Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, σε συνέχεια της από 28 Μαΐου 2024 πρόσκλησης για συμμετοχή στη Δημόσια Διαβούλευση επί της εισήγησης του Ανεξάρτητου Διαχειριστή Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, ΑΔΜΗΕ Α.Ε., για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης καθώς και των σχετικών παραμέτρων, διαβούλευση η οποία παρατάθηκε έως τις 12 Ιουλίου 2024 μετά από αιτήματα συμμετεχόντων, δημοσιοποιεί τον ακόλουθο πίνακα συμμετεχόντων στη Διαβούλευση, καθώς και το περιεχόμενο των επιστολών που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο αυτής, με εξαίρεση όσων αιτήθηκαν τη μη δημοσιοποίηση των στοιχείων ή/και των απόψεών τους. Η ΡAΑΕY ευχαριστεί όσους συμμετείχαν στη Δημόσια Διαβούλευση. Συμμετέχοντες Αποστολέας: MOTOR OIL RENEWABLE ENERGY M.A.E. Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-376412/28.06.2024 Αποστολέας: OPTIMUS ENERGY A.E. Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-377306/12.07.2024 Αποστολέας: METLEN ENERGY & METALS Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-377348/15.07.2024 Αποστολέας: ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΕΣΠΕΝ) Αριθμός πρωτοκόλλου: Ι-377455/17.07.2024 Motor Oil Renewable Energy Μ.Α.Ε. Πάρνωνος 3, 151 25 Μαρούσι Τηλ.: +30 210 8094032 E-mail: info@morenergy.gr Προς: Κοιν.: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων κ. Αθ. Δαγούμα, Πρόεδρο κ. Δημ. Φούρλαρη Αντιπρόεδρο κλάδου Ενέργειας elecodes-market@raaey.gr Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΔΜΗΕ Α.Ε.) κ. Μαν. Μανουσάκη, Πρόεδρο & Διευθύνοντα Σύμβουλο κ. Ι. Μάργαρη, Αντιπρόεδρο Αρ. εγγράφου: MORE/RES/O/2024/10148 Μαρούσι, 27 Ιουνίου 2024 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑAΕY επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης καθώς και των σχετικών παραμέτρων (https://www.rae.gr/diavoulefseis/87104/). Αξιότιμε κ. Πρόεδρε, Με την παρούσα υποβάλλουμε τις απόψεις μας στην εν θέματι δημόσια διαβούλευση, κατά την οποία εξετάζεται η αναθεώρηση των Μοναδιαίων Χρεώσεων Μη Συμμόρφωσης (ΧΜΣ) και των σχετικών παραμέτρων, κατόπιν της εφαρμογής τους δυνάμει των σχετικών αποφάσεων της Αρχής Σας. Η εταιρεία μας, η οποία δραστηριοποιείται ευρέως, μεταξύ άλλων, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και στην σωρευτική εκπροσώπηση παραγωγών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, εκφράζουμε τον έντονο προβληματισμό μας για την σκοπιμότητα της ανωτέρω αναθεώρησης, η οποία καταλήγει, όπως αναλύουμε παρακάτω, σε αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις των ανωτέρω παραγωγών. Ειδικώς αναφορικά με το σκέλος που αφορά τις περιπτώσεις αποκλίσεων παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ, παρατηρούμε τα εξής: Α. Ο Διαχειριστής με την εισήγησή του προτείνει σημαντική αύξηση των Χρεώσεων Μη Συμμόρφωσης, με την αναθεώρηση της συνιστώσας χρέωσης 𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁2 𝑝𝑝,𝑚𝑚 𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁, η οποία βασίζεται στην απόλυτη κανονικοποιημένη απόκλιση», μολονότι ουδόλως προκύπτει σχετική αναγκαιότητα με βάση τα συμπεράσματα της αναλυτικής, συνυποβληθείσας στην ως άνω δημόσια διαβούλευση, μελέτης του επί των δεδομένων και της εν γένει αξιολόγησης της συμπεριφοράς των συμμετεχόντων. Όπως επί λέξει αναφέρεται στην ανωτέρω εισήγηση: «… δεν κρίνεται απαραίτητη η τροποποίηση των τιμών των παραμέτρων υπολογισμού και προτείνεται η διατήρησή τους ως έχουν … δεν διαφαίνεται ανάγκη αναθεώρησης των χρεώσεων ΧΜΣ…», γεγονός το οποίο θα πρέπει να συνεκτιμηθεί από την Αρχή Σας. Β. Περαιτέρω, η μελέτη και τα πορίσματα του ΑΔΜΗΕ αναφορικά με τις επιπτώσεις από την αναθεώρηση της υπό διαβούλευση μεθοδολογίας επ’ ουδενί αντικατοπτρίζουν το μέγεθος της αύξησης και το πραγματικό ύψος της προτεινόμενης χρέωσης το οποίο θα αντιμετωπίσουν οι παραγωγοί, διότι υπολογίστηκαν με βάση την περίοδο 2022-2023 και όχι με βάση τις τρέχουσες συνθήκες της αγοράς. Ειδικώς επειδή η ως άνω μελέτη περιλαμβάνει την περίοδο εφαρμογής ανώτατου ορίου τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, δυνάμει του Προσωρινού Μηχανισμού Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγορών Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσιας (άρθρο 12Α ν. 4425/2016), δυνάμει του οποίου εφαρμοζόταν ανώτατο όριο τιμής στα έσοδα των παραγωγών ΑΠΕ από την Αγορά Επόμενης Ημέρας, είναι προφανές ότι εφαρμογή της μεθοδολογίας στις τρέχουσες συνθήκες, παράγει εντελώς διαφορετικά αποτελέσματα, όπως προκύπτει με σαφήνεια από τους κατωτέρω υπολογισμούς μας. Ειδικότερα εξετάσαμε την περίπτωση ενός χαρτοφυλακίου με συνολικό MQ = 80.000MWh, όπως εμφανίζεται και στην μελέτη ΧΜΣ ΑΠΕ του ΑΔΜΗΕ, το οποίο παρουσιάζει συστηματικές αποκλίσεις από 3% έως και 7%.
- Για την περίοδο που αφορά η ανάλυση (Δεκέμβριος 2022 – Νοέμβριος 2023), η μέση μοναδιαία χρέωση (UNCBALR) υπολογίζεται σε 57,65€. Εφαρμόζοντας την νέα μεθοδολογία υπολογισμού η μέση μοναδιαία χρέωση για το ίδιο διάστημα αυξάνεται στα 82,41€, δηλαδή 143% επί της υφ ιστάμενης μοναδιαίας χρέωσης . Το γεγονός ότι κατά τον τελικό υπολογισμό η νέα συνολική χρέωση φαίνεται ότι τελικά ανέρχεται περίπου στα επίπεδα της παλιάς (102%), οφείλεται στο ότι με την παλαιά μεθοδολογία ο μέσος συνολικός αριθμός MWh που υπόκεινται σε χρέωση είναι 2.300 MWh, ενώ με την νέα μεθοδολογία μειώνονται (σε όγκο) κατά μέσο όρο στις 1.650 MWh, δηλαδή σε ποσοστό 72% επί των υφιστάμενων.
