ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΣΟΔΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ signed by Ministry Ministry of Digitally of Digital Governance Date: 2024.07.08 Digital 09:48:47 EEST Governance Reason: Location: Athens ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Τηλ.: 210-3727400 E-mail: info@raaey.gr Web: www.raaey.gr ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. Ε159/2024 ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΕΠΙΤΡΕΠΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟΥ ΕΣΟΔΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Ο Κλάδος Ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων Ενέργειας και Υδάτων Κατά την τακτική συνεδρίαση της Σύνθεσης του Κλάδου Ενέργειας, στην έδρα της Αρχής, την 27η Ιουνίου 2024, και Λαμβάνοντας υπόψη:
(4)έτη. 12 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π Άρθρο 5 Βάση Τιμών 1. Όλοι οι υπολογισμοί των μεγεθών της Μεθοδολογίας πραγματοποιούνται σε ονομαστικές τιμές. Για το σκοπό αυτό, τα μεγέθη των προϋπολογιστικών παραμέτρων που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό του Επιτρεπόμενου Εσόδου, καθορίζονται αρχικά σε σταθερές τιμές με του Έτους Υπολογισμού, και ανάγονται σε ονομαστικές τιμές, όπως προσδιορίζεται στην παρ. 2 του παρόντος άρθρου. Αυτό αφορά τις ακόλουθες σχετικές παραμέτρους του Επιτρεπόμενου Εσόδου: i. τις λειτουργικές δαπάνες, ελεγχόμενες (παράμετρος Οi του άρθρου 7) και μη ελεγχόμενες (παράμετρος Ui του άρθρου 7), ii. τα εκτιμώμενα έσοδα που αναφέρονται στο άρθρο 3, παράγραφος 3 (παράμετρος Yi του άρθρου 7), iii. τις νέες επενδύσεις και τις επενδύσεις σε εξέλιξη, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 14, iv. τα νέα πάγια που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν, θα τεθούν σε εμπορική λειτουργία και θα ενταχθούν στο Ρυθμιστικό Μητρώο Παγίων της Μεταφοράς (παράμετρος Ai του άρθρου 12), v. την εκτιμώμενη αξία των παγίων στοιχείων που πρόκειται να αποσυρθούν λόγω πώλησης ή μεταβίβασης από τη Ρυθμιστική Περιουσιακή Βάση (παράμετρος Fi του άρθρου 12), vi. την αξία των Συμμετοχών, των Επιχορηγήσεων και των διαθεσίμων από τον Λογαριασμό Λ-Ε για έργα διασυνοριακών διασυνδέσεων, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του άρθρου 12, και vii. Το προϋπολογιζόμενο αναγκαίο Κεφάλαιο Κίνησης (παράμετρος WCi του άρθρου 12). 2. Η μετατροπή σε τρέχουσες τιμές των παραμέτρων του Επιτρεπόμενου Εσόδου που αναφέρονται στην ανωτέρω παράγραφο 1 για κάθε έτος της Ρυθμιστικής Περιόδου πραγματοποιείται με βάση τον ετήσιο Μέσο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΜΔΤΚ), όπως εκτιμάται από έγκυρους εγχώριους (Τράπεζα της Ελλάδος, Υπουργείο Οικονομικών) ή διεθνείς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο) οργανισμούς και συμφωνείται κάθε φορά με τη ΡΑΑΕΥ. 3. Η διαφορά που προκύπτει στο Επιτρεπόμενο Έσοδο κάθε έτους της Ρυθμιστικής Περιόδου εξαιτίας της απόκλισης μεταξύ του προβλεπόμενου και του απολογιστικού ετήσιου ΜΔΤΚ που καταρτίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, εκκαθαρίζεται με βάση το άρθρο 19. Άρθρο 6 Επαλήθευση Στοιχείων 1. Ο Διαχειριστής υποχρεούται να διασφαλίσει ότι κάθε απολογιστικό (ex-post) στοιχείο που χρησιμοποιείται σε υπολογισμούς που προσδιορίζονται στην παρούσα Μεθοδολογία μπορεί να αντληθεί από ελεγμένες εκθέσεις ή από δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες και βασίζεται στους εγκεκριμένους από τη ΡΑΑΕΥ κανόνες Λογιστικού Διαχωρισμού, καθώς και ότι μεταβλητές ή παράμετροι που χρησιμοποιούνται για τους ίδιους υπολογισμούς είναι επαρκώς στοιχειοθετημένες και βασίζονται σε σαφείς παραδοχές που δύναται να υποστηριχθούν από διαθέσιμες πηγές πληροφοριών. 13 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π 2. Ο Διαχειριστής υποχρεούται επίσης να διασφαλίσει ότι τα στοιχεία που υποβάλλει προκειμένου να συμμορφωθεί με το παρόν άρθρο έχουν ελεγχθεί ή επαληθευθεί από τους Ορκωτούς Ελεγκτές του Διαχειριστή ή από άλλο ανεξάρτητο πρόσωπο με κατάλληλα επαγγελματικά προσόντα, εκπαίδευση, δεξιότητες και εμπειρία σχετικά με το καθορισμένο αντικείμενο ώστε να είναι σε θέση να παρέχει έγκυρη αξιολόγηση, συμβουλή και ανάλυση σε σχέση με το συγκεκριμένο θέμα που του ανατίθεται. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β Άρθρο 7 Επιτρεπόμενο Έσοδο Διαχειριστή 1. O υπολογισμός του Επιτρεπόμενου Εσόδου (AR) του Διαχειριστή γίνεται πριν την έναρξη της ΡΠ και για κάθε έτος i αυτής, σύμφωνα με την εξής σχέση: ARi = Οi + Ui + Di + Ri + RΧi + Χi - Yi Όπου: Οi οι προϋπολογιζόμενες εύλογες ετήσιες και αποδοτικές ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες του έτους αναφοράς i, σύμφωνα με το άρθρο 9, Ui οι προϋπολογιζόμενες ετήσιες μη ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες του έτους αναφοράς i, σύμφωνα με το άρθρο 10, Di οι εκτιμώμενες ετήσιες αποσβέσεις των παγίων στοιχείων της Ρυθμιζόμενης Περιουσιακής Βάσης (ΡΠΒ) της δραστηριότητας Μεταφοράς του έτους αναφοράς i, σύμφωνα με το άρθρο 11, Ri η επιτρεπόμενη απόδοση επί των απασχολούμενων κεφαλαίων της δραστηριότητας Μεταφοράς, εξαιρουμένων των απασχολούμενων κεφαλαίων του άρθρου 18, που προσδιορίζεται ως το γινόμενο των εξής παραμέτρων: RΧi i. της εκτιμώμενης αξίας της ΡΠΒ και της Ειδικής Περιουσιακής Βάσης (ΕΠΒΕΜΣ) του έτους αναφοράς i σύμφωνα με τα άρθρα 12 και 17, και ii. του ονομαστικού προ φόρων εκατοστιαίου ποσοστού απόδοσης (rΡΠΒ) σύμφωνα με το άρθρο 16. η επιτρεπόμενη απόδοση επί των απασχολούμενων κεφαλαίων του άρθρου 18, που προσδιορίζεται ως το γινόμενο των εξής παραμέτρων: i. της εκτιμώμενης αξίας της ΕΠΒΧ του άρθρου του έτους αναφοράς i σύμφωνα με το άρθρα 18 και ii. του ονομαστικού προ φόρων εκατοστιαίου ποσοστού απόδοσης σύμφωνα με τα άρθρο 16. Χi η πρόσθετη απόδοση επί των απασχολούμενων κεφαλαίων της δραστηριότητας Μεταφοράς για Έργα Μείζονος Σημασίας, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 17, Yi τα εκτιμώμενα έσοδα από λοιπές Ρυθμιζόμενες και μη Δραστηριότητες του έτους αναφοράς i σύμφωνα με τις παραγράφους 3 και 4 του άρθρου 3, εφόσον δεν έχει γίνει διαχωρισμός αυτών των δραστηριοτήτων σύμφωνα με τους εγκεκριμένους Κανόνες Λογιστικού Διαχωρισμού και δεν υπάρχουν διακριτά κόστη (κεφαλαιοποιηθείσες δαπάνες και λειτουργικές δαπάνες) που έχουν αφαιρεθεί από τις εκτιμώμενες δαπάνες του Διαχειριστή για τη Ρυθμιζόμενη Δραστηριότητα της Μεταφοράς. 