Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2023-2032 signed by Ministry Ministry of Digital Digitally of Digital Governance, Hellenic Republic Governance, 2023.10.02 11:25:42 Hellenic Republic Date: EEST ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Reason: Location: Athens Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210‐3727400 E‐mail: info@rae.gr Web: www.rae.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε-68/2023 Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2023-2032 Ο Κλάδος Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Κατά την τακτική συνεδρίαση της Σύνθεσης του Κλάδου, στην έδρα της Αρχής, την 29η Ιουνίου 2023, και, Λαμβάνοντας υπόψη:
- Τις διατάξεις του ν. 5037/2023 «Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και διεύρυνση του αντικειμένου της με αρμοδιότητες επί των υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων, ενίσχυση της υδατικής πολιτικής - Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών ΕΕ 2018/2001 και 2019/944 - Ειδικότερες διατάξεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την προστασία του περιβάλλοντος» (ΦΕΚ Α΄ 78/28.3.2023), και ιδίως τα άρθρα 1 έως 9 και το άρθρο 23, όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 άρθρου 121 του ν. 5043/2023 (ΦΕΚ Α’ 91/13.04.2023).
- Τις διατάξεις του ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179) «Για τη λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις» (εφεξής ο «Νόμος»), όπως ισχύει, και ιδίως τα άρθρα 14, 68 και 69 αυτού.
- Τις διατάξεις της Οδηγίας 2009/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου και την κατάργηση της οδηγίας 2003/55/ΕΚ (ΕΕ L 211, 14.08.2009), όπως ισχύει.
- Τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΚ) 2009/715 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 σχετικά με τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα 1 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ μεταφοράς φυσικού αερίου και την κατάργηση της Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 1775/2005 (ΕΕ L 211, 14.08.2009).
- Την υπ’ αριθμ. Δ1/Α/5346/22.03.2010 Απόφαση του Υφυπουργού Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής με θέμα «Κώδικας Διαχείρισης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου» (ΦΕΚ Β΄ 379/2010) (εφεξής o «Κώδικας Διαχείρισης ΕΣΦΑ» ή ο «Κώδικας»), όπως τροποποιήθηκε με τις υπ’ αριθμ. 1096/2011 (ΦΕΚ Β’ 2227) και 526/2013 (Β΄ 3131), 239/2017 (Β΄1549 και Β΄ 2159), 123/2018 (Β΄ 788), 1005/2019 (Β΄ 4088), 727/2020 (Β΄ 1684), 1035/2020 (Β’ 2840), 1433/2020 (Β’4799), 735/2021 (Β΄ 4687), 1060/2021 (Β΄ 37), 586/2022 (Β’ 3823), 590/2022 (Β΄ 4270), 645/2022 (Β΄ 4269), 748/2022 (Β΄5176), 771/2022 (Β΄5576) και 822/2022 (Β΄69) αποφάσεις της ΡΑΕ.
- Τις διατάξεις του Κανονισμού Τιμολόγησης Βασικών Δραστηριοτήτων του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (εφεξής ο «Κανονισμός Τιμολόγησης»), ο οποίος εκδόθηκε με την υπ΄ αριθμ. 594/2012 Απόφαση της ΡΑΕ (ΦΕΚ Β’ 2093) και τροποποιήθηκε με τις υπ’ αριθμ. 339/2016 (Β’ 3181), 349/2016 (Β’ 3235), 871/2017 (Β’ 3720), 644/2018 (Β’ 3000), 539/2019 (Β΄ 2601), 1035/2019 (Β’ 2601), 1434/2020 (Β’ 4801) και 98/2023, όπως επικυρώθηκε με την Ε-59/2023 (Β’ 4192 και Β’ 4665) Αποφάσεις της ΡΑΕ.
- Την 1220/2018 απόφαση της ΡΑΕ για την πιστοποίηση της Ανώνυμης Εταιρείας «Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου» ως Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου Διαχωρισμένης Ιδιοκτησίας, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση ΡΑΕ 460/2019 και ισχύει (ΦΕΚ Β’ 3853/17.10.2019).
- Την υπ΄ αριθμ. Δ1/Γ/1588/2007 απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης (ΦΕΚ Β΄60) με θέμα «Έγκριση του καταλόγου των προγραμματισμένων επεκτάσεων και ενισχύσεων του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 6 του ν.3428/2005 (ΦΕΚ Α` 313/27.12.2005)».
- Την υπ’ αριθμ. 7/2011 Γνωμοδότηση ΡΑΕ με θέμα «Σύμφωνη Γνώμη της ΡΑΕ για την έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2010‐2014».
- Την υπ΄ αριθμ. Δ1/Α/12721 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΦΕΚ Β΄1399/16.09.2011) με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2010‐2014».
- Την υπ΄ αριθμ. 525/31.10.2013 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2013‐2022» (ΦΕΚ Β΄3003/26.11.2013).
- Την υπ΄ αριθμ. 681/20.11.2014 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2014‐2023» (ΦΕΚ Β΄3310/10.12.2014).
- Την υπ΄ αριθμ. 458/27.11.2015 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2015‐2024» (ΦΕΚ Β΄2753/18.12.2015).
- Την υπ΄ αριθμ. 64/27.01.2017 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2016‐2025» (ΦΕΚ Β΄ 436/15.02.2017). 2 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ
- Την υπ΄ αριθμ. 1086/02.11.2018 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Σχετικά με την έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2017‐2026».
- Την υπ΄ αριθμ. 236/21.02.2019 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2017‐2026» (ΦΕΚ Β΄ 1089/02.04.2019).
- Την υπ΄ αριθμ. 755/24.04.2020 απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2020‐2029» (ΦΕΚ Β΄ 1746/07.05.2020).
- Την Απόφαση ΡΑΕ 633/2021 με θέμα «Τροποποίηση της απόφασης ΡΑΕ 643/2018 “Πλαίσιο Ανάπτυξης Απομακρυσμένων Δικτύων Διανομής με χρήση Συμπιεσμένου/Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου”» (ΦΕΚ Β’ 4271/2021).
- Την υπ’ αριθμ. 116/2021 Απόφαση της ΡΑΕ με την οποία εγκρίθηκε το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2021-2030 (ΦΕΚ Β’ 1392/2021).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. Ο-83808/02.09.2020 επιστολή της ΡΑΕ προς τον ΔΕΣΦΑ με θέμα «Προσομοιώσεις υδραυλικής συμπεριφοράς του ΕΣΜΦΑ ενόψει νέων έργων ΑΣΦΑ».
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 139299/18.01.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Προσομοιώσεις υδραυλικής συμπεριφοράς του ΕΣΜΦΑ ενόψει των νέων έργων ΑΣΦΑ και οι σχετικές αναλύσεις κόστους-οφέλους» (ΡΑΕ Ι-318363/19.01.2022 Εμπιστευτικό).
- Την υπ’ αριθμ. 666/04.08.2022 Απόφαση της ΡΑΕ με την οποία εγκρίθηκε το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ) για την περίοδο 2022-2031 (ΦΕΚ Β’ 4545), όπως τροποποιήθηκε με την Απόφαση 681/25.08.2022 (ΦΕΚ Β’ 5047) και ισχύει.
- Την από 31.08.2022 ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Komotini CS» (ΡΑΕ Ι-334833/01.09.2022).
- Τη «Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης 2023-2032» όπως δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή ΔΕΣΦΑ Α.Ε. (εφεξής ο «ΔΕΣΦΑ») 1 τον Σεπτέμβριο
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΠΔ_1476/08.09.2022 επιστολής του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Σταθμός Συμπίεσης Κομοτηνής - Χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του έργου» (ΡΑΕ Ι-335313/08.09.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΠΔ_1478/14.09.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Παροχή στοιχείων χρονοδιαγράμματος έργου κατασκευής Αγωγού Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία» (ΡΑΕ Ι-335827/15.09.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-96894/16.09.2022 επιστολή της Αρχής με θέμα «Λειτουργία του συμπιεστή στην Κομοτηνή και πρόταση εναλλακτικής λύσης». 1 https://www.desfa.gr/userfiles/5fd9503d-e7c5-4ed8-9993a84700d05071/f_Demand%20Forecast%20Study%202023-2032.pdf 3 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ
- Την υπ’ αριθμ πρωτ. ΡΑΕ Ι-335912/16.09.2022 Αίτηση Αναθεώρησης του ΔΕΣΦΑ κατά της με αρ.666/2022 Απόφασης της Αρχής.
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 1480/21.09.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Λειτουργία του συμπιεστή στην Κομοτηνή και πρόταση εναλλακτικής λύσης» (ΡΑΕ Ι336324/22.09.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-97204/29.09.2022 επιστολή της Αρχής με θέμα «Αναγνώριση μετατόπισης χρονοδιαγράμματος του έργου «Αγωγός Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία»».
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΠΔ_1485/12.10.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Υποβολή στοιχείων α) για το έργο του Σταθμού Συμπίεσης Κομοτηνής, Β) μεταβατικής τεχνικής λύσης μέχρι την λειτουργία του Σταθμού Συμπίεσης Κομοτηνής, γ) του έργου σύνδεσης «Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής Α.Ε.»» (αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ι-338468/13.10.2022) με την οποία επίσης υποβλήθηκε Αίτηση Αναθεώρησης κατά της Απόφασης 681/2022 της Αρχής.
- Την από 13.10.2022 ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Τηλεδιάσκεψη ΡΑΕ-ΔΕΣΦΑ-ΔΕΔΑ-HENGAS» (ΡΑΕ I-338485/14.10.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΠΔ_1487/14.10.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Αναγνώριση μετατόπισης χρονοδιαγράμματος του έργου «Αγωγός Υψηλής Πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία» (ΡΑΕ Ι-338642/17.10.2022, εμπιστευτικό).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-97788/18.10.2022 επιστολή της Αρχής με θέμα «Έγκριση των προτεινόμενων από τον Διαχειριστή έργων εγκατάστασης Ρυθμιστικού Σταθμού Κομοτηνής και εναλλακτικής σύνδεσης του σταθμού "Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής Α.Ε.”».
- Την από 27.10.2022 παρουσίαση του ΔΕΣΦΑ προς τη ΡΑΕ με θέμα «Compression Station in Komotini |Project and Budget Update» (ΡΑΕ I-340461/14.11.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 764/07.11.2022 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Αναθεώρηση σχεδιασμού Συμπιεστή στην Κομοτηνή» (ΡΑΕ Ι-340140/09.11.2022).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΕ Ο-98976/14.11.2022 επιστολή της Αρχής με θέμα «Αναγνώριση του αναθεωρημένου σχεδιασμού του Συμπιεστή στην Κομοτηνή».
- Την υπ' αριθμ. 883/2022 Απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης της εταιρείας με την επωνυμία «Εταιρεία Διανομής Αερίου Θεσσαλονίκης - Θεσσαλίας Ανώνυμος Εταιρεία» για το Δίκτυο Διανομής Θεσσαλονίκης και το Δίκτυο Διανομής Θεσσαλίας για την περίοδο 2022-2026» (ΦΕΚ Β’ 2143/2023).
- Την υπ' αριθμ. πρωτ. 1818/12.01.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Έκθεση Δοκιμής Αγοράς για την κατανομή δυναμικότητας στην Ελληνική Πλευρά του Σημείου Διασύνδεσης «Εύζωνοι – Γευγελή»» (ΡΑΕ Ι-343890/13.01.2023). 4 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ
- Την υπ' αριθμ. 68/2023 Απόφαση της ΡΑΕ με θέμα «Επί της Δοκιμής Αγοράς στην Ελληνική πλευρά του Σημείου Διασύνδεσης «Ευζώνων/Γευγελής»» (ΦΕΚ Β' 946).
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 2242/02.02.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Ανάρτηση στην ιστοσελίδα του ΔΕΣΦΑ της 25ης έκδοσης του Καταλόγου Μικρών Έργων» (ΡΑΕ Ι-344986/06.02.2023).
- Tην υπ’ αριθμ. πρωτ. 2891/15.03.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Υποβολή Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης 2023-2032 & Έκθεσης Παρακολούθησης Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031» (ΡΑΕ I-347716/17.03.2023).
- Την από 28.03.2023 ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με την οποία διαβίβασε στην Αρχή την Έκθεση Παρακολούθησης του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031 και τα σχόλια που κατατέθηκαν στη δημόσια διαβούλευση που διενήργησε ο ΔΕΣΦΑ στο διάστημα 14.02.2023 έως 03.03.2023 (ΡΑΕ Ι-348153/28.03.2023).
- Την από 31.03.2023 ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με την οποία διαβίβασε στην Αρχή «Μελέτη της επίπτωσης του προτεινόμενου Προγράμματος Ανάπτυξης 20232032 στη Μέση Χρέωση Χρήσης του ΕΣΦΑ» (ΡΑΕ Ι-348390/31.03.2023).
- Τη δημόσια διαβούλευση που διεξήγαγε η ΡΑΑΕΥ στο διάστημα 04.04.202305.05.2023 επί της αναθεωρημένης εισήγησης του ΔΕΣΦΑ για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2023-2032.2
- Τα σχόλια που υποβλήθηκαν από τους συμμετέχοντες στην ως άνω δημόσια διαβούλευση, ήτοι τα: I-349080/18.04.2023 και Ι-349205/20.04.2023 της Ενωτικής Κίνησης Πολιτών Δρυμού, Ι-349081/18.04.2023 του κ. Χρ. Καμπέρη, I349082/18.04.2023 της κας Α. Δόμπρολη, Ι-349083/18.04.2023 του Πολιτιστικού Συλλόγου Δρυμού, Ι-349208/20.04.2023 του κ. Γ. Χατζηαγόρου, Ι349733/27.04.2023 (εμπιστευτικό), Ι-349811/04.05.2023 της εταιρείας ΜΟΤΟΡ ΟΪΛ, Ι-349874/05.05.3034 της ΕΔΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ-ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Α.Ε., Ι349956/08.05.2023 της εταιρείας ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Α.Ε. (εμπιστευτικό) και Ι349989/08.05.2023 της ΔΕΔΑ Α.Ε..
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. O-102299/10.05.2023 ηλεκτρονική επιστολή της ΡΑΑΕΥ με την οποία διαβίβασε στον ΔΕΣΦΑ τα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης.
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 3865/10.05.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Έγκριση έργων μείζονος εθνικής σημασίας» (ΡΑΑΕΥ Ι-350224/11.05.2023).
- Την υπ’ αριθμ. 3975/18.05.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Υποβολή σημειώματος τεκμηρίωσης για τη λογιστική και ρυθμιστική αντιμετώπιση του έργου σύνδεσης του Συμπιεστή Κομοτηνής με τον σταθμό υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ» (ΡΑΑΕΥ Ι-350700/19.05.2023). 2 https://www.rae.gr/diavoulefseis/63829/ 5 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΑΕΥ O-102552/19.05.2023 επιστολή της Αρχής με θέμα «Έγκριση του διπλασιασμού των κλάδων υψηλής πίεσης Κομοτηνή-Καρπερή και Πάτημα-Λιβαδειά».
- Την από 01.06.2023 (ΡΑΑΕΥ I-351496/02.06.2023) ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Απαντήσεις ΔΕΣΦΑ επί των σχολίων της δημόσιας διαβούλευσης ΠΑ 2023-2032».
- Την από 08.06.2023 (ΡΑΑΕΥ Ι-351820/08.06.2023) ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Σημεία επί του Σχεδίου ΠΑ 2023-2031», καθώς και την υπ’ αριθμ. Ο-103147/12.06.2023 απάντηση της Αρχής.
- Την από 20.06.2023 (ΡΑΑΕΥ Ι-352688/21.06.2023) ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «IGNM presentation – draft TYDP 2023-2032».
- Την υπ’ αριθμ. πρωτ. 4492/21.06.2023 επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «Υποβολή αναθεωρημένου Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης 2023-2032» (ΡΑΑΕΥ Ι352794/22.06.2023).
- Την από 28.06.2023 (ΡΑΑΕΥ Ι-353130/28.06.2023) ηλεκτρονική επιστολή του ΔΕΣΦΑ με θέμα «IGNM presentation – draft TYDP 2023-2032» σε απάντηση της υπ’ αριθμ. πρωτ. O-103356/26.06.2023 ηλεκτρονικής επιστολής της Αρχής.
