ΑΠΟΦΑΣΗ ΚΛΑΔΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΡΑΑΕΥ ΥΠ’ ΑΡΙΘΜ. E-130/2024

(100)μέτρων, δ) σε συστήματα αναγκαία για την ποιότητα και τη ρύθμιση της τάσης, συμπεριλαμβανομένων ενδεικτικώς πυκνωτών και ρυθμιστών τάσης, ε) κατασκευή νέων υποσταθμών και επέκταση υφιστάμενων υποσταθμών. Το κόστος επιβαρύνει αρχικώς τον ΔΕΔΔΗΕ, εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή του βάση και ανακτάται πλήρως μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου σύμφωνα με την παρ. 1. Εξαιρούνται: α) έργα αποκλειστικών γραμμών παραγωγών που δεν εξυπηρετούν καταναλωτές και συνδέονται σε ιδιωτικό υποσταθμό υψηλής ή μέσης τάσης (νέο ή υφιστάμενο) κατά την έννοια της υπ’ αρ. 787/2012 απόφασης της Ρ.Α.Α.Ε.Υ. και β) έργα επέκτασης του δικτύου για τη σύνδεση μεμονωμένων παραγωγών μήκους μικρότερου των εκατό

(100)μέτρων, το κόστος των οποίων αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου οι παραγωγοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α..

1. Παραγωγοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εκμεταλλεύονται τα ως άνω έργα επέκτασης του ΕΔΔΗΕ επιβαρύνονται με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) του κόστους κατασκευής των έργων αυτών. Το κόστος αυτό για τον ΔΕΔΔΗΕ κατανέμεται στους παραγωγούς Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. αναλογικά με την ισχύ που δεσμεύουν σε αυτά. 4 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0
2. Ο επιμερισμός του κόστους των αναγκαίων έργων επέκτασης ή ενίσχυσης του ΕΔΔΗΕ για τη σύνδεση σταθμών παραγωγής από Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., σύμφωνα με το παρόν, εφαρμόζεται για περιπτώσεις τιμολογίων σχετικών με έργα σύνδεσης που έχουν εκδοθεί μετά την 1η Οκτωβρίου 2021 και αφορά σταθμούς των οποίων η σύνδεση ενεργοποιείται μετά την 1η Ιανουαρίου
3. Για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου, η ΔΕΔΔΗΕ Α.Ε. κατά περίπτωση: α) Τροποποιεί συμβάσεις σύνδεσης που έχουν συναφθεί, β) επιστρέφει τη διαφορά ποσού που προκύπτει κατόπιν σχετικής τροποποίησης της σύμβασης σύνδεσης, το αργότερο εντός δεκαοκτώ

(18)μηνών από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης σύνδεσης ή από την έναρξη ισχύος του παρόντος, εφόσον οι δεκαοχτώ μήνες από την υπογραφή της σύμβασης σύνδεσης έχουν παρέλθει, γ) τροποποιεί οριστικές προσφορές σύνδεσης που έχουν εκδοθεί, για τις οποίες δεν έχουν συναφθεί ακόμα οι σχετικές συμβάσεις σύνδεσης. Τα ανωτέρω εφαρμόζονται ανεξάρτητα από τον φορέα υλοποίησης των έργων επέκτασης ή ενίσχυσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οικεία οριστική προσφορά σύνδεσης ή την οικεία σύμβαση σύνδεσης. […]

1. Το κόστος των έργων επέκτασης δικτύων του παρόντος που έχει ενταχθεί στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή βάση του ΔΕΔΔΗΕ απομειώνεται σταδιακά και αναλογικά με το ποσό που καταβάλλεται από τους τρίτους μελλοντικούς κατόχους σταθμών Α.Π.Ε. ή Σ.Η.Θ.Υ.Α. που συνδέονται και εκμεταλλεύονται το εν λόγω έργο επέκτασης εφόσον αυτό είναι τεχνικά εφικτό.
2. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής των παρ. 1 έως 8 ρυθμίζονται στον Κώδικα διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ (Κώδικας ΕΔΔΗΕ) και στον Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος (ΚΔΣ).». Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 119 του Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ με τίτλο «Χρεώσεις Σύνδεσης εγκαταστάσεων Παραγωγών στο Δίκτυο»: «
3. Οι Χρεώσεις Σύνδεσης των Παραγωγών για τη σύνδεση των εγκαταστάσεών τους στο Δίκτυο προσδιορίζονται βάσει των έργων του Δικτύου που απαιτούνται για τη σύνδεση.
4. Η χρέωση Παραγωγού για τη σύνδεση των εγκαταστάσεών του στο Δίκτυο ενσωματώνει τα ακόλουθα: (α) Χρέωση επέκτασης του υφιστάμενου Δικτύου, η οποία αφορά στα έργα επέκτασης του Δικτύου που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των εγκαταστάσεων του Παραγωγού. 5 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 (β) Χρέωση ενίσχυσης του Δικτύου, η οποία αφορά στα έργα ενίσχυσης του Δικτύου που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των εγκαταστάσεων του Παραγωγού. (γ) Χρέωση παροχής, η οποία αφορά στον εξοπλισμό που εγκαθίσταται για την τελική σύνδεση της εγκατάστασης του Παραγωγού στο Δίκτυο. (δ) Χρεώσεις για τις λοιπές σχετιζόμενες εργασίες και κόστη του Διαχειριστή του Δικτύου (μελέτες, έλεγχοι και δοκιμές, έμμεσα κόστη κλπ.).
5. Ειδικά οι Παραγωγοί οι οποίοι αναλαμβάνουν να κατασκευάσουν οι ίδιοι τα έργα σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους με το Δίκτυο, κατά το άρθρο 60, δεν καταβάλλουν τη χρέωση επέκτασης που καθορίζεται στην περίπτωση (Α) της ανωτέρω παραγράφου

(2)και αντιστοιχεί στα έργα που κατασκευάζουν οι ίδιοι. Ο Διαχειριστής του Δικτύου αποζημιώνεται από τους συνδεόμενους Παραγωγούς για τις προσφερθείσες υπηρεσίες της παραγράφου

(4)του άρθρου

2. Λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου αυτού καθορίζονται στο Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών.». Β. Επί της αρμοδιότητας της ΡΑΑΕΥ Επειδή, με την Οδηγία 2009/72/ΕΚ ανατέθηκε στην εθνική ρυθμιστική αρχή μεταξύ άλλων, το αποκλειστικό καθήκον καθορισμού/έγκρισης, σύμφωνα με διαφανή κριτήρια, ρυθμισμένων τιμολογίων μεταφοράς ή διανομής και των μεθόδων υπολογισμού τους. Όπως ορίζεται στο προοίμιο της Οδηγίας (σκέψη 32) ως βασική κατεύθυνση: «διεκπεραιώνοντας τα καθήκοντα αυτά [ενν. τον καθορισμό ή έγκριση τιμολογίων ή μεθοδολογιών που διέπουν τον υπολογισμό τους], οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να φροντίζουν, ώστε τα τιμολόγια μεταφοράς και διανομής να μην εισάγουν διακρίσεις και να αντικατοπτρίζουν το κόστος, θα πρέπει δε να λαμβάνουν υπόψη τους το μακροπρόθεσμο, οριακό και εξοικονομούμενο κόστος δικτύου από τα μέτρα διαχείρισης της ζήτησης». Η αρμοδιότητα αυτή ρητώς προβλέπεται και στο άρθρο 59 της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/9443 και κατοχυρώνεται στα άρθρα 15 και 140 του ν. 4001/2011, σε εναρμόνιση με την ενωσιακή επιταγή. 3 «
3. Στη ρυθμιστική αρχή ανατίθενται τα εξής καθήκοντα: α) να καθορίζει ή να εγκρίνει, σύμφωνα με διαφανή κριτήρια, τιμολόγια μεταφοράς ή διανομής ή τις μεθοδολογίες τους ή και τα δύο· […]