14 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π 2. Με στόχο την κατά το δυνατό εξομάλυνση των διακυμάνσεων του Επιτρεπόμενου Εσόδου του Διαχειριστή ή των Χρεώσεων Χρήσης του Συστήματος εντός της ΡΠ, δύναται να γίνεται προσαρμογή των τιμών του Επιτρεπόμενου Εσόδου όλων των ετών i, εφόσον: i. το άθροισμα της παρούσας αξίας των αρχικά υπολογιζόμενων τιμών ισούται με το άθροισμα της παρούσας αξίας των τελικών τιμών του Επιτρεπόμενου Εσόδου, με συντελεστή προεξόφλησης το ονομαστικό προ φόρων εκατοστιαίο ποσοστό απόδοσης (rΡΠΒi) της προηγούμενης παραγράφου, όπως αυτό προκύπτει από το άρθρο 16, και ii. δεν υπονομεύεται η ικανότητα του Διαχειριστή να χρηματοδοτεί κατά τρόπο αποδοτικό τις δραστηριότητές του. Άρθρο 8 Λειτουργικές Δαπάνες 1. Ως λειτουργικές δαπάνες νοούνται οι εύλογες και αποδοτικές δαπάνες του Διαχειριστή στο πλαίσιο άσκησης των δραστηριοτήτων που προβλέπονται στο νομοθετικό πλαίσιο και οι οποίες κρίνονται αναγκαίες για την ομαλή διαχείριση, λειτουργία και συντήρηση του ΕΣΜΗΕ κατά τρόπο αποτελεσματικό, ασφαλή, οικονομικά αποδοτικό και αξιόπιστο. 2. Οι λειτουργικές δαπάνες, ανάλογα με τον βαθμό ελέγχου τους από τον Διαχειριστή, διακρίνονται σε δαπάνες των οποίων τη δυνατότητα ελέγχου και διαμόρφωσης έχει ο Διαχειριστής (ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες) και σε δαπάνες των οποίων τη δυνατότητα ελέγχου και διαμόρφωσης δεν έχει ο Διαχειριστής (μη ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες). Άρθρο 9 Ελεγχόμενες Λειτουργικές Δαπάνες (Ο) 1. Ο καθορισμός του ύψους των εύλογων και αποδοτικών ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών των δραστηριοτήτων του Διαχειριστή γίνεται πριν την έναρξη της ΡΠ (ex-ante), βάσει εκτιμήσεων, βάσει των κριτηρίων της παρ. 7, λαμβάνοντας υπόψη: i. το υποβληθέν από τον Διαχειριστή Επιχειρησιακό Σχέδιο για το σύνολο της δραστηριότητας Μεταφοράς, όπου διακριτά αναφέρονται ανά έτος της ΡΠ οι εκτιμώμενες λειτουργικές δαπάνες για το σύνολο των δραστηριοτήτων του ως Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ. ii. τις πλέον πρόσφατες διαθέσιμες λογιστικά διαχωρισμένες οικονομικές καταστάσεις του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ από τις οποίες προκύπτουν τα απολογιστικά στοιχεία των λειτουργικών δαπανών. iii. τα στοιχεία που υποχρεούται να υποβάλλει ο Διαχειριστής για τις πραγματοποιηθείσες ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες με ανάλυση ανά δραστηριότητα, σύμφωνα με το Παράρτημα Α, και ανά κατηγορία δαπάνης, σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, και για τις πραγματοποιηθείσες μη ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες, σύμφωνα με το άρθρο 10, σε συμφωνία με τις ανεξάρτητες ή λογιστικά διαχωρισμένες οικονομικές καταστάσεις του Διαχειριστή και με ανεξάρτητη επαλήθευση (πιστοποιητικό Ορκωτού Ελεγκτή). iv. το επενδυτικό πλάνο του Διαχειριστή, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΜΗΕ (ΔΠΑ), καθώς και την εξέλιξη των επενδύσεων και την επίπτωση που αυτές έχουν στο κόστος λειτουργίας και συντήρησης του ΕΣΜΗΕ. 15 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π v. αποτελέσματα ειδικών ελέγχων που ανατίθενται σε ανεξάρτητους Συμβούλους. vi. συγκριτική αξιολόγηση (benchmarking) σε σχέση με τη λειτουργία άλλων Διαχειριστών, είτε συνολικά είτε για ειδικές κατηγορίες δαπανών. λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες του ΕΣΜΗΕ και τις όποιες διαφορές τους από τα συστήματα μεταφοράς των άλλων Διαχειριστών. vii. αποτελέσματα Δημόσιων Διαβουλεύσεων επί συγκεκριμένων ζητημάτων που επηρεάζουν σημαντικά τα λειτουργικά κόστη της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς. viii. την ανάγκη συνεχούς βελτίωσης του επιπέδου της αποτελεσματικότητας της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς (σχέση μεταξύ όγκου παρεχόμενων υπηρεσιών και κόστους δραστηριότητας), καθώς και την ανάγκη σύγκλισης προς οικονομικά βέλτιστα επίπεδα αναφορικά με την αποδοτικότητα του Συστήματος και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. 2. Μεταξύ των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών περιλαμβάνονται οι παρακάτω κατηγορίες: i. Μισθοδοσία: το κόστος μισθοδοσίας τακτικού και έκτακτου προσωπικού και Διοίκησης, με ανάλυση για κάθε μια από τις τρεις κατηγορίες σε μικτές τακτικές αποδοχές, πρόσθετες αποδοχές, εργοδοτικές εισφορές, υπερωριακή απασχόληση και βάρδιες, δαπάνες για κάλυψη κόστους εκτός έδρας μετακινήσεων και παρεπόμενες παροχές προσωπικού. Ειδικά για την τελευταία αυτή κατηγορία, θα πρέπει να δίνεται ανάλυση του είδους και του εκτιμώμενου κόστους για τις μεγαλύτερες σε αξία παροχές, καθώς και του πλαισίου από το οποίο αυτές απορρέουν (νομοθετικές ρυθμίσεις, συλλογικές συμβάσεις ή αποφάσεις Διοίκησης). ii. Αμοιβές Τρίτων: το κόστος που προκύπτει από συμβάσεις που συνάπτει ο Διαχειριστής με τρίτους στο πλαίσιο των λειτουργιών που επιτελεί. iii. Παροχές Τρίτων: οι δαπάνες αναφορικά με υπηρεσίες που λαμβάνει ο Διαχειριστής από τρίτους. iv. Υλικά και αναλώσιμα: το σύνολο των εξόδων του Διαχειριστή σε υλικά και αναλώσιμα που απαιτούνται στο πλαίσιο της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς. v. Λοιπά έξοδα: οι δαπάνες που δεν εντάσσονται σε κάποια από τις παραπάνω κατηγορίες αυτής της παραγράφου και συνδέονται άρρηκτα με τη λειτουργία του Διαχειριστή. 3. Στην εκτίμηση των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών, δεν θα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται: i. κόστη χρηματοδότησης, καθώς και τόκοι ή/και μισθώματα από μακροχρόνιες χρηματοδοτικές μισθώσεις, ii. φόροι επί των κερδών του Διαχειριστή, iii. μη εύλογο ή αυξημένο περιθώριο για υπηρεσίες ή αγαθά που τυχόν παρέχονται από Συνδεδεμένο Πρόσωπο του Διαχειριστή, iv. προβλέψεις για την κάλυψη είτε κινδύνων, όπως, ενδεικτικά, προβλέψεις επισφαλών απαιτήσεων, προβλέψεις για επίδικες υποθέσεις, ή άλλες διεκδικήσεις, είτε δαπανών που αφορούν σε αποζημιώσεις προσωπικού, v. δαπάνες που κρίνεται ότι δεν έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα σε σχέση με την άσκηση της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς, 16 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π vi. το μέρος των λειτουργικών δαπανών που έχει χρηματοδοτηθεί από πάσης φύσεως επιδοτήσεις και επιχορηγήσεις που λαμβάνει ο Διαχειριστής σε σχέση με την άσκηση της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς. 4. Ο καθορισμός των εύλογων και αποδοτικών ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών για την ΡΠ θα στηρίζεται πρωτίστως στο αποκαλυπτόμενο κόστος (revealed cost) του Διαχειριστή, βάσει της προσέγγισης που περιγράφεται σε αυτή την παράγραφο. Με αυτή την προσέγγιση, η οποία δύναται να χρησιμοποιηθεί για τις συνολικές ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες ή για συγκεκριμένες κατηγορίες τους, αξιολογούνται από τη ΡΑΕ, βάσει αναλυτικής και τεκμηριωμένης εισήγησης του Διαχειριστή αναφορικά με όλες τις παρακάτω παραμέτρους, τα ακόλουθα: i. τα στοιχεία για τις ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες βάσης (base opex) του πιο πρόσφατου διαθέσιμου έτους της προηγούμενης ΡΠ (το δεύτερο έτος πριν το Έτος Υπολογισμού), ή άλλου αντιπροσωπευτικού έτους, ενώ λαμβάνονται υπόψη κι οι εκτιμήσεις του Διαχειριστή για το ύψος των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών για τα τελευταία δύο έτη της προηγούμενης ΡΠ, και ii. προσαρμογή των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών βάσης για βελτιώσεις στην αποδοτικότητα, τυχόν μεταβολή του μεγέθους της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς, αλλαγές στις πραγματικές τιμές βασικών πόρων και τυχόν ασυνεχείς ή κλιμακωτές αλλαγές στο κόστος, που δεν καταγράφονται διαφορετικά, σύμφωνα με την εξής σχέση: Oi = Οβάσης x (1 - Ei) x (1 + Gi) x (1 + PAi) ± Ci Όπου: Οβάσης οι ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες βάσης - γενικά αυτές ισούνται με τις απολογιστικές δαπάνες κατά το τελευταίο διαθέσιμο έτος της προηγούμενης ΡΠ, οι οποίες αξιολογούνται για το εύλογο ύψος τους χρησιμοποιώντας τα στοιχεία και τις τεχνικές που αναφέρονται στις παραγράφους 1, 2, 3, και 5 του παρόντος άρθρου. Οι απολογιστικές δαπάνες δύναται να προσαρμοστούν με αφαίρεση δαπανών που κρίνεται ότι δεν είχαν ανταποδοτικό χαρακτήρα σε σχέση με την άσκηση της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς, καθώς και δαπανών που σχετίζονται με έκτακτα συμβάντα, μοναδικά για την προηγούμενη ΡΠ. Ei ο συντελεστής αποδοτικότητας του έτους αναφοράς i - αντικατοπτρίζει την εξοικονόμηση κόστους που εύλογα αναμένεται να επιτύχει στο μέλλον ο Διαχειριστής λόγω της αύξησης της παραγωγικότητας με την πάροδο του χρόνου. Για την εκτίμηση της προβλεπόμενης παραγωγικότητας, η ΡΑΕ δύναται να εξετάσει (μεταξύ άλλων): i. την εξέλιξη της αποδοτικότητας του Διαχειριστή τα προηγούμενα έτη χρησιμοποιώντας αναλυτικά δεδομένα κόστους από τον Διαχειριστή, ii. την προβλεπόμενη αύξηση του όγκου της της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς (και οικονομίες κλίμακας), iii. τις αναμενόμενες μελλοντικές αλλαγές στην τεχνολογία και τις προβλεπόμενες συγκεκριμένες επιχειρηματικές συνθήκες του Διαχειριστή, iv. δείκτες συνολικής ή / και μερικής παραγωγικότητας για τον ευρύτερο βιομηχανικό τομέα στην Ελλάδα, απουσία εύκολα συγκρίσιμων συστημάτων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, v. παραμέτρους δυναμικής απόδοσης (dynamic efficiency) που καθορίζονται από άλλες Ρυθμιστικές Αρχές της Ευρώπης και 17 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π ανεπτυγμένων χωρών με παρόμοιο ρυθμιστικό πλαίσιο και με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία από σχετική βιβλιογραφία. Gi η μεταβλητή της ανάπτυξης του όγκου της δραστηριότητας του έτους αναφοράς i, που λαμβάνει υπόψη τυχόν αναμενόμενη μεταβολή του κόστους της της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς ως αποτέλεσμα μεταβολής της ζήτησης, του αριθμού των Χρηστών ή και άλλων παραγόντων που επηρεάζουν το λειτουργικό κόστος της της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς. Για την εκτίμηση του παράγοντα αυτού, η ΡΑΕ δύναται να αξιολογήσει ιστορικά δεδομένα που παρέχονται από τον Διαχειριστή αναφορικά με τη σχέση μεταξύ των σχετικών συντελεστών κόστους (cost drivers) και του λειτουργικού κόστους της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς. PAi η προσαρμογή για αλλαγές στις πραγματικές τιμές βασικών πόρων στο έτος αναφοράς i, που λαμβάνει υπόψη ότι το κόστος αυτών των πόρων δύναται να μην μεταβάλλεται σύμφωνα με το ΔΤΚ που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό του Επιτρεπόμενου Εσόδου. Για τον υπολογισμό της απαιτούμενης προσαρμογής της παραμέτρου αυτής απαιτούνται τα ακόλουθα: Ci i. Προσδιορισμός των κατηγοριών δαπάνης που πρέπει να εξεταστούν (μισθολογικό κόστος, κόστος υλικών, κόστος εξοπλισμού, κ.λπ.) και τυχόν διαχωρισμός της κάθε κατηγορίας δαπάνης (π.χ. μεταξύ γενικών και εξειδικευμένων στοιχείων κόστους εργασίας και υλικών), εφόσον υπάρχει κατάλληλος δείκτης πληθωρισμού για τις συγκεκριμένες κατηγορίες δαπανών. ii. Υπολογισμός πληθωρισμού για κάθε κατηγορία δαπάνης, με αναφορά σε σχετικούς δείκτες που εκδίδονται από ανεξάρτητο οργανισμό π.χ. από την Ελληνική Στατιστική Αρχή. iii. Υπολογισμός της πραγματικής προσαρμογής για κάθε κατηγορία δαπάνης συγκρίνοντας την πρόβλεψη πληθωρισμού ανά κατηγορία δαπάνης με τον ΜΔΤΚ. iv. Ορισμός στάθμισης ανά κατηγορία δαπάνης, ώστε να υπολογιστεί η συνολική προσαρμογή για αλλαγές στις πραγματικές τιμές βασικών πόρων για κάθε έτος της ΡΠ. οι εκτιμώμενες σημαντικές μεταβολές των ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών, που προκύπτουν εάν πρέπει να προστεθούν σε αυτές (ή να αφαιρεθούν από αυτές) άλλες δαπάνες, που δεν αποτυπώνονται στην παράμετρο Οέτους βάσης ή στο ποσοστό μεταβολής της (το οποίο δίνεται από το γινόμενο των συντελεστών της αποδοτικότητας, της ανάπτυξης και των πραγματικών τιμών βασικών πόρων), αλλά οι οποίες είναι απαραίτητες και συνετές (prudent) και αναμένεται να απαιτούνται κατ’ ελάχιστο για το σύνολο της επόμενης ΡΠ. 5. Για την εκτίμηση του κατά πόσο το κόστος που αφορά σε υπηρεσίες ή αγαθά που δυνητικά παρέχονται στον Διαχειριστή από Συνδεδεμένα Πρόσωπα είναι εύλογο και αποδοτικό, η ΡΑΕ δύναται να λάβει υπόψη εάν: i. οι συναλλαγές με τα Συνδεδεμένα Πρόσωπα πραγματοποιούνται σε βάση θεμιτού ανταγωνισμού (‘arms-length’), ενδεικτικά κατόπιν διαγωνισμών, ii. τα κόστη των Συνδεδεμένων Προσώπων αντικατοπτρίζουν το άμεσο κόστος παροχής των υπηρεσιών ή αγαθών, συμπεριλαμβανομένης μιας εμπορικά εύλογης απόδοσης ή περιθωρίου κέρδους, iii. δύναται να αποδειχθεί ότι το κόστος των Συνδεδεμένων Προσώπων είναι συγκρίσιμο με στοιχεία αναφοράς (benchmarking) της αγοράς (εάν υπάρχουν 18 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π αρκετοί πάροχοι των υπηρεσιών ή αγαθών στην αγορά για τις σχετικές υπηρεσίες ή τα αγαθά). Άρθρο 10 Μη Ελεγχόμενες Λειτουργικές Δαπάνες (U) 1. Οι μη ελεγχόμενες λειτουργικές δαπάνες περιλαμβάνουν τις ακόλουθες προκαθορισμένες κατηγορίες δαπανών: i. Ρυθμιστικά τέλη ii. Τέλη τοπικών αρχών iii. Τέλη κτηματογράφησης iv. Έμμεσους φόρους v. Δικαιώματα διέλευσης vi. Δαπάνες για αποζημιώσεις λόγω συνταξιοδότησης (εφόσον αφορούν μη ελεγχόμενες δαπάνες βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου) vii. Αντισταθμιστικά τέλη και κόστη απαλλοτριώσεων, αλλά μόνο στο βαθμό και για εκείνο το τμήμα που αποδεδειγμένα δεν βρίσκεται στον έλεγχο του Διαχειριστή. Επιπλέον, ο Διαχειριστής υποχρεούται να προβεί σε ενέργειες που μπορούν να μετριάσουν αυτές τις δαπάνες και που αξιοποιούν παράγοντες αντιστάθμισης του κόστους. 