39.ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’αριθ.205 της 1-15 Ιουλ. 1998 (ΦΕΚ Α΄163) Λογιστικό Ειδικών Ταμείων Ν.Π.Δ.Δ. 25.Β.ε.36-37 Περί ορισμού του περιεχομένου και το

39.ΠΡΟΕΔΡΙΚΟ ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’αριθ.205 της 1-15 Ιουλ. 1998 (ΦΕΚ Α΄163) Λογιστικό Ειδικών Ταμείων Ν.Π.Δ.Δ. 25.Β.ε.36-37 Περί ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου ενάρξεως της εφαρμογής του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Νομικών Προσώπων Δημόσιου Δικαίου. Έχοντας υπόψη: Τις διατάξεις των παραγράφων 2α και 4 του άρθρου 49του Ν. 1041/1980 (ΦΕΚ75Α), όπως αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 10 παρ. 1 του Ν. 1819/1988 (ΦΕΚ256Α). Τη διάταξη του άρθρου 29Α του Ν. 1558/1985, όπως προσετέθη με το άρθρο 22 του Ν. 2081/1992 (Α' 154) και τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 παρ. 2α του Ν. 2469/97 (Α38). Την από 27/11/1997 (πρακτ. 7) γνωμοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Λογιστικής των άρθρων 1 και 2 του Ν. 1819/1988. Το γεγονός ότι δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού από την εφαρμογή του παρόντος Διατάγματος. Την υπ' αριθ. 182/98 γνωμοδότηση του Συμβουλίου της Επικρατείας, έπειτα από πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Ανάπτυξης, αποφασίζουμε: ΑΡΘΡΟ 1 Περιεχόμενο του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου Το περιεχόμενο του Κλαδικού Λογιστικού Σχεδίου για τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου ορίζεται ως κατωτέρω, στα μέρη Πρώτο έως και Πέμπτο. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ § 1.1.100 Η Αρχή της Αυτονομίας 1. Το σχέδιο λογαριασμών κατανέμεται σε τρία μέρη, καθένα από τα οποία αποτελεί ιδιαίτερο και ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα. Οι λογαριασμοί του καθενός από τα μέρη αυτά συνδέονται και συλλειτουργούν μεταξύ τους, χωρίς να επηρεάζουν λογιστικά τους λογαριασμούς των άλλων δύο μερών. Οι λογαριασμοί ουσίας της γενικής λογιστικής, που αναπτύσσονται στις ομάδες 1 - 8, λειτουργούν σε ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στο κεφ. 2.2· Οι λογαριασμοί τάξεως, που αναπτύσσονται στη 10η (0) ομάδα, λειτουργούν σε ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στο κεφ. 3.2. Σύμφωνα με την αρχή της αυτονομίας, η αναλυτική λογιστική, λειτουργεί ανεξάρτητα από τη γενική, σε λογαριασμούς της ομάδας 9, που συνδέονται και συλλειτουργούν μεταξύ τους στο ανεξάρτητο λογιστικό κύκλωμα της ομάδας αυτής, όπως ειδικότερα καθορίζεται στο Κεφαλ. 5.2. Είναι δυνατό να συγχωνεύονται και να λειτουργούν σε ένα ενιαίου σύστημα λογιστικής (στο αυτό λογιστικό κύκλωμα) η γενική και η αναλυτική λογιστική με την προϋπόθεση ότι η αναλυτική λογιστική θα διατηρεί τη αυτονομία της και δε θα αλλοιώνονται οι βασικές αρχές των παρακάτω παρ. 1.1.101 και 1.1.102, σύμφωνα με όσα ειδικότερα καθορίζονται στο Κεφαλ. 5.3. § 1.1.101 Η αρχή της κατ' είδος συγκεντρώσεως των αποθεμάτων, εξόδων και εσόδων. 1. Σύμφωνα με την αρχή της κατ' είδος συγκεντρώσεως των αποθεμάτων, εξόδων και εσόδων, τα αντίστοιχα κονδύλια καταχωρούνται σε λογαριασμούς αποθεμάτων (ομάδα 2), εξόδων (ομάδας 6), εσόδων (ομάδας 7) και εκτάκτων και ανόργανων αποτελεσμάτων (ομάδας 3), οι οποίοι ανοίγονται και λειτουργούν με κριτήριο το είδος και όχι τον προορισμό για τον οποίο πραγματοποιούνται οι αντίστοιχες αγορές αποθεμάτων και τα αντίστοιχα έξοδα και έσοδα. 2.Σύμφωνα με την αρχή της προηγούμενης περιπτώσεως οι σχετικοί λογαριασμοί των αποθεμάτων και εξόδων δέχονται μόνο χρεώσεις ενώ των εσόδων μόνο πιστώσεις καθώς και αντίστοιχους αντιλογισμούς, χωρίς να επιτρέπονται μεταφορές των κονδυλίων τους κατά τη διάρκεια της χρήσεως. Τα υπόλοιπα των λογαριασμών αυτών, στο τέλος κάθε χρήσεως, μεταφέρονται στο λογαριασμό της Γενικής Εκμεταλλεύσεως ή στο λογαριασμό Αποτελεσμάτων Χρήσεως, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στις παραγρ. 2.2.803 και 2.2.808, αντίστοιχα. § 1.1.102 Η αρχή της καταρτίσεως του λογαριασμού της Γενικής Εκμετάλλευσης με λογιστικές εγγραφές. Ο λογαριασμός της Γενικής εκμετάλλευσης καταρτίζεται έπειτα από μεταφορά σ' αυτόν της αξίας των αποθεμάτων, οργανικών εξόδων και οργανικών εσόδων κατ' είδος, σύμφωνα με όσα καθορίζονται στην παρ. 2.2.803, έτσι ώστε από την ανάλυση του να προκύπτει η συνολική κίνηση των λογαριασμών εκμεταλλεύσεως του Ν.Π.Δ.Δ. § 1.1.103 Γενικές αρχές τηρήσεως των λογαριασμών 1.Για την ενημέρωση των λογαριασμών ισχύει η βασική αρχή της υπάρξεως παραστατικού (δικαιολογητικού), δηλαδή αποδεικτικών πραγματοποιήσεως του εξόδου, του εσόδου, της εισπράξεως ή πληρωμής, που προβλέπονται σε κάθε περίπτωση. Με βάση τα δικαιολογητικά αυτά λογιστικοποιούνται τα έξοδα και τα έσοδα. Απόκλιση από τη βασική αρχή, επιτρέπεται στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην περίπτωση 3 της παρ. 5.1.600 του Π.Δ. 1123/1980. 2.Στους αναλυτικούς λογαριασμούς της τελευταίας βαθμίδας καταχωρούνται και τα εξής τουλάχιστον στοιχεία : α. Ο αύξοντας αριθμός του παραστατικού, με το οποίο γίνεται η λογιστικοποίηση και καταχώριση στο λογαριασμό αυτό του σχετικού ποσού. β. Σύντομη αιτιολογία για κάθε εγγραφή, δηλαδή για κάθε ποσό που καταχωρείται στη χρέωση ή την πίστωση του λογαριασμού. 3. Για τους αναλυτικούς λογαριασμούς της τελευταίας βαθμίδας της γενικής λογιστικής και των λογαριασμών τάξεως, είναι υποχρεωτική η τήρηση αναλυτικών ατομικών μερίδων σε καρτέλες ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο. Για τους λογαριασμούς της Αναλυτικής Λογιστικής, ισχύουν όσα ορίζονται στη περίπτωση 7 της παραγ. 5.210 του Π.Δ. 1123/1980. 4. Παρέχεται η ευχέρεια στα Ν.Π.Δ.Δ. να ενημερώνουν τους λογαριασμούς της προτελευταίας βαθμίδας (περιληπτικούς) μόνο με τη συνολική κίνηση, τόσο της χρεώσεως όσο και της πιστώσεως, των αντίστοιχων λογαριασμών τους της τελευταίας βαθμίδας (αναλυτικών), με την προϋπόθεση ότι η ενημέρωση αυτή των αναλυτικών λογαριασμών θα γίνεται, κατά οποιοδήποτε τρόπο, τουλάχιστο στο τέλος κάθε μήνα. § 1.1.104 Γενικές αρχές μηχανογραφικής τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχείων. 1. Παρέχεται η δυνατότητα στο Ν.Π.Δ.