- Ωστόσο, οι υπολογισμοί για το έτος 2024 (01/2024 έως και 05/2024), με τα ίδια δεδομένα MQ και αποκλίσεων, παράγουν εξόχως διαφορετικά αποτελέσματα. Η μέση μοναδιαία χρέωση (UNCBALR) για το 2024 με την υφιστάμενη μεθοδολογία είναι 16,09€, ενώ εφαρμόζοντας την προτεινόμενη μεθοδολογία υπολογισμού η μέση μοναδιαία χρέωση για το ίδιο διάστημα ανέρχεται στα 41,24€, δηλαδή 256% επί της υφ ιστάμενης μοναδιαίας χρέωσης. Πάλι λόγω του ως άνω μειωμένου όγκου, η νέα συνολική χρέωση ανέρχεται εν τέλει σε ποσοστό 184% επί της υφιστάμενης χρέωσης. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι εφαρμόζοντας την προτεινόμενη μεθοδολογία την περίοδο Μαρτίου έως Μαΐου 2024 (αφαιρώντας τον Ιανουάριο και το Φεβρουάριο όπου οι τιμές στην Αγορά Εξισορρόπησης ήταν συστηματικά χαμηλότερες από εκείνες της Αγοράς Επόμενης Ημέρας), η νέα χρέωση ανέρχεται σε ποσοστό 294% επί της υφιστάμενης χρέωσης. Σημειώνεται επιπροσθέτως ότι η αστοχία της μελέτης του ΑΔΜΗΕ να απεικονίσει την πραγματική επίδραση της προτεινόμενης μεθοδολογίας τόσο σε επίπεδο της μοναδιαίας χρέωσης όσο και σε επίπεδο συνολική χρέωσης, εδράζεται, ως ανωτέρω αναλύσαμε, σε σημαντικό βαθμό στην εφαρμογή, κατά την περίοδο ελέγχου, του ως άνω ανώτατου ορίου τιμής 85 €/ MWh στα έσοδα των παραγωγών ΑΠΕ από την Αγορά Επόμενης Ημέρας, με αποτέλεσμα η τιμή της Αγοράς Εξισορρόπησης να είναι συστηματικά υψηλότερη. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η νέα μεθοδολογία υπολογισμού της μοναδιαίας χρέωσης που διαμορφώνεται από τις απόλυτες διαφορές ανά ώρα, δεν φαίνεται να έχει τόσο μεγάλη επίδραση κατά τη διάρκεια της περιόδου ελέγχου, αντίθετα με το τρέχον έτος και ειδικά μετά τον μήνα Μάρτιο. Γ. Συμπερασματικά, αφενός δεν τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα της προτεινόμενης τροποποίηση της μεθοδολογίας υπολογισμού των ΧΜΣ σύμφωνα με την εισήγηση του ΑΔΜΗΕ, αφετέρου δεν επιλύει, αλλά αντιθέτως σωρεύει περαιτέρω αρρυθμίες, στρεβλώσεις και αδιέξοδα στους συμμετέχοντες και με αμιγώς τιμωρητικό χαρακτήρα τους επιβαρύνει με δυσθεώρητα κόστη από την συμμετοχή τους στην αγορά. 2 Τονίζεται ότι από τον Δεκέμβριο του 2021, όταν οι παραγωγοί ΑΠΕ απέκτησαν ευθύνη εξισορρόπησης και συνακόλουθα οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης επιβαρύνθηκαν με το σχετικό κόστος, καταβάλουμε μεγάλη προσπάθεια να ανταποκριθούμε σε μια ενεργειακή αγορά με έντονες διακυμάνσεις και την επιβολή ρυθμιζόμενων μηχανισμών και συγκυριακών μέτρων που περιορίζουν τον ανταγωνισμό και δεν λαμβάνουν υπόψη την πολυπλοκότητα και τον δυναμικό χαρακτήρα των αγορών. Ενδεικτικά, οι ΧΜΣ ισχύουν ήδη σημαντικά αυξημένες από το δεύτερο εξάμηνο του 2022, στο πλαίσιο εφαρμογής του Προσωρινού Μηχανισμού, ο οποίος προσέθεσε ανυπέρβλητους ρυθμιστικούς κινδύνους εις βάρος των συμμετεχόντων. Δεδομένου ότι οι ανωτέρω αυξήσεις αφορούσαν έκτακτες συνθήκες εφαρμογής και τα ανώτατα όρια αποζημίωσης των παραγωγών αποσύρθηκαν στις 31.12.2023, εύλογα σήμερα αναμένεται η επάνοδος των ορίων στα προ εκτάκτων μέτρων επίπεδα και επ’ ουδενί οποιαδήποτε περαιτέρω επιβάρυνση, σύμφωνα με την υπό διαβούλευση εισήγηση. Σημειώνεται επίσης η σημαντική αύξηση των περικοπών παραγωγής ΑΠΕ που προβλέπεται στον νέο ν. 5106/2024 και η απουσία ουσιαστικών μέτρων για την αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης και των εξαγωγών, τα οποία διακινδυνεύουν σοβαρά τη βιωσιμότητα των σχετικών επενδύσεων και προφανώς δεν συνάδουν με τους φιλόδοξους στόχους του αναθεωρημένου ΕΣΕΚ που προβλέπουν περαιτέρω αύξηση της διείσδυσης ΑΠΕ. Τέλος αναφερόμαστε συνοπτικά στη συνέχιση της αναστολής της δυνατότητας των εγχώριων πόρων να προσφέρουν αρνητικές τιμές καθοδικής ενέργειας εξισορρόπησης, η οποία επιβλήθηκε στις αρχές του 2021, αποτελεί βασική αιτία πρόκλησης ανισορροπιών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και δεν έχει ακόμα καταργηθεί, μολονότι αποκλίνει από τις επιταγές του Μοντέλου Στόχου και ελλείπουν πλέον συνθήκες και τεχνικοί περιορισμοί που αποτέλεσαν την αιτιολογική βάση για το ανωτέρω μέτρο. Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, η αύξηση των ΧΜΣ επ’ ουδενί αποτελεί λύση στις ανωτέρω πολυετείς παθογένειες των αγορών, που ως επί το πλείστον οφείλονται σε τεχνικούς περιορισμούς και ελαττώματα του σχεδιασμού, στη μη αποτελεσματική λειτουργία των αρμοδίων Διαχειριστών, καθώς και στην αδυναμία των εποπτικών αρχών να ελέγξουν συγκεκριμένες συμπεριφορές συμμετεχόντων. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται η συστηματική μελέτη και αξιοποίηση των σημάτων της αγοράς και όχι η αποσπασματική επιβολή ρυθμιστικών μέτρων που υπονομεύουν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας. Προσβλέποντας στην ανταπόκρισή σας, παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω πληροφορία και διευκρίνιση. Με εκτίμηση, Για την MOTOR OIL RENEWABLE ENERGY ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε. signed by Papaconstantin Digitally Papaconstantinou Victor Date: 2024.06.27 20:06:17 ou Victor +03'00' Βίκτωρ Παπακωνσταντίνου Γενικός Διευθυντής 3 Τηλ: 213 0075457, ΑΦΜ: 800833990, ΔΟΥ: ΦΑΕ ΑΘΗΝΩΝ, ΓΕΜΗ: 142475706000 ΑΠ 090 / 12.07.2024 Προς: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Πειραιώς 132, 118 54 Αθήνα Υπόψη: Αντιπροέδρου κλάδου Ενέργειας κ. Δημ. Φούρλαρη Θέμα: Απόψεις της Optimus Energy AE επί της Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ επί των εισηγήσεων του ΑΔΜΗΕ για την τροποποίηση των παραμέτρων των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης του άρθρου 101 του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης Αξιότιμε κ. Αντιπρόεδρε, Αναφορικά με τη Δημόσια Διαβούλευση για την τροποποίηση του άρθρου 101 του Κανονισμού της Αγοράς Εξισορρόπησης σχετικά με τις συνέπειες σημαντικών και συστηματικών αποκλίσεων της παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ, επιθυμούμε μέσω της παρούσας επιστολής να παραθέσουμε τις προτάσεις και τις απόψεις μας για τις προτεινόμενες τροποποιήσεις των παραμέτρων υπολογισμού των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης (εφεξής «ΧΜΣ»). Η θέσπιση από την Πολιτεία μίας σειράς έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, ένα εκ των οποίων ήταν και ο Προσωρινός Μηχανισμός Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας (εφεξής «Προσωρινός Μηχανισμός»), επηρέασε τη συναλλακτική συμπεριφορά όλων των Οντοτήτων της αγοράς και δημιούργησε ρίσκα στους Φορείς Εκπροσώπησης ΑΠΕ με αποτέλεσμα να υποδηλώνουν στην Αγορά Επόμενης Ημέρας, προκειμένου να μην υποβληθούν σε σημαντικές τεχνητές ζημιές από την Αγορά Εξισορρόπησης λόγω του πλαφόν. Η Αρχή Σας μέσω της υπ’ αριθμ ΡΑΕ/840/2022 Απόφασης για τον περιορισμό των αποκλίσεων μεταξύ του Προγράμματος Αγοράς και των τελικώς Καταμετρημένων Ποσοτήτων των χαρτοφυλακίων των ΑΠΕ και την αποφυγή δημιουργίας περαιτέρω οικονομικών επιπτώσεων και στη μεταγενέστερη χρονικά Αγορά Εξισορρόπησης, τροποποίησε τον Κανονισμό Αγοράς Εξισορρόπησης (εφεξής «ΚΑΕ») αυστηροποιώντας τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης για σημαντικές και συστηματικές αποκλίσεις της παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ. Ειδικότερα μέσω της ως άνω Απόφασης η Αρχή θέσπισε μία νέα παράμετρο χρέωσης που αφορά στην απόλυτη μηνιαία κανονικοποιημένη απόκλιση με όριο ανοχής το οποίο περιγράφεται από μια πολυωνυμική καμπύλη με κατώτατο όριο το πέντε τοις εκατό (5%). Είναι προφανές ότι η εν λόγω παράμετρος και η παραμετροποίηση της στόχευε στη θεραπεία των επιπτώσεων της θέσπισης του Προσωρινού Μηχανισμού Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Παρόλα αυτά στο πλαίσιο της ίδιας απόφασης τεκμηριώθηκε η διατήρηση της συγκεκριμένης παραμέτρου και μετά τη λήξη των έκτακτων μέτρων μέσω της πρόβλεψης ότι θα μειωθεί δραστικά η επίπτωσή της καθώς θα υπολογίζεται πλέον με βάση τη διαφορά της Τιμής Αποκλίσεων και της Τιμής Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας και όχι με βάση τη διαφορά της Τιμής Αποκλίσεων και της Ρυθμιζόμενης Τιμής Εσόδων Παραγωγών για την τεχνολογία των ΑΠΕ. Optimus Energy A.E. W optimusenergy.gr Στην τρέχουσα Δημόσια Διαβούλευση προτείνεται η αναθεώρηση των ΧΜΣ του άρθρου 101 του ΚΑΕ να υλοποιηθεί με τρόπο ώστε το μέγεθος της νέας προκύπτουσας χρέωσης για τη συνιστώσα 𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁2 𝑝𝑝,𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 να παραμείνει στα ίδια επίπεδα με την παλιά χρέωση για το εξεταζόμενο διάστημα. Πρόθεση η οποία έρχεται σε απόλυτη αντίθεση με την διατυπωμένη πρόθεση στην Απόφαση της Αρχής για διατήρηση της εν λόγω χρέωσης υπό το δεδομένο της δραστικής μείωσης αυτής. Η προτεινόμενη τροποποίηση σχετικά με την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της μοναδιαίας χρέωσης 𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝐶𝐶2 , ώστε η εν λόγω ΧΜΣ να επιβάλλεται γραμμικά από το μηδέν εκκινώντας από το ελάχιστο τιθέμενο όριο ανοχής είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ τόσο η αλλαγή στον υπολογισμό της μοναδιαίας χρέωσης 𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈, όσο και η μείωση του ελάχιστα τιθέμενου ορίου ανοχής από 5% σε 3% κρίνονται ως ακατάλληλες για την τρέχουσα περίοδο που έχουν λήξει τα έκτακτα μέτρα και έχει επανέλθει η κανονικότητα στη λειτουργία της αγοράς. Παράλληλα, θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι, οι συμμετέχοντες γνωρίζοντας άμεσα τις αποκλίσεις τους κατά τη διάρκεια του μήνα τροποποιούν