2. Ο κατάλογος των μη ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου ενδέχεται να μην περιλαμβάνει όλες τις πιθανές δαπάνες αυτού του είδους. Συνεπώς, ο Διαχειριστής δύναται πριν την έναρξη της ΡΠ να προτείνει πρόσθετες κατηγορίες μη ελεγχόμενων λειτουργικών δαπανών και το εκτιμώμενο ύψος τους, εφόσον οι προτεινόμενες κατηγορίες δαπανών πληρούν συνδυαστικά τα ακόλουθα κριτήρια: i. Είναι σημαντικές, συγκεκριμένα αντιπροσωπεύουν κατά ελάχιστο το δύο τοις εκατό (2%) των συνολικών ετήσιων λειτουργικών δαπανών. ii. Είναι αποδεδειγμένα μη ελεγχόμενες, σύμφωνα με στοιχεία που υποχρεούται να υποβάλει ο Διαχειριστής και που αποδεικνύουν ότι δεν δύναται να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να μετριάσει τη δαπάνη, ή ότι δεν υπάρχουν παράγοντες αντιστάθμισης τους οποίους μπορεί να αξιοποιήσει. Ειδικότερα, ενδέχεται το θέμα της δυνατότητας του ελέγχου αυτών των δαπανών να αφορά σε μέρος και όχι αποκλειστικά στο σύνολο της προκληθείσας δαπάνης. iii. Είναι μετρήσιμες και, μετά την έγκριση και υλοποίησή τους, δύναται να πιστοποιηθούν από ανεξάρτητη πηγή. 3. Οι αποκλίσεις σε σχέση με τα εγκεκριμένα μεγέθη για τις δαπάνες αυτής της κατηγορίας εκκαθαρίζονται κατά τον προσδιορισμό του Απαιτούμενου Εσόδου, μέσω της παραμέτρου P5 του άρθρου 19. Άρθρο 11 Αποσβέσεις Παγίων (D) 1. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται για τα πάγια που είναι σε εμπορική λειτουργία κατά τη διάρκεια του έτους i της ΡΠ. Οι αποσβέσεις διακρίνονται σε: i. Αποσβέσεις για υφιστάμενα πάγια: πρόκειται για τις αποσβέσεις παγίων που είναι ήδη εγγεγραμμένα στο Ρυθμιστικό Μητρώο Παγίων (ΡΜΠ) και την ΡΠΒ 19 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π ή στις ΕΠΒ των άρθρων 17 και 18 της Δραστηριότητας Μεταφοράς κατά το Έτος Υπολογισμού, ii. Αποσβέσεις νέων παγίων: πρόκειται για τις αποσβέσεις παγίων που δημιουργούνται είτε από νέες επενδύσεις εντός του έτους i της ΡΠ είτε από επενδύσεις σε εξέλιξη προηγούμενων ετών που θα ενταχθούν στο ΡΜΠ και την ΡΠΒ ή στις ΕΠΒ των άρθρων 17 και 18 εντός της ΡΠ, βάσει του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης των επενδύσεων του εγκεκριμένου ΔΠΑ. 2. Οι αποσβέσεις εκτιμώνται για κάθε έτος i της ΡΠ (ex-ante), βάσει της εκτιμώμενης αξίας των παγίων (νέων και υφιστάμενων). Για τον καθορισμό των αποσβέσεων κάθε έτους i της ΡΠ εφαρμόζονται τα ακόλουθα: i. Οι αποσβέσεις νέων παγίων υπολογίζονται λαμβάνοντας υπόψη την οικονομικά ωφέλιμη ζωή που έχει οριστεί για κάθε κατηγορία παγίων (useful life) και η οποία πρέπει να αποτυπώνεται στο ΡΜΠ. Στην περίπτωση των Έργων Μείζονος Σημασίας, οι αποσβέσεις δύνανται να υπολογίζονται βάσει ωφέλιμης διάρκειας που ενδέχεται να διαφοροποιείται από αυτήν των λοιπών παγίων, σύμφωνα με σχετική απόφαση της ΡΑΑΕΥ. Η εκτίμηση του εν λόγω μεγέθους, γίνεται με παραδοχή της έναρξης λειτουργίας των νέων αυτών παγίων στο μέσο του έτους i. ii. Οι αποσβέσεις των παγίων που προϋπήρχαν της έναρξης της ΡΠ, υπολογίζονται βάσει της υπολειπόμενης διάρκειας ζωής τους, όπως αυτή προκύπτει από το ΡΜΠ και την ΡΠΒ του έτους i-2 ή από την κατάσταση των ΕΠΒ των άρθρων 17 και 18, λαμβάνοντας υπόψη τις προσθήκες παγίων από επενδύσεις εντός του Έτους Υπολογισμού (i-1). iii. Οι αποσβέσεις για πάγια που εκτιμάται ότι πρόκειται να αποσυρθούν εντός του έτους i της ΡΠ, υπολογίζονται με την παραδοχή ότι η απόσυρση λαμβάνει χώρα στο μέσο του έτους i και σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 12, παρ. 2. iv. Στις ανωτέρω εκτιμήσεις, δεν συνυπολογίζεται το μέρος της απόσβεσης που αντιστοιχεί στην αξία των Συμμετοχών και Επιχορηγήσεων που χρησιμοποιήθηκαν για την απόκτηση παγίων, η αξία και οι αποσβέσεις των οποίων παρακολουθούνται διακριτά σε αρχείο το οποίο θα πρέπει να συνυποβάλλεται μαζί με όλα τα αναγκαία στοιχεία υπολογισμού του Επιτρεπόμενου Εσόδου, σύμφωνα με το άρθρο 20. 3. Για τον υπολογισμό των αποσβέσεων χρησιμοποιείται η σταθερή μέθοδος απόσβεσης (straight-line basis). 4. Οι αποκλίσεις σε σχέση με τις προϋπολογιζόμενες αποσβέσεις εκκαθαρίζονται κατά τον προσδιορισμό του Απαιτούμενου Εσόδου, μέσω της παραμέτρου P2 του άρθρου 19. Άρθρο 12 Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση (ΡΠΒ) 1. Ως Ρυθμιζόμενη Περιουσιακή Βάση (ΡΠΒ), νοείται το σύνολο των απασχολούμενων κεφαλαίων στη Ρυθμιζόμενη Δραστηριότητα Μεταφοράς του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ που αμείβεται μέσω των Χρεώσεων Χρήσης του Συστήματος. 2. Η ΡΠΒ στο τέλος του κάθε έτους i της ΡΠ υπολογίζεται σύμφωνα με την εξής σχέση: ΡΠΒi = ΡΠΒπi-1 + WIPi + Ai + WCi - Di - Fi - Hi Όπου: ΡΠΒπi-1 Η εκτιμώμενη αναπόσβεστη αξία των παγίων του ΕΣΜΗΕ που προβλέπεται να είναι σε εμπορική λειτουργία το έτος i-1, λαμβάνοντας υπόψη τα 20 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π απολογιστικά μεγέθη των παγίων που προκύπτουν για προηγούμενα έτη από το ΡΜΠ και την εκτιμώμενη εξέλιξη αυτού βάσει των εγκεκριμένων από το ΔΠΑ επενδύσεων, όπως ορίζεται στο άρθρο 13, εξαιρουμένου του μέρους της αξίας των παγίων το οποίο χρηματοδοτήθηκε μέσω Συμμετοχών ή Επιχορηγήσεων. WIPi Τα εκτιμώμενα επενδυμένα κεφάλαια για έργα σε εξέλιξη, όπως αυτά διαμορφώνονται από επενδύσεις κατά το έτος i και προηγούμενα έτη της τρέχουσας ή και προηγούμενων ΡΠ, σύμφωνα με το άρθρο 14. Για τα κεφάλαια του έτους i γίνεται η παραδοχή ότι επενδύονται στο μέσο του έτους i. Ai Τα νέα πάγια που εκτιμάται ότι θα ενταχθούν στο ΡΜΠ της Μεταφοράς εντός του έτους i, βάσει του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης των επενδύσεων του εγκεκριμένου ΔΠΑ. Για το έτος i γίνεται η παραδοχή ότι τα νέα πάγια τίθενται σε εμπορική εκμετάλλευση και ενσωματώνονται στο ΡΜΠ στο μέσο του έτους i. Στην περίπτωση πολυετών έργων που ολοκληρώνονται και εντάσσονται στο ΡΜΠ εντός του έτους i, γίνεται η παραδοχή ότι τα κεφάλαια που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του έργου επενδύονται στο μέσο του έτους i. WCi Το προϋπολογιζόμενο αναγκαίο Κεφάλαιο Κίνησης. Το Κεφάλαιο Κίνησης ορίζεται ως το μέσο καθαρό ποσό κεφαλαίου που απαιτείται για τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση του Διαχειριστή για τη Ρυθμιζόμενη Δραστηριότητα Μεταφοράς. Το ποσό αυτό προκύπτει από αναλυτικές εκτιμήσεις και επαρκή τεκμηρίωση βάσει (
