Αποτελέσματα Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ κατ’ εφαρμογή του άρθρου 98

(24)μηνών από την αποστολή του τελευταίου τιμολογίου. Παρακαλούμε να μην δημοσιοποιηθούν τα στοιχεία του φορέα μας στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης. Με εκτίμηση / Kind regards, _____________________________________________________________ Antonios Lagkadinos ACE EMEA | Technical Manager Aquila Clean Energy Greece S.A. Artemidos 1 | Marousi 151 25 | Athens Mobile: +30 6944 678162 antonios.lagkadinos@aquila-capital.com | www.aquila-capital.com _____________________________________________________________ Amsterdam · Athens · Frankfurt · Hamburg · Invercargill · Lisbon · London · Luxembourg · Madrid · Milan · Oslo · Singapore · Taipei · Tokyo · Zurich Managing Directors: Andrew Wojtek, Guillaume Lasserre • Company No.: 157387701000 • Hellenic Republic Athens Chamber of Commerce & Industry The aforementioned locations are not branches of Aquila Clean Energy Greece Single Member S.A., but are primarily legally independent companies. This e-mail contains confidential and accordingly legally protected information. It is intended only for the use of the named recipient. If you are not the intended recipient, please inform the sender immediately and delete this e-mail. Unauthorised copying of this e-mail or disclosure of the information contained therein is prohibited. Violation of this notice may be unlawful. Internet communication is not secure and therefore Aquila Clean Energy GmbH assumes no legal responsibility for the content of this message. Data protection information: https://www.aquila-capital.de/en/privacy-policy/ Στρατηγική Διεύθυνση Ρυθμιστικών Θεμάτων Προς : ΡΑΑΕΥ μέσω info@raaey.gr Armodios@dei.com.gr Αθήνα, 23 Φεβρουαρίου 2024 Αρ. ΔΡΥΘ/ Ε.Κ. 31037/242 Περίληψη: Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ κατ’ εφαρμογή του άρθρου 98 ν. 4951/2022 Σχετικά: Η από 08.02.2024 Ανακοίνωση της ΡΑΑΕΥ Αξιότιμοι/ες Κύριοι/ες, Αναφερόμενοι στην ως άνω διαβούλευση, με απόλυτο σεβασμό στο έργο της Αρχής σας και των Διαχειριστών, σας παραθέτουμε τις απόψεις μας και προτείνουμε να ληφθεί μέριμνα για τα ακόλουθα θέματα. 8.17 Ειδικοί όροι σύνδεσης Λαμβάνοντας υπόψη  τη ρύθμιση του επιμερισμού του κόστους, η οποία αφορά αποκλειστικά τα έργα επέκτασης του ΕΣΜΗΕ, όπως ορίζεται στις παρ. 6-7Α του άρθρου 98 του ν. 4951/2022 ως ισχύει  τη σαφή διάκριση μεταξύ των έργων επένδυσης και ενίσχυσης, όπως ορίζονται στο σύνολο των διατάξεων του Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ αλλά και ειδικότερα στη βάση των προτεινόμενων τροποποιήσεων, όλως ενδεικτικά, o τη σχετική προτεινόμενη προσθήκη στην παρ. 4 της Ενότητας 8.1 «Ορισμοί και πεδίο εφαρμογής» αναφορικά με τις λεπτομέρειες της εφαρμογής του επιμερισμού του κόστους της κατασκευής των αναγκαίων έργων επέκτασης του ΕΣΜΗΕ μεταξύ του Διαχειριστή και του Χρήστη του ΕΣΜΗΕ Χαλκοκονδύλη 22 104 32, Αθήνα dei.gr +30 210 529 3689 +30 210 529 2619 o τη σαφή περιγραφή της προτεινόμενης προσθήκης του εδαφίου ΣΤ) στην παρ. 2 της ενότητας 8.13 «Σύμβαση Σύνδεσης» του Κώδικα, για το ενδεικτικό κόστος κατασκευής των αναγκαίων έργων επέκτασης στη Σύμβαση Σύνδεσης, θεωρούμε ότι τα έργα ενίσχυσης αποτελούν αποκλειστική ευθύνη του Διαχειριστή και προτείνουμε την αναδιατύπωση του τελευταίου εδαφίου της παρ. 2 Α), με διαγραφή της σχετικής υποχρέωσης του εκάστοτε Χρήστη, ως ακολούθως: «..