στοχευμένα τη στρατηγική υποβολής των προσφορών τους για να μειώσουν την Απόλυτη Μηνιαία Κανονικοποιημένη Απόκλιση που αντιστοιχεί στο Χαρτοφυλάκιο που εκπροσωπούν και άρα και το ύψος της ΧΜΣ. Ως εκ τούτου, η εν λόγω συνιστώσα μέσω αυτής της δυνατότητας που χορηγεί στους συμμετέχοντες, λειτουργεί αντιφατικά με την στόχευση της ελαχιστοποίησης των αποκλίσεων από το Πρόγραμμα της Αγοράς και προκαλεί δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις στην Αγορά Εξισορρόπησης. Αυτό εξάλλου καταδεικνύεται και από την δημοσιευμένη Μελέτη του ΑΔΜΗΕ όπου αποδεικνύεται ότι κατά την περίοδο αξιολόγησης, η ενέργεια που αναφέρεται σε υπερδηλώσεις είναι σταθερά υψηλότερη από αυτή των υποδηλώσεων, παρότι η συχνότητα εμφάνισης των υποδηλώσεων είναι υψηλότερη. Συνεπώς πιθανότατα στην εποχή της κανονικότητας να πρέπει να αξιολογηθεί εκ νέου από την Αρχή σας η χρησιμότητα διατήρησης της εν λόγω συνιστώσας. Στο πλαίσιο μάλιστα αξιολόγησης της διατήρησης της εν λόγω παραμέτρου θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανάλυση και την εξαγωγή των συμπερασμάτων της υποβληθείσας μελέτης του ΑΔΜΗΕ, που συνοδεύει την εν λόγω εισήγηση αφορούν το χρονικό διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2022 έως τον Νοέμβριο του 2023, εντός της περιόδου εφαρμογής του Προσωρινού Μηχανισμού. Από τον Ιανουάριο του 2024, με την κατάργησή του, η αγορά μπήκε σε καθεστώς αυτορρύθμισης οπότε και η αξιολόγηση διατήρησης της εν λόγω παραμέτρου θα έπρεπε να τεκμαίρεται από τα εν λόγω δεδομένα και τα αποτελέσματα από τις Εκκαθαρίσεις Αποκλίσεων του πρώτου εξαμήνου του
- Στο πλαίσιο αξιολόγησης της αναγκαιότητας διατήρησης της εν λόγω παραμέτρου θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το συμπέρασμα της μελέτης του ΑΔΜΗΕ ότι το οικονομικό αποτέλεσμα από την εκκαθάριση αποκλίσεων και τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης για την πλειοψηφία των Συμμετεχόντων είναι αρνητικό, αφού οι Συμμετέχοντες αδυνατούν να προβλέψουν τόσο την κατεύθυνση, όσο και την τιμή που προκύπτει από την εκκαθάριση των αποκλίσεων, η οποία μάλιστα οριστικοποιείται μετά από έξι εβδομάδες όταν γίνεται από τον ΑΔΜΗΕ η συμπληρωματική εκκαθάριση και παρουσιάζει πολλές φορές σημαντικές αποκλίσεις σε σχέση με την αρχική εκκαθάριση. Εδώ μάλιστα θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι οι αλλαγές τόσο στην τιμή όσο και στην κατεύθυνση αποκλίσεων στους διάφορους κύκλους εκκαθαρίσεων δημιουργεί έλλειμα διαφάνειας. Optimus Energy A.E. W optimusenergy.gr Τέλος, θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι η στόχευση για την όσο το δυνατόν ορθή τήρηση του προγράμματος της αγοράς γίνεται μη ρεαλιστική με την μείωση του ελαχίστου ορίου ανοχής στο 3%, ιδιαίτερα σε μεγάλα χαρτοφυλάκια με τεχνολογική και γεωγραφική διαφοροποίηση, ενώ ταυτόχρονα επιτυγχάνεται η διατήρηση, ίσως και η αύξηση των χρεώσεων για τους Συμμετέχοντες, που θα έχουν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της αλλαγής στρατηγικής, των τεχνικών προσαρμογών και άρα εν τέλει την αύξηση του επιχειρησιακού κόστους και του ρίσκου αφού η συνεχής προσπάθεια συμμόρφωσής τους, μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερες αποκλίσεις. Παράλληλα, το ζήτημα του μεγάλου αριθμού των σταθμών ΑΠΕ με μηδενικές τιμές παραγωγής κατά την εκκαθάριση της w1 δεν έχει λυθεί και μπορεί να αυξήσει απρόβλεπτα την απόλυτη κανονικοποιημένη απόκλιση. Οι συνεχείς ενδοημερήσιες συναλλαγές μπορεί να δώσουν μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να περιορίζονται οι αποκλίσεις και άρα και τα επακόλουθα κόστη εξισορρόπησης αλλά αυτό θα έπρεπε να αναλυθεί έχοντας ως βάση τα αποτελέσματα της αγοράς του πρώτου εξαμήνου του
- Συνεπώς, ένα χαμηλό ελάχιστο όριο ανοχής αφήνει εκτεθειμένους τους συμμετέχοντες σε οποιοδήποτε απρόβλεπτο γεγονός με ελάχιστη δυνατότητα διόρθωσης θέσης. Ο κίνδυνος αύξησης του κόστους από την εκκαθάριση των αποκλίσεων είναι υπαρκτός όπως και η νομοτελειακή μετακύλιση του προς τους παραγωγούς των ΑΠΕ με πλήρη ευθύνη εξισορρόπησης, σε μία περίοδο αβεβαιότητας λόγω των μόνιμων πλέον περιορισμών έγχυσης, των μηδενικών ή και αρνητικών τιμών για αρκετές ημέρες του έτους αλλά και της συνεχούς αύξησης του ελλείμματος του ειδικού λογαριασμού. Παράλληλα οι επικείμενες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των περικοπών θα επιφέρουν πρόσθετες χρεώσεις. Συμπερασματικά, προτείνουμε:
- Επανεξέταση της χρησιμότητας διατήρησης της συνιστώσας 𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁2 𝑝𝑝,𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 και μάλιστα στα ίδια επίπεδα χρεώσεων με την εποχή των έκτακτων μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη δεδομένα του 2024 χωρίς πλαφόν.