- i)μελέτης που υποβάλει ο Διαχειριστής για τις ταμειακές ανάγκες της επιχείρησης και συγκεκριμένα μελέτης ‘lead-lag’ που εκτιμά και καθορίζει τη μέση χρονική διαφορά μεταξύ του πότε πρέπει να καταβληθούν τα έξοδα («lead») και πότε αναμένεται να εισπραχθούν τα έσοδα («lag») της επιχείρησης, και (
- ii)μελέτης για τα αναγκαία αποθέματα υλικών της επιχείρησης. Di Οι εκτιμώμενες ετήσιες αποσβέσεις των παγίων στοιχείων της ΡΠΒ και των ΕΠΒ των άρθρων 17 και 18 της Δραστηριότητας Μεταφοράς του έτους αναφοράς i, σύμφωνα με το άρθρο 11. Fi Η εκτιμώμενη αξία των παγίων στοιχείων που πρόκειται να αποσυρθούν λόγω πώλησης ή μεταβίβασης από τη ΡΠΒ για κάθε έτος i της υπό εξέταση Ρυθμιστικής Περιόδου, η οποία ορίζεται ως το υψηλότερο μεταξύ των εκτιμώμενων εσόδων από την πώληση ή τη μεταβίβαση των εν λόγω παγίων σε άλλα μέρη και την εύλογη αξία αυτών των παγίων, με την παραδοχή ότι οι πωλήσεις ή μεταβιβάσεις θα πραγματοποιηθούν στο μέσο του έτους i. Τα πραγματικά έσοδα από τις πωλήσεις των εν λόγω παγίων στοιχείων που πραγματοποιούνται σε κάθε έτος i, δεν συνυπολογίζονται στα έσοδα που λαμβάνονται υπόψη για την παράμετρο P6i του άρθρου 19. Ηi Η εκτιμώμενη αξία των παγίων στοιχείων που πρόκειται να αποσυρθούν από τη ΡΠΒ με προοπτική την επαναχρησιμοποίησή τους από τον Διαχειριστή ή λόγω βλάβης, η οποία ορίζεται ως η αναπόσβεστη αξία των παγίων στοιχείων κατά το έτος απόσυρσης i, λαμβάνοντας υπόψη το Ρυθμιστικό Μητρώο Παγίων, με την παραδοχή ότι οι αποσύρσεις πραγματοποιούνται στο μέσο του έτους i. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις παγίων στοιχείων που αποσύρονται λόγω καταστροφής η οποία οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας, εφόσον αφορά σε σημαντική αξία παγίων κι ο Διαχειριστής αποδεδειγμένα δεν είχε τη δυνατότητα να προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να μετριάσει τη ζημιά, ή δεν υπάρχουν παράγοντες αντιστάθμισης τους οποίους μπορεί να αξιοποιήσει. 21 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π 3. Σε περιπτώσεις που κριθεί αναγκαία η μεγάλης κλίμακας απόσυρση παγίων στοιχείων για μια ή περισσότερες κατηγορίες με σκοπό την αντικατάστασή τους για την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και τον εκσυγχρονισμό του Συστήματος, ο Διαχειριστής θα πρέπει να υποβάλλει αναλυτική μελέτη κόστους οφέλους σε συνάρτηση με τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 4 του άρθρου 14, προκειμένου η ΡΑΑΕΥ να εξετάσει κατά περίπτωση τα συγκεκριμένα αυτά έργα και με βάση την αναγκαιότητα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής της επένδυσης να αποφασίσει για τον τρόπο ανάκτησης της αξίας αυτής της κατηγορίας των αποσύρσεων. 4. Μεταξύ των ΡΠ, η αξία της ΡΠΒ θα πρέπει να αναθεωρείται, βάσει: i. των επενδύσεων που τελικά υλοποιήθηκαν εντός της προηγούμενης ΡΠ, έως και το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα απολογιστικά στοιχεία (το δεύτερο έτος πριν το Έτος Υπολογισμού), ii. των απολογιστικών (έως και το δεύτερο έτος πριν το Έτος Υπολογισμού) επενδυμένων κεφαλαίων για έργα που παραμένουν σε εξέλιξη, iii. των αποσβέσεων επί των παγίων, όπως αυτές προκύπτουν από το ΡΜΠ για κάθε ένα έτος της προηγούμενης ΡΠ (έως και το δεύτερο έτος πριν το Έτος Υπολογισμού), iv. των αποσυρόμενων παγίων που πωλήθηκαν ή μεταβιβάσθηκαν εντός της προηγούμενης ΡΠ έως και το δεύτερο έτος πριν το Έτος Υπολογισμού (Fi), η αξία των οποίων ορίζεται ως το υψηλότερο μεταξύ του εσόδου από την πώληση ή τη μεταβίβαση των εν λόγω παγίων και την εύλογη αξία αυτών των παγίων. v. των απολογιστικών στοιχείων αναφορικά με τις αρχικά εκτιμώμενες επενδύσεις, τα επενδυμένα κεφάλαια για έργα σε εξέλιξη, τις αποσβέσεις και τις αποσύρσεις για τα δύο τελευταία έτη της ΡΠ που προηγείται της προηγούμενης ΡΠ. 5. Για τους σκοπούς της ανωτέρω αναθεώρησης, η ΡΑΑΕΥ δύναται να αναγνωρίσει μόνο ένα μέρος του απολογιστικού κόστους ορισμένων επενδύσεων εφόσον θεωρήσει μετά από εκ των υστέρων (ex post) έλεγχο των επενδύσεων σύμφωνα με το άρθρο 15, ότι αυτά τα κόστη ή τα πάγια είναι μη αποδοτικά ή ότι περιλαμβάνουν μη εύλογο ή αυξημένο περιθώριο κέρδους από Συνδεδεμένο Πρόσωπο. 6. Η αξία των Συμμετοχών, των Επιχορηγήσεων και των διαθεσίμων από τον Λογαριασμό Λ-Ε για έργα Διασυνδέσεων που χρηματοδότησαν πάγια, καθώς και τα πάγια που έχουν διαχωριστεί με βάση τους εγκεκριμένους από την ΡΑΑΕΥ Κανόνες Λογιστικού Διαχωρισμού, παρακολουθούνται διακριτά και δεν συμπεριλαμβάνονται στην αξία της ΡΠΒ. 7. Η ΡΠΒ δεν υπόκειται σε καμία αναπροσαρμογή αξιών. Άρθρο 13 Ρυθμιστικό Μητρώο Παγίων 1. Το Ρυθμιστικό Μητρώο Παγίων (ΡΜΠ) είναι η κατάσταση η οποία περιλαμβάνει το σύνολο των εν λειτουργία παγίων της δραστηριότητας Μεταφοράς, συμπεριλαμβανομένων και των μακροχρόνιων μισθώσεων / δικαιωμάτων χρήσης παγίων. Τηρείται για ρυθμιστικούς σκοπούς από το Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς και δεν υπόκειται σε αναπροσαρμογές αξιών, πέραν της αναπροσαρμογής των αξιών που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των ΡΠ. 2. Η εν λόγω κατάσταση, η οποία ελέγχεται από Ορκωτό Ελεγκτή Λογιστή ως προς την ορθότητα και πληρότητά της, παρέχει την απαιτούμενη αναλυτική και διακριτή πληροφόρηση αναφορικά με: 22 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π i. τις κατηγορίες των παγίων (υφιστάμενα και νέα), την αξία (κτήσης και αναπόσβεστη στο τέλος του έτους) των παγίων, το έτος κτήσης και το έτος που τίθενται σε λειτουργία τα πάγια, καθώς και τη διάρκεια ζωής των παγίων (οικονομικά ωφέλιμη και υπολειπόμενη), βάσει της οποίας υπολογίζονται οι αποσβέσεις, ii. την αναπόσβεστη αξία των παγίων στο τέλος κάθε έτους της Ρυθμιστικής Περιόδου, iii. το ύψος των ετήσιων και σωρευτικών αποσβέσεων ανά κατηγορία παγίων, iv. τη σύνδεση των παγίων με τους αντίστοιχους κωδικούς έργων του ΔΠΑ, και v. τις μακροχρόνιες χρηματοδοτικές μισθώσεις / δικαιώματα χρήσης παγίων. 3. Οι κεφαλαιοποιηθέντες τόκοι δεν συνυπολογίζονται στην αρχική αξία των παγίων που εντάσσονται στο ΡΜΠ, εκτός των περιπτώσεων που αναφέρονται στο άρθρο 22 της παρούσας Μεθοδολογίας. Άρθρο 14 Επενδύσεις 1. Οι επενδύσεις αφορούν στις κεφαλαιουχικές δαπάνες που υλοποιούνται κατά τη διάρκεια της ΡΠ και οι οποίες προϋπολογίζονται και παρακολουθούνται διακριτά για κάθε έτος i, σύμφωνα με το τελευταίο εγκεκριμένο ΔΠΑ του ΕΣΜΗΕ και το Επιχειρησιακό Σχέδιο του Διαχειριστή που υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ σύμφωνα με το άρθρο 20. 