ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε-120/2024

Τροποποίηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ Πειραιώς 132 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@raaey.gr Web: www.raaey.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε-120/2024 Τροποποίηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με τον Κανονισμό (EE) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ Ο Κλάδος Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Κατά την τακτική συνεδρίαση της Σύνθεσης του Κλάδου, στην έδρα της Αρχής, στις 16 Μαΐου 2024, και Λαμβάνοντας υπόψη

Τις διατάξεις του ν. 5037/2023 «Μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και διεύρυνση του αντικειμένου της με αρμοδιότητες επί των υπηρεσιών ύδατος και της διαχείρισης αστικών αποβλήτων, ενίσχυση της υδατικής πολιτικής - Εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας για τη χρήση και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέσω της ενσωμάτωσης των Οδηγιών ΕΕ 2018/2001 και 2019/944 Ειδικότερες διατάξεις για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειες και την προστασία του περιβάλλοντος» (ΦΕΚ Α΄ 78/28.03.2023), όπως ισχύει, και ιδίως τα άρθρα 1-
Τις διατάξεις του ν. 4001/2011 «Για τη Λειτουργία Ενεργειακών Αγορών Ηλεκτρισμού και Φυσικού Αερίου, για Έρευνα, Παραγωγή και δίκτυα μεταφοράς Υδρογονανθράκων και άλλες ρυθμίσεις», όπως ισχύει (ΦΕΚ Α΄ 179/22.08.2011) (εφεξής ο «Νόμος») και ιδίως τα άρθρα 1, 2, 3, 12, 22 και 23 αυτού.
Τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως το άρθρο
Τις διατάξεις της Οδηγίας 2019/944 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την τροποποίηση της οδηγίας 2012/27/ΕΕ.
Τις διατάξεις του Κανονισμού 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ (εφεξής ο «Κανονισμός»), και ιδίως τα άρθρα 10, 11, 12, 13 και το Παράρτημα αυτού.
Τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1485 της Επιτροπής της 2ας Αυγούστου 2017 σχετικά με τον καθορισμό κατευθυντήριων γραμμών για τη λειτουργία του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 4 του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2021/280 της Επιτροπής της 22ας Φεβρουαρίου 2021 για την τροποποίηση των Κανονισμών (ΕΕ) 2015/1222, (ΕΕ) 2016/1719, (ΕΕ) 2017/2195 και (ΕΕ) 2017/1485 για να ευθυγραμμιστούν με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/
Τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/2196 της Επιτροπής της 24ης Νοεμβρίου 2017 για τη θέσπιση κώδικα δικτύου όσον αφορά τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης και αποκατάστασης σχετικά με το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας.
Τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/869 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ης Μαΐου 2022 σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 715/2009, (ΕΕ) 2019/942 και (ΕΕ) 2019/943 και των οδηγιών 2009/73/ΕΚ και (ΕΕ) 2019/944 και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) 347/
Τον κατ’ εξουσιοδότηση Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1041 της Επιτροπής της 28ης Νοεμβρίου 2023 για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 2022/869 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου όσον αφορά τον ενωσιακό κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος.
Τις διατάξεις του ν. 4577/2018 «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2016/1148/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με μέτρα για υψηλό κοινό επίπεδο ασφαλείας συστημάτων δικτύου και πληροφοριών σε ολόκληρη την Ένωση και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α’ 199/03.12.2018).
Τις διατάξεις του ν. 4624/2019 «Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, μέτρα εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/679 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2016/680 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2016 και άλλες διατάξεις.» (ΦΕΚ Α’ 137/29.08.2019)
Τις διατάξεις και τα Παραρτήματα της υπ’ αριθ. 1027/04.10.2019 απόφασης του Υπουργού Επικρατείας «Θέματα εφαρμογής και διαδικασιών του ν. 4577/2018 (Α΄ 199)» (ΦΕΚ Β’ 3739/08.10.2019)
Τις διατάξεις και τα Παραρτήματα της υπ’ αριθ. Δ5/Φ1/οικ.17951/08.12.2000 απόφασης του Υπουργού́ Ανάπτυξης «Κανονισμός αδειών παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας (Έκδοση 1)» (ΦΕΚ Β΄ 1498/08.12.2000), οι οποίες σύμφωνα με τη μεταβατική́ διάταξη του άρθρου 20 της υπ’ αριθ. Δ5- ΗΛ/Β/Φ.1.20/543/οικ.20506 (ΦΕΚ Β΄ 2940/2012) απόφασης του Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής «Έκδοση του Πρώτου Μέρους του Κανονισμού Αδειών “Άδεια Προμήθειας και Εμπορίας Ηλεκτρικής Ενέργειας” κατ’ εφαρμογή του άρθρου 135 του Ν. 4001/2011», διατηρούνται σε ισχύ κατά το μέρος που αφορούν θέματα τα οποία δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις της υπ’ αριθ. Δ5-ΗΛ/Β/Φ.1.20/543/οικ.20506 υπουργικής απόφασης, έως την έκδοση του Δεύτερου Μέρους του Κανονισμού Αδειών.
Τους ειδικούς όρους σχετικά (α) με τη διατήρηση αποθέματος εναλλακτικού καυσίμου (ντίζελ) και διαθεσιμότητας λειτουργίας των μονάδων με εναλλακτικό καύσιμο ή (β) με τη διατήρηση αποθέματος φυσικού αερίου σε εγκατάσταση αποθήκευσης, που εμπεριέχονται στις άδειες παραγωγής των κατόχων άδειας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο φυσικό αέριο των ELPEDISON Α.Ε. (μονάδα Θίσβης) ΑΔ-00529, ELPEDISON Α.Ε. (μονάδα Θεσσαλονίκης) ΑΔ00003, ΗΡΩΝ ΘΕΡΜΟΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΑΔ-00006, ΗΡΩΝ ΙΙ ΒΟΙΩΤΙΑΣ ΑΔ-01052, ΚΟΡΙΝΘΟΣ POWER ΑΔ-00648, ΔΕΗ - ΚΟΜΟΤΗΝΗ ΑΔ-04392, ΔΕΗ - ΛΑΥΡΙΟ IV ΑΔ-00569, ΔΕΗ ΛΑΥΡΙΟ V ΑΔ-00526, ΔΕΗ - ΑΛΙΒΕΡΙ ΑΔ-01025, ΔΕΗ - ΜΕΓΑΛΟΠΟΛΗ ΑΔ-01218, ΔΕΗΠΤΟΛΕΜΑΙΔΑ ΑΔ-01636, PROTERGIA ΑΔ-00813, ΑτΕ ΣΗΘΥΑ ΑΔ-00135, ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ Α.Ε ΑΔ-
Τις διατάξεις του ν. 2960/2001 «Εθνικός Τελωνειακός Κώδικας» (ΦΕΚ Α΄ 265/22.11.2001).
Το γεγονός ότι βάσει των διατάξεων του ν. 5037/2023 (Α΄ 78), η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας μετονομάζεται σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και όπου γίνεται αναφορά στην επωνυμία «Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας» ή «Ρ.Α.Ε», νοείται η ΡΑΑΕΥ.
Την υπ’ αριθμ. 628/2016 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση των σχεδίων Πρότυπων Συμβάσεων (i) για τη Διατήρηση Αποθέματος Εναλλακτικού καυσίμου και διαθεσιμότητας λειτουργίας μονάδας ηλεκτροπαραγωγής και (ii), για Χρηματοδότηση Μηχανισμού Διαχείρισης της Ζήτησης Φυσικού Αερίου κατά τα προβλεπόμενα στις παραγράφους 4, 5 και 6 του άρθρου 73 του ν. 4001/2001, όπως ισχύει» (ΦΕΚ Β΄ 4395/30.12.2016), όπως ισχύει.
Τον Κώδικα Διαχείρισης Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας , όπως ισχύει μετά την επανέκδοσή του με την Απόφαση ΡΑΕ 1412/2020 (ΦΕΚ Β’ 4658/22.10.2020, κωδικοποιημένη έκδοση) και την τροποποίησή του με τις Αποφάσεις ΡΑΕ 1572/2020 (ΦΕΚ Β’5484/11.12.2020), 609/2021 (ΦΕΚ Β’ 3500/31.07.2021), 807/2021 (ΦΕΚ Β’ 5025/29.10.2021), 1000/2021 (Β’ 6255/27.12.2021), 98/2022 (Β’ 725/18.02.2022), 585/2022 (ΦΕΚ Β' 3426/04.07.2022), 821/2022 (ΦΕΚ Β΄119/17.01.2023), 861/2022 (ΦΕΚ Β΄ 6065/28.11.2022) και την Απόφαση του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Ε-94/2023 (ΦΕΚ Β’ 5147/22.08.2023).
Την υπ’ αριθμ. 610/2021 απόφαση ΡΑΕ «Τροποποίηση του Κανονισμού Λειτουργίας της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και της Ενδοημερήσιας Αγοράς (Β’ 4124/2020), σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 4425/2016» (ΦΕΚ Β’ 3857/18.08.2021).
Την υπ’ αριθμ. 287/2022 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση του Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) περιόδου 2022-2031» (ΦΕΚ Β΄ 4789/12.09.2022).
Την υπ’ αριθμ. Ε-182/2023 απόφαση του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ «Έγκριση επικαιροποιημένου Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης σύμφωνα με τα άρθρα 8 και 10 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/1938 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 25ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με τα μέτρα κατοχύρωσης της ασφάλειας εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 994/2010» (ΦΕΚ Β΄ 6453/13.11.2023).
Την από 29.04.2022 εγκεκριμένη μελέτη της ΡΑΕ «Προσδιορισμός Εθνικών Σεναρίων Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας», σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού η οποία κοινοποιήθηκε ηλεκτρονικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της πλατφόρμας του CIRCABC (Κέντρου επικοινωνίας και ενημέρωσης για τις διοικήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες).
Την υπ’ αριθμ. 616/2022 απόφαση ΡΑΕ «Προέγκριση Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ», με σκοπό την υποβολή του προσχεδίου του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων προς διαβούλευση στις αρμόδιες αρχές των άμεσα συνδεδεμένων κρατών μελών, καθώς και στην ECG, σε εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 10 του Κανονισμού.
Την υπ’ αριθμ. 671/2022 απόφαση ΡΑΕ «Έγκριση Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ» (ΦΕΚ Β’ 4657/05.09.2022).
Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΑΕΥ Ο-96625/06.09.2022 ηλεκτρονικό έγγραφο με το οποίο κοινοποιήθηκε στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η τελική έκδοση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων (σχετ. 24).
Την αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του ανωτέρω Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων και την εκδοθείσα Γνώμη της Επιτροπής η οποία δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της.
Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΑΕΥ Ο-103260/13.06.2023, Ι-355114/28.07.2023, Ο-108527/23.02.2024 αλληλογραφία μεταξύ της ΡΑΑΕΥ και της ΑΔΜΗΕ Α.Ε, προκειμένου ο Διαχειριστής να υποβάλει τις απόψεις του για την τροποποίηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με την ανωτέρω Γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Την υπ’ αριθμ. πρωτ. ΡΑΑΕΥ Ι-364140/20.12.2023, Ο-107273/21.12.2023, Ο-109670/19.04.2024, Ι-372988/08.05.2024 ηλεκτρονική αλληλογραφία μεταξύ της ΡΑΑΕΥ και της αρμόδιας διεύθυνσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκειμένου να διαμορφωθεί το τελικό κείμενο του τροποποιημένου Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων.
Το γεγονός ότι σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 32 του ν. 4001/2011, οι πράξεις κανονιστικού χαρακτήρα που εκδίδονται από τη ΡΑΑΕΥ, δημοσιεύονται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Το γεγονός ότι από τις διατάξεις της παρούσας δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού. Σκέφθηκε ως εξής: Επειδή, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 4001/2011 όπως ισχύει, «[η] άσκηση Ενεργειακών Δραστηριοτήτων τελεί υπό την εποπτεία του Κράτους, η οποία ασκείται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας [...] και τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Ο μακροχρόνιος ενεργειακός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη του τα υπάρχοντα και πιθανολογούμενα ενεργειακά αποθέματα σε εθνικό, περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, το διακοινοτικό πρόγραμμα ανάπτυξης των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, τις τάσεις της διεθνούς αγοράς ενέργειας και αποσκοπεί: (α) Στην ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της αύξησης του διασυνοριακού εμπορίου, ώστε να επιτευχθούν, ανταγωνιστικές τιμές, υψηλότερα πρότυπα παρεχόμενων υπηρεσιών, βελτίωση της αποδοτικότητας του τομέα και ταυτόχρονα να ενισχυθεί η ασφάλεια του εφοδιασμού και η αειφορία. (β) Στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της χώρας και την εφαρμογή βιώσιμης πολιτικής για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας εντός της ενιαίας ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς. [...].». Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 12 παρ. 1 και 2 του ως άνω νόμου: «
Η ΡΑΕ παρακολουθεί την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, ιδίως σε σχέση με το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης στην ελληνική αγορά ενέργειας, το επίπεδο της προβλεπόμενης μελλοντικής ζήτησης, το προβλεπόμενο πρόσθετο δυναμικό παραγωγής, μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και Φυσικού Αερίου, που βρίσκεται υπό προγραμματισμό ή υπό κατασκευή, την ποιότητα και το επίπεδο συντήρησης και αξιοπιστίας των συστημάτων μεταφοράς και των δικτύων διανομής και την εφαρμογή μέτρων για την κάλυψη της αιχμής ζήτησης, καθώς και τις συνθήκες της αγοράς ενέργειας σε σχέση με τη δυνατότητα ανάπτυξης νέου παραγωγικού δυναμικού. Για τους ανωτέρω σκοπούς, η ΡΑΕ δύναται, με απόφασή της, να συστήνει και να συγκροτεί επιτροπές και ομάδες εργασίας με συμμετοχή εκπροσώπων της, εκπροσώπων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, των αρμόδιων Διαχειριστών, καθώς και εκπροσώπων τρίτων φορέων, σχετικών με την ενεργειακή αγορά.
Η ΡΑΕ παρακολουθεί την υλοποίηση των μέτρων διασφάλισης που λαμβάνονται σε περίπτωση αιφνίδιας κρίσης στην ενεργειακή αγορά ή όταν απειλούνται η σωματική ακεραιότητα ή η ασφάλεια των προσώπων, των μηχανημάτων ή των εγκαταστάσεων ή η αρτιότητα των Συστημάτων Ενέργειας. Για τη διαχείριση των ανωτέρω περιπτώσεων, συστήνεται και συγκροτείται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Επιτροπή Συντονισμού Μέτρων έκτακτης Ανάγκης» («Ε.Σ.Μ.Ε.Α.»), η οποία αποτελείται από (α) έναν

(1)εκπρόσωπο της ΡΑΕ με τον αναπληρωτή του, (β) έναν

(1)εκπρόσωπο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με τον αναπληρωτή του, (γ) έναν

(1)εκπρόσωπο της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας με τον αναπληρωτή του, και (δ) εκπροσώπους των αρμόδιων, κατά περίπτωση, Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς ή Δικτύων Διανομής. Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από γνώμη της ΡΑΕ, καθορίζονται ο Κανονισμός Λειτουργίας και οι αρμοδιότητες της Ε.Σ.Μ.Ε.Α., καθώς και η δυνατότητα συμμετοχής, αποκλειστικά για σκοπούς διαβούλευσης και ενημέρωσης, εκπροσώπων τρίτων φορέων σε αυτήν, καθώς και άλλες λεπτομέρειες. Η ΡΑΕ δύναται να ζητεί την γνώμη της Ε.Σ.Μ.Ε.Α. κατά την εκπόνηση και κατάρτιση των σχεδίων που προβλέπονται στις παρ. 3 και