- Την διατήρηση του ποσοστού 𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎𝒎,𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷_𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁𝑁 στο 5% και της μοναδιαίας χρέωσης 𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝑈𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷𝐷 σύμφωνα με την απόφαση υπ’ αριθμ ΡΑΕ/840/2022 της Αρχής Σας. Για την Optimus Energy Α.Ε. Με εκτίμηση, signed ΣΤΥΛΙΑΝ Digitally by ΣΤΥΛΙΑΝΗ ΖΑΧΑΡΙΑ Η Date: 2024.07.12 ΖΑΧΑΡΙΑ 12:27:05 +03'00' Στέλλα Ζαχαρία Διευθύνουσα Σύμβουλος Optimus Energy A.E. W optimusenergy.gr DocuSign Envelope ID: DD583548-D601-44AA-B995-8095540FB2B0 Προς Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Κλάδος Ενέργειας Πειραιώς 132 11854 Αθήνα Υπόψη: Αντιπροέδρου κ. Δ. Φούρλαρη 12.07.2024 Θέμα: Απόψεις της Metlen στο πλαίσιο της Δημόσιας Διαβούλευσης της ΡΑAΕY επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την τροποποίηση του ΚανονισμούΑγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με τις Χρεώσεις μηΣυμμόρφωσης καθώς και των σχετικών παραμέτρων Αξιότιμε κύριε Αντιπρόεδρε, Με την παρούσα επιστολή θα θέλαμε να καταθέσουμε τις απόψεις μας αναφορικά με την Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑAΕY επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης (ΧΜΣ) καθώς και των σχετικών παραμέτρων. Συγκεκριμένα, επί της μελέτης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την παρακολούθηση σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ και την αξιολόγηση των υφιστάμενων παραμέτρων υπολογισμού της αντίστοιχης Χρέωσης μη Συμμόρφωσης θέλουμε να επισημάνουμε τα παρακάτω. Καταρχήν, ρητά στην προαναφερθείσα μελέτη της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. αναφέρεται ότι: α. Παρατηρείται πως οι συμμετέχοντες στην πλειοψηφία τους ζημιώνονται σε σχέση με το ιδεατό σενάριο της τέλειας πρόβλεψης, β. Δεν προκύπτει δυνατότητα πρόβλεψης και συστηματικής εκμετάλλευσης της κατεύθυνσης των αποκλίσεων του συστήματος και γ. Δε διαφαίνεται η δυνατότητα πρόβλεψης της τιμής Αποκλίσεων από τους ΦοΣΕ ΑΠΕ. Βάσει των παραπάνω, θα ήταν αναμενόμενο οι όποιες προτεινόμενες αλλαγές να μην αυστηροποιούν περεταίρω το πλαίσιο της λειτουργία των ΦοΣΕ ΑΠΕ καθώς από την ανάλυση που η ΑΔΜΗΕ Α.Ε. συνέταξε δεν προκύπτει δυνατότητα συστηματικής πρόβλεψης ούτε της κατεύθυνσης του συστήματος, ούτε της τιμής αποκλίσεων. Παρόλα αυτά, η ΑΔΜΗΕ Α.Ε. εισηγείται το βασικό ελάχιστο όριο ανοχής σε μηνιαίο επίπεδο επί των αποκλίσεων παραγωγής των ΦοΣΕ ΑΠΕ, minTOLr,DEV_NORM να μειωθεί στο 3% από το 5% που είναι ως τώρα. Η προτεινόμενη μείωση του ορίου πάνω από το οποίο θα χρεώνονται ΧΜΣ οι ΦοΣΕ ΑΠΕ δυσχεραίνει έτι περαιτέρω την αποφυγή 8 Artemidos Str. Maroussi, 15125 Athens T +30 210-6877300 E info@metlengroup.com metlengroup.com DocuSign Envelope ID: DD583548-D601-44AA-B995-8095540FB2B0 αυτών των χρεώσεων και οδηγεί σε αυξημένη πιθανότητα ύπαρξης οικονομικής ζημίας για τη δραστηριότητα των ΦοΣΕ ΑΠΕ, έχοντας σαν αποτέλεσμα την συρρίκνωση της αγοράς. Η ΑΔΜΗΕ Α.Ε. άλλωστε στην μελέτη της αναφέρει ότι το το μέσο αποτέλεσμα χρήσης ενός ΦοΣΕ ΑΠΕ είναι -1,83€/MWh. Ως εκ τούτου, γίνεται κοινώς παραδεκτό ότι η λειτουργία των ΦοΣΕ ΑΠΕ τελεί υπο όρους ελαχιστοποίησης ζημίας και όχι μεγιστοποίησης κέρδους. Τίθεται επομένως το ερώτημα για ποιο λόγο στραγγαλίζεται περεταίρω η -φανερά περιορισμένη- δυνατότητα των ΦοΣΕ ΑΠΕ να μειώνουν τα κόστη εξισορρόπησης με την κανονικοποίηση μιας χρέωσης που δημιουργήθηκε για να καταπολεμήσει ένα μεταβατικό φαινόμενο το οποίο δεν υφίσταται πλέον. Το μεταβατικό φαινόμενο που αναφερόμαστε είναι η εφαρμογή του Προσωρινού Μηχανισμού Επιστροφής Μέρους Εσόδων Αγοράς Επόμενης Ημέρας κατά το διάστημα 07/2022-31/
- Όπως αναφέρει η μελέτη του ΑΔΜΗΕ κατόπιν εισήγησής του, η ΡΑΑΕΥ με την απόφαση 840/2022 (ΦΕΚ Β’ 6087/29.11.2022) αποφάσισε την αυστηροποίηση των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης για σημαντικές συστηματικές αποκλίσεις της παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ και όρισε το minTOLr,DEV_NORM σε 5%. Επιπλέον, η μείωση του ορίου για επιβολή ΧΜΣ θα οδηγήσει σε τεχνητά δημιουργημένες αποκλίσεις στην πορεία του μήνα. Δηλαδή, σφάλματα παραγωγής που δημιουργούνται στην αρχή του μήνα από αστοχία πρόβλεψης λόγω της εκ φύσεως μεταβλητότητας στην παραγωγή ΑΠΕ, κινητροδοτούν τους ΦοΣΕ να δημιουργούν τεχνητά σφάλματα παραγωγής αντίθετης κατεύθυνσης ώστε να συμμορφωθούν με τα αυστηρά όρια του ορίου επιβολής ΧΜΣ σε επίπεδο μήνα, έχοντας το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκει η ΑΔΜΗΕ Α.