2. Με την επιφύλαξη των προβλέψεων του άρθρου 17 παρ. 3, οι επενδύσεις που συνυπολογίζονται στη ΡΠΒ, διακρίνονται σε δύο κατηγορίες: i. νέες επενδύσεις: επενδύσεις που έχουν προγραμματιστεί να υλοποιηθούν εντός συγκεκριμένου έτους i της ΡΠ και δεν προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία και να ενταχθούν στο ΡΜΠ εντός του έτους αυτού, και ii. επενδύσεις σε εξέλιξη: επενδύσεις οι οποίες ξεκίνησαν σε προηγούμενα έτη και παραμένουν σε εξέλιξη κατά το έτος i της ΡΠ. 3. Για την αξιολόγηση των δαπανών επενδύσεων σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ΚΔΕΣΜΗΕ και την παρούσα Μεθοδολογία και με στόχο την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των επενδύσεων σε σχέση με παραμέτρους που επηρεάζουν το ύψος τους, οι δαπάνες επενδύσεων διακρίνονται, ανάλογα με την επιμέρους δραστηριότητα που αφορούν, στις γενικές κατηγορίες που περιγράφονται στο Παράρτημα Β. Ως προς το είδος τους, οι δαπάνες επενδύσεων διακρίνονται επιπλέον, ενδεικτικά, σε: i. δαπάνες μισθοδοσίας προσωπικού του Διαχειριστή, ii. δαπάνες υλικών, iii. εργολαβικές δαπάνες και λοιπές δαπάνες. 4. Για σημαντική από άποψη προϋπολογισμού επένδυση που αφορά στην ενίσχυση ή την αντικατάσταση και ανακαίνιση του Συστήματος, ιδίως όταν αντικαθιστά πάγια με υπολειπόμενη ωφέλιμη ζωή, που συνεπώς δεν έχουν πλήρως αποσβεστεί στη ΡΠΒ, ο Διαχειριστής υποχρεούται να τεκμηριώσει την επένδυση και την ανάγκη απόσυρσης ή αντικατάστασης των υφιστάμενων παγίων, βάσει μελέτης κόστους-οφέλους σύμφωνα με τις προβλέψεις της υποενότητας 8.3, παρ. 1. Γ) του Κώδικα ΕΣΜΗΕ. 5. Περαιτέρω, για την αναλυτικότερη παρακολούθηση των στοιχείων κόστους που συνθέτουν τις δαπάνες επενδύσεων απολογιστικά και τη δημιουργία βάσης αναφοράς για το κόστος των επενδύσεων, είναι δυνατό να προσδιορίζεται πρόσθετη κατηγοριοποίηση ή/και ανάλυση των δαπανών επενδύσεων (ενδεικτικά, απολογισμός δαπανών ανά έργο, διάκριση μεταξύ νέων υποδομών κι έργων αναβάθμισης, διάκριση μεταξύ έργων ενίσχυσης του 23 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π Συστήματος κι έργων επέκτασης του Συστήματος για τη σύνδεση των Χρηστών, διάκριση μεταξύ δαπανών προμήθειας και εγκατάστασης εξοπλισμού αναφορικά με την εγκατάσταση καταχωρημένων μετρητών, ανάλυση λοιπών άμεσων δαπανών όπως μελέτες, αδειοδοτήσεις, γήπεδα και απαλλοτριώσεις, έργα πολιτικού μηχανικού, επίβλεψηπαραλαβή, δαπάνες συμβάσεων με συνδεδεμένες επιχειρήσεις). Η πρόσθετη κατηγοριοποίηση και ανάλυση των δαπανών επενδύσεων συνδυάζεται με αντίστοιχα ποσοτικά στοιχεία για τα έργα και καθορίζεται με απόφαση ΡΑΑΕΥ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης. 6. Τυχόν αποκλίσεις των εγκεκριμένων επενδύσεων προηγούμενων ετών, εκκαθαρίζονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο άρθρο 19 (παράμετρος P2 του Απαιτούμενου Εσόδου), και με την επιφύλαξη του άρθρου 15. 7. Σε περίπτωση έργων σε εξέλιξη για τα οποία παρατηρείται απόκλιση άνω του έτους σε σχέση με το εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης στο ΔΠΑ, ο Διαχειριστής υποχρεούται να υποβάλλει έκθεση τεκμηρίωσης των αιτιών της απόκλισης αυτής, προκειμένου η ΡΑΑΕΥ να εξετάσει τη συμπερίληψη ή όχι των έργων αυτών στη ΡΠΒ. Άρθρο 15 Εκ των Υστέρων (ex post) Αξιολόγηση των Επενδύσεων 1. Κατά τον καθορισμό των επενδύσεων που θα συμπεριληφθούν στη ΡΠΒ σύμφωνα με το άρθρο 12, παρ. 5, η ΡΑΑΕΥ δύναται να προβεί σε εκ των υστέρων επανεξέταση των υλοποιημένων επενδύσεων για να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητά τους και το αν αυτές ήταν συνετές (prudent), σύμφωνα με τα ειδικότερα οριζόμενα στο παρόν άρθρο. 2. Η εκ των υστέρων αξιολόγηση των υλοποιημένων επενδύσεων πραγματοποιείται με βάση απολογιστικά στοιχεία μιας περιόδου που έχει ίση διάρκεια με τη ΡΠ και τελειώνει δύο έτη πριν το τέλος της προηγούμενης ΡΠ. Η αξιολόγηση περιορίζεται γενικά σε περιπτώσεις όπου υπάρχει σημαντική υπέρβαση σε σχέση με το συνολικό προϋπολογιζόμενο κόστος για την εν λόγω περίοδο. Σημαντική θεωρείται η υπέρβαση του κόστους όταν ισούται ή ξεπερνάει το όριο σημαντικότητας (materiality threshold), το οποίο ορίζεται ίσο με ποσοστό πέντε τοις εκατό (5%) επί των σωρευτικών κεφαλαιουχικών δαπανών του Διαχειριστή κατά την περίοδο αξιολόγησης, όπως αυτές προσδιορίζονται βάσει του εγκεκριμένου Επενδυτικού Σχεδίου. 3. Με την επιφύλαξη του ορίου σημαντικότητας της προηγούμενης παραγράφου, το αντικείμενο και το εύρος της εκ των υστέρων επανεξέτασης καθορίζονται από το κατά πόσον η υπέρβαση αφορά επενδυτικά σχέδια που έχουν προηγουμένως προσδιοριστεί και εγκριθεί στο ΔΠΑ και περιλαμβάνονται στο εγκεκριμένο Επενδυτικό Σχέδιο του Διαχειριστή. i. Για σημαντικές υπερβάσεις σε επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο εγκεκριμένο Επενδυτικό Σχέδιο (ΔΠΑ), η επανεξέταση συνεπάγεται μία εκτίμηση κόστους. Αυτή η επανεξέταση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τυχόν διαγωνιστικές διαδικασίες που χρησιμοποιεί ο Διαχειριστής για την υλοποίηση των επενδυτικών έργων, να εξετάζει τις αιτίες της υπέρβασης του κόστους και να καθορίζει εάν αυτές οι αιτίες μπορούν να αποδοθούν στις ενέργειες του Διαχειριστή ή σε εξωτερικούς παράγοντες εκτός του ελέγχου του. ii. Για έργα που δεν περιλαμβάνονται στο εγκεκριμένο Επενδυτικό Σχέδιο (έργα πέρα από τα προϋπολογιζόμενα και εγκεκριμένα στο ΔΠΑ), με εξαίρεση έργα σύνδεσης Χρηστών, η εκ των υστέρων αξιολόγηση μπορεί να επικεντρώνεται τόσο στην ανάγκη όσο και στο κόστος της επένδυσης. Για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και εισφοράς αυτών των επενδύσεων στην αποδοτικότητα του συστήματος, η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη τις περιστάσεις που επικρατούσαν κατά τη στιγμή της επενδυτικής απόφασης και τους παράγοντες που εύλογα θα 24 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π μπορούσαν να είχαν ληφθεί υπόψη κατά τη στιγμή που αναλήφθηκαν οι σχετικές κεφαλαιουχικές δαπάνες. Ο Διαχειριστής οφείλει να τεκμηριώνει επαρκώς το λόγο για τον οποίον οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες δεν θα μπορούσαν να προβλεφθούν κατά την ανάπτυξη του ΔΠΑ. 4. Χωρίς να περιορίζονται οι παράγοντες που δύναται να εξετάσει η ΡΑΑΕΥ κατά την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υλοποιημένων επενδύσεων, η ΡΑΑΕΥ δύναται να λάβει υπόψη: i. Κατά πόσον οι δαπάνες συνδέονται με απαιτήσεις που είχε ορίσει η ΡΑΑΕΥ ή με απαιτήσεις σχετικών νόμων και κανονιστικών διατάξεων. ii. Κατά πόσον εξετάστηκαν εναλλακτικοί τρόποι αντιμετώπισης των απαιτήσεων και αναγκών και δικαιολογημένα αποκλείστηκαν από το Διαχειριστή. iii. Κατά πόσον ακολουθήθηκαν ορθές ή βέλτιστες πρακτικές από το Διαχειριστή. iv. Κατά πόσον οι δαπάνες που σχετίζονται με βελτίωση δεικτών οι οποίοι ρυθμίζονται μέσω οικονομικών κινήτρων, κρίνονται αποτελεσματικές σε σχέση με τη βελτίωση που επιτυγχάνουν. v. Εάν ο Διαχειριστής ενήργησε με σύνεση και σύννομα για την προμήθεια αγαθών, έργων και υπηρεσιών και με εύλογα χαμηλό κόστος, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον ακολουθήθηκε κατάλληλη ανταγωνιστική διαδικασία. vi. Εάν ο χρόνος κατασκευής ήταν κατάλληλος λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα και την προβλεπόμενη ζήτηση και την Ποιότητα Ενέργειας. 