H ΡΑΑΕΥ, σε συνέχεια της από 13 Μαΐου 2024 πρόσκλησής της για συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση της πρότασης της ΡΑΑΕΥ σχετικά με τη Μεθοδολογία Εσόδου της Γραμμής Διασύνδεσης Great Sea Interconnector, για το μέρος του κόστους αυτής που επιμερίζεται στην Ελλάδα, δημοσιοποιεί τον ακόλουθο πίνακα συμμετεχόντων στη διαβούλευση καθώς και το περιεχόμενο των επιστολών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής. Η Αρχή ευχαριστεί όσους συμμετείχαν στη Δημόσια Διαβούλευση. Συμμετέχοντες:
- Αποστολέας: ΓΚΗΚΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Αριθμός πρωτοκόλλου: I-374209/24.05.2024
- Αποστολέας: ΑΔΜΗΕ Α.Ε. Αριθμός πρωτοκόλλου: I-374211/24.05.2024
- Αποστολέας: NEXANS NORWAY S.A. Αριθμός πρωτοκόλλου: I-374340/28.05.2024
- Αποστολέας: MERIDIAM SAS Αριθμός πρωτοκόλλου: I-374349/28.05.2024 ΑΡ./ΗΜ.:ΔΝΣ/20589/24.05.2024 Προς: κ. Δημήτριο Φούρλαρη Αντιπρόεδρο του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Περίληψη: Σχόλια ΑΔΜΗΕ επί του τεθέντος σε Δημόσια Διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ σχεδίου Μεθοδολογίας υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου του Φορέα Υλοποίησης – Διαχειριστή της Γραμμής Διασύνδεσης Κύπρου (Κοφίνου) και Ελλάδας (Κορακιά-Κρήτης). Σχετικό: α) Το σχέδιο Μεθοδολογίας Ρυθμιζόμενου Εσόδου για το ΕΚΕ 2.6.
- της ΡΑΑΕΥ, για το μέρος του κόστους του έργου που επιμερίζεται στην Ελλάδα, όπως τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από την Αρχή στις 13.05.2027.β) Η ΔΝΣ 20430/19.04.2024 εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για κοινή Μεθοδολογία Ρυθμιζόμενου Εσόδου για το ΕΚΕ 2.6.
- Αξιότιμε κύριε Αντιπρόεδρε, Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που διεξάγει η Αρχή σας, αναφορικά με τη Μεθοδολογία υπολογισμού του Επιτρεπόμενου και Απαιτούμενου Εσόδου του Φορέα Υλοποίησης – Διαχειριστή της Γραμμής Διασύνδεσης Κύπρου (Κοφίνου) και Ελλάδας (Κορακιά-Κρήτης) (εφεξής και το «έργο»), για το μέρος του κόστους του έργου που επιμερίζεται στην Ελλάδα, θέτουμε με την παρούσα, υπόψη της ΡΑΑΕΥ, κάτωθι: Όπως έχει επισημανθεί ήδη σε σχετικές επιστολές του ΑΔΜΗΕ, η άμεση συμπλήρωση του ρυθμιστικού πλαισίου είναι απολύτως αναγκαία, προκειμένου να μπορέσει ο ΑΔΜΗΕ να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση του έργου από τραπεζικά ιδρύματα και πιθανούς επενδυτές και να συνεχιστεί η απρόσκοπτη υλοποίησή του. Όπως γνωρίζετε, η έγκριση της μεθοδολογίας του ρυθμιζόμενου εσόδου για το ΕΚΕ 2.6.