Ε. Πέραν των παραπάνω, μια σημαντική αλλαγή στον υπολογισμό της μοναδιαίας τιμής UNCBALRDEV, όπως αναφέρεται στον άρθρο 100 του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης (ΚΑΕ), επιφέρει πολύ μεγάλη αύξηση της χρέωσης ΧΜΣ. Συγκεκριμένα, στην μελέτη της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., προτείνεται χωρίς επαρκή τεκμηρίωση, η εν λόγω μοναδιαία τιμή να υπολογίζεται ως τον μέσο όρο της απόλυτης διαφοράς μεταξύ Τιμής Αποκλίσεων και της τιμής Αγοράς Επόμενης Ημέρας, ενώ ως τώρα υπολογιζόταν ως τον μέσο όρο της αλγεβρικής διαφοράς μεταξύ της Τιμής Αποκλίσεων και τιμής Αγοράς Επόεμενης Ημέρας. Η εν λόγω προτεινόμενη αλλαγή επιφέρει υπέρμετρη αύξηση στο ύψος της υπολογιζόμενης ΧΜΣ και θεωρούμε ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος για αυτή την αλλαγή. Προς επίρρωση των επιχειρημάτων μας, για το ύψος της οικονομικής στενότητας που καλούνται να λειτουργήσουν οι ΦοΣΕ ΑΠΕ, λόγω ακριβώς αυτών των δύο αλλαγών στο minTOLr,DEV_NORM και UNCBALRDEV επιχειρήσαμε να υπολογίσουμε το ύψος των ΧΜΣ που θα χρεωνόμασταν στο χαρτοφυλάκιο μας κατά τον τελευταίο ενάμιση χρόνο αν γινόταν πλήρως αποδεκτή η τρέχουσα εισήγηση της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. Η εκτίμηση μας 8 Artemidos Str. Maroussi, 15125 Athens T +30 210-6877300 E info@metlengroup.com metlengroup.com DocuSign Envelope ID: DD583548-D601-44AA-B995-8095540FB2B0 είναι ότι το ύψος των επιβαλλόμενων ΧΜΣ θα αυξάνονταν κατά περίπου 800% στο χαρτοφυλάκιό μας βάσει της εν λόγω εισήγησης. Γίνεται λοιπόν καταληπτό ότι το εύρος της παρέμβασης που εισηγείται η ΑΔΜΗΕ Α.Ε συνεπάγεται την αδυναμία οικονομικής επιβίωσης των ΦοΣΕ ΑΠΕ στο προτεινόμενο πλαίσιο λειτουργίας τους. Εναλλακτικά, εφόσον η διατήρηση του ορίου minTOLr,DEV_NORM στο 5% δεν γίνει αποδεκτή όπως προτείνουμε, η μόνη περίπτωση το όριο 3% να είναι οριακά διαχειρίσιμο εκ μέρους των ΦοΣΕ ΑΠΕ είναι εφόσον ταυτόχρονα δεν αλλάξει και ο τρόπος υπολογισμού του UNCBALRDEV όπως αναλύσαμε παραπάνω και φυσικά τα ορθά μέτρα που επικροτούμε στην επόμενη παράγραφο γίνουν εφαρμοστέα. Πέραν των ανωτέρω, θεωρούμε ορθή την εισήγηση της ΑΔΜΗΕ Α.Ε., η επιβολή ΧΜΣ να αφορά μόνο την υπερβάλλουσα ποσότητα πέραν του ελάχιστου ορίου ανοχής και όχι την συνολική μηνιαία ποσότητα αποκλίσεων όπως συμβαίνει έως σήμερα. Επιπλέον, μας βρίσκει σύμφωνους η μοναδιαία τιμή του UNCBALRDEV να λαμβάνει μέγιστη τιμή 200 €/MWh, όπως εισηγείται ο ΑΔΜΗΕ. Επιπροσθέτως, θα θέλαμε να σχολιάσουμε κάποια σημαντικά σημεία επί των προτεινόμενων αλλαγών επί του άρθρου 100 του ΚΑΕ σχετικά με τις συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων ζήτησης. Αρχικά, επισημαίνουμε το γεγονός ότι λόγω της κατανάλωσης ως επί τω πλείστον στο επίπεδο της Χαμηλής Τάσης οι εβδομαδιαίες εκκαθαρίσεις μεταξύ αρχικής (w+1) και διορθωτικής εκκαθάρισης (w+6) διαφέρουν κατά κανόνα ως προς την απονεμειμένη κατανάλωση εκάστοτε προμηθευτή. Στο πλαίσιο επιβολής των ΧΜΣ εντοπίζεται η εξής παράδοξη αναντιστοιχία, όπου ο Διαχειριστής επιβάλει χρεώσεις βάσει των αποτελεσμάτων της διορθωτικής εκκαθάρισης (w+6), ενώ οι προμηθευτές καλούνται να διορθώσουν τις θέσεις τους βάσει των στοιχείων που έχουν από την αρχική εκκαθάριση. Ως εκ τούτου, οι ενέργειες των Προμηθευτών στην προσπάθειά τους να ισορροπήσουν την δηλωθείσα και την πραγματικά καταναλωθείσα ενέργειας προς αποφυγή επιβολής τυχόν ΧΜΣ, καθίστανται σε μεγάλο βαθμό τυχαίες οδηγώντας σε αυξημένη επισφάλεια της διαχείρισης του χαρτοφυλακίου τους στη χονδρεμπορική αγορά. Επίσης, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω για την περίπτωση των ΧΜΣ επί των ΦοΣΕ ΑΠΕ, οι προτεινόμενες αλλαγές στην περίπτωση της ζήτησης διαταρράσουν εγγενώς την εύρθυθμη λειτουργία της αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, η εν λόγω προτεινόμενη αλλαγή κινητροδοτεί τους Προμηθευτές να δημιουργήσουν τεχνητά ανισοζύγια κατανάλωσης προς το τέλος του εκάστοτε μήνα, αντίθετα με τις αποκλίσεις που παρατηρούν στο χαρτοφυλάκιό τους μέχρι εκείνη τη στιγμή, προκειμένου να ισοσκελίσουν τις εκατέρωθεν αποκλίσεις και να διορθώσουν την απόλυτη μηνιαία κανονικοιπιημένη απόκληση σε επίπεδο μήνα. 8 Artemidos Str. Maroussi, 15125 Athens T +30 210-6877300 E info@metlengroup.com metlengroup.com DocuSign Envelope ID: DD583548-D601-44AA-B995-8095540FB2B0 Βάσει των ανωτέρω γίνεται εμφανές ότι η αυστηροποίηση των ΧΜΣ σε κάθε περίπτωση διαταράσσει την ομαλή λειτουργία της αγοράς και εισάγει αυξημένες επισφάλειες, τόσο ως προς τη δραστηριότητα των ΦοΣΕ ΑΠΕ, όσο και αναφορικά με τη διαχείριση αποκλίσεων χαρτοφυλακίου ζήτησης από τους Προμηθευτές, ελλοχεύοντας τον κίνδυνο αύξησης του κόστους ενέργειας στον τελικό καταναλωτή. Τέλος, κρίνουμε σημαντικό να επισημάνουμε για ακόμα μια φορά πως η υιοθέτηση των αλλαγών που θα επιλεχθούν επί του πλαισίου Χρεώσεων Μη Συμμόρφωσης οφείλει να γίνεται αξιολογώντας τα οφέλη των προτεινόμενων ρυθμίσεων σε αντιπαραβολή με την επίπτωση που αυτές έχουν στην ομαλή και εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση και συνεργασία. Με εκτίμηση, Για τη Metlen ……………………………………… Ιωάννης Γιαννακόπουλος Εκτελεστικός Δ/ντης M Energy Generation & Management 8 Artemidos Str. Maroussi, 15125 Athens T +30 210-6877300 E info@metlengroup.com metlengroup.com Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr ΠΡΟΣ: Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) Πειραιώς 132 Αθήνα 11854 Αρ. Πρωτ. ΕΣΠΕΝ 24022 Αθήνα, 16.07.2024 Θέμα: Δημόσια Διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ επί της εισήγησης της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. για την τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης αναφορικά με τις Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης καθώς και των σχετικών παραμέτρων Αξιότιμοι κύριοι/ Αξιότιμες κυρίες, Με την παρούσα επιστολή, ο Σύνδεσμός μας επιθυμεί να υποβάλει τις απόψεις του επί της ανωτέρω δημόσιας διαβούλευσης, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης (ΧΜΣ) μέσω των σχετικών μελετών του Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ. Πέραν της γενικής τοποθέτησης μας αναφορικά με την προτεινόμενη από την ΑΔΜΗΕ Α.