4. Με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου ο ACER είναι αρμόδιος να καθορίζει και να εγκρίνει τους όρους και τις προϋποθέσεις ή τις μεθοδολογίες για την εφαρμογή των κωδίκων δικτύου και των κατευθυντήριων γραμμών του κεφαλαίου VII του κανονισμού (EE) 2019/943 δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (EE) 2019/942 λόγω του συντονισμένου χαρακτήρα τους, οι ρυθμιστικές αρχές είναι υπεύθυνες για τον καθορισμό ή την έγκριση αρκετά πριν από την έναρξη ισχύος τους, τουλάχιστον των εθνικών μεθοδολογιών οι οποίες χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό ή τον καθορισμό των όρων και των προϋποθέσεων για: 6 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Σύμφωνα με το από 22.1.2010 Ερμηνευτικό Σημείωμα για τις Ανεξάρτητες Ρυθμιστικές Αρχές4, η εν λόγω αρμοδιότητα συνιστά θεμελιώδες καθήκον (core duty) των εθνικών ρυθμιστικών αρχών που δεν δύναται να ασκηθεί από οποιοδήποτε άλλο όργανο. Η αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας κατά τη διαδικασία έγκρισης των τιμολογίων προβαίνει σε έλεγχο νομιμότητας και σκοπιμότητας των δαπανών αναγνωρίζοντας μόνον αυτές οι οποίες είναι ανταποδοτικού χαρακτήρα, εύλογες και τελούν σε αιτιώδη συνάφεια με την παρεχόμενη υπηρεσία, ώστε να αποφεύγονται δυσανάλογες ή αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις των καταναλωτών που δεν αντικατοπτρίζουν το κόστος της υπηρεσίας αυτής. Η σχετική αρμοδιότητα της Αρχής οφείλει να ασκείται λαμβάνοντας υπόψη τις παραδεδεγμένες σε ενωσιακό επίπεδο μεθοδολογίες και πρακτικές για τη δυνατότητα μετακύλισης στους Χρήστες μέρους του κόστους σύνδεσης μονάδων παραγωγής και καταναλωτών, ώστε να αποτρέπεται η έγερση υπόνοιας για έμμεση κρατική ενίσχυση. Κάθε άλλη ερμηνεία αντίκειται προς τις αρχές της υπεροχής και της πρακτικής αποτελεσματικότητας του ενωσιακού δικαίου, κατά συνέπεια και της αρχής της νομιμότητας. Βάσει των ανωτέρω, οτιδήποτε εισάγεται ως δαπάνη στο απαιτούμενο έσοδο του Διαχειριστή υπόκειται στον έλεγχο της Αρχής. Είναι προφανές ότι δεν απαιτείται άλλη απόφαση της Αρχής διακριτή (ad hoc) για κάθε έργο, πέραν των ήδη προβλεπομένων αποφάσεων στον νόμο και στους Κώδικες για την άσκηση της αρμοδιότητας έγκρισης των τιμολογίων, όπως άλλωστε αναφέρεται ρητώς και στην ίδια τη διάταξη. Λόγω της ανωτέρω αρμοδιότητας της Αρχής για τον έλεγχο του εύλογου της δαπάνης, ο νομοθέτης ρητώς πρόβλεψε την υποχρέωση του Διαχειριστή για την τεκμηρίωση ενώπιον της ΡΑΑΕΥ των δαπανών που προκύπτουν από το κόστος κατασκευής των έργων αυτών. Ως έργα νοούνται τα έργα επέκτασης και ενίσχυσης της παραγράφου
5. Η τεκμηρίωση του κόστους είναι δυνατή προεχόντως μέσω της διαδικασίας του δημόσιου διαγωνισμού με τον οποίο διασφαλίζονται οι αρχές της δημοσιότητας, της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της οικονομικότητας. Ο δημόσιος διαγωνισμός προάγει τον ανταγωνισμό ως μέσο για την επίτευξη οικονομικής αποδοτικότητας, με σκοπό να διασφαλιστεί ότι ποσά που εν τέλει χρεώνεται ο καταναλωτής αντικρύζουν το πραγματικό και εύλογο κόστος των έργων. Συνεπώς, στον βαθμό που το 50% του κόστους του έργου επέκτασης επιβαρύνει το απαιτούμενο έσοδο του ΔΕΔΔΗΕ και συνεπώς μετακυλίεται στον καταναλωτή, ο δημόσιος διαγωνισμός αποτελεί το κατάλληλο και πρόσφορο μέσο για την α) τη σύνδεση και την πρόσβαση στα εθνικά δίκτυα, συμπεριλαμβανομένων των τιμολογίων μεταφοράς και διανομής ή των μεθοδολογιών τους. Τα εν λόγω τιμολόγια ή μεθοδολογίες καθιστούν δυνατή την πραγματοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων στα δίκτυα, κατά τρόπο ώστε οι επενδύσεις αυτές να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των δικτύων […]». 4 European Commission, Commission Staff Working Paper, Interpretative Note on Directive 2009/72/EC concerning common rules for the internal market in electricity and Directive 2009/73/EC concerning common rules for the internal market in natural gas: Regulatory Authorities. 7 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 ανάδειξη του αποδοτικού κόστους (cost-efficient). Άλλωστε ο ΔΕΔΔΗΕ υπόκειται στην έννοια του αναθέτοντος φορέα κατ’ άρθρο 224 ν. 4412/2016, και διενεργεί διαγωνισμούς κατ’ εφαρμογή του νόμου αυτού. Περαιτέρω, για τις περιπτώσεις όπου δεν απαιτείται διαγωνισμός, σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ν. 4412/2016, η ανάδειξη του κόστους θα πρέπει να προκύπτει από τιμοκατάλογο που εγκρίνεται από την Αρχή. Ως σημείο αναφοράς (benchmark) για την κατάρτιση του τιμοκαταλόγου δύναται να χρησιμοποιηθούν μοναδιαία κόστη επένδυσης από προηγούμενα έργα του ΔΕΔΔΗΕ. Όπως συνάγεται από τις ως άνω διατάξεις, τα έργα υλοποιούνται από τον Διαχειριστή, το κόστος τους επιβαρύνει τον ΔΕΔΔΗΕ, εντάσσεται στη ρυθμιζόμενη περιουσιακή του βάση και ανακτάται πλήρως μέσω των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου. Ο ΔΕΔΔΗΕ επιστρέφει τη διαφορά ποσού που προκύπτει (ήτοι το 50% του κόστους) κατόπιν σχετικής τροποποίησης της σύμβασης σύνδεσης. Ανάλογες διαδικασίες πρέπει εφαρμόζονται «ανεξάρτητα από τον φορέα υλοποίησης των έργων επέκτασης ή ενίσχυσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οικεία οριστική προσφορά σύνδεσης ή την οικεία σύμβαση σύνδεσης» (παρ. 5 άρθρου 98 ν.4951/2022). Β. Επί της εισήγησης του ΔΕΔΔΗΕ Επειδή, παρά τη σαφή διάταξη της παραγράφου 9 του άρθρου 98 του ν. 4951/2022 περί ρύθμισης των λεπτομερειών του νόμου στον Κώδικα Διαχείρισης ΕΔΔΗΕ, η Αρχή διαπίστωσε ότι πλέον του ενός έτους μετά τη νομοθετική ρύθμιση ο Διαχειριστής δεν είχε υποβάλει σχετική εισήγηση προς τη ΡΑΑΕΥ, ωστόσο είχε προχωρήσει σε αποζημίωση παραγωγών στη βάση του νόμου. Με το σχετικό 6, η ΡΑΑΕΥ ζήτησε από τον ΔΕΔΔΗΕ αφενός να υποβάλει άμεσα τη σχετική εισήγηση, αφετέρου να αναστείλει προσωρινώς ενέργειες που παράγουν δυσχερώς επανορθώσιμες συνέπειες (όπως επί παραδείγματι είναι η αποδοχή πιστωτικών τιμολογίων ή η έκδοση τιμολογίων προς τον παραγωγό με χρέωση του 50% του αναλογούντος κόστους), έως την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου, προκειμένου να διασφαλιστούν: α) η διασφάλιση των αρχών της κοστοστρέφειας, της αποδοτικότητας και της διαφάνειας κατά τη μετακύλιση του σχετικού «κόστους» στους τελικούς καταναλωτές και β) η επί ίσοις όροις αποζημίωση των παραγωγών. Συνεπώς, η Αρχή κάλεσε τον Διαχειριστή να εισηγηθεί το κατάλληλο