Τα έργα ενίσχυσης του ΕΣΜΗΕ που είναι αναγκαία λόγω της σύνδεσης Χρηστών, μπορεί να υλοποιούνται κατά την κρίση του Διαχειριστή και για λόγους συνάφειας και ταυτοχρονισμού, παράλληλα με τα σχετικά έργα επέκτασης, από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ». 8.20 Υλοποίηση έργων επέκτασης για σύνδεση Στο τελευταίο εδάφιο της παρ. 7 του ά. 98, του ν. 4951/2022, ως ισχύει, προβλέπεται ότι: «…Η παρούσα εφαρμόζεται για έργα επέκτασης του Ε.Σ.Μ.Η.Ε., όπως περιγράφονται στις σχετικές συμβάσεις σύνδεσης, σταθμών για τους οποίους εκδίδεται Βεβαίωση Ηλέκτρισης από τον αρμόδιο Διαχειριστή μετά την έναρξη ισχύος του παρόντος.» Θεωρούμε σκόπιμο να αποτυπωθεί στον Κώδικα Διαχείρισης ΕΣΜΗΕ ότι η εφαρμογή των διατάξεων αναφορικά με τον επιμερισμό του κόστους σύνδεσης έργων επέκτασης του ΕΣΜΗΕ, μεταξύ του Διαχειριστή και των Παραγωγών ή Kαταναλωτών Υψηλής Τάσης (ΥΤ), εκκινεί από την έναρξη ισχύος του νόμου και όχι της τροποποίησης του Κώδικα, όπως θα εγκριθεί. Παράγραφος 3 Θεωρούμε ότι στο κόστος κατασκευής των έργων επέκτασης για τη σύνδεση Μονάδων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ/Καταναλωτών ΥΤ δεν θα πρέπει να εξαιρεθούν, όπως προτείνεται στην παρ. 3 της Ενότητας 8.20, (α) το κόστος για την απόκτηση της νόμιμης χρήσης της γης, συμπεριλαμβανομένων τυχόν δαπανών απαλλοτριώσεων των γηπέδων των Υ/Σ και των ΚΥΤ και των εδαφοτεμαχίων των πύργων των εναερίων Γ.Μ., καθώς και σύστασης δουλειών διέλευσης των αγωγών των Γ.Μ., (β) το κόστος έκδοσης τυχόν απαιτούμενων αδειών και (γ) το συνολικό τίμημα που ο Χρήστης καταβάλλει στο Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ στο πλαίσιο της Σύμβασης Σύνδεσης, διότι η απόκτηση της νόμιμης χρήσης της γης αποτελεί, εξίσου με τα λοιπά έργα, επιμέρους αναγκαία προϋπόθεση και απαίτηση για την υλοποίηση της σύνδεσης. Επιπρόσθετα, η εξαίρεση αυτή δύναται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την επίτευξη του στόχου για τη διασφάλιση της δυνατότητας μελλοντικής διείσδυσης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από σταθμούς παραγωγής ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, ο οποίος αναφέρεται στην ίδια παράγραφο. Βάσει των ανωτέρω προτείνεται η διαγραφή του σχετικού εδαφίου και η προσθήκη των ως άνω (α) - (γ) κόστη στις επιλέξιμες δαπάνες, οι οποίες ορίζονται στην ίδια παράγραφο. Παράγραφος 5  Θεωρούμε σκόπιμο να περιγραφούν αναλυτικά τα κριτήρια βάσει των οποίων θα λαμβάνονται υπόψη τυχόν μεταβολές στο Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και ο 2 τρόπος που θα διαμορφώνουν τις σχετικές αναθεωρήσεις του εκάστοτε εγκεκριμένου τιμοκαταλόγου. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνουμε να συμπεριληφθούν και επιμέρους δείκτες βιομηχανικών υλικών (ενδεικτικά, χαλκός, σίδηρος), των οποίων τα σταθμισμένα μεγέθη δύναται να αποτυπώνουν έναν πιο αντιπροσωπευτικό δείκτη μεταβολών που επιδρούν στο κόστος υλοποίησης βιομηχανικών έργων, όπως τα έργα επέκτασης.  Θεωρούμε απαραίτητο να επεκταθεί το πλαίσιο προσδιορισμού της ανάγκης αναθεώρησης, ενσωματώνοντας, πέραν του απρόβλεπτου συμβάντος, και την περίπτωση σπουδαίου λόγου, όχι αποκλειστικά ξαφνικού/απρόβλεπτου χαρακτήρα, εξαιτίας του οποίου ο Διαχειριστής διαπιστώσει εξίσου μεγάλου μεγέθους επιπτώσεις, οι οποίες επιδρούν στον εγκεκριμένο τιμοκατάλογο. Ως εκ τούτου, προτείνουμε τη διαμόρφωση του σχετικού εδαφίου της παρ. 5, ως ακολούθως: «..