Ε. αυστηροποίηση του πλαισίου των ΧΜΣ, θα θέλαμε ειδικότερα να σχολιάσουμε τις προτεινόμενες τροποποιήσεις στα άρθρα 100 «Συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης» και 101 «Συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της παραγωγής των Χαρτοφυλακίων Μονάδων ΑΠΕ» του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης (ΚΑΕ). Γενικές παρατηρήσεις Κατ’ αρχάς, θα θέλαμε να σημειώσουμε ότι όπως αναφέρεται από τον ΑΔΜΗΕ στη «Μελέτη για την παρακολούθηση σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης και την αξιολόγηση των υφιστάμενων παραμέτρων υπολογισμού της αντίστοιχης Χρέωσης μη Συμμόρφωσης», όσον αφορά τη διερεύνηση πιθανού οικονομικού οφέλους: «Διαπιστώνεται ότι οι συμμετέχοντες στην πλειοψηφία τους (90%) ζημιώνονται σε σχέση με το ιδεατό σενάριο της τέλειας πρόβλεψης, ενώ μόνο για το 10% αυτών προκύπτει μικρό οικονομικό όφελος στο σύνολο του εξεταζόμενου διαστήματος.» Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διερεύνησης της συσχέτισης των αποκλίσεων ζήτησης: • Όσον αφορά τη συσχέτιση της κατεύθυνσης αποκλίσεων φορτίου του Προμηθευτή με την κατεύθυνση απόκλισης του Συστήματος: «Διαφαίνεται ότι η Αγορά Εξισορρόπησης λειτουργεί αποτελεσματικά αφού δεν προέκυψε συστηματική συσχέτιση της κατεύθυνσης της συμπεριφοράς των Προμηθευτών με την κατεύθυνση της απόκλισης του Συστήματος.» • Όσον αφορά τη συσχέτιση της απόκλισης ζήτησης με τη διαφορά της τιμής αποκλίσεων και της τιμής Αγοράς Επόμενης Ημέρας: «Για το σύνολο των Προμηθευτών προκύπτει συντελεστής συσχέτισης εντός του διαστήματος [-0.26 , 0.08], γεγονός που υποδηλώνει σχετικά ουδέτερη συμπεριφορά. Από τα παραπάνω συνάγεται ότι δεν υπάρχει δυνατότητα πρόβλεψης της τιμής Αποκλίσεων από τους Προμηθευτές.» -1- Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr Από την ανάλυση του Διαχειριστή, είναι σαφές ότι – ανεξάρτητα από την ύπαρξη μηχανισμού Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης – δεν υπήρξε οποιαδήποτε ένδειξη ότι οι Εκπρόσωποι Φορτίου ενήργησαν με συστηματικό τρόπο για την πρόκληση αποκλίσεων με στόχο να αποκομίσουν οικονομικό όφελος. Στη μελέτη του ΑΔΜΗΕ αναφέρεται χαρακτηριστικά ότι: «Ειδικά για τους δύο συμμετέχοντες που ακόμη και μετά την επιβολή των ΧΜΣ έχουν πιθανώς αποκομίσει κέρδη (βλέπε γραφήματα ενότητας 3.2), αυτά παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα και πιθανώς να προέκυψαν τυχαία.» Συνεπώς, ακόμα και η αναγκαιότητα επιβολής Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης, πόσο μάλλον η αυστηροποίηση τους, δεν τεκμαίρεται στην ανάλυση και την εισήγηση του Διαχειριστή, εφόσον ο βασικός λόγος εφαρμογής τους είναι η πρόληψη στρατηγικών συμπεριφορών, και όχι η αντιμετώπιση των αποκλίσεων, που ούτως ή άλλως συντελείται στις ειδικές για τον σκοπό αυτόν αγορές. Επιπρόσθετα, σημειώνουμε ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, ελλείψει κατάλληλου πλαισίου και υποδομών που θα επέτρεπαν τη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων μεγαλύτερης ακρίβειας και λεπτομέρειας (granularity), τίθενται σαφείς περιορισμοί και ως προς τη δυνατότητα των Εκπροσώπων Φορτίου ή ακόμη και του Διαχειριστή, να προβούν σε οποιεσδήποτε ενέργειες για τη βελτίωση των προβλέψεων τους. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μας, εάν το υπό διαβούλευση πλαίσιο είχε εφαρμοστεί κατά τους πρώτους έντεκα
(11)μήνες του 2022 επί των αποκλίσεων που παρατηρούνται σε επίπεδο συστήματος ανά 15λεπτη περίοδο, το κόστος των ΧΜΣ επί των συστημικών μεγεθών της ζήτησης κατά την περίοδο εκείνη θα ανερχόταν σε € 2,98 εκ., υψηλότερο κατά περίπου 6.500% έναντι του αντίστοιχου κόστους των ΧΜΣ βάσει της υφιστάμενης μεθοδολογίας, το οποίο υπολογίζεται σε € 45 χιλ.1 Καθότι η ανάλυση αυτή είναι ενδεικτική μόνο, της εξαιρετικά μεγάλης ποσοστιαίας αύξησης του κόστους των ΧΜΣ που συνεπάγεται η υπό διαβούλευση αυστηροποίηση του πλαισίου, και δεν αποδίδει το ύψος της πρόσθετης επιβάρυνσης σε απόλυτα μεγέθη, θα προτείναμε να δημοσιοποιηθεί από τον Διαχειριστή, για την καλύτερη ενημέρωση όλων των εμπλεκομένων, σχετική συγκριτική ανάλυση που θα αποτυπώνει σε ευρώ (€) τόσο το υφιστάμενο κόστος των ΧΜΣ για το σύνολο των συμμετεχόντων, όσο και το αντίστοιχο κόστος που θα προέκυπτε από την εφαρμογή του υπό διαβούλευση πλαισίου. Συνεπώς, δεδομένου ότι τόσο οι Εκπρόσωποι Φορτίου όσο και ο Διαχειριστής, αδυνατούν επί του παρόντος, με τα υφιστάμενα εργαλεία, να βελτιώσουν την ακρίβεια των προβλέψεων τους, η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ για την αυστηροποίηση του πλαισίου των ΧΜΣ, αφενός θεωρούμε ότι στερείται επαρκούς οικονομικής και ρυθμιστικής τεκμηρίωσης και αφετέρου εκτιμούμε ότι θα οδηγούσε σε υπέρογκη αύξηση του κόστους των ΧΜΣ. 1 Στην εν λόγω