πλαίσιο (τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης ΕΔΔΗΕ, εγχειριδίου ή/και ad hoc μεθοδολογίας), βάσει των ως άνω κατευθύνσεών της, κατά τρόπο ώστε να περιοριστεί και ο κίνδυνος άνισης μεταχείρισης μεταξύ των παραγωγών, ο οποίος ελλοχεύει εάν ο Διαχειριστής εφαρμόζει διακριτές και ανέλεγκτες διαδικασίες/μεθοδολογίες υπολογισμού και επιστροφής κόστους στους παραγωγούς. Σε κάθε δε περίπτωση, κατά την άσκηση της 8 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 αποκλειστικής της αρμοδιότητας για την έγκριση του Επιτρεπόμενου και του Απαιτούμενου Εσόδου αλλά και των Χρεώσεων Χρήσης Δικτύου, υποχρεούται να επιτρέπει τη μετακύλιση στους Χρήστες μόνο εκείνων των δαπανών, για τις οποίες έχει τηρηθεί η νόμιμη διαδικασία και μπορεί να διασφαλισθεί εξαρχής η διαμόρφωσή τους σύμφωνα με τις πάγιες αρχές της κοστοστρέφειας και της οικονομικότητας. Η Αρχή επανήλθε δύο φορές προς τον Διαχειριστή, ο οποίος τελικώς υπέβαλε εισήγηση για α) σημειακές τροποποιήσεις στον Κώδικα Διαχείρισης του ΕΔΔΗΕ και β) «Μεθοδολογία υπολογισμού κόστους σύνδεσης παραγωγών που εμπίπτουν στο ν. 4951/2022 αρ. 98», η οποία θα ενταχθεί στο «Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών», το οποίο οφείλει ο Διαχειριστής να υποβάλει προς έγκριση. Επειδή, η ΡΑΑΕΥ έθεσε την εισήγηση του Διαχειριστή σε δημόσια διαβούλευση (σχετικό 11), στην οποία υποβλήθηκαν σχόλια από δύο συμμετέχοντες. α) Υποβλήθηκε αίτημα εξαίρεσης δύο έργων, τα οποία είχαν υλοποιηθεί πριν την παρούσα μεθοδολογία μέσω ιδιωτών εργολάβων. Ζητείται να αποζημιωθούν βάσει του πραγματικού τους κόστους και όχι με βάση τον τιμοκατάλογο του ΔΕΔΔΗΕ. Το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό διότι αυτό θα αποτελούσε διακριτική μεταχείριση έναντι των λοιπων παραγωγών και θα αντέβαινε στην τεκμηρίωση που αναλύθηκε ανωτέρω. β) Σχετικά με το ζήτημα της προσαύξησης για την εκτέλεση των εργασιών στα νησιά, επισημαίνεται ότι αυτό προκύπτει βάσει διεθνούς διαγωνισμού και αποτυπώνει υψηλότερα κόστη που αποτυπώνουν μεταφορικά κόστη ανθρώπων και υλικών και αντίστοιχους χρόνους απασχόλησης του αναδόχου. Επειδή, η Αρχή εξέτασε την υποβληθείσα μεθοδολογία και κρίνει ότι πληροί τις βασικές αρχές που είχε θέσει, καθώς το κόστος προκύπτει στη βάση διαγωνιστικών διαδικασιών που διασφαλίζουν την ανάδειξη του αποδοτικού κόστους και τιμοκαταλόγου μοναδιαίων τιμών που εφαρμόζονται χωρίς διάκριση για όλους τους παραγωγούς. Για τους ανωτέρω λόγους, Αποφασίζει:
6. Την έγκριση της τροποποίησης του Κώδικας Διαχείρισης του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΚΔΕΔΔΗΕ), σύμφωνα με την εισήγηση του Διαχειριστή, ως εξής: α. Η παράγραφος 5 του άρθρου 60 τροποποιείται ως ακολούθως: «
7. Έργα σύνδεσης σταθμού ή σταθμών ενός Παραγωγού της παραγράφου 3, τα οποία ο Παραγωγός επιλέγει να διατηρήσει στην κυριότητα και διαχείρισή του, εφόσον αυτό 9 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 επιτρέπεται από τις διατάξεις του κείμενου θεσμικού πλαισίου και σύμφωνα με αυτό, δεν εντάσσονται στο Δίκτυο. Στις περιπτώσεις αυτές, δεν μπορεί να εφαρμοστεί ο επιμερισμός του κόστους έργων σύνδεσης που προβλέπεται στο άρθρο 98 του Ν. 4951/
8. Σε κάθε άλλη περίπτωση έργα δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, για τη σύνδεση Παραγωγού ή από κοινού σύνδεση περισσότερων του ενός Παραγωγών, εντάσσονται υποχρεωτικά στο Δίκτυο.» και προστίθεται παράγραφος 5Α ως εξής: «5Α. Κατά παρέκκλιση κάθε άλλης πρόβλεψης στον παρόντα Κώδικα, τα έργα σύνδεσης Σταθμών παραγωγής της παραγράφου 3 του παρόντος, τα οποία εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 98 του Ν. 4951/2022 περιέρχονται στην κυριότητα του κυρίου του Δικτύου.». β. Στο άρθρο 119 προστίθενται παρ. 2Α και 3Α και οι παρ. 3 και 4 τροποποιούνται και αντικαθίστανται ως ακολούθως: «Άρθρο 119 Χρεώσεις Σύνδεσης εγκαταστάσεων Παραγωγών στο Δίκτυο
9. Οι Χρεώσεις Σύνδεσης των Παραγωγών για τη σύνδεση των εγκαταστάσεών τους στο Δίκτυο προσδιορίζονται βάσει των έργων του Δικτύου που απαιτούνται για τη σύνδεση.
10. Η χρέωση Παραγωγού για τη σύνδεση των εγκαταστάσεών του στο Δίκτυο ενσωματώνει τα ακόλουθα: (α) Χρέωση επέκτασης του υφιστάμενου Δικτύου, η οποία αφορά στα έργα επέκτασης του Δικτύου που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των εγκαταστάσεων του Παραγωγού. (β) Χρέωση ενίσχυσης του Δικτύου, η οποία αφορά στα έργα ενίσχυσης του Δικτύου που είναι αναγκαία για τη σύνδεση των εγκαταστάσεων του Παραγωγού. (γ) Χρέωση παροχής, η οποία αφορά στον εξοπλισμό που εγκαθίσταται για την τελική σύνδεση της εγκατάστασης του Παραγωγού στο Δίκτυο. (δ) Χρεώσεις για τις λοιπές σχετιζόμενες εργασίες και κόστη του Διαχειριστή του Δικτύου (μελέτες, έλεγχοι και δοκιμές, έμμεσα κόστη κλπ.). 2Α. Για τις περιπτώσεις σύνδεσης εγκαταστάσεων Παραγωγού στο Δίκτυο που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 98 του Ν. 4951/2022, ισχύουν για την χρέωση του Παραγωγού, τα αναφερόμενα στην παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου λαμβάνοντας υπόψη τον επιμερισμό-κατανομή του κόστους κατασκευής των έργων για τις παρακάτω κατηγορίες : 10 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 (α) Κόστος επέκτασης δικτύου. (β) Κόστος ενίσχυσης δικτύου. (γ) Κόστος τοποθέτησης μέσων ζεύξεως και προστασίας. (δ) Κόστος επέκτασης υποσταθμού υψηλής προς μέση τάση. 3.Οι Παραγωγοί οι οποίοι αναλαμβάνουν να κατασκευάσουν οι ίδιοι τα έργα σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους με το Δίκτυο, κατά το άρθρο 60 και δεν εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 98 του Ν.4951/2022, δεν καταβάλλουν τη χρέωση επέκτασης που καθορίζεται στην περίπτωση (Α) της ανωτέρω παραγράφου

(2)και αντιστοιχεί στα έργα που κατασκευάζουν οι ίδιοι. Ο Διαχειριστής του Δικτύου αποζημιώνεται από τους συνδεόμενους Παραγωγούς για τις προσφερθείσες υπηρεσίες της παραγράφου

(4)του άρθρου

1. 3Α. Ειδικά για τις περιπτώσεις σύνδεσης σταθμών Παραγωγών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 98 του Ν.4951/2022 και αναλαμβάνουν να κατασκευάσουν οι ίδιοι τα έργα σύνδεσης των εγκαταστάσεών τους με το Δίκτυο, καταβάλλεται από τον ΔΕΔΔΗΕ στους Παραγωγούς το αναλογούν κατά τη διάταξη αυτή επιμεριζόμενο ποσό για τα κόστη που περιγράφονται στην παράγραφο 2Α του παρόντος άρθρου.
2. Λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου αυτού καθορίζονται στο Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών και σε τυχόν ειδικές Αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ για το θέμα.» γ. Η παράγραφος 3 του άρθρου 120 τροποποιείται ως εξής: «
3. Μοναδιαίες χρεώσεις και λοιποί παράγοντες υπολογισμού των Χρεώσεων Σύνδεσης στο Δίκτυο εγκαταστάσεων Παραγωγών, καθώς και Καταναλωτών για τις ειδικές περιπτώσεις κατά το άρθρο 118, καθορίζονται με απόφαση της ΡΑΕ, μετά από εισήγηση του Διαχειριστή του Δικτύου και δημοσιοποιούνται από τον Διαχειριστή του Δικτύου. Οι αριθμητικές τιμές των ανωτέρω χρεώσεων και παραγόντων υπολογισμού ελέγχονται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών, προκειμένου να αντανακλούν μέσο κόστος για την παροχή των διαφόρων υπηρεσιών σύνδεσης, περιλαμβανομένων των σχετικών άμεσων και έμμεσων δαπανών και εύλογου περιθωρίου κέρδους. Οι τιμές αυτές μπορούν να διαφοροποιούνται ανά γεωγραφική περιοχή για την παροχή της ίδιας υπηρεσίας εφόσον αυτό επιβάλλεται από ιδιαίτερες συνθήκες που προκαλούν σημαντικές αποκλίσεις από το μέσο κόστος.» δ. Η παράγραφος 1(α) του άρθρου 123 τροποποιείται ως ακολούθως: 11 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 «(α) Παραγωγού ο οποίος κατέβαλε χρεώσεις για το κόστος του ανωτέρω δικτύου ή ανέλαβε ο ίδιος την κατασκευή του σύμφωνα με το άρθρο 60, με την επιφύλαξη των ειδικότερα οριζομένων στο άρθρο 119 του παρόντος Κώδικα.» ε. Στο άρθρο 123 προστίθεται παράγραφος 7 ως εξής: «
4. Λεπτομέρειες εφαρμογής του άρθρου αυτού καθορίζονται στο Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών και σε και σε τυχόν ειδικές Αποφάσεις της ΡΑΑΕΥ για το θέμα.»
5. Την έγκριση της «Μεθοδολογίας υπολογισμού κόστους σύνδεσης παραγωγών που εμπίπτουν στο ν. 4951/2022 αρ. 98» σύμφωνα με το Παράρτημα, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας.
6. Ο ΔΕΔΔΗΕ, για λόγους διαφάνειας, οφείλει να παραθέτει αναλυτικά τις συνιστώσες του κοστολογίου βάσει του οποίου αποζημιώνει τον Παραγωγό κατά τη 2η Οικονομική Συναλλαγή.
7. Ο ΔΕΔΔΗΕ οφείλει να υποβάλει εντός τριών

(3)μηνών προς έγκριση στην Αρχή το «Εγχειρίδιο Χρεώσεων Σύνδεσης Παραγωγών», κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 119 του ΚΔΕΔΔΗΕ. 5. Την δημοσίευση της παρούσας στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και την κοινοποίηση στον ΔΕΔΔΗΕ. Αθήνα, 23 - 05 - 2024 O Αντιπρόεδρος του Κλάδου Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ Δημήτριος Φούρλαρης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 12 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΠΟΥ ΕΜΠΙΠΤΟΥΝ ΣΤΟ Ν. 4951/2022 ΑΡ. 98 Αθήνα, Μάρτιος 2024 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Περιεχόμενα Ι. Γενικές Αρχές .............................................................................................................................3 ΙΙ. Τιμοκατάλογοι ΔΕΔΔΗΕ ...............................................................................................................4 ΙΙΙ. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ και τα οποία εκτελούνται από τον ΔΕΔΔΗΕ. .......6 ΜΕΡΟΣ Α: ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΙΑ ΟΠΣ............................................................6 Α.1 Καθορισμός σημείου σύνδεσης με Δίκτυο και μήκους επέκτασης Δικτύου. ...................................6 Α.2 Ηλεκτρική Μελέτη – Προσδιορισμός αναγκαίων έργων σύνδεσης Παραγωγού. .............................6 Α.3 Προϋπολογιστικό κόστος έργων σύνδεσης. ...............................................................................7 Α.4 Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ................................................................................................8 Α.5. 1η Οικονομική Συναλλαγή και Σύμβαση Σύνδεσης με Παραγωγό ................................................8 ΜΕΡΟΣ Β: ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ........................................................................8 Β.1. Οριστική Μελέτη – Αναλυτικός προσδιορισμός έργων σύνδεσης με μελέτη επί εδάφους. ...........8 Β.2. Ανάθεση έργων σε εργολάβο και υλοποίηση. ...........................................................................8 Β.3. Παραλαβή και πιστοποίηση εργολαβικών έργων. ......................................................................8 Β.4. Απολογισμός κόστους έργων σύνδεσης....................................................................................9 ΜΕΡΟΣ Γ. Εφαρμογή Αρ. 98 του ν.4951/2022 στα κόστη των έργων σύνδεσης ..................................9 Γ.1 Επιμερισμός στοιχείων κόστους κατασκευής ..............................................................................9 Γ.2. 2η Οικονομική Συναλλαγή .................................................................................................... 10 IV. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ και τα οποία εκτελούνται από τον Παραγωγό ...... 11 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Ι. Γενικές Αρχές Στο παρόν παρουσιάζονται οι διαδικασίες και η μεθοδολογία κοστολόγησης έργων σύνδεσης και οι τιμοκατάλογοι για την κοστολόγηση των έργων Παραγωγών που εμπίπτουν στο άρθρο 98 του ν.4951/2022 στις περιπτώσεις όπου το έργο εκτελείται από τον ΔΕΔΔΗΕ ή/και από τον Παραγωγό Σύμφωνα με το άρθρο 98 του ν.4951/2022, ως ισχύει, «Παραγωγοί Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. που εκμεταλλεύονται τα έργα επέκτασης του ΕΔΔΗΕ (όπως αυτά ορίζονται στις Παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου) επιβαρύνονται με ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) του κόστους κατασκευής των έργων αυτών». Ο επιμερισμός του κόστους εφαρμόζεται αποκλειστικά στα κόστη κατασκευής των έργων σύνδεσης, όπως αυτά ορίζονται στον εν λόγω νόμο. Τα κόστη κατασκευής όπως αυτό της εγκατάστασης της μετρητικής διάταξης καθώς και οποιεσδήποτε γενικές δαπάνες προκύπτουν κατά την υλοποίηση του έργου επέκτασης ΕΔΔΗΕ δεν εμπίπτουν στη ρύθμιση του άρθρου 98 του ν. 4951/2022, ως ισχύει, δεν επιμερίζονται και βαραίνουν πλήρως τον Παραγωγό. Τα έργα επέκτασης ΕΔΔΗΕ διακρίνονται σε δυο βασικές κατηγορίες: 1. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ σύμφωνα με όσα ορίζει η παρ. 3 του άρθρου 98, ν. 4951/2022 και τα οποία εκτελούνται απόν τον ΔΕΔΔΗΕ. Στη κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται και τα έργα επέκτασης του ΕΔΔΗΕ που απαιτούνται εντός υποσταθμών υψηλής προς μέσης τάσης σύμφωνα με όσα ορίζει η Παρ. 2 του άρθρου 98, ν. 4951/2022, και τα οποία εκτελούνται από τον ΔΕΔΔΗΕ λόγω της σημαντικότητας και της ευαίσθητης φύσης των υποδομών αυτών. 2. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ σύμφωνα με όσα ορίζει η Παρ. 3 του άρθρου 98, ν. 4951/2022 και τα οποία εκτελούνται από τον Παραγωγό. Η μεθοδολογία για την κοστολόγηση και τον επιμερισμό του κόστους των παραπάνω έργων παρουσιάζεται αναλυτικά για τις δύο κατηγορίες στις επόμενες ενότητες. Η πλειοψηφία των έργων ανήκει στην πρώτη κατηγορία, όπου τα έργα σύνδεσης κατασκευάζονται από τον ΔΕΔΔΗΕ. Τα κόστη κατασκευής των έργων σύνδεσης που εμπίπτουν στη ρύθμιση υπολογίζονται με χρήση Τιμοκαταλόγων ως περιγράφονται στην επόμενη ενότητα. Οι εν λόγω Τιμοκατάλογοι χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση τόσο του προϋπολογιστικού κόστους (για την έκδοση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης) όσο και για τον τελικό απολογισμό του κόστους των έργων σύνδεσης. Οι τιμοκατάλογοι που χρησιμοποιούνται από τον ΔΕΔΔΗΕ προκύπτουν από διάφανες διαδικασίες σύμφωνα με τον Κανονισμό Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών (ΚΕΠΥ) του ΔΕΔΔΗΕ διασφαλίζοντας έτσι το δημόσιο συμφέρον και ακολουθώντας τα κριτήρια της κοστοστρέφειας, της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης προς τους Παραγωγούς. 3 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 ΙΙ. Τιμοκατάλογοι ΔΕΔΔΗΕ Οι Τιμοκατάλογοι του ΔΕΔΔΗΕ διαφοροποιούνται ανάλογα με την φύση των έργων και περιλαμβάνουν μοναδιαία κόστη υλικών και εργασιών για όλα τα έργα που αφορούν το ΕΔΔΗΕ (συμπεριλαμβανομένων έργων σύνδεσης Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α.). Στο πλαίσιο της μεθοδολογίας γίνεται χρήση των εξής Τιμοκαταλόγων:  Τιμοκατάλογος Τ1: Πρόκειται για το τιμολόγιο που προκύπτει από την διακήρυξη με αριθμό ΔΔ-214, που αφορά εργολαβικές εργασίες και υλικά και είναι σύμφωνη με τον Κανονισμό Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών (ΚΕΠΥ). Ο Τιμοκατάλογος Τ1 περιλαμβάνει αναλυτικές μοναδιαίες τιμές υλικών και εργασιών για την κατασκευή εναέριων και υπόγειων γραμμών καθώς και συναφών έργων. Επιπλέον, ο Τ1 περιλαμβάνει τον ορισμό συντελεστών ειδικών και γενικών προσαυξήσεων που αφορούν την περιοχή και τις συνθήκες εκτέλεσης του έργου (π.χ. εκτέλεση εργασιών σε δύσβατη περιοχή, εκτέλεση έργου σε νησί κοκ). Αναλυτικότερα:  Κάθε εργασία που εκτελείται (Άρθρο Τιμολογίου – ΑΤ) έχει δύο τιμές α. Τιμή μονάδας εργολαβικών χωρίς υλικά και β. Τιμή μονάδας εργολαβικών με υλικά. Ως υλικά εννοούνται τα υλικά προμήθειας Αναδόχου τα οποία ενσωματώνονται στο έργο. Για κάθε εργασία χρησιμοποιείται η τιμή των εργολαβικών με υλικά, εφόσον υπάρχουν υλικά προμήθειας Αναδόχου ή η τιμή εργολαβικών χωρίς υλικά εφόσον δεν υπάρχουν τέτοια. Σημειώνεται ότι οι τιμές αυτές (βασικές τιμές) είναι κοινές για όλες τις εργολαβικές περιοχές και επομένως σε όλη τη χώρα. Ο εν λόγω τιμοκατάλογος (τιμολόγιο) αποτελεί αναπόσπαστο παράρτημα των συμβάσεων, που συνάφθηκαν με βάση τη διακήρυξη ΔΔ-214.  Πάνω στις βασικές τιμές της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται προσαυξήσεις λόγω έκτασης περιοχής και δυσχερειών αυτής (Σ1 ή Σ2), οι οποίοι αποτυπώνουν α. το κόστος μεταφοράς των υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ από τις Περιφερειακές Αποθήκες του ΔΕΔΔΗΕ στο τόπο του έργου β. τις ιδιαίτερες δυσκολίες κάθε εργολαβικής περιοχής (κυκλοφοριακές συνθήκες, μορφολογία εδάφους και σύσταση εδάφους). Επομένως, με την εφαρμογή των υπόψη προσαυξήσεων, διαφοροποιείται η τιμή μίας εργασίας αναλόγως τον τόπο εκτέλεσής της.  Εάν το έργο εκτελείται Κυριακή, νύχτα, αργία ή Σάββατο, προβλέπονται επιπλέον προσαυξήσεις στις βασικές τιμές του Τιμοκαταλόγου (Τιμολογίου).  Εάν το έργο εκτελείται σε νησιά της χώρας, προβλέπονται επιπλέον προσαυξήσεις (προσαυξήσεις νησιών), σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Συμφωνητικού των συμβάσεων της ΔΔ-214.  Τέλος, στη τιμή κάθε εργασίας που προκύπτει από τα παραπάνω, εφαρμόζονται α. το ποσοστό γενικών εξόδων και οφέλους του Αναδόχου, το οποίο είναι σταθερό στο 18% για όλη τη χώρα β. Οι προβλεπόμενες από τη Σύμβαση αναθεωρήσεις τιμών, με χρήση συντελεστών αναθεώρησης των Δημοσίων Έργων όπως αυτές προκύπτουν ανά τρίμηνο και γ. Η έκπτωση του Αναδόχου, η οποία διαφοροποιείται ανά εργολαβική Περιοχή και η οποία προέκυψε από το Διαγωνισμό των Συμβάσεων της ΔΔ-214. Η εν λόγω έκπτωση απετέλεσε το οικονομικό κριτήριο ανάδειξης των Αναδόχων και εφαρμόζεται ενιαία σε όλες τις τιμές του Τιμοκαταλόγου (Τιμολογίου).  Τιμοκατάλογος Τ2: Πρόκειται για το τιμολόγιο που διατηρείται στο SAP Υλικών του ΔΕΔΔΗΕ και περιλαμβάνει μέσες μοναδιαίες τιμές για όλα τα υλικά τα οποία προμηθεύεται ο ΔΕΔΔΗΕ και μπορεί να διαθέτει στον εργολάβο για την εκτέλεση των έργων σύνδεσης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. Ο Τ2 προκύπτει από διαδικασίες προμήθειας υλικών που ακολουθεί ο ΔΕΔΔΗΕ σύμφωνα με τον Κανονισμό Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών (ΚΕΠΥ) και τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα ΔΛΠ 2 Αποθέματα (IAS 2 Inventories).  Τιμοκατάλογος Τ3 Πρόκειται για τιμολόγιο που χρησιμοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ για την κοστολόγηση παρεχόμενων υπηρεσιών σε τρίτους με προσωπικό και μεταφορικά μέσα του ΔΕΔΔΗΕ. Ο τιμοκατάλογος αυτός καταγράφεται στο υπηρεσιακό έγγραφο ΔΕΔΔΗΕ/ΔΟΛ/7064/25-6-2013. 