[…] Συναφώς, σύμφωνα με την παρ. 4 του άρθρου 12 του Νόμου, η ΡΑΕ ορίζεται ως η αρμόδια Αρχή για την εκπόνηση σχεδίων για την αντιμετώπιση κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και τον προσδιορισμό εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ειδικότερα προβλέπεται ότι «
Η ΡΑΕ ορίζεται ως η Αρμόδια Αρχή (Competent Authority) για την εκτέλεση των καθηκόντων που προβλέπονται στον Κανονισμό (EE) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019, σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας (L 158). Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 7 του Κανονισμού (EE) 2019/941, η ΡΑΕ προσδιορίζει συναφή εθνικά σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, τα οποία κοινοποιεί στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 10 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941, η ΡΑΕ εκπονεί σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, το οποίο δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και κοινοποιείται στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.[…]». Επειδή, σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο άρθρο 1 του Κανονισμού (EE) 2019/941 (εφεξής «Κανονισμός»): «Ο παρών Κανονισμός θεσπίζει κανόνες για τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών με σκοπό την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τη διαχείριση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας σε πνεύμα αλληλεγγύης και διαφάνειας και λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τις απαιτήσεις μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.» Περαιτέρω, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 10 του Κανονισμού: «
Με βάση τα περιφερειακά και εθνικά σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας που έχουν προσδιοριστεί δυνάμει των άρθρων 6 και 7, η αρμόδια αρχή κάθε κράτους μέλους εκπονεί σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, μετά από διαβούλευση με διαχειριστές συστημάτων διανομής που θεωρούνται σημαντικοί από την αρμόδια αρχή, τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς, τους σχετικούς παραγωγούς ή τους εμπορικούς συνδέσμους τους, τις επιχειρήσεις ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, τους σχετικούς οργανισμούς που εκπροσωπούν τα συμφέροντα των βιομηχανικών και των μη βιομηχανικών πελατών ηλεκτρικής ενέργειας, και τη ρυθμιστική αρχή όταν αυτή δεν είναι η αρμόδια αρχή.
Το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων αποτελείται από εθνικά μέτρα, περιφερειακά και, όπου απαιτείται, διμερή μέτρα, όπως προβλέπεται στα άρθρα 11 και
Σύμφωνα με το άρθρο 16, όλα τα μέτρα που σχεδιάζονται ή λαμβάνονται για την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τον μετριασμό της κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας συμμορφώνονται πλήρως με τους κανόνες που διέπουν την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τη λειτουργία του συστήματος. Τα εν λόγω μέτρα είναι σαφώς καθορισμένα, διαφανή, αναλογικά και δεν εισάγουν διακρίσεις.
Το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων καταρτίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 11 και 12 και με το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα. Εφόσον απαιτείται, τα κράτη μέλη μπορούν να περιλαμβάνουν πρόσθετες πληροφορίες στο σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων.
Προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπεια των σχεδίων ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, οι αρμόδιες αρχές, πριν από την έγκριση των σχεδίων ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, υποβάλλουν τα προσχέδια, προς διαβούλευση, στις αρμόδιες αρχές των σχετικών κρατών μελών στην περιφέρεια και, όταν δεν βρίσκονται στην ίδια περιφέρεια, στις αρμόδιες αρχές των άμεσα συνδεδεμένων κρατών μελών, καθώς και στην ECG.
Εντός έξι μηνών από την παραλαβή των σχεδίων ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, οι αρμόδιες αρχές που αναφέρονται στην παράγραφο 4 και η ECG μπορούν να εκδίδουν συστάσεις σχετικά με τα προσχέδια που υποβάλλονται σύμφωνα με την παράγραφο
Εντός εννέα μηνών από την υποβολή των προσχεδίων τους, οι οικείες αρμόδιες αρχές εγκρίνουν τα σχέδια ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων τους, λαμβάνοντας υπόψη τα αποτελέσματα της διαβούλευσης σύμφωνα με την παράγραφο 4 και τυχόν συστάσεις που εκδίδονται σύμφωνα με την παράγραφο
Κοινοποιούν τα σχέδια ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων τους στην Επιτροπή, χωρίς καθυστέρηση.
Οι αρμόδιες αρχές και η Επιτροπή δημοσιεύουν τα σχέδια αντιμετώπισης κινδύνων στους ιστοτόπους τους, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι τηρείται η εμπιστευτικότητα των ευαίσθητων πληροφοριών, κυρίως των πληροφοριών σχετικά με μέτρα που συνδέονται με την πρόληψη ή τον μετριασμό των συνεπειών κακόβουλων επιθέσεων. Η προστασία της εμπιστευτικότητας ευαίσθητων πληροφοριών βασίζεται στις αρχές που καθορίζονται δυνάμει του άρθρου
[…] ». Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 11 του Κανονισμού: «
Το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων κάθε κράτους μέλους καθορίζει όλα τα εθνικά μέτρα που έχουν σχεδιαστεί ή ληφθεί για την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τον μετριασμό κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας, όπως καθορίζεται δυνάμει των άρθρων 6 και
Πληροί τις εξής προϋποθέσεις: α) περιλαμβάνει σύνοψη των προσδιορισμένων σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας για το σχετικό κράτος μέλος και την περιφέρεια, σύμφωνα με τις διαδικασίες που καθορίζονται στα άρθρα 6 και 7· β) καθορίζει τον ρόλο και τις ευθύνες της αρμόδιας αρχής και περιγράφει ποια καθήκοντα, εάν υπάρχουν τέτοια, έχουν ανατεθεί σε άλλους φορείς· γ) περιγράφει τα εθνικά μέτρα που έχουν σχεδιαστεί για την πρόληψη ή την ετοιμότητα αντιμετώπισης των προσδιορισμένων σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τα άρθρα 6 και 7· δ) ορίζει συντονιστή εθνικής κρίσης και καθορίζει τα καθήκοντά του· ε) καθορίζει λεπτομερείς διαδικασίες που πρέπει να εφαρμόζονται σε κρίσεις ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των αντίστοιχων σχεδίων για τις ροές πληροφοριών· στ) προσδιορίζει τη συμβολή αγοραίων μέτρων για την αντιμετώπιση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας, και συγκεκριμένα μέτρων που αφορούν την πλευρά της ζήτησης και μέτρων που αφορούν την πλευρά της προσφοράς· ζ) προσδιορίζει πιθανά μη αγοραία μέτρα τα οποία πρόκειται να εφαρμοστούν σε κρίση ηλεκτρικής ενέργειας, καθορίζοντας τις συνθήκες ενεργοποίησης, τις προϋποθέσεις και τις διαδικασίες για την εφαρμογή τους και υποδεικνύοντας πώς συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο άρθρο 16 και με περιφερειακά και διμερή μέτρα· η) παρέχει ένα πλαίσιο για τη χειροκίνητη απόρριψη φορτίου, το οποίο ορίζει τις συνθήκες υπό τις οποίες πρέπει να απορρίπτονται τα φορτία και, όσον αφορά τη δημόσια ασφάλεια και την προσωπική ασφάλεια, ορίζει ποιες κατηγορίες χρηστών ηλεκτρικής ενέργειας δικαιούνται, σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο, ειδική προστασία έναντι αποσύνδεσης, αιτιολογώντας την ανάγκη για την εν λόγω προστασία, και διευκρινίζει τον τρόπο με τον οποίο οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και οι διαχειριστές συστημάτων διανομής των οικείων κρατών μελών μειώνουν την κατανάλωση· θ) περιγράφει τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση του κοινού σχετικά με κρίσεις ηλεκτρικής ενέργειας· ι) περιγράφει τα εθνικά μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή και την επιβολή των περιφερειακών και, όπου απαιτείται, διμερών μέτρων που συμφωνούνται δυνάμει του άρθρου 12· ια) περιλαμβάνει πληροφορίες όσον αφορά σχετικά και αναγκαία σχέδια για την ανάπτυξη του μελλοντικού δικτύου που θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των συνεπειών των προσδιοριζόμενων σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα εθνικά μέτρα λαμβάνουν πλήρως υπόψη τα περιφερειακά και, όπου απαιτείται, διμερή μέτρα που συμφωνούνται δυνάμει του άρθρου 12, και δεν θέτουν σε κίνδυνο ούτε την επιχειρησιακή ασφάλεια ή την ασφάλεια του συστήματος μεταφοράς, ούτε την ασφάλεια του εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια άλλων κρατών μελών.» Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 12 του Κανονισμού: «
Επιπροσθέτως των εθνικών μέτρων που αναφέρονται στο άρθρο 11, το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων κάθε κράτους μέλους περιλαμβάνει περιφερειακά και, κατά περίπτωση, διμερή μέτρα ώστε να διασφαλίζεται η κατάλληλη πρόληψη ή διαχείριση των κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας που έχει διασυνοριακές επιπτώσεις. Τα περιφερειακά μέτρα συμφωνούνται εντός της οικείας περιφέρειας μεταξύ των κρατών μελών που έχουν την τεχνική ικανότητα να παρέχουν αμοιβαία συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο
Για τον σκοπό αυτό, τα κράτη μέλη μπορούν επίσης να δημιουργούν υποομάδες εντός μιας περιφέρειας. Συμφωνούνται διμερή μέτρα μεταξύ κρατών μελών που είναι άμεσα συνδεδεμένα αλλά δεν βρίσκονται στην ίδια περιφέρεια. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη συνέπεια μεταξύ των περιφερειακών και των διμερών μέτρων. Τα περιφερειακά και τα διμερή μέτρα περιλαμβάνουν τουλάχιστον: α) τον διορισμό συντονιστή κρίσης· β) μηχανισμούς για ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία· γ) συντονισμένα μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης μιας ταυτόχρονης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, με σκοπό τη συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 15· δ) διαδικασίες για τη διεξαγωγή ετήσιων ή διετών δοκιμών των σχεδίων ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων· ε) τους μηχανισμούς ενεργοποίησης μη αγοραίων μέτρων που πρέπει να ενεργοποιούνται σύμφωνα με το άρθρο 16 παράγραφος
[…]» Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 13 του Κανονισμού: «
Εντός τεσσάρων μηνών από την κοινοποίηση του εγκριθέντος σχεδίου ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων από την αρμόδια αρχή, η Επιτροπή αξιολογεί το σχέδιο λαμβάνοντας δεόντως υπόψη τις απόψεις που διατύπωσε η ECG.
Η Επιτροπή, έπειτα από διαβούλευση με την ECG, εκδίδει μη δεσμευτική γνώμη, με λεπτομερή αιτιολόγηση, και την υποβάλλει στην αρμόδια αρχή, με τη σύσταση να επανεξετάσει το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων της όταν το εν λόγω σχέδιο: α) δεν είναι αποτελεσματικό για τον μετριασμό των κινδύνων που προσδιορίζονται στα σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας· β) δεν συνάδει με τα σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας που προσδιορίζονται ή με το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων ενός άλλου κράτους μέλους· γ) δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις που καθορίζονται στο άρθρο 10 παράγραφος 2· δ) προβλέπει μέτρα που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια άλλων κρατών μελών· ε) στρεβλώνει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό ή την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς· ή στ) δεν συμμορφώνεται με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού ή με άλλες διατάξεις του ενωσιακού δικαίου.
Εντός τριών μηνών από την παραλαβή της γνώμης της Επιτροπής που αναφέρεται στην παράγραφο 2, η οικεία αρμόδια αρχή λαμβάνει πλήρως υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής και κοινοποιεί το τροποποιημένο σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων, ή κοινοποιεί στην Επιτροπή τους λόγους για τους οποίους διαφωνεί με τη σύσταση.
Σε περίπτωση που η αρμόδια αρχή διαφωνήσει με τη σύσταση της Επιτροπής, η Επιτροπή μπορεί, εντός τεσσάρων μηνών από την παραλαβή της κοινοποίησης της αρμόδιας αρχής για τους λόγους διαφωνίας, να αποσύρει τη σύστασή της ή να συγκαλέσει συνεδρίαση με την αρμόδια αρχή και, εφόσον η Επιτροπή το κρίνει αναγκαίο, με την ECG, προκειμένου να εξετάσει το ζήτημα. Η Επιτροπή αιτιολογεί λεπτομερώς κάθε τροποποίηση που ζητά όσον αφορά το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων. Σε περίπτωση που η τελική θέση της οικείας αρμόδιας αρχής αποκλίνει από τη λεπτομερή αιτιολόγηση της Επιτροπής, η εν λόγω αρμόδια αρχή αιτιολογεί στην Επιτροπή τη θέση της εντός δύο μηνών από την παραλαβή της λεπτομερούς αιτιολόγησης της Επιτροπής.» Επειδή, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 16 του άρθρου 2 του Κανονισμού, ως «περιφέρεια» ορίζεται: «ομάδα κρατών μελών των οποίων οι διαχειριστές συστημάτων διανομής μοιράζονται το ίδιο περιφερειακό κέντρο συντονισμού, όπως αναφέρεται στο άρθρο 36 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/943·». Επειδή, η ΡΑΑΕΥ μετά την εκπόνηση της «Μελέτης για τον προσδιορισμό των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας» σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 7 του Κανονισμού και την κοινοποίηση της προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (σχετ. 22), κατ’ εφαρμογή των σχετικών διατάξεων του άρθρου 12 του Νόμου, κατήρτισε το Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον τομέα του ηλεκτρισμού της Ελλάδας, επί τη βάσει των αποτελεσμάτων της ως άνω μελέτης. Επειδή, στόχο του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων αποτελεί η περιγραφή των μέτρων που σχεδιάζονται ή λαμβάνονται για την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τον μετριασμό κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας στη βάση των προσδιορισμένων σεναρίων κρίσης. Επειδή, το Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων περιλαμβάνει τα ακόλουθα:  Σύντομη περιγραφή των τεχνικών χαρακτηριστικών του διασυνδεδεμένου συστήματος μεταφοράς της Ελλάδας, καθώς και των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη  Συνοπτική περιγραφή των κριτηρίων διακινδύνευσης που υιοθετήθηκαν για την αναγνώριση των κινδύνων  Παρουσίαση των κινδύνων που προσομοιώθηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν ως προς τις επιπτώσεις και την πιθανότητα εμφάνισής τους και οδήγησαν στον προσδιορισμό των εθνικών σεναρίων κρίσης  Περιληπτική περιγραφή των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας  Αναλυτική περιγραφή των ρόλων και των αρμοδιοτήτων της Αρμόδιας Αρχής  Περιγραφή των ρόλων των οργάνων διαχείρισης της διακινδύνευσης  Περιγραφή των ρόλων των οργάνων διαχείρισης της κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας  Προσδιορισμό του συντονιστή της κρίσης και περιγραφή των ρόλων του  Αναλυτική περιγραφή των μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας που οφείλονται στα προσδιορισμένα εθνικά σενάρια κρίσης  Περιγραφή της ροής πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών και φορέων κατά τη διάρκεια ενδεχόμενης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας   Περιγραφή των εθνικών, περιφερειακών και διμερών διαδικασιών και μέτρων τα οποία λαμβάνονται είτε για την πρόληψη είτε για την αντιμετώπιση και το μετριασμό των επιπτώσεων μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας Προσδιορισμό του χρονοδιαγράμματος και του αντικειμένου των δοκιμών και προσομοιώσεων κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας. Επειδή, η ΡΑΕ για την εκπόνηση του Σχεδίου Ετοιμότητα Αντιμετώπισης Κινδύνων συνεργάστηκε με τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ Α.Ε), ενώ επίσης συνέβαλαν ο Διαχειριστής του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε), το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ Α.Ε) και η Γενική Διεύθυνση Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Επειδή, η ΡΑΕ με την υπ’ αριθμ. 616/2022 απόφασή της (σχετ. 23), προχώρησε στην προέγκριση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων με σκοπό την υποβολή του προς διαβούλευση στις αρμόδιες αρχές των άμεσα συνδεδεμένων Κρατών Μελών, καθώς και την ECG, σε εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 10 του Κανονισμού. Επειδή, η ΡΑΕ με την υπ’ αριθμ. 671/2022 απόφασή (σχετ. 24) της προχώρησε στην έγκριση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων, το οποίο και διαβίβασε (σχετ. 25) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 5 του άρθρου 10 του Κανονισμού. Επειδή, στη συνέχεια και σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 13 του Κανονισμού, η Επιτροπή αξιολόγησε το Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων και εξέδωσε μη δεσμευτική Γνώμη η οποία δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα της 1 καλώντας τη ΡΑΑΕΥ να επανεξετάσει και να τροποποιήσει το Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων. Επειδή, ειδικότερα με την ανωτέρω Γνώμη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε από τη ΡΑΑΕΥ να τροποποιήσει το εγκεκριμένο Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων παρέχοντας περισσότερες λεπτομέρειες και διευκρινίσεις σχετικά με μέτρα που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Ετοιμότητας. Πιο συγκεκριμένα: α. Την παροχή λεπτομερειών σχετικά με τα περιφερειακά μέτρα και τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί μεταξύ των ΔΣΜ της περιφέρειας, προκειμένου για την παροχή συνδρομής σε καταστάσεις κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τις προβλέψεις των άρθρων 12 και 15 του Κανονισμού. β. Την παροχή διευκρινίσεων σχετικά με το ρόλο των διεθνών διασυνδέσεων σε καταστάσεις κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας όπως περιγράφεται στην ενότητα 3.1.1 του εγκεκριμένου Σχεδίου Ετοιμότητας. 1 (Γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επί του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων της Ελλάδας : https://energy.ec.europa.eu/document/download/0116adb0-bdcf-4286-81fffa99d73368e2_en?filename=C_2023_2135_1_EN_ACT_part1_v4.pdf) γ. Την παροχή λεπτομερειών σχετικά με το μέτρο της περικοπής φορτίου, το οποίο δύναται να εφαρμοστεί ως έσχατο μέτρο προκειμένου για την αντιμετώπιση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας όπως περιγράφεται στην ενότητα 3.1.1 του εγκεκριμένου Σχεδίου Ετοιμότητας. δ. Την παροχή λεπτομερειών και διευκρινίσεων αναφορικά με τη διαδικασία λειτουργίας των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής (που έχουν τη δυνατότητα) με εναλλακτικό καύσιμο για την αντιμετώπιση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας σε καταστάσεις έλλειψης φυσικού αερίου, όπως περιγράφεται στην ενότητα 3.1.2.4 του εγκεκριμένου Σχεδίου Ετοιμότητας. ε. Την τροποποίηση του ορισμού της «κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας» προκειμένου να συνάδει απόλυτα με την πρόβλεψη της παραγράφου 9 του άρθρου 2 του Κανονισμού. στ. Την προσθήκη ενότητας σχετικά με τους μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση του κοινού σε περιπτώσεις κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας. ζ. Την προσθήκη περισσότερων λεπτομερειών αναφορικά με τις διαδικασίες και το χρονοδιάγραμμα των περιφερειακών (και, κατά περίπτωση εθνικών) δοκιμών έκτακτης ανάγκης. η. Την παροχή περαιτέρω διευκρινίσεων και τη διενέργεια διορθώσεων σε επιμέρους σε σημεία του κειμένου του εγκεκριμένου Σχεδίου Ετοιμότητας. Επειδή, η ΡΑΑΕΥ κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ (σχετ. 27) στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του να υποβάλει τις απόψεις του και να προτείνει τροποποιήσεις του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων σύμφωνα με τη Γνώμη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επειδή, η ΡΑΑΕΥ έλαβε υπόψιν όλες τις συστάσεις που αναφέρονται στην ανωτέρω Γνώμη της Επιτροπής, συνεργάστηκε στενά (σχετ. 28) με την αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και προχώρησε σε τροποποίηση του κειμένου του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων. Επειδή, κατά το άρθρο 22 του ν. 4001/ 2011 «Η ΡΑΕ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, παρακολουθεί και εποπτεύει τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας… συμπεριλαμβανομένης της έκδοσης κανονιστικών και ατομικών πράξεων, ιδίως για την …ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης…» και κατά το άρθρο 32 του ίδιου νόμου «
Οι πράξεις και αποφάσεις της ΡΑΕ, … δημοσιοποιούνται με ανάρτηση στην επίσημη ιστοσελίδα της. Οι κανονιστικού χαρακτήρα αποφάσεις της ΡΑΕ δημοσιεύονται επιπλέον στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως….». Για τους παραπάνω λόγους, Αποφασίζει Στο πλαίσιο των, κατά τις διατάξεις των άρθρων 12, 22, 23 και 32 του ν. 4001/2011, καθώς και των άρθρων 10 και 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941, αρμοδιοτήτων της:
Την τροποποίηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων, το κείμενο του οποίου προσαρτάται στην παρούσα απόφαση ως «Παράρτημα» και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της.
Την ηλεκτρονική διαβίβαση, μέσω της πλατφόρμας CIRCABC, του τροποποιημένου Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και την Ομάδα Συντονισμού για τον Ηλεκτρισμό (Electricity Coordination Group – ECG).
Την κοινοποίηση του τροποποιημένου Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ Α.Ε).
Την ανάρτηση του τροποποιημένου Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στην ιστοσελίδα της ΡΑΑΕΥ.
Τη δημοσίευση της παρούσας απόφασης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 16 Μαΐου 2024 O Αντιπρόεδρος Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Δημήτριος Φούρλαρης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Σχέδιο Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον τομέα του ηλεκτρισμού της Ελλάδας Σύμφωνα με τις διατάξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στο τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ ΑΘΗΝΑ Μάιος 2024 Πίνακας περιεχομένων Λίστα Πινάκων ........................................................................................................................................... 17 Λίστα Σχημάτων ......................................................................................................................................... 18 Ακρωνύμια ................................................................................................................................................. 19 Εισαγωγή .................................................................................................................................................... 21 Σκοπός .................................................................................................................................................... 21 Δομή........................................................................................................................................................ 22 Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας ............................................................................................. 24 α. Τεχνική περιγραφή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.................................... 24 β. Διεθνείς Διασυνδέσεις ................................................................................................................... 24 Κράτη Μέλη στην περιφέρεια ............................................................................................................... 25
Περίληψη των σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας....................................................................... 26 1.1 Εισαγωγή .......................................................................................................................................... 26 1.2 Κριτήρια Διακινδύνευσης ................................................................................................................ 26 1.3 Ορισμός Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας ........................................................................................... 27 1.4 Αναγνώριση Κινδύνων..................................................................................................................... 27 1.5 Καθορισμός Εθνικών Σεναρίων Κρίσης .......................................................................................... 28 1.6 Περίληψη Εθνικών Σεναρίων Κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας ......................................................... 33 1.6.1 Κυβερνοεπιθέσεις ..................................................................................................................... 33 1.6.2 Φυσικοί Κίνδυνοι ...................................................................................................................... 34 1.6.3 Πανδημία / Ανθρώπινο Λάθος................................................................................................. 35 1.6.4 Ανεπάρκεια Ορυκτών Καυσίμων ............................................................................................. 36 1.6.5 Βλάβες συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας.............................................................................. 37 1.7 Κατηγοριοποίηση Επιπτώσεων Σεναρίων Κρίσης .......................................................................... 37 1.8 Αποτίμηση της Επικινδυνότητας των Σεναρίων Κρίσης ................................................................. 39
Ρόλοι και αρμοδιότητες ......................................................................................................................... 42 2.1 Αρμόδια Αρχή .................................................................................................................................. 42 2.2 Όργανα Διαχείρισης Διακινδύνευσης ............................................................................................ 44 2.3 Όργανα Διαχείρισης Κρίσης ............................................................................................................ 46 2.4 Εθνικοί Μηχανισμοί Διαχείρισης Κρίσεων ..................................................................................... 49 2.5 Μηχανισμοί διαχείρισης κρίσης η.ε λόγω συμβάντων κυβερνοεπιθέσεων ................................ 55 2.6 Συντονιστής Κρίσης .......................................................................................................................... 58