5. Η ΡΑΑΕΥ κατόπιν επανεξέτασης και αξιολόγησης των επενδύσεων διαβιβάζει τις παρατηρήσεις της στον Διαχειριστή για να υποβάλλει τυχόν σχόλια εντός τασσόμενης προθεσμίας. 6. Εάν, μετά από διαβούλευση με το Διαχειριστή, η ΡΑΑΕΥ διαπιστώσει ότι ορισμένες δαπάνες δεν πληρούν τα κριτήρια των παραγράφων 2 και 4 του παρόντος άρθρου, προβαίνει σε απομείωση της αξίας της επένδυσης που θα προστεθεί στη ΡΠΒ κατά το ποσό που αντιστοιχεί σε μέρος ή στο σύνολο των δαπανών αυτών. Άρθρο 16 Υπολογισμός Απόδοσης επί της Ρυθμιζόμενης Περιουσιακής Βάσης 1. Το εκατοστιαίο ποσοστό απόδοσης επί της ΡΠΒ (rΡΠΒ) είναι ενιαίο για όλη τη διάρκεια της ΡΠ (με την επιφύλαξη του άρθρου 18, παρ. 1) και υπολογίζεται βάσει του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου σε ονομαστικούς προ-φόρων όρους (WACCpre-tax,nominal) σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο: WACCpre-tax,nominal = g x rd + (1 -
- g)x re / (1 -
- t)Όπου: g συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης (gearing ratio) rd κόστος δανειακών κεφαλαίων (cost of debt) re κόστος ιδίων κεφαλαίων μετά φόρων, ονομαστικό (cost of equity, post-tax nominal) t ο φορολογικός συντελεστής (corporate tax rate) επί των κερδών που ισχύει για το πρώτο έτος της ΡΠ. 25 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π 2. Συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης (gearing ratio). Το επίπεδο του συντελεστή που θα χρησιμοποιηθεί στον υπολογισμό του Μεσοσταθμικού Κόστος Κεφαλαίου καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ πριν από κάθε ΡΠ. Ο συντελεστής καθορίζεται με βάση την εκτίμηση της ΡΑΑΕΥ για μια αποτελεσματική χρηματοδοτική δομή και δύναται να διαφοροποιείται από τον πραγματικό λόγο των Δανειακών Κεφαλαίων προς το σύνολο των ιδίων και Δανειακών Κεφαλαίων του Διαχειριστή, ήτοι αποτελεί ιδεατό συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης (notional gearing ratio). 3. O ιδεατός συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης, με εξαίρεση την πρώτη ΡΠ (όπου ορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 22, παρ.1), θα κυμαίνεται σε ένα εύρος από 45% έως 60%. Ειδικότερα για την ΕΠΒΧ του άρθρου 19 o ιδεατός συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης θα κυμαίνεται σε ένα εύρος από 60% έως 80%. 4. Κατά τον καθορισμό του ιδεατού συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης μέσα στο εύρος της παρ. 3 του παρόντος άρθρου, η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα: i. Τον καθορισμό ενός συντελεστή που δεν οδηγεί και δεν δύναται να οδηγήσει σε δυσκολίες χρηματοδότησης της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς ή σε κόστος χρηματοδότησης που δημιουργεί άδικη επιβάρυνση για τους Χρήστες του Συστήματος, λαμβάνοντας υπόψη το επενδυτικό πρόγραμμα του Διαχειριστή. ii. Τον συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης που εφαρμόζεται σε άλλες ρυθμιζόμενες εταιρίες του ενεργειακού τομέα στην Ελλάδα. iii. Την ευρωπαϊκή πρακτική και αποφάσεις ρυθμιστικών αρχών σε χώρες που έχουν παρόμοιο ρυθμιστικό πλαίσιο και οικονομικά περιβάλλοντα με αυτά της Ελλάδας. 5. Σε κάθε περίπτωση και για λόγους διασφάλισης της κεφαλαιακής επάρκειας της Ρυθμιζόμενης Δραστηριότητας Μεταφοράς, ο λόγος των Δανειακών Κεφαλαίων προς το σύνολο των Ιδίων και Δανειακών Κεφαλαίων του για το σύνολο των δραστηριοτήτων του Διαχειριστή δεν θα πρέπει να λαμβάνει τιμή μεγαλύτερη του 0,7. 6. Κόστος δανειακών κεφαλαίων (cost of debt). Το προβλεπόμενο κόστος δανεισμού ισούται με την απόδοση επένδυσης χωρίς κίνδυνο (η οποία δύναται να διαφοροποιείται από αυτή που χρησιμοποιείται για το κόστος ιδίων κεφαλαίων) συν ένα περιθώριο δανειακού κινδύνου (debt premium). Το περιθώριο δανειακού κινδύνου είναι το εκτιμώμενο ασφάλιστρο έναντι της απόδοσης χωρίς κίνδυνο που απαιτείται να πληρώσει ο Διαχειριστής για τη χρηματοδότησή του και αντικατοπτρίζει τους πρόσθετους κινδύνους του Διαχειριστή, λαμβάνοντας υπόψη την πιστοληπτική του αξιολόγηση (εάν αξιολογείται) και το συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης. 7. Για τον υπολογισμό του περιθωρίου δανειακού κινδύνου, η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα: i. Το ιστορικό κι εκτιμώμενο σταθμισμένο κόστος των δανειακών κεφαλαίων του Διαχειριστή για τη Ρυθμιζόμενη Δραστηριότητα Μεταφοράς ως προς το ανεξόφλητο υπόλοιπο των δανείων. ii. Την ιστορική (5-10 χρόνια) μέση απόδοση σε μεσαία έως μακροχρόνια εταιρικά ομόλογα που εκδόθηκαν από εταιρείες του ενεργειακού κλάδου, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη γενικότερα, οι οποίες αντιμετωπίζουν παρόμοια επιχειρηματικά και ρυθμιστικά περιβάλλοντα, καθώς και κινδύνους, και έχουν παρόμοιες πιστοληπτικές αξιολογήσεις με του Διαχειριστή. Επιπροσθέτως, λαμβάνονται υπόψη εκτιμήσεις του δανειακού κινδύνου των εταιρειών με άμεση ή έμμεση εταιρική σχέση με τον Διαχειριστή. iii. Αξιολογήσεις για άλλες ρυθμιζόμενες εταιρίες στους κλάδους της ενέργειας και των υποδομών στην Ελλάδα. 26 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π 8. Κόστος ιδίων κεφαλαίων μετά φόρων, ονομαστικό (cost of equity post-tax, nominal). Το εκτιμώμενο κόστος ιδίων κεφαλαίων (