- Το γεγονός ότι οι κανονιστικού χαρακτήρα Αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 32 ν. 4001/
- Το γεγονός ότι οι διατάξεις της παρούσας απόφασης δεν προκαλούν δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Σκέφτηκε ως εξής: Ι. Θεσμικό πλαίσιο που διέπει το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ Επειδή, σύμφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 14 του Νόμου ορίζεται ότι: «
- Η ΡΑΕ, μετά από δημόσια Διαβούλευση με τους υφιστάμενους και δυνητικούς χρήστες, αποφασίζει σχετικά με τροποποιήσεις των Προγραμμάτων Ανάπτυξης που καταρτίσθηκαν από τους αρμόδιους Διαχειριστές Μεταφοράς. Η ΡΑΕ δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα της δημόσιας Διαβούλευσης και εξετάζει: (α) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης καλύπτει όλες τις ανάγκες που προσδιορίστηκαν κατά τη διαδικασία της ως άνω Διαβούλευσης, ιδιαίτερα δε τις επενδυτικές ανάγκες, (β) εάν το Πρόγραμμα Ανάπτυξης είναι σύμφωνο προς το αντίστοιχο διακοινοτικό, μη δεσμευτικό, δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης των συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου που καταρτίζεται σύμφωνα με τους Κανονισμούς (ΕΚ) 714/2009 και 715/2009 (L 211), και στη συνέχεια δύναται να ζητήσει από τον αρμόδιο Διαχειριστή Μεταφοράς να τροποποιήσει ανάλογα το Πρόγραμμα του. Εάν προκύψει αμφιβολία όσον αφορά τη συμφωνία ή μη του Προγράμματος Ανάπτυξης με το αντίστοιχο διακοινοτικό, η ΡΑΕ 6 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ συμβουλεύεται τον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας που συστάθηκε με τον Κανονισμό (ΕΚ) 713/
- […]
- Η ΡΑΕ παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Επίσης, η ΡΑΕ παρακολουθεί το χρόνο που χρειάζονται οι Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και των Δικτύων Διανομής για την πραγματοποίηση των συνδέσεων χρηστών, την υλοποίηση επισκευών και την παροχή υπηρεσιών στους χρήστες των Συστημάτων και των Δικτύων τους. Η ΡΑΕ δύναται να καθορίζει προθεσμίες σχετικά με τα ανωτέρω, καθώς και ποινικές ρήτρες που καταπίπτουν υπέρ των χρηστών σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών.». Επειδή, σύμφωνα µε τις διατάξεις της παραγράφου 2 (κα) του άρθρου 68 του Νόμου ορίζεται ότι: «Ο ΔΕΣΦΑ ΑΕ καταρτίζει το Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με τις ειδικότερες διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ». Επειδή, σύμφωνα µε τις διατάξεις της παραγράφου 2 (ζ) του άρθρου 69 του Νόμου ορίζεται ότι: «Με τον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΦΑ ρυθμίζονται ιδίως:…(ζ) Η διαδικασία κατάρτισης του Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, έγκρισής του από τη ΡΑΕ και παρακολούθησης του ελέγχου της υλοποίησής του και κάθε λεπτομέρεια, σχετικά με την ανάπτυξη του ΕΣΦΑ. Στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ καθορίζονται τα έργα της ανάπτυξης, της ενίσχυσης και της διασύνδεσης του ΕΣΦΑ, τα οποία απαιτείται να εκτελεσθούν κατά τα επόμενα δέκα
(10)έτη από τη θέσπιση του ανωτέρω Προγράμματος, το χρονοδιάγραμμα και ο τρόπος κατασκευής των έργων αυτών, καθώς και το προϋπολογιζόμενο κόστος τους. Στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ περιλαμβάνεται διακριτή αναφορά σε έργα ανάπτυξης, ενίσχυσης και διασύνδεσης του ΕΣΦΑ για τα οποία έχει ληφθεί η απόφαση εκτέλεσης, καθώς και σε νέα έργα ανάπτυξης, ενίσχυσης και διασύνδεσης του ΕΣΦΑ, η εκτέλεση των οποίων απαιτείται να ξεκινήσει εντός των επόμενων τριών
(3)ετών». Επειδή, επιπλέον, στην υπ’ αρ. 460/2019 Απόφαση της ΡΑΕ (σχετικό 8), που καθορίζει τους ‐μετά την υποβολή Αίτησης Αναθεώρησης‐ όρους πιστοποίησης της ΔΕΣΦΑ Α.Ε. προβλέπεται ότι «2.11 Όσον αφορά στην ανάπτυξη του ΕΣΦΑ, ο Διαχειριστής καταρτίζει Πρόγραμμα Ανάπτυξης, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 68 παρ. 2 εδάφιο (κα) του Νόμου 4001/2011 και τον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης εγκρίνεται από τη ΡΑΕ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 14 του Νόμου 4001/2011», καθώς και ότι «2.13 Όσον αφορά στις μείζονος σημασίας υποχρεώσεις του Διαχειριστή, προεχόντως στο πλαίσιο της κατάρτισης και υλοποίησης του Προγράμματος Ανάπτυξης, καθώς και της ασφάλειας εφοδιασμού, η ΔΕΣΦΑ Α.Ε. ενημερώνει διαρκώς τη ΡΑΕ, με κάθε πρόσφορο μέσο.». Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 92 του Κώδικα: «1. Έως την 30η Ιουνίου κάθε Έτους, ο Διαχειριστής καταρτίζει και θέτει σε δημόσια διαβούλευση Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ για τα επόμενα δέκα
(10)Έτη στην ελληνική και αγγλική γλώσσα. 2. Κατά την κατάρτιση του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, ο Διαχειριστής οφείλει να λάβει υπόψη τη Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦA καθώς και, ιδίως: 7 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Α) Στοιχεία της υφιστάμενης και της προβλεπόμενης προσφοράς και ζήτησης Φυσικού Αερίου. Β) Την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας και την ασφάλεια εφοδιασμού με Φυσικό Αέριο, κατά τρόπο αξιόπιστο. Γ) Τη βελτίωση της επάρκειας και της αποδοτικότητας του ΕΣΦΑ και τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του, με στόχο την πρόληψη συμφορήσεων, καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και άρνησης πρόσβασης ή απαγόρευσης διαμετακόμισης. Δ) Την τροφοδοσία νέων περιοχών με φυσικό αέριο με στόχο την περιφερειακή ανάπτυξη και τη διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης νέων Χρηστών. Ε) Την προστασία του περιβάλλοντος. ΣΤ) Το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα σύμφωνα με τις διατάξεις του στοιχείου (β) της παραγράφου [3] του άρθρου [8] και της παραγράφου [1] του άρθρου [12] του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 715/2009. Ζ) Τη βιωσιμότητα των έργων που εντάσσονται στο Πρόγραμμα και τη δυνατότητα χρηματοδότησής τους, εκτός του πλαισίου του Προγράμματος Ανάπτυξης. 3. Στο Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης περιλαμβάνονται όλα τα έργα,
- i)που εντάσσονται σε αυτό για πρώτη φορά, ανεξαρτήτως του προϋπολογισθέντος κόστους υλοποίησής τους, τα οποία ικανοποιούν τα κριτήρια της διάταξης της παραγράφου [2] καθώς και
- ii)κάθε Προγραμματισμένο Έργο, με την επιφύλαξη του επόμενου εδαφίου. Ο Διαχειριστής υποχρεούται να αιτιολογήσει πλήρως τους λόγους για τους οποίους δεν συμπεριέλαβε στο Σχέδιο οποιοδήποτε Προγραμματισμένο Έργο. 4. Στο Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης αναφέρονται διακριτά: Α) Έργα τα οποία περιλαμβάνονται για πρώτη φορά στο Σχέδιο,
- iv)κατόπιν υποβολής Αίτησης Μελλοντικής Δυναμικότητας από Χρήστες η οποία έγινε αποδεκτή από τον Διαχειριστή, κατά τη διαδικασία του άρθρου [95Β] (Έργα Σύνδεσης Χρηστών,
- v)με πρωτοβουλία του Διαχειριστή, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του (Έργα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ) Για τα έργα αυτά περιλαμβάνεται: α) Τεκμηρίωση της σκοπιμότητας ένταξης του έργου στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, σύμφωνα με τα κριτήρια της διάταξης της παραγράφου [2]. β) Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου και ο τρόπος υλοποίησης αυτού, με αναλυτική περιγραφή των επί μέρους σταδίων υλοποίησης και, ιδίως, του σχεδιασμού, της αδειοδότησης, της κατασκευής και της θέσης σε λειτουργία αυτού, γ) Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου με συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα, μεταξύ των οποίων η Έναρξη Έργου, η Ημερομηνία Ολοκλήρωσης Έργου και η Ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας Έργου, δ) Τεκμηρίωση της συμφωνίας του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του έργου με το χρονοδιάγραμμα κάθε άλλου λειτουργικά σχετιζόμενου έργου περιλαμβανομένου ή μη στο Σχέδιο, ώστε να επιτυγχάνεται η έγκαιρη και εντός του προβλεπόμενου οικονομικού προϋπολογισμού επίτευξη των στόχων του Προγράμματος Ανάπτυξης, ε) Προϋπολογισμός κόστους, τρόπος χρηματοδότησης και τρόπος ανάκτησης των αντίστοιχων επενδύσεων καθώς και: (
- i)Στην 8 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ περίπτωση Έργου Ανάπτυξης ΕΣΦΑ, εκτίμηση σχετικά με την επίπτωση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ, έναντι του οφέλους που προκύπτει από την υλοποίηση του έργου αυτού σε σχέση με την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο και την ανάπτυξη ανταγωνισμού στην εθνική και περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου. (
- ii)Στην περίπτωση Έργου Σύνδεσης Χρηστών, εκτίμηση σχετικά με τη μεταβολή της Μέσης Χρέωσης Χρήσης ΕΣΦΑ κατά την Περίοδο Υπολογισμού Τιμολογίων από την υλοποίηση του έργου. Β) Προγραμματισμένα Έργα, τα οποία:
- i)περιλαμβάνονται στο ισχύον Πρόγραμμα Ανάπτυξης και συνεχίζεται η υλοποίησή τους στην περίοδο αναφοράς του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης,
- ii)εντάχθηκαν στο Κατάλογο Μικρών Έργων και συνεχίζεται η υλοποίησή τους στην περίοδο αναφοράς του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης. Γ) Έργα η Τελική Επενδυτική Απόφαση των οποίων: (
- i)έχει ήδη ληφθεί ή (
- ii)θεωρείται πιθανό να ληφθεί εντός τριών
(3)ετών από της δημοσιοποιήσεως του σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή (Τριετής Περίοδος Ανάπτυξης). Τα έργα αυτά αποτελούν αντίστοιχα υποσύνολα των Α και Β ανωτέρω.
- Στην περίπτωση Έργων Σύνδεσης Χρηστών τα οποία εμπίπτουν στην περίπτωση Α) της παραγράφου [4], ο Διαχειριστής συνυποβάλλει με το Σχέδιο τη σχετική Πρόταση Επέκτασης Δυναμικότητας, προσδιορίζοντας στο Σχέδιο: Α) Τους Χρήστες οι οποίοι απαιτείται να συνάψουν Σύμβαση Δέσμευσης Μελλοντικής Μεταφορικής ικανότητας, κατά τις διατάξεις της παραγράφου [11] του άρθρου [95Β]. Β) Το ποσοστό Μεταφορικής ικανότητας του προτεινόμενου έργου για το οποίο απαιτείται η σύναψη Σύμβασης Δέσμευσης Μελλοντικής Μεταφορικής ικανότητας.
- Στο Σχέδιο συμπεριλαμβάνεται και εκτίμηση του Διαχειριστή σχετικά με επίπτωση του συνολικού προϋπολογισμού των Έργων Ανάπτυξης ΕΣΦΑ, συμπεριλαμβανομένου του τμήματος των Έργων Σύνδεσης Χρηστών για το οποίο δεν συνάπτεται Σύμβαση Δέσμευσης Μελλοντικής Μεταφορικής ικανότητας στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ έναντι του οφέλους που προκύπτει από την υλοποίηση των έργων αυτών σε σχέση με την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με Φυσικό Αέριο και την ανάπτυξη ανταγωνισμού στην εθνική και περιφερειακή αγορά Φυσικού Αερίου.
- Εντός ενός
(1)μηνός από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης, ο Διαχειριστής, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης, υποβάλλει στη ΡΑΕ το Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης και αναρτά στην ιστοσελίδα του τα αποτελέσματα από τη δημόσια διαβούλευση που διενήργησε σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου. 8. Εντός προθεσμίας δύο
(2)μηνών από την υποβολή του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης, η ΡΑΕ δύναται να ζητήσει από τον Διαχειριστή τροποποιήσεις του Σχεδίου οι οποίες αφορούν, ιδίως, στην συμπερίληψη έργου στο Σχέδιο ή στην αφαίρεση προτεινόμενου έργου από το Σχέδιο ή στην πλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων προκειμένου συγκεκριμένο έργο να ενταχθεί στο Σχέδιο, λαμβάνοντας υπόψη: Α) Την πλήρωση των κριτηρίων της διάταξης της παραγράφου [2]. Β) Την επίπτωση του συνολικού προϋπολογισμού των Έργων Ανάπτυξης ΕΣΦΑ συμπεριλαμβανομένου του τμήματος των Έργων Σύνδεσης Χρηστών για το οποίο δεν συνάπτεται Σύμβαση Δέσμευσης 9 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Μελλοντικής Μεταφορικής ικανότητας, στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ, έναντι του οφέλους που προκύπτει από την υλοποίηση των έργων αυτών σε σχέση με την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας με φυσικό αέριο και την ανάπτυξη ανταγωνισμού στην εθνική και περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου. Γ) Τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης που διενεργείται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Νόμο. Δ) Την ανάγκη εξασφάλισης της οικονομικής αποτελεσματικότητας συγκεκριμένων προτεινόμενων έργων, μέσω μακροχρόνιας δέσμευσης δυναμικότητας σε αυτά. Ε) Τη συμβατότητα του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης με το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα σύμφωνα με τις διατάξεις του στοιχείου (β) της παραγράφου [3] του άρθρου [8] και της παραγράφου [1] του άρθρου [12] του Κανονισμού (ΕΚ) αριθμ. 715/2009. ΣΤ) Τυχόν απόψεις του Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ΟΣΡΑΕ). Ζ) Κάθε άλλο στοιχείο που κρίνει ουσιώδες. 9. Ο Διαχειριστής, λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις της ΡΑΕ, καταρτίζει τελικό σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης, το οποίο υποβάλλει προς έγκριση στη ΡΑΕ. Η ΡΑΕ εγκρίνει το Πρόγραμμα Ανάπτυξης εντός προθεσμίας ενός
(1)μηνός από την υποβολή του και το κοινοποιεί στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας.
- Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα και στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ». Επειδή, περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 93: «
- O Διαχειριστής οφείλει να προβαίνει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την εφαρμογή του Προγράμματος Ανάπτυξης ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση των σχετικών χρονοδιαγραμμάτων και του προϋπολογισμού κάθε έργου και του Προγράμματος συνολικά.
- Κάθε Έτος, ταυτόχρονα με το Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης, υποβάλλεται από το Διαχειριστή στη ΡΑΕ έκθεση παρακολούθησης εφαρμογής του ισχύοντος Προγράμματος Ανάπτυξης, στην οποία περιλαμβάνονται συγκριτικοί πίνακες παρακολούθησης του προϋπολογισμού και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης κάθε έργου που περιλαμβάνεται στο Σχέδιο και είχε συμπεριληφθεί στο ισχύον Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Ο Διαχειριστής αιτιολογεί τις τυχόν αποκλίσεις στον προϋπολογισμό και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης κάθε έργου, αξιολογεί τις επιπτώσεις τους και τεκμηριώνει τα μέτρα που λαμβάνει για την αντιμετώπισή τους για έργα για τα οποία διαπιστώνεται: A) Απόκλιση του τρέχοντος προϋπολογισθέντος κόστους έργου σε σχέση με το προϋπολογισθέν κόστος του έργου που περιλαμβάνεται στο εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, κατά ποσό που υπερβαίνει το ελάχιστο μεταξύ ποσοστού δέκα τοις εκατό (10%) του προϋπολογισμού του έργου που περιλαμβάνεται στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης ή του ποσού των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ. Β) Απόκλιση του τρέχοντος χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του έργου σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα του έργου που περιλαμβάνεται στο εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την υπέρβαση του συνολικού χρόνου 10 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ υλοποίησης του έργου κατά ποσοστό δέκα τοις εκατό (10%), υπολογιζόμενου σε ακέραιους μήνες.
- Στο πλαίσιο της αρμοδιότητας παρακολούθησης της εφαρμογής του Προγράμματος Ανάπτυξης, η ΡΑΕ δύναται να ζητά από τον Διαχειριστή, εντός εύλογης προθεσμίας, οποιοδήποτε στοιχείο σχετικά με την εξέλιξη υλοποίησης του Προγράμματος ή συγκεκριμένων έργων που περιλαμβάνονται σε αυτό και ιδίως σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και τον προϋπολογισμό αυτών.». ΙΙ. Ως προς το υποβληθέν σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2023‐2032 Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ, με το υπ΄ αριθμ. 42 σχετικό έγγραφό του, υπέβαλε στη ΡΑΕ προς έγκριση Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ για τη δεκαετή περίοδο 2023‐2032, και με το σχετικό 43 την Έκθεση Παρακολούθησης Προγράμματος Ανάπτυξης 2022‐ 2031, κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 92 και 93 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Επειδή, η ΡΑΕ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις διατάξεις της παραγράφου 1 του άρθρου 14 του Νόμου και του άρθρου 92 του Κώδικα, έθεσε το υποβληθέν από το ΔΕΣΦΑ Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης σε δημόσια διαβούλευση κατά το χρονικό διάστημα 04.04.2023-05.05.2022 (σχετικό 45), διαβίβασε δε τα σχόλια που υποβλήθηκαν στον Διαχειριστή για τις απόψεις του. Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ, με το σχετικό 54, υπέβαλε στη ΡΑΕ το τελικό Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ για τη δεκαετή περίοδο 2023‐2032, καθώς και τις απαντήσεις του στις παρατηρήσεις της ΡΑΕ και στα σχόλια της δημόσιας διαβούλευσης της Αρχής με το σχετικό
- Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ έχει εντάξει στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΠΑ) του ΕΣΦΑ έργα συνολικών επενδύσεων περί τα 1,27 δις € σε βάθος δεκαετίας, από τα οποία τα 458 εκατ. € αφορούν την ανάπτυξη νέων έργων ενώ ο υπόλοιπος προϋπολογισμός αφορά εγκεκριμένα έργα με το ΠΑ 2022-2031, με κάποιες αναπροσαρμογές ως προς το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό. Όσον αφορά τον προϋπολογισμό των νέων έργων, τα 430 εκατ. € αφορούν δύο έργα αύξησης της δυναμικότητας του Συστήματος, 13 εκατ. € αφορούν έργα βελτίωσης, εκσυγχρονισμού και συντήρησης του ΕΣΦΑ, ενώ 15 εκατ. € είναι έργα που αφορούν την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση της Χώρας. Επειδή, με το σχετικό 44, κατόπιν αιτήματος της Αρχής, ο Διαχειριστής υπέβαλε Μελέτη της επίπτωσης του Προτεινόμενου Προγράμματος Ανάπτυξης στη Μέση Χρέωση Χρήσης του ΕΣΦΑ, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 92 του Κώδικα. Όπως είναι αναμενόμενο, το σημαντικό επενδυτικό πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ (νέα έργα με κόστος περίπου ίσο με το 36% του συνολικού επενδυτικού προγράμματος της δεκαετίας) οδηγεί σε αύξηση της Μέσης Χρέωσης την περίοδο 2024-2027, οπότε και θα ενταχθούν στο Σύστημα τα μεγάλα νέα έργα που θα αυξήσουν τη δυναμικότητα του Συστήματος. Μακροπρόθεσμα, η ένταξη στη ΡΠΒ των νέων έργων μειώνει – σύμφωνα 11 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ με την εκτίμηση του Διαχειριστή - τη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ κατά 2,19% (θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν επιχορηγήσεις). ΙΙΙ. Αναλυτική αξιολόγηση των έργων της εισήγησης του ΔΕΣΦΑ για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-2031 ΙΙΙ.Α. Ως προς τα Νέα Έργα που προτείνεται να ενταχθούν στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης Επειδή, σύμφωνα με την εισήγηση του Διαχειριστή, στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 20232032 περιλαμβάνονται τα ακόλουθα νέα έργα: Α
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Αλεξανρούπολη Α.Ε.» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Λάρισα Θερμοηλεκτρική» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός Α
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ
- Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή – Κομοτηνή
- Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά
- Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Λειβαδιά – Καρπερή και Σταθμοί Συμπίεσης Α
- Έργα Ανάπτυξης: Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ
- Αναβαθμίσεις στις Τεχνολογίες Λειτουργίας
- Έργα Συντήρησης ΕΣΜΦΑ 2023
- Αναβάθμιση του Χώρου Ελέγχου, Φυλακίου Εισόδου και Κτιρίου Πυροσβεστικού Σώματος του Σταθμού ΥΦΑ Ρεβυθούσας - Φάση 1
- Έργα συντήρησης ΥΦΑ 2023
- Αντικατάσταση – Αναβάθμιση Κεντρικού Συστήματος Ελέγχου (DCS - FGS – ESD) της Εγκατάστασης ΥΦΑ
- Αντικατάσταση - Αναβάθμιση συστήματος πεπιεσμένου αέρα M-4500
- Κατασκευή νέων προβλητών στην Αγία Τριάδα και στην Ρεβυθούσα για την πρόσβαση επιβατηγού πλοίου προσωπικού
- Αντικατάσταση απαρχαιωμένων Συστημάτων Πυροσβεστικής και Αερίου Σταθμών ΕΣΦΑ
- Πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού (EDGE) III A
- Έργα καινοτομίας σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση 12 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ
- Εγκατάσταση Συστήματος Επανασυμπίεσης διεργασίες στους Σταθμούς Συμπίεσης εκπομπών μεθανίου
- Σύνδεση ΕΣΜΦΑ με τη Κοιλάδα Πράσινου Η2 στη Δυτική Μακεδονία
- Πιλοτικό έργο πυρόλυσης από Επειδή, τα νέα έργα Α.2.1 και Α.2.2 αφορούν στη σύνδεση με νέους Σταθμούς Ηλεκτροπαραγωγής. Τα έργα εγκρίνονται, καθώς έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης κατόπιν αποδοχής από τον ΔΕΣΦΑ Αίτησης για Μελλοντική Δέσμευση Δυναμικότητας που υποβάλλεται από Χρήστη σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 95Β του Κώδικα. Και για τα δύο έργα, μέρος του κόστους σύνδεσης θα ανακτηθεί από τον Χρήστη μέσω Τέλους Σύνδεσης σύμφωνα με άρθρο 24 του Κανονισμού Τιμολόγησης, ενώ το υπολειπόμενο ποσό θα ανακτηθεί από την Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση (ΡΠΒ) των Υπηρεσιών Μεταφοράς σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο, καθώς – σύμφωνα με την εκτίμηση του Διαχειριστή - δεν προκαλείται αύξηση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ. Ωστόσο, ιδίως στην περίπτωση μονάδων ηλεκτροπαραγωγής, επειδή η επίπτωσή τους στην αγορά φυσικού αερίου εξαρτάται άμεσα από τη συμμετοχή τους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, καλείται ο Διαχειριστής όπως εφεξής σε αντίστοιχες περιπτώσεις συνεργάζεται με την ΡΑΑΕΥ και τον ΑΔΜΗΕ πριν την διατύπωση κρίσης κατά την κατάρτιση της Μελέτης Αξιολόγησης Νέου Έργου. Επειδή, με το σχετικό 20, στις 02.09.2020, η Αρχή είχε ζητήσει από τον Διαχειριστή τη διενέργεια μελέτης υδραυλικής προσομοίωσης και, στη συνέχεια, ανάλυση κόστουςοφέλους με σκοπό την εκτίμηση της διαθέσιμης δυναμικότητας του ΕΣΜΦΑ ενόψει της ένταξης σχεδιαζόμενων έργων ΑΣΦΑ, επισημαίνοντας ότι οι εν λόγω μελέτες είναι απαραίτητες για τη διαμόρφωση του επόμενου Προγράμματος Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, 2022-
- Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ είχε τότε συσχετίσει την αναβάθμιση (μερικό διπλασιασμό) του Συστήματος μόνο με την υλοποίηση του έργου της Υπόγειας Αποθήκης της Ν. Καβάλας, προτείνοντας μερική αναβάθμιση του Συστήματος μόνο στην περίπτωση Τελικής Επενδυτικής Απόφασης για την Αποθήκη. Ωστόσο, από τις προσομοιώσεις, και βάσει νεότερων στοιχείων, προκύπτει ότι υπάρχουν οικονομικά αποτελεσματικά έργααναβαθμίσεις τμημάτων του κεντρικού αγωγού που δύναται να άρουν σε κάποιο βαθμό τη συμφόρηση του Συστήματος, ιδίως την πρόσβαση προς τον IGB, τα οποία ο Διαχειριστής προτείνει για πρώτη φορά στο υπό κρίση Πρόγραμμα Ανάπτυξης περιόδου 2023-
- Επειδή, το έργο Α.5.1 «Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή – Κομοτηνή» αποτελεί έργο προτεραιότητας, καθώς θα αυξήσει τη δυνατότητα του ΕΣΜΦΑ να μεταφέρει πρόσθετες ροές φυσικού αερίου μεταξύ του Βόρειου και του Νότιου τμήματος του Συστήματος, εξαλείφοντας το βασικό σημείο συμφόρησης για την παροχή αδιάλειπτης δυναμικότητας στα νέα σημεία εισόδου και εξόδου του βόρειου τμήματος του ΕΣΦΑ, και θα παράσχει ισότιμη πρόσβαση σε όλα τα βόρεια σημεία εξόδου. 13 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Σύμφωνα με τον Διαχειριστή, ο σχεδιασμός του εν λόγω έργου βασίστηκε στο στόχο να καταστεί δυνατή η αδιάλειπτη δυναμικότητα έως 3bcma για εξαγωγή στον IGB, αξιοποιώντας επίσης τη λειτουργία του σταθμού συμπίεσης στην Κομοτηνή (Έργο B.5.1). Σύμφωνα με την εκτίμηση του Διαχειριστή, υποθέτοντας ένα συντηρητικό Συντελεστή Φορτίου της τάξεως του 0,9 και αντίστοιχο επίπεδο κατανάλωσης, η σχετική πρόσθετη δέσμευση δυναμικότητας θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση της Μέσης Χρέωσης του ΕΣΦΑ έως και 1,03%. Επειδή, το έργο Α.5.2 «Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά» έχει στόχο τη μείωση της πτώσης πίεσης στον κύριο αγωγό, όταν η ροή του φυσικού αερίου είναι από το Νότο προς το Βορρά, αυξάνοντας το επίπεδο πίεσης στην ανάντη πλευρά του Συμπιεστή της Αμπελιάς. Το έργο αφορά στην αναβάθμιση του ΕΣΦΑ που απαιτείται για την παροχή αδιάλειπτης δυναμικότητας στην Πλωτή Μονάδα Αποθήκευσης και Επαναεριοποίησης (FSRU) της ΔΙΩΡΥΓΑ GAS, στη θαλάσσια περιοχή των Αγίων Θεοδώρων Κορινθίας. Επειδή, με το σχετικό 48, ο ΔΕΣΦΑ ζήτησε από την Αρχή την κατά προτεραιότητα – και όσο εκκρεμούσε η αξιολόγηση του Προγράμματος Ανάπτυξης - έγκριση των δύο ως άνω έργων αυτού, χαρακτηρίζοντάς τα ως «μείζονος εθνικής σημασίας», προκειμένου να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό η ωρίμανσή τους, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις στην υλοποίησή τους. Με το σχετικό 49, η ΡΑΑΕΥ συμφώνησε με την κρίση του Διαχειριστή ότι αυτά είναι αναγκαίο να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό, καθώς αποτελούν προϋπόθεση για την άρση της συμφόρησης, την αύξηση της προσφερόμενης αδιάλειπτης δυναμικότητας στα Σημεία Εισόδου και Εξόδου του Συστήματος και τη λειτουργία άλλων έργων, και κάλεσε τον ΔΕΣΦΑ να προχωρήσει άμεσα και κατά προτεραιότητα στην ωρίμανσή τους. Ωστόσο, δεν χαρακτηρίζει τα έργα ως «μείζονος εθνικής σημασίας», αφενός διότι παρότι σημαντικά δεν είναι κρίσιμα για τη λειτουργία του Συστήματος ή για την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας, αφετέρου δεν έχει άλλο έργο έως σήμερα χαρακτηριστεί έτσι και ο χαρακτηρισμός αυτός δεν απορρέει από διατάξεις είτε του Νόμου είτε του Κώδικα ώστε να είναι γνωστές τυχόν απορρέουσες έννομες συνέπειές του. Επειδή, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις του Διαχειριστή, το έργο Α.5.2 είναι απαραίτητο για το Σύστημα μόνο εφόσον η ΔΙΩΡΥΓΑ GAS προχωρήσει τελικά σε Τελική Επενδυτική Απόφαση για το FSRU, η οποία αναμένεται στο τρίτο τρίμηνο του
- Ο ΔΕΣΦΑ έχει εκτιμήσει ότι σε περίπτωση που οι μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας από τη διερεύνηση αγοράς της Διώρυγα Gas υπερβούν το επίπεδο των 3,8 mNm3/ημέρα (~1,25bcma) νέων αναγκών της αγοράς στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, τότε η Μέση Χρέωση Χρήσης του Συστήματος θα μειωθεί, με την δυναμικότητα των 3,8 mNm3/ημέρα να αντιστοιχεί σε μηδενική αύξηση Μέσης Χρέωσης Χρήσης του Συστήματος. Αναμένεται, συνεπώς, ότι το κόστος του έργου θα καλυφθεί από τους χρήστες του FSRU και δεν θα επιβαρύνει τους λοιπούς χρήστες του ΕΣΦΑ. Επειδή, στη δημόσια διαβούλευση που έλαβε χώρα, η εταιρεία Motor Oil πρότεινε την αλλαγή του πλαισίου υλοποίησης του έργου, ώστε αυτό να συμπεριλαμβάνεται στο 14 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-2032 ακόμα και στην περίπτωση που δεν έχει ληφθεί Τελική Επενδυτική Απόφαση για τη ΔΙΩΡΥΓΑ GAS. Ωστόσο, η Αρχή κρίνει ότι στην περίπτωση που εν τέλει δεν κατασκευαστεί το FSRU, το τμήμα αυτό του αγωγού δεν θα έχει προστιθέμενη αξία για τους χρήστες του ΕΣΦΑ, αντίθετα θα αυξήσει τη Μέση Χρέωση καθώς δεν θα υπάρχουν επιπλέον μακροχρόνιες δεσμεύσεις δυναμικότητας. Δεδομένου ότι η ΡΑΑΕΥ κάλεσε τον Διαχειριστή να εκκινήσει άμεσα την ωρίμανση του έργου (σχετικό 49) για την κατά το δυνατόν επιτάχυνση του έργου, δεν κρίνεται ότι υφίσταται λόγος άρσης του όρου. Σε περίπτωση μη λήψης Τελικής Επενδυτικής Απόφασης της ΔΙΩΡΥΓΑ GAS, η Αρχή θα αναγνωρίσει τις δαπάνες που θα έχει καταβάλει έως τότε ο Διαχειριστής. Επειδή, σχετικά με το έργο Α.5.3 «Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Λειβαδιά – Καρπερή και Σταθμοί Συμπίεσης» σημειώνονται τα ακόλουθα: Με την Απόφαση 666/2022 με την οποία ενέκρινε το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-2031 (σχετικό 12), η Αρχή, μεταξύ άλλων, ζήτησε από τον Διαχειριστή: «Καλείται ο Διαχειριστής να τηρήσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 91 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ περί εκπόνησης Μελέτης Ανάπτυξης ΕΣΦΑ έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, η οποία στόχο έχει να «καθοδηγεί» τις επενδύσεις που πρέπει να περιληφθούν στο επόμενο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-
- […] Καλείται ο ΔΕΣΦΑ να υποβάλει εισήγηση το αργότερο έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2022 σχετικά με τροποποιήσεις που τυχόν απαιτούνται στον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ, προκειμένου για την διενέργεια Market Test ώστε να διερευνηθεί το ενδιαφέρον και η αναγκαιότητα επαύξησης του Συστήματος. Στη συνέχεια, ο Διαχειριστής θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ολοκλήρωσή του το συντομότερο δυνατό.». Επειδή, ωστόσο, ο ΔΕΣΦΑ και πάλι δεν δημοσίευσε Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ, κατά το άρθρο 91 παρ. 1 του Κώδικα, παρά μόνο ένα μέρος της τον Σεπτέμβριο 2022 (σχετικό 24), και συγκεκριμένα μελέτη σχετικά με τις προβλέψεις του Διαχειριστή για την ετήσια ζήτηση φυσικού αερίου ανά κατηγορία καταναλωτών της Χώρας για την επόμενη δεκαετία, καθώς και για τις αιχμές ανά έτος (Μελέτη Εκτίμησης Ζήτησης). Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ δεν υπέβαλε εισήγηση και συνεπώς τεκμαίρεται ότι δεν απαιτούνται τροποποιήσεις στον Κώδικα. Επειδή, τον Μάρτιο 2023 ο ΔΕΣΦΑ ξεκίνησε 3 το πρώτο στάδιο του Market Test, ζητώντας μη δεσμευτική εκδήλωση ενδιαφέροντος: «Ο ΔΕΣΦΑ, μέσω της παρούσας Πρόσκλησης Ενδιαφέροντος, σκοπεύει να συγκεντρώσει το μη δεσμευτικό ενδιαφέρον για δέσμευση μελλοντικής αδιάλειπτης δυναμικότητας από όλα τα μέρη, προκειμένου να σχεδιάσει τα απαραίτητα έργα τεχνικής αναβάθμισης του ΕΣΦΑ, τα οποία θα μπορούν να καλύπτουν τις ανάγκες άνω τους ενός ενδιαφερόμενων μερών, μειώνοντας έτσι το κόστος ανά ενδιαφερόμενο μέρος και αυξάνοντας τις πιθανότητες υλοποίησης των έργων αυτών.». 3 https://www.desfa.gr/regulated-services/transmission/market-test/expansion-greek-system 15 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Έως σήμερα, η ΡΑΑΕΥ δεν έχει ενημερωθεί για τα αποτελέσματα του μη δεσμευτικού σταδίου του Market Test. Επειδή, στο σχέδιο του Προγράμματος Ανάπτυξης 2023-2032 που υπέβαλε προς έγκριση ο Διαχειριστής περιλαμβάνεται το έργο Α.5.3 το οποίο αφορά στα ακόλουθα: «To έργο αποτελείται από τα παρακάτω υποέργα: • Κλάδος ΥΠ Καρπερής-Λειβαδίας (μέχρι 340 χλμ., αγωγός μέγιστης διαμέτρου 30΄΄) • Αναβάθμιση προγραμματισμένου Συμπιεστή στην Αμπέλια (προσθήκη ισχύος έως 12 MW) • Αναβάθμιση Συμπιεστή στη Ν. Μεσημβρία (προσθήκη ισχύος έως 21 MW) • Νέος Συμπιεστής στον ανατολικό κλάδος (εκτιμώμενη ισχύς έως 18MW)»Το έργο μπορεί να υλοποιηθεί σε πλήρως επεκτάσιμη, αρθρωτή και σταδιακή βάση για περαιτέρω αξιολόγηση μετά το αποτέλεσμα του market test». Επειδή, η υλοποίηση του έργου, το μέρος κατά το οποίο θα υλοποιηθεί, το σχετικό κόστος και χρονοδιάγραμμα, καθώς και η επιβάρυνση που θα επιφέρει στη Μέση Χρέωση του ΕΣΜΦΑ δεν είναι ακόμη γνωστά και θα οριστικοποιηθούν κατόπιν των σχετικών αποφάσεων της ΡΑΑΕΥ για τη διεξαγωγή του δεσμευτικού σταδίου του Market Test, των δεσμευτικών αιτημάτων των χρηστών, του προσδιορισμού του συντελεστή f από την ΡΑΑΕΥ και την οικονομική αξιολόγηση του έργου από τον Διαχειριστή. Είναι επομένως σαφές ότι οποιαδήποτε αξιολόγηση στο πλαίσιο του Προγράμματος Ανάπτυξης είναι πρώιμη. Συνεπώς, το έργο Α.5.3 δεν δύναται επί του παρόντος να εγκριθεί. Επισημαίνεται ότι, δεδομένης της σημασίας του Market Test για την περαιτέρω ανάπτυξη του Συστήματος, την διενέργεια του οποίου είχε ζητήσει άλλωστε η Αρχή, η ΡΑΑΕΥ θα εγκρίνει κάθε εύλογο κόστος για την προετοιμασία της Πρότασης Έργου (Project Proposal) και τυχόν ωρίμανσης του έργου, κατόπιν σχετικού αιτήματος από τον Διαχειριστή. Επειδή, τα προτεινόμενα έργα Α.6.1-9 αφορούν έργα συντήρησης, αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του ΕΣΜΦΑ και της Εγκατάστασης ΥΦΑ και γίνονται αποδεκτά σύμφωνα με την εισήγηση του Διαχειριστή. Ειδικά για το έργο Α.6.9 «Πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού (EDGE) III», η ΡΑΑΕΥ συναινεί στον εκσυγχρονισμό των πληροφοριακών συστημάτων του Διαχειριστή, ιδίως στην κατεύθυνση της ασφάλειας της πληροφορίας και τη θωράκιση έναντι κυβερνοεπιθέσεων, καλεί ωστόσο τον Διαχειριστή να υποβάλει μεγαλύτερη τεκμηρίωση σχετικά με την αναγκαιότητά του, ιδίως σε σχέση με τα προγραμματισμένα έργα Β.6.10, Β.6.13 και Β.6.
- Επειδή, ο Διαχειριστής στο παρόν Πρόγραμμα Ανάπτυξης εισηγείται την συμπερίληψη τριών έργων καινοτομίας, σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση: - το Α.7.1 συνίσταται στην εγκατάσταση συστήματος για τη δέσμευση του διαφυγόντος μεθανίου στους Σταθμούς Συμπίεσης Νέας Μεσημβρίας, Booster στην 16 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Ν. Μεσήμβρια και Αμπελιάς και την επανασυμπίεσή του, με σκοπό τη μείωση των λειτουργικών εκπομπών μεθανίου. - το Α.7.2 αφορά στη συμμετοχή του ΔΕΣΦΑ στη δημιουργία της πρώτης Κοιλάδας Υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία, όπου σχεδιάζεται να κατασκευαστεί μια υψηλής απόδοσης αλκαλική ηλεκτρολυτική κυψέλη, τροφοδοτούμενη από ηλιακή ενέργεια, με απόδοση συστήματος που αναφέρει τιμή χαμηλότερη από 4,8 kWh/Nm3 και χωρητικότητα 5 MW για αποθήκευση περισσότερων από 500 τόννων ανανεώσιμου H2 ετησίως. Η συμμετοχή του ΔΕΣΦΑ έγκειται στην κατασκευή του αγωγού που θα συνδέει απευθείας τις Κοιλάδες με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Αερίου καθώς και Μετρητικού/Ρυθμιστικού σταθμού. - το Α.7.3 είναι η κατασκευή και λειτουργία μιας πιλοτικής μονάδας ρευστοποιημένης κλίνης πυρόλυσης (FBR) χρησιμοποιώντας σχεδόν ατμοσφαιρικούς καταλύτες (TRL4), ώστε να διερευνηθούν οι τύποι καταλύτη και απενεργοποίησης και πιθανής αναγέννησης, καθώς και η αποδοτικότητα και η ποιότητα της παραγωγής υδρογόνου. Επειδή, ο Διαχειριστής προτείνει τα ανωτέρω έργα ως καινοτόμα, χωρίς ωστόσο να ακολουθήσει τη διαδικασία που προβλέπεται για αυτά στο άρθρο 18 («Κίνητρα για καινοτόμα έργα») του Κανονισμού Τιμολόγησης (σχετικό 6), στο οποίο προβλέπεται η τεκμηρίωση από τον Διαχειριστή της καινοτομίας του έργου και της τυχόν ανάγκης θέσπισης οικονομικού κινήτρου. Επειδή, η ΡΑΑΕΥ κρίνει ως θετική την πρωτοβουλία του Διαχειριστή για την συμπερίληψη στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης έργων που συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση και στην ενεργειακή μετάβαση της Χώρας και εγκρίνει τα έργα αυτά. Ωστόσο, καλεί τον Διαχειριστή να υποβάλει περισσότερα στοιχεία, εφόσον επιθυμεί τα έργα αυτά να χαρακτηριστούν ως καινοτόμα κατά την έννοια του Κανονισμού Τιμολόγησης. Περαιτέρω, ειδικά για το έργο Α.7.2, από την περιγραφή του Διαχειριστή προκύπτει ότι το συνολικό έργο είναι μεν καινοτόμο, ωστόσο το συγκεκριμένο υποέργο που καλείται να εκτελέσει ο ΔΕΣΦΑ αφορά στην κατασκευή αγωγού και Μ/Ρ σταθμού, το οποίο δεν φαίνεται να εμπεριέχει στοιχείο καινοτομίας. ΙΙΙ.Β. Ως προς τα Προγραμματισμένα Έργα Επειδή, τα Προγραμματισμένα Έργα είτε έχουν ήδη εγκριθεί από την Αρχή σε προηγούμενα Προγράμματα Ανάπτυξης είτε έχουν μεταφερθεί από τον Κατάλογο Μικρών Έργων, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 95 του Κώδικα. Επομένως, η κρίση της ΡΑΑΕΥ επί αυτών αφορά ιδίως σε τροποποιήσεις των έργων ή σε σημαντικές αποκλίσεις στο κόστος ή/και στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους (άρθρο 93 του Κώδικα), σύμφωνα και με την Έκθεση Παρακολούθησης (σχετικό 43). Στη συνέχεια αναλύονται τα έργα τα οποία έχουν κάποια μεταβολή ή χρήζουν ιδιαίτερου σχολιασμού. ΙΙΙ.Β.