εκτίμηση οι ΧΜΣ δεν υπολογίζονται ως άθροισμα των επί μέρους ΧΜΣ του κάθε Προμηθευτή, αλλά ως ΧΜΣ που θα επιβάλλονταν εάν οι αποκλίσεις σε επίπεδο συστήματος προκαλούνταν από έναν μόνο Προμηθευτή. Δεδομένου ότι σε επίπεδο συστήματος οι θετικές και αρνητικές αποκλίσεις των Προμηθευτών αντισταθμίζονται, τόσο το πραγματικό κόστος των ΧΜΣ της περιόδου εκείνης βάσει της υφιστάμενης μεθοδολογίας όσο και το εκτιμώμενο συνολικό κόστος των ΧΜΣ στο υπό διαβούλευση πλαίσιο, ως άθροισμα των ΧΜΣ όλων των Προμηθευτών, είναι σαφώς πολύ μεγαλύτερο των € 45 χιλ. και των € 2,98 εκ. αντίστοιχα. -2- Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr Στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε ότι το ύψος των ΧΜΣ καθώς και των σχετικών παραμέτρων δεν θα πρέπει να τροποποιηθεί και σημειώνουμε ότι τυχόν αύξηση του κόστους των ΧΜΣ, ιδίως υπό την παρούσα χρονική συγκυρία της ήδη αυξημένης μεταβλητότητας του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας στις χονδρεμπορικές αγορές, θα συνέτεινε στην περαιτέρω αύξηση του κόστους προμήθειας με το οποίο εν τέλει επιβαρύνονται οι καταναλωτές. Επί του άρθρου 100 του ΚΑΕ (Συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης) Υιοθετείται από τον Διαχειριστή προσέγγιση σύμφωνα με την οποία οι Προμηθευτές έχουν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν διορθώσεις των ποσοτήτων που αγοράζουν εντός του μήνα, καθώς η προτεινόμενη ΧΜΣ υπολογίζεται επί της μηνιαίας κανονικοποιημένης απόλυτης απόκλισης. Κατ’ αρχάς, η διόρθωση στην οποία γίνεται αναφορά επικαλείται εκκαθαρίσεις που λαμβάνουν οι Προμηθευτές εντός του μήνα (week+1) και όχι τις εκκαθαρίσεις επί των οποίων πραγματοποιούνται οι χρεώσεις (week+7). Σημειώνεται ότι οι εκκαθαρίσεις «week+1» παρουσιάζουν συχνά σημαντική απόκλιση από τις «week+7». Συνεπώς, οι Προμηθευτές καλούνται να διορθώσουν τη θέση τους δίχως να έχουν πρόσβαση στην απαραίτητη πληροφορία και τελικά δίχως να έχουν τα απαραίτητα μέσα για να προβούν σε ακριβέστερη δήλωση ζήτησης. Σημαντικό ρόλο σε αυτό το ζήτημα παίζει η κατανάλωση χαμηλής τάσης (ΧΤ), η οποία, λόγω έλλειψης τηλεμέτρησης, παραμένει απολύτως ασαφής αναφορικά με τις πραγματικές ποσότητες που απορροφώνται ανά ώρα. Ως εκ τούτου, οι όποιες διορθώσεις ενέχουν σε μεγάλο βαθμό το στοιχείο της τυχαιότητας, αφαιρώντας από τους Προμηθευτές τη δυνατότητα να ελαχιστοποιούν το περιθώριο σφάλματος. Η βάση πάνω στην οποία αιτιολογείται η τροποποίηση του συγκεκριμένου άρθρου είναι απολύτως προβληματική και από ρυθμιστική σκοπιά. Ακόμα και αν υποτεθεί ότι οι Προμηθευτές «είχαν τη δυνατότητα να διορθώνουν την απόλυτη μηνιαία κανονικοποιημένη απόκλιση κατά τη διάρκεια του μήνα προβαίνοντας σε θετικές αποκλίσεις όταν οι αποκλίσεις των προηγούμενων ημερών του μήνα ήταν αρνητικές και αντίστροφα» (την οποία δυνατότητα δεν έχουν), η προσέγγιση είναι προβληματική. Επί της ουσίας, η προτεινόμενη ρύθμιση καλεί τους Προμηθευτές να προκαλέσουν σκοπίμως ανισοζύγια ώστε να διορθώσουν τη θέση τους. Συνεπώς, η προτεινόμενη ρύθμιση παρέχει οικονομικό κίνητρο για την τεχνητή πρόκληση ανισοζυγίων. Είναι προφανές ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη δεν συντελεί στην αποδοτική λειτουργία των αγορών, αλλά αντιθέτως εισάγει πολυπλοκότητα και πρόσθετο κόστος. Επί του άρθρου 101 του ΚΑΕ (Συνέπειες σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων ΑΠΕ) Αρχικά, παρατηρούμε διαφοροποίηση στον τύπο υπολογισμού της συνιστώσας UNCBALRDEV μεταξύ της εισήγησης του Διαχειριστή και της σχετικής μελέτης. Θα θέλαμε επομένως να διευκρινιστεί ποιος εκ των τύπων προτείνεται για τον υπολογισμό της συνιστώσας. Επιπλέον, στην εισήγησή του ο Διαχειριστής εκτιμά πως, κατόπιν της προτεινόμενης τροποποίησης, οι χρεώσεις θα μειωθούν. Προκειμένου να διατηρηθεί το αντικίνητρο για πρόκληση αποκλίσεων προς μια κατεύθυνση, ο Διαχειριστής προτείνει τη μείωση του ελάχιστου επιτρεπτού ορίου TOLr,DEV_NORM σε 3%. Ωστόσο, θεωρούμε πως η τιμή αυτή είναι εξαιρετικά μικρή και μπορεί να επιβαρύνει ακόμα και ένα περιορισμένου μεγέθους χαρτοφυλάκιο, το οποίο δεν έχει μεγάλες δυνατότητες ελαχιστοποίησης των αποκλίσεων. Επομένως προτείνουμε να παραμείνει τουλάχιστον 5% όπως ισχύει. -3- Λεωφ. Κηφισίας 7, 11523 Αθήνα www.espen.gr Συνολικά, κρίνουμε πως η γενικότερη αλλαγή που προτείνει ο Διαχειριστής στον τρόπο υπολογισμού της συνιστώσας UNCBALRDEV δεν είναι απαραίτητη. Όπως αναφέρει και η σχετική μελέτη, βάσει των διαγραμμάτων των συσχετίσεων προκύπτει το συμπέρασμα ότι δεν διαφαίνεται η δυνατότητα πρόβλεψης της τιμής Αποκλίσεων εκ μέρους των ΦοΣΕ ΑΠΕ. Συνεπώς το επιχείρημα στο οποίο ο Διαχειριστής στηρίζει την πρόταση τροποποίησης – «Δεδομένου ότι οι Συμμετέχοντες δύναται να αποκομίσουν οφέλη από τη διαφορά της Τιμής Εκκαθάρισης Αγοράς Επόμενης ημέρας και της τιμής Αποκλίσεων για κάθε Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, και επομένως για να παρέχεται αντικίνητρο από τις Χρεώσεις Μη Συμμόρφωσης θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη την διαφορά των τιμών για κάθε περίοδο και να μην συμψηφίζονται αρνητικές με θετικές διαφορές» δεν στοιχειοθετείται. Με εκτίμηση, Μίλτος Ασλάνογλου Γενικός Διευθυντής -4-