- re)της Δραστηριότητας Μεταφοράς υπολογίζεται σε ονομαστικές τιμές μετά από φόρους σύμφωνα με τον ακόλουθο τύπο: re - post-tax, nominal = rf + βequity x MRP + CRP Όπου: rf απόδοση επένδυσης χωρίς κίνδυνο (risk-free rate) βequity συντελεστής συστηματικού κινδύνου βήτα (beta factor) MRP ασφάλιστρο κινδύνου της Αγοράς (Market Risk Premium) CRP ασφάλιστρο κινδύνου της Χώρας (Country Risk Premium). 9. Απόδοση επένδυσης χωρίς κίνδυνο (risk-free rate). Για τον καθορισμό της απόδοσης χωρίς κίνδυνο, η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη κυρίως τις ιστορικές και τρέχουσες αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων κρατών-μελών της Ευρωζώνης και ιδίως του 10ετούς κρατικού ομολόγου εκείνου του κράτους-μέλους της Ευρωζώνης με τη χαμηλότερη απόδοση. Συγκεκριμένα, κατά την εξέταση της παραμέτρου αυτής λαμβάνονται υπόψη: i. ιστορικά δεδομένα για τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, ii. προσωρινές ή ειδικές περιστάσεις (ενδεικτικά, και χωρίς περιορισμό, οι ενέργειες των νομισματικών αρχών, όπως η ποσοτική χαλάρωση και άλλες νομισματικές πολιτικές) οι οποίες επηρεάζουν την υπολογιζόμενη απόδοση χωρίς κίνδυνο. 10. Συντελεστής συστηματικού κινδύνου βήτα (beta factor). Αφορά στο συντελεστή μεταβλητότητας (ευαισθησίας) της απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων του Διαχειριστή σε σύγκριση με την Αγορά. Η εκτίμηση του συντελεστή λαμβάνει υπόψη: i. Ιστορικά δεδομένα για τη συνδιακύμανση της επίδοσης της μετοχής της μητρικής εταιρίας του Διαχειριστή, ΑΔΜΗΕ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΑΕ, και της επίδοσης του Γενικού Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, για τουλάχιστον τα τελευταία πέντε έτη με εξαίρεση την ΡΠ 2022-2025 όπου υπολογίζεται σύμφωνα με το άρθρο 22, παρ. 1) . Α) Ο εκτιμώμενος συντελεστής beta πρέπει να προσαρμόζεται ώστε να αντικατοπτρίζει τον συστηματικό κίνδυνο που σχετίζεται μόνο με τον Διαχειριστή. Β) Ο απευθείας εκτιμώμενος συντελεστής beta πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να αντικατοπτρίζει τον ιδεατό συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης. ii. Τις τιμές του συντελεστή αυτού για αντίστοιχες με το Διαχειριστή εταιρίες του εξωτερικού, προσαρμοσμένο για τα διαφορετικά επίπεδα δανειακής επιβάρυνσης και λαμβάνοντας υπόψη το συστηματικό κίνδυνο του Διαχειριστή σε σχέση με τις συγκρινόμενες εταιρίες. iii. Τους συντελεστές που καθορίζονται από ρυθμιστικές αρχές σε χώρες με παρόμοια ρυθμιστικά πλαίσια και επιχειρηματικούς κινδύνους στην Ευρώπη. 11. Ασφάλιστρο κινδύνου της Αγοράς (Market Risk Premium). Αφορά στο περιθώριο απόδοσης (κινδύνου) της Αγοράς με βάση τόσο ιστορικά στοιχεία όσο και μελλοντικές εκτιμήσεις της εξέλιξης των αποδόσεων της κεφαλαιαγοράς έναντι των κρατικών ομολόγων. Για τον καθορισμό του, η ΡΑΑΕΥ λαμβάνει υπόψη ιστορικά και τρέχοντα στοιχεία χρηματιστηριακών αγορών, καθώς και εκτιμήσεις άλλων ρυθμιστικών αρχών σε χώρες με παρόμοιο ρυθμιστικό πλαίσιο και ειδικές εκθέσεις έγκυρων διεθνών οργανισμών (ενδεικτικά, Council of European Energy Regulators – CEER, ή Οργανισμός Συνεργασίας 27 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας - ACER). Επίσης, δύναται να λαμβάνονται υπόψη στοιχεία από σχετικές εκθέσεις αναγνωρισμένων χρηματοοικονομικών οίκων, πανεπιστημίων, καθώς και από σχετική διεθνή βιβλιογραφία. 12. CRP (ασφάλιστρο κινδύνου της Χώρας – Country Risk Premium). Αφορά σε παράγοντα που προστίθεται στον καθιερωμένο τύπο του «Capital Asset Pricing Model» (CAPM), προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη τυχόν σημαντικοί κίνδυνοι που προκύπτουν για τον Διαχειριστή από αβεβαιότητες στην ελληνική οικονομία. Για τον καθορισμό της τιμής του παράγοντα αυτού, η ΡΑΑΕΥ δύναται να λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα: i. τις τρέχουσες αλλά και τις ιστορικές τιμές του 10ετούς ελληνικού κρατικού ομολόγου και το περιθώριο απόκλισης αυτού συγκριτικά με αντίστοιχης διάρκειας κρατικά ομόλογα κρατών-μελών της Ευρωζώνης και ιδίως του 10ετούς κρατικού ομολόγου εκείνου του κράτους-μέλους της Ευρωζώνης με τη χαμηλότερη απόδοση που συνεξετάζεται μεταξύ άλλων παραμέτρων για τον προσδιορισμό της απόδοσης χωρίς κίνδυνο (rf ), ii. τις τρέχουσες αλλά και τις ιστορικές τιμές στις χρηματοπιστωτικές αγορές για ομόλογα που εκδίδονται από εταιρικές οντότητες στην Ελλάδα, στο πλαίσιο αξιολόγησης ενός συνολικά εύλογου κόστους ιδίων κεφαλαίων που λαμβάνει υπόψη και τους κινδύνους από τις αβεβαιότητες στην ελληνική οικονομία iii. τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ρυθμιστικού πλαισίου και της μεθοδολογίας εσόδου και κατά πόσο αυτά ενδέχεται να επηρεάζουν την έκθεση του Διαχειριστή σε αυτούς τους κινδύνους, και iv. στοιχεία από σχετικές εκθέσεις αναγνωρισμένων χρηματοοικονομικών οίκων, πανεπιστημίων, καθώς και από σχετική διεθνή βιβλιογραφία. 13. Διευκρινίζεται ότι το εκατοστιαίο ποσοστό απόδοσης επί της ΡΠΒ που προσδιορίζεται βάσει του παρόντος άρθρου, δύναται να επαναπροσδιορίζεται στο πλαίσιο υπολογισμού του Απαιτούμενου Εσόδου, σύμφωνα με το άρθρο 19. Άρθρο 17 Έργα Μείζονος Σημασίας – Ειδική Περιουσιακή Βάση - Απόδοση 1. Για έργα που έχουν χαρακτηριστεί βάσει εγκεκριμένου ΔΠΑ ως Έργα Μείζονος Σημασίας σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην υποενότητα 8.3 του ΚΔΕΣΜΗΕ, δύναται, κατόπιν εισήγησης του Διαχειριστή και με απόφαση της ΡΑΑΕΥ να καθορίζονται ειδικοί όροι αναφορικά με τη διάρκεια των αποσβέσεων, το εγκεκριμένο ύψος της απόδοσης και όποια άλλη παράμετρο κριθεί αναγκαίο να διαφοροποιηθεί από το πλαίσιο που ισχύει βάσει του άρθρου 14 για τις λοιπές επενδύσεις. Το σύνολο αυτών των έργων συνθέτουν την Ειδική Περιουσιακή Βάση (ΕΠΒ) κάθε έτους i της ΡΠ ή αποτελούν διακριτή ΕΠΒ σε επίπεδο έργου. 2. Για τα ανωτέρω Έργα Μείζονος Σημασίας, ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ θα πρέπει να τηρεί διακριτό αρχείο παρακολούθησης των παγίων που υλοποιούνται από τις επενδύσεις αυτές, το οποίο θα πρέπει να περιέχει όλα τα απαιτούμενα στοιχεία για την αξία των παγίων και των αποσβέσεων επί αυτών (ετήσιων και σωρευτικών), βάσει των ειδικών όρων που έχουν εγκριθεί στην απόφαση της παρ. 1. 3. Για τις επενδύσεις που αφορούν σε Έργα Μείζονος Σημασίας σύμφωνα με το εγκεκριμένο ΔΠΑ και την απόφαση της ΡΑΑΕΥ της παρ. 1 ισχύουν τα ακόλουθα: i. Κατά το στάδιο της κατασκευής τους, υπολογίζονται τα απασχολούμενα κεφάλαια για τα έργα αυτά και αναγνωρίζεται μία εύλογη απόδοση βάσει ενός ειδικού κόστους κεφαλαίου ανάλογα με τις συγκεκριμένες συνθήκες κάθε τέτοιου έργου (ενδεικτικά, ένα κόστος κεφαλαίου που έχει υπολογιστεί με το κόστος δανεισμού για το συγκεκριμένο έργο και με τη συγκεκριμένη αναλογία 28 ΑΔΑ: 9ΒΓΟΙΔΞ-Ρ5Π δανειακών και ιδίων κεφαλαίων για το έργο αυτό, αν υφίσταται). Η απόδοση αυτή θα υπολογίζεται και θα αποδίδεται κατά τη διάρκεια της κατασκευαστικής περιόδου και δεν θα συμπεριλαμβάνεται στο τελικό κόστος του έργου. Για τα κεφάλαια του έτους i γίνεται η παραδοχή ότι επενδύονται στο μέσο του έτους i. ii. Οι επενδύσεις εντάσσονται σε ΕΠΒ κατά το έτος εμπορικής λειτουργίας τους και από εκείνο το έτος λαμβάνουν το Μεσοσταθμικό Κόστος Κεφαλαίου υπολογιζόμενο σύμφωνα με το άρθρο 16 για τη σχετική ΡΠ. Για το έτος i γίνεται η παραδοχή ότι το έργο εντάσσεται σε εμπορική λειτουργία στο μέσο του έτους i. iii. Εφόσον το έργο, ως Έργο Μείζονος Σημασίας, τεθεί σε εμπορική λειτουργία βάσει του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, δύναται να λαμβάνει πρόσθετη απόδοση από μηδέν