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φυσικού Αερίου 17 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Β.1.1 - «Αγωγός Νέας Μεσημβρίας – Ευζώνων / Γευγελή και Μετρητικός Σταθμός» Επειδή, το έργο «Αγωγός Νέας Μεσημβρίας – Ευζώνων/Γευγελή και Μετρητικός Σταθμός», αφορά στην κατασκευή διασυνδετήριου αγωγού μεταξύ του ΕΣΜΦΑ και του Συστήματος φυσικού αερίου της Βόρειας Μακεδονίας, το δε τμήμα επί ελληνικού εδάφους θα κατασκευαστεί από το ΔΕΣΦΑ, σύμφωνα με το MoU που έχει υπογραφεί. Επειδή, το έργο περιλήφθηκε από το Διαχειριστή για πρώτη φορά στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ για τα έτη 2017-2026 και εγκρίθηκε με την υπ’ αριθμ. 236/2019 Απόφαση της Αρχής (σχετικό 16). Στην απόφαση ρητά προβλέπεται ότι προϋπόθεση για την ένταξη του έργου αυτού στη Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση (εξαιρουμένων των επιχορηγήσεων) αποτελεί η διεξαγωγή δεσμευτικής διαδικασίας κατανομής δυναμικότητας (Δοκιμή Αγοράς ή Market Test) σε συνεννόηση και μετά από σύμφωνη γνώμη της ΡΑΕ, η οποία δεν θα οδηγήσει σε αύξηση της Μέσης Χρέωσης Χρήσης ΕΣΦΑ. Επειδή, με την από 1818/12.01.2023 επιστολή του (σχετικό 38), ο ΔΕΣΦΑ ενημέρωσε τη ΡΑΑΕΥ για την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδικασίας του market test, συνεπεία της οποίας η ΡΑΑΕΥ εξέδωσε την υπ’ αριθμόν 68/2023 Απόφασή της (σχετικό 40) για «…την επιτυχή ολοκλήρωση της Δοκιμής Αγοράς για την κατανομή δυναμικότητας στην Ελληνική Πλευρά του Σημείου Διασύνδεσης «Ευζώνων/Γευγελής», οι δε Συμφωνίες Μελλοντικής Δυναμικότητας έχουν υπογραφεί με τους Χρήστες, οι οποίοι συμμετείχαν σε αυτό. Ως εκ τούτου, το έργο δύναται, πλέον, να ενταχθεί στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, χωρίς προϋποθέσεις. Επειδή, με το σχετικό 52, ο ΔΕΣΦΑ ενημέρωσε τη ΡΑΑΕΥ ότι το συνολικό κόστος του έργου εκτιμάται ότι θα αυξηθεί περίπου 15 εκ.€, σύμφωνα με την εξέλιξη του κόστους των υλικών αλλά και τις ενδείξεις από τις προσφορές EPC (Engineering, Procurement and Construction). Κατόπιν αιτήματος της Αρχής, ο Διαχειριστής επανήλθε με αναλυτικότερη παρουσίαση για το κόστος του έργου (σχετικό 53), στην οποία εκτίμησε αύξηση του κόστους του έργου από 67 σε 91 εκ.€. (ήτοι 24 εκ.€), επικαλούμενος δεδομένα από πρόσφατα παρόμοια έργα, τον τελικό σχεδιασμό του έργου, εκκίνηση των διαγωνιστικών διαδικασιών για την κατακύρωση του έργου EPC και προσφορές για την προμήθεια των χαλύβδινων σωλήνων, λόγω και της σημαντικής διακύμανσης των τιμών πρώτων υλών των τελευταίων ετών. Συγκεκριμένα, Επειδή, όπως προκύπτει από την εισήγηση του Διαχειριστή, πρόκειται για εκτιμώμενη αύξηση, καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί από πλευράς του ΔΕΣΦΑ οι διαγωνιστικές διαδικασίες για την ανάθεση των κρίσιμων συμβάσεων κατασκευής και κατ’ επέκταση δεν έχει διαμορφωθεί το τελικό κόστος κατασκευής, καθώς και το οριστικό χρονοδιάγραμμα του έργου. Επειδή, κατά τα ανωτέρω, η ΡΑΑΕΥ δεν δύναται να εγκρίνει την αύξηση του προϋπολογισμού του έργου, καθώς αυτό θα επιβάρυνε την Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση του ΕΣΜΦΑ και συνεπώς τα τιμολόγια χρήσης του Συστήματος ήδη από το 2024, χωρίς να έχει στη διάθεσή της απτά στοιχεία περί της αύξησης του κόστους. 18 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Επειδή, το έργο αυτό προωθεί την περιφερειακή ανάπτυξη της αγοράς φυσικού αερίου και την δραστηριοποίηση περισσότερων Χρηστών συμβάλλοντας στην ανάπτυξη του ελληνικού κόμβου φυσικού αερίου. Επίσης, θα συμβάλει στην αύξηση του βαθμού χρήσης των ελληνικών υποδομών όπως της Ρεβυθούσας, με στόχο τη μείωση μακροπρόθεσμα των χρεώσεων του Συστήματος. Επειδή, η Αρχή σε κάθε περίπτωση εγκρίνει την οριστική ένταξη του έργου στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ, επιφυλασσόμενη να εγκρίνει την αναθεώρηση του κόστους μετά την ολοκλήρωση των εν εξελίξει δημόσιων διαγωνιστικών διαδικασιών και τη σχετική ενημέρωση από το Διαχειριστή. Καλεί τον Διαχειριστή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια (π.χ. επιλέγοντας τον κατάλληλο χρονισμό) για την μείωση του κόστους του έργου. Επειδή, όσον αφορά στην ημερομηνία λήψης της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης, αυτή συνδέεται με τις Συμφωνίες Μελλοντικής Δυναμικότητας που έχουν υπογραφεί με τους Χρήστες. Β.1.3 – «Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη Σύνδεση με το FSRU της Διώρυγα Gas» Επειδή, κατά την έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031 δεν είχε γίνει κατ’ αρχήν αποδεκτή η μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος του έργου από το 2023 στον Μάρτιο 2025, και είχε καλέσει τις εταιρείες ΔΕΣΦΑ και ΔΙΩΡΥΓΑ GAS σε κοινή συνάντηση για την οριστικοποίηση του χρονοδιαγράμματος, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το μεταξύ τους υπογεγραμμένο ARCA. Καθώς το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου της ΔΙΩΡΥΓΑ GAS – σε περίπτωση λήψης θετικής Τελικής Επενδυτικής Απόφασης – μεταφέρεται για τις αρχές του 2025, η τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος γίνεται κατ’ αρχήν αποδεκτή. Ο ΔΕΣΦΑ καλείται να βρίσκεται σε διαρκή συνεννόηση με την ΔΙΩΡΥΓΑ GAS για τον συντονισμό των έργων. Επειδή, αναφορικά με το κόστος του έργου, ο ΔΕΣΦΑ εισηγείται αύξηση από 15 σε 19,5 εκ.€ με την αιτιολογία (σχετικό 43): «The updated cost of the project stems from benchmarking of relevant projects already awarded. After the conclusion of the EPC award the budget will be updated accordingly.». Επομένως, συμπεραίνεται ότι το κόστος – το οποίο δεν βαρύνει τη ΡΠΒ του Διαχειριστή – δεν έχει οριστικοποιηθεί και θα βασιστεί στο αποτέλεσμα του διαγωνισμού για τις υπηρεσίες EPC και θα τεκμηριωθεί έναντι της ΔΙΩΡΥΓΑ GAS στο πλαίσιο της Συμφωνίας Σύνδεσης. ΙΙΙ.Β.
- Έργα σύνδεσης Χρηστών Επειδή, προτείνονται μικρές τροποποιήσεις του κόστους ή του χρονοδιαγράμματος (κάποιες κατόπιν αιτήματος του συνδεόμενου χρήστη), οι οποίες γίνονται αποδεκτές. ΙΙΙ.Β.
- Έργα επέκτασης ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με δίκτυα διανομής Β.3.1 Προμήθεια Δυτικής Μακεδονίας 19 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Επειδή, με τις υπό σχετικά 26 και 33 επιστολές του, ο ΔΕΣΦΑ τεκμηρίωσε προς την Αρχή τους λόγους για τους οποίους το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου Β.3.1.2 «Αγωγός Υ.Π. προς τη Δυτική Μακεδονία» μετατοπίζεται στον Σεπτέμβριο
- Κατόπιν των ανωτέρω, με το σχετικό 30 η ΡΑΑΕΥ συναίνεσε στην τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος και κάλεσε τον Διαχειριστή να προχωρήσει άμεσα στη λήψη συμβατικών δεσμεύσεων προκειμένου να εκκινήσει το συντομότερο δυνατό η ανάθεση και κατασκευή του έργου. Επειδή, σε κάθε περίπτωση, το χρονοδιάγραμμα του έργου έχει ευθυγραμμιστεί με το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης και έναρξης λειτουργίας της Μονάδας Τηλεθέρμανσης στην Καρδιά, η οποία αποτελεί και τον βασικό χρήστη του Έργου από πλευράς καταναλώσεων. Επειδή, τα έργα Β.3.1.3 («Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός στην περιοχή του Άσπρους») και Β.3.1.4 («Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός στην περιοχή του Περδίκκα Εορδαίας») προβλέπεται επίσης να ενταχθούν στο Σύστημα τον Σεπτέμβριο 2024, ταυτόχρονα με την ολοκλήρωση του αγωγού. Επειδή, κατόπιν συνεργασίας μεταξύ της ΡΑΑΕΥ, του ΔΕΣΦΑ και των σχετικών Διαχειριστών Διανομής (σχετικό 32), έχουν δρομολογηθεί μεταβατικές λύσεις για την προσωρινή τροφοδοσία των δικτύων διανομής στην περιοχή του Άσπρους μέσω εγκαταστάσεων ΥΦΑ μικρής κλίμακας τον Οκτώβριο 2023 (έργο Β.3.1.1). Επειδή, αναφορικά με τα σχόλια που διατυπώθηκαν από την ΔΕΔΑ Α.Ε. στη δημόσια διαβούλευση (σχετικό 46) σχετικά με την ένταξη των έργων προσωρινής προμήθειας των δικτύων διανομής από τον Διαχειριστή του ΕΣΦΑ έναντι του οικείου Διαχειριστή Διανομής και κατά συνέπεια τον επιμερισμό του σχετικού κόστους σε όλους τους πελάτες φυσικού αερίου, τονίζεται ότι αυτό είχε διευκρινιστεί σε όλες τις συναντήσεις μεταξύ ΡΑΑΕΥ και Διαχειριστών (ενδεικτικά, σχετικό 32) και αποτέλεσε επιλογή της ΔΕΔΑ Α.Ε.. Β.3.2 Προμήθεια Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου Β.3.2.1 – «Αγωγός Υψηλής Πίεσης προς Πάτρα» Επειδή, για το έργο Β.3.2.1 στην απόφαση έγκρισης του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031 (σχετικό 22) είχε αναφερθεί: «Σχετικά με το εν λόγω έργο, στην απόφαση έγκρισης του ΠΑ 2021-2030 (σχετικό 19), η Αρχή είχε ζητήσει από τον Διαχειριστή σχετική μελέτη: «Εντός τριών
(3)μηνών από τη δημοσίευση της παρούσας, ο ΔΕΣΦΑ υποβάλλει στη ΡΑΕ τα αποτελέσματα της προκαταρκτικής τεχνικοοικονομικής μελέτης που διενεργεί σχετικά με την επέκταση του Συστήματος προς τις πόλεις των Πατρών και των Ιωαννίνων. Η εν λόγω μελέτη λαμβάνεται υπόψη από τη ΡΑΕ για την αξιολόγηση της σκοπιμότητας ανάπτυξης του ΕΣΦΑ προς τις ανωτέρω περιοχές, καθώς και το χρονοδιάγραμμα ένταξης των σχετικών έργων στο προσεχές Πρόγραμμα Ανάπτυξης.», η οποία ωστόσο δεν έχει προσκομιστεί. 20 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Σε κάθε περίπτωση, η Αρχή χαιρετίζει την επίσπευση του χρονοδιαγράμματος του έργου ώστε αυτό να ενταχθεί στο Σύστημα τον Σεπτέμβριο 2025, έναντι του Ιουνίου 2026, παρόλο που δεν προσκομίζεται σχετική αιτιολόγηση. Το κόστος του έργου έχει αυξηθεί κατά 15,29%, το οποίο κρίνεται αποδεκτό. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι δεν γίνεται πλέον αναφορά σε αίτημα που επρόκειτο να υποβληθεί στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΣΠΑ 2021-2027 – καλείται ο Διαχειριστής όπως ενημερώσει σχετικά.». Επειδή, στο υπό έγκριση Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ο ΔΕΣΦΑ μεταφέρει ξανά την ολοκλήρωση του έργου στο αρχικό χρονοδιάγραμμα, ήτοι τον Ιούνιο 2026 με την αιτιολογία: «The timeline slippage in the completion date is due to the rescheduling of the permitting phase of the project (Environmental terms approval is anticipated Q3 2024)». Παρότι το γεγονός αυτό δημιουργεί απορίες, το χρονοδιάγραμμα γίνεται αποδεκτό, καθώς η περιοχή θα εξυπηρετείται εντωμεταξύ μέσω βυτιοφόρων LNG. Ωστόσο, σημειώνεται ότι οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση ολοκλήρωσης του αγωγού θα έχει ως συνέπεια την επιβάρυνση των Τελικών Πελατών λόγω του λειτουργικού κόστους της εικονικής διασύνδεσης (βλ. και σχόλια της ΔΕΔΑ Α.Ε., σχετικό 46). Β.3.2.3 – «Μετρητικός/Ρυθμιστικός Σταθμός για τις πόλεις Άργος/Ναύπλιο» Επειδή, όσον αφορά στο Μ/Ρ Άργους-Ναυπλίου, στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 20222031 δεν είχε γίνει κατ’ αρχήν αποδεκτή η προταθείσα τότε από τον ΔΕΣΦΑ 14μηνη καθυστέρηση στην ολοκλήρωση του έργου, από τον Οκτώβριο 2022 στον Δεκέμβριο 2023, καθώς τα έργα των δικτύων διανομής, σύμφωνα με τους οικείους Διαχειριστές Διανομής, είχαν ήδη εκκινήσει και επέκειτο η έγκριση χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ 2014-2020 της Περιφέρειας Πελοποννήσου, καλώντας τους ΔΕΣΦΑ, ΔΕΔΑ και Hengas να ευθυγραμμίσουν και οριστικοποιήσουν τα σχετικά χρονοδιαγράμματα (σχετικό 22). Επειδή, ωστόσο, στο υπό έγκριση Πρόγραμμα Ανάπτυξης ο Διαχειριστής εισηγείται την περαιτέρω μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος στον Οκτώβριο 2024, με την αιτιολόγηση: «Time slippage due to the need for further investigation of alternative locations for the project. The land should be technically acceptable and price reasonable». Επειδή, όπως επισημαίνει ο οικείος Διαχειριστής του Δικτύου Διανομής ΔΕΔΑ Α.Ε. στη δημόσια διαβούλευση: «Όπως έχουμε επισημάνει στο παρελθόν […], το ΕΣΠΑ 20142020 της Περιφέρειας Πελοποννήσου λήγει στο τέλος του τρέχοντος έτους και, προκειμένου να ενταχθούν σε αυτό για χρηματοδότηση οι νέες υποδομές της ΔΕΔΑ στην περιοχή, πρέπει έως εκείνη την ημερομηνία να είναι εγκατεστημένες και λειτουργικές. Συνεπώς, η προτεινόμενη μετάθεση (σε σχέση με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021-2030 και 2022-2031) της Ημερομηνίας Ένταξης στο Σύστημα του Μετρητικού/Ρυθμιστικού Σταθμού Άργους/Ναυπλίου κατά δύο έτη, θέτει σε σοβαρό κίνδυνο την υλοποίηση των έργων κατασκευής υποδομών στην περιοχή.». Επειδή, κατά τα ανωτέρω, δεν εγκρίνεται η προτεινόμενη μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος του έργου και αυτή τοποθετείται στον Δεκέμβριο
- Ο ΔΕΣΦΑ 21 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ οφείλει να επεξεργαστεί προσωρινή λύση για την τροφοδότηση των εν λόγω δικτύων διανομής σε συνεργασία με την ΔΕΔΑ Α.Ε.. Β.3.3 Προμήθεια Κεντρικής Μακεδονίας Επειδή, στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-2031 η Αρχή είχε αποδεχθεί την εισήγηση του Διαχειριστή για 5μηνη καθυστέρηση του έργου Β.3.3.1 «Μετρητικός/Ρυθμιστικός Σταθμός Εισόδου πόλεως Δρυμός/Λητή», λόγω καθυστερήσεων στην εξασφάλιση οικοπέδου, από τον Απρίλιο στον Οκτώβριο 2023, δεδομένου ότι δεν υπήρξε αντίδραση από τον αρμόδιο Διαχειριστή Διανομής. Περαιτέρω, κατά την έγκριση του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2026 του Δικτύου Διανομής Θεσσαλονίκης (σχετικό 38) αναφέρεται: «Προβλέπεται η μεταφορά της σύνδεσης των περιοχών της Λητής (δίκτυο διανομής), του Δρυμού (δίκτυο διανομής) και του Μελισσοχωρίου (δίκτυο διανομής) του Δήμου Ωραιοκάστρου το έτος 2023, καθώς στο εγκεκριμένο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2021‐ 2030 του ΔΕΣΦΑ (ΦΕΚ Β’ 1392/08.04.2021) αναφέρεται ότι η Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα του Μετρητικού/Ρυθμιστικού Σταθμού Εισόδου πόλεως στην περιοχή του Δρυμού, προβλέπεται τον Απρίλιο 2023, με τον οποίο θα γίνει η διασύνδεση με το Δίκτυο Διανομής.». Επειδή, στο υπό έγκριση Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ο ΔΕΣΦΑ μεταφέρει την ημερομηνία ένταξης στο Σύστημα στον Μάρτιο 2024, ήτοι μετά την πάροδο μιας ακόμη χειμερινής περιόδου με την εξής αιτιολογία: «The timeline slippage due to delays in the permitting phase of the Project.». Κατά τη δημόσια διαβούλευση που διενήργησε η ΡΑΑΕΥ (σχετικά 45 και 46), τόσο η ΕΔΑ ΘΕΣΣ όσο και κάτοικοι της περιοχής διαμαρτύρονται για την περαιτέρω καθυστέρηση. Επειδή, το έργο προβλέπεται να κατασκευαστεί σε δύο φάσεις, χωρίς να προσδιορίζεται χρονικά πότε θα υλοποιηθεί η κάθε φάση. Επειδή, όπως αναφέρει και η ΕΔΑ Θεσσαλονίκης-Θεσσαλίας (σχετικά 46), είναι σημαντικό η λειτουργία τουλάχιστον της πρώτης φάσης του έργου να ξεκινήσει πριν την έναρξη της επερχόμενης χειμερινής περιόδου. Επειδή, κατά τα ανωτέρω, η περαιτέρω καθυστέρηση του έργου εγκρίνεται μόνο υπό την προϋπόθεση της ολοκλήρωσης και θέσης σε λειτουργία της πρώτης φάσης του έργου έως τον Σεπτέμβριο 2023 ή την εξεύρεση προσωρινής λύσης. Επειδή, τα έργα Β.3.3.2 («Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός Βέροιας») και Β.3.3.3 («Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός Νάουσας») θα ολοκληρωθούν και ενταχθούν στο Σύστημα τον Σεπτέμβριο 2024, όταν λειτουργήσει ο αγωγός υψηλής πίεσης προς τη Δυτική Μακεδονία. Επειδή, κατόπιν συνεργασίας μεταξύ της ΡΑΑΕΥ, του ΔΕΣΦΑ και των σχετικών Διαχειριστών Διανομής (σχετικό 32), έχει δρομολογηθεί μεταβατική λύση για την προσωρινή τροφοδοσία του δικτύου διανομής της Νάουσας μέσω εγκατάστασης ΥΦΑ μικρής κλίμακας τον Οκτώβριο 2023 (έργο Β.3.3.4). 22 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Επειδή, κατά τα ανωτέρω, εγκρίνεται το νέα χρονοδιάγραμμα των έργων Β.3.3.2 και Β.3.3.