- είναι η πρώτη σε μια σειρά σημαντικών ρυθμιστικών αποφάσεων, και ίσως η σημαντικότερη, δεδομένου ότι βάσει αυτής θα πρέπει να εξασφαλίζεται η απαραίτητη επενδυτική ασφάλεια τόσο για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα με τα οποία διαπραγματεύεται ο ΑΔΜΗΕ για την εξεύρεση των αναγκαίων για τη χρηματοδότηση του έργου δανειακών κεφαλαίων, όσο και για τους υποψήφιους επενδυτές για τα ίδια κεφάλαια που αυτοί θα συνεισφέρουν. Ο ΑΔΜΗΕ, έχοντας επεξεργαστεί το σχέδιο μεθοδολογίας που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από την Αρχή σας, διαπιστώνει σημαντικές αποκλίσεις από την προτεινόμενη με το σχετικό β’ εισήγησή του για μια κοινή μεθοδολογία των δύο ρυθμιστικών αρχών, η οποία, κατά την άποψή μας θα διασφάλιζε τα ανωτέρω αναφερόμενα. Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται μια σειρά από θέματα που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από τη ΡΑΑΕΥ πριν από την τελική έγκριση της μεθοδολογίας, καθώς είναι κομβικής σημασίας ώστε το έργο να καταστεί βιώσιμο, αλλά και επιλέξιμο για χρηματοδότηση από τους ενδιαφερόμενους. Συγκεκριμένα:
- Υπολογισμός μεσοσταθμικού κόστους κεφαλαίων (wacc) της πρώτης ρυθμιστικής περιόδου: Για τον υπολογισμό του μεσοσταθμικού κόστους κεφαλαίων της πρώτης ρυθμιστικής περιόδου (ΡΠ) κρίνεται ρυθμιστικά ορθή αποκλειστικά και μόνο η εφαρμογή του άρθρου
- Συνεπώς θα πρέπει να απαλειφθεί η πρόβλεψη της παρ. 21.3 με την οποία ορίζεται μια αυθαίρετη τιμή ύψους 6,3% ως wacc της πρώτης ΡΠ, χωρίς να λαμβάνει υπόψη ούτε τα πραγματικά δεδομένα του έργου, ούτε τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες. Είναι προφανές και ρυθμιστικά ορθό ότι ο τύπος υπολογισμού του wacc του άρθρου 14 πρέπει να εφαρμοστεί από την πρώτη ΡΠ και κάθε ΡΠ από εκεί και πέρα, καθώς ο Ρυθμιστής οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες του έργου, όπως η κεφαλαιακή του διάρθρωση (συντελεστής g) και το εκτιμώμενο κόστος δανεισμού, αλλά και τις τρέχουσες χρηματοοικονομικές συνθήκες. Άλλωστε με τον αυθαίρετο προσδιορισμό του WACC ερήμην των πραγματικών οικονομικών και λοιπών δεδομένων, αφενός παραβιάζεται η ίδια η φιλοσοφία της μεθοδολογίας που καθορίζει το WACC μέσω συγκεκριμένης μαθηματικής σχέσης, αλλά και αυτή καθαυτή η βέλτιστη ρυθμιστική πρακτική υπολογισμού του WACC βάσει των πραγματικών οικονομικών δεδομένων του έργου (όπως σε όλα τα έργα του ΕΣΜΗΕ), αφετέρου, θέτει τον ΑΔΜΗΕ σε οικονομικό κίνδυνο επιφέροντας ζημία δεδομένου ότι το έργο είναι αρκετά πιο περίπλοκο από τα συνήθη έργα του ΕΣΜΗΕ, και ως εκ τούτου υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες τα επιτόκια των τραπεζικών δανείων να είναι υψηλότερα (πράγμα που εκφεύγει της σφαίρας επιρροής του διαχειριστή). Πρόταση: εφαρμογή του άρθρου 14 της μεθοδολογίας, κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή, για την πρώτη ΡΠ και απαλοιφή της παρ. 21.
- ΑΝΕΞAΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡAΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚHΣ ΕΝEΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ & ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Λ. Κωνσταντινουπόλεως 1 & Κηφισού, 121 32 Αθήνα, Τ +30 210 519 2703, W www.admie.gr
- Χρονική περίοδος πρόσθετης απόδοσης και αντικίνητρο απομείωσης αυτής (Παρ. 15.2 & 15.3) Όπως γνωρίζετε, το έργο έχει χαρακτηριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος και έχει συμπεριληφθεί στον 1ο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος (PCI/PMI), ως έργο ΕΚΕ 2.6.2, ακριβώς επειδή συντελεί στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μεγαλύτερη ευστάθεια του ηλεκτρικού δικτύου της ΕΕ, μείωση των εκπομπών ρύπων, ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας και άρση της ηλεκτρικής απομόνωσης της τελευταίας μη διασυνδεδεμένης ηλεκτρικά χώρας της Ένωσης. Τα ανωτέρω καταδεικνύουν σαφώς τη σημασία υλοποίησης του έργου εντός ενός στέρεου ρυθμιστικού και χρηματοοικονομικού πλαισίου. Συναφώς και αναφορικά με τη χρονική περίοδο παροχής πρόσθετης απόδοσης για τα έργο η ΡΑΕΚ, με την απόφαση αριθ. 236/2022, έχει ορίσει την χρονική περίοδο παροχής πρόσθετης απόδοσης για τα έργο στα δώδεκα
(12)έτη. Ως εκ τούτου κρίνεται αναγκαίο το χρονικό διάστημα παροχής πρόσθετης απόδοσης να οριστεί στα δώδεκα
(12)έτη. Επιπρόσθετα ο καθορισμός του ύψους της πρόσθετης απόδοσης σε μία ποσοστιαία μονάδα (1%) αλλά κυρίως η πρόβλεψη της Αρχής για την ενεργοποίηση μηχανισμού αντικινήτρου στην περίπτωση μη τήρησης του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του έργου, ο οποίος συνίσταται στην αποκλιμάκωση της πρόσθετης απόδοσης, «…απομειώνοντας το ποσοστό πρόσθετης απόδοσης έως 0.5% για κάθε έτος καθυστέρησης», σε συνδυασμό με την πολυπλοκότητά του και τους αντικειμενικούς κινδύνους που ενέχει η υλοποίηση του, αφενός δεν συνάδει με την υλοποίηση του εθνικού στρατηγικού σχεδιασμού να καταστεί η Ελλάδα χώρα ενεργειακός κόμβος και εξαγωγέας πράσινης ενέργειας και αφετέρου καθιστά το έργο μη ελκυστικό σε δυνητικούς επενδυτές και δημιουργεί ζητήματα στην οικονομική αξιολόγησή του από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Σημειώνεται δε ότι η Κύπρος έχει ορίσει την πρόσθετη απόδοση στο επίπεδο του 3,7% χωρίς πρόβλεψη απομείωσης! Πρόταση: α) τροποποίηση της παρ. 15.2. για παροχή πρόσθετης απόδοσης για δώδεκα
(12)έτη από την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του έργου, β) αύξηση του WACC Premium τουλάχιστον στο 2% & γ) απαλοιφή της παρ. 15.
- Συγκεκριμενοποίηση προβλέψεων για τις πρόσθετες εξασφαλίσεις (άρθρο 20) Όσον αφορά τις πρόσθετες εξασφαλίσεις που παρέχονται στον Διαχειριστή, το υπό διαβούλευση σχέδιο μεθοδολογίας, παρότι πράγματι υιοθετεί σε έναν βαθμό τη σχετική πρόταση του ΑΔΜΗΕ (σχετ.β’), είναι ελλιπές ως προς τη διαδικασία που θα πρέπει να ακολουθηθεί σε περίπτωση που παράγοντες εξωτερικοί και εκτός του ελέγχου του Διαχειριστή, οδηγήσουν σε αδυναμία ολοκλήρωσης του έργου ή σε σημαντική καθυστέρησή του. Μάλιστα γεννάται ασάφεια αναφορικά με το τι μπορεί να θεωρείται ως «σημαντική» καθυστέρησή του. Επιπλέον αποτελεί σημαντικό ρυθμιστικό κενό η έλλειψη πρόβλεψης στην υπό διαβούλευση μεθοδολογία συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος εντός του οποίου θα λαμβάνεται η προβλεπόμενη ρυθμιστική απόφαση, ώστε να εκκινήσει και η ανάκτηση των ποσών. Πχ κρίνεται εύλογος ο ορισμός της σημαντικής καθυστέρησης πέραν των 3 ετών, όπως έχει εισηγηθεί με το β’ σχετικό ο ΑΔΜΗΕ, ενώ κρίνεται ως εύλογο χρονικό διάστημα για λήψη σχετικής απόφασης από πλευράς Ρυθμιστικών Αρχών το διάστημα των τριών
(3)μηνών από την ημερομηνία αποστολής της τεκμηριωμένης από τον Διαχειριστή έκθεσης. Πρόταση: α) τροποποίηση της παρ. 20.