Ο τιμοκατάλογος εγκρίνεται από τη ΡΑΑΕΥ και αναθεωρείται τουλάχιστον ανά διετία κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ και ιδίως, όταν διαπιστωθεί μεγάλη απόκλιση των τιμών του τιμοκαταλόγου από τις τιμές της αγοράς ή εφόσον συντρέχει σπουδαίος λόγος ή κάποιο απρόβλεπτο συμβάν που φέρει επιπτώσεις μεγάλης διάρκειας στην οικονομία της χώρας..»  Βάσει των ανωτέρω, προτείνεται να οριστούν, σε τακτικά χρονικά διαστήματα μικρότερα της διετίας, έλεγχοι για το σύνολο των παραγόντων διαμόρφωσης του τιμοκαταλόγου, πέραν των έκτακτων αναθεωρήσεων που δύναται να ανακύψουν. 8.21 Ανάκτηση κόστους κατασκευής έργων επέκτασης για τη σύνδεση Χρηστών  Λαμβάνοντας υπόψη την παρ. 6 του ά. 98 του Ν. 4951/2022, θεωρούμε απαραίτητο: o Να αποσαφηνιστεί εάν τα αναφερόμενα ποσοστά (ΧΧ%) θα εξετάζονται και θα ορίζονται από τον Διαχειριστή ανά έργο. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να περιγραφούν οι παράμετροι διαφοροποίησης των έργων. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να εξειδικευτεί ο τρόπος υπολογισμός των δύο

(2)δόσεων και να οριστούν στον Κώδικα οι αριθμητικές τιμές των (α) και (β) ποσοστών (ΧΧ%) του αποδοθέντος οριστικού κόστους κατασκευής της παρ. 1, προκειμένου να αποτυπώνεται πλήρως ο τρόπος ανάκτησης του κόστους βάσει του δεδομένου χρονικού ορίζοντα των δύο

(2)δόσεων. Θεωρούμε ότι θα λειτουργούσε υπέρ και των Χρηστών αλλά και της ανάπτυξης του συστήματος, η προσέγγιση βάσει της οποίας το (α) ποσοστό να είναι μεγαλύτερο του (β), προκειμένου να εξασφαλίζεται εμπροσθοβαρώς η καταβολή της αναλογούσας οφειλής του Διαχειριστή (ΑΔΜΗΕ) προς τον εκάστοτε Παραγωγό/Καταναλωτή ΥΤ. o Να προστεθεί στον Κώδικα η πρόβλεψη του νόμου για ολική εξόφληση εντός είκοσι τεσσάρων

(24)μηνών από την αποστολή του τελευταίου τιμολογίου. o Να αποσαφηνιστεί η διαφορετική προϋπόθεση που ορίζεται στις παρ. 1 και 3 της Ενότητας 8.21, βάσει της οποίας για την έκδοση τιμολογίων από τον Χρήστη απαιτείται η έκδοση της Βεβαίωσης Περάτωσης Δοκιμαστικής Λειτουργίας, ενώ στο δεύτερο εδάφιο της παρ. 6 του ά. 98 του νόμου αναφέρεται ως προϋπόθεση μόνο η έκδοση της Βεβαίωσης Ηλέκτρισης του σταθμού.  Αναφορικά με την προτεινόμενη προϋπόθεση υποβολής στο Διαχειριστή εγγυητικής επιστολής, η οποία 3 o έχει διάρκεια ισχύος αντίστοιχη του χρονικού διαστήματος διάρκειας της Δοκιμαστικής Λειτουργίας και είναι ποσού ίσου με το ποσό της αιτούμενης προκαταβολής, o καταπίπτει υπέρ του Διαχειριστή του Συστήματος, σε περίπτωση μη Περάτωσης Δοκιμαστικής Λειτουργίας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη Σύμβαση Σύνδεσης, θεωρούμε ότι καθιστά την αίτηση προκαταβολής ουσιαστικά απαγορευτική, οπότε προτείνουμε να επαναπροσδιοριστεί το πλαίσιο κατάθεσης εγγυητικής επιστολής.  Αναφορικά με την απαίτηση έκθεσης ορκωτού λογιστή, κατανοούμε τον σκοπό αυτής, αλλά δεδομένης της ρυθμιστικά οριζόμενης υποχρέωσης και τις εν τοις πράγμασι αποκλειστικής και αυξημένου όγκου απασχόλησής του ορκωτού λογιστή επί του συγκεκριμένου έργου, προτείνουμε να συμπεριληφθεί η σχετική δαπάνη για τις ελεγκτικές εργασίες στις επιλέξιμες δαπάνες της παρ. 8.20.