Διαδικασίες και μέτρα κατά την κρίση ηλεκτρικής ενέργειας ............................................................ 59 3.1 Εθνικές διαδικασίες και μέτρα ........................................................................................................ 59 3.1.1 Ισχύοντα μέτρα για την επιχειρησιακή λειτουργία του Συστήματος - ΑΔΜΗΕ .................... 59 Προγραμματισμός Λειτουργίας (Operational Planning) (D-1) ..................................................... 59 Καταστάσεις Ηλεκτρικού Συστήματος σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2017/
............... 60 Προκαταρκτικό σύνολο ενεργειών Συναγερμού/Έκτακτης Ανάγκης .......................................... 61 Δεύτερο σύνολο ενεργειών Συναγερμού/Έκτακτης Ανάγκης...................................................... 63 3.1.2 Εξειδικευμένα εθνικά μέτρα ανά ομάδα σεναρίων κρίσης ................................................... 66 3.1.2.1 Κυβερνοεπιθέσεις .............................................................................................................. 66 3.1.2.2 Φυσικοί Κίνδυνοι ............................................................................................................... 73 3.1.2.3 Πανδημία / Ανθρώπινο Λάθος.......................................................................................... 75 3.1.2.4 Ανεπάρκεια Ορυκτών Καυσίμων ...................................................................................... 77 3.1.2.5 Βλάβες συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας ...................................................................... 83 3.1.3 Αύξηση ανθεκτικότητας Συστήματος ....................................................................................... 84 3.2 Μηχανισμοί ενημέρωσης του κοινού ............................................................................................. 87 3.3 Περιφερειακές και διμερείς διαδικασίες και μέτρα ...................................................................... 87 Διασυνοριακή βοήθεια Έκτακτης Ανάγκης ....................................................................................... 88
Διαβούλευση με ενδιαφερόμενα μέρη ................................................................................................ 89
Δοκιμές έκτακτης ανάγκης .................................................................................................................... 90 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ............................................................................................................................................ 92 Διαχείριση Κρίσης η.ε - Ενέργειες εμπλεκόμενων φορέων και ροή πληροφορίας ........................... 92 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ........................................................................................................................................... 98 Διαχείριση Κρίσης η.ε λόγω Κυβερνοεπιθέσεων - Ενέργειες Ε.Φ και ροή πληροφορίας ................. 98 Λίστα Πινάκων Πίνακας
Μήκος γραμμών μεταφοράς Συστήματος Μεταφοράς........................................................... 24 Πίνακας
Επισκόπηση των Περιφερειακών Σεναρίων Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας σύμφωνα με τον ENTSO-E ...................................................................................................................................................... 29 Πίνακας
Βασικές συσχετίσεις κινδύνων με σενάρια κρίσης. ................................................................. 31 Πίνακας
Βασικά χαρακτηριστικά σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας............................................ 32 Πίνακας
Αντιστοίχιση μεταξύ των εθνικών σεναρίων κρίσης και των περιφερειακών σεναρίων που προσδιόρισε ο ENTSO-E.............................................................................................................................. 32 Πίνακας
Διαβάθμιση των επιπτώσεων των σεναρίων κρίσης ............................................................... 37 Πίνακας
Διαβάθμιση επιπτώσεων κυβερνοεπιθέσεων ......................................................................... 38 Πίνακας
Κατηγοριοποίηση με βάση την πιθανότητα εμφάνισης των σεναρίων κρίσης (απόφαση ACER υπ’ αριθμ. 07/2020).................................................................................................................................... 39 Πίνακας
Επεξήγηση στάθμης διακινδύνευσης (definition of risk levels) .............................................. 40 Πίνακας
Ποσότητα περικοπής φορτίου για διαφορετικές συχνότητες ............................................... 65 Πίνακας
Εγκεκριμένα έργα αναβάθμισης εξοπλισμού ΔΠΑ 2022-
............................................ 84 Πίνακας
Εγκεκριμένα έργα ΔΠΑ 2022-2031 για την αναβάθμιση της ευστάθειας και ελέγχου του ΕΣΜΗΕ. ........................................................................................................................................................ 86 Πίνακας
Ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ της ΡΑΑΕΥ και των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης ................................................................................................................................ 92 Πίνακας
Ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ της ΟΔΚΗΛ και των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης ................................................................................................................................. 93 Πίνακας
Ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ του Ε.Φ και των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης ................................................................................................................................. 94 Πίνακας
Συνολική ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης ................................................................................................................................. 96 Πίνακας
Ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ του Ε.Φ και των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων) ........................................................................ 98 Πίνακας
Συνολική ροή πληροφοριών & ενέργειες μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών στη διαχείριση της κρίσης (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων) ...................................................................... 101 17 Λίστα Σχημάτων Σχήμα
Σχηματικό διάγραμμα των Διασυνδεδεμένων Συστημάτων της Βαλκανικής............................ 25 Σχήμα
Κίνδυνοι ασφάλειας εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας .......................................................... 28 Σχήμα
Αποτίμηση της επικινδυνότητας των σεναρίων κρίσης ............................................................. 40 Σχήμα
Αλληλεπίδραση μεταξύ εμπλεκόμενων φορέων στη διάρκεια μιας κρίσης η.ε ....................... 48 Σχήμα
Ενέργειες ΡΑΑΕΥ ......................................................................................................................... 52 Σχήμα
Ενέργειες ΟΔΚΗΛ.......................................................................................................................... 52 Σχήμα
Ενέργειες Ε.Φ.............................................................................................................................. 53 Σχήμα
Σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών ................. Σφάλμα! Δεν έχει οριστεί σελιδοδείκτης. Σχήμα
Ενέργειες Ε.Φ (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων) ..................................................................... 56 Σχήμα
Σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων) .................................................................................................................................................................... 57 Σχήμα
Ενέργειες ΡΑΑΕΥ ....................................................................................................................... 92 Σχήμα
Ενέργειες ΟΔΚΗΛ........................................................................................................................ 93 Σχήμα
Ενέργειες Ε.Φ............................................................................................................................ 94 Σχήμα
Σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών ..................................................... 95 Σχήμα
Ενέργειες Ε.Φ (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων)................................................................... 98 Σχήμα
Σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών (περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων) .................................................................................................................................................................. 100 18 Ακρωνύμια AC: Εναλλασσόμενο Ρεύμα – Alternative Current ACER: Οργανισμός Συνεργασίας Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας Agency for the Cooperation of Energy Regulators CSIRT: Computer Security Incident Response team – Ελληνική Αρμόδια Ομάδα Απόκρισης Κυβερνοπεριστατικών, Διεύθυνση Κυβερνοάμυνας ΓΕΕΘΑ DC: Συνεχές Ρεύμα – Direct Current ECG: Ομάδα Συντονισμού για την Ηλεκτρική Ενέργεια – Electricity Coordination Group EENS: Αναμενόμενη Μη Εξυπηρετούμενη Ενέργεια – Expected Energy Non Served ENTSO-E: Ευρωπαϊκό Δίκτυο των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας - European Network of Transmission System Operators HVDC: Συνεχές Ρεύμα Υψηλής Τάσης – High Voltage Direct Current LOLE: Αναμενόμενη Απώλεια Φορτίου – Loss of Load Expectation RCC: Περιφερειακό Συντονιστικό Κέντρο – Regional Coordination Center RSC: Περιφερειακός Συντονιστής Ασφαλείας – Regional Security Coordinator SAFA: Συμφωνία Πλαίσιο Συγχρονισμένης Περιοχής – Synchronous Area Framework Agreement SEE SOR: Λειτουργική Περιφέρεια Συστήματος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης – Southeast Europe System Operation Region Α.Π.Δ.Π.Χ: Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ΑΔΜΗΕ: Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΑΠΕ: Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ΓΓΠΠ: Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας ΔΑΠΕΕΠ: Διαχειριστής ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης ΔΕΔΔΗΕ: Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας ΔΕΣΦΑ: Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου ΔΣΔ: Διαχειριστής Συστήματος Διανομής ΔΣΜ: Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ε.Φ: Ενεργειακός Φορέας ΕΑΚ: Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας ΕΜΥ: Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία ΕΟΔΥ: Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας 19 ΕΣΜΕΑ: Επιτροπή Συντονισμού Μέτρων Έκτακτης Ανάγκης ΕΣΜΗΕ: Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας ΕΧΕ: Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Η.Ε (η.ε): Ηλεκτρική Ενέργεια ΗΝ: Ηλεκτρονόμος ΚΔΣ: Κώδικας Διαχείρισης του Συστήματος ΚΕΔΔ: Κέντρα Ελέγχου Δικτύου Διανομής ΚΥΤ: Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης ΜΔΚ: Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων ΜΔΝ: Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά ΟΑΠΚ: Ομάδα Αντιμετώπισης Περιστατικών Κρίσεων ΟΔΔ: Ομάδα Διαχείρισης Διακινδύνευσης ΟΔΚΗΛ: Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων Ηλεκτρικής Ενέργειας ΟΕΑΔ: Ομάδα Εργασίας για την Αξιολόγηση της Διακινδύνευσης ΡΑΑΕΥ: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων Υ/Σ: Υποσταθμός ΥΑΠ: Υπεύθυνος Ασφάλειας Πληροφοριών ΥΔΚΑΕ: Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ασφάλειας Εφοδιασμού Φ.Α: Φυσικό Αέριο 20 Εισαγωγή Σκοπός O Κανονισμός (ΕΕ) 2019/941 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 5ης Ιουνίου 2019 σχετικά με την ετοιμότητα αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας και με την κατάργηση της οδηγίας 2005/89/ΕΚ (εφεξής ο «Κανονισμός»), διαμορφώνει κοινό πλαίσιο κανόνων για την πρόληψη, την ετοιμότητα αντιμετώπισης και τη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179/22.089.2011), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 143 του ν. 4819/2021 (ΦΕΚ Α’ 129/23.07.2021), η ΡΑΑΕΥ ορίστηκε ως Αρμόδια Αρχή σύμφωνα με τις προβλέψεις του άρθρου 3 του Κανονισμού. Σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του Κανονισμού η ΡΑΑΕΥ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, εκπόνησε μελέτη για τον προσδιορισμό των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα της Χώρας. Η ανωτέρω μελέτη διαβιβάστηκε στην Επιτροπή και το ECG στις 29.04.
Στη βάση της παραπάνω μελέτης η ΡΑΑΕΥ προχώρησε στην εκπόνηση του παρόντος Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων για τον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας (εφεξής το «Σχέδιο»), σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10, 11, 12 και του Παραρτήματος του Κανονισμού. Στόχος του Σχεδίου αποτελεί ο προσδιορισμός των πιθανών κινδύνων που σχετίζονται με την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια και η αποτύπωση των υφιστάμενων και των σχεδιαζόμενων μέτρων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των εν λόγω κινδύνων. Για τη σύνταξη του Σχεδίου η ΡΑΑΕΥ συνεργάστηκε με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), επίσης συνέβαλαν: - Ο Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), - Το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ), - Η Γενική Διεύθυνση Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 11 του Κανονισμού, το Σχέδιο περιλαμβάνει τα ακόλουθα:  Σύντομη περιγραφή των τεχνικών χαρακτηριστικών του διασυνδεδεμένου συστήματος μεταφοράς της Ελλάδας, καθώς και των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη  Συνοπτική περιγραφή των κριτηρίων διακινδύνευσης που υιοθετήθηκαν για την αναγνώριση των κινδύνων  Παρουσίαση των κινδύνων που προσομοιώθηκαν και κατηγοριοποιήθηκαν ως προς τις επιπτώσεις και την πιθανότητα εμφάνισής τους και οδήγησαν στον προσδιορισμό των εθνικών σεναρίων κρίσης  Περιληπτική περιγραφή των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας  Αναλυτική περιγραφή των ρόλων και των αρμοδιοτήτων της Αρμόδιας Αρχής  Περιγραφή των ρόλων των οργάνων διαχείρισης της διακινδύνευσης  Περιγραφή των ρόλων των οργάνων διαχείρισης της κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας  Προσδιορισμό του συντονιστή της κρίσης και περιγραφή των ρόλων του  Αναλυτική περιγραφή των μηχανισμών διαχείρισης κρίσων ηλεκτρικής ενέργειας που οφείλονται στα προσδιορισμένα εθνικά σενάρια κρίσης 21    Περιγραφή της ροής πληροφοριών μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών και φορέων κατά τη διάρκεια ενδεχόμενης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας Περιγραφή των εθνικών, περιφερειακών και διμερών διαδικασιών και μέτρων τα οποία λαμβάνονται είτε για την πρόληψη είτε για την αντιμετώπιση και το μετριασμό των επιπτώσεων μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας Προσδιορισμό του χρονοδιαγράμματος και του αντικειμένου των δοκιμών και προσομοιώσεων κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας. Το Σχέδιο επικαιροποιείται κάθε τέσσερα έτη, εκτός και αν απαιτείται λόγω των περιστάσεων συχνότερη επικαιροποίηση. Δομή Το Σχέδιο που παρουσιάζεται στο παρόν κείμενο γενικά ακολουθεί το πρότυπο που περιγράφεται στο Παράρτημα του Κανονισμού και διαρθρώνεται στα ακόλουθα κεφάλαια: Στην Εισαγωγή παρουσιάζεται ο στόχος και περιληπτικά τα περιεχόμενα του Σχεδίου, δίνονται πληροφορίες για τα τεχνικά χαρακτηριστικά του διασυνδεδεμένου συστήματος μεταφοράς της Χώρας καθώς και των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη, και προσδιορίζονται τα κράτη της περιφέρειας στην οποία υπάγεται η Ελλάδα. Στο Κεφάλαιο 1 ο στόχος είναι να παρουσιαστούν συνοπτικά τα εθνικά σενάρια κρίσης που προσδιόρισε η ΡΑΑΕΥ στην μελέτη που εκπόνησε σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κανονισμού. Προς αυτή την κατεύθυνση, αρχικά παρουσιάζονται τα κριτήρια διακινδύνευσης που υιοθετήθηκαν για την αναγνώριση και τη αξιολόγηση των κινδύνων που σχετίζονται με την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Στη συνέχεια προσδιορίζεται με σαφήνεια ο ορισμός της κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, παρουσιάζονται τα εθνικά σενάρια κρίσης που προσδιορίστηκαν και συσχετίζονται τόσο με τους παραπάνω κινδύνους όσο και με τα περιφερειακά σενάρια που προσδιορίστηκαν από τον ENTSO-E δυνάμει του άρθρου 6 του Κανονισμού. Τα εθνικά σενάρια κρίσης με ομοειδή χαρακτηριστικά συγχωνεύονται και ταξινομούνται σε πέντε ομάδες (clusters) και στη συνέχεια γίνεται περιληπτική περιγραφή για κάθε σενάριο και αναφορά σε πιθανές επιπτώσεις σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο. Τέλος αποτυπώνεται η κατηγοριοποίηση των εθνικών σεναρίων κρίσης με βάση τις επιπτώσεις τους και την πιθανότητα εμφάνισής τους και γίνεται αποτίμηση της επικινδυνότητας και κατηγοριοποίησή τους με βάση το βαθμό διακινδύνευσης και την ανεκτικότητα των κινδύνων (risk tolerance). Στο Κεφάλαιο 2 αρχικά περιγράφονται αναλυτικά οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες της Αρμόδιας Αρχής (ΡΑΑΕΥ) που απορρέουν από τις διατάξεις του Κανονισμού. Στη συνέχεια θεσπίζονται τα όργανα που είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση της διακινδύνευσης αναφορικά με την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια και περιγράφονται οι ρόλοι τους. Αντίστοιχα θεσπίζονται τα όργανα που είναι υπεύθυνα για την έκδοση έγκαιρων προειδοποιήσεων σχετικά με επερχόμενη κατάσταση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας, την κήρυξη κατάστασης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και την αποτελεσματική διαχείριση τέτοιων καταστάσεων κρίσης και περιγράφονται οι ρόλοι τους. Η ροή πληροφοριών και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων μερών περιγράφεται διεξοδικά και αποτυπώνεται σχηματικά σε αντίστοιχα διαγράμματα. Ειδική αναφορά και περιγραφή των 22 παραπάνω γίνεται σε καταστάσεις κρίσεων που οφείλονται σε περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων καθώς για τη διαχείρισή τους απαιτείται η εμπλοκή περισσότερων φορέων. Τέλος προσδιορίζεται ο Συντονιστής Κρίσης και περιγράφεται ο ρόλος του. Στο Κεφάλαιο 3 περιγράφονται αρχικά τα εθνικά μέτρα τα οποία λαμβάνονται είτε για την πρόληψη είτε για την αντιμετώπιση και το μετριασμό των επιπτώσεων μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Αρχικά παρουσιάζονται γενικά τα μέτρα που λαμβάνει και οι ενέργειες που εφαρμόζει ο ΑΔΜΗΕ για τη διατήρηση του Συστήματος εντός των ορίων επιχειρησιακής ασφάλειας, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζονται εξειδικευμένα εθνικά μέτρα για κάθε μία από τις πέντε ομάδες (clusters) στις οποίες ταξινομήθηκαν τα εθνικά σενάρια κρίσης. Στη συνέχεια αποτυπώνονται τα υφιστάμενα περιφερειακά και διμερή μέτρα που έχουν ληφθεί από τον ΑΔΜΗΕ σε συμφωνία με τους αντίστοιχους ΔΣΜ γειτονικών κρατών. Στο Κεφάλαιο 4 παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τη διαβούλευση που διεξήχθη τόσο με ενδιαφερόμενους φορείς από την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών της περιφέρειας. Τέλος, στο Κεφάλαιο 5 περιγράφεται το πλαίσιο των δοκιμών που διεξάγονται ανά δύο έτη και στοχεύουν στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Σχεδίου και ειδικότερα των μέτρων και των διαδικασιών που περιγράφονται σχετικά με την πρόληψη και την αντιμετώπιση περιστατικών κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο πλαίσιο των δοκιμών που αφορούν την ικανότητα αντιμετώπισης κυβερνοεπιθέσεων. 23 Ελληνικό Σύστημα Ηλεκτρικής Ενέργειας α. Τεχνική περιγραφή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας Το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) αποτελείται από το Διασυνδεδεμένο Σύστημα της Ηπειρωτικής Χώρας και των Διασυνδεδεμένων με αυτό νησιών στο επίπεδο της υψηλής τάσης. Το ΕΣΜΗΕ αποτελείται από γραμμές μεταφοράς (εναέριες, υπόγειες και υποβρύχιες) σε υψηλή (66 kV, 150kV) και υπερυψηλή τάση (400kV) καθώς και κέντρα υπερυψηλής τάσης (ΚΥΤ) και υποσταθμούς τους συστήματος (ΥΣ) όπου υπάρχουν μετασχηματιστές για την ανύψωση ή τον υποβιβασμό της τάσης. Πιο αναλυτικά, στον πίνακα 1 παρουσιάζονται αναλυτικά στοιχεία για τις γραμμές μεταφοράς του ΕΣΜΗΕ. Πίνακας
Μήκος γραμμών μεταφοράς Συστήματος Μεταφοράς Επίπεδο τάσης (kV) 66 150 400 Είδος ΓΜ Εναέριες Υποβρύχιες Εναέριες Υπόγειες Υποβρύχιες Εναέριες Υπόγειες Εναέριες DC Υποβρύχιες DC Σύνολο Συνολικό μήκος (km) 39 82 8877 378 1071 3034 31 107 160 Σύνολο 121 10326 3332 13779 Στο Σύστημα υπάρχουν συνολικά 25 ΚΥΤ. Τα 14 εξ αυτών αποτελούν σημεία σύνδεσης συστημάτων 400kV και 150kV για τη μεταφορά ισχύος στο σύστημα 150kV. Τα υπόλοιπα 11 ΚΥΤ, χωροθετούνται πλησίον σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να επιτυγχάνεται η ανύψωση τάσης από τους σταθμούς παραγωγής προς το σύστημα σε επίπεδο τάσης 400kV. Επιπλέον υπάρχουν 356 υποσταθμοί υψηλής τάσης για τον περαιτέρω υποβιβασμό της τάσης. β. Διεθνείς Διασυνδέσεις To ΕΣΜΗΕ λειτουργεί σύγχρονα και παράλληλα διασυνδεδεμένο με το Ευρωπαϊκό Σύστημα υπό τον γενικότερο συντονισμό του ENTSO-E. H παράλληλη λειτουργία του ΕΣΜΗΕ με το Ευρωπαϊκό Σύστημα επιτυγχάνεται μέσω διασυνδετικών γραμμών μεταφοράς με τα Συστήματα της Βουλγαρίας, της Αλβανίας, της Βόρειας Μακεδονίας και της Τουρκίας. Επιπλέον, το ΕΣΜΗΕ συνδέεται ασύγχρονα μέσω υποβρυχίου συνδέσμου συνεχούς ρεύματος και τάσης 400kV με την Ιταλία. Πιο αναλυτικά, οι διεθνείς διασυνδέσεις της Ελλάδας με τα συστήματα των γειτονικών χωρών είναι:  Δύο ξεχωριστές γραμμές 400kV απλού κυκλώματος και συνολικής ονομαστικής ικανότητας μεταφοράς 2800MVA με τη Βόρεια Μακεδονία.  Μία γραμμή 400kV απλού κυκλώματος ονομαστικής ικανότητας μεταφοράς 1400MVA και μία γραμμή 150 kV ονομαστικής ικανότητας μεταφοράς 138MVA με την Αλβανία.  Δύο ξεχωριστές γραμμές 400kV απλού κυκλώματος και συνολικής ονομαστικής ικανότητας μεταφοράς 2800MVA με τη με τη Βουλγαρία. 24  Μία γραμμή 400kV απλού κυκλώματος ονομαστικής ικανότητας μεταφοράς 2000MVA με την Τουρκία.  Ένα υποβρύχιο καλώδιο συνεχούς ρεύματος 400kV και ικανότητας μεταφοράς 500MW με την Ιταλία. Στο σχήμα που ακολουθεί φαίνεται η τοπολογία των υφιστάμενων και υπό ανάπτυξη διασυνδέσεων μεταξύ των Συστημάτων Μεταφοράς των κρατών της Βαλκανικής. Σχήμα
Σχηματικό διάγραμμα των Διασυνδεδεμένων Συστημάτων στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Κράτη Μέλη στην περιφέρεια Η Ελλάδα αποτελεί μέρος της Λειτουργικής Περιφέρειας του Συστήματος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης (Southeast Europe System Operation Region – SEE SOR), σύμφωνα με την απόφαση ACER υπ’ αριθ. 05/
Οι ΔΣΜ της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ιταλίας είναι μέτοχοι του SEleNe CC (SEE RCC), ενώ ο ΔΣΜ της Ρουμανίας συμμετέχει στο RCC με συμβατική σχέση. 25
Περίληψη των σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας 1.1 Εισαγωγή Τον Απρίλιο του 2022 ολοκληρώθηκε η Μελέτη προσδιορισμού των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας για το Διασυνδεδεμένο Σύστημα της Χώρας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 του Κανονισμού. Στόχος της Μελέτης ήταν η διερεύνηση των συνθηκών εκείνων που δύνανται να διακινδυνεύσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια τα έτη 2021-2024 και τα αποτελέσματά της αποτελούν τη βάση για την εκπόνηση του παρόντος Εθνικού Σχεδίου Ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων στον τομέα του ηλεκτρισμού κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 10 του Κανονισμού. Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες των Ηλεκτρικών Συστημάτων (ΗΣ) των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) και αναγνωρίζοντας τη σημασία διασφάλισης της ασφάλειας εφοδιασμού στα εν λόγω Νησιά όπως και στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα, η ΡΑΑΕΥ προτίθεται να εκπονήσει διακριτή μελέτη για τον προσδιορισμό σεναρίων κρίσης αναφορικά με την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια στα ΜΔΝ. Η Μελέτη εκπονήθηκε από τη ΡΑΑΕΥ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της ως Αρμόδια Αρχή, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 12 του ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179/22.08.2011), σε στενή συνεργασία με τον Ανεξάρτητο Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και τη συμβολή του Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας (ΕΧΕ) και της Γενικής Διεύθυνσης Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η Μελέτη για τον προσδιορισμό των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας βασίστηκε στη μεθοδολογία του ENTSO-E «Methodology for Identifying Regional Electricity Crisis Scenarios in accordance with Article 5 of the REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on risk preparedness in the electricity sector and repealing Directive 2005/89/EC», η οποία αναπτύχθηκε σύμφωνα με τα οριζόμενα στον άρθρο 6 του Κανονισμού και εγκρίθηκε από τον ACER με την απόφαση υπ’ αριθ. 07/
1.2 Κριτήρια Διακινδύνευσης Η Μελέτη προσδιορισμού των εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας για τους σκοπούς αξιολόγησης της σημαντικότητας των κινδύνων που αναγνωρίστηκαν και την μετέπειτα υποστήριξη των διεργασιών της λήψης αποφάσεων υιοθέτησε τρία