Δ. να τηρεί τα βιβλία του και να εκδίδει τα στοιχεία του μηχανογραφικά, ή να τηρεί μηχανογραφικά τη Γενική Λογιστική και να εκδίδει τα στοιχεία του χειρόγραφα ή αντίστροφα. Δεν παρέχεται η δυνατότητα, το ίδιο βιβλίο άλλοτε να τηρείται μηχανογραφικά και άλλοτε χειρόγραφα ή ένα στοιχείο να εκδίδεται μηχανογραφικά με τη συμπλήρωση ορισμένων μόνο δεδομένων και τα λοιπά δεδομένα να συμπληρώνονται χειρόγραφα. 2. Το Ν.Π.Δ.Δ. που χρησιμοποιεί ηλεκτρονικό υπολογιστή για την τήρηση των βιβλίων ή την έκδοση των παραστατικών στοιχείων υποχρεούται: α. Να έχει αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του λογισμικού στην Ελληνική γλώσσα, που αναφέρεται τουλάχιστον στην εφαρμογή των διατάξεων του Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά, και το οποίο ενημερώνεται αμέσως για κάθε μεταβολή που επέρχεται σ' αυτό. β. Να διαθέτει στον οποιοδήποτε αρμόδιο εξωτερικό έλεγχο το κατάλληλο προσωπικό, για να εκτυπωθούν ή εμφανιστούν στην οθόνη τα ζητούμενα στοιχεία ή για να γίνουν ανάλογες ελεγκτικές επαληθεύσεις, τόσο στις εγγραφές των βιβλίων, όσο και στις δυνατότητες του λογισμικού. γ. Να διαφυλάσσει το εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης λογισμικού για δέκα χρόνια από το τέλος της διαχειριστικής περιόδου κατά την οποία θα σταματήσει τη μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων και την έκδοση των στοιχείων ή θα αλλάξει εγχειρίδιο οδηγιών. δ. Να διαφυλάσσει τα ηλεκτρομαγνητικά μέσα αποθήκευσης πληροφοριών μέχρι την εκτύπωση των δεδομένων τους. ε. Να διαφυλάσσει τα βιβλία και τα παραστατικά στοιχεία, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις. 3. Οι φορείς που αναλαμβάνουν τη μηχανογραφική ενημέρωση των βιβλίων, έχουν υποχρέωση να διαφυλάσσουν το αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης του λογισμικού και να διαθέτουν το κατάλληλο προσωπικό κατά τη διάρκεια του ελέγχου, για τη χρήση του λογισμικού. Ένα αντίγραφο του εγχειριδίου οδηγιών χρήσης παραδίδεται στο Ν.Π.Δ.Δ. 4. Το πρόγραμμα που χρησιμοποιεί το Ν.Π.Δ.Δ. για τη μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων και την έκδοση των στοιχείων του, πρέπει να ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις των διατάξεων του Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά και επί πλέον πρέπει να έχει τις ακόλουθες δυνατότητες: α. Το πρόγραμμα πρέπει να είναι προσαρμοσμένο στο παρόν Λογιστικό Σχέδιο, ώστε να παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης κωδικών αριθμών και τίτλων λογαριασμών, σύμφωνα με τις διατάξεις του πρώτου, δεύτερου και τρίτου μέρους του παρόντος. β. Πρέπει να εξασφαλίζει στο ίδιο το Ν.Π.Δ.Δ. τη δυνατότητα προσδιορισμού των μεταβλητών εσόδων του κ.λ.π. σε περίπτωση διαφοροποίησης τους, χωρίς να απαιτείται η παρέμβαση του προγραμματιστή. γ. Πρέπει να εξασφαλίζει την αυτόματη ετήσια προοδευτική αρίθμηση κάθε ημερολογιακής εγγραφής, χωριστά για κάθε ημερολόγιο και η οποία δεν επιτρέπεται να μεταβάλλεται από το χρήστη. δ. Το πρόγραμμα πρέπει να εξασφαλίζει υποχρεωτικά την ενημέρωση των βιβλίων του Ν.Π.Δ.Δ. με το περιεχόμενο των στοιχείων που εκδίδονται μηχανογραφικά και παράλληλα να αποκλείεται η δυνατότητα στο χρήστη για επιλεκτική καταχώρηση του περιεχομένου ορισμένων στοιχείων, με ανάλογη εντολή στον Η/Υ. ε. Το λειτουργικό σύστημα του Η/Υ πρέπει να εξασφαλίζει τη δυνατότητα ακύρωσης του λανθασμένου ενιαίου μηχανογραφικού παραστατικού στοιχείου και των εγγραφών που έγιναν ταυτόχρονα στους οικείους λογαριασμούς, με την μηχανογραφική έκδοση Ειδικού Ακυρωτικού Στοιχείου. στ. Το πρόγραμμα πρέπει να εξασφαλίζει στο χρήστη τη δυνατότητα διαχωρισμού, καταχώρησης και εκτύπωσης των οικονομικών πράξεων της νέας διαχειριστικής περιόδου, παράλληλα με τις οικονομικές πράξεις και τις τακτοποιητικές πράξεις της διαχειριστικής χρήσης που έληξε (σύνταξη ισολογισμού), καθώς και αυτόματης μεταφοράς των υπολοίπων στους λογαριασμούς της νέας χρήσης. Κάθε υπόλοιπο που μεταφέρεται, πρέπει να είναι οριστικό και εκκαθαρισμένο. ζ. Το πρόγραμμα πρέπει να εξασφαλίζει το διαχωρισμό των πράξεων του τελευταίου μήνα της διαχειριστικής χρήσης που έληξε, από τις τακτοποιητικές πράξεις της ίδιας χρήσης και τη χωριστή εκτύπωση τους. η. Το λειτουργικό σύστημα (το λογισμικό), πρέπει να αποκλείει τη δυνατότητα στο χρήστη για την αναδρομική τροποποίηση ή την παρεμβολή οποιασδήποτε εγγραφής, μετά την πάροδο της προθεσμίας ενημέρωσης, που ορίζεται σε δεκαπέντε (15) ημέρες από την ημερομηνία λήψης του δικαιολογητικού. θ. Σε περίπτωση τροποποίησης του προγράμματος, αυτό πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στο χρήστη για μεταγενέστερη εκτύπωση των εγγραφών που έχουν εισαχθεί στον Η/Υ, μέχρι την τροποποίηση του. ι. Τα ποσά των ημερολογίων, των λογαριασμών, των ισοζυγίων, των καταστάσεων και των στηλών των βιβλίων πρέπει να αθροίζονται αυτόματα και τα αθροίσματα να μεταφέρονται από τη μία σελίδα στη άλλη. 5. Η μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων πραγματοποιείται σε δύο στάδια. Το στάδιο της ενημέρωσης και το στάδιο της εκτύπωσης. 6. Η ενημέρωση των βιβλίων γίνεται με την εισαγωγή των δεδομένων κάθε οικονομικής πράξης που πραγματοποιεί το Ν.Π.Δ.Δ., στο αρχείο του Η/Υ και τη λογιστικοποίηση των πράξεων αυτών στις προθεσμίες που ορίζει το Π.Δ. 186/1992, όπως ισχύουν κάθε φορά. Η εισαγωγή γίνεται με την πληκτρολόγηση ή αυτόματα όταν υπάρχει σύστημα ΟΝ LΙΝΕ ενημέρωσης των βιβλίων, με τα στοιχεία που εκδίδονται μηχανογραφικά. 7. Η εκτύπωση είναι η μεταφορά από το Αρχείο του Η/Υ και η απεικόνιση σε μηχανογραφικά έντυπα (θεωρημένα ή αθεώρητα) των οικονομικών πράξεων. Η θεώρηση των εντύπων γίνεται από την εποπτεύουσα κάθε οργανισμό αρχή, πριν τη χρησιμοποίηση τους. 8. Κατά τη μηχανογραφική τήρηση των βιβλίων, αυτά ενημερώνονται και εκτυπώνονται ως εξής : α. Τα ημερολόγια στα οποία καταχωρούνται πρωτογενώς οι εγγραφές, ενημερώνονται στην προθεσμία που ορίζεται από τις διατάξεις του Π.