4 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Η χρήση των παραπάνω τιμοκαταλόγων του ΔΕΔΔΗΕ αναλύεται στη συνέχεια, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εμπίπτει το έργο επέκτασης ΕΔΔΗΕ (βλ. Ενότητα Ι – Γενικές Αρχές). Η χρήση των τιμοκαταλόγων αυτών που έχουν προκύψει από διάφανες και εγκεκριμένες διαδικασίες διασφαλίζει ότι η τιμολόγηση των έργων σύνδεσης Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. γίνεται από τον ΔΕΔΔΗΕ σύμφωνα με την αρχή της κοστοστρέφειας και ότι τα κόστη που επιμερίζονται στον Παραγωγό και στον ΔΕΔΔΗΕ είναι σε κάθε περίπτωση εύλογα. 5 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 ΙΙΙ. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ και τα οποία εκτελούνται από τον ΔΕΔΔΗΕ. Στο παρόν σημείο ΙΙΙ, περιγράφονται τα κύρια στάδια της μεθοδολογίας τα οποία αφορούν την αξιολόγηση των Αιτημάτων Σύνδεσης των Παραγωγών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο ΕΔΔΗΕ, την υλοποίηση των αναγκαίων έργων σύνδεσης από τον ΔΕΔΔΗΕ, την κοστολόγηση των ως άνω εργασιών και τον υπολογισμό της οικονομικής συμμετοχής του Παραγωγού και του ΔΕΔΔΗΕ στα έργα που εμπίπτουν στη ρύθμιση του άρθρου 98 του Ν4951/2022, ως ισχύει. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται τα στάδια από τη στιγμή που ο φάκελος του αιτούντος Παραγωγού χαρακτηρίζεται πλήρης και ορθός από τον ΔΕΔΔΗΕ και έπεται η εξέτασή του, βάσει των λιστών προτεραιοποίησης του ΔΕΔΔΗΕ. Η μεθοδολογία αποτελείται από τρία μέρη. Το πρώτο μέρος (ΜΕΡΟΣ Α) περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες από πλευράς ΔΕΔΔΗΕ για την έκδοση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ) και τον καθορισμό του προϋπολογιστικού κόστους των έργων σύνδεσης. Το δεύτερο μέρος (ΜΕΡΟΣ Β) περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες που έπονται της υπογραφής της Σύμβασης Σύνδεσης μέχρι την οικονομική εκκαθάριση του έργου κατά τον απολογισμό ενώ το τρίτο μέρος (ΜΕΡΟΣ Γ) περιλαμβάνει τον επιμερισμό του κόστους μεταξύ παραγωγού και ΔΕΔΔΗΕ κατά το άρθρο 98 του ν.4951/2022. Τα στάδια αυτά είναι τα ακόλουθα: ΜΕΡΟΣ Α: ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΓΙΑ ΟΠΣ Α.1. Καθορισμός σημείου σύνδεσης με Δίκτυο και μήκους επέκτασης Δικτύου. Α.2. Ηλεκτρική Μελέτη – Προσδιορισμός αναγκαίων έργων σύνδεσης Παραγωγού. Α.3. Προϋπολογιστικό κόστος έργων σύνδεσης. Α.4. Οριστική Προσφορά Σύνδεσης Α.5. 1η Οικονομική Συναλλαγή και Σύμβαση Σύνδεσης με Παραγωγό. ΜΕΡΟΣ Β: ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Β.1. Οριστική Μελέτη – Αναλυτικός προσδιορισμός έργων σύνδεσης με μελέτη επί εδάφους. Β.2. Ανάθεση έργου σε εργολάβο και υλοποίηση αυτού. Β.3. Παραλαβή και πιστοποίηση εργολαβικών έργων. Β.4. Απολογισμός κόστους έργων σύνδεσης ΜΕΡΟΣ Γ. Εφαρμογή άρθρου 98 του ν.4951/2022 στα κόστη των έργων σύνδεσης Γ.1. Επιμερισμός στοιχείων κόστους κατασκευής Γ.2. 2η Οικονομική Συναλλαγή - Εκκαθάριση ΜΕΡΟΣ Α: ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ ΓΙΑ ΟΠΣ Α.1 Καθορισμός σημείου σύνδεσης με Δίκτυο και μήκους επέκτασης Δικτύου. Προσδιορίζεται το σημείο σύνδεσης του έργου με το Δίκτυο είτε με επιτόπια αυτοψία (προμελέτη από εδάφους) είτε με χρήση ηλεκτρονικών χαρτών. Ορίζεται, σε προκαταρκτικό επίπεδο, η όδευση της γραμμής και καταρτίζεται απόσπασμα λειτουργικού διαγράμματος και πινακίδα τοπολογίας. Τα ανωτέρω περιλαμβάνουν την εξής πληροφορία: μήκος επέκτασης του Δικτύου, τοπολογικά και τεχνικά χαρακτηριστικά γραμμής στην οποία συνδέεται το έργο, τεχνικά χαρακτηριστικά καταναλώσεων και παραγωγών που είναι ήδη συνδεδεμένα σε αυτή. Α.2 Ηλεκτρική Μελέτη – Προσδιορισμός αναγκαίων έργων σύνδεσης Παραγωγού. Με χρήση εξειδικευμένου λογισμικού (Power Factory, PSS/Adept) εξετάζεται η τεχνική (ηλεκτρική) δυνατότητα σύνδεσης του συγκεκριμένου έργου. Ειδικά, μελετώνται οι επιπτώσεις σύνδεσης της μονάδας στη θερμική αντοχή της γραμμής σε τριφασικό βραχυκύκλωμα, στη διακύμανση της τάσης (εάν ικανοποιούνται τα καθορισμένα όρια) και στο υφιστάμενο σχήμα προστασίας. Βάσει των αποτελεσμάτων της μελέτης αυτής και της τεχνικής πληροφορίας που έχει συλλεχθεί στο στάδιο Α.1, συντάσσεται τεχνική αναφορά όπου καθορίζονται:  Τα τεχνικά χαρακτηριστικά της επέκτασης (διατομή αγωγού) 6 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0  Τα αναγκαία μέτρα και τα σημεία ενίσχυσης της γραμμής (μήκη και διατομές αγωγών).  Οι αναγκαίες τοποθετήσεις/αντικαταστάσεις που αφορούν σε μέτρα προστασίας. Α.3 Προϋπολογιστικό κόστος έργων σύνδεσης. Τα αναγκαία έργα για τη σύνδεση του σταθμού (στάδιο Α.2.) κοστολογούνται προϋπολογιστικά στο πλαίσιο και σε συνέχεια της κατάρτισης της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (ΟΠΣ). Ο προϋπολογισμός περιλαμβάνει την εκτίμηση του κόστους των ακόλουθων κοστολογικών συνιστωσών: 1 2 3 4 5 6 Κόστος επέκτασης δικτύου. Κόστος ενίσχυσης δικτύου. Κόστος επέκτασης υποσταθμού υψηλής προς μέση τάση(Αν απαιτείται). Κόστος μέσων ζεύξεως και προστασίας. Κόστος κατασκευής μετρητικής διάταξης. Γενικές Δαπάνες. Οι συνιστώσες 1 έως 5 αφορούν τα κόστη κατασκευής. Οι συνιστώσες 5 και 6 δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του επιμερισμού του άρθρου 98 του ν.4951/2022 και ως εκ τούτου δεν καλύπτονται από τον προαναφερθέντα επιμερισμό και επιβαρύνουν εξ’ ολοκλήρου τον Παραγωγό. Ειδικά για τις 1, 2 και 4 η προϋπολογιστική εκτίμηση γίνεται με χρήση προϋπολογιστικών κοστολογίων. Τα προϋπολογιστικά κοστολόγια είναι κατάλογοι που περιλαμβάνουν μέσα μοναδιαία κόστη για τυπικές (πρότυπες) κατασκευές. Ως τυπικές κατασκευές χαρακτηρίζονται οι πιο συνήθεις τεχνικές διατάξεις που απαιτούνται σε έργα σύνδεσης σταθμών Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α., για την κατασκευή των οποίων ακολουθούνται οι βέλτιστες πρακτικές, σύμφωνες με τις οδηγίες και τους κανονισμούς του ΔΕΔΔΗΕ (ως αναλύονται στο Β΄ Μέρος του παρόντος). Τα κοστολόγια αυτά καταρτίζονται με τη βοήθεια του συστήματος «ΖΕΥΣ», το οποίο συνιστά λογισμικό του ΔΕΔΔΗΕ που χρησιμοποιείται για την κοστολόγηση τυπικών έργων σύνδεσης. Στο «ΖΕΥΣ» χρησιμοποιούνται μέσα μοναδιαία κόστη εργολαβικών εργασιών, υλικών προμήθειας αναδόχου και υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ τα οποία προκύπτουν από τους τιμοκαταλόγους Τ1 και Τ2 (βλ. Ενότητα ΙΙ – Τιμοκατάλογοι ΔΕΔΔΗΕ). Ενδεικτικές τυπικές κατασκευές που περιλαμβάνονται στα προϋπολογιστικά κοστολόγια παρουσιάζονται αμέσως κατωτέρω στον Πίνακα 1. Πίνακας 1 – Ενδεικτικές τυπικές κατασκευές που περιλαμβάνονται στα προϋπολογιστικά κοστολόγια. MT με αγωγούς 35mm2 ACSR (EUR/