1.  Θεωρούμε ότι χρήζουν επανελέγχου: o οι αναφορές της παρ. 1 «..σύμφωνα με την παράγραφο 2 στοιχείο (β) της παρούσας υποενότητας..», γιατί δεν παραπέμπουν σε υφιστάμενο εδάφιο της ενότητας, o η αναφορά της παρ. 3 (α) «..έκθεση ορκωτού ελεγκτή σύμφωνα με την παράγραφο 3 της παρούσας υποενότητας» o η αρίθμηση των εδαφίων της παρ.
2. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση και περαιτέρω συνεργασία επί των ανωτέρω, στο πλαίσιο εποικοδομητικής συνεργασίας με τη ρυθμιστική Αρχή και τους αρμόδιους Διαχειριστές. Με τιμή, Ευαγγελία Γκότζου Διευθύντρια Ρυθμιστικών Θεμάτων α.α. Ασημίνα Βλάχου Διευθύντρια Κλάδου Χονδρεμπορικών Ενεργειακών Αγορών Διεύθυνση Ρυθμιστικών Θεμάτων 4 Συνημμένα: Κοινοποιήσεις: - - - ΔΕΗΑΝ Α.Ε./ΓΔ/ΝΥΕΔ ΔΕΗΑΝ Α.Ε./Διεύθυνση Ανάπτυξης Έργων ΔΕΗΑΝ Α.Ε./Διεύθυνση Στρατηγικής & Επιχειρηματικής Ανάπτυξης ΔΕΗΑΝ Α.Ε./Διεύθυνση Λειτουργίας & Διαχείρισης Παραγωγής ΓρΔ ΟΓΔ/Σ ΓΔ/ΣΑΠ ΓΔ/ΠΥΕΠ ΝΣ-ΓΔ/ΝΥΕΔ ΔΝΥ-ΕΛ ΔΙΑΝΠ 5 Λεωφ. Μεσογείων 85, 115 26 Αθήνα, τηλ.: 210 69 68 418, e-mail: info@hellasres.gr Θέσεις και απόψεις του ΕΣΗΑΠΕ επί της εισήγησης του ΑΔΜΗΕ για την τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΣΜΗΕ για την ενσωμάτωση των αναγκαίων ρυθμίσεων για την εφαρμογή του άρθρου 98 του ν. 4951/2022, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 139 του ν. 5037/2023, αναφορικά με τον επιμερισμό του κόστους σύνδεσης έργων επέκτασης του Ελληνικού Δικτύου Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, μεταξύ, αφενός του Διαχειριστή Μεταφοράς και αφετέρου των παραγωγών ή καταναλωτών Υψηλής Τάσης Στα πλαίσια της σχετικής διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ για την εν θέματι εισήγηση ο ΕΣΗΑΠΕ τοποθετείται γενικά υπέρ των προτάσεων του ΑΔΜΗΕ και συντάσσεται με τις εξής συγκεκριμένες θέσεις :
3. Παλαιότερα οι λίγοι και συγκεκριμένης τοποθεσίας συμβατικοί σταθμοί που λειτουργούσαν πριν από την μαζική διείσδυση των ΑΠΕ, απαιτούσαν περιορισμένα δίκτυα συγκεκριμένων οδεύσεων, όμως το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού από αυτά ήταν πολύ μεγάλο (και μεγαλώνει ολοένα με τις επιβαρύνσεις από τα δικαιώματα εκπομπών ρύπων και τις έντονες διακυμάνσεις των τιμών των ορυκτών καυσίμων), σε σχέση με το κόστος για τα δίκτυα που ήταν σχετικά περιορισμένο. Η ενεργειακή μετάβαση, με την ανάπτυξη ΑΠΕ σε ολόκληρη της έκταση της χώρας, αυξάνει προφανώς το κόστος δικτύων που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των διεσπαρμένων σταθμών ΑΠΕ, αλλά μειώνει σημαντικά το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αφού ήδη αιολικά και φωτοβολταϊκά, αλλά και άλλες πηγές ΑΠΕ πλέον, είναι εξαιρετικά πιο ανταγωνιστικές από τη συμβατική παραγωγή.