- ΙΙΙ.Β.
- Έργα επέκτασης ΕΣΦΑ σε νέες αγορές Επειδή, το έργο Β.4.1 αφορά συμπληρωματικό έργο του σταθμού φόρτωσης βυτιοφόρων, δηλαδή στην επέκταση των λιμένων για τη μεταφορά φορτηγών ΥΦΑ από και προς την Εγκατάσταση ΥΦΑ. Συναφώς επισημαίνεται ότι ο Διαχειριστής οφείλει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την έναρξη λειτουργίας του σταθμού φόρτωσης βυτιοφόρων. Η Αρχή αναγνωρίζει τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ΔΕΣΦΑ όσον αφορά στη χρήση λιμένων για τη μεταφορά των βυτιοφόρων προς και από τη Ρεβυθούσα, ωστόσο τονίζεται η ευθύνη του Διαχειριστή για την προσφορά της υπηρεσίας σύμφωνα με τις εξαγγελίες του και τις αποφάσεις της Αρχής, καθώς βάσει αυτών α) έχουν συναφθεί εμπορικές συμφωνίες από χρήστες και β) εξαρτάται η τροφοδοσία Απομακρυσμένων Δικτύων Διανομής σύμφωνα με τα Προγράμματα Ανάπτυξής τους, στα οποία έχουν ήδη εκτελεστεί έργα, έχουν υπογραφεί Συμβάσεις Σύνδεσης με Τελικούς Πελάτες και σε πολλές περιπτώσεις διακυβεύεται η λήψη επιχορηγήσεων. Περαιτέρω επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 13 του Κανονισμού Τιμολόγησης, όπως ισχύει (σχετικό 6), καθ’ όσο διάστημα η εν λόγω υπηρεσία δεν προσφέρεται και επομένως δεν έχει έσοδα για τον Διαχειριστή, βαρύνει την ΡΠΒ της Βασικής Δραστηριότητας Εγκατάστασης ΥΦΑ και καταλήγει να αποτελεί «stranded asset». Επειδή, σχετικά με το έργο Β.4.2 «Νέα Προβλήτα Small Scale LNG στον Τερματικό Σταθμό Ρεβυθούσας», επισημαίνεται ότι το χρονοδιάγραμμα του έργου έχει μετατοπιστεί από τον Διαχειριστή από τον Δεκέμβριο 2023 στον Ιούλιο 2025 με την ακόλουθη αιτιολογία στην Έκθεση Παρακολούθησης του Προγράμματος Ανάπτυξης (σχετικό 43): «The timeline slippage is due to the Issues have been raised regarding the stability during seismic phenomena. According to the alternative solutions to address the problems, additional detailed engineering and construction works are required». Επισημαίνεται ότι με την ίδια αιτιολογία, η ολοκλήρωση του έργου είχε μεταφερθεί στο προηγούμενο Πρόγραμμα Ανάπτυξης (σχετικό 22) από τον Σεπτέμβριο 2022 στον Δεκέμβριο
- Παρότι η υπηρεσία αυτή δεν είναι κρίσιμη για τη λειτουργία του ΕΣΦΑ αλλά συμπληρωματική (έχει κατηγοριοποιηθεί στις «Βοηθητικές Υπηρεσίες Εγκατάστασης ΥΦΑ»), είναι σημαντικό ο Διαχειριστής να την προσφέρει έγκαιρα σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς. Συνεπώς, καλείται ο ΔΕΣΦΑ να επανεξετάσει την ανάγκη επένδυσης στο εν λόγω έργο, ώστε – όπως και στην περίπτωση του σταθμού φόρτωσης βυτιοφόρων – να αποφευχθεί η περίπτωση επένδυσης σε υποδομή που δεν θα χρησιμοποιηθεί (stranded asset) ή η απώλεια επιχορήγησης ΕΣΠΑ. 23 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΙΙΙ.Β.
- Έργα αύξησης δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ Β.5.1 – «Σταθμός Συμπίεσης στην Κομοτηνή» Επειδή, με την Απόφαση 666/222, όπως τροποποιήθηκε με την Απόφαση 681/2022 και ισχύει (σχετικό 22), εγκρίθηκε η μεταφορά Συμπιεστή στο βορειοανατολικό κλάδο από τους Κήπους στην Κομοτηνή ισχύος (1+2)x4,2MW ISO, με κόστος 50 εκατ. € και χρονοδιάγραμμα υλοποίησης τον Ιανουάριο 2024, λαμβάνοντας ιδίως υπόψη το αίτημα από τον IGB για ελάχιστη πίεση παράδοσης των 60 barg και το νέο σημείο εισόδου της Αλεξανδρούπολης, σε συνδυασμό με την παρατηρούμενη αύξηση των ροών από το νέο σημείο εισόδου TAP και το μειωμένο εμπορικό ενδιαφέρον από το σημείο εισόδου Κήποι. Επειδή, με το σχετικό 29, και σε συνέχεια εκτενών διαβουλεύσεων με τον Διαχειριστή, ο ΔΕΣΦΑ ενημέρωσε την Αρχή σχετικά με τις μελέτες για τον οριστικό προσδιορισμό των προδιαγραφών των μονάδων συμπίεσης και τις τεχνικοοικονομικές προσφορές που έλαβε από κατασκευαστές, βάσει των οποίων η ονομαστική ισχύς της κάθε μονάδας συμπίεσης πρέπει να κυμανθεί μεταξύ 5,3MW και 5,9MW. Επειδή, εν συνεχεία, με τα σχετικά 35 και 36, ο Διαχειριστής ενημέρωσε ότι, κατά την εκπόνηση της μελέτης λεπτομερούς σχεδιασμού, ενόψει της παραγγελίας αυτού, διαπιστώθηκε ότι οι μονάδες συμπίεσης της τάξεως ισχύος των 5,3-5,9MW δεν θα είναι σε θέση να καλύψουν το σενάριο επαύξησης της δυναμικότητας του αγωγού IGB από 3 σε 5bcm – στην περίπτωση που αυτή προκύψει από τα Market Tests των TAΡ και IGB – καθώς η επίτευξη ροής 5 bcma στον IGB, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση της εταιρείας, θα αυξήσει την απαίτηση πίεσης εισόδου στην Κομοτηνή από τα 60 στα 70barg. Διαπιστώθηκε, δηλαδή, ότι πιθανή ανάγκη αύξησης της πίεσης στα 70barg δεν θα μπορεί να καλυφθεί μέσω προσθήκης 4ης μονάδας συμπίεσης, αλλά θα απαιτούσε ανασχεδιασμό όλων των μονάδων, ώστε οι χαρακτηριστικές καμπύλες τους να περιλαμβάνουν την εν λόγω περιοχή πίεσης σε όλα τα σενάρια, και σημαντική αναβάθμιση του συνοδευτικού εξοπλισμού τους. Επειδή, βάσει των ανωτέρω, ο Διαχειριστής (σχετικό 36) προτείνει τον ανασχεδιασμό των μονάδων συμπίεσης ώστε σε πρώτη φάση να εγκατασταθούν (2+1)x8,2MW, με αναθεωρημένο προϋπολογισμό 85εκ.€, και να προβλεφθεί η δυνατότητα προσθήκης 4 ης όμοιας μονάδας με επιπλέον κόστος 14εκ.€. Το αυξημένο κόστος οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σημαντική αύξηση της ισχύος του συμπιεστή, την τροποποίηση του τεχνικού αντικειμένου ώστε να υπάρχει η δυνατότητα μελλοντικής προσθήκης της 4 ης μονάδας, καθώς και στο αυξημένο κόστος των υλικών που απαιτούνται λόγω αλλαγής προδιαγραφών ώστε ο σταθμός να δύναται να λειτουργήσει στα 70 barg. Ο ΔΕΣΦΑ δεσμεύεται ότι η εκ νέου τροποποίηση του σχεδιασμού δεν θα επηρεάσει το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας του Συμπιεστή, το οποίο θα είναι ο Οκτώβριος
- Επειδή, η Αρχή, σταθμίζοντας την αύξηση του κόστους που επιφέρει ο εν λόγω ανασχεδιασμός με το όφελος που διαφαίνεται για την ελληνική αγορά από την δυνατότητα πρόσβασης των Χρηστών ΕΣΦΑ στον IGB, σε συνδυασμό με την ασφάλεια εφοδιασμού των ανατολικών Βαλκανίων, και προκειμένου να μην υπάρξει καμία περαιτέρω 24 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ καθυστέρηση και να τηρηθεί απαρέγκλιτα το αναθεωρημένο χρονοδιάγραμμα του Οκτωβρίου 2024, με το σχετικό 37 επιβεβαίωσε προς τον Διαχειριστή ήδη από τον Νοέμβριο 2022 ότι:
- εγκρίνει τον προτεινόμενο ανασχεδιασμό του Συμπιεστή Κομοτηνής σε διάταξη (2+1)x8,2MW με κόστος 85εκ.€ και χρονοδιάγραμμα ένταξης στο Σύστημα τον Οκτώβριο 2024,
- ο αναθεωρημένος σχεδιασμός θα περιληφθεί στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 20232032 και το κόστος κατασκευής του έργου θα ενταχθεί στη Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση του ΔΕΣΦΑ και θα ανακτηθεί από τα Τιμολόγια Χρήσης του ΕΣΦΑ, και κάλεσε τον Διαχειριστή να προχωρήσει στην άμεση ανάθεση του συμβολαίου EPC και στην προμήθεια των τριών μονάδων συμπίεσης. Περαιτέρω, συνεκτιμώντας τα πλεονεκτήματα που εκτιμάται ότι θα έχει η εξ αρχής προμήθεια του συνόλου των μονάδων συμπίεσης, επιβεβαιώνει ότι συναινεί στην άμεση εγκατάσταση 4ης όμοιας μονάδας συμπίεσης, επιπλέον κόστους 14 εκ.€, εφόσον ο Διαχειριστής επανέλθει σχετικά με τη εν λόγω δυνατότητα, το τελικό κόστος και το χρονοδιάγραμμα εγκατάστασής του, και υπό την ρητή προϋπόθεση ότι αυτή δεν θα προκαλέσει καθυστέρηση στην εγκατάσταση των τριών πρώτων μονάδων συμπίεσης πέραν του Οκτωβρίου
- Επειδή, περαιτέρω, ο ΔΕΣΦΑ, με το σχετικό 49, τεκμηρίωσε, στη βάση τόσο λογιστικών όσο και ρυθμιστικών κανόνων, ότι ο ΔΕΣΦΑ θα πρέπει να καταγράψει το απολογιστικό κόστος για τη σύνδεση του συμπιεστή με το σταθμό υψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ (βάσει της συμφωνία σύνδεσης με τον ΑΔΜΗΕ) ως στοιχείο της ΡΠΒ του ΕΣΦΑ και επομένως πρέπει να περιληφθεί στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ. Επειδή, κατά τα ως άνω, εγκρίνεται το συνολικό αναθεωρημένο κόστος του έργου στα 110 εκ.€, σύμφωνα με την αναθεωρημένη εισήγηση του Διαχειριστή (σχετικό 54). Β.5.2 – «Σταθμός Συμπίεσης στην Αμπελιά» Επειδή, όπως ήδη αναφέρθηκε στην απόφαση έγκρισης του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031 (σχετικό 22), ο Σταθμός Συμπίεσης της Αμπελιάς, μαζί με την αναβάθμιση του Σταθμού Συμπίεσης της Νέας Μεσημβρίας, αποτελούν κρίσιμα έργα για την υδραυλική επάρκεια του ΕΣΜΦΑ, καθώς μειώνουν εν μέρει τον περιορισμό στη ροή του φυσικού αερίου μεταξύ του νότιου και του βόρειου τμήματος αυτού. Συγκεκριμένα, με την ολοκλήρωση των δύο αυτών έργων, η μέγιστη δυναμικότητα ροής φυσικού αερίου από τις βόρειες εισόδους του ΕΣΜΦΑ προς το νότιο τμήμα θα αυξηθεί από 15,1 σε 19,9 εκατ. Nm3/Ημέρα. Επισημαίνεται ότι όλοι οι όροι σύνδεσης που έχουν δοθεί από τον Διαχειριστή την τελευταία διετία έχουν θεωρήσει ως δεδομένη την ολοκλήρωση αυτών των 2 έργων. Με την ολοκλήρωσή τους έχει επίσης συνδεθεί η διάθεση ανταγωνιστικών και συσχετισμένων προϊόντων δυναμικότητας από τον Διαχειριστή. Επειδή, εν προκειμένω, ο Διαχειριστής εισηγείται την τροποποίηση του χρονοδιαγράμματος του έργου από τον Δεκέμβριο 2023 στον Οκτώβριο
- 25 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Υπενθυμίζεται ότι στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-2031 το χρονοδιάγραμμα είχε ήδη μετατοπιστεί από τον Ιούνιο στον Δεκέμβριο
- Ωστόσο, η καθυστέρηση αυτή κρίνεται δικαιολογημένη και εκφεύγουν του ελέγχου του Διαχειριστή, λόγω της αναγκαστικής αλλαγής χωροθέτησης του σταθμού εξαιτίας των ισχυρών πλημμυρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στην περιοχή της Θεσσαλίας το 2020 (βλ. και τα Νέα Έργα Α6.16 «Μετατόπιση αγωγού Αμπελιά – Καρδίτσα – Τρίκαλα» και Α6.17 «Αντιπλημμυρικά έργα και αποκατάσταση ζημιών στο σταθμό της Αμπελιάς». 4 Ο Διαχειριστής οφείλει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ολοκλήρωση και λειτουργία του έργου ταυτόχρονα με τον Συμπιεστή στην Κομοτηνή, Β.5.4 – «Σταθμός Συμπίεσης για την τροφοδοσία του αγωγού ΤΑΡ στη Ν. Μεσημβρία (Booster Compressor» Επειδή, η Απόφαση 666/2022 (σχετικό 22), με το σκεπτικό που εκεί αναπτύσσεται, κατέληγε ως εξής για το εν λόγω έργο: «Συνεπώς, η περαιτέρω καθυστέρηση του έργου έως τον Ιούνιο 2024, όπως υποβλήθηκε από τον Διαχειριστή στην τελική υποβολή του σχεδίου ΠΑ με την αιτιολογία «Delay in tender award phase» (σχετικό 42), η οποία δεν γίνεται αποδεκτή έως ότου και εφόσον αιτιολογηθεί επαρκώς από τον Διαχειριστή. Οι πρόσφατες γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν επιφέρει πολύ σημαντικές αλλαγές στη ροή των ευρωπαϊκών αγωγών. Στο πλαίσιο αυτό, η καθυστέρηση στην ενεργοποίηση της αντίστροφης ροής του ΤΑΡ μπορεί να έχει επιπτώσεις στους Έλληνες Χρήστες.» Επειδή, στο υπό εξέταση Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ο ΔΕΣΦΑ μετατοπίζει περαιτέρω την ημερομηνία ένταξης του Σταθμού στο Σύστημα στον Οκτώβριο 2024, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, με μόνη αναφορά στην Έκθεση Παρακολούθησης: «The time slippage is due to the delay in the tender procedure, due to conditions outside the responsibility of DESFA and the additional issues in the permitting phase». Συνεπώς, παρότι ο εν λόγω συμπιεστής δεν είναι σημαντικός για τη λειτουργία του Συστήματος, ο Διαχειριστής καλείται και πάλι να αιτιολογήσει την καθυστέρηση η οποία έως τότε δεν γίνεται αποδεκτή. ΙΙΙ.Β.
- Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ Επειδή, η ομάδα αυτή περιλαμβάνει 38 έργα τα αφορούν στη βελτίωση της λειτουργίας τόσο του Συστήματος Μεταφοράς όσο και της Εγκατάστασης ΥΦΑ. Σε ορισμένα έργα παρατηρείται διολίσθηση των χρονοδιαγραμμάτων, η οποία γίνεται αποδεκτή. Ως προς τα έργα Β.6.33-35: Επειδή, τα έργα Β.6.33 «Ρυθμιστικός Σταθμός Κομοτηνής», Β.6.34 «Σύνδεση της νέας Μονάδας Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας Θερμοηλεκτρική μέχρι το ΕΣΜΦΑ Δυτικά του LVS Κομοτηνής (αγωγός από το σταθμό Μ έως το δίκτυο 24’’)» και Β.6.35 4 Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Έκθεση Παρακολούθησης (σχετικό 43), η καθυστέρηση οφείλεται στον εξής λόγο: «Delay due to the interface with the two new projects, the Relocation of Ampelia – Karditsa – Trikala Pipeline and the Anti-Flood works and Damage Restoration, added in parallel with the Ampelia Compressor Station.». 26 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ «Κατασκευή σύνδεσης LVS και Hot-tapping για τη νέα Μονάδα Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας Θερμοηλεκτρική δυτικά του LVS Κομοτηνή» δεν αποτελούν «Προγραμματισμένα Έργα», καθώς δεν έχουν εγκριθεί σε προηγούμενο Πρόγραμμα Ανάπτυξης. Επειδή, συγκεκριμένα, η ανάγκη για τα έργα αυτά προέκυψε λόγω της διαφοράς χρονισμού στην έναρξη λειτουργίας του ΑΣΦΑ Αλεξανδρούπολης (Ιανουάριος 2024) και του Σταθμού Συμπίεσης στην Κομοτηνή (έργο Β.5.1, Οκτώβριος 2024). Με το σχετικό 27, η Αρχή ζήτησε από τον Διαχειριστή μεταβατική τεχνική λύση για τη λειτουργία του IGB μέσω της διασύνδεσής του με το ΕΣΦΑ έως τη λειτουργία του συμπιεστή στην Κομοτηνή. Επειδή, ο ΔΕΣΦΑ απάντησε με το σχετικό 31 εισηγούμενος τα ακόλουθα έργα: α) κατασκευή σύνθετου ρυθμιστικού σταθμού ο οποίος θα εγκατασταθεί στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις της LVS Κομοτηνής και θα εκτελεί τις ακόλουθες λειτουργίες: • Θα ρυθμίζει τη ροή και την πίεση μεταξύ των τμημάτων του δικτύου του ΔΕΣΦΑ ανατολικά και δυτικά του LVS Κομοτηνής, ώστε να μπορούν να λειτουργούν σε διαφορετικά επίπεδα πίεσης και να επιτρέπουν την τροφοδότηση του δικτύου IGB, το οποίο συνδέεται με το ανατολικό τμήμα, καθώς και να λειτουργούν με ασφάλεια μετά την κατασκευή του σταθμού συμπίεσης • Θα επιτρέπει την ροή από τα Δυτικά προς τα Ανατολικά μεταξύ των δύο προαναφερθέντων τμημάτων του δικτύου του ΔΕΣΦΑ μετά την ολοκλήρωση του Σταθμού Συμπίεσης β) τη σύνδεση του Ηλεκτροπαραγωγού Σταθμού Θερμοηλεκτρικής, πλην της προκαθορισμένης σύνδεσης με τον 36’’ αγωγό ανατολικά της Κομοτηνής, εναλλακτικά και με τον αγωγό 24’’ δυτικά της Κομοτηνής. Για να υλοποιηθεί η νέα αυτή σύνδεση, θα πρέπει να κατασκευαστεί αγωγός σύνδεσης με σημαντικά περισσότερο μήκος, από τον νέο Μετρητικό Σταθμό Θερμοηλεκτρικής μέχρι την εναλλακτική σύνδεση Δυτικά της Κομοτηνής. Σε περίπτωση που υλοποιηθεί η σύνδεση με το 36’’ δίκτυο του ΔΕΣΦΑ ανατολικά του LVS Κομοτηνής, εκτός από σύνδεση με τον αγωγό 24’’ Δυτικά της Κομοτηνής, για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού, απαιτείται επιπλέον η κατασκευή του LVS και η σύνδεση με τη μέθοδο Hot-tapping. Επειδή, η Αρχή, με το σχετικό 34, επιβεβαίωσε τη σύμφωνη γνώμη της στον ως άνω σχεδιασμό, ο οποίος έπρεπε να ξεκινήσει άμεσα προκειμένου να υλοποιηθεί εντός του χρονοδιαγράμματος (Ιανουάριος 2024) και δεσμεύτηκε για την ένταξη των ως άνω έργων στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-
- Επειδή, κατά τα ανωτέρω, τα έργα Β.6.33, Β.6.34 και Β.6.35 μεταφέρονται στα «Νέα Έργα», ως Α.6.10, Α.6.11 και Α.6.12, αντίστοιχα. 27 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ IV. Συνολική Αξιολόγηση του Προγράμματος Ανάπτυξης Επειδή, σύμφωνα με την παράγραφο 8 του άρθρου 92 του Κώδικα, η ΡΑΕ αξιολογεί το Πρόγραμμα Ανάπτυξης ιδίως ως προς τα ακόλουθα κριτήρια: Α) Την πλήρωση των κριτηρίων της διάταξης της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, που αφορούν ιδίως σε στοιχεία της υφιστάμενης και της προβλεπόμενης προσφοράς και ζήτησης Φυσικού Αερίου, εκπλήρωση από τον Διαχειριστή των υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας και την ασφάλεια εφοδιασμού, βελτίωση της επάρκειας και της αποδοτικότητας του ΕΣΦΑ, τροφοδοσία νέων περιοχών με φυσικό αέριο με στόχο την περιφερειακή ανάπτυξη και τη διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης νέων Χρηστών. Η Αρχή θεωρεί ότι το προτεινόμενο Σχέδιο έχει καταρτιστεί από το Διαχειριστή λαμβάνοντας υπόψη τα κριτήρια αυτά. Επισημαίνεται, ωστόσο, η ανάγκη τακτικής σύνταξης και δημοσιοποίησης της προβλεπόμενης από τον Κώδικα Μελέτης Ανάπτυξης ΕΣΦΑ, τόσο για λόγους διαφάνειας και ενημέρωσης της αγοράς όσο και ως βάση για τη διαμόρφωση των Προγραμμάτων Ανάπτυξης. Β) Την επίπτωση του συνολικού προϋπολογισμού των Έργων Ανάπτυξης ΕΣΦΑ στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΕΣΦΑ (σχετικό 44), η ενσωμάτωση των έργων του Προγράμματος Ανάπτυξης 2023-2032 οδηγεί σε υψηλότερα επίπεδα μέσης χρέωσης την περίοδο 2024-2027, λόγω των αυξημένων παραμέτρων του Απαιτούμενου Εσόδου (σταδιακή κατασκευή και ένταξη των νέων έργων, προϋπολογισμού περίπου 406 εκ. €, χωρίς αντίστοιχη αύξηση των μεγεθών κατανάλωσης κατά τη διάρκεια της κατασκευής), όμως οδηγεί σε μειωμένα επίπεδα μέσης χρέωσης για την περίοδο 2028-2032, λόγω της αναμενόμενης αύξησης των προς διακίνηση ποσοτήτων (εκτιμώμενες σε περίπου 4,2 bcm). Η ένταξη στη ΡΠΒ των νέων έργων μειώνει τη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ κατά 2,19% (θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν επιχορηγήσεις). Επιπλέον θα προκύψουν οφέλη για την οικονομία, το περιβάλλον και την περιφερειακή ανάπτυξη. Γ) Τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης που διενεργείται από τη ΡΑΕ σύμφωνα με τα οριζόμενα στο Νόμο. Η Αρχή έλαβε υπόψη τα σχόλια της Δημόσιας Διαβούλευσης, ιδίως ως προς το χρόνο ολοκλήρωσης των έργων και έκανε συγκεκριμένα σχόλια και υποδείξεις στον Διαχειριστή για την κατά το δυνατόν επίσπευσή τους και ευθυγράμμιση με τα χρονοδιαγράμματα των έργων των Δικτύων Διανομής και συνδεδεμένων ΑΣΦΑ. Δ) Την ανάγκη εξασφάλισης της οικονομικής αποτελεσματικότητας συγκεκριμένων προτεινόμενων έργων, μέσω μακροχρόνιας δέσμευσης δυναμικότητας σε αυτά. 28 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Στη βάση αυτού του κριτηρίου, η Αρχή ενέκρινε οριστικά την συμπερίληψη του αγωγού υψηλής πίεσης προς τη Βόρεια Μακεδονία μόνον κατόπιν της επιτυχούς διενέργειας Market Test. Κατά τον ίδιο τρόπο πρέπει να ληφθεί η οριστική απόφαση για την επαύξηση ή μη της δυναμικότητας του ΕΣΜΦΑ, για την οποία ο Διαχειριστής έχει ολοκληρώσει τη μη δεσμευτική φάση του Market Test και αναμένεται η πρότασή του για το δεσμευτικό στάδιο. Ε) Τη συμβατότητα του Σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης με το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα. Το έργο είναι συμβατό με το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα και συντείνει στην περιφερειακή ολοκλήρωση, ιδίως μέσω της επαύξησης του συμπιεστή στην Κομοτηνή για την τροφοδότηση του IGB. Σημειώνεται, ωστόσο, η κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διακοπή των επενδύσεων σε υποδομές φυσικού αερίου. Εν αναμονή του αναθεωρημένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), ο Διαχειριστής πρέπει να επεξεργαστεί συνολικό πλάνο μετάβασης προς την απανθρακοποίηση. Περαιτέρω, ο ΔΕΣΦΑ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Repower EU της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει προτείνει να συμπεριληφθούν η περαιτέρω αναβάθμιση του Σταθμού Συμπίεσης στην Κομοτηνή, καθώς και η αναβάθμιση του ΕΣΦΑ με αγωγούς και άλλα απαραίτητα συστήματα ώστε να το καθιστούν ικανό να μεταφέρει H 2 και να αυξηθούν έτσι οι ροές ανανεώσιμων αερίων στην Ελλάδα αλλά και προς τις γειτονικές χώρες. Αποφασίζει: Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 14 και 68 παρ. 2 εδάφιο (κα) του Νόμου 4001/2011, αλλά και τον Πρόσθετο Όρο 2.11 της Απόφασης ΡΑΕ 460/2019:
- Την έγκριση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2022‐2031, όπως αυτό περιλαμβάνεται στο Παράρτημα, το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας απόφασης με τις ακόλουθες αλλαγές: i. Δεν εγκρίνεται το έργο Α.5.3 «Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Λειβαδιά-Καρπερή και Σταθμοί Συμπίεσης», το οποίο θα αξιολογηθεί μετά την ολοκλήρωση του Market Test. ii. Το έργο Α.6.9 «Πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού (EDGE) III» εγκρίνεται υπό την επιφύλαξη παροχής από τον Διαχειριστή περαιτέρω τεκμηρίωσης σχετικά με την αναγκαιότητά του, ιδίως σε σχέση με τα προγραμματισμένα έργα Β.6.10, Β.6.13 και Β.6.21, έως την 30η.11.
- iii. Εγκρίνεται η οριστική ένταξη στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ του έργου Β.1.1 «Αγωγός Νέας Μεσημβρίας – Ευζώνων/Γευγελή και Μετρητικός Σταθμός», διατηρώντας τον προϋπολογισμό του έργου στο εγκεκριμένο ύψος 29 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ των 67 εκατ. ευρώ. Η ΡΑΑΕΥ θα επανεξετάσει την αναθεώρηση του κόστους μετά την ολοκλήρωση των εν εξελίξει δημόσιων διαγωνιστικών διαδικασιών και θα εγκρίνει το τελικό κόστος βάσει αυτών, κατόπιν σχετικής ενημέρωσης από τον Διαχειριστή. Όσον αφορά στην ημερομηνία λήψης της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης, αυτή συνδέεται με τις Συμφωνίες Μελλοντικής Δυναμικότητας που έχουν υπογραφεί με τους Χρήστες. iv. Δεν εγκρίνεται η μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος του έργου Β.3.2.3 «Μετρητικό/Ρυθμιστικός Σταθμός για τις πόλεις Άργος/Ναύπλιο». Ο ΔΕΣΦΑ οφείλει να επεξεργαστεί κατ΄ ελάχιστον προσωρινή λύση για την τροφοδότηση των δικτύων διανομής Άργους και Ναυπλίου έως τον Δεκέμβριο
- v. Η μετατόπιση του συνολικού χρονοδιαγράμματος του έργου Β.3.3.1 «Μετρητικό/Ρυθμιστικός Σταθμός Εισόδου πόλεως Δρυμός/Λητή» στον Μάρτιο 2024 εγκρίνεται μόνο υπό την προϋπόθεση της ολοκλήρωσης και ένταξης στο Σύστημα της πρώτης φάσης του έργου έως τον Οκτώβριο 2023 ή εξεύρεσης μεταβατικής λύσης. vi. Η μετατόπιση του χρονοδιαγράμματος του έργου Β.5.4 «Σταθμός Συμπίεσης για την τροφοδοσία του αγωγού ΤΑΡ στη Ν. Μεσημβρία (Booster Compressor» δεν γίνεται αποδεκτή έως ότου ο Διαχειριστής τεκμηριώσει τους λόγους της καθυστέρησης. vii. Τα έργα Β.6.33 «Ρυθμιστικός Σταθμός Κομοτηνής», Β.6.34 «Σύνδεση της νέας Μονάδας Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας Θερμοηλεκτρική μέχρι το ΕΣΜΦΑ Δυτικά του LVS Κομοτηνής (αγωγός από το σταθμό Μ έως το δίκτυο 24’’)» και Β.6.35 «Κατασκευή σύνδεσης LVS και Hot-tapping για τη νέα Μονάδα Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας Θερμοηλεκτρική δυτικά του LVS Κομοτηνή» μεταφέρονται στα «Νέα Έργα», ως Α.6.10, Α.6.11 και Α.6.12, αντίστοιχα. viii. Τα έργα «Μετρητικός/Ρυθμιστικός Σταθμός στην περιοχή της Πόρειας» και «Σταθμός CNG στην περιοχή της Πόρειας» απεντάσσονται από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-
- Αναφορικά με το έργο Α.3.1 «Τροφοδοσία των Ιωαννίνων μέσω εικονικού αγωγού ΥΦΑ μικρής κλίμακας» του Προγράμματος Ανάπτυξης 2022-2031, για το οποίο η Αρχή είχε επιφυλαχθεί εν αναμονή του υπό αναθεώρηση Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, αλλά και την Εθνική Στρατηγική για το Υδρογόνο, η απόφαση μετατίθεται για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2024-
- Μεταβατικά, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του οικείου Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής, το δίκτυο διανομής της πόλης των Ιωαννίνων θα τροφοδοτείται με ΥΦΑ μέσω βυτιοφόρων από την εγκατάσταση Φόρτωσης Φορτηγών ΥΦΑ της Ρεβυθούσας.
- Καλείται εκ νέου ο Διαχειριστής να τηρήσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 91 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ περί εκπόνησης Μελέτης Ανάπτυξης 30 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΕΣΦΑ έως τις 30 Ιουνίου κάθε έτους, η οποία στόχο έχει να «καθοδηγεί» τις επενδύσεις που πρέπει να περιληφθούν στο επόμενο Πρόγραμμα Ανάπτυξης
- Καλείται ο Διαχειριστής όπως παράσχει τις διευκρινίσεις και τεκμηριώσεις που κατά περίπτωση ζητούνται στο σκεπτικό της παρούσας απόφασης για επιμέρους έργα του Προγράμματος Ανάπτυξης έως την 30η Νοεμβρίου
- Τη δημοσίευση της παρούσας Απόφασης, με το Παράρτημά της, στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, την ανάρτησή της στην ιστοσελίδα της ΡΑΕ και την κοινοποίησή της στον Οργανισμό Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας.
- Ο Διαχειριστής του ΕΣΦΑ αναρτά την παρούσα Απόφαση, μετά του Παραρτήματός της στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα, στην ιστοσελίδα του, και την κοινοποιεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου. Αθήνα, 29 ‐ 06 ‐ 2023 Ο Αντιπ ρόεδ ρος το υ κλ άδο υ Ενέργεια ς της ΡΑΑΕΥ Δημήτριος Φούρλα ρης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 31 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Ko ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ του ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ 2023-2032 Ιούνιος 2023 1 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Περιεχόμενα ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ .................................................................................................................... 6 Περίληψη................................................................................................................................... 7 Κεφάλαιο I. Εισαγωγή ............................................................................................................. 11
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Αλεξανρούπολη Α.Ε.» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός .................................................................................................17
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Λάρισα Θερμοηλεκτρική.» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός ...........................................................................................18 Α
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με Δίκτυα Διανομής ..............................................................................................................................................19 A
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες αγορές ......................................................20 Α
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ .............20
- Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή – Κομοτηνή .................................21
- Διπλασιασμός κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα – Λιβαδειά ....................................23
- Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Λειβαδιά – Καρπερή και Σταθμοί Συμπίεσης .................................................................................................................25 Α
- Έργα Ανάπτυξης: Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ .....................26
- Αναβαθμίσεις στις Τεχνολογίες Λειτουργίας ...........................................................27
- Έργα Συντήρησης ΕΣΜΦΑ 2023 ................................................................................27
- Αναβάθμιση του Χώρου Ελέγχου, Φυλακίου Εισόδου και Κτιρίου Πυροσβεστικού Σώματος του Σταθμού ΥΦΑ Ρεβυθούσας - Φάση 1 ................................................29
- Έργα συντήρησης ΥΦΑ 2023.....................................................................................30
- Αντικατάσταση – Αναβάθμιση Κεντρικού Συστήματος Ελέγχου (DCS - FGS – ESD) της Εγκατάστασης ΥΦΑ ...................................................................................................32
- Αντικατάσταση - Αναβάθμιση συστήματος πεπιεσμένου αέρα M-4500.................33
- Κατασκευή νέων προβλητών στην Αγία Τριάδα και στην Ρεβυθούσα για την πρόσβαση επιβατηγού πλοίου προσωπικού ...........................................................34
- Αντικατάσταση απαρχαιωμένων Συστημάτων Πυροσβεστικής και Αερίου Σταθμών ΕΣΦΑ .........................................................................................................................35
- Πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού (EDGE) III ...............................................36 A
- Έργα καινοτομίας σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση ..39
- Εγκατάσταση Συστήματος Επανασυμπίεσης εκπομπών μεθανίου από διεργασίες στους Σταθμούς Συμπίεσης ......................................................................................39
- Σύνδεση ΕΣΜΦΑ με τη Κοιλάδα Πράσινου Η2 στη Δυτική Μακεδονία ...................40
- Πιλοτικό έργο πυρόλυσης.........................................................................................41 Α
- Έργα επαύξησης δυναμικότητα κατά τον CAM NC........................................................42 Α
- Επίδραση Έργων Ανάπτυξης στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ ....................................43 Β. Προγραμματισμένα Έργα .................................................................................................43 2 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032
- Αγωγός Νέας Μεσημβρία –Ευζώνων/ Γευγελή και Μετρητικός Σταθμός ...............43
- Διασύνδεση με το FSRU Αλεξανδρούπολης .............................................................45
- Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση με το FSRU της Διώρυγα GAS 46 Β
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών ................................................................................................48
- Εγκατάσταση Μετρητικού Σταθμού στο ΣΑΛΦΑ Άνω Λιοσίων ................................48
- Μετρητικός/ Ρυθμιστικός Σταθμός ADG III ..............................................................48
- Μετρητικός Σταθμός στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας (ADG IV) ...................................49
- Σύνδεση ΕΛΒΑΛ με ΕΣΜΦΑ στα Οινόφυτα ..............................................................50
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής με το ΕΣΜΦΑ ......................................................................................................................51
- Σύνδεση του νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής της ELPEDISON με το ΕΣΜΦΑ.....52 Β
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με δίκτυα διανομής ..............................................................................................................................................53 B.3.
- Προμήθεια Δυτικής Μακεδονίας ...............................................................................53
- Προσωρινή προμήθεια της περιοχής του Άσπρους με εγκαταστάσεις ΥΦΑ μικρής κλίμακας....................................................................................................................53
- Αγωγός Υ.Π. προς τη Δυτική Μακεδονία ..................................................................54
- Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός στην περιοχή του Άσπρους .........................55
- Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός στην περιοχή του Περδίκα Εορδαίας ..........56 B.3.
- Προμήθεια Δυτικής Ελλάδας και Πελοποννήσου ......................................................57
- Αγωγός Υψηλής Πίεσης προς Πάτρα ........................................................................57
- Μετρητικός/ Ρυθμιστικός Σταθμός Κορίνθου ..........................................................58
- Μετρητικός/Ρυθμιστικός Σταθμός για τις πόλεις Άργος/ Ναύπλιο .........................59 B.3.