1. km)MT με αγωγούς 95mm2 ACSR (EUR/
2. km)MT με καλώδιο 3x240XLPE (EUR/
3. km)XT με ΣΚ 4x120 (EUR/
4. km)Αντικατάσταση αγωγών 16mm2 ACSR με αγωγούς 35mm2 ACSR (EUR/
5. km)Αντικατάσταση αγωγών 16mm2 ACSR με αγωγούς 95mm2 ACSR (EUR/
6. km)Αντικατάσταση αγωγών 35mm2 ACSR με αγωγούς 95mm2 ACSR (EUR/
7. km)Αντικατάσταση αγωγών 50mm2 ACSR με αγωγούς 95mm2 ACSR (EUR/
8. km)Ασφαλειοαποζεύκτες ΜΤ (EUR) Τριπολικοί Διακόπτες Απομόνωσης (EUR) Τριπολικοί Διακόπτες Αυτόματης Επαναφοράς (EUR) Διακόπτες Φορτίου (χωρίς πίνακα ελέγχου μη τηλεχειριζόμενο) (EUR) Εγκατάσταση εξοπλισμού Υ/Σ και Μ/Σ για Υ/Σ μέσης τάσης προς χαμηλή τάση (EUR) Για την συνιστώσα 3, όπου απαιτούνται έργα επέκτασης υποσταθμών υψηλής τάσης προς μέση τάση (αντικείμενο 1), τότε η προϋπολογιστική κοστολόγηση των έργων αυτών γίνεται κατ’ αναλογική επίκληση και εφαρμογή της Γνωμοδότησης ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 2/ 2007. Τα έργα αυτά, λόγω της φύσης τους, τα υλοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ. 7 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Α.4 Οριστική Προσφορά Σύνδεσης Αφού ολοκληρωθεί ο προϋπολογισμός των έργων, εκδίδεται η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης (ΟΠΣ) και αποστέλλεται στο Παραγωγό για την αποδοχή του. Το προϋπολογιστικό κόστος αναγράφεται στην ΟΠΣ με την κατηγοριοποίηση που περιγράφεται στην αρχή της παραγράφου Α.3 του παρόντος. Α.5. 1η Οικονομική Συναλλαγή και Σύμβαση Σύνδεσης με Παραγωγό Με την αποδοχή της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, καταβάλλεται από το παραγωγό το 50 % του προϋπολογιστικού κόστους των έργων σύνδεσης (όπως αναγράφεται στην ΟΠΣ) και υπογράφεται η Σύμβαση Σύνδεσης. ΜΕΡΟΣ Β: ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΟΣΤΟΥΣ ΕΡΓΩΝ ΣΥΝΔΕΣΗΣ Β.1. Οριστική Μελέτη – Αναλυτικός προσδιορισμός έργων σύνδεσης με μελέτη επί εδάφους. Πραγματοποιείται η «οριστική μελέτη επί εδάφους», σύμφωνα με το Εγχειρίδιο Μελετών και με χρήση του τεχνικού εργαλείου «Πυθαγόρας» του ΔΕΔΔΗΕ. Το σύστημα «Πυθαγόρας» είναι τεχνικό εργαλείο (λογισμικό) για τη μελέτη και σχεδίαση Δικτύων Διανομής, στο οποίο ενσωματώνονται όλες οι καλές πρακτικές (good engineering practices) σχεδίασης έργων Δικτύου Διανομής καθώς και οι σχετικές προδιαγραφές και κανονισμοί του ΔΕΔΔΗΕ, όπως ενδεικτικά:  Κανονισμοί για την εγκατάσταση και συντήρηση υπαίθριων γραμμών ηλεκτρικής ενέργειας (ΚΕΣΥΓΗΕ).  Εγχειρίδιο Μηχανικής αντοχής εναέριου δικτύου διανομής.  Οδηγία 38 – Αποστάσεις Ασφαλείας  Οδηγία 41 – Εκλογή Στοιχείων Δικτύων.  Οδηγία 45 – Τυποποίηση Μετρητικών Διατάξεων  Οδηγία 119 – Γειώσεις Δικτύων Διανομής  Εγχειρίδιο Μελετών Δικτύων Διανομής Το σύστημα «Πυθαγόρας» χρησιμοποιεί πλήθος χαρακτηριστικών του δικτύου και του εδάφους επί του οποίου έχει οριστεί η όδευση προκειμένου να εξάγει σχεδιαστικά δεδομένα και τεχνικά χαρακτηριστικά των κατασκευών που πρέπει να υλοποιηθούν (τύπος στύλων, βάθη και τύπος θεμελίωσης κλπ) στο πλαίσιο της σύνδεσης ενός σταθμού παραγωγής στο ΕΔΔΗΕ. Η χρήση του συστήματος «Πυθαγόρας» δίνει τη δυνατότητα στον ΔΕΔΔΗΕ να έχει αναλυτική εικόνα των απαιτούμενων έργων (υλικά και εργασίες) την οποία αξιοποιεί για την ακριβή σχεδίαση, υλοποίηση και κοστολόγηση των έργων του. Β.2. Ανάθεση έργων σε εργολάβο και υλοποίηση. Αφού οριστεί το ακριβές τεχνικό αντικείμενο των έργων (φυσικό αντικείμενο του Έργου) από την αναλυτική σχεδιαστική μελέτη (βλ. Β.1), το έργο ανατίθεται στο πλαίσιο διαδικασιών που προβλέπει ο Κανονισμός Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών (Κ.Ε.Π.Υ) ΔΕΔΔΗΕ σε εργολάβο κατασκευών προς υλοποίηση. Β.3. Παραλαβή και πιστοποίηση εργολαβικών έργων. Αφού ολοκληρωθούν τα έργα σύνδεσης από τον εργολάβο του ΔΕΔΔΗΕ γίνεται επιμέτρηση, παραλαβή και πιστοποίηση αυτών από τον ΔΕΔΔΗΕ. Κατά την επιμέτρηση του έργου γίνεται πλήρης και αναλυτική καταγραφή των εργασιών και του εξοπλισμού που χρησιμοποιήθηκε για το έργο σύνδεσης. Ο οικονομικός απολογισμός του έργου πραγματοποιείται σύμφωνα με τα επιμετρούμενα υλικά και τις εργασίες. Για την πιστοποίηση και τον οικονομικό απολογισμό του εργολαβικού έργου χρησιμοποιείται το λογισμικό «ΓΟΡΔΙΟΣ». Στο «ΓΟΡΔΙΟ» χρησιμοποιούνται τα δεδομένα του τιμοκαταλόγου Τ1 και, συγκεκριμένα, οι μοναδιαίες τιμές των εργολαβικών εργασιών και εργολαβικών υλικών , οι εργολαβικές εκπτώσεις και οι συντελεστές προσαύξησης. Με την επιμέτρηση των εργολαβικών εργασιών και υλικών προμήθειας αναδόχου που εισάγονται στο σύστημα «ΓΟΡΔΙΟΣ», προκύπτει το εργολαβικό κόστος κατασκευής των αναγκαίων έργων σύνδεσης. 8 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 Στο «ΓΟΡΔΙΟ» πραγματοποιείται επιπλέον η κοστολόγηση των υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ που χρησιμοποιήθηκαν κατά την κατασκευή των έργων σύνδεσης από τον εργολάβο. Για την κοστολόγηση αυτή χρησιμοποιούνται από το «ΓΟΡΔΙΟ» τα δεδομένα του τιμοκαταλόγου Τ2. Στο σύστημα «ΓΟΡΔΙΟΣ» γίνεται διάκριση μεταξύ τοποθετούμενων υλικών και αποξηλωθέντων υλικών και διακριτή κοστολόγηση αυτών των υλικών. Εν κατακλείδι, μετά την παραλαβή των έργων που υλοποίησε ο εργολάβος ΔΕΔΔΗΕ, γίνεται αναλυτική απολογιστική κοστολόγηση των εργασιών του εργολάβου (εργασία και υλικά αναδόχου) σύμφωνα με τους τιμοκαταλόγους Τ1, και απολογιστική κοστολόγηση των υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ, σύμφωνα με τους τιμοκαταλόγους Τ2. Β.4. Απολογισμός κόστους έργων σύνδεσης Μετά τη σύνδεση του σταθμού παραγωγής πραγματοποιείται ο απολογισμός κόστους του έργου εντός διαστήματος 6 μηνών. Ο απολογισμός περιλαμβάνει τις εξής βασικές συνιστώσες κόστους: 1. Κόστος εργατικών εργολάβου 2. Κόστος υλικών εργολάβου 3. Κόστος τοποθετούμενων υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ 4. Κόστος τοποθέτησης μέσων ζεύξης, προστασίας 5. Κόστος στους υποσταθμούς ΥΤ/ΜΤ (Αν απαιτείται) 6. Κόστος μετρητικής διάταξης 7. Γενικές Δαπάνες Οι συνιστώσες 1 έως 6 αφορούν τα κόστη κατασκευής του έργου, εκ των οποίων μόνο τα 1 έως 5 εμπίπτουν στη ρύθμιση του Αρ. 98 του ν.4951/2022 και επιβαρύνουν εξ ολοκλήρου τον παραγωγό. Ειδικότερα: Η συνιστώσα κόστους 1, όπως αναφέρθηκε στο στάδιο Β.3 περιλαμβάνει τις εργασίες του εργολάβου προκύπτει από τον τιμοκατάλογο Τ1, με χρήση του συστήματος «ΓΟΡΔΙΟΣ» (καρτέλα Κ1). Η συνιστώσα κόστους 2, προκύπτει από τον τιμοκατάλογο Τ1, με χρήση του συστήματος «ΓΟΡΔΙΟΣ». Η συνιστώσα κόστους 3 , όπως αναφέρθηκε στο στάδιο Β.3, αφορά στο κόστος των υλικών προμήθειας ΔΕΔΔΗΕ που χρησιμοποιούνται στα έργα σύνδεσης και τοποθετούνται από τον εργολάβο ή, κατά περίπτωση, από συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ. Τα κόστη των υλικών αυτών προκύπτουν από τον τιμοκατάλογο Τ2, με χρήση του συστήματος «ΓΟΡΔΙΟΣ». Η συνιστώσα κόστους 4 αφορά εργασίες τοποθέτησης μέσων ζεύξης και προστασίας Εφόσον πραγματοποιείται από συνεργείο του ΔΕΔΔΗΕ τότε για την κοστολόγηση των ανθρωποωρών και των χρησιμοποιούμενων οχημάτων χρησιμοποιείται ο τιμοκατάλογος Τ3, όπως έχει προκύψει από ισχύουσες υπηρεσιακές διαδικασίες. Η συνιστώσα κόστους 4 άφορά στο κόστος υλικών και εργασιών για τις περιπτώσεις έργων επέκτασης υποσταθμού υψηλής προς μέση τάση. Η απολογιστική κοστολόγηση των έργων αυτών γίνεται με χρήση του SAP-Επωνύμων του ΔΕΔΔΗΕ το οποίο για τον υπολογισμό του κόστους λαμβάνει υπόψη της όλες τις παραμέτρους όπως κόστος υλικών με χρήση τιμοκαταλόγου Τ2, δεδομένα μισθοδοσίας σύστημα Προμηθέας και τυχόν άλλα κόστη, όπως εργολαβικό κόστος για δομικά έργα ή μεταφορικά, το οποίο έχει προκύψει σύμφωνα με τον Κανονισμό Έργων Προμηθειών και Υπηρεσιών Η συνιστώσα κόστους 6 αφορά εργασίες και υλικά σχετικά με την μετρητική διάταξη. Το κόστος αυτό δεν εμπίπτει στη ρύθμιση του άρθρου 98 του Ν. 4951/2022 και βαρύνει πλήρως τον Παραγωγό. Η συνιστώσα κόστους 7, οι Γενικές Δαπάνες, αφορούν τις εργασίες του ΔΕΔΔΗΕ που δεν σχετίζονται άμεσα με την κατασκευή του έργου αλλά είναι απαραίτητες για την υλοποίηση αυτού, όπως οι τεχνικές μελέτες, η επίβλεψη, η πιστοποίηση κλπ. Το κόστος αυτό δεν εμπίπτει στη ρύθμιση του άρθρου 98 του ν.4951/2022 και βαρύνει πλήρως τον Παραγωγό. ΜΕΡΟΣ Γ. Εφαρμογή Αρ. 98 του ν.4951/2022 στα κόστη των έργων σύνδεσης Γ.1 Επιμερισμός στοιχείων κόστους κατασκευής Όπως αναφέρθηκε στις γενικές αρχές, ο επιμερισμός του κόστους εφαρμόζεται αποκλειστικά στα κόστη κατασκευής των έργων σύνδεσης και για τα στοιχεία που εμπίπτουν στις διατάξεις του νόμου. Από τον 9 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 επιμερισμό του κόστους κατασκευής των έργων σύνδεσης εξαιρούνται το κόστος που αφορά την εγκατάσταση της μετρητικής διάταξης. Οποιεσδήποτε γενικές δαπάνες προκύπτουν κατά την υλοποίηση του έργου επέκτασης ΕΔΔΗΕ δεν εμπίπτει στη ρύθμιση του Άρ. 98 του ν. 4951/2022, δεν επιμερίζεται και βαρύνει πλήρως τον Παραγωγό. Η διάκριση των εργασιών και υλικών που εμπίπτουν στη ρύθμιση είναι εφικτή με εξαιρετικά μεγάλη ακρίβεια, χάρη στη δυνατότητα λεπτομερούς επιμέτρησης και καταγραφής των έργων κατά το στάδιο Β.3. Πιο συγκεκριμένα, η διάκριση πραγματοποιείται κάνοντας χρήση των καρτελών Κ1 και ΚΤΥ του συστήματος «ΓΟΡΔΙΟΣ», και επιλέγοντας από τις καρτέλες αυτές όλες τις εργασίες και τα υλικά που εμπίπτουν στο Αρ. 98 του ν.4951/2022. Ειδικά για έργα νέων τμημάτων του δικτύου μέσης τάσης, που εκκινούν από τον υποσταθμό υψηλής τάσης προς μέση τάση (κατά την περίπτωση (α) της Παρ. 3 του Αρ. 98 του ν. 4951/2022), και εξυπηρετούν ομάδα Παραγωγών, το απολογιστικό κόστος που βαρύνει έκαστον εξ αυτών προκύπτει με επιμερισμό μεταξύ των Παραγωγών που συνδέονται στη νέα γραμμή αναλογικά με την εγκατεστημένη ισχύ του κάθε σταθμού. Γ.2. 2η Οικονομική Συναλλαγή Με το πέρας του απολογισμού εκτελείται η τελική εκκαθάριση του έργου εντός διαστήματος 2 μηνών κατά την οποία προκύπτει προς τον Παραγωγό είτε πιστωτικό είτε χρεωστικό υπόλοιπο, ανάλογα και με τον προϋπολογισμό (βλ. ΜΕΡΟΣ Α) που έχει πραγματοποιηθεί και την 1η Οικονομική Συναλλαγή. 10 ΑΔΑ: ΨΗ7ΖΙΔΞ-ΥΛ0 IV. Έργα επέκτασης ή ενίσχυσης που αφορούν στο ΕΔΔΗΕ και τα οποία εκτελούνται από τον Παραγωγό Κατά τις περιπτώσεις Αιτημάτων Σύνδεσης Παραγωγών Α.Π.Ε και Σ.Η.Θ.Υ.Α. στο ΕΔΔΗΕ όπου η υλοποίηση των αναγκαίων έργων σύνδεσης (όλων ή τμήμα τους) γίνεται από τον Παραγωγό, η μεθοδολογία είναι η εξής: Μετά την έκδοση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης και ύστερα από αίτημα του Παραγωγού, προσδιορίζεται το τεχνικό (φυσικό) αντικείμενο των έργων σύνδεσης που αναλαμβάνει έκαστο μέρος και συνάπτεται Σύμβαση Σύνδεσης. Στο τεχνικό αντικείμενο των έργων που αναλαμβάνει ο Παραγωγός δεν περιλαμβάνονται έργα τοποθέτησης μέσων ζεύξης και προστασίας και η εγκατάσταση μετρητικών διατάξεων καθώς και έργα επέκτασης του ΕΔΔΗΕ που απαιτούνται εντός υποσταθμών υψηλής προς μέση τάση. Για το τμήμα των έργων σύνδεσης που αναλαμβάνει ο ΔΕΔΔΗΕ από την υπογραφή της Σύμβασης Σύνδεσης έως και τον τελικό απολογισμό και την εφαρμογή του άρθρου 98 του ν. 4951/2022, ισχύει ό,τι έχει περιγραφεί στην Ενότητα ΙΙΙ. Για το τμήμα των έργων σύνδεσης που αναλαμβάνει ο Παραγωγός πραγματοποιείται επιμέτρηση του έργου ως-κατασκευάσθη (as-built) προκειμένου να καταγραφεί αναλυτικά το πλήρες αντικείμενο και οι εργασίες που εκτέλεσε ο Παραγωγός. Στη συνέχεια, το επιμετρούμενο έργο κοστολογείται με χρήση των προϋπολογιστικών κοστολογίων που αναφέρονται στην Ενότητα ΙΙΙ-Α.3, και τα οποία περιλαμβάνουν μέσα μοναδιαία κόστη για τυπικές (πρότυπες) κατασκευές που βασίζονται στους τιμοκαταλόγους Τ1 και Τ2. Τέλος, κατά την εφαρμογή του άρθρου 98 του ν. 4951/2022 για τον επιμερισμό του ως άνω κόστους μεταξύ Παραγωγού και ΔΕΔΔΗΕ, λαμβάνονται υπόψιν μόνο τα κόστη κατασκευής του επιμετρούμενου έργου σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις του νόμου. Ο απολογισμός κόστους του έργου πραγματοποιείται εντός διαστήματος 6 μηνών από τη σύνδεση του σταθμού παραγωγής κατ’ αναλογία των διατάξεων της παραγράφου Β.4. Η τελική εκκαθάριση εκτελείται εντός διαστήματος 2 μηνών από τον απολογισμό του έργου. 11