Δ. 186/1992, δηλαδή εντός 15 ημερών από τη λήψη του κατά περίπτωση δικαιολογητικού, και επί ταμιακών πράξεων από τη διενέργεια τους. Η εκτύπωση τους γίνεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα, εκείνου που αφορούν οι οικονομικές πράξεις. β. Τα αναλυτικά καθολικά εκτυπώνονται μία φορά στο τέλος της διαχειριστικής χρήσης και μέσα στην προθεσμία κλεισίματος του ισολογισμού. γ. Το γενικό καθολικό και το συγκεντρωτικό ημερολόγιο, εκτυπώνονται μία φορά στο τέλος της διαχειριστικής χρήσεως, μέσα στην προθεσμία κλεισίματος του ισολογισμού. δ. Το ισοζύγιο του γενικού καθολικού, εκτυπώνεται μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα, εκείνου που αφορούν οι οικονομικές πράξεις. Στο ισοζύγιο αυτό αναγράφονται τα συνολικά προοδευτικά αθροίσματα χρέωσης και πίστωσης των λογαριασμών του γενικού καθολικού μέχρι το τέλος του μήνα πο\ι αφορά, καθώς και τα υπόλοιπα (χρεωστικά και πιστωτικά) των λογαριασμών αυτών, όπως στο σχετικό «Υπόδειγμα Ισοζυγίου Γενικού Καθολικού» αυτού του Π.Δ. περιγράφεται. ε. Το βιβλίο αποθήκης ενημερώνεται, ποσοτικά εντός οκτώ (8) ημερών από την παραλαβή ή την παράδοση και κατ' αξία εντός δέκα (10) ημερών από την λήψη του στοιχείου αξίας. Εκτυπώνεται στο τέλος του επόμενου μήνα εκείνου που αφορούν οι οικονομικές πράξεις ή μία φορά στο τέλος της διαχειριστικής χρήσης μέσα στην προθεσμία κλεισίματος του ισολογισμού, με την προϋπόθεση ότι μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα εκείνου που αφορούν οι οικονομικές πράξεις, εκτυπώνεται μηνιαία (θεωρημένη) κατάσταση βιβλίου αποθήκης, όπως στο σχετικό « Υπόδειγμα Μηνιαίας Κατάστασης Βιβλίου Αποθήκης» αυτού του Π.Δ. περιγράφεται. στ. Όταν το Ν.Π.Δ.Δ. διαθέτει κεντρική μονάδα Η/Υ, με την οποία παρακολουθεί τα λογιστικά στοιχεία όλων των υποκαταστημάτων, μπορεί να εκτυπώνει μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα στη μονάδα αυτή, τα λογιστικά βιβλία και το βιβλίο αποθήκης κάθε υποκαταστήματος, όταν η μεταβίβαση των εγγραφών γίνεται από τα υποκαταστήματα, είτε με απ' ευθείας σύνδεση είτε με άλλα ηλεκτρομαγνητικά μέσα απομνημόνευσης δεδομένων (δισκέτες κ.λ.π.) στις προβλεπόμενες προθεσμίες. ζ. Τα τυπωμένα βιβλία αποστέλλονται μέσα σε δέκα ημέρες από τη λήξη του μήνα εκτύπωσης στο υποκατάστημα που αφορούν, όπου και φυλάσσονται. η. Τα θεωρημένα και μη χρησιμοποιημένα βιβλία, μπορεί να φυλάσσονται στο χώρο της κεντρικής μονάδας του Η/Υ, μέχρι την χρησιμοποίηση τους. 9. Σε περίπτωση βλάβης του Η/Υ ή δικαιολογημένης μη λειτουργίας του προγράμματος, η ενημέρωση και η εκτύπωση των βιβλίων και παραστατικών μετά από σχετική γνωστοποίηση στην εποπτεύουσα το Ν.Π.Δ.Δ. Αρχή, παρατείνεται για δέκα (10) ημέρες από την ημέρα της βλάβης. Κατά τη διάρκεια της βλάβης, τα στοιχεία εκδίδονται χειρόγραφα από ιδιαίτερη σειρά εντύπων. 10. Αμέσως μετά την αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος, το αρχείο του Η/Υ ενημερώνεται αναλυτικά, αφενός μεν με κάθε οικονομική πράξη που έχει καταχωρηθεί χειρόγραφα στα αντίστοιχα βιβλία ή στα μηχανογραφικά έντυπα, αφετέρου δε με τα δεδομένα των στοιχείων που έχουν εκδοθεί χειρόγραφα κατά την διάρκεια της βλάβης και δεν έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία. 11. Τα θεωρημένα βιβλία και καταστάσεις, που τηρούνται μηχανογραφικά, μπορεί να εκτυπώνονται σε ενιαίο θεωρημένο μηχανογραφικό χαρτί, με την προϋπόθεση ότι το ενιαίο αυτό μηχανογραφικό χαρτί πρέπει να φέρει, κατά τη θεώρηση του, γενική προοδευτική αρίθμηση των σελίδων του και κατά την εκτύπωση να αποτυπώνεται το είδος του βιβλίου ή της κατάστασης και να δίδεται ενιαία εσωτερική αρίθμηση των σελίδων κάθε βιβλίου ή κατάστασης. Με το σημείωμα θεώρησης του ενιαίου εντύπου, γνωστοποιείται στην εποπτεύουσα Αρχή το είδος των βιβλίων και καταστάσεων που θα εκτυπωθούν από το ενιαίο αυτό έντυπο. Δεν επιτρέπεται μεταγενέστερα να εκτυπωθεί από το έντυπο αυτό βιβλίο ή κατάσταση που δεν αναγράφεται στο σημείωμα θεώρησης. 12. Επιτρέπεται η έκδοση των παραστατικών στοιχείων από το ίδιο θεωρημένο στέλεχος μηχανογραφικού εντύπου πολλαπλής χρήσης, με την προϋπόθεση ότι το ενιαίο αυτό έντυπο, πρέπει να φέρει κατά τη θεώρηση του, γενική προοδευτική αρίθμηση των σελίδων του και κατά τη μηχανογραφική έκδοση να αποτυπώνεται ο τίτλος και η σειρά του παραστατικού στοιχείου και να δίνεται ενιαία εσωτερική αρίθμηση των σελίδων για κάθε είδος και σειρά παραστατικού. 13. Με τη θεώρηση του ενιαίου εντύπου, γνωστοποιείται στην εποπτεύουσα Αρχή το είδος και οι σειρές των παραστατικών στοιχείων που θα εκδίδονται από το έντυπο αυτό. 14. Επιτρέπεται η θεώρηση παραστατικών στοιχείων, για τα οποία δεν προβλέπεται τέτοια υποχρέωση, όταν τα στοιχεία αυτά εκδίδονται με τη χρήση Η/Υ από θεωρημένο ενιαίο έντυπο, εφόσον από το ενιαίο αυτό έντυπο εκδίδονται και θεωρημένα παραστατικά στοιχεία. 15. Επιτρέπεται να εκτυπώνεται από το ενιαίο έντυπο και άλλο είδος ή σειρά στοιχείου μετά τη θεώρηση του, εφόσον, πριν από την εκτύπωση, το δηλώσει εγγράφως στη εποπτεύουσα Αρχή που θεώρησε τα στοιχεία αυτά. 16. Εάν το Ν.Π.Δ.Δ. χρησιμοποιεί δύο ή περισσότερους εκτυπωτές, τότε μπορεί να χρησιμοποιεί και θεωρεί δύο ή περισσότερες μηχανογραφικές σειρές εντύπων, μία για κάθε εκτυπωτή με ανεξάρτητες αριθμήσεις, αλλά να φέρουν διακριτικό γνώρισμα. 17. Το αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών χρήσης, πρέπει να δίνει οδηγίες και να περιέχει πλήρη ανάλυση των δυνατοτήτων του λογισμικού, ούτως ώστε να αποτελεί βοήθημα για το χρήστη και με βάση αυτό να μπορεί να εκτελέσει το πρόγραμμα και επί πλέον να είναι εργαλείο ελέγχου και επαλήθευσης για τακτικό και έκτακτο έλεγχο. Συγκεκριμένα πρέπει: α. να είναι γραμμένο στην ελληνική γλώσσα β. να παρέχει οδηγίες χρήσης του υπολογιστή και των περιφερειακών του μονάδων. γ. να περιέχει το σύνολο των προγραμμάτων εφαρμογών, τις οδηγίες χρήσης τους και τις δυνατότητες τους, οι οποίες πρέπει να είναι σύμφωνες με το παρόν διάταγμα. 18. Το εγχειρίδιο οδηγιών μπορεί να αναφέρεται και σε άλλες εφαρμογές, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο. 19. Για κάθε μεταβολή, πρέπει να ενημερώνεται πρώτα το αναλυτικό εγχειρίδιο οδηγιών του λογισμικού και μετά να αρχίζει η εφαρμογή του νέου ή τροποποιημένου προγράμματος. 20. Όταν ο φορέας χρησιμοποιεί μηχανογραφικό σύστημα για την τήρηση των βιβλίων και από το ίδιο σύστημα εκδίδονται και τα στοιχεία (π.