- Προμήθεια Κεντρικής Μακεδονίας............................................................................60
- Μετρητικός/ Ρυθμιστικός Σταθμός Εισόδου πόλεως Δρυμός/Λητή ........................60
- Μετρητικός/ Ρυθμιστικός Σταθμός Βέροιας ............................................................61
- Μετρητικός/ Ρυθμιστικός Σταθμός Νάουσας ..........................................................62
- Προσωρινή προμήθεια της περιοχής της Νάουσας με εγκαταστάσεις ΥΦΑ μικρής κλίμακας....................................................................................................................63 Β
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες αγορές ......................................................64
- Επέκταση Λιμένα για τη μεταφορά φορτηγών ΥΦΑ από και προς τον Τερματικό Σταθμό Ρεβυθούσας .................................................................................................64
- Νέα προβλήτα Small Scale LNG στον Τερματικό σταθμό Ρεβυθούσας ...................64 Β
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ .............66 3
- Σταθμός Συμπίεσης στην Κομοτηνή .........................................................................66
- Σταθμός συμπίεσης στην Αμπελιά ...........................................................................67
- Αναβάθμιση σταθμού συμπίεσης στην Νέα Μεσημβρία ................. 68 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032
- Σταθμός Συμπίεσης για την τροφοδοσία του αγωγού TAP στη Ν. Μεσημβρία (Booster Compressor) ...............................................................................................69 B
- Έργα Ανάπτυξης: Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ......................70
- Σχεδιασμός, προμήθεια και εγκατάσταση συστήματος ημερήσιας ροής αερίου ...70
- Σταθμός συμπίεσης απαερίων ΥΦΑ .........................................................................71
- Έργα εκσυγχρονισμού ΕΣΦΑ- 3η Ομάδα .................................................................73
- Αντικατάσταση Συστημάτων Διαχείρισης Μετρήσεων και Εποπτείας/Ελέγχου σε Σταθμούς Μ και Μ/Ρ του ΕΣΜΦΑ ............................................................................73
- Νέο κτίριο γραφείων ΔΕΣΦΑ ....................................................................................75
- Τεχνικό κέντρο εκπαίδευσης στη Νέα Μεσημβρία ..................................................76
- Έργα εκσυγχρονισμού ΕΣΦΑ- 4η Ομάδα ..................................................................77
- Ενεργειακή αναβάθμιση κτιριακών εγκαταστάσεων ΥΦΑ και ΚΛΣ..........................78
- Τεχνική Αναβάθμιση Συστήματος Αντιδιαβρωτικής Προστασίας ............................79
- Αναβάθμιση εφαρμογών πληροφορικής .................................................................80
- Αναβάθμιση εξοπλισμών Εγκατάστασης ΥΦΑ .........................................................82
- Έργα αναβάθμισης ΥΦΑ ...........................................................................................82
- Εξοπλισμός ΙΤ & ΟΤ για τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων .............................83
- Απαιτούμενος εξοπλισμός Λειτουργίας και Συντήρησης για το 2022 .....................85
- Επέκταση και αναβάθμιση Μετρητικών/Ρυθμιστικών Σταθμών Σημείου Εξόδου Διανομής «Αθήνα» ...................................................................................................86
- Μετατόπιση κλάδου Κερατσινιού (ρέμα Μαύρη Ώρα) ............................................88
- Κατασκευή νέου Μετρητικού/ Ρυθμιστικού σταθμού στο Μαρκόπουλο για την αντικατάσταση του υφιστάμενου ............................................................................88
- Ηλεκτρονικό Πληροφοριακό Σύστημα (ΗΠΣ)- αναβάθμιση λειτουργειών ..............89
- Ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για την ανάληψη από τον ΔΕΣΦΑ του ρόλου Υπευθύνου Πρόβλεψης για τη ζώνη εξισορρόπησης ΕΣΜΦΑ .................................91
- Νέο Ηλεκτρονικό Πληροφοριακό Σύστημα φυσικού αερίου ...................................92
- Αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης έργων....................................................93
- Αναβάθμιση του συστήματος πυρόσβεσης και αντικατάσταση των βαλβίδων εκτόνωσης πίεσης στο Σιδηρόκαστρο ......................................................................94
- Σύστημα έγχυσης αζώτου .........................................................................................95
- Ανανέωση κύκλου ζωής (γενική επισκευή) των δύο συμπιεστών απαερίων V-3101 A & V-3101 B ................................................................................................................96
- Ανανέωση κύκλου ζωής (γενική επισκευή) GE 1 της μονάδας ΣΗΘ.........................98
- Έργα αναβάθμισης εγκαταστάσεων ΥΦΑ 2022 ........................................................99
- Έργα αναβάθμισης συστήματος μεταφοράς..........................................................100
- Αντικατάσταση Τηλεπικοινωνιακού και Δικτυακού Εξοπλισμού στο Σταθερό Τηλεπικοινωνιακό Σύστημα ΕΣΦΑ..........................................................................101 4 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032
- Απαιτούμενες τροποποιήσεις Μετρητικού Σταθμού Νέας Μεσημβρίας για την σύνδεση ΕΣΜΦΑ με TAP, για λειτουργία σε αντίστροφη ροή ...............................102
- Μετατόπιση αγωγού Αμπελιά – Καρδίτσα – Τρίκαλα............................................103
- Αντιπλημμυρικά έργα και αποκατάσταση ζημιών στο σταθμό της Αμπελιάς .......104
- Τεχνικό κέντρο εκπαίδευσης: Εκπαιδευτικός Εξοπλισμός & Υποδομές ................105
- Ρυθμιστικός σταθμός Κομοτηνής ...........................................................................106
- Σύνδεση της νέας Μονάδας Παραγωγής Ηλεκτρικής Θερμοηλεκτρικής μέχρι το ΕΣΜΦΑ Δυτικά του LVS Κομοτηνής (αγωγός από το σταθμό Μ έως το δίκτυο 24'') 107
- Κατασκευή σύνδεσης LVS και Hot-tapping για τη νέα Μονάδα Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας θερμοηλεκτρικής, δυτικά του LVS Κομοτηνής ...................108
- Έργο Αναβάθμισης Διαχείρισης Γεωκινδύνων .......................................................108
- Αντικατάσταση απαρχαιωμένων οχημάτων στον τερματικό σταθμό ΥΦΑ ...........110
- Αναβάθμιση των συστημάτων φυσικής πρόσβασης .............................................111 Κεφάλαιο ΙΙI. Κεφάλαιο εκτός της 3-ετούς περιόδου ανάπτυξης ......................................... 113 Α. Νέα Έργα ........................................................................................................................113 Α
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης) ............................................................................................................................................113 Α
- Έργα σύνδεσης Χρηστών..............................................................................................113 Α
- Έργα Ανάπτυξης ...........................................................................................................113 Β. Προγραμματισμένα Έργα ..............................................................................................113 Β
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης) ............................................................................................................................................113
- Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση με την Υπόγεια Αποθήκη φυσικού αερίου στη Νότια Καβάλα .......................................................................113
- Μετρητικός και Ρυθμιστικός Σταθμός για τη σύνδεση με τον αγωγό East Med ...114 Β
- Έργα σύνδεσης Χρηστών ..............................................................................................114
- Κατασκευή αγωγού Υψηλής πίεσης Μαυρομάτι (Βάγια)-Λάρυμνα και του απαραίτητου Μετρητικού Σταθμού για τη σύνδεση της ΛΑΡΚΟ Γ.Μ.Μ Α.Ε. με το ΕΣΦΑ .......................................................................................................................115 Β
- Έργα Ανάπτυξης ...........................................................................................................115 Κεφάλαιο IV. Έργα που απεντάσσονται από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2022-2031 ή έχουν ολοκληρωθεί......................................................................................................................... 117 Παράρτημα I .......................................................................................................................... 118 5 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΕΣΦΑ : Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΕΣMΦΑ : Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Φυσικού Αερίου ΕΣΠΑ 2007-2013: Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς ΕΣΠΑ 2014-2020: Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης ΕΣΦΑ: Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου ΕΤΕπ: Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ΚΛΣ: Κέντρα Λειτουργίας & Συντήρησης ΟΠΣΦΑ : Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Φυσικού Αερίου ΡΑΕ: Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας ΡΠΒ: Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση ΣΗΘΥΑ: Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας ΥΠ: Υψηλή Πίεση ΥΦΑ: Υγροποιημένο Φυσικό Αέριο ΦΑ: Φυσικό Αέριο CNG: Compressed Natural Gas IGB: Interconnector Greece Bulgaria M/R: Metering/Regulating Nm3: Normal Cubic meter PLC: Programmable Logic Controller SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition – Σύστημα Τηλε-εποπτείας και Τηλεχειρισμού TAP: Trans Adriatic Pipeline ΥΑ : Υπόγεια Αποθήκη 6 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Περίληψη Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ, ο ΔΕΣΦΑ, ως Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ), προετοιμάζει σε ετήσια βάση και θέτει σε δημόσια διαβούλευση το Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΑ) για την επόμενη δεκαετία. Στόχος του παρόντος κειμένου είναι να ενημερώσει τους συμμετέχοντες στην αγορά σχετικά με τις υποδομές - νέες και προγραμματισμένες – τις οποίες ο ΔΕΣΦΑ υλοποιεί και ωριμάζει επί του παρόντος. Το νέο Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης 2023-2032 περιλαμβάνει έργα με προβλεπόμενο προϋπολογισμό ύψους 1,32 δισ. €, από τα οποία το ποσό των 476 εκατ. € αντιστοιχεί σε νέα έργα, ενώ τα υπόλοιπα αντιστοιχούν σε εκείνα που έχουν ήδη εγκριθεί στο ΠΑ 20222031 ή συμπεριλαμβάνονται στον Κατάλογο Μικρών Έργων, επικαιροποιημένα ως προς το χρονοδιάγραμμα και τον προϋπολογισμό. Από τα νέα αυτά έργα, 13 εκατ. € αντιστοιχούν σε βελτιώσεις, εκσυγχρονισμό και συντήρηση του ΕΣΦΑ, ενώ 430 εκατ. € αντιστοιχούν σε νέα έργα που δημιουργούν νέα δυναμικότητα στο σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, τα σημαντικότερα νέα έργα είναι: • o «Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή-Κομοτηνή» (290 εκατ. €), ένα έργο που στοχεύει στην παροχή αδιάλειπτης δυναμικότητας από το Εικονικό Σημείο Συναλλαγών (ΕΣΣ) σε όλα τα Σημεία Εξόδου του συγκεκριμένου κλάδου και από όλα τα Βορειοανατολικά Σημεία Εισόδου σε όλα τα Σημεία Εξόδου του κλάδου • ο «Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής πίεσης Πάτημα - Λιβαδειά» (140 εκατ. €) το οποίο αποσκοπεί κυρίως στην παροχή αδιάλειπτης δυναμικότητας στους χρήστες του Πλωτού Σταθμού Αποθήκευσης και Αεριοποίησης (FSRU) της Διώρυγα Gas και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να υλοποιηθεί υπό την προϋπόθεση της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης της Διώρυγα Gas. Επίσης, το παρόν Σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης περιλαμβάνει καινοτόμα έργα που αφορούν την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση μέσω των κατάλληλων επενδύσεων ύψους 15 εκατ. €. Τα έργα αυτά αφορούν ένα πιλοτικό έργο πυρόλυσης και τη σύνδεση του δικτύου του ΔΕΣΦΑ με τη σχεδιαζόμενη κοιλάδα Η2 στη Δυτική Μακεδονία, για την έγχυση πράσινου υδρογόνου στο υφιστάμενο δίκτυο και συσχετίζονται σε μεγάλο βαθμό με τη μείωση των εκπομπών μεθανίου στο ΕΣΜΦΑ. Τέλος, 18 εκατ. €. αφορούν δύο νέα έργα σύνδεσης. Τα ακόλουθα γραφήματα περιλαμβάνουν συνοπτικά την ανάλυση του συνολικού προϋπολογισμού του Σχεδίου ΠΑ, σε σχέση με:
- Τον τύπο του έργου
- Την ημερομηνία τελικής επενδυτικής απόφασης
- Το προβλεπόμενο έτος λειτουργίας 7 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Γράφημα 1: Αριθμός έργων σε σχέση με την Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα Αριθμός έργων - Έτος Εισαγωγής στο Σύστημα 3 2027 4 2026 15 2025 33 2024 25 2023 0 5 10 15 20 25 30 35 Γράφημα 2: Προϋπολογισμός ανά κατηγορία έργου Συνολικός Προυπολογισμός (σε €εκ.) βάσει Τύπου του Έργου 847,74 Προγραμματισμένα Έργα 475,97 Νέα Έργα 32,50 Προγραμματισμένα Έργα εκτός τριετίας 0,00 Νέα Έργα εκτός τριετίας 0 8 100 200 300 400 500 600 700 800 900 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Γράφημα 3: Ποσοστά σε σχέση με την Τελική Επενδυτική Απόφαση Κατάσταση Τελικής Επενδυτικής Απόφασης των έργων του Δεκαετούς Πλάνου Ανάπτυξης Έχει ληφθεί Αναμένεται μεταξύ 2023-2026 24% 59% 9 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 ΚΕΦΑΛΑΙΟ I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 10 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ Κεφάλαιο I. Εισαγωγή Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-2032 συντάσσεται σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και συγκεκριμένα το άρθρο 14 του Νόμου 4001/2011 καθώς και τις διατάξεις του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, για την κατάρτιση του Προγράμματος Ανάπτυξης ο Διαχειριστής λαμβάνει υπόψη την Μελέτη Ανάπτυξης ΕΣΦΑ, όπως αυτή θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα του ΔΕΣΦΑ, καθώς και: α. στοιχεία της υφιστάμενης και της προβλεπόμενης προσφοράς και ζήτησης φυσικού αερίου β. την εκπλήρωση υποχρεώσεων παροχής υπηρεσιών κοινής ωφελείας και την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο, στοχεύοντας στη συνεχή τροφοδοσία και την πρόληψη συμφόρησης και απόρριψης πρόσβασης νέων χρηστών, κατά τρόπο αξιόπιστο και οικονομικά αποτελεσματικό γ. τη συνεχή βελτίωση της ασφάλειας του ΕΣΦΑ, της αξιοπιστίας και της διασφάλισης της εύρυθμης λειτουργίας του, με στόχο την πρόληψη συμφορήσεων, αστοχιών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης με τρόπο αξιόπιστο και οικονομικά αποδοτικό δ. την τροφοδοσία νέων περιοχών με φυσικό αέριο και τη διασφάλιση της δυνατότητας πρόσβασης νέων Χρηστών ε. την προστασία του περιβάλλοντος, με την επέκταση επίσης της χρήσης του φυσικού αερίου ως εναλλακτικό, καθαρότερο και πιο βιώσιμο καύσιμο, μεταξύ άλλων, για θαλάσσιες και οδικές μεταφορές στ. το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης και τα περιφερειακά επενδυτικά προγράμματα σύμφωνα με τις διατάξεις του στοιχείου (β) της παραγράφου 3 του άρθρου 8 και της παραγράφου 1 του άρθρου 12 του Καν. 715/20095 ζ. τη βιωσιμότητα των έργων που εντάσσονται στο Πρόγραμμα και τη δυνατότητα χρηματοδότησής τους. η. τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη σχετικά με την ετοιμότητα του δικτύου να δεχτεί Η2 και άλλα ανανεώσιμα αέρια, κατ’ εφαρμογή των απαιτήσεων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων τα έργα εκείνα, που η έναρξη κατασκευής τους προβλέπεται εντός του χρονικού ορίζοντα του Προγράμματος (δηλ. για την περίοδο 2023- 2032), καθώς και τα Προγραμματισμένα Έργα για τα οποία δεν έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή τους. 5 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για τους όρους πρόσβασης στα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1775/2005 (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) 11 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Ο Διαχειριστής τεκμηριώνει την σκοπιμότητα ένταξης των νέων έργων που περιλαμβάνονται για πρώτη φορά στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης και αναφέρει τον τρόπο κατασκευής, το προϋπολογιζόμενο κόστος, το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και τους τρόπους χρηματοδότησης καθώς και ανάκτησης των αντίστοιχων επενδύσεων. Στη συνέχεια καταγράφονται τα έργα του Προγράμματος Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2023-2032, περιλαμβάνοντας για κάθε έργο τα στοιχεία που είναι απαραίτητα σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Το Πρόγραμμα Ανάπτυξης δομείται ως εξής: Κεφάλαιο I : Εισαγωγή Κεφάλαιο II. Έργα εντός 3-ετούς περιόδου Ανάπτυξης (δηλ. 2023-2025) Α. Νέα Έργα
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης)
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με δίκτυα διανομής
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες αγορές
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ
- Έργα Ανάπτυξης: Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ
- Έργα καινοτομίας σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση
- Έργα επαύξησης δυναμικότητας σύμφωνα με τον CAM NC Β. Προγραμματισμένα Έργα6
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης)
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με δίκτυα διανομής
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες αγορές
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ
- Έργα Ανάπτυξης: Έργα βελτίωσης/εκσυγχρονισμού/συντήρησης ΕΣΦΑ
- Έργα καινοτομίας σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση και την απανθρακοποίηση Κεφάλαιο ΙΙΙ. Έργα εκτός 3-ετούς περιόδου Ανάπτυξης Α. Νέα Έργα
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης)
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών 6 Προγραμματισμένα είναι τα έργα που έχουν είτε ήδη εγκριθεί σε προηγούμενο ΠΑ αλλά δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί είτε ενταχθεί στον Κατάλογο Μικρών Έργων. 12 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032
- Έργα Ανάπτυξης Β. Προγραμματισμένα Έργα
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης)
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών
- Έργα Ανάπτυξης Κεφάλαιο ΙV. Έργα που απεντάσσονται από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-2032 Ο Διαχειριστής υποχρεούται να αιτιολογήσει πλήρως τους λόγους για τους οποίους δεν συμπεριέλαβε στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης οποιοδήποτε Προγραμματισμένο Έργο. Επίσης, υπό μορφή συνοπτικού πίνακα, όπως φαίνεται παρακάτω, αναφέρεται για κάθε έργο: η κατηγορία στην οποία ανήκει, (Προγραμματισμένο ή Νέο Ανάπτυξης ή Σύνδεσης) ο τύπος της επένδυσης (αγωγός, συμπιεστής, μετρητικός σταθμός, ΥΦΑ και εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας ΥΦΑ, εγκαταστάσεις CNG, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εγκαταστάσεων, μηχανημάτων, συσκευών, εξοπλισμού και συστημάτων παρακολούθησης/επίβλεψης/ ελέγχου/διαχείρισης και βοηθητικές εγκαταστάσεις όπως έργα ενοποίησης/προστασίας, δρόμους εξυπηρέτησης, κτίρια, γραφεία, συστήματα πληροφορικής, κτλ) το αναμενόμενο όφελος (σύμφωνα με τα κριτήρια του άρθρου 92, παρ. 2 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ) η φάση υλοποίησης: 13 - φάση προκαταρκτικής μελέτης, η οποία περιλαμβάνει προκαταρκτική ανάλυση αγοράς, διαστασιολόγηση και εκτίμηση κόστους που θα επιτρέψει τον ορισμό του έργου για έγκριση από τη ΡΑΕ - φάση ωρίμανσης που περιλαμβάνει μελέτη βασικού σχεδιασμού, περιβαλλοντική αδειοδότηση, ήτοι όλες τις ενέργειες από την έγκριση από τη ΡΑΕ μέχρι την Τελική Επενδυτική Απόφαση σύμφωνα με τον ορισμό του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ - φάση κατασκευής που περιλαμβάνει τον λεπτομερή σχεδιασμό, προμήθεια υλικών και κατασκευή του έργου καθώς και τις δοκιμές αυτού που έπονται της μηχανικής ολοκλήρωσης, ήτοι όλες τις ενέργειες από την Τελική Επενδυτική Απόφαση μέχρι την ένταξη του έργου στο Σύστημα οι ημερομηνίες ορόσημο του έργου: - η ημερομηνία έναρξης έργου, που είναι η ημερομηνία της πρώτης ένταξης του έργου σε σχέδιο Προγράμματος Ανάπτυξης ή Κατάλογο Μικρών Έργων σύμφωνα με τον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. - η ημερομηνία της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης, όπως ορίζεται στον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ, ήτοι «η απόφαση έγκρισης υλοποίησης του έργου από τον ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Διαχειριστή χωρίς τεχνικές, εμπορικές ή χρηματοδοτικές προϋποθέσεις. Η Τελική Επενδυτική Απόφαση του έργου έπεται α) της έγκρισης του Προγράμματος Ανάπτυξης ή της δημοσιοποίησης του Καταλόγου Μικρών Έργων στο οποίο εντάσσεται, β) της υπογραφής Συμφωνίας Σύνδεσης για τα Έργα Σύνδεσης, γ) των αποφάσεων χρηματοδότησης του έργου τουλάχιστον ως προς τα ίδια κεφάλαια και τις τυχόν επιχορηγήσεις και δ) της Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων αυτού. Συμβάσεις προμήθειας υλικών και κατασκευής υπογράφονται από τον Διαχειριστή μετά τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης» (άρθρο 1 παρ. 82 του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ). - - 14 διάρκεια έργου, που είναι ο χρόνος σε μήνες ανάμεσα στην Τελική επενδυτική απόφαση και την έναρξη λειτουργίας του έργου (μόνο για νέα έργα) εκτιμώμενη ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας, όπως περιγράφεται στον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ, η οποία είναι η ημερομηνία έναρξης (δοκιμαστικής αν απαιτείται) λειτουργίας μετά τη μηχανική ολοκλήρωση του έργου. η προγραμματισμένη ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα, που είναι η ημερομηνία έναρξης κανονικής λειτουργίας (ή ημερομηνία εμπορικής λειτουργίας). Η ένταξη στο σύστημα πραγματοποιείται μετά την έκδοση της άδειας λειτουργίας όπου απαιτείται. ο τρέχων προϋπολογισμός του έργου, καθώς και το τμήμα αυτού που αποτελεί κεφαλαιουχικό κόστος για την συντήρηση των παγίων ΕΣΦΑ. Ως κεφαλαιουχικό κόστος για την συντήρηση των παγίων του ΕΣΦΑ (Maintenance Capex) νοείται κάθε προσθήκη ή αντικατάσταση που γίνεται στα πάγια του ΕΣΦΑ με σκοπό αυτά να διατηρούνται στην αρχική τους λειτουργική ικανότητα για όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. για τα νέα έργα, αναφέρεται και η επίδραση τους στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ όπως αυτή ορίζεται στον Κανονισμό Τιμολόγησης Βασικών Δραστηριοτήτων ΕΣΦΑ για κάθε έργο αναφέρεται ο σχεδιαζόμενος τρόπος χρηματοδότησης του καθώς και ο τρόπος ανάκτησης των αντίστοιχων κεφαλαίων επένδυσης αναφέρεται αν έχει αναληφθεί δέσμευση Χρήστη για δέσμευση ορισμένης Μεταφορικής Ικανότητας για ορισμένη χρονική περίοδο αναφέρεται αν το έργο εντάσσεται στην τριετή Περίοδο Ανάπτυξης σύμφωνα με τον σχετικό ορισμό του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΦΑ. Στην περίοδο αυτή εντάσσονται τα Έργα για τα οποία η Τελική Επενδυτική Απόφαση: (i) έχει ήδη ληφθεί, ή (ii) θεωρείται πιθανό να ληφθεί εντός τριών
(3)ετών από της δημοσιοποιήσεως του σχεδίου Προγράμματος Ανάπτυξης στην ιστοσελίδα του Διαχειριστή (δηλ. μέχρι τον Φεβρουάριο 2026). Για τα έργα που δεν εντάσσονται σε αυτήν, δεν δίνεται ο προγραμματισμός υλοποίησής τους. ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Σύνοψη έργου Κατηγορία Έργου Τύπος έργου Τρέχων Προϋπολογισμός Εκ του οποίου κεφαλαιουχικό κόστος για την συντήρηση των παγίων του ΕΣΦΑ Αναμενόμενο Όφελος Έναρξη έργου Τελική Επενδυτική Απόφαση Διάρκεια έργου7 (για τα «Νέα» έργα μόνο) Ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα Φάση Υλοποίησης Τρόπος Χρηματοδότησης Τρόπος ανάκτησης επενδύσεων Συμφωνία Σύνδεσης με Χρήστες Επίδραση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ (για τα «Νέα» έργα μόνο) Ένταξη στην 3ετή Περίοδο Ανάπτυξης Πρώτη έγκριση ΡΑΕ (για τα Προγραμματισμένα Έργα) Μετά τη σύνοψη κάθε έργου ακολουθεί σύντομη περιγραφή αυτού καθώς και κάθε αναγκαία σχετική πληροφορία. Διάρκεια σε μήνες από την Τελική Επενδυτική Απόφαση μέχρι την ημερομηνία Ένταξης στο σύστημα. 7 15 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΚΕΦΑΛΑΙΟ II. Έργα εντός 3-ετούς Περιόδου Ανάπτυξης 16 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Κεφάλαιο IΙ. Έργα εντός 3-ετούς Περιόδου Ανάπτυξης Α. Νέα Έργα Α
- Έργα Διασύνδεσης του ΕΣΦΑ με άλλα Συστήματα Φ.Α. (έργα σύνδεσης/ανάπτυξης) Το παρόν κεφάλαιο παρουσιάζει έργα (θα μπορούσαν να είναι είτε έργα Ανάπτυξης είτε Σύνδεσης) που αποσκοπούν στη διασύνδεση του ΕΣΦΑ με άλλα συστήματα φυσικού αερίου (εγκαταστάσεις Υπόγειας Αποθήκευσης, ΥΦΑ ή FSRU, αγωγοί υψηλής πίεσης κ.λπ.) που προωθούνται από άλλους. Επί του παρόντος δεν περιλαμβάνονται τέτοια έργα στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2023-
- Α
- Έργα Σύνδεσης Χρηστών Το κεφάλαιο αυτό παρουσιάζει έργα που είναι αποτέλεσμα της αποδοχής από τον ΔΕΣΦΑ αίτησης για μελλοντική δέσμευση δυναμικότητας που υποβάλλεται από Χρήστη σύμφωνα με τη διαδικασία που περιγράφεται στο άρθρο 95Β του Κώδικα ΕΣΦΑ.