- ώστε να προσδιορίζεται η σημαντική καθυστέρηση πέρα των 3 ετών, β) τροποποίηση της παρ. 20.
- ώστε η απόφαση της ΡΑΑΕΥ για την ένταξη των δαπανών στη ΡΠΒ ως νέο πάγιο να λαμβάνει χώρα εντός τριών
(3)μηνών από την τεκμηριωμένη έκθεση του Διαχειριστή, γ) να συμπληρωθεί το άρθρο με τον προσδιορισμό της ακολουθούμενης διαδικασίας, πχ όπως έχει εισηγηθεί ο Διαχειριστής στο β’ σχετικό.
- Αναγνώριση έναρξης κατασκευαστικής περιόδου από 01.01.2024 και πρώτη ΡΠ (παρ. 21.1) Όταν τον Οκτώβρη του 2023 ο ΑΔΜΗΕ ανέλαβε φορέας υλοποίησης του έργου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ – Κύπρου – Κρήτης, το οποίο έχει ενταχθεί στον 1ο κατάλογο έργων κοινού ενδιαφέροντος και έργων αμοιβαίου ενδιαφέροντος (PCI/PMI), ως ΕΚΕ 2.6.2, ο ΑΔΜΗΕ κατέβαλε το ποσό των περίπου 48,8 εκ. Ευρώ για την υποκατάστασή του στη θέση του απερχόμενου φορέα υλοποίησης. Επίσης, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης προμήθειας του υποβρυχίου καλωδίου με τη Nexans που ήταν ήδη σε ισχύ όταν ανέλαβε φορέας υλοποίησης, ο ΑΔΜΗΕ κατέβαλε το ποσό των 82 εκ. Ευρώ και ξεκίνησε να κατασκευάζεται το τμήμα Κρήτη - Κύπρος. Παράλληλα, εντός του τρέχοντος έτους 2024, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης επίκειται η καταβολή ποσών της τάξεως των 248 εκ. Ευρώ. Επιπρόσθετα, ολοκληρώνονται και οι διαπραγματεύσεις με την εταιρεία Siemens για την υπογραφή της σύμβασης προμήθειας των μετατροπέων, οπότε και εκτιμάται εντός του έτους να χρειαστούν περαιτέρω ποσά ύψους 20 εκ. Ευρώ για την έκδοση εγγυητικής επιστολής. Με βάση τα παραπάνω η κατασκευαστική ΑΝΕΞAΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡAΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚHΣ ΕΝEΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ & ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Λ. Κωνσταντινουπόλεως 1 & Κηφισού, 121 32 Αθήνα, Τ +30 210 519 2703, W www.admie.gr περίοδος του έργου έχει ήδη εκκινήσει από 01.01.2024, με τον ΑΔΜΗΕ να έχει προχωρήσει ήδη στις σχετικές πληρωμές. Ως εκ τούτου, είναι απαραίτητη η αποσαφήνιση της ρητής αναγνώρισης από την Αρχή της έναρξης της πρώτης ρυθμιστικής περιόδου από την έναρξη της κατασκευαστικής περιόδου, ήτοι από 01.01.