4. Tα συγκεκριμένα έργα δεν διαφέρουν επί της ουσίας από όλα τα υπόλοιπα που λειτουργεί και αναπτύσσει ο ΑΔΜΗΕ και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Συστήματος. Συνεπώς, φαίνεται κατ΄ αρχήν ότι δεν είναι εύλογος ένας διαφορετικός μηχανισμός αποζημίωσής τους, και μάλιστα όταν η εφαρμογή του μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη βιωσιμότητα των σχετικών επενδύσεων και να δημιουργήσει στρεβλώσεις.
5. Σύμφωνα με τα μέχρι τούδε δημοσιοποιημένα στοιχεία και μελέτες η αύξηση των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος (ΧΧΣ) στους λογαριασμούς ρεύματος, η οποία προκύπτει από την επέκταση του ηλεκτρικού δικτύου που είναι απαραίτητη για την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, είναι από μικρή έως αμελητέα. Η αύξηση αυτή εξάλλου, δεν προκύπτει επειδή ο ΑΔΜΗΕ αυξάνει τα τέλη, αλλά επειδή πραγματοποιούνται επενδύσεις απολύτως απαραίτητες για την ανάπτυξη 1/2 του Συστήματος και ζητούνται από την Πολιτεία και την αγορά προκειμένου να ενσωματωθούν σε αυτό περισσότερα έργα ΑΠΕ.
6. H κοινωνικοποίηση του κόστους σύνδεσης των έργων ΑΠΕ ακόμη και εάν δεν γινόταν άμεσα μέσω των προβλέψεων του άρθρου 98 του ν. 4951/2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, θα γινόταν εμμέσως με μετακύλιση του κόστους αυτού στις προσφορές των μονάδων αυτών για την συμμετοχή τους στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας ή στις προσφορές κατά την συμμετοχή τους στους σχετικούς διαγωνισμούς.
7. Θα ήταν ασυνεπές να θεωρηθεί ότι τα έργα ενίσχυσης του συστήματος μεταφοράς ενέργειας για τη σύνδεση παραγωγών/καταναλωτών στην υψηλή και υπερυψηλή τάση, είναι ανταποδοτικά, ενώ τα έργα επέκτασης του συστήματος (ιδίως όταν πρόκειται για σύνδεση σταθμών ΑΠΕ), τα οποία αποτελούν τη λογική και τεχνική συνέχεια των έργων ενίσχυσης και αυτονόητη προϋπόθεση για τη σύνδεση των σταθμών πράσινης ενέργειας στο σύστημα μεταφοράς, δεν είναι ανταποδοτικά. Για τον λόγο αυτό άλλωστε τα έργα ενίσχυσης, εντάσσονται στην περιουσιακή βάση του ΑΔΜΗΕ για το σύνολο της αξίας τους, λαμβάνουν εύλογη απόδοση και χρηματοδοτούνται εξ ολοκλήρου μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Συστήματος.
8. Η ρύθμιση ασυμμετριών όπως αυτή της διακριτικής οικονομικής μεταχείρισης των έργων επέκτασης και των έργων ενίσχυσης όταν διαπιστώνεται σαφώς ο ανταποδοτικός τους χαρακτήρας, αποτελεί απαραίτητο εργαλείο για την τήρηση των αρχών του ισχύοντος εθνικού και ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου και δεν πρέπει να τίθεται σε κίνδυνο ανατροπής, και μάλιστα αναδρομικά.
9. Είναι απολύτως αναγκαίο να εκτιμηθεί σωστά το μέγεθος των αρνητικών επιπτώσεων που θα είχε μία τυχόν αλλαγή του επιμερισμού του κόστους σύνδεσης έργων επέκτασης του Ελληνικού Δικτύου Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας στην υλοποίηση των αναπτυσσόμενων έργων που έχουν συμπεριλάβει στο business plan τους την κοινωνικοποίηση κατά 50% του κόστους σύνδεσης. Η σημαντικότερη από αυτές είναι η - ενδεχομένως μεγάλη και απότομη -επιβράδυνση του ρυθμού ενίσχυσης της διείσδυσης ΑΠΕ στο μείγμα, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για πορεία της ενεργειακής μετάβασης στη χώρα μας. 2/2