(3)βασικά κριτήρια που κατά την Αρχή κρίνονται απαραίτητα για την ασφαλή λειτουργία του Συστήματος. Για τον ορισμό των κριτηρίων λήφθηκαν υπόψη:  Οι συνθήκες που μπορεί να επηρεάζουν την ασφάλεια τροφοδοσίας με ηλεκτρική ενέργεια (η.ε).  Ο τρόπος που προσδιορίζονται και μετρούνται οι συνέπειες και η πιθανότητα εμφάνισης των σεναρίων κρίσης.  Η χρονική διάρκεια των σεναρίων κρίσης.  Ο τρόπος προσδιορισμού του βαθμού επικινδυνότητας των σεναρίων (στάθμη διακινδύνευσης).  Οι προβλεπόμενες δυνατότητες διάθεσης πόρων για την ασφάλεια εφοδιασμού. 26 Σύμφωνα με τα ανωτέρω, τα κριτήρια διακινδύνευσης που υιοθετήθηκαν είναι:  Το Κριτήριο ασφαλείας Ν-12, σύμφωνα με το άρθρο 3 του Κανονισμού (ΕΕ) 2017/1485: Μη παραβίαση της κατάστασης Ν-1 σε καμία περίπτωση.  H Επάρκεια συστήματος σε συνδυασμό με πιθανότητα εμφάνισης (βάσει της ευρωπαϊκής εκτίμησης επάρκειας πόρων που διενεργείται από τον ENTSO-E, δυνάμει του άρθρου 23 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943): - Ποσοστό Αναμενόμενης Μη Εξυπηρετούμενης Ενέργειας (Expected Energy Non-Served percentage, EENS %) < 0,01 %. Ο δείκτης αυτός εκφράζει την ενέργεια που το σύστημα ηλεκτροπαραγωγής αναμένεται να μην μπορεί να τροφοδοτήσει προκειμένου να ικανοποιήσει τη ζήτηση (σε δεδομένη χρονική περίοδο) διαιρούμενη με τη εκτιμώμενη ετήσια κατανάλωση ενέργειας. - Αναμενόμενη Απώλεια Φορτίου (Loss of Load Expectation, LOLE) < 12 h. Ο δείκτης αυτός εκφράζει τις ώρες του έτους για τις οποίες το σύστημα ηλεκτροπαραγωγής δε μπορεί να ικανοποιήσει πλήρως τη ζήτηση, εξαιτίας συγκεκριμένου σεναρίου κρίσης.  Κυβερνοασφάλεια: Επίπεδο διακινδύνευσης < Κρίσιμο ή καταστροφικό. Η μεθοδολογία για την κατηγοριοποίηση των επιπτώσεων θα αναπτυχθεί δυνάμει του πρόσφατα εγκεκριμένου Κανονισμού (ΕΕ) για τους κανόνες σχετικά με την κυβερνοασφάλεια στις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας. Μέχρι τη θέσπιση μιας κοινής κλίμακας επιπτώσεων για τον ενεργειακό κλάδο, η Αρχή αναγνωρίζει ως βασικά κριτήρια το χρόνο εντοπισμού της κυβερνοεπίθεσης, το χρόνο αποκατάστασης – διαχείρισής της αλλά και τη διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών. 1.3 Ορισμός Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας Η αξιολόγηση της σημαντικότητας των διακινδυνεύσεων σχετίζεται και με τη δυνατότητα που αυτές έχουν να δημιουργήσουν καταστάσεις κρίσης η.ε, δηλαδή σημαντικές ελλείψεις ή αδυναμία παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους πελάτες. Ως εκ τούτου, η κατάσταση σημαντικής έλλειψης ηλεκτρικής ενέργειας ή αδυναμίας παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές που αναμένεται να οδηγήσει σε έκδοση Έγκαιρης Προειδοποίησης (Early Warning) ή σε κήρυξη κατάστασης κρίσης ενεργοποιώντας τα κατάλληλα μέτρα έκτακτης ανάγκης συμβαίνει όταν EENS % ≥ 0,01 (% της ετήσιας ζήτησης ενέργειας) και LOLE ≥ 12h και χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό των Εθνικών Σεναρίων Κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. 1.4 Αναγνώριση Κινδύνων Η ΡΑΑΕΥ, προκειμένου για τη διερεύνηση των συνθηκών που δύνανται να διαμορφωθούν και να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού του Διασυνδεδεμένου Συστήματος της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια τα έτη μεταξύ 2021 και 2024, συνέταξε στη βάση του Κεφαλαίου ΙΙ του Κανονισμού σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ, ένα στοχευμένο ερωτηματολόγιο παραγόντων κινδύνων το οποίο απαντήθηκε από τους εμπλεκόμενους φορείς, όπως είναι ο Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ), ο Διαχειριστής Συστήματος Φ.Α. (ΔΕΣΦΑ), οι Διαχειριστές Δικτύου Διανομής Φ.Α., οι ηλεκτροπαραγωγοί, προμηθευτές ΦΑ και ο ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε., σύμφωνα με την 2 Κανονισμός (ΕΕ) 2017/1485, άρθρο 3 παράγραφος 14 «κριτήριο (N-1): ο κανόνας σύμφωνα με τον οποίο τα στοιχεία που παραμένουν σε λειτουργία εντός περιοχής ελέγχου ΔΣΜ μετά την εμφάνιση απρόβλεπτου συμβάντος μπορούν να εξυπηρετούν τη νέα κατάσταση λειτουργίας χωρίς να παραβιάζονται τα όρια επιχειρησιακής ασφάλειας·» 27 εμπειρία τους αλλά και τη δυνατότητα πρόβλεψης που έχουν στον τομέα ευθύνης/λειτουργίας τους στην ανάπτυξη καταλόγου κινδύνων. Στο πλαίσιο αυτό, οι εμπλεκόμενοι φορείς συνεισέφεραν στην ανάπτυξη καταλόγου κινδύνων προσδιορίζοντας:  τις συνθήκες που εκτιμούν ότι έχουν διαμορφωθεί ή ότι θα διαμορφωθούν και δύνανται να προκαλέσουν την εμφάνιση των κινδύνων,  την περιγραφή της αρχικής κατάστασης του συστήματος σχετικά με το σενάριο κρίσης,  την εποχή ή τις εποχές του χρόνου που εκτιμούν ότι θα συμβεί το σενάριο κρίσης και τον τύπο φορτίου που θα επηρεαστεί,  την εκτιμώμενη διάρκεια του σεναρίου κρίσης, και  την περιγραφή πιθανών επιπτώσεων από την εμφάνιση του σεναρίου κρίσης. Στη βάση της ανωτέρω μεθοδολογίας αναλύθηκε το σύνολο των διαθέσιμων στοιχείων και πληροφοριών που συλλέχθηκαν με το ερωτηματολόγιο για την αναγνώριση και ανάλυση των διακινδυνεύσεων που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια την υπό εξέταση χρονική περίοδο, όπως φαίνεται στο Σχήμα 2. Σχήμα 2. Κίνδυνοι ασφάλειας εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας (Πηγή: Μελέτη Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων Κρίσης η.ε. ΡΑΑΕΥ 2022) Επισημαίνεται ότι στην Μελέτη Προσδιορισμού Εθνικών Σεναρίων Κρίσης δεν αξιολογήθηκαν κίνδυνοι σε σχέση με την κυριότητα των υποδομών αναφορικά με την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. 1.5 Καθορισμός Εθνικών Σεναρίων Κρίσης Με βάση τα αποτελέσματα της διαβούλευσης για την αναγνώριση κινδύνων, την ανάλυση των εθνικών και περιφερειακών συνθηκών, τα αποτελέσματα της Μελέτης του ENTSO-Ε) για τον Προσδιορισμό Περιφερειακών Σεναρίων Κρίσης η.ε. (βλέπε Πίνακα 2), και σε συμφωνία με το άρθρο 5 του Κανονισμού, 28 προσδιορίστηκαν, εξετάστηκαν και προσομοιώθηκαν σε συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ συνολικά 16 σενάρια κρίσης. Αναλόγως με το σενάριο, η κρίση θεωρήθηκε ότι διαρκεί από μερικές ώρες έως και ένα