- Πρόταση: τροποποίηση της παρ. 21.1 αναφορικά με την αναγραφή της σχετικής ημερομηνίας, όπως προβλεπόταν στο σχέδιο της μεθοδολογίας που υπέβαλε ο ΑΔΜΗΕ.
- Ωφέλιμη ζωή ΓΜ και υποσταθμών μετατροπής (παρ. 9.3) Η προτεινόμενη από την Αρχή κατηγοριοποίηση των παγίων της ΓΔ για την ωφέλιμη ζωή αυτών, όπως αναφέρεται στην παράγραφο 9.3 της μεθοδολογίας είναι ανακόλουθη με το χειρισμό αντίστοιχων έργων από άλλους Ευρωπαίους Ρυθμιστές, οι οποίοι έχουν εγκρίνει οικονομικά ωφέλιμη ζωή παγίων σε έργα διεθνών διασυνδέσεων τα 25 έτη. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν οι διεθνείς διασυνδέσεις Ηνωμένου Βασιλείου - Βελγίου (Nemo link), Νορβηγίας – Ολλανδίας (Norned), Γαλλίας – Ηνωμένου Βασιλείου (IFA) και Ιρλανδίας – Ηνωμένου Βασιλείου (Greenlink). Ως εκ τούτου, καθώς το έργο αποτελεί εμβληματικό έργο διεθνούς διασύνδεσης, ο ΑΔΜΗΕ εμμένει στην αρχική του θέση πως η οικονομικά ωφέλιμη ζωή των παγίων της ΓΔ, λαμβανομένης υπόψη και των ιδιαιτεροτήτων και της πολυπλοκότητας του έργου, δεν δύναται να ξεπερνά τα 25 έτη. Η επιμήκυνση του χρόνου απόσβεσης αντανακλά αρνητικά και στο χρόνο διάρκειας των δανείων, όπως επίσης και στα επιτόκια δανεισμού.
- Επαναξιολόγηση υιοθέτησης κοινής μεθοδολογίας υπολογισμού ρυθμιζόμενου εσόδου από ΡΑΑΕΥ και ΡΑΕΚ Το σχέδιο μεθοδολογίας που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, δυστυχώς δεν αποτελεί σχέδιο κοινής μεθοδολογίας υπολογισμού του ρυθμιζόμενου εσόδου του ΕΚΕ 2.6.
- με τα προφανή πλεονεκτήματα που έχουν επισημανθεί πολλάκις και με λεπτομέρεια στην Αρχή σας. Ωστόσο, φαίνεται ότι το εν λόγω σχέδιο μεθοδολογίας υιοθετεί με το άρθρο 15 τις ελάχιστες προβλέψεις που είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της πλήρους ανάκτησης των επενδυτικών και λειτουργικών δαπανών του έργου. Αναγνωρίζουμε μεν την πρόθεση της Αρχής σας για την κάλυψη του εν λόγω κομβικού σημείου με την προσθήκη ορισμένων σχετικών προβλέψεων στη μεθοδολογία, ωστόσο, οι εν λόγω προβλέψεις δεν κρίνονται επαρκείς, ιδίως στην περίπτωση που η ΡΑΕΚ δεν υιοθετήσει αντίστοιχες προβλέψεις στη δική της μεθοδολογία. Συνεπώς, ζητείται η επαναξιολόγηση της υιοθέτησης κοινής μεθοδολογίας υπολογισμού του ρυθμιζόμενου εσόδου, στη βάση της ζητούμενης συνεργασίας των δύο Αρχών. Περαιτέρω, εκτός των ανωτέρω κομβικών ζητημάτων, επισημαίνονται και τα κάτωθι: • Μη διάκριση λειτουργικών δαπανών (Παράγραφος 7.1) Η προτεινόμενη από την Αρχή μη διάκριση των λειτουργικών δαπανών σε ελεγχόμενες και μη ελεγχόμενες, δημιουργεί αναντιστοιχία με την υφιστάμενη μεθοδολογία εσόδου του ΕΣΜΗΕ, δεδομένου ότι το έσοδο της ΓΔ αφορά στην ίδια οντότητα, ήτοι του ΑΔΜΗΕ ως Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ αλλά και της ΓΔ. Επίσης, καθιστά δυσχερή τη σύνταξη λογιστικά διαχωρισμένου επιχειρηματικού σχεδίου, καθώς ομοειδείς δαπάνες του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ, με την προτεινόμενη διατύπωση, θα έχουν διαφορετική αντιμετώπιση ανά δραστηριότητα. Ως εκ τούτου, προτείνεται η επαναφορά της πρότασης του ΑΔΜΗΕ για τη διάκριση των δαπανών σε ελεγχόμενες και μη, χρησιμοποίηση της παραμέτρου P4i, για την εκκαθάριση των μη ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών του Διαχειριστή και η επαναφορά της παραμέτρου INFi, προκειμένου να εκκαθαρίζεται ο εκτιμώμενος πληθωρισμός σε σχέση με τον πραγματικό πληθωρισμό των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών, όπως αρχικά είχε