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Αλεξανρούπολη Α.Ε.» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός Σύνοψη έργου Κατηγορία Έργου Νέο έργο Τύπος έργου Αγωγός , Μετρητικός Σταθμός Τρέχων Προϋπολογισμός 10,6 εκατ. € Αναμενόμενο Όφελος Έναρξη έργου Δυνατότητα πρόσβασης σε νέους Χρήστες Ιούνιος 2023 Τελική Επενδυτική Απόφαση Δεκέμβριος 2024 Διάρκεια Έργου8 22 μήνες Ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας Αύγουστος 2026 Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα Σεπτέμβριος 2026 Περίοδος σε μήνες από την Τελική Επενδυτική Απόφαση έως την Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα. 8 17 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Φάση Υλοποίησης Υπό ωρίμανση Τρόπος Χρηματοδότησης Ίδια κεφάλαια ΔΕΣΦΑ ή δάνειο Τρόπος ανάκτησης επενδύσεων Τέλη σύνδεσης 9 / Ένταξη στη ΡΠΒ Υπηρεσιών Μεταφοράς Επίδραση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ -0.7% (για τα «Νέα» έργα μόνο) Ένταξη στην 3ετή Περίοδο Ανάπτυξης Ναι Το έργο θα επιτρέψει τη σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Αλεξανδρούπολης Μονοπρόσωπη Α.Ε.» με το ΕΣΦΑ, προκειμένου να λειτουργήσει μια νέα μονάδα αεριοστροβίλου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 840 MWe. Αποτελείται απο: Αγωγός Φυσικού Αερίου Υψηλής Πίεσης με διάμετρο 14” και πίεση 80 barg, μήκους 6,5 km. Νέος Μετρητικός Σταθμός (Μ/Σ) στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης. Το έργο θα είναι 100% έτοιμο να δεχθεί υδρογόνο.
- Σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Λάρισα Θερμοηλεκτρική.» με το ΕΣΦΑ και Μετρητικός Σταθμός Σύνοψη έργου Κατηγορία Έργου Νέο έργο Τύπος έργου Αγωγός , Μετρητικός Σταθμός Τρέχων Προϋπολογισμός 6,99 εκατ. € Αναμενόμενο Όφελος Έναρξη έργου Δυνατότητα πρόσβασης σε νέους Χρήστες Ιούνιος 2023 Τελική Επενδυτική Απόφαση Δεκέμβριος 2024 9 Έως του ποσού των 5,7 εκ. € το ποσό θα ανακτηθεί από τον Χρήστη μέσω Τέλους Σύνδεσης σύμφωνα με άρθρο 24 του Κανονισμού Τιμολόγησης; το υπολειπόμενο ποσό των 4,9 εκ € θα ανακτηθεί από την ΡΠΒ Υπηρεσιών Μεταφοράς σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο καθώς δεν προκαλείται αύξηση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ. 18 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 Διάρκεια Έργου10 19 μήνες Ημερομηνία Έναρξης Λειτουργίας Μάιος 2026 Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα Ιούνιος 2026 Φάση Υλοποίησης Υπό ωρίμανση Τρόπος Χρηματοδότησης Ίδια κεφάλαια ΔΕΣΦΑ ή δάνειο Τρόπος ανάκτησης επενδύσεων Τέλη σύνδεσης 11 / Ένταξη στη ΡΠΒ Υπηρεσιών Μεταφοράς Επίδραση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ -3.2% (για τα «Νέα» έργα μόνο) Ένταξη στην 3ετή Περίοδο Ανάπτυξης Ναι Το έργο θα επιτρέψει τη σύνδεση του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής «Λάρισα Θερμοηλεκτρική » με το ΕΣΦΑ, προκειμένου να λειτουργήσει μια νέα μονάδα αεριοστροβίλου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ισχύος 872,6 MWe. Αποτελείται απο: Αγωγός Φυσικού Αερίου Υψηλής Πίεσης με διάμετρο 14” και πίεση 80 barg, μήκους 1,1 km. Νέος Μετρητικός Σταθμός (Μ/Σ) Το έργο θα είναι 100% έτοιμο να δεχθεί υδρογόνο. Α
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες περιοχές συνδεδεμένες με Δίκτυα Διανομής Το κεφάλαιο αυτό παρουσιάζει έργα που αποσκοπούν στην επέκταση του συστήματος μεταφοράς σε νέες περιοχές και στη διασύνδεση με το δίκτυο διανομής που προωθεί ο αντίστοιχος Διαχειριστής στην περιοχή. Δεν υπάρχουν νέα έργα στο παρόν Πρόγραμμα σε αυτή την κατηγορία. Περίοδος σε μήνες από την Τελική Επενδυτική Απόφαση έως την Ημερομηνία Ένταξης στο Σύστημα. 10 11 Έως του ποσού των 5,7 εκ. € το ποσό θα ανακτηθεί από τον Χρήστη μέσω Τέλους Σύνδεσης σύμφωνα με άρθρο 24 του Κανονισμού Τιμολόγησης; το υπολειπόμενο ποσό των 1,29 εκ € θα ανακτηθεί από την ΡΠΒ Υπηρεσιών Μεταφοράς σύμφωνα με το προαναφερθέν άρθρο καθώς δεν προκαλείται αύξηση στη Μέση Χρέωση Χρήσης ΕΣΦΑ. 19 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 A
- Έργα Ανάπτυξης: Επεκτάσεις ΕΣΦΑ σε νέες αγορές Το κεφάλαιο αυτό παρουσιάζει έργα που αποσκοπούν στην επέκταση του συστήματος μεταφοράς σε νέες αγορές που σχετίζονται με ρυθμιζόμενες ευκαιρίες, όπως η επέκταση σε νέες περιοχές μέσω εικονικών αγωγών κ.λπ. Δεν υπάρχουν νέα έργα στο παρόν Πρόγραμμα σε αυτή την κατηγορία. Α
- Έργα Ανάπτυξης: Αύξηση δυναμικότητας και ασφάλειας εφοδιασμού ΕΣΦΑ Το κεφάλαιο αυτό περιλαμβάνει νέα έργα που αποσκοπούν στην αύξηση της δυναμικότητας και στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού του ΕΣΦΑ. Επί του παρόντος , η τεχνική δυναμικότητα εισαγωγής στο ελληνικό ΕΣΦΑ ισούται με περίπου 12 bcma, τα οποία αντιστοιχούν σε 7 bcma από τη Ρεβυθούσα (με βάση τον μέγιστο ρυθμό αεριοποίησης του τερματικού σταθμού, υποθέτοντας απεριόριστη πρόσβαση στις εισαγωγές LNG), 3,5 bcma από τη Βουλγαρία, μέσω του Σημείου Εισόδου Στρυμονοχωρίου, 1,5 bcma συνολικά μέσω του Σημείου Εισόδου Νέας Μεσημβρίας (σύνδεση με αγωγό TAP) και του Σημείου Εισόδου Κήπων (ελληνοτουρκικός αγωγός διασύνδεσης). Αυτή η δυναμικότητα εισαγωγών μπορεί να αυξηθεί σημαντικά περαιτέρω, εάν οι νέες Πλωτές Μονάδες Αποθήκευσης και Αεριοποίησης (FSRU), οι οποίες έχουν ήδη υποβάλει αίτηση για τη σύνδεσή τους με το ΕΣΦΑ (δηλαδή η Gastrade για το FSRU στην Αλεξανδρούπολη, που είναι υπό κατασκευή, η Dioriga Gas στην Κόρινθο, με ολοκληρωμένο market test, η ARGO FSRU στο Βόλο και το FSRU Θεσσαλονίκης), τεθούν σε λειτουργία, ενώ πρόσθετη αδιάλειπτη δυναμικότητα εισαγωγών θα μπορούσε επίσης να είναι διαθέσιμη από τον TAP, καθώς το επίπεδο πίεσης του TAP επιτρέπει πρόσθετες εισαγωγές στο ΕΣΜΦΑ. Οι εξαγωγές από την Ελλάδα μπορούν σήμερα να υλοποιηθούν είτε μέσω της υφιστάμενης -από το 1996- διασύνδεσης με τη Βουλγαρία, με φυσική αδιάλειπτη δυναμικότητα 2 bcma μετά το 2024, όταν η πρόσθετη δυναμικότητα συμπιεστών - που βρίσκονται υπό κατασκευή – τεθεί σε λειτουργία, οι εξαγωγές από την Ελλάδα από όλα τα Σημεία Εξόδου στο Βορρά θα φτάσει τα 3,6 bcma. Οι εξαγωγές μέσω TAP είναι επί του παρόντος μόνο εικονικές, αλλά θα φτάσουν με φυσική ροή μέχρι τα 3,6 bcma όταν τεθεί σε λειτουργία ο συμπιεστής Booster, που βρίσκεται υπό κατασκευή (Έργο Β.5.4) και πρόκειται να παραδοθεί το 2024, στην πλήρη ανάπτυξή του και γίνουν όλες οι απαραίτητες αναβαθμίσεις του συστήματος. Ο IGB τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2022 και συνδέεται τόσο με το υπάρχον ελληνικό ΕΣΦΑ όσο και με τον TAP, στην περιοχή της Κομοτηνής, αλλά προς το παρόν οι φυσικές εξαγωγές ποσοτήτων είναι διαθέσιμες μόνο μέσω του TAP και μόνο σε εικονική ανάστροφη ροή (backhaul) από το ΕΣΜΦΑ. Τα εσωτερικά σημεία συμφόρησης στο ελληνικό ΕΣΦΑ περιορίζουν το δυναμικό εισαγωγών από υφιστάμενα και μελλοντικά σημεία εισόδου.Για παράδειγμα, το δυναμικό εισαγωγών του TAP στην Ελλάδα περιορίζεται σε σχεδόν 1,5 bcma, (εκ των οποίων 0,5 bcma σήμερα εξάγεται στη Βουλγαρία), δηλαδή λιγότερο από το ήμισυ του πλήρους δυναμικού εισαγωγών από το TAP στο ελληνικό ΕΣΦΑ. Η μικρή διάμετρος του αγωγού Καρπερή-Κομοτηνή περιορίζει στο μηδέν την αδιάλειπτη εξαγωγική δυναμικότητα από το ελληνικό ΕΣΦΑ στον IGB, καθώς η διαθέσιμη τεχνική δυναμικότητα έχει ήδη αποδοθεί και δεσμευτεί από τους υφιστάμενους καταναλωτές. Η εν εξελίξει κατασκευή του νέου σταθμού συμπίεσης στην Κομοτηνή (Έργο Β.5.1), θα 20 ΑΔΑ: ΨΠΩΞΙΔΞ-5ΘΜ ΣΧΕΔΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΣΦΑ 2023-2032 επιτρέψει στον IGB να παραλαμβάνει ΥΦΑ από το νέο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, μέχρι την πλήρη δυναμικότητα του IGB (5 bcma), αλλά χωρίς την επέκταση της δυναμικότητας του αγωγού Καρπερής-Κομοτηνής, η δυναμικότητα αυτή δεν θα είναι διαθέσιμη σε κανέναν άλλο Χρήστη του ΕΣΜΦΑ. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και ακολουθώντας τις διατάξεις της πρωτοβουλίας RepowerEU 12 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών εισαγωγής από το ρωσικό φυσικό αέριο, απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις στο ελληνικό σύστημα φυσικού αερίου. Οι επενδύσεις αυτές θα αυξήσουν την δυναμικότητα του ελληνικού συστήματος φυσικού αερίου να μεταφέρει ποσότητες φυσικού αερίου (κυρίως ΥΦΑ) από την ελληνική επικράτεια προς τις βόρειες γειτονικές χώρες και την Ιταλία και θα επιτρέψουν την εκμετάλλευση του ενδιαφέροντος για ροές διαμετακόμισης μέσω της Ελλάδας, κάτι το οποίο η αγορά φυσικού αερίου εκφράζει σήμερα εκ των πραγμάτων με διάφορους τρόπους. Τέτοιες επενδύσεις έχουν εντοπιστεί από τον ΔΕΣΦΑ και έχουν ομαδοποιηθεί σε τρεις σημαντικές αναβαθμίσεις του ελληνικού ΕΣΜΦΑ, όπως αναλύονται περαιτέρω στις ακόλουθες ενότητες. Επιπλέον, θα πρέπει να τονιστεί ότι, το ΕΣΜΦΑ είναι και θα συνεχίσει να είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ διαφορετικών έργων υποδομής (παρακείμενες υποδομές μεταφοράς, τερματικοί σταθμοί ΥΦΑ και δίκτυα διανομής) που ανήκουν είτε στον ΔΕΣΦΑ είτε σε άλλους επενδυτές, δημιουργώντας έτσι έναν φυσικό κόμβο για την περιοχή. Παράλληλα, το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ) έχει ξεκινήσει τη λειτουργία της πλατφόρμας εμπορίας φυσικού αερίου από το Μάρτιο του
- Παρέχει τη βάση πάνω στην οποία η Ελλάδα άρχισε να αναδύεται ως κέντρο εμπορίας και μεταφοράς φυσικού αερίου για ολόκληρη την περιοχή. Συνεπώς, τα οφέλη από τις εξελίξεις αυτές είναι προφανή, μεταξύ άλλων, σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Προκειμένου να αξιοποιηθεί πλήρως αυτό το δυναμικό, απαιτείται επαρκής δυναμικότητα για τη μεταφορά του αερίου από οποιοδήποτε σημείο του συστήματος σε οποιοδήποτε άλλο σημείο εισαγωγής/εξαγωγής σύμφωνα με τις ενδείξεις των τιμών, κάτι που είναι εφικτό μόνο μέσω της ανάπτυξης τέτοιων επενδύσεων. Το πιο σημαντικό είναι πως αυτές οι επενδύσεις θα αποτελέσουν μακροπρόθεσμα τον «φορέα ενέργειας» μεταβαίνοντας σταδιακά από το φυσικό αέριο στα ανανεώσιμα αέρια, όπως βιομεθάνιο, συνθετικό μεθάνιο και H2, απελευθερώνοντας τη δυνατότητα της χώρας να γίνει τελικά εξαγωγέας H2, αξιοποιώντας την πλεονάζουσα παραγωγή ΑΠΕ. Τρεις σημαντικές αναβαθμίσεις αναλύονται και παρουσιάζοντ