(1)μήνα, σε συνδυασμό με συγκεκριμένα προφίλ ζήτησης (Ι - υψηλό), (ΙΙ - μέσο) και (ΙΙΙ - χαμηλό). Πίνακας

Επισκόπηση των Περιφερειακών Σεναρίων Κρίσης Ηλεκτρικής Ενέργειας σύμφωνα με τον ENTSO-E A/A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 Είδος Περιφερειακού Σεναρίου Κυβερνοεπίθεση – Οντότητες που είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο Κυβερνοεπίθεση – Οντότητες που δεν είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο Επίθεση – κρίσιμες δομές Επίθεση – κέντρα ελέγχου Απειλή για βασικούς υπαλλήλους Εσωτερική επίθεση (Insider attack) Ηλιακή καταιγίδα Ηφαιστειακή έκρηξη Θύελλα Κύμα ψύχους Βροχοπτώσεις και πλημμύρες Χειμερινές καιρικές συνθήκες Έλλειψη ορυκτών καυσίμων (συμπ. Φυσικό Αέριο) Έλλειψη πυρηνικών καυσίμων Τοπική τεχνική βλάβη Πολλαπλές αστοχίες που προκαλούνται από ακραίες καιρικές συνθήκες Απώλεια συστημάτων ΤΠΕ για τη λειτουργία σε πραγματικό χρόνο Ταυτόχρονες πολλαπλές αστοχίες Πολυπλοκότητα μηχανισμού ελέγχου του συστήματος ισχύος Ανθρώπινο λάθος Ανεπιθύμητες ροές ισχύος Βλάβη εξοπλισμού Απεργία, ταραχές, βιομηχανικές δράσεις (industrial actions) Βιομηχανικό / Πυρηνικό ατύχημα Απρόβλεπτη αλληλεπίδραση των κανόνων της αγοράς ενέργειας Ασυνήθιστα μεγάλα σφάλματα στην πρόβλεψη παραγωγής ΑΠΕ Πανδημία Καύσωνας Περίοδος ξηρασίας Σεισμός Δασική πυρκαγιά Τα αποτελέσματα της αναγνώρισης κινδύνων που παρουσιάστηκαν στην προηγούμενη ενότητα αποτέλεσαν τη βάση προσδιορισμού των εθνικών σεναρίων κρίσης εφοδιασμού της χώρας με ηλεκτρική ενέργεια, καθώς και της εκτίμησης της πιθανότητας εμφάνισής τους. Οι κύριες συσχετίσεις των σεναρίων 29 κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας με τους κινδύνους που παρουσιάστηκαν παραπάνω, προσδιορίζονται στον πίνακα
Στον πίνακα 4 παρουσιάζονται συνοπτικά όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν με τα βασικά χαρακτηριστικά τους. Για την όσο πιο αξιόπιστη προσομοίωση των σεναρίων, επιλέχθηκαν πραγματικά δεδομένα από συγκεκριμένες ώρες και ημέρες κατανομής (φορτίο, ενεργειακό μείγμα, διαθεσιμότητα μονάδων, τοπολογία συστήματος, παραγωγή ΑΠΕ, προγράμματα διασυνδέσεων, κ.ά.). Επιπλέον, τα σενάρια επιλέχθηκαν με βάση τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού συστήματος μεταφοράς (Πελοπόννησος χωρίς δίκτυο 400 kV, διασυνδέσεις στο Βορρά-κατανάλωση στο Νότο). Οι παραδοχές κάθε σεναρίου, η εξέλιξή του, η αναλυτική περιγραφή και ανάλυση κάθε σεναρίου περιλαμβάνονται στον Προσδιορισμό Εθνικών Σεναρίων Κρίσης η.ε. Τέλος στον πίνακα 5, γίνεται αντιστοίχιση των 16 εθνικών σεναρίων κρίσης με τα περιφερειακά σενάρια κρίσης που προσδιορίστηκαν από τον ENTSO-E. 30 Πίνακας
Βασικές συσχετίσεις κινδύνων με σενάρια κρίσης. Κίνδυνοι Σενάρια → Έντονες Βροχοπτώσεις - Πλημμύρα Σ1 Σ2 Σ3 Χ Χ Σ5 Σ6 Σ7 Σ8 Σ9 Σ10 Σ11 Σ12 Σ13 Παγετός - κύμα ψύχους - χιόνια Χ Χ Περίοδος ξηρασίας Χ Δασικές πυρκαγιές Χ Καύσωνας Χ Χ (Χ) (Χ) Σεισμός Σ15 Σ16 Χ Χ (Χ) Χ Χ Χ (Χ) Χ Επακόλουθοι κίνδυνοι έλλειψης καυσίμων -περιορισμοί στην παραγωγή η.ε. (Χ) Χ (Χ) Πανδημίες Χ Τεχνικά προβλήματα στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με άλλες χώρες Χ (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Τεχνική βλάβη στο εθνικό ΔΜ ή/και στο ΔΔ ηλεκτρικής ενέργειας (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Χ Τεχνική βλάβη σε σημαντικό στοιχείο Ηλεκτρικού Συστήματος (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Χ Χ Ταυτόχρονη απώλεια σημαντικών στοιχείων Ηλεκτρικού Συστήματος (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Χ Τεχνική βλάβη στα ανάντη Συνδεδεμένα Συστήματα Μεταφοράς ΦΑ ή/και στην εγχώρια υποδομή δικτύου μεταφοράς ΦΑ (Χ) (Χ) Δυσλειτουργία συστημάτων ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών) Β Σ14 Χ Ανεμοθύελλα/Καταιγίδα Α Σ4 Ανθρώπινο Λάθος Χ Τρομοκρατικές ενέργειες (Χ) (Χ) (X) (Χ) (X) (Χ) Βανδαλισμός/δολιοφθορά στο ΔΜ ή/και ΔΔ Ηλεκτρικής Ενέργειας Μεγάλης διάρκειας απεργίες σε συναφείς τομείς Απειλή / Εκβιασμός / Ομηρία βασικών υπαλλήλων Εσωτερική επίθεση Κυβερνοεπιθέσεις Χ Χ Γεωπολιτικά ρίσκα (Χ) (Χ) Χ Συμβατική – εμπορική διαφωνία Γ Ανεπαρκείς επενδύσεις/έλλειψη υποδομής/καθυστέρηση ανάπτυξης σημαντικής υποδομής (Χ) Αστάθεια τιμών Αιφνίδια και απροσδόκητη αύξηση της ζήτησης αιχμής Πιθανή Χειραγώγηση των τιμών ενέργειας στην αγορά ηλεκτρισμού (Χ) Χ (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Χ Χ Χ Χ (Χ) (Χ) (Χ) (Χ) Χ: κύρια συνεισφορά, (Χ): δευτερεύουσα συνεισφορά 31 Πίνακας
Βασικά χαρακτηριστικά σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας Α/Α Σεναρίου Σ1 Σ2 Σ3 Σ4 Σ5 Σ6 Σ7 Σ8 Σ9 Σ10 Σ11 Σ12 Σ13 Σ14 Σ15 Σ16 Τίτλος Σεναρίου Διάρκεια σεναρίου Πλημμύρες Ανεμοθύελλες (Χειμώνας) Ανεμοθύελλες (Καλοκαίρι) Κύμα ψύχους - Χιόνια Ξηρασία - Δασικές πυρκαγιές Καύσωνας - Συντήρηση ανάντι δικτύου ΦΑ Σεισμός Σεισμός - εκτός HVDC με Ιταλία Πανδημία - Ανθρώπινο λάθος 2 εβδομάδες 1 εβδομάδα 1 εβδομάδα 2 εβδομάδες 3 εβδομάδες 10 ημέρες Απόσυρση λιγνιτικών – Καθυστέρηση ένταξης νέων μονάδων Βλάβη εξοπλισμού Απόσυρση λιγνιτικών Διασύνδεση Κρήτης - Χωρίς Πτολεμαΐδα V Απόσυρση λιγνιτικών Διασύνδεση Κρήτης - Με Πτολεμαΐδα V Κυβερνοεπίθεση Α Κυβερνοεπίθεση Β Διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ από Ρωσία Χρονική περίοδος Χειμώνας Χειμώνας Καλοκαίρι Χειμώνας Καλοκαίρι Καλοκαίρι Φορτίο Καλοκαίρι Καλοκαίρι Καλοκαίρι ΙΙ Ι ΙΙΙ Χειμώνας

(20222023)I 6 ώρες 1 μήνας Καλοκαίρι Χειμώνας

(20242025)Ι Ι 1 μήνας Χειμώνας

(20242025)Ι 2 ώρες 5 ώρες 3 μήνες Καλοκαίρι Χειμώνας Χειμώνας (1/1/202331/3/2023) Ι Ι Ι 3 εβδομάδες 3 εβδομάδες όσο διαρκούν τα περιοριστικά μέτρα, διάρκεια -Σεν. 1 ημέρα 2 εβδομάδες ΙΙ Ι Ι Ι Ι Ι Πίνακας

Αντιστοίχιση μεταξύ των εθνικών σεναρίων κρίσης και των περιφερειακών σεναρίων που προσδιόρισε ο ENTSO-E Εθνικό Σενάριο Κρίσης Σ
Πλημμύρες Σ
Ανεμοθύελλες (Χειμώνας) Σ
Ανεμοθύελλες (Καλοκαίρι) Σ
Κύμα ψύχους – Χιόνια Σ
Ξηρασία – δασικές πυρκαγιές Σ
Καύσωνας – Συντήρηση ανάντη δικτύου Φ.Α Σ
Σεισμός Σ
Σεισμός – εκτός HVDC με Ιταλία Σ
Πανδημία – Ανθρώπινο λάθος Περιφερειακό Σενάριο Κρίσης Νο. 11 Βροχοπτώσεις και πλημμύρες Νο. 9 Θύελλα Νο. 10 Κύμα ψύχους Νο. 29 Περίοδος ξηρασίας & Νο. 31 Δασική πυρκαγιά Νο. 28 Καύσωνας & Νο. 15 Τοπική τεχνική βλάβη Νο. 30 Σεισμός Νο. 30 Σεισμός & Νο. 22 Βλάβη εξοπλισμού Νο. 27 Πανδημία & Νο. 20 Ανθρώπινο λάθος 32 Σ
Απόσυρση λιγνιτικών – καθυστέρηση ένταξης νέων μονάδων Σ
Βλάβη εξοπλισμού Σ
Απόσυρση λιγνιτικών - Διασύνδεση Κρήτης - Χωρίς Πτολεμαΐδα V Σ
Απόσυρση λιγνιτικών - Διασύνδεση Κρήτης - Με Πτολεμαΐδα V Σ
Κυβερνοεπίθεση Α Σ
Κυβερνοεπίθεση Β Σ
Διακοπή τροφοδοσίας Φ.Α. από Ρωσία Νο. 18 Ταυτόχρονες πολλαπλές αστοχίες Νο. 2 Κυβερνοεπίθεση – Οντότητες που δεν είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο Νο. 1 Κυβερνοεπίθεση – Οντότητες που είναι συνδεδεμένες στο ηλεκτρικό δίκτυο Νο. 13 Έλλειψη ορυκτών καυσίμων (συμπ. Φυσικό Αέριο) 1.6 Περίληψη Εθνικών Σεναρίων Κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας Στη συνέχεια περιγράφονται περιληπτικά για κάθε ένα από τα 16 εθνικά σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, το αρχικό συμβάν που ευθύνεται για την κατάσταση της κρίσης, η εξέλιξη και οι πιθανές επιπτώσεις του κάθε σεναρίου τόσο σε εθνικό όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο (εφόσον υφίσταται). Σενάρια κρίσης με παρόμοια χαρακτηριστικά έχουν συγχωνευθεί και ταξινομούνται σε ομάδες (clusters) προκειμένου για την καλύτερη οργάνωση των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης που τα αφορούν και θα παρουσιαστούν στο 3ο κεφάλαιο του Σχεδίου. Συνεπώς τα εθνικά σενάρια κρίσης ταξινομούνται σε:  Κακόβουλες Επιθέσεις  Φυσικούς Κινδύνους  Πανδημία / Ανθρώπινο Λάθος  Ανεπάρκεια Ορυκτών Καυσίμων  Βλάβες Συστήματος Ηλεκτρικής Ενέργειας 1.6.1 Κυβερνοεπιθέσεις Σ
Κυβερνοεπίθεση Α Στο συγκεκριμένο σενάριο εξετάζεται συμβάν κυβερνοεπίθεσης σε κρίσιμα υποσυστήματα του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας (ΕΧΕ). Με συνέπεια την πιθανότητα διακοπής της λειτουργίας ή αναστολής της διαθεσιμότητας της χρηματιστηριακής αγοράς, την πιθανότητα αλλοίωσης των δεδομένων χρηματιστηριακών συναλλαγών, την εμφάνιση σημαντικών οικονομικών απωλειών για τους συμμετέχοντες φορείς, την ζημιά στην εικόνα και τη φήμη του ΕΧΕ κ.ά. Σ
Κυβερνοεπίθεση Β Στο συγκεκριμένη περίπτωση εξετάζεται το σενάριο κυβερνοεπίθεσης σε κρίσιμες υποδομές και συστήματα ενεργειακού φορέα που συνδέεται με το σύστημα (δίκτυο). Ενδεικτικά μπορεί να αφορά συστήματα του ΑΔΜΗΕ (σύστημα ενεργειακής διαχείρισης, σύστημα αυτόματης ρύθμισης παραγωγής, σύστημα επίλυσης αγοράς, σύστημα ελέγχου φορτίου – συχνότητας, σύστημα διαχείρισης αγοράς, σύστημα εξισορρόπησης αγορά πραγματικού χρόνου, κ.ά.), συστήματα του ΔΕΔΔΗΕ (σύστημα διαχείρισης της διανομής, μετρητικά συστήματα, συστήματα εποπτείας διαχείρισης και τηλεχειρισμού δικτύου, κ.ά.), συστήματα 33 ηλεκτροπαραγωγών ή/και άλλων ενεργειακών φορέων. Ως συνέπεια εμφάνισης τέτοιου συμβάντος μπορεί να είναι η εμφάνιση κινδύνων στην ασφάλεια τροφοδοσίας με ακραία περίπτωση την εμφάνιση blackout. 1.6.2 Φυσικοί Κίνδυνοι Σ
Πλημμύρες Ακραίας έντασης βροχές μετά από μακρά περίοδο ξηρασίας, προκαλούν υπερχειλίσεις ποταμών καταρρεύσεις αναχωμάτων και διαβρώσεις εδαφών. Ως αποτέλεσμα παρουσιάζονται πλημμυρικά φαινόμενα σε Υ/Σ και σοβαρές βλάβες σε θεμέλια πυλώνων των γραμμών μεταφοράς, σε υπόγεια δίκτυα και στον εξοπλισμό Υ/Σ & ΚΥΤ. Η παράλληλη λειτουργία υδροηλεκτρικών συγκροτημάτων επιβαρύνουν την κατάσταση, ενώ ενδεχόμενη διακοπή λειτουργίας τους ενέχει κινδύνους σχετικά με την ομαλή τροφοδότηση της ευρύτερης περιοχής. Επιπλέον, είναι πιθανό να μειωθεί η ικανότητα των μονάδων παραγωγής να παρέχουν υπηρεσίες εξισορρόπησης καθώς και η δυνατότητα ανακατανομής από τον αρμόδιο διαχειριστή και θεωρείται πιθανό να γίνουν προληπτικές απομονώσεις εξοπλισμού για λόγους ασφαλείας. Τέλος ενδέχεται να απαιτηθεί υποστήριξη μέσω εισαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από γειτονικούς ΔΣΜ καθώς περιορίζεται η παραγωγική ικανότητα και η διαθεσιμότητα του συστήματος μεταφοράς. Σ
& Σ
Ανεμοθύελλες Θυελλώδεις άνεμοι με εξαιρετικά δυνατές ριπές και ισχυρές καταιγίδες με κεραυνούς που προκαλούν στροβιλισμούς, πτώσεις δέντρων κ.ά. Το φαινόμενο μπορεί να εμφανιστεί είτε το χειμώνα είτε το καλοκαίρι. Ως αποτέλεσμα μπορεί να προκύψουν σοβαρές βλάβες σε ακτινικά δίκτυα διανομής, να ενεργοποιηθούν τα συστήματα αυτόματης προστασίας του εξοπλισμού, να συμβούν καταρρεύσεις πυλών γραμμών μεταφοράς, να κοπούν αγωγοί σε γραμμές μεταφοράς λόγω πτώσης δέντρων ή άλλων αντικειμένων καθώς και να μειωθεί η παραγωγική ικανότητα ανεμογεννητριών λόγω υψηλής ταχύτητας των ανέμων ή λόγω διακοπής των κυκλωμάτων τους με το δίκτυο. Συνέπεια των παραπάνω είναι να εμφανιστούν αποκοπές φορτίων ή πτώσεις τάσεις σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, καθώς μείωση του παραγωγικού δυναμικού λόγω αδυναμίας μεταφοράς στους καταναλωτές. Επιπλέον θεωρείται πιθανό να αποσυνδεθούν διασυνδετικές γραμμές με ορισμένες χώρες με επακόλουθη αύξηση των φορτίσεων άλλων διασυνδέσεων, χωρίς τελικά να μειώνονται οι προγραμματισμένες ροές ενέργειας. Επομένως στο συγκεκριμένο σενάριο δεν υπάρχουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Σ
Κύμα ψύχους - χιόνια Εμφάνιση εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών, έντονων χιονοπτώσεων και παγετού σε συνδυασμό με υψηλή ζήτηση ενέργειας λόγω των καιρικών συνθηκών. Ως αποτέλεσμα εμφανίζονται σοβαρές βλάβες σε δίκτυα διανομής και μεταφοράς, πτώσεις κυκλωμάτων και βλάβες σε πυλώνες λόγω συσσώρευσης πάγου, μειωμένη παραγωγή από ΑΠΕ και υδροηλεκτρικά λόγω παγετού, μείωση της παραγωγής από θερμικές μονάδες παραγωγής λόγω προβλημάτων στα κυκλώματα ψύξης τους αλλά και λόγω προβλημάτων στη μεταφορά ΥΦΑ για την τροφοδοσία τους. Συνέπεια των παραπάνω ενδέχεται να εμφανιστεί υπερφόρτιση του δικτύου, πιθανά ζητήματα ασφαλείας Ν-1 και μειωμένη ικανότητα 34 μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σε διασυνοριακό επίπεδο αυξάνονται οι ανάγκες για εισαγωγές ενέργειας, ενώ ενδέχεται να εμφανιστούν βλάβες και μη διαθεσιμότητα διασυνδετικών γραμμών με ενδεχόμενη αδυναμία υλοποίησης των διασυνοριακών εμπορικών προγραμμάτων. Επιπλέον παρόμοιες καιρικές συνθήκες σε γειτονικές χώρες μπορεί να οδηγήσουν σε εξαιρετικά υψηλές τιμές καυσίμων/ενέργειας και σε περιορισμένες δυνατότητες εισαγωγών. Σ
Ξηρασία – Δασικές πυρκαγιές Παρατεταμένη και εξαιρετικά ξηρή περίοδος κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, σε συνδυασμό με υψηλές θερμοκρασίες και ανέμους μεγάλης έντασης βοηθούν στην έναρξη και την εξάπλωση δασικών πυρκαγιών. Οι πυρκαγιές συνεχίζονται ανεξέλεγκτα για αρκετές ημέρες. Ως αποτέλεσμα εμφανίζονται διακοπές λειτουργίας γραμμών μεταφοράς και δικτύων διανομής, φθορές εξοπλισμού σε υποσταθμούς, διακοπές τροφοδοσίας στις πληττόμενες περιοχές, μειωμένη διαθεσιμότητα θερμικών και υδροηλεκτρικών μονάδων. Συνέπεια των παραπάνω είναι η πιθανή εμφάνιση προβλήματος επάρκειας ηλεκτρικής ενέργειας και η εμφάνιση κυλιόμενων διακοπών ρεύματος λόγω αδυναμίας κάλυψης της ζήτησης. Σε διασυνοριακό επίπεδο ενδέχεται να αυξηθούν οι ανάγκες για υποστήριξη ενεργειακής τροφοδοσίας από γειτονικούς ΔΣΜ, ενώ σε ακραία περίπτωση υφίσταται κίνδυνος «νησιδοποίησης» από την υπόλοιπη σύγχρονη περιοχή. Σ
& Σ
Σεισμός Εξαιτίας ισχυρού σεισμού προκαλούνται εκτεταμένες βλάβες σε πυλώνες γραμμών μεταφοράς του συστήματος, σε κολώνες του δικτύου διανομής και στον εξοπλισμό υποσταθμών. Επίσης καταστροφές σε σημαντικό εξοπλισμό μονάδων παραγωγής επηρεάζουν τη διαθεσιμότητά τους. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω υποβαθμίζεται εν γένει η δομή και ο έλεγχος του συστήματος μεταφοράς. Επιπλέον ενδέχεται να εμφανιστούν ασυνήθιστες ροές φορτίου λόγω της μη διαθεσιμότητας σημαντικών στοιχείων του συστήματος, ενώ η αποκατάσταση των ζημιών ενδέχεται να καθυστερήσει λόγω των ζημιών σε άλλες υποδομές (π.χ. οδικό δίκτυο). Σε διασυνοριακό επίπεδο, σε περίπτωση που προκληθούν σημαντικές ζημιές σε διασυνδετικές γραμμές μπορεί να περιοριστεί η ικανότητα ανταλλαγών ενέργειας με άλλες χώρες. Ειδικότερα για το Σενάριο Νο. 8, (Σ8) περιορίζεται σημαντικά και η ικανότητα συνδρομής από άλλες χώρες με πρόσθετες εισαγωγές ενέργειας. 1.6.3 Πανδημία / Ανθρώπινο Λάθος Σ
Πανδημία – Ανθρώπινο λάθος Στο συγκεκριμένο σενάριο ένα νέο κύμα πανδημίας πλήττει τον κόσμο, με αποτέλεσμα την εμφάνιση προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα, επιπλέον εμφανίζονται ελλείψεις εξειδικευμένου προσωπικού λόγω νόσησης με το εναπομείναν προσωπικό να λειτουργεί υπό πιεστικές συνθήκες και την εμφάνιση «ανθρώπινου λάθους», με τη μορφή μη έγκαιρης εκτίμησης των κινδύνων για το σύστημα και κακών χειρισμών για την αποκατάσταση βλαβών. Ως αποτέλεσμα εμφανίζονται μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στην πρόβλεψη και το πραγματικό φορτίο και εμφανίζονται σημαντικές ανισορροπίες που δεν μπορούν να καλυφθούν από τις εφεδρείες. Σε διασυνοριακό επίπεδο επηρεάζεται το διασυνοριακό 35 εμπόριο λόγω της αδυναμίας πρόβλεψης φορτίου, ενώ σε ακραία περίπτωση η εμφάνιση σημαντικών βλαβών σε συνδυασμό με μεγάλες ανισορροπίες ενδέχεται να οδηγήσει σε «νησιδοποίηση» του συστήματος. 1.6.4 Ανεπάρκεια Ορυκτών Καυσίμων Σ
Καύσωνας – Συντήρηση ανάντη δικτύου Φ.Α Στο συγκεκριμένο σενάριο εμφανίζεται παρατεταμένη περίοδος καύσωνα (μεγαλύτερη των δέκα ημερών) σε συνδυασμό με τη διεξαγωγή τακτικής συντήρησης του ανάντη συστήματος φυσικού αερίου με αποτέλεσμα περιορισμένες εισαγωγές φυσικού αερίου. Επιπλέον λόγω των καιρικών συνθηκών η ζήτηση είναι υψηλή, μειώνεται η παραγωγική ικανότητα των ΑΠΕ λόγω χαμηλής ταχύτητας αέρα, η στάθμη των ταμιευτήρων στις υδροηλεκτρικές μονάδες είναι χαμηλή, ενώ περιορίζεται η απόδοση των θερμικών μονάδων και η παραγωγική ικανότητα των μονάδων φυσικού αερίου. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω οι εφεδρείες ενεργοποιούνται και εξαντλούνται σε σύντομο χρονικό διάστημα, εμφανίζεται συμφόρηση στις διασυνδετικές γραμμές και γενικά εμφανίζονται ζητήματα επάρκειας ισχύος και αστάθειας τάσης. Σε διασυνοριακό επίπεδο ενδέχεται να αυξηθούν οι ανάγκες για υποστήριξη ενεργειακής τροφοδοσίας από γειτονικούς ΔΣΜ, ενώ είναι πιθανοί οι περιορισμοί στις ανταλλαγές ενέργειας λόγω μειωμένης μεταφορικής ικανότητας του εγχώριου συστήματος μεταφοράς. Σ
Απόσυρση λιγνιτικών – καθυστέρηση ένταξης νέων μονάδων Στο συγκεκριμένη περίπτωση εξετάζεται το σενάριο της απόσυρσης όλων των λιγνιτικών μονάδων στα πλαίσια της εφαρμογής της πολιτικής για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της ηλεκτροπαραγωγής, ενώ ταυτόχρονα επιδρούν και άλλοι παράγοντες που οδηγούν στην καθυστέρηση ένταξης νέων μονάδων στο σύστημα. Συνέπεια των παραπάνω είναι η εμφάνιση προβλημάτων στην επάρκεια ισχύος, η αδυναμία εξασφάλισης των προβλεπόμενων εφεδρειών, οι υπερφορτίσεις σε γραμμές μεταφοράς λόγω νέας τοπολογίας του συστήματος με επακόλουθη αύξηση της πιθανότητας βλαβών και η ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων (π.χ. κυλιόμενες περικοπές φορτίου). Σε διασυνοριακό επίπεδο επηρεάζεται το εμπόριο λόγω πιθανών περιορισμών στις ποσότητες που διακινούνται ενώ αυξάνεται και η ανάγκη στήριξης από γειτονικά κράτη για ενεργό ισχύ και επικουρικές υπηρεσίες. Σ
& Σ
Απόσυρση λιγνιτικών μονάδων – Διασύνδεση της Κρήτης – Χωρίς / Με Πτολεμαΐδα V Στο συγκεκριμένο σενάριο εξετάζεται ένας συνδυασμός παραγόντων σε εθνικό επίπεδο που περιλαμβάνει την προσομοίωση του συστήματος με δεδομένο ότι έχουν αποσυρθεί όλες οι λιγνιτικές μονάδες παραγωγής, έχει ολοκληρωθεί η διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα , έχει ολοκληρωθεί ή μη η ένταξη της νέας μονάδας «Πτολεμαΐδα V» στο σύστημα. Ως αποτέλεσμα ενδέχεται να εμφανιστούν προβλήματα επάρκειας ισχύος, πιθανή αδυναμία εξασφάλισης των απαιτούμενων εφεδρειών καθώς και σε διασυνοριακό επίπεδο αδυναμία εξαγωγών κατά τις ημερήσιες αιχμές, επιβολή περιορισμών στο διασυνοριακό εμπόριο και αυξημένη ανάγκη στήριξης από γειτονικά κράτη. 36 Σ
Διακοπή τροφοδοσίας Φυσικού Αερίου από τη Ρωσία Στο συγκεκριμένο σενάριο εξετάστηκε η διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ από τη Ρωσία ως συνέπεια των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων με αποκορύφωμα την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το σενάριο εξετάστηκε συνδυαστικά με σειρά από παραδοχές και εμφανίζονται επιπτώσεις τόσο σε εθνικό επίπεδο (προβλήματα επάρκειας, κυκλικές περικοπές φορτίου) όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο καθώς εμφανίζεται αυξημένη πιθανότητα επιπτώσεων στο ισοζύγιο συναλλαγών με δεδομένο ότι οι συνθήκες κρίσης ισχύουν για όλη την Ευρώπη. 1.6.5 Βλάβες συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας Σ
Βλάβη εξοπλισμού Το συγκεκριμένο σενάριο προκύπτει από συνδυασμό συμβάντων, συγκεκριμένα εξετάζεται η ταυτόχρονη εμφάνιση δύο βλαβών που οφείλονται σε διαφορετικές αιτίες και προκαλούν προβλήματα στην ασφαλή λειτουργία του συστήματος σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή. Συνέπεια αυτών των βλαβών ενδέχεται να είναι το ανεξέλεγκτο άνοιγμα διακοπτών, υπερφορτίσεις γραμμών μεταφοράς, υπερβάσεις θερμικών ορίων, απώλεια μονάδων παραγωγής, έλλειψη ενεργού και αέργου ισχύος, η αστάθεια του συστήματος καθώς και η πιθανότητα τοπικής ή και συνολικής κατάρρευσης του συστήματος. Σε διασυνοριακό επίπεδο, δεν αναμένονται σημαντικές διασυνοριακές επιπτώσεις. 1.7 Κατηγοριοποίηση Επιπτώσεων Σεναρίων Κρίσης Για τη διαβάθμιση των επιπτώσεων των εξεταζόμενων σεναρίων (Σ1-Σ13 και Σ16) στο σύστημα μεταφοράς λήφθηκε υπόψη η 5-βάθμια κλίμακα του Παραρτήματος Ι της εγκεκριμένης από τον ACER (απόφαση υπ’ αριθ. 07/2020) μεθοδολογίας του ENTSO-E, με τη χρήση δύο παραμέτρων, ήτοι της αναμενόμενης μη εξυπηρετούμενης ενέργειας (“Expected Energy Not Served” – EENS) και της αναμενόμενης απώλειας φορτίου (“Loss of Load Expectation” – LOLE), όπως παρουσιάζεται στον πίνακα που ακολουθεί. Πίνακας
Διαβάθμιση των επιπτώσεων των σεναρίων κρίσης Κατηγοριοποίηση EENS (%) LOLE (ώρες) Επιπτώσεων (της ετήσιας ζήτησης) Καταστροφικές ≥ 0,25 ≥ 168 Κρίσιμες / σημαντικές ≥ 0,05 και < 0,25 ≥ 48 και < 168 Μεγάλες ≥ 0,01 και < 0,05 ≥ 12 και < 48 Μικρές ≥ 0,002 και < 0,01 ≥ 3 και < 12 Ασήμαντες < 0,002 <3 Ειδικά για την κατάταξη των επιπτώσεων των σεναρίων Σ14 και Σ15 που αφορούν στην κυβερνοασφάλεια αναπτύχθηκε ο Πίνακας
Πιο συγκεκριμένα, όπως έχει προαναφερθεί, η μεθοδολογία που θα αναπτυχθεί για την κατηγοριοποίηση επιπτώσεων των κυβερνοεπιθέσεων αποτελεί αντικείμενο του Κανονισμού (ΕΕ) για τους κανόνες σχετικά με την κυβερνοασφάλεια στις διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας. Επομένως, μέχρι τη θέσπιση μιας κοινής κλίμακας επιπτώσεων για τον ενεργειακό κλάδο, η Αρχή αναγνωρίζει ως βασικά κριτήρια τον χρόνο εντοπισμού της κυβερνοεπίθεσης και αποκατάστασης – διαχείρισής της αλλά και τη διαρροή εμπιστευτικών πληροφοριών. Από τη συνεργασία με τους εξεταζόμενους φορείς προκύπτει ότι η κρίσιμη διάρκεια αντιμετώπισης μιας 37 κυβερνοεπίθεσης μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανά φορέα. Έτσι για την -ποιοτικήκατάταξη των επιπτώσεων μιας κυβερνοεπίθεσης χρησιμοποιήθηκε η 5-βάθμια κλίμακα του πίνακα
Πίνακας
Διαβάθμιση επιπτώσεων κυβερνοεπιθέσεων Κατηγοριοποίηση επιπτώσεων Καταστροφικές Βαθμός διείσδυσης επηρεαζόμενων φορέων υποδομών Σημαντικές διασυνοριακές επιπτώσεις Μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια ανθρώπινης ζωής Κρίσιμες / σημαντικές Μεγάλες Μεσαίες Μικρές / ασήμαντες Εθνικό black out – επιπτώσεις σε συσχετιζόμενους τομείς Πρόβλημα στην ασφαλή τροφοδοσία, περικοπές φορτίων – επίπτωση στο διασυνοριακό εμπόριο συναλλαγών ενέργειας Το πρόβλημα μεταφέρεται και σε άλλους φορείς, ανάγκη για μέτρα εκτός αγοράς Αντιμετώπιση εσωτερικά από τον φορέα Διαρροή πληροφοριών Απώλεια εθνικών ευαίσθητων πληροφοριών που δύναται να χρησιμοποιηθούν από τον επιτιθέμενο με σκοπό την καταστροφή κρίσιμων εθνικών υποδομών Μερική απώλεια εθνικών ευαίσθητων πληροφοριών οι οποίες από μόνες τους δεν δίνουν σημαντικό πλεονέκτημα στον επιτιθέμενο Μαζική διαρροή προσωπικών δεδομένων που ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικό πρόστιμο από την ΑΠΔΠΧ καθώς και από μαζικές μηνύσεις των υποκειμένων που επηρεάστηκαν Οικονομικές επιπτώσεις με επακόλουθή επίπτωση στη λειτουργία των επιχειρήσεων , χειραγώγηση της αγοράς Διαρροή προσωπικών δεδομένων που ενδέχεται να επιφέρουν σημαντικό πρόστιμο από την ΑΠΔΠΧ (Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα) Διαρροή εμπορικών πληροφοριών που οδηγεί σε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις μεταξύ ανταγωνιστικών επιχειρήσεων Διαρροή εμπιστευτικώνευαίσθητων εμπορικά πληροφοριών με αμελητέα οικονομική επίπτωση Όσον αφορά την κατηγοριοποίηση με βάση την πιθανότητα εμφάνισης ενός σεναρίου κρίσης λήφθηκε υπόψιν η αντίστοιχη κλίμακα του Παραρτήματος Ι της προαναφερθείσας μεθοδολογίας του ENTSO-E που εγκρίθηκε με την υπ’ αριθ. 07/2020 απόφαση ACER, και παρουσιάζεται στον πίνακα
38 Πίνακας
Κατηγοριοποίηση με βάση την πιθανότητα εμφάνισης των σεναρίων κρίσης (απόφαση ACER υπ’ αριθμ. 07/2020) Κατηγοριοποίηση Πιθανότητα εμφάνισης ανά έτος 1 φορά ανά … έτη Πολύ πιθανό ≥ 50% 2 ή λιγότερα Αρκετά πιθανό 20-50% 2-5 Πιθανό 10 – 20 % 5-10 Μάλλον απίθανο 1-10% 10-100 Απίθανο ≤ 1% 100 ή περισσότερα Περιγραφή / παράδειγμα έναρξης γεγονότος Γεγονός που μπορεί να αναμένεται σχεδόν κάθε χρόνο, π.χ. άνεμοι / καταιγίδες που προκαλούν πολλαπλές αστοχίες των εναέριων γραμμών Γεγονός που αναμένεται μια φορά κάθε δύο χρόνια, π.χ. κύμα καύσωνα που μπορεί να προκαλέσει χαμηλά αποθέματα νερού σε ταμιευτήρες, υψηλό φορτίο, κ.λ.π. Γεγονός που αναμένεται ή λαμβάνεται υπόψη ως πιθανή απειλή, π.χ. στον κυβερνοχώρο ή κακόβουλη επίθεση Πολύ σπάνιο συμβάν, π.χ. πλημμύρες σε διάφορα σημεία της χώρας που μπορούν να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα της ηλεκτροπαραγωγής και των υποδομών διανομής και μεταφοράς Εξαιρετικά σπάνιο συμβάν, π.χ. σεισμός που προκάλεσε τεράστιες καταστροφές στις υποδομές μεταφοράς, διανομής και ηλεκτροπαραγωγής. 1.8 Αποτίμηση της Επικινδυνότητας των Σεναρίων Κρίσης Η αποτίμηση της επικινδυνότητας κάθε σεναρίου πραγματοποιήθηκε λαμβάνοντας υπόψη την κλίμακα της επίπτωσής του σε συνδυασμό με την κλίμακα της πιθανότητας εμφάνισής, που παρουσιάστηκαν παραπάνω, οδηγώντας στην κατασκευή της μήτρας επικινδυνότητας (Risk Matrix) που παρουσιάζεται στο σχήμα
39 Σχήμα
Αποτίμηση της επικινδυνότητας των σεναρίων κρίσης Προκειμένου να υποστηριχθεί η λήψη αποφάσεων, αναπτύχθηκε ο πίνακας 9 στον οποίο γίνεται μια επεξήγηση της μήτρας επικινδυνότητας σε σχέση με τη στάθμη διακινδύνευσης του κάθε σεναρίου. Η επεξήγηση αυτή συνδέει την «ανεκτικότητα» κινδύνου, βάσει των ορισμένων κριτηρίων διακινδύνευσης αλλά και της αναγκαιότητας αντιμετώπισης. Πίνακας
Επεξήγηση στάθμης διακινδύνευσης (definition of risk levels) Στάθμη Διακινδύνευσης Ανεκτικότητα κινδύνου /risk tolerance Ακραίος Μη ανεκτός Πολύ υψηλός Υψηλός Μη επιθυμητός Μέσος Αναγκαιότητα αντιμετώπισης Το επίπεδο κινδύνου είναι τόσο σημαντικό που η αντιμετώπισή του είναι επιβεβλημένη. Σε αυτό το επίπεδο, πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα δράσεις για τη μετάπτωση του κινδύνου σε χαμηλότερο επίπεδο Οι κίνδυνοι αυτού του επιπέδου απαιτούν μελέτες κόστους-οφέλους προκειμένου για τον καθορισμό της βέλτιστης αντιμετώπισής τους. Σε αυτό το επίπεδο, πρέπει να σχεδιαστούν προληπτικές δράσεις για τη μείωση του αναγνωρισμένου κινδύνου 40 Χαμηλός Ανεκτός Οι κίνδυνοι αυτού του επιπέδου μπορούν να θεωρηθούν αμελητέοι και έτσι δεν απαιτείται κάποια δράση, ωστόσο χρειάζεται παρακολούθηση για να διασφαλίζεται ότι ο κίνδυνος διατηρείται σε αυτό το επίπεδο Από την ανάλυση των υπό εξέταση σεναρίων κρίσης και λαμβάνοντας υπόψη τη μήτρα επικινδυνότητας που κατασκευάστηκε για την αποτίμηση της επικινδυνότητάς τους, προκύπτει ότι η εμφάνιση των σεναρίων που συγκαταλέγονται στις ομάδες κινδύνου «Κοινωνικοί - Γεωπολιτικοί κίνδυνοι» (ήτοι η Διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ από Ρωσία και οι Κυβερνοεπιθέσεις) και «Σπάνιοι & Ακραίοι Φυσικοί Κίνδυνοι» (ήτοι ο Καύσωνας και το Κύμα ψύχους, συνοδευόμενο από μεγάλης έντασης χιονοπτώσεις) αναμένεται να έχει τις δυσμενέστερες συνέπειες στην τροφοδοσία των καταναλωτών και καθιστούν απαραίτητη την ταχεία προσαρμογή των σχεδιασμών και την παράλληλη λήψη μέτρων πρόληψης, αντιμετώπισης και άμβλυνσης των επιπτώσεων από τους αρμόδιους φορείς. Έτσι, προέκυψε η κάτωθι προτεραιοποίηση ως προς το σχεδιασμό των μέτρων αντιμετώπισης: I. Σενάρια μη ανεκτού κινδύνου 1) Σενάριο 16 (α): Διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ από Ρωσία (χειμώνας 2022-2023 -χωρίς Πτολεμαΐδα V) 2) Σενάριο 16 (β): Διακοπή τροφοδοσίας ΦΑ από Ρωσία (χειμώνας 2022-2023 -με Πτολεμαΐδα V) 3) Σενάριο 4: Κύμα ψύχους - χιόνια 4) Σενάριο 6: Καύσωνας - συντήρηση ανάντη δικτύου ΦΑ 5) Σενάριο 15: Κυβερνοεπίθεση Β II. Σενάρια μη επιθυμητού κινδύνου 6) Σενάριο 1: Πλημμύρες 7) Σενάριο 14: Κυβερνοεπίθεση Α 8) Σενάριο 9: Πανδημία - ανθρώπινο λάθος 9) Σενάριο 5: Ξηρασία - Δασικές πυρκαγιές 10) Σενάριο 12: Απόσυρση λιγνιτικών-διασύνδεση Κρήτης χωρίς Πτολεμαΐδα V 11) Σενάριο 11: Βλάβη εξοπλισμού 12) Σενάρια 2 και 3: Ανεμοθύελλες 13) Σενάριο 10: Απόσυρση λιγνιτικών - καθυστέρηση ένταξης νέων μονάδων III. Σενάρια ανεκτού κινδύνου 14) Σενάριο 13: Απόσυρση λιγνιτικών - διασύνδεση Κρήτης με Πτολεμαΐδα V 15) Σενάριο 7: Σεισμός 16) Σενάριο 8: Σεισμός - εκτός HVDC με Ιταλία 41
Ρόλοι και αρμοδιότητες 2.1 Αρμόδια Αρχή Σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 4001/2011 (ΦΕΚ Α’ 179/22.08.2011), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 143 του ν. 4819/2021 (ΦΕΚ Α’ 129/23.07.2021), η ΡΑΑΕΥ (Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων) ορίστηκε ως αρμόδια αρχή σύμφωνα με τα οριζόμενα στον άρθρο 3 του Κανονισμού. Ο ορισμός της ΡΑΑΕΥ ως αρμόδιας αρχής, γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή και το ECG στις 10 Αυγούστου
Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) είναι ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή, η οποία συστάθηκε με το ν.2773/1999, στο πλαίσιο εναρμόνισης με τις Οδηγίες 2003/54/ΕΚ και 2003/55/ΕΚ για τον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο, με κύρια αρμοδιότητά της να εποπτεύει την εγχώρια αγορά ενέργειας, σε όλους τους τομείς της, εισηγούμενη προς τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας και λαμβάνοντας η ίδια μέτρα για την επίτευξη του στόχου της απελευθέρωσης των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διαχείρισης διακινδύνευσης σε σχέση με την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με φυσικό αέριο ή με ηλεκτρική ενέργεια, η ΡΑΑΕΥ προωθεί τη δημιουργία ενός πλαισίου συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκομένων μερών που θα διασφαλίζει:  Τη δημιουργία κοινής αντίληψης μεταξύ των φορέων για τη σπουδαιότητα της διαχείρισης της διακινδύνευσης.  Τη συμμετοχή των εμπλεκομένων φορέων στη λήψη αποφάσεων σχετικά με τη διαχείριση της διακινδύνευσης, με συνθήκες διαφάνειας και χωρίς αποκλεισμούς.  Τη συνυπευθυνότητά τους για την κατά το δυνατό πληρέστερη διερεύνηση και εκτίμηση των συνθηκών που δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού.  Τη διαβούλευση και την κατανομή αρμοδιοτήτων στους εμπλεκόμενους φορείς για τη διαχείριση της διακινδύνευσης.  Τη συνεχή βελτίωση των χρησιμοποιούμενων μεθόδων, εργαλείων και τεχνικών.  Την έγκαιρη ενημέρωση από τους εμπλεκόμενους φορείς σχετικά με συνθήκες που διαμορφώνονται και δύνανται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού.  Την προώθηση δράσεων για την ανάπτυξη συστημάτων διαχείρισης διακινδύνευσης.  Τη συνεργασία με αρμόδιες αρχές άλλων χωρών και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ειδικότερα, ως αρμόδια αρχή, η ΡΑΑΕΥ είναι υπεύθυνη για την εκτέλεση των καθηκόντων που απορρέουν από τον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/941 και περιλαμβάνουν τα εξής:  Συνεργάζεται με τις αρμόδιες αρχές των υπολοίπων κρατών μελών σύμφωνα με το άρθρο 3

(1)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/

 Διασφαλίζει ότι όλοι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια αξιολογούνται σύμφωνα με τους κανόνες που ορίζονται στον Κανονισμό (ΕΕ) 2019/941 και το Κεφάλαιο IV του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/
Για τον σκοπό αυτό, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Κανονισμού 2019/941, συνεργάζεται με τον διαχειριστή του συτήματος μεταφοράς (ΔΣΜ), τον διαχειριστή του συστήματος 42        (δικτύου) διανομής (ΔΣΔ), τον ENTSO-E, το περιφερειακό συντονιστικό κέντρο (RCC)3 καθώς και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Προσδιορίζει τα πλέον σχετικά σενάρια κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, έπειτα από διαβούλευση με τον ΔΣΜ, τον ΔΣΔ, τους σχετικούς παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας ή εμπορικούς συνδέσμους τους σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 7 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/
Εκπονεί το σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων για τον τομέα του ηλεκτρισμού στην Ελλάδα, σύμφωνα με το άρθρο 10

(1)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941. Σε περίπτωση που από εκτίμηση εποχικής επάρκειας ή από άλλη πηγή προκύπτουν συγκεκριμένες, σοβαρές και αξιόπιστες πληροφορίες ότι μπορεί να επέλθει κρίση ηλεκτρικής ενέργειας, εκδίδει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση έγκαιρη προειδοποίηση προς την Επιτροπή, τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών εντός της ίδιας περιφέρειας και, εάν δεν βρίσκονται στην ίδια περιφέρεια, τις αρμόδιες αρχές των άμεσα συνδεδεμένων κρατών μελών σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 14

(1)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941. Η συγκεκριμένη προειδοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με τα άιτια της πιθανής κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, τα σχεδιασμένα ή ληφθέντα μέτρα για την αποτροπή της κρίσης, για την πιθανή ανάγκη παροχής συνδρομής από άλλα κράτη μέλη, καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις των μέτρων στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Όταν αντιμετωπίζει κρίση ηλεκτρικής ενέργειας, κατόπιν διαβούλευσης με τον ΔΣΜ, κηρρύσει κατάσταση κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας και ενημερώνει χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση την Επιτροπή, τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών εντός της ίδιας περιφέρειας και, εάν δεν βρίσκονται στην ίδια περιφέρεια, τις αρμόδιες αρχές των άμεσα συνδεδεμένων κρατών μελών σύμφωνα με όσα προβλέπονται στο άρθρο 14

(2)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/

Οι παρεχόμενες πληροφορίες περιλαμβάνουν τις αιτίες αναφορικά με την επιδείνωση της κατάστασης της ασφάλειας εφοδιασμού, τις λόγους κήρυξης της κατάστασης έκτακτης ανάγκης, τα σχεδιασμένα ή ληφθέντα μέτρα για το μετριασμό της, και την ανάγκη πιθανής συνδρομής από άλλα κράτη μέλη. Ενημερώνει όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς σχετικά με την έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή την κύρηξη κατάστασης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Ενημερώνει όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς στην Ελλάδα σχετικά με την εφαρμογή τυχόν μη αγοραίων μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 16 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/
Συντάσει έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης σχετικά με την κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, την οποία κοινοποιεί στην Επιτροπή και το ECG, που κατ’ ελάχιστον περιλαμβάνει τις πληροφορίες που περιγράφονται στο άρθρο 17

(2)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941. 3 Τα περιφερειακά συντονιστικά κέντρα (RCC) είναι σε λειτουργία από την 1η Ιουλίου 2022, αντικαθιστώντας τους περιφερειακούς συντονιστές ασφαλείας (RSC), σύμφωνα με το άρθρο 35

(2)του Κανονισμού 2019/943 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 43   Παρουσιάζει τα αποτελέσματα της ανωτέρω έκθεσης στο ECG σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 17

(4)του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/941. Αναθεωρεί το παρόν σχέδιο ετοιμότητας αντιμετώπισης κινδύνων για τον τομέα του ηλεκτρισμού κάθε τέσσερα

(4)χρόνια λαμβάνοντας υπόψιν τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τα παραπάνω αποτελέσματα. 2.2 Όργανα Διαχείρισης Διακινδύνευσης Για την αποτελεσματική διαχείριση της διακινδύνευσης, συγκροτούνται τα ακόλουθα όργανα:

Ομάδα Διαχείρισης Διακινδύνευσης (ΟΔΔ).
Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΥΔΚΑΕ).
Ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση της διακινδύνευσης (OEAΔ). Η δομή των παραπάνω οργάνων, ο ρόλος και η αποστολή τους τους παρουσιάζονται αναλυτικότερα στη συνέχεια. Ομάδα Διαχείρισης Διακινδύνευσης (ΟΔΔ) Η Ομάδα Διαχείρισης Διακινδύνευσης ορίζεται ως αρμόδιο όργανο και αποτελεί τον μόνιμο μηχανισμό συνεργασίας, διαβούλευσης και επικοινωνίας μεταξύ των εμπλεκομένων στη διαχείριση διακινδύνευσης μερών. Στην ΟΔΔ εκπροσωπούνται η ΡΑΑΕΥ (Συντονιστής Φορέας – επικεφαλής της ΟΔΔ), το ΥΠΕΝ, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), ο Διαχειριστής του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΔΕΣΦΑ). Στην ΟΔΔ μπορούν να συμμετάσχουν, κατά περίπτωση, εκπρόσωποι και άλλων εμπλεκομένων μερών όπως είναι ο ΔΕΔΔΗΕ, οι ηλεκτροπαραγωγοί, οι Διαχειριστές Δικτύων Διανομής Φυσικού Αερίου, κ.α., μετά από απόφαση της ΡΑΑΕΥ. Ειδικότερα για τη διαχείριση της διακινδύνευσης που σχετίζεται με θέματα κυβερνοασφάλειας στην ΟΔΔ, μετά από πρόσκληση της ΡΑΑΕΥ, δύνανται να συμμετέχουν εκπρόσωποι από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ), την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), το GR-CSIRT. Αποστολή της ΟΔΔ είναι: - Ο συντονισμός δράσεων για τη εφαρμογή της πολιτικής διαχείρισης της διακινδύνευσης - Η διαβούλευση σχετικά με την κατανομή αρμοδιοτήτων για τη διαχείριση της διακινδύνευσης, - Η τακτική ανασκόπηση συνθηκών που μπορούν να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια, - Η συνεργασία για την εκπόνηση της μελέτης προσδιορισμού εθνικών σεναρίων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, - Η εισήγηση μέτρων που μπορούν μειώσουν τη διακινδύνευση αναφορικά με τον εφοδιασμό της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια, - Η συνεργασία για την εκπόνηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων στον τομέα του ηλεκτρισμού. 44 Η ΟΔΔ συνέρχεται μετά από πρόσκληση της ΡΑΑΕΥ (ή πρόταση κάποιου μέλους της ομάδας), σε τακτική βάση και σε συχνότητα όχι μικρότερη των δύο

(2)φορών ανά έτος (αμέσως μετά την εκπόνηση των εποχικών μελετών Winter & Summer Outlook από τον ENTSO-E). Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΥΔΚΑΕ) Ο Υπεύθυνος Διαχείρισης Κινδύνων Ασφάλειας Εφοδιασμού (ΥΔΚΑΕ) είναι στέλεχος της ΡΑΑΕΥ επιπέδου Διευθυντή που ορίζεται ως ο επικεφαλής για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων αξιολόγησης και παρακολούθησης της διακινδύνευσης σχετικά με την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού. Στις αρμοδιότητες του ΥΔΚΑΕ περιλαμβάνονται τα κάτωθι: - - Τήρηση του καταλόγου και του μητρώου διακινδυνεύσεων, Συντονισμός και επικοινωνία με εμπλεκόμενα μέρη για την επικαιροποίηση του καταλόγου διακινδυνεύσεων, Συντονισμός της Ομάδας Εργασίας για την υλοποίηση των προβλεπόμενων ενεργειών σχετικά με την αναγνώριση και ανάλυση των διακινδυνεύσεων, Αποτίμηση των διακινδυνεύσεων, Συντονισμός δράσεων με εσωτερικά και εξωτερικά της ΡΑΑΕΥ μέρη για την παρακολούθηση των διακινδυνεύσεων, Ενημέρωση του Προέδρου και της Ολομέλειας της ΡΑΑΕΥ σχετικά με διακινδυνεύσεις ή συνθήκες που έχουν αναγνωριστεί και δύναται να επηρεάσουν την ασφάλεια εφοδιασμού, τα εξεταζόμενα σενάρια κρίσης και τα αποτελέσματα των προσομοιώσεών τους, τις προβλέψεις ζήτησης των Διαχειριστών και τα αποτελέσματα αποτίμησης της διακινδύνευσης. Σύνταξη αναφοράς για τη λειτουργία του Συστήματος Διαχείρισης Διακινδύνευσης, στο πλαίσιο της ανασκόπησης από τη Διοίκηση, Ευθύνη για την κατάλληλη τεκμηρίωση και ιχνηλασιμότητα της πληροφορίας. Ομάδα εργασίας για την αξιολόγηση της διακινδύνευσης (ΟΕΑΔ) Η Ομάδα Εργασίας για την αξιολόγηση διακινδύνευσης συγκροτείται με απόφαση της ΡΑΑΕΥ όταν συντρέχουν λόγοι επικαιροποίησης του καταλόγου διακινδυνεύσεων ή της ανάλυσης διακινδυνεύσεων. Στην Ομάδα Εργασίας συμμετέχουν: η ΡΑΑΕΥ (Συντονιστής Φορέας) και ένας τουλάχιστον εκπρόσωπος από τον Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου και τον Ανεξάρτητο Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, καθώς και κατά περίπτωση εκπρόσωποι και των υπολοίπων εμπλεκόμενων φορέων. Την Ομάδα Εργασίας συντονίζει ο ΥΔΚΑΕ, στο πλαίσιο των παρακάτω ενεργειών: - Αναγνώριση διακινδυνεύσεων και επικαιροποίηση καταλόγου διακινδυνεύσεων, - Προσδιορισμός των εξεταζόμενων σεναρίων κρίσης, - Εκτίμηση ζήτησης, - Εκτίμηση πιθανότητας εμφάνισης σεναρίων, - Προσομοιώσεις και εκτίμηση επιπτώσεων. 45 2.3 Όργανα Διαχείρισης Κρίσης Για την έκδοση έγκαιρων προειδοποιήσεων σχετικά με επερχόμενη κατάσταση κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας, την κήρυξη κατάστασης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και την αποτελεσματική διαχείριση τέτοιων καταστάσεων κρίσης, ορίζονται ως αρμόδια και συγκροτούνται τα ακόλουθα όργανα:

Η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων (ΜΔΚ)
Η Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων η.ε (ΟΔΚΗΛ)
Η Επιτροπή Συντονισμού Μέτρων Έκτακτης Ανάγκης (ΕΣΜΕΑ) Η δομή των παραπάνω οργάνων, ο ρόλος και η αποστολή τους τους παρουσιάζονται αναλυτικότερα στη συνέχεια. Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων (ΜΔΚ) Η ΜΔΚ αποτελεί όργανο του Διαχειριστή του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και αποτελείται από στελέχη τα οποία ορίζει ο Διαχειριστής. Πιο συγκεκριμένα η ΜΔΚ αποτελείται από τους κατωτέρω:
Τον Διευθυντή Λειτουργίας και Ελέγχου Συστήματος.
Τα κατωτέρω υπηρεσιακά στελέχη του ΑΔΜΗΕ ή τους οριζόμενους από τον Επικεφαλής της ΜΔΚ αντικαταστάτες τους: α. Διευθυντή Κλάδου Κέντρων Ελέγχου Ενέργειας. β. Διευθυντή Κλάδου Βραχυπρόθεσμου Προγραμματισμού Λειτουργίας. γ. Τομεάρχη Εθνικού Κέντρου Ελέγχου Ενέργειας. Η ΜΔΚ συλλέγει συνεχώς πληροφορίες σε σχέση με το επικείμενο συμβάν, αξιολογεί τις σχετικές πληροφορίες και ενδείξεις που λαμβάνει από κάθε εμπλεκόμενο ενεργειακό φορέα (ΔΣΔ, παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας, ΕΧΕ κ.α.) παρακολουθεί το ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας, προβαίνει σε συνεχή επανεκτίμηση της κατάστασης, συνεργάζεται στενά τόσο με την ΟΔΔ όσο και με την ΟΔΚΗΛ που συντονίζονται από τη ΡΑΑΕΥ. Η ΜΔΚ, σε περίπτωση που έχει σοβαρές και αξιόπιστες πληροφορίες ότι μπορεί να επέλθει κρίση ηλεκτρικής ενέργειας ή αντιμετωπίζει κρίση ηλεκτρικής ενέργειας εισηγείται στην ΡΑΑΕΥ τη σύγκληση της ΟΔΚΗΛ, την κήρυξη κατάστασης κρίσης και το επίπεδο αυτής (έγκαιρη προειδοποίηση ή κρίση). Μετά το τέλος της κατάστασης κρίσης, η ΜΔΚ είναι υπεύθυνη για τη συλλογή των τελικών αναφορών από τους Ενεργειακούς Φορείς που επηρεάστηκαν από το συμβάν το οποίο οδήγησε σε έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή κατάσταση κρίσης, συντάσσει την τελική αναφορά και την υποβάλει στη ΡΑΑΕΥ (ΟΔΔ) με στόχο την ενημέρωση και την επικαιροποίηση του επιπέδου κινδύνου. Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων η.ε (ΟΔΚΗΛ) H Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας (ΟΔΚΗΛ) ορίζεται ως το αρμόδιο όργανο για τη αποτελεσματική διαχείριση των καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια εφοδιασμού. Συντονίζεται από τη ΡΑΑΕΥ, λαμβάνει πληροφόρηση και εισηγήσεις από την ΜΔΚ σχετικά με το συμβάν και μετά από αξιολόγηση της κρισιμότητας του περιστατικού γνωμοδοτεί σχετικά με την έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή την κήρυξη κατάστασης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η ΟΔΚΗΛ συμμετέχει στην ΕΣΜΕΑ. 46 Ως Επικεφαλής της ΟΔΚΗΛ ορίζεται ανώτατο στέλεχος της ΡΑΑΕΥ, με απόφαση της ΡΑΑΕΥ. Ο Επικεφαλής της ΟΔΚΗΛ εκτελεί τον ρόλο του Συντονιστή της Κρίσης σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον Κανονισμό. Στην ΟΔΚΗΛ συμμετέχουν:
Επικεφαλής της ΟΔΚΗΛ (εκπρόσωπος της ΡΑΑΕΥ)
Εκπρόσωπος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Επικεφαλής της ΜΔΚ (ΑΔΜΗΕ)
Εκπρόσωπος του Διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ)
Εκπρόσωπος του Διαχειριστή του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ)
Εκπρόσωπος του Διαχειριστή του εθνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου (ΔΕΣΦΑ) Επιπλέον κατά περίπτωση και ανάλογα με τη φύση του συμβάντος που ενδέχεται να προκαλέσει ή ευθύνεται για την κατάσταση κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, ο Επικεφαλής της ΟΔΚΗΛ προσκαλεί να συμμετάσχουν στην ΟΔΚΗΛ εκπρόσωποι και άλλων εμπλεκόμενων φορέων. Ειδικότερα για τη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας που οφείλονται σε συμβάντα κυβερνοεπιθέσεων στην ΟΔΚ, μετά από πρόσκληση της ΡΑΑΕΥ, δύνανται να συμμετέχουν εκπρόσωποι από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων προσωπικού Χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ), την Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας (ΕΑΚ), το GR-CSIRT. Η ΟΔΚΗΛ συνεδριάζει μετά από πρόσκληση του επικεφαλής και:  Αξιολογεί το περιστατικό και γνωμοδοτεί προς τον επικεφαλής σχετικά με την έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή την κήρυξη κατάστασης κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας,  Αξιολογεί και εγκρίνει το πλάνο αντιμετώπισης της κρίσης συμπεριλαμβανημένων όλων των αναγκαίων για την αντιμετώπισή της μέτρων.  Επαναξιολογεί την κατάσταση και γνωμοδοτεί σχετικά με την κύρηξη λήξης της κατάστασης κρίσης. Επιτροπή Συντονισμού Μέτρων Έκτακτης Ανάγκης (ΕΣΜΕΑ) Η ΕΣΜΕΑ αποτελείται από:
Την Ομάδα Διαχείρισης Κρίσεων η.ε (ΟΔΚΗΛ)
Τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (ΓΓΠΠ). Η ΕΣΜΕΑ συνέρχεται με πρωτοβουλία του αρμόδιου Υπουργού, κατόπιν εισήγησης της ΡΑΑΕΥ ή του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ. Η ΕΣΜΕΑ έχει ως αποστολή το συντονισμό Κρατικών Υπηρεσιών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη τις εκάστοτε εκδιδόμενες από τη ΓΓΠΠ σχετικές οδηγίες. Η εφαρμογή των μέτρων που αποφασίζει η ΕΣΜΕΑ εντός της ελληνικής επικράτειας είναι υποχρεωτική και λαμβάνει χώρα μετά από έκδοση σχετικής εντολής από τα Εμπλεκόμενα, κατά περίπτωση, Μέρη. Στο σχήμα που ακολουθεί παρουσιάζονται γενικά οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων ομάδων και φορέων για τη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. 47 Σχήμα
Αλληλεπίδραση μεταξύ εμπλεκόμενων φορέων στη διάρκεια μιας κρίσης η.ε Συμπερασματικά οι ενέργειες όλων των αρμόδιων φορέων, για όσο χρονικό διάστημα διαρκούν οι συνθήκες, βάσει των οποίων εκδίδεται έγκαιρη προειδοποίηση ή κηρύσσεται κατάσταση κρίσης συνοψίζονται στα εξής: i. Άμεση και σε κάθε περίπτωση έγκαιρη ενημέρωση του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής, του Διαχειριστή του ΕΣΦΑ, των Ηλεκτροπαραγωγών, των Διακόψιμων Καταναλωτών και των Προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας από τον Επικεφαλής της Μονάδας Διαχείρισης Κρίσης (ΜΔΚ), μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος ή με κάθε άλλο πρόσφορο μέσο, σχετικά με την έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή την κήρυξη κατάστασης κρίσης και τους λόγους που οδήγησαν σε αυτή. Σε περίπτωση ανάγκης διενέργειας έργων ή ενεργειών αποκατάστασης, παροχή πληροφορίας στους ως άνω φορείς, σύμφωνα με τα ανωτέρω, σχετικά με την εκτιμώμενη διάρκεια αυτών. ii. Επικοινωνία των μελών των μελών-εκπροσώπων του Διαχειριστή Συστήματος της ΜΔΚ (ΑΔΜΗΕ) με εκπροσώπους του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής και των Ηλεκτροπαραγωγών, προκειμένου να συλλεχθούν όλες οι απαραίτητες πληροφορίες για την εκτίμηση φορτίου, καθώς και τη διαθεσιμότητα μονάδων ηλεκτροπαραγωγής με στόχο την εκπόνηση βραχυχρόνιας μελέτης επάρκειας ισχύος των επόμενων κάθε φορά τριών

(3)ημερών. iii. Παροχή πληροφοριών στον Επικεφαλής της ΜΔΚ, εντός της προθεσμίας που τάσσεται από αυτόν, από τον Διαχειριστή Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας σχετικά με τη δυνατότητα περιορισμού του φορτίου κατά το προσεχές χρονικό διάστημα και από τους Διακόψιμους Καταναλωτές στο πλαίσιο των συμβάσεων διαχείρισης ζήτησης που έχουν συνάψει οι τελευταίοι. iv. Παροχή ενημέρωσης από τον Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας προς τη ΡΑΑΕΥ και τον Επικεφαλής της ΜΔΚ σχετικά με την κατάσταση του ΕΔΔΗΕ που σχετίζεται με την ανωτέρω έγκαιρη προειδοποίηση ή κατάσταση κρίσης, καθώς και τα υφιστάμενα και προγραμματισμένα μέτρα για την πρόληψη και διαχείριση – περιορισμό επιπτώσεων από τα συμβάντα ηλεκτρικής ενέργειας. 48 v. vi. vii. viii. Ενημέρωση της ΡΑΑΕΥ σε ημερήσια βάση από το Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ αναφορικά με την εξέλιξη του συμβάντος, ενημέρωση για τα ληφθέντα μέτρα καθώς και την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων κατά τις μέρες που έπονται του συμβάντος. Καθημερινή κοινοποίηση στη ΡΑΑΕΥ από τον επικεφαλής της ΜΔΚ (α) της βραχυχρόνιας - 3 ημέρων - μελέτης επάρκειας ισχύος (β) μη διαθεσιμότητας μονάδων καθώς και αίτια και χρόνοι αποκατάστασης και (γ) διαθέσιμα περιθώρια εφεδρειών και τις δυνατότητες έκτακτων εισαγωγών. Με ευθύνη της ΡΑΑΕΥ ενημερώνεται για τα ανωτέρω το Υπουργείο και η αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η ΡΑΑΕΥ εισηγείται προς τον αρμόδιο Υπουργό τη σύγκληση της ΕΣΜΕΑ, εφόσον κρίνει ότι απαιτείται. Τέλος, εντός ενός

(1)μηνός από την άρση της έγκαιρης προειδοποίησης ή τη λήξη της κατάστασης κρίσης οι Διαχειριστές ΕΣΜΗΕ και Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας θα πρέπει να υποβάλουν προς την ΡΑΑΕΥ αιτιολογημένη έκθεση εκ των υστέρων αξιολόγησης, στο πεδίο αρμοδιότητας εκάστου εξ αυτών, στην οποία θα περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα ακόλουθα: i. ii. iii. iv. v. vi. vii. Περιγραφή του συμβάντος που οδήγησε στην έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή την κήρυξη κατάστασης κρίσης· Περιγραφή τυχόν μέτρων πρόληψης, ετοιμότητας αντιμετώπισης και μετριασμού που λήφθηκαν, αιτιολόγησή τους και εκτίμηση της αναλογικότητας και της αποτελεσματικότητάς τους· Εκτίμηση των διασυνοριακών επιπτώσεων των μέτρων που λήφθηκαν· Απολογισμό της συνδρομής που προετοιμάστηκε, ανεξαρτήτως του αν τέθηκε όντως σε εφαρμογή ή όχι, παρασχέθηκε σε ή λήφθηκε από γειτονικά κράτη μέλη και τρίτες χώρες· Τις οικονομικές επιπτώσεις του συμβάντος ηλεκτρικής ενέργειας και τις επιπτώσεις των μέτρων που λήφθηκαν στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του προκληθέντος από τη λήψη αυτών κόστους, στο βαθμό που επιτρέπουν τα δεδομένα που είναι διαθέσιμα τη στιγμή της εκτίμησης, ιδιαίτερα τους όγκους της μη εξυπηρετούμενης ενέργειας και το επίπεδο χειροκίνητης αποσύνδεσης της ζήτησης (συμπεριλαμβανομένης μιας σύγκρισης μεταξύ του επιπέδου εθελοντικής και αναγκαστικής αποσύνδεσης της ζήτησης)· Τυχόν προτάσεις για την επικαιροποίηση του Σχεδίου Ετοιμότητας Αντιμετώπισης Κινδύνων· Επισκόπηση πιθανών βελτιώσεων της ανάπτυξης δικτύου σε περιπτώσεις όπου η ανεπαρκής ανάπτυξη δικτύου προκάλεσε συμβάν ηλεκτρικής ενέργειας ή συνέβαλε στην εκδήλωσή του. 2.4 Εθνικοί Μηχανισμοί Διαχείρισης Κρίσεων Στη συνέχεια παρουσιάζονται σχηματικά οι μηχανισμοί διαχείρισης κρίσεων για τη συνεργασία και το συντονισμό των δράσεων και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων κατά τη διάρκεια μιας κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Πέραν των ομάδων που εμπλέκονται στη διαχείριση της διακινδύνευσης και των καταστάσεων κρίσης, 49 των οποίων ο ρόλος και οι αρμοδιότητες παρουσιάστηκαν παραπάνω, στις συγκεκριμένες διεργασίες μπορεί, επίσης, να εμπλέκεται σημαντικός αριθμός φορέων οι οποίοι επηρεάζονται από κάποιο συμβάν απειλητικό ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού με ηλεκτρική ενέργεια. Στην συνέχεια, οι φορείς αυτοί αναφέρονται γενικά ως «Ενεργειακοί Φορείς (Ε.Φ)» και μπορεί να περιλαμβάνουν:  Τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας,  Τους διαχειριστές των συστημάτων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ),  Το διαχειριστή του εθνικού συστήματος μεταφοράς φυσικού αερίου (ΔΕΣΦΑ) ή/και  Τους διαχειριστές συστήματος διανομής φυσικού αερίου,  Το Χρηματιστήριο Ενέργειας (ΕΧΕ). Ομάδες Αντιμετώπισης Περιστατικών Κρίσεων (ΟΑΠΚ) των Ε.Φ Κάθε Ε.Φ συστήνει Ομάδα Αντιμετώπισης Περιστατικών Κρίσεων (ΟΑΠΚ). Η ΟΑΠΚ περιλαμβάνει άτομα που είναι υπεύθυνα για την αξιολόγηση, τον περιορισμό και την απόκριση σε συμβάντα καθώς και άτομα υπεύθυνα για την αξιολόγηση των επιπτώσεων των συμβάντων, την αναφορά των περιστατικών και την επικοινωνία με εσωτερικούς και εξωτερικούς ενδιαφερόμενους. Οι ανάγκες του συμβάντος υπαγορεύουν το πλήρες μέγεθος της ΟΑΠΚ, με ρόλους που ενεργοποιούνται κατά περίπτωση. Σε κάθε περίπτωση, ο κάθε Ε.Φ έχει την ευθύνη να ορίσει εσωτερικά τη δομή και τους ρόλους της συγκεκριμένης ομάδας. Στα καθήκοντα της ΟΑΠΚ κάθε Ε.Φ περιλαμβάνονται τουλάχιστον τα εξής: - Έχει την ευθύνη να αναλαμβάνει δράση για την άμεση απόκριση σε συμβάντα, την αντιμετώπισή τους και τον περιορισμό των επιπτώσεών τους, - Ο επικεφαλής της ΟΑΠΚ ενημερώνει χωρίς καθυστέρηση τη ΡΑΑΕΥ για την εμφάνιση του περιστατικού, - Συνεργάζεται στενά με τον ΑΔΜΗΕ για τη διαχείριση του περιστατικού, - Υποβάλει τελική αναφορά στον ΑΔΜΗΕ, την οποία κοινοποιεί στη ΡΑΑΕΥ, στην οποία περιλαμβάνονται:  Περιγραφή του συμβάντος που οδήγησε σε κρίση ηλεκτρικής ενέργειας,  Τα μέτρα που λήφθηκαν για την αντιμετώπιση και το μετριασμό των επιπτώσεων της κρίσης,  Εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των παραπάνω μέτρων. Στη συνέχεια, παρουσιάζονται συγκεντρωτικά οι ρόλοι, τα καθήκοντα και οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι, επιπλέον των παραπάνω, παρουσιάζονται σε πίνακες αναλυτικά οι ενέργειες και η ροή πληροφοριών μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Σκοπός των παρακάτω διαδικασιών είναι να κοινοποιηθεί και στη συνέχεια να αντιμετωπιστεί κάθε συμβάν το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε έκδοση έγκαιρης προειδοποίησης ή σε κρίση ηλεκτρικής ενέργειας. 50 Αρχικά στο σχήμα 5 παρουσιάζονται οι ενέργειες της ΡΑΑΕΥ σχετικά με τη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. Στο σχήμα 6, αποτυπώνονται οι ενέργειες της ΟΔΚΗΛ σχετικά με τη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και η ροή πληροφοριών μεταξύ της ΟΔΚΗΛ και των εμπλεκόμενων μερών στη διαδικασία διαχείρισης κρίσης. Στο σχήμα 7 αποτυπώνονται οι ενέργειες κάθε «Ενεργειακού Φορέα (Ε.Φ)» στη διαδικασία διαχείρισης κρίσης. Τέλος, στο σχήμα 8 παρουσιάζονται συγκεντρωτικά οι ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων μερών για τη διαχείριση περιστατικών κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας. 51 Σχήμα 5. Ενέργειες ΡΑΑΕΥ Σχήμα 6. Ενέργειες ΟΔΚΗΛ 52 Σχήμα 7. Ενέργειες Ε.Φ 53 Σχήμα 8. Σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών 54 2.5 Μηχανισμοί διαχείρισης κρίσης η.ε λόγω συμβάντων κυβερνοεπιθέσεων Σε περιπτώσεις κρίσεων ηλεκτρικής ενέργειας που προκαλούνται από περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων στη διαδικασία διαχείρισης κρίσης εμπλέκονται επιπλέον των ανωτέρω και φορείς με εμπειρία και αρμοδιότητα διαχείρισης σχετικών περιστατικών. Αυτοί είναι: - Η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας - GR-CSIRT (ΓΕΕΘΑ) - Αρχή προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα (Α.Π.Δ.Π.Χ) Επιπλέον για την αντιμετώπιση περιστατικών κυβερνοεπιθέσεων ο κάθε Ε.Φ ορίζει έναν Υπεύθυνο Ασφάλειας Πληροφοριών (ΥΑΠ) ο οποίος έχει το ρόλο του επικεφαλής της ΟΑΠΚ του φορέα ειδικά για την αντιμετώπιση περιστατικών που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια. Σκοπός της διαδικασίας που παρουσιάζεται στη συνέχεια είναι να ανιχνευθεί έγκαιρα, να κοινοποιηθεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά κάθε Κυβερνοεπίθεση που μπορεί να θέσει σε διακινδύνευση την ασφάλεια εφοδιασμού της Χώρας με ηλεκτρική ενέργεια. Επομένως, ο κάθε Ε.Φ κοινοποιεί στο GR-CSIRT, στην Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας και στη ΡΑΑΕΥ χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση κάθε συμβάν που έχει αντίκτυπο στη συνεχή παροχή της υπηρεσίας που προσφέρει. Να σημειωθεί ότι οι αναφορές που αποστέλλονται σε GR-CSIRT & EAK μπορεί να αποτελούνται από διαφορετικές πληροφορίες έτσι ώστε να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες της εκάστοτε Αρχής. Η αρχική αναφορά παρέχεται: - ηλεκτρονικά ή εγγράφως, στον τύπο που θέτει σχετικό πρότυπο της ΕΑΚ. - Σε εύλογο χρόνο και, σε κάθε περίπτωση, εντός 24 ωρών αφότου ο Οργανισμός έλαβε γνώση του περιστατικού. - Ειδικά στην περίπτωση που το συμβάν προσδιορίζεται ως σοβαρή διατάραξη, ο Οργανισμός υποχρεούται να υποβάλει την αρχική αναφορά χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση Επομένως για την διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας που οφείλονται σε περιστατικά κυβερνοεπιθέσεων, οι ενέργειες των Ε.Φ αποτυπώνονται στο σχήμα 9 και η σχηματική αποτύπωση της συνολικής ροής πληροφοριών στο σχήμα 10. Στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ, επιπλέον των παραπάνω, παρουσιάζονται σε πίνακες αναλυτικά οι ενέργειες και η ροή πληροφοριών μεταξύ των φορέων που εμπλέκονται στη διαχείριση καταστάσεων κρίσης ηλεκτρικής ενέργ

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.