προτείνει ο ΑΔΜΗΕ (σχετ. β’). • Άρθρο 14.2 Η φράση «Ο ιδεατός συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης κυμαίνεται σε ένα εύρος από 60% έως 80%.» προτείνεται να αναδιατυπωθεί ως εξής: «Ο ιδεατός συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης για τη Ρυθμιζόμενη Δραστηριότητα της Διαχείρισης της ΓΔ κυμαίνεται σε ένα εύρος από 60% έως 80%». Η φράση «Σε κάθε περίπτωση και για λόγους διασφάλισης της κεφαλαιακής επάρκειας της ΑΔΜΗΕ, ο λόγος των Δανειακών Κεφαλαίων προς το σύνολο των Ιδίων και Δανειακών Κεφαλαίων του για το σύνολο των δραστηριοτήτων του δεν θα πρέπει να λαμβάνει τιμή μεγαλύτερη του 0,7.» προτείνεται να αναδιατυπωθεί ως εξής: «Σε κάθε περίπτωση και για λόγους διασφάλισης της κεφαλαιακής επάρκειας της ΑΔΜΗΕ, ο λόγος των Δανειακών Κεφαλαίων προς το σύνολο των Ιδίων και Δανειακών Κεφαλαίων του για ΑΝΕΞAΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡAΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚHΣ ΕΝEΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ & ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Λ. Κωνσταντινουπόλεως 1 & Κηφισού, 121 32 Αθήνα, Τ +30 210 519 2703, W www.admie.gr το σύνολο των δραστηριοτήτων του, εξαιρουμένης όμως της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας της Διαχείρισης της ΓΔ, δεν θα πρέπει να λαμβάνει τιμή μεγαλύτερη του 0,7». Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνιση και συνεργασία. Με εκτίμηση, Μάνος Μανουσάκης Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος ΑΝΕΞAΡΤΗΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡAΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚHΣ ΕΝEΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΥ & ΔΙΕΥΘΥΝΟΝΤΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥ Λ. Κωνσταντινουπόλεως 1 & Κηφισού, 121 32 Αθήνα, Τ +30 210 519 2703, W www.admie.gr To whom it may concern, Regulatory Authority for Energy, Waste & Water 132, Pireos str., 118 54, Athens Subject: Comment to Public Consultation on RAEWW's Proposal for the Revenue Methodology of the Great Sea Interconnector (GSI) Dear Madam/Sir, Please find below our comments in response to the Public Consultation initiated by RAEWW on May 13,
- Our considerations are provided as an outsider whose stake in the GSI project is such that any delay due to the timeline to ratify the proposed Methodology for determining the Allowed and Required Revenue of the Operator for Project of Common Interest (PCI) 2.6.2, will have a direct effect on having to suspend the Works. We seek therefore to understand better the status of this process and the differences with other processes in the industry. Base WACC: It is our understanding that according to the proposed methodology, the base WACC is 6.3% for the 1st Regulatory Period of the project without considering the formula of WACC, calculating cost of equity and cost of debt. Furthermore, after inquiry regarding the remuneration provided in the industry, we note the following: - The Regulatory Decision 102/20231 on the Revision of the Allowed Revenue of IPTO, approved WACC percentages are 7,57%, 7,51% and 7,45% for years 2023, 2024 and 2025 respectively. Consequently, we wonder if the base WACC of the electrical interconnection between Cyprus and Greece should be at least harmonized with the approved WACC of the Operator of the HETS. - The Regulatory Decision 71/20233 on the WACC on the Regulated Asset Base of the gas distribution networks (DEPA Infrastructure), seems to have approved a WACC percentage equivalent to 8,57% for year
