισμού Κινήτρου για τον Περιορισμό των Απωλειών στο ΕΔΔΗΕ». Η Απόφαση ΡΑΕ 631/2021 με την οποία εγκρίθηκε το ΣΑ∆ για την περίοδο 2021-
- Η Απόφαση ΡΑΕ 632/2021 με την οποία εγκρίθηκε το Επιτρεπόμενο Έσοδο για τη Ρυθμιστική Περίοδο 2021-2024, καθώς και το Απαιτούμενο Έσοδο για το 2021 του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε∆∆ΗΕ) και ο προϋπολογισμός του Διαχειριστή ΜΔΝ. Η Απόφαση 525/2021 με την οποία καθορίστηκαν τα Έργα Μείζονος Σημασίας και η επιπρόσθετη απόδοσή τους, κατ’ εφαρμογή της Απόφασης 1431/
- Η Απόφαση 707Α/2021 με την οποία θεσπίζεται το Εγχειρίδιο Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου (ΧΧΔ) και καθορίζονται οι διατάξεις για την εφαρμογή του. Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα – Κλιματικός Νόμος Με την Απόφαση 4/23.12.2019 του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής (ΦΕΚ Β΄4893) κυρώθηκε το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) [National Energy and Climate Plan (NECP)]. Το ΕΣΕΚ παρουσιάζει και αναλύει προτεραιότητες και μέτρα πολιτικής σε ένα ευρύ φάσμα αναπτυξιακών και οικονομικών δραστηριοτήτων προς όφελος της Ελληνικής κοινωνίας με αναλυτικό οδικό χάρτη για την επίτευξη συγκριμένων Ενεργειακών και Κλιματικών Στόχων έως το έτος
- Πρόσφατα, τέθηκε σε ισχύ ο «Εθνικός Κλιματικός Νόμος - Μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επείγουσες διατάξεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης και την προστασία του περιβάλλοντος» (Ν4936/27.05.2022). Ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με την ηλεκτροπαραγωγή, τις μετακινήσεις, τα κτήρια και τη νέα στρατηγική για τα νησιά. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 15 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Η πολιτεία έχει ξεκινήσει την διαμόρφωση νέου ΕΣΕΚ το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις νέες εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική όπως αναλύονται ακόλουθα. 1.3.2 Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Η Δέσμη νομοθετικών κειμένων με το γενικό τίτλο «Καθαρή Ενέργεια» (Clean Energy Package) αποτελεί το εγκεκριμένο ευρωπαϊκό νομοθετικό πακέτο για την επίτευξη των στόχων της κλιματικής αλλαγής, μέσα από ένα νέο ενεργειακό σύστημα στο οποίο οι καταναλωτές καθίστανται ενεργοί συμμετέχοντες στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό το νέο περιβάλλον, οι διαχειριστές δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν το βασικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ενεργειακή μετάβαση, με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και τη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας και αποδοτικότητας. Η Οδηγία 944/2019 αποτελεί το κύριο νομοθετικό κείμενο της Δέσμης «Καθαρή Ενέργεια» με την οποία θεσπίζονται κοινοί κανόνες που αφορούν την παραγωγή, τη μεταφορά, τη διανομή, την αποθήκευση και την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και την προστασία των καταναλωτών, με στόχο τη δημιουργία πραγματικά ολοκληρωμένων, ανταγωνιστικών, επικεντρωμένων στον καταναλωτή, ευέλικτων, δίκαιων και διαφανών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό καθορίζονται ιδίως, οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ως προς την πρόσβαση τρίτων στα Δίκτυα, την αποθήκευση ενέργειας, την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, τη διαχείριση δεδομένων, την υποχρέωση διαφύλαξης των εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών, τα κίνητρα για τη χρήση ευελιξίας, την ηλεκτροκίνηση και την ανάληψη υποχρέωσης από τον Διαχειριστή να συμμετέχει στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας για την κάλυψη των απωλειών. Η Οδηγία 944/2019 δεν έχει ακόμα ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο. Ο Κανονισμός 943/2019 ορίζει τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Φορέα Διαχειριστών Συστημάτων Διανομής (EU DSO Entity) με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης των ΑΠΕ, της διεσπαρμένης ηλεκτροπαραγωγής και της ευελιξίας απόκρισης στο φορτίο, τη συμβολή στην ψηφιοποίηση των συστημάτων διανομής, την υποστήριξη για την ανάπτυξη της κυβερνοασφάλειας, τη συμμετοχή στην ανάπτυξη κωδίκων δικτύου, κλπ. Εκτός των ανωτέρω, και οι υπόλοιπες νομοθετικές διατάξεις της Δέσμης «Καθαρή Ενέργεια» (Οδηγία 2018/844/ΕΕ σχετικά με την ενεργειακή απόδοση κτιρίων, η Οδηγία 2018/2001/ΕΕ σχετικά με τις ΑΠΕ και η Οδηγία 2018/2002/ΕΕ σχετικά με την ενεργειακή απόδοση) επηρεάζουν τους Διαχειριστές Δικτύων Διανομής. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ήδη από τον Ιούλιο 2021 είχε προχωρήσει στην αναθεώρηση των στόχων της Δέσμης «Καθαρή Ενέργεια» με τη Δέσμη «Fit for 55», θέτοντας νέους φιλόδοξους στόχους για την ενέργεια και το κλίμα, όπως την αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2030 από 32% σε 40%, την τροποποίηση της Οδηγίας για προώθηση της ενέργειας από ΑΠΕ (RED), την αύξηση του στόχου ενεργειακής απόδοσης από 32,5% σε 36% για την τελική και 39% για την πρωτογενή κατανάλωση ενέργειας, την τροποποίηση της Οδηγίας Ενεργειακής Απόδοσης (EED), καθώς επίσης και την επιτάχυνση της εγκατάστασης υποδομών επαναφόρτισης ή επανεφοδιασμού, την παροχή εναλλακτικής ισχύος για πλοία (σε λιμάνια) και αεροσκάφη με την τροποποίηση του Κανονισμού Υποδομών Εναλλακτικών Καυσίμων (AFIR). Μετά τις πρόσφατες εξελίξεις στην τροφοδοσία από φυσικό αέριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του σχεδίου ταχείας απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο και επιτάχυνσης της πράσινης ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 16 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 ενεργειακής μετάβασης, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη ασφάλειας εφοδιασμού, ανακοίνωσε ήδη από το Μάιο 2022 την αναθεώρηση των στόχων της Δέσμης «Fit For 55» μέσω του σχεδίου «RePowerEU». Σύμφωνα με αυτό, εισάγονται ακόμα πιο φιλόδοξοι στόχοι για το 2030 σε σχέση με το «Fit for 55», ιδίως αναφορικά με τη διείσδυση των ΑΠΕ από 40% σε 45% και την εξοικονόμηση ενέργειας από 9% σε 13%. Παράλληλα, για την εξασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασμού εισάγονται διαφοροποιήσεις σχετικά με το ενεργειακό μίγμα με σκοπό τη μείωση της συμμετοχής του φυσικού αερίου. Οι σχετικές προτάσεις θα διαφοροποιήσουν τις υπάρχουσες Οδηγίες. Η αναθεώρηση των Οδηγιών για τις ΑΠΕ (RED), την Ενεργειακή Απόδοση (EED), και την Ενεργειακή Απόδοση Κτιρίων (EPBD) θα επηρεάσει σημαντικά τους Διαχειριστές Διανομής με νέες υποχρεώσεις σχετικά με την ανάπτυξη αλλά και τη διαχείριση των δικτύων διανομής. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 17 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Κεφάλαιο 2: ΟΔΗΓΟΙ/ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 18 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 2 ΟΔΗΓΟΙ/ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Οι ενεργειακές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας αλλάζουν ταχύτερα και σε μεγάλο εύρος, σε σχέση με τις αλλαγές που έχουν γίνει εδώ και δεκαετίες. Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε συνδυασμό με την τεχνολογική πρόοδο είναι οι πλέον σημαντικοί νέοι παράγοντες που επιβάλλουν και οδηγούν την μετάβαση σε νέο ενεργειακό «υπόδειγμα» (paradigm). Στο πλαίσιο αυτό, τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας σε όλο τον κόσμο υφίστανται θεμελιώδεις αλλαγές καθοδηγούμενες από τέσσερις βασικές τάσεις: Απανθρακοποίηση, Αποκέντρωση, Ψηφιοποίηση και Εκδημοκρατισμός (4Ds of energy - Decarbonisation, Decentralization, Digitalization, Democratization). Ιδιαίτερα, αναδιαμορφώνεται η δομή των ηλεκτρικών συστημάτων, ιδίως όσον αφορά στη Μέση Τάση (ΜΤ) και Χαμηλή Τάση (ΧΤ). Οι πιο ώριμες τεχνολογίες, οι οποίες έδωσαν τη δυνατότητα για διεσπαρμένη παραγωγή των ΑΠΕ, από κοινού με τα εθνικά καθεστώτα στήριξης, οδήγησαν στη σύνδεση στη ΜΤ και ΧΤ πολυάριθμων έργων κατανεμημένης παραγωγής. Ένα νεοεμφανιζόμενο ευρύ φάσμα Κατανεμημένων Ενεργειακών Πόρων (ΚΕΠ, Distributed Energy Resources - DER), συμπεριλαμβανομένης επίσης της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, των ηλεκτρικών οχημάτων και της απόκρισης στη ζήτηση, οδηγεί σε σημαντικές αλλαγές όσον αφορά στη δομή, ανάπτυξη και λειτουργία των συστημάτων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Οι Διαχειριστές Συστημάτων Διανομής (ΔΣΔ) με την κατάλληλη αξιοποίηση τεχνολογιών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, μπορούν να επωφεληθούν στην καθημερινή διαχείριση του δικτύου από την εκμετάλλευση κατανεμημένων τοπικών ενεργειακών πόρων για την διασφάλιση της καλής λειτουργίας του συστήματος διανομής. Η συμμετοχή των ΚΕΠ/DER στην χονδρεμπορική αγορά Η/Ε ανοίγει δυνατότητες εμπορίας της αποκεντρωμένης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω νέων επιχειρηματικών μοντέλων σωρευτικής εκπροσώπησης (aggregation), προκαλώντας ριζική αλλαγή της αρχιτεκτονικής της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας όπως την γνωρίζουμε σήμερα, αντικαθιστώντας το παραδοσιακό μοντέλο ακτινικής διανομής της ενέργειας στους χρήστες - καταναλωτές και αυξάνοντας τη συμμετοχή τοπικών ενεργειακών πόρων και των ενεργοποιημένων πλέον χρηστών. Για να αξιοποιηθεί το πλήρες φάσμα των δυνατοτήτων που προσφέρουν οι ΚΕΠ/DER, οι ΔΣΔ πρέπει να αναλάβουν σημαντικές αρχικές επενδύσεις σε υποδομές δικτύου και σε άλλες κατηγορίες επενδύσεων που αφορούν την ψηφιοποίηση, αυτοματοποίηση και ενεργή διαχείριση του δικτύου, πληροφοριακά συστήματα, καθώς και υποδομές για τη διαχείριση και διάθεση των μετρητικών δεδομένων προς όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. Η εκπλήρωση του νέου αυτού ρόλου του Διαχειριστή πρέπει να υποστηρίζεται από ρυθμιστικό πλαίσιο, το οποίο λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε ενός ΔΣΔ και να δίνει κίνητρα ώστε να υλοποιηθούν έγκαιρα κατάλληλες επενδύσεις για την ανάπτυξη του δικτύου και την καινοτομία. Παράλληλα, η δομή των ΧΧΔ πρέπει να είναι κατάλληλη να δίνει τα σωστά σήματα στον Χρήστη Δικτύου έτσι ώστε να διαμορφώνει την καταναλωτική συμπεριφορά του ανάλογα με τα οφέλη που προκύπτουν για τον ίδιο ως ενεργό Χρήστη αλλά και για το Δίκτυο ως σύνολο. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 19 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Κατωτέρω, παρουσιάζονται οι παράμετροι που οδηγούν στον καθορισμό των αναγκαίων επενδύσεων του Διαχειριστή για την επίτευξη των επιχειρησιακών και εθνικών στόχων, όπως καθορίζονται από το νομοθετικό/ ρυθμιστικό πλαίσιο και τις αλλαγές στην αγορά ενέργειας. Σχήμα 2-1 Οδηγοί/Παράμετροι Καθορισμού Επενδύσεων 2.1 Στρατηγικές Προτεραιότητες ΕΣΕΚ Προτεραιότητα των πολιτικών και των μέτρων του ΕΣΕΚ είναι η επίτευξη στόχων όπως η ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού, η εύρυθμη λειτουργία των αγορών ενέργειας, η ενδυνάμωση του ρόλου του καταναλωτή, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, καθώς και η προώθηση δράσεων έρευνας και καινοτομίας. Για την επίτευξη των παραπάνω έχουν τεθεί φιλόδοξοι στόχοι σχετικά με: Τη μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου Το ποσοστό συμμετοχής των ΑΠΕ στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας (61% το 2030) Την εξοικονόμηση ενέργειας και την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας (“energy savings and energy efficiency”) Την αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας. Η επιτάχυνση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Νησιών με το διασυνδεδεμένο Σύστημα συμβάλει στον στόχο αυτό Την ψηφιοποίηση του ενεργειακού συστήματος Την αύξηση της έρευνας, καινοτομίας και ανταγωνιστικότητας ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 20 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Ο κομβικός ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ αποτελεί κλειδί για τη μετάβαση της ελληνικής αγοράς ενέργειας σε μια αγορά ενεργών καταναλωτών με νέες, φιλικές προς το περιβάλλον, τεχνολογίες. Το επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ θα συμβάλει καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και στην επίτευξη των εθνικών στόχων του ΕΣΕΚ. Μέσω του ταμείου ανάκαμψης, του οποίου ένα μέρος των κονδυλίων αφορούν επιδοτήσεις και δάνεια για την πράσινη μετάβαση (ο «πράσινος πυλώνας»), προβλέπονται στην Ελλάδα τέσσερις δράσεις. Η πρώτη αφορά στις διασυνδέσεις των νησιών, η δεύτερη αφορά σε έργα υπογειοποίησης του δικτύου διανομής και σύνδεσης περισσότερων ΑΠΕ, η τρίτη αφορά στην ενίσχυση του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) μειώνοντας το κόστος συμμετοχής των καταναλωτών στο Ειδικό Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ), και η τέταρτη στην απολιγνιτοποίηση. 2.2 Ειδικό Νομοθετικό Πλαίσιο Για την κατάρτιση του ΣΑΔ και τον προσδιορισμό των απαιτούμενων επενδύσεων λαμβάνονται υπόψη πλήθος νομοθετικών διατάξεων είτε αφορούν νόμους ή Υπουργικές Αποφάσεις. Ενδεικτικά αφορούν τις ΑΠΕ, την εξοικονόμηση ενέργειας, την προστασία του περιβάλλοντος, τη χωροθέτηση υποδομών, τις μεταφορές. Επιπρόσθετα, ο ΔΕΔΔΗΕ λαμβάνει υπόψη του και τις προτάσεις του ΑΔΜΗΕ στο εκάστοτε Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΜΗΕ και συνεργάζεται στενά για το σωστό προσδιορισμό και την υλοποίηση των κοινών επενδύσεων των Διαχειριστών. 2.3 Ψηφιακός Μετασχηματισμός Ο ψηφιακός μετασχηματισμός των διαχειριστών συστημάτων διανομής αποτελεί στρατηγικό στόχο και αφορά όλο το φάσμα των λειτουργιών του. Η ψηφιοποίηση των δικτύων διανομής οδηγεί σε έξυπνα, αποδοτικά, αξιόπιστα συστήματα, αυξάνει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, την αξιοπιστία και ανθεκτικότητα των δικτύων, βελτιώνει την ποιότητα των υπηρεσιών με την πρόληψη καθώς και την ταχύτερη αποκατάσταση των βλαβών και την ταχύτερη ανταπόκριση στις απαιτήσεις των χρηστών. Οι εξελίξεις στη διαχείριση, ανάλυση και διάθεση δεδομένων επιτρέπουν μια σειρά από νέες ψηφιακές εφαρμογές και μαζί με την ενσωμάτωση των έξυπνων μετρητών, δίνουν τη δυνατότητα παροχής κινήτρων για την ενεργειακή απόδοση, συμβάλλοντας στη συνολική βιωσιμότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας. Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ως βασικό επιχειρησιακό στόχο τον εκσυγχρονισμό του μέσα από την ψηφιοποίηση όλων των λειτουργιών του, ακολουθώντας τη νέα εποχή των ψηφιακών δικτύων, με σεβασμό στο περιβάλλον, και την παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών. Αναγνωρίζοντας τον σημαντικό ρόλο του στην αγορά Η/Ε, ο ΔΕΔΔΗΕ οδηγείται μέσα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην εφαρμογή ενός σύγχρονου επιχειρηματικού μοντέλου σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα των Διαχειριστών Δικτύων Διανομής. ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 21 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 Η ψηφιοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ ανοίγει το δρόμο για τη μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ, τη δημιουργία έξυπνων νησιών, την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης αλλά και το μετασχηματισμό του Δικτύου Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας σε Σύστημα Διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. 2.4 Ποιότητα Υπηρεσιών 2.4.1 Ποιότητα Εξυπηρέτησης Η ποιότητα εξυπηρέτησης που παρέχεται από τους διαχειριστές δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, αφορά την ανταπόκρισή τους εντός καθορισμένων χρονικών ορίων σε διάφορα αιτήματα των καταναλωτών. Τα όρια αυτά καθορίζονται από τη ΡΑΕ με σχετικές αποφάσεις που αφορούν σε «Εγγυημένες Υπηρεσίες προς Καταναλωτές». Στην περίπτωση εξυπηρέτησης εκτός των ορίων, ο Διαχειριστής καταβάλλει αποζημίωση προς τους καταναλωτές. Επιπρόσθετα, οι Ρυθμιστικές Αρχές μπορούν να επιβάλουν στον διαχειριστή και κίνητρα ολικής απόδοσης για την ποιότητα εξυπηρέτησης. Μέσω των δύο παραπάνω μηχανισμών, ο Διαχειριστής πρέπει να επενδύσει τόσο σε υποδομές και εξοπλισμό, όσο και στην ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων για την παρακολούθηση της εξυπηρέτησης και την ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτημάτων, βελτιώνοντας την ποιότητα εξυπηρέτησης και αποφεύγοντας τυχόν σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις. 2.4.2 Ποιότητα Ενέργειας Η ποιότητα της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για όλους τους Χρήστες του Δικτύου, ανεξάρτητα της χρήσης της ηλεκτρικής ενέργειας και του μεγέθους τους. Η αδιάλειπτη τροφοδότηση και η ποιότητα της τάσης αποτελούν τους δείκτες για την ποιότητα ενέργειας που παρέχεται στους Χρήστες. Για το λόγο αυτό, οι Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας επιβάλλουν προς τους Διαχειριστές είτε την καταβολή αποζημίωσης προς τους καταναλωτές στην περίπτωση παραβίασης ατομικών ορίων, είτε κίνητρα ολικής απόδοσης για τη βελτίωση των σχετικών δεικτών. Οι Διαχειριστές, μέσω των παραπάνω μηχανισμών, καλούνται να υλοποιήσουν σημαντικού ύψους επενδύσεις ή αλλαγές στον τρόπο σχεδιασμού και λειτουργίας του δικτύου για τη βελτίωση των δεικτών και την αποφυγή σημαντικών οικονομικών επιπτώσεων. 2.5 Προστασία Περιβάλλοντος / Ενίσχυση Ανθεκτικότητας Δικτύου Η έντονη μεταβολή του κλίματος, που συνδυάζει την αύξηση θερμοκρασίας και την εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων (κυκλώνες, καταιγίδες, μεγάλες περίοδοι ξηρασίας κ.λπ.), δύναται να επιφέρει απώλειες ανθρώπινων ζωών και έχει οικονομικές συνέπειες λόγω καταστροφών. Γενικός στόχος της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή είναι η συμβολή στον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής και παράλληλα στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης, ιδίως των κρίσιμων υποδομών, έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Αυτό σημαίνει αύξηση της ετοιμότητας και ικανότητας αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, διαμόρφωση συνεκτικής προσέγγισης και βελτίωση του συντονισμού. Το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο στην Ελλάδα, επιβάλει σε επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να εκπονήσουν σχέδια προσαρμογής στην Κλιματική Αλλαγή. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει πλήρως το νομικό ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 22 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 της πλαίσιο για την προσαρμογή στις επιπτώσεις και τις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. Η βασική νομική προσαρμογή για την κλιματική αλλαγή έχει υιοθετηθεί με το Ν. 4414/2016, ΦΕΚ 149/Α/9.8.
- Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει δρομολογήσει σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές του δικτύου σε τοπικό επίπεδο, όπως μετατοπίσεις δικτύων σε δασικές περιοχές και υπογειοποιήσεις με σκοπό την αντιμετώπιση των ανωτέρω προκλήσεων. Σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο, ο ΔΕΔΔΗΕ ως Διαχειριστής Δικτύου έχει ρητή υποχρέωση να συνδράμει στην επίτευξη του εθνικού στόχου για την ενεργειακή αποδοτικότητα, εφαρμόζοντας μέτρα πολιτικής και να εναρμονιστεί στις σχετικές προβλέψεις του άρθρου 16 του ν. 4342/15 που αφορά στη μεταφορά, διανομή και μετατροπή ενέργειας. Σο πλαίσιο αυτό, ο ΔΕΔΔΗΕ προβαίνει σε μια σειρά από δράσεις οι οποίες οδηγούν στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του Δικτύου και κατ’ επέκταση σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα (με όρους ενεργειακής απόδοσης) των δραστηριοτήτων του. Για τις δράσεις του αυτές υποβάλλει στη ΡΑΕ σχετική ετήσια έκθεση. Δράσεις με ποιοτική εκτίμηση της συμβολής στην ενεργειακή αποδοτικότητα αφορούν στον βέλτιστο σχεδιασμό Δικτύων, την ανάπτυξη Κέντρων Ελέγχου Δικτύου και τον εκσυγχρονισμό του Δικτύου Διανομής. Δράσεις με ποσοτική εκτίμηση αφορούν κατά κύριο λόγο σε έργα με στόχο τον περιορισμό των τεχνικών απωλειών, όπως νέες προδιαγραφές για μείωση απωλειών στους μετασχηματιστές, έργα για την ενίσχυση του Δικτύου είτε επαναληπτικού χαρακτήρα είτε έργα υποδομών. 2.6 Διαχείριση Κατανεμημένων Ενεργειακών Πόρων Την τελευταία δεκαετία, σημαντικοί παράγοντες όπως η αύξηση των κατανεμημένων ενεργειακών πόρων, οι δυνατότητες της ψηφιοποίησης, αλλά και η ενδυνάμωση του ρόλου των καταναλωτών, οδηγούν τους Διαχειριστές Διανομής σε αλλαγή του τρόπου διαχείρισης του δικτύου και των υποδομών οι οποίες είναι συνδεδεμένες σε αυτό. Η ανάπτυξη έξυπνου δικτύου με ικανές υποδομές εποπτείας και διαχείρισης αυτού και των κατανεμημένων πόρων που είναι συνδεδεμένοι σε αυτό, αποτελεί προϋπόθεση για την εκπλήρωση του νέου ρόλου του Διαχειριστή Συστήματος Διανομής σχετικά με τη συμμετοχή των χρηστών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και την χρήση εκ μέρους του Διαχειριστή υπηρεσιών ευελιξίας με σκοπό την αντιμετώπιση της συμφόρησης (congestion) στο Δίκτυο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών σε εθνική κλίμακα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική διαχείριση και αξιοποίηση όλων των κατανεμημένων πόρων. 2.7 Λειτουργία Αγορών Η/Ε ΜΔΝ Τα νησιά διαδραματίζουν ρόλο στρατηγικής σημασίας στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Η αειφόρος ανάπτυξή τους με τη μείωση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αντίστοιχα του κόστους ΥΚΩ, το οποίο επιβαρύνει το σύνολο των καταναλωτών αποτελεί Εθνικό στόχο. Ο ΔΕΔΔΗΕ, με ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 2022 Σελίδα 23 ΑΔΑ: Ψ2ΥΠΙΔΞ-ΠΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΙΚΤΥΟΥ 2022–2026 την ιδιότητά του ως Διαχειριστής των ηλεκτρικών συστημάτων των ΜΔΝ έχει θέσει ως προτεραιότητα του να συμβάλει αποφασιστικά στην επίτευξη του στόχου αυτού. Η βέλτιστη διαχείριση των ηλεκτρικών συστημάτων των ΜΔΝ, η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, η εισαγωγή και διαχείριση νέων τεχνολογιών, θα περιορίσει το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, και την εξάρτηση της ηλεκτροδότησης των ΜΔΝ από εισαγόμενα καύσιμα. Ταυτόχρονα, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών για την εφαρμογή των προβλέψεων του σχετικού Κώδικα ΜΔΝ, για τη βέλτιστη λειτουργία των αγορών Η/Ε των ΜΔΝ αποτελεί όχι μόνο ρυθμιστική υποχρέωση, αλλά και προτεραιότητα για τον ΔΕΔΔΗΕ, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των ΥΚΩ και την επίτευξη των εθνικών στόχων. 2.8 Εξυπηρέτηση Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας Ο νέος ρόλος του ΔΕΔΔΗΕ, όπως αυτός διαμορφώνεται μέσα από τη νέα αγορά Η/Ε, επιφορτίζει τον Διαχειριστή με την υποχρέωση παροχής νέων υπηρεσιών, όπως αυτές καθορίζονται από το σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, οι οποίες είναι κομβικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία της και για τη χωρίς διακρίσεις εμπλοκή των συμμετεχόντω