χ. συμψηφιστικά) με ταυτόχρονη ενημέρωση των βιβλίων του (ΟΝ LΙΝΕ) και συμβεί να δοθούν λανθασμένες εντολές στο Η/Υ με αποτέλεσμα να εκδοθεί λάθος στοιχείο (π.χ. συμψηφιστικό) ή το σωστό στοιχείο να εκδοθεί με λανθασμένο περιεχόμενο, πρέπει το λειτουργικό σύστημα του Η/Υ να εξασφαλίζει τη δυνατότητα ακύρωσης του λανθασμένου στοιχείου και των εγγραφών που έγιναν στους οικείους λογαριασμούς, με την άμεση μηχανογραφική έκδοση ειδικού ακυρωτικού σημειώματος. Το σημείωμα αυτό μπορεί να εκδίδεται από το ίδιο πακέτο μηχανογραφικών εντύπων που εκδίδονται και άλλα στοιχεία. Στο ειδικό ακυρωτικό στοιχείο, θα αναγράφονται ακριβώς τα ίδια δεδομένα που γράφτηκαν και στο στοιχείο του οποίου επιδιώκεται η ακύρωση, για να κλείσουν οι ανάλογες λανθασμένες εγγραφές, ο αριθμός του στοιχείου που ακυρώνεται και σύντομη αιτιολογία του λόγου της ακύρωσης. 21. Οι προθεσμίες που αναφέρονται στις προηγούμενες περιπτώσεις αυτής της παραγράφου, τροποποιούνται κάθε φορά με βάση τις σχετικές τροποποιήσεις του Π.Δ. 186/1992. 22. Η θεώρηση των βιβλίων, στοιχείων και καταστάσεων, που αναφέρονται στην παράγραφο αυτή, γίνεται από την προβλεπόμενη από το νόμο Αρχή. Στις περιπτώσεις που δεν προβλέπεται τέτοια θεώρηση από τις κείμενες διατάξεις, αυτή γίνεται από τον Πρόεδρο ή Διοικητή του Ν.Π.Δ.Δ. ή από εξουσιοδοτημένο από αυτόν αναπληρωτή του. § 1.1.105 Διαδικασίες λογιστικοποίησης αγορών και δαπανών 1. Αμέσως μετά τη δημιουργία (π.χ. κατάρτιση μισθοδοτικής καταστάσεως) ή τη λήψη των σχετικών νόμιμων δικαιολογητικών, στα οποία αναφέρονται και οι αξίες των αγαθών ή των υπηρεσιών που αποκτήθηκαν από το ΝΠΔΔ, θα εκδίδονται Δελτία Συμψηφιστικής Εγγραφής, με τα οποία θα χρεώνονται οι σχετικοί λογαριασμοί των ομάδων 1, 2, 5 και 6 ή οι λογαρ. 81-82, με αντίστοιχη πίστωση των σχετικών λογαριασμών της ομάδας 5 ή πρωτοβάθμου 45. Σε ειδική θέση των Δελτίων συμψηφιστικής εγγραφής θα αναγράφονται οι αριθμοί των αντίστοιχων ενταλμάτων πληρωμής, ευθύς μετά την έκδοση και έγκριση τους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με τις μεθεπόμενες περιπτώσεις 3 και 4. Η έκδοση του Δελτίου Συμψηφιστικής εγγραφής και η, σύμφωνα με τα προηγούμενα, άμεση διενέργεια των αντίστοιχων λογιστικών εγγραφών, είναι υποχρεωτική για όλες ανεξαιρέτως τις περιπτώσεις, δηλαδή και για εκείνες που η έκδοση του εντάλματος πληρωμής γίνεται αμέσως μετά τη δημιουργία ή λήψη των σχετικών νομίμων δικαιολογητικών. 2. Εάν προηγηθεί η λήψη νόμιμου δικαιολογητικού που πιστοποιεί την ποσοτική μόνο παραλαβή ενσώματων αγαθών, θα διενεργούνται αμέσως οι εγγραφές ποσοτικής κίνησης των αποθηκών οι δε εγγραφές που αφορούν τις αντίστοιχες αξίες, θα γίνονται σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην προηγούμενη περίπτ. 1. 3. Με την έκδοση του Εντάλματος Πληρωμής, στο οποίο εκτός από την κωδικαρίθμηση του Δημοσίου Λογιστικού, θα αναγράφεται και η αντίστοιχη κωδικαρίθμηση της Γενικής Λογιστικής καθώς και ο αριθμός του Δελτίου Συμψηφιστικής εγγραφής, δεν θα διενεργείται άλλη εγγραφή στη Γενική Λογιστική στις ομάδες 1 έως και 8, αλλά στο στάδιο αυτό θα κινούνται μόνο οι λογαριασμοί του Δημοσίου Λογιστικού, που τηρούνται στο ζεύγος λογαριασμών τάξεως 02 και 06, σύμφωνα με τα καθορισμένα στο Κεφάλαιο 3.3. 4. Μετά την έγκριση του Εντάλματος Πληρωμής από το Ελεγκτικό Συνέδριο, και τη συνακόλουθη εξόφληση του, εκτός από τη διενέργεια των σχετικών εγγράφων στους λογαριασμούς στου Δημοσίου Λογιστικού, θα χρεώνονται και οι λογαριασμοί της ομάδας 5 που έχουν πιστωθεί με τις εγγραφές της πιο πάνω περίπτωσης 1, με πίστωση των λογαριασμών των διαθεσίμων. 5. Για κάθε εξόφληση εντάλματος πληρωμής που γίνεται από διαθέσιμα των τραπεζικών λογαριασμών του ΝΠΔΔ, θα εκδίδεται απαραίτητα και τραπεζική επιταγή, που θα συνοδεύεται από το σχετικό Ένταλμα Πληρωμής. 6. Το ΝΠΔΔ δύναται να τηρεί διαφορετικές σειρές Ενταλμάτων Πληρωμής, ανάλογα με το χώρο ή τμήμα έκδοσης τους, το μέσο πληρωμής (μετρητά, επιταγές κ.λ.π.), την υποχρεωτικότητα ή μη προληπτικού ελέγχου κ.λ.π. Τα Εντάλματα Πληρωμής, είναι προαριθμημένα κατά σειρά. 7. Η διενέργεια των περιλαμβανόμενων στα προηγούμενα (περιπτ. 1-6) είναι υποχρεωτική για όλες τις περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων και η εξόφληση του γίνονται ευθύς με τη λήψη των σχετικών νομίμων δικαιολογητικών. § 1.1.106 Διαδικασίες λογιστικοποίησης εσόδων 1. Τα έσοδα του ΝΠΔΔ παρακολουθούνται αναλυτικά στους σχετικούς υπολογαριασμούς της ομάδας7. 2 Τα έσοδα λογιστικοποιούνται μόλις καταστούν βέβαια και εκκαθαρισμένα, ανεξάρτητα από το χρόνο είσπραξης τους. Το βέβαιο της ύπαρξης του εσόδου πρέπει να προκύπτει από σχετικό βεβαιωτικό τίτλο είτε αυτός αφορά τη βεβαίωση της είσπραξης του εσόδου (π.χ. ειδοποίηση ή Εxtrait λογαριασμού τράπεζας) ή τη βεβαίωση της δημιουργίας της απαίτησης που απορρέει από το έσοδο με βάση έγγραφο του ΝΠΔΔ ή ακόμη έγγραφο του οφειλέτη που αποδέχεται οφειλή και κοινοποιεί στο ΝΠΔΔ την οφειλή του. 3. Για όλες τις περιπτώσεις διενεργούνται συμψηφιστικές εγγραφές, με χρέωση του οφειλέτη και πίστωση του εσόδου, ανεξάρτητα αν συγχρόνως με τη βεβαίωση γίνεται και η εξόφληση της οφειλής. Σε αυτήν τη δεύτερη περίπτωση, 6α διενεργείται και δεύτερη εγγραφή πίστωσης του οφειλέτη με χρέωση των διαθεσίμων. §1.1.107 Σύνδεση Γενικής Λογιστικής με Προϋπολογισμό 1. Το σχέδιο λογαριασμών έχει σχεδιασθεί, ώστε ταυτόχρονα με τη λειτουργία της Γενικής Λογιστικής, να εξυπηρετούνται και οι υποχρεώσεις των ΝΠΔΔ για τη λογιστική παρακολούθηση του προϋπολογισμού τους. 2. Οι λογαριασμοί τελευταίας βαθμίδας του σχεδίου, που αφορούν αγορές ή προσθήκες παγίων, Λοιπές επενδύσεις και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις της Ομάδας 1, αγορές αποθεμάτων της Ομάδας 2, οργανικά έξοδα της Ομάδας 6, οργανικά έσοδα της Ομάδας 7 και μη οργανικά έσοδα και έξοδα της Ομάδας 8, καθώς και ορισμένοι λογαριασμοί των ομάδων 3 και 5, έχουν συσχετισθεί με τους αντίστοιχους κωδικούς λογαριασμούς του προϋπολογισμού. 3. Η ανάπτυξη των λογαριασμών του Προϋπολογισμού γίνεται στους λογαριασμούς 02 και 06 του Κεφαλαίου 3.1, το οποίο περιλαμβάνει το Σχέδιο Λογαριασμών τάξεως. 4. Ο τρόπος λειτουργίας των λογαριασμών 02 και 06 αναπτύσσεται στο Κεφαλαίου 3.3. Οι χρόνοι ενημέρωσης των λογαριασμών 02 και 06 είναι αυτοί που αναφέρονται στις παραγράφους 1.1.105 για τα πάγια, τα αποθέματα και τα έξοδα και 11.106 για τα έσοδα. Για τις λοιπές περιπτώσεις (ομάδες 3 και 5) η ενημέρωση γίνεται αμέσως μετά την έκδοση των σχετικών Ενταλμάτων Πληρωμής ή Γραμματίων Είσπραξης. 5. Σε περίπτωση που μετά την εγγραφή ενός ποσού στους λογαριασμούς του προϋπολογισμού, η διαδικασία ολοκλήρωσης της συναλλαγής ακυρωθεί, ακυρώνεται και η εγγραφή του προϋπολογισμού, παράλληλα με τις σχετικές ακυρωτικές εγγραφές στη Γενική Λογιστική. 6. Η μηχανογραφική υποστήριξη της παραγράφου 1.1.104, πρέπει να παρέχει απαραίτητα τη δυνατότητα παρακολούθησης των λογαριασμών του προϋπολογισμού, σύμφωνα με τις διατάξεις αυτού του Π.Δ. ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΠΙΝΑΚΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.2 ΔΙΑΡΘΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ § 1.2.100 Ομάδες Λογαριασμών 1. Το σχέδιο λογαριασμών περιλαμβάνει δέκα (10) ομάδες, σε κάθε μία από τις οποίες αντιστοιχούν οι αραβικοί αριθμοί 1-9 και 0. 2. Οι ομάδες 1-8 καλύπτουν τις ανάγκες της γενικής λογιστικής, η ομάδα 9 καλύπτει τις ανάγκες της αναλυτικής λογιστικής εκμεταλλεύσεως και η ομάδα 0 καλύπτει τις ανάγκες των λογαριασμών τάξεως. 3. Από τις ομάδες 1-8, οι 1-5 περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς του ισολογισμού, εκείνους δηλαδή που στο τέλος κάθε χρήσεως, κατά κανόνα. παρουσιάζουν υπόλοιπα χρεωστικά η πιστωτικά, τα οποία συνθέτουν την κατάσταση του ισολογισμού, και οι ομάδες 6-8 περιλαμβάνουν τους αποτελεσματικούς λογαριασμούς, οι οποίοι στο τέλος κάθε χρήσεως μηδενίζονται. έπειτα από τη μεταφορά των υπολοίπων τους αρχικά ο τους λογαριασμούς της Γενικής Εκμετάλλευσης και ίων Αποτελεσμάτων Χρήσεως και σε συνέχεια σε λογαριασμούς του Ισολογισμού. 4. Στις ομάδες 1-3 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί ενεργητικού, στις ομάδες 4-5 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί παθητικού, στην ομάδα 6 περιλαμβάνονται οι λογαριασμό; οργανικών εξόδων κατ’ είδος, στην ομάδα 7 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί οργανικών εσόδων κατ' είδος, στην ομάδα 8 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί Γενικής Εκμεταλλεύσεως, κύριας και παρεπόμενης δραστηριότητας, έκτακτων και ανόργανων αποτελεσμάτων, αποτελεσμάτων προηγουμένων χρήσεων, αποτελεσμάτων χρήσεως, αποτελεσμάτων προς διάθεση και ο λογαριασμός του ισολογισμού, στην ομάδα 9 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί της αναλυτικής λογιστικής και στην ομάδα 9 περιλαμβάνονται οι λογαριασμοί τάξεως. § 1.2.101 Κωδικοί αρίθμηση λογαριασμών Η κωδικοποίηση και ταξιθέτηση των λογαριασμών βασικά γίνεται κατά το δεκαδικό και το εκατονταδικό σύστημα και διέπεται από τις έξης βασικές αρχές : α. Οι λογαριασμοί κάθε ομάδας έχουν ως πρώτο αραβικό ψηφίο το ψηφίο της ομάδας, όπως π.χ. οι λογαριασμοί της πρώτης ομάδας το ψηφίο Ί, οι λογαριασμοί της δεύτερης ομάδας το ψηφίο 2 κοκ. β. Σε κάθε ομάδα είναι δυνατό να σχηματίζονται μέχρι δέκα (10) πρωτοβάθμιοι λογαριασμοί με την προσθήκη, στο αραβικό ψηφίο της ομάδας, των ψηφίων 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 και 9. γ. Κάθε πρωτοβάθμιος λογαριασμός αναπτύσσεται σε δευτεροβάθμιους κατά το εκατονταδικό σύστημα, σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στην επόμενη παραγ. 1.2.102. δ. Κάθε δευτεροβάθμιος λογαριασμός αναπτύσσεται σε τριτοβάθμιους, τεταρτοβάθμιους και αναλυτικότερης βαθμίδας λογαριασμούς, κατά το εκατονταδικό, χιλιαδικό ή αναλυτικότερο (π.χ. δεκαχιλιαδικό) σύστημα. § 1.2.102 Περιορισμένο εκατονταδικό σύστημα Οι πρωτοβάθμιοι λογαριασμοί αναπτύσσονται σε περιορισμένο αριθμό δευτεροβάθμιων λογαριασμών, οι τίτλοι των οποίων εμφανίζονται στο σχέδιο λογαριασμών. Κάθε ΝΠΔΔ για την κάλυψη περιπτώσεων που δεν αντιμετωπίζονται από τους υφισταμένους δευτεροβάθμιους λογαριασμούς, έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί και άλλους δευτεροβάθμιους λογαριασμούς, εκτός από εκείνους που εμφανίζονται στο σχέδιο λογαριασμών και να τους εντάσσει στους κωδικούς αριθμούς που τελειώνουν σε 90-99, όταν οι κωδικοί αυτοί αριθμοί δεν έχουν καταληφθεί από δευτεροβάθμιους λογαριασμούς του Σχεδίου. Από τον περιορισμό αυτό εξαιρούνται οι δευτεροβάθμιοι των Ομάδων 2,7 και 9 καθώς και οι πρωτοβάθμιοι 30 και 52. Το Εθνικό Συμβούλιο Λογιστικής έχει τη δυνατότητα να συμπληρώσει τους κενούς κωδικούς αριθμούς που τελειώνουν σε 00-89 με νέους δευτεροβάθμιους λογαριασμούς για την αντιμετώπιση των εκάστοτε αναγκών των ΝΠΔΔ. § 1.2.103 Υποχρεωτικοί - Προαιρετικοί λογαριασμοί 1. Οι πρωτοβάθμιοι λογαριασμοί με υπογράμμιση είναι υποχρεωτικοί. Κάθε ΝΠΔΔ για κάθε πράξη που χρειάζεται λογιστική παρακολούθηση, είναι υποχρεωμένο να χρησιμοποιεί τον πρωτοβάθμιο λογαριασμό που προβλέπεται από το σχέδιο λογαριασμών, χωρίς να έχει τη δυνατότητα να δημιουργεί οποιονδήποτε άλλο, έστω και αν υπάρχουν κενοί κωδικοί αριθμοί (ασυμπλήρωτοι). Οι κενοί αυτοί κωδικάριθμοι συμπληρώνονται με νέους πρωτοβάθμιους λογαριασμούς, μόνο μετά από απόφαση του Εθνικού Συμβουλίου Λογιστικής. 2. Οι δευτεροβάθμιοι λογαριασμοί με υπογράμμιση είναι υποχρεωτικοί με την έννοια της υποχρεωτικότητας της παραπάνω περιπτώσεως 1. Οι δευτεροβάθμιοι λογαριασμοί χωρίς υπογράμμιση χρησιμοποιούνται κατά την κρίση του οργανισμού, είτε όπως παρουσιάζονται στο σχέδιο λογαριασμών, είτε μετά από ανάπτυξη τους σε περισσότερους δευτεροβάθμιους λογαριασμούς. Η ανάπτυξη των δευτεροβαθμίων λογαριασμών στους οποίους διασπάται οποιοσδήποτε προαιρετικός δευτεροβάθμιος λογαριασμός, είναι δυνατό να γίνεται στους κωδικαριθμούς οι οποίοι έχουν τα δύο τελευταία τους ψηφία 90-99 και στον κωδικαριθμό του προαιρετικού δευτεροβάθμιου λογαριασμού που διασπάται. Σε πάρα πολλούς πρωτοβάθμιους λογαριασμούς, ένας κατά κανόνα δευτεροβάθμιος τους δεν έχει υπογράμμιση και ο τίτλος του αρχίζει από την λέξη «λοιπά», όπως π.χ. οι 1.1.02 « λοιπά τεχνικά έργα», 12.06 «λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός», 13.09 «λοιπά μέσα μεταφοράς», 14.09 «λοιπός εξοπλισμός», 16.03 «λοιπές παραχωρήσεις», 16.05 «λοιπά δικαιώματα», 16.19 «λοιπά έξοδα πολυετούς αποσβέσεως», 18.13 και 18.14 «λοιπές μακροπρόθεσμες απαιτήσεις» (σε δρχ. και Ξ.Ν.), 33.95 και 33.96 «λοιποί χρεώστες διάφοροι» (σε δρχ. και Ξ.Ν.) κ.λ.π. Η μη υπογράμμιση δεν σημαίνει ότι οι δευτεροβάθμιοι αυτοί λογαριασμοί είναι προαιρετικής τηρήσεως, αλλά ότι επιτρέπεται, με τη χρησιμοποίηση όσων από τους τελευταίους δέκα δευτεροβάθμιους (κάθε πρωτοβάθμιου) είναι κενοί, να διασπασθούν σε περισσότερους δευτεροβάθμιους (κατ' ομοειδείς κατηγορίες ή κατ' είδος, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε Ν.Π.Δ.Δ). 3. Οι τριτοβάθμιοι λογαριασμοί με υπογράμμιση είναι υποχρεωτικοί με την έννοια της παραπάνω περιπτώσεις 1, καθώς επίσης και όσοι περιγράφονται στο σχέδιο λογαριασμών και σχετίζονται με λογαριασμούς του Δημοσίου Λογιστικού. Η δημιουργία νέων τριτοβάθμιων λογαριασμών είναι ελεύθερη, υπό την προϋπόθεση ότι θα καλύπτουν περιπτώσεις που δεν καλύπτονται από τους υπάρχοντες τριτοβάθμιους και ότι δεν μεταβάλλεται η σειρά των υποχρεωτικών τριτοβάθμιων. § 1.2.104 Λογαριασμοί Υποκαταστημάτων α. Υποκαταστήματα με αυτοτελή λογιστική παρακολούθηση. Κάθε υποκατάστημα εφαρμόζει το σχέδιο λογαριασμών, συνδέεται δε με το κεντρικό μέσω του λογαριασμού του σχεδίου λογαριασμών του κεντρικού 48 «λογαριασμοί συνδέσμου με τα υποκαταστήματα». β. Υποκατάστημα χωρίς αυτοτελή λογιστική παρακολούθηση. Οι λογαριασμοί παρακολουθήσεως των υποκαταστημάτων ή άλλων κέντρων (ή κλάδων) αναπτύσσονται μαζί με τους λογαριασμούς του κεντρικού, σύμφωνα με τα περιλαμβανόμενα στην παρ. 2.2.113. § 1.2.105 Διάγραμμα διαρθρώσεως του σχεδίου λογαριασμών Ακολουθεί διάγραμμα διαρθρώσεως του σχεδίου λογαριασμών, στο οποίο εμφανίζονται, κατά ομάδα, οι πρωτοβάθμιοι λογαριασμοί. Στο διάγραμμα αυτό εμφανίζεται επίσης παραστατικά ο τρόπος προσδιορισμού των συνολικών αποτελεσμάτων χρήσεως, τα οποία προκύπτουν από τις εξής δύο σχέσεις : α Ενεργητικό (υπόλοιπα ομάδων 1, 2 και 3) μείον Παθητικό (υπόλοιπα ομάδων 4 και 5 (στο Παθητικό περιλαμβάνεται και η καθαρή θέση) = Αποτελέσματα Χρήσεως (υπόλοιπο λογ 86). β Αποτελέσματα Χρήσεως (υπόλοιπο λογ 86) = Αλγεβρικό άθροισμα λογαριασμών δραστηριότητας και αποτελεσμάτων (υπόλοιπα λογ ομάδων 2 6, 7 και 8 μείον τελικά αποθέματα (τελική απογραφή) (Ακολουθεί διάγραμμα διαρθρώσεως του Σχεδίου Λογαριασμών) ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΓΕΝΙΚΗ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΓΕΝΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Ακολουθεί ο καταμερισμός σε εννέα ομάδες των λογαριασμών του Σχεδίου Γενικής Λογιστικής. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΜΕ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥΣ 2.2.1 ΟΜΑΔΑ 1η : ΠΑΓΙΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ § 2.2.100 Περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται στους λογαρια-σμούς του πάγιου ενεργητικού Στην πρώτη ομάδα περιλαμβάνεται το σύνολο των αγαθών, αξιών και δικαιωμάτων, που προορίζονται να παραμείνουν μακροχρόνια, με την ίδια περίπου μορφή, στο ΝΠΔΔ , καθώς και τα έξοδα πολυετούς αποσβέσεως και οι μακροπρόθεσμες απαιτήσεις. 2. Στο πάγιο ενεργητικό περιλαμβάνονται οι εξής μερικότερες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων : α) Ενσώματα πάγια στοιχεία( λογαριασμοί 10-15): Είναι τα υλικά αγαθά που αποκτά το ΝΠΔΔ με σκοπό να τα χρησιμοποιεί ως μέσα δράσεως του, κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, η οποία είναι οπωσδήποτε μεγαλύτερη από ένα έτος. Καθιερώνεται η αρχή της ενημερώσεως των λογαριασμών 10-14 των ενσώματων πάγιων στοιχείων, ως προς την απόκτηση αυτών ή τις προσθήκες σε αυτά, μέσω του λογαριασμού 15 "Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση και προκαταβολές κτήσεως παγίων", για τους λόγους που αναφέρονται στην παράγραφο 2.2.109 περίπτ.2. β) Ασώματες ακινητοποιήσεις ή άϋλα πάγια ( λογαριασμοί 16.00-16.09 ): Είναι τα δεκτικά χρηματικής αποτιμήσεως ασώματα (άϋλα) οικονομικά αγαθά (δικαιώματα ή πραγματικές καταστάσεις, ιδιότητες και σχέσεις) που αποκτούνται από το ΝΠΔΔ με σκοπό να χρησιμοποιούνται παραγωγικά για χρονικό διάστημα οπωσδήποτε μεγαλύτερο από ένα έτος και είναι δυνατό να αποτελέσουν αντικείμενο συναλλαγής. γ) Έξοδα πολυετούς αποσβέσεως( λογαριασμοί 16.ΙΟΙ 6.19) Είναι τα έξοδα που αποσβένονται τμηματικά και πραγματοποιούνται για την ίδρυση και οργάνωση του ΝΠΔΔ, για τη απόκτηση ενσωμάτων ή ασώματων ακινητοποιήσεων και για την επέκταση και αναδιοργάνωση του. δ) Τίτλοι πάγιας επένδυσης και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις( λογαριασμός 18 ) : Είναι οι τίτλοι (μετοχές, ομολογίες κ.λ.π.) που αποκτούνται από το ΝΠΔΔ με σκοπό μακροχρόνιας κατοχής τους, για επένδυση των διαθεσίμων του ΝΠΔΔ και εξασφάλιση εσόδων ( μερίσματα, τόκοι κ.λ.π.).Επίσης στον ίδιο λογαριασμό παρακολουθούνται και οι κατά τρίτων απαιτήσεις του ΝΠΔΔ , για τις οποίες η προθεσμία εξοφλήσεως λήγει μετά από το τέλος της επόμενης χρήσεως. 3. Οι σχετικές χρεώσεις στους λογαριασμούς του πάγιου ενεργητικού, για αποκτήσεις νέων πάγιων στοιχείων, γίνονται σύμφωνα με τα καθοριζόμενα στις παρ. 2.2.109 περίπτ. 1 και 2 και 1.1.105. § 2.2.101 Επέκταση, προσθήκη, βελτίωση, συντήρηση και επισκευή ενσωμάτων πάγιων περιουσιακών στοιχείων. 1. Επέκταση ή προσθήκη κτιρίου, κτιριακής εγκαταστάσεως και τεχνικού έργου είναι οποιαδήποτε μόνιμη αύξηση του όγκου, του μεγέθους ή της ωφελιμότητας του, που γίνεται με τη χρησιμοποίηση κατά κανόνα δομικών υλικών. 2. Επέκταση ή προσθήκη μηχανήματος, τεχνικής εγκαταστάσεως και μηχανολογικού εξοπλισμού είναι κάθε προσθήκη ή εργασία που γίνεται σ' αυτά και αυξάνει το μέγεθος και κατά κανόνα την παραγωγική τους δυναμικότητα. 3. Βελτίωση ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι κάθε μεταβολή που γίνεται σ' αυτό μετά από τεχνολογική επέμβαση και που έχει ως αποτέλεσμα, είτε την αύξηση του χρόνου της ωφέλιμης ζωής του, είτε την αύξηση της παραγωγικότητας του, είτε τη μείωση του κόστους λειτουργίας του ή τη βελτίωση των συνθηκών χρησιμοποιήσεως του. 4. Συντήρηση ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι η τεχνολογική επέμβαση που γίνεται σ' αυτό με σκοπό να διατηρείται στην αρχική του παραγωγική ικανότητα για όσο το δυνατό μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. 5. Επισκευή ενσώματου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι η αντικατάσταση ή επιδιόρθωση μερών αυτού, που έχουν καταστραφεί ή υποστεί βλάβη, με σκοπό την επαναφορά της παραγωγικής του ικανότητας ή των συνθηκών λειτουργίας του στο επίπεδο που ήταν πριν από τη καταστροφή ή τη βλάβη. 6. Το κόστος των επεκτάσεων, προσθηκών και βελτιώσεων προσαυξάνει την αξία κτήσεως των πάγιων περιουσιακών στοιχείων και καταχωρείται στους σχετικούς λογαριασμούς των στοιχείων αυτών, με την επιφύλαξη των όσων εκτίθενται στην παράγραφο 2.2.109. 7. Τα έξοδα συντηρήσεως και επισκευής των πάγιων περιουσιακών στοιχείων είναι κόστος τρέχουσας μορφής και καταχωρούνται στους οικείους λογαριασμούς εξόδων κατ' είδος της ομάδας 6, με την επιφύλαξη όσων εκτίθενται στην παράγραφο 2.2.109. § 2.2.102 Οι αποσβέσεις των πάγιων περιουσιακών στοιχείων Ι. Εννοιολογικοί προσδιορισμοί 1. Aπόσβεση είναι η χρονική κατανομή της αποσβεστέας αξίας του πάγιου περιουσιακού στοιχείου, που υπολογίζεται με βάση την ωφέλιμη διάρκεια ζωής του και, συνακόλουθα, η λογιστική απεικόνιση και ο καταλογισμός της σε καθεμία χρήση. Οι αποσβέσεις κάθε χρήσεως βαρύνουν το λειτουργικό κόστος, ή απευθείας τα αποτελέσματα χρήσεως, όταν πρόκειται για αποσβέσεις που δεν ενσωματώνονται στο λειτουργικό κόστος. Το ποσό της ετήσιας αποσβέσεως αντιπροσωπεύει τη μείωση της αξίας του πάγιου στοιχείου, που επέρχεται λόγω της χρήσεως του, της παρόδου του χρόνου και της οικονομικής απαξιώσεως του. 2. Αποσβέσιμο πάγιο περιουσιακό στοιχείο είναι το ενσώματο ή άϋλο πάγιο στοιχείο που αποκτάται από το ΝΠΔΔ για διαρκή παραγωγική χρήση και έχει ωφέλιμη διάρκεια ζωής περιορισμένη, πάντως μεγαλύτερη από ένα έτος. 3. Ωφέλιμη διάρκεια ζωής είναι, είτε η χρονική περίοδος κατά την οποία υπολογίζεται ότι το αποσβέσιμο πάγιο στοιχείο θα χρησιμοποιείται παραγωγικά από το ΝΠΔΔ είτε η ολική ποσότητα παραγωγής ή το ολικό έργο το οποίο αναμένεται να επιτύχει το ΝΠΔΔ από το πάγιο αυτό στοιχείο (π.χ ωφέλιμη διάρκεια ζωής μηχανήματος μετρημένη σε παραγωγικές ώρες) 4. Αποσβεστέα αξία ενός αποσβέσιμου πάγιου περιουσιακού στοιχείου είναι το ιστορικό κόστος του ή άλλο ποσό που αντικατάστησε νομότυπα το ιστορικό κόστος (π.χ αξία αναπροσαρμογής που επιβλήθηκε από το νόμο ή αξία που έχει προκύψει από εκτίμηση λόγω συγχωνεύσεως). II. Γενικές αρχές λογισμού των αποσβέσεων 5. Η αποσβεστέα αξία των πάγιων περιουσιακών στοιχείων κατανέμεται σε κάθε λογιστική χρήση, κατά τη διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους, με ομοιόμορφο τρόπο. Για τον υπολογισμό των αποσβέσεων εφαρμόζεται η μέθοδος της σταθερής αποσβέσεως. 6. Οι αποσβέσεις υπολογίζονται με βάση τους προβλεπόμενους από τη κείμενη νομοθεσία συντελεστές ετήσιας τακτικής αποσβέσεως για κάθε κατηγορία αποσβέσιμων πάγιων στοιχείων. Οι συντελεστές αυτοί, κατά τεκμήριο, καλύπτουν τη φυσική φθορά (από τη χρήση και από την πάροδο του χρόνου) καθώς και την οικονομική απαξίωση των οικείων στοιχείων. 7. Δεν επιτρέπεται ο λογισμός αποσβέσεων με συντελεστές μικρότερους από τους ελάχιστους συντελεστές, που η κείμενη νομοθεσία προβλέπει. 8. Η διενέργεια αποσβέσεων για κάθε έτος με τους θεσπισμένους ελάχιστους συντελεστές είναι υποχρεωτική, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή μη κερδών. Η διενέργεια αποσβέσεων διακόπτεται από τη στιγμή που το σύνολο των διενεργημένων αποσβέσεων για κάθε αποσβέσιμο στοιχείο γίνει ίσο με την αποσβεστέα αξία αυτού του στοιχείου ( μείον μιας μονάδας ), ανεξάρτητα από το αν εξακολουθεί η παραγωγική χρησιμοποίηση του. 9. Ο υπολογισμός των αποσβέσεων γίνεται από τη στιγμή που το πάγιο στοιχείο αρχίζει να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί. Αν ο χρόνος αυτός δεν συμπίπτει με την έναρξη της λογιστικής χρήσεως, η απόσβεση υπολογίζεται σε τόσα δωδέκατα της ετήσιας αποσβέσεως, όσοι είναι οι μήνες μέχρι το τέλος της χρήσεως, στους οποίους περιλαμβάνεται και ο μήνας μέσα στον οποίο το πάγιο στοιχείο αρχίζει να χρησιμοποιείται ή να λειτουργεί. 10. Οι αποσβέσεις των πάγιων στοιχείων τα οποία παραμένουν σε αδράνεια για χρονικό διάστημα που διαρκεί συνέχεια πέρα από έξι μήνες υπολογίζονται, για το διάστημα αυτό, με μειωμένους συντελεστές. Το ποσοστό μειώσεως καθορίζεται, συγχρόνως με τον καθορισμό των ετήσιων συντελεστών τακτικών αποσβέσεων. III. Άλλα γενικά θέματα σχετικά με τις αποσβέσεις 11 .Οι αποσβέσεις που διενεργούνται για κάθε λογιστική χρήση καταλογίζονται σ' αυτή με χρέωση των λογαριασμών 66 "αποσβέσεις πάγιων στοιχείων ενσωματωμένες στο λειτουργικό κόστος" και 85 "αποσβέσεις πάγιων στοιχείων μη ενσωματωμένες στο λειτουργικό κόστος" και με πίστωση των από το Σχέδιο Λογαριασμών προβλεπόμενων αντίθετων λογαριασμών 10.99, 11.99, 12.99, 13.99, 14.99 και 16.99. 12. Από τις αποσβέσεις που διενεργούνται σε κάθε χρήση, οι τακτικές, που θεωρούνται ότι αφορούν το λειτουργικό κόστος (δηλαδή όλες οι λειτουργίες του ΝΠΔΔ) καταχωρούνται στη χρέωση του λογαριασμού 66 και τελικά μεταφέρονται στο λογαριασμό 80.00 της Γενικής Εκμεταλλεύσεως. Στην περίπτωση που το ΝΠΔΔ δεν εφαρμόζει (υποχρεωτικά ή προαιρετικά) την Αναλυτική Λογιστική (Ομάδα 9), προκειμένου να προσδιορίσει το κόστος και τα αναλυτικά αποτελέσματα, οι τακτικές αποσβέσεις του λογαριασμού 66 κατανέμονται εξωλογιστικά στις επιμέρους λειτουργίες του ΝΠΔΔ. 13. Οι προβλεπόμενες από τη φορολογική νομοθεσία και για τα ΝΠΔΔ με τη μορφή αναπτυξιακών κινήτρων, πρόσθετες (επιταχυνόμενες) αποσβέσεις καταχωρούνται στη χρέωση του λογαριασμού 85 και τελικά στα αποτελέσματα χρήσεως (λογαριασμός 86.03). § 2.2.103 Μητρώο πάγιων περιουσιακών στοιχείων 1. Για τη διαχειριστική παρακολούθηση κάθε πάγιου στοιχείου και για τη λογιστική παρακολούθηση της αξίας κτήσεως και των αποσβέσεων του και γενικότερα της τύχης του, τηρείται υποχρεωτικά μητρώο πάγιων στοιχείων, το οποίο ενημερώνεται εσωλογιστικά και αποτελεί την τελευταία ανάλυση των πρωτοβάθμιων λογαριασμών των πάγιων περιουσιακών στοιχείων (λογαριασμοί αναλυτικού καθολικού τρίτου ή τέταρτου κ.λ.π βαθμού κάθε πρωτοβάθμιου λογαριασμού). 2. Από το μητρώο πάγιων στοιχείων, οι λεπτομέρειες και ο τρόπος τηρήσεως του οποίου αφήνονται στη κρίση του ΝΠΔΔ, πρέπει να προκύπτουν τουλάχιστον τα παρακάτω στοιχεία : ● Τα στοιχεία που εξατομικεύουν το είδος του παγίου (ονοματολογία και διακριτικά στοιχεία) ● Τα στοιχεία της λογιστικής του εντάξεως (τίτλοι και κωδικοί αριθμοί του πρωτοβάθμιου και του λογαριασμού της τελευταίας βαθμίδας ) ● Η αιτιολογία και τα σχετικά στοιχεία κτήσεως, η αρχική αξία κτήσεως και οι μεταβολές αυτής (προσθήκες, βελτιώσεις, αναπροσαρμογές της αξίας, μειώσεις) ● Ο τόπος εγκατάστασης ή ο τρίτος στις εγκαταστάσεις του οποίου τυχόν βρίσκεται. ● Η ημερομηνία κατά την οποία άρχισε η χρησιμοποίηση ή λειτουργία του, καθώς και η ημερομηνία που τυχόν τέθηκε σε αδράνεια. ● Η τυχόν κτήση του με ευεργετική φορολογική διάταξη. ● Η τυχόν ύπαρξη βαρών πάνω σ' αυτό ( π.χ είδος βάρους, αιτία, ποσό) ● Ο κωδικός αριθμός της τελευταίας βαθμίδας του λογαριασμού αποσβέσεων. ● Οι λογισμένες αποσβέσεις ( συντελεστής και ποσά ) και τα στοιχεία της λογιστικής τους εγγραφής (α/α παραστατικού, ημερομηνία), καθώς και οι αντιλογισμένες αποσβέσεις, π.χ σε περίπτωση πωλήσεως ή καταστροφής. ● Τα στοιχεία και η αιτία του τερματισμού της παραγωγικής ζωής του ( π.χ. εκποίηση, διάλυση ή καταστροφή). 3. Με σκοπό να αντιμετωπιστούν δυσχέρειες που ενδεχόμενα θα ανακύψουν κατά την υποχρεωτική τήρηση του μητρώου πάγιων στοιχείων, σύμφωνα με τα παραπάνω, παρέχεται η δυνατότητα της τηρήσεως αυτού κατά ομάδες ομοειδών πάγιων στοιχείων ( π.χ. πάγια στοιχεία του λογαριασμού 14 που κτήθηκαν κατά τη διάρκεια του αυτού μήνα παρακολουθούνται σε μια ατομική μερίδα ) με την προϋπόθεση ότι το συγκεκριμένο πάγιο στοιχείο, όταν κρίνεται αναγκαίο (π.χ. κατά την απογραφή ή την πώληση ), θα είναι δυνατό να εξατομικεύεται. § 2.2.104 Λογαριασμός 10 " Εδαφικές εκτάσεις " 1. Εδαφικές εκτάσεις είναι τα οικόπεδα, γήπεδα, αγροτεμάχια, δάση, ορυχεία, μεταλλεία, λατομεία, οι φυτείες και γενικά οποιαδήποτε έκταση γης της οποίας η κυριότητα ανήκει στο ΝΠΔΔ. Οι εδαφικές εκτάσεις διακρίνονται σ' εκείνες που έχουν απεριόριστη διάρκεια ωφέλιμης ζωής, όπως π.χ. είναι τα οικόπεδα, γήπεδα ή τα αγροτεμάχια και σ' αυτές που η διάρκεια της ωφέλιμης ζωής τους είναι περιορισμένη και για το λόγο αυτό η αξία τους είναι αποσβεστέα. Στην τελευταία αυτή κατηγορία ανήκουν π.χ. ορυχεία, μεταλλεία και λατομεία. 2. Στο λογαριασμό 10.00 " γήπεδα-οικόπεδα " παρακολουθούνται οι εκτάσεις γης πάνω στις οποίες έχουν ανεγερθεί κτίρια και εγκαταστάσεις ιδιοκτησίας του ΝΠΔΔ (π.χ. γραφεία, καταστήματα, εργοστάσια, εργαστήρια ή κατοικίες), καθώς και εκείνες που προορίζονται για την εξυπηρέτηση παρόμοιων σκοπών. 3. Στους λογαριασμούς 10.01 "ορυχεία", και 10.02 "μεταλλεία" παρακολουθούνται οι ιδιόκτητες εκτάσεις γης, από τις οποίες, με κατάλληλα τεχνικά μέσα, αντλούνται τα υπό ή επί του εδάφους ευρισκόμενα μεταλλευτικά ορυκτά ή μεταλλεύματα, τα οποία προσδιορίζονται από το μεταλλευτικό κώδικα. 4. Τα μεταλλευτικά ορυκτά δεν ανήκουν στον ιδιοκτήτη του εδάφους. Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί μεταλλείων (ΝΔ 210/1972) το δικαίωμα της κυριότητας επί του εδάφους δεν επεκτείνεται επί των μεταλλευτικών ορυκτών είτε αυτά ευρίσκονται επί της επιφανείας, είτε υπό αυτή. Το δικαίωμα έρευνας και εκμεταλλεύσεως των ορυκτών αυτών παραχωρείται σε καθένα, σύμφωνα με τις διατάξεις της κειμένης νομοθεσίας. Τα μεταλλεία ως και τα συστατικά αυτών είναι ακίνητα και από της δημοσιεύσεως στην εφημερίδα της Κυβερνήσεως του προβλεπόμενου από τη νομοθεσία παραχωρητηρίου, συνιστάται το δικαίωμα κυριότητας επί του μεταλλείου (δικαίωμα μεταλλειοκτησίας), το οποίο είναι αυτοτελές εμπράγματο δικαίωμα όλως διακεκριμένο από αυτό της κυριότητας του εδάφους. 5. Τα ποσά που καταβάλλονται εφάπαξ είτε στο Κράτος είτε σε τρίτο, για την απόκτηση του δικαιώματος εκμεταλλεύσεως του ορυχείου ή μεταλλείου, δηλ. του εμπραγμάτου δικαιώματος της μεταλλειοκτησίας, συνιστούν την αξία κτήσεως του, η οποία προσαυξάνεται με τα ειδικά έξοδα αγοράς (συμβολαιογραφικά κ.λ.π.) και καταχωρείται σε ιδιαίτερο λογαριασμό, τον 16.02 της κατηγορίας των ασώματων (άϋλων) παγίων περιουσιακών στοιχείων και αποσβένεται είτε εφάπαξ κατά το έτος της πραγματοποιήσεως είτε τμηματικά και ισόποσα μέσα σε μία πενταετία, εκτός αν ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας προβλέπουν διαφορετική ρύθμιση. Εάν εκτός από το εφάπαξ ποσό, καταβάλλονται ετησίως ή μηνιαίως ποσά, τα τελευταία καταχωρούνται στο λογαριασμό 61.98.00 "χρήσεις δικαιωμάτων". 6. Τα έξοδα που πραγματοποιούνται για έρευνες ανευρέσεως ή αξιοποιήσεως ορυχείου ή μεταλλείου παρακολουθούνται στο λογαριασμό 16.11 " έξοδα ερευνών ορυχείων - μεταλλείων -λατομείων". Τα έξοδα αυτά αποσβένονται σύμφωνα με όσα ορίζονται από τη σχετική νομοθεσία. 7. Στο λογαριασμό 10.03 "λατομεία" παρακολουθούνται οι ιδιόκτητες εκτάσεις γης, από τις οποίες, με κατάλληλα τεχνικά μέσα, γίνεται εξόρυξη λατομικών προϊόντων. Λατομικά προϊόντα είναι τα ορυκτά εκείνα τα οποία δεν χαρακτηρίζονται ως μεταλλεύματα από τη νομοθεσία περί μεταλλείων, όπως είναι ιδίως τα διάφορα πετρώματα, τα μάρμαρα, οι κοινοί λίθοι, τα κονιάματα και τα ειδικά χώματα. Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία (Ν. 1428/1984): ■ Λατομείο είναι η έκταση γης μέσα στο λατομικό χώρο όπου αναπτύσσονται λατομικές εργασίες. ■ Λατομικός χώρος είναι η ενιαία έκταση γης στην οποία έχει δικαίωμα εντοπισμού κοιτάσματος ή εκμετάλλευσης λατομικών ορυκτών ένας μόνο εκμεταλλευτής. ■ Το δικαίωμα εκμετάλλευσης των λατομικών (αδρανών) υλικών ανήκει στον ιδιοκτήτη της εδαφικής έκτασης, μέσα στην οποία υπάρχουν αυτά ή σε εκείνον στον οποίο ο ιδιοκτήτης παραχώρησε το δικαίωμα του αυτό και ασκείται το δικαίωμα εκμετάλλευσης μετά από άδεια που χορηγείται από το Νομάρχη για διάστημα 15 ετών. Σε περίπτωση παραχωρήσεως του δικαιώματος εκμετάλλευσης από τον ιδιοκτήτη σε τρίτο, το εφάπαξ ποσό που καταβάλλει ο τρίτος καταχωρείται στα λογιστικά του βιβλία στο λογαριασμό 16.02 και αποσβένεται είτε εφάπαξ, κατά το πρώτο έτος είτε τμηματικά και ισόποσα μέσα σε μία πενταετία, εκτός αν ειδικές διατάξεις της νομοθεσίας προβλέπουν διαφορετική ρύθμιση