- - The Regulatory Decision 69/20232 on the Revision of the Allowed Revenue of the Operator of the National Natural Gas Transmission System (NN GTS), seems to have approved WACC percentage equivalent to 7,85% for the Regulatory Period 2024-
- 1 https://www.rae.gr/wp-content/uploads/2024/02/9967%CE%99%CE%94%CE%9E- %CE%93%CE%A1%CE%9A.pdf 2 https://www.desfa.gr/userfiles/pdflist/decision-of-rae/FEK-2023-Tefxos%20B-07096downloaded%20-11_01_2024.pdf 3 https://www.rae.gr/wp- content/uploads/2023/07/%CE%A8%CE%A40%CE%A5%CE%99%CE%94%CE%9E%CE%94%CE%95%CE%A5.pdf WACC premium: It is our understanding that a WACC premium of 1% will be provided after the commercial operation for a period of seven years. This premium seems to be given in this project as for others, as an incentive to contextualize its risk, complexity and importance. However, we wonder why the proposed WACC premium includes a disincentive mechanism tied to the project's implementation timeline, which is managed by the Operator. This mechanism can reduce the premium substantially every year if there are delays. On this point, We would like to understand the following: - The maximum amount of premium that can be provided to IPTO, as per regulatory decision 495/2021, is set at 2%. Hence, we would have thought that it was crucial to assign the maximum amount of premium WACC, given that this project, based on our global expertise, is quite complex technically and because it is identified as a Project of Common Interest (PCI) aiming to end the energy isolation of Cyprus, it is of major importance for Europe. - We know that a WACC premium of 1% was approved for Ariadne interconnection (Crete – Attica), but for 12 years from the electrification of the project.6 - We gather information that: • CERA’s regulatory decision 236/2022 envisages provision of 3.7% WACC premium for 12 years. • As per regulatory decision 525/20215 the Hellenic Energy Distribution Network Operator (HEDNO) has already received 1.5% WACC premium for four years for the project of smart meters. Based on the above information and being aware that the project absolutely necessitates third-party investors in the shareholding structure for the project's viability, we would have expected that a substantially higher WACC premium (above 2,5%) for the 12 years would be expected. Our evaluation is purely based, not being an expert, on looking at the available data. It would therefore seems that, despite being awarded the status of PCI by the European Commission, the GSI project is not receiving incentives comparable to those that have already been granted to other equivalent projects. Domenico F. Gerace Senior Director of Business Development & Special Projects ------------------------------------------------------------------------Nexans Norway AS - www.nexans.no G&T Business Group Mob: +47 91 35 58 56 ------------------------------------------------------------------------4 5 https://rae.gr/wp-content/uploads/2020/12/2014_A0340-1.pdf https://www.rae.gr/wp-content/uploads/2021/09/%CE%A6%CE%95%CE%9A-%CE%92-4255- %CE%91%CE%A0%CE%9F%CE%A6%CE%91%CE%A3%CE%97-525-2021.pdf 6 https://acer.europa.eu/sites/default/files/documents/Publications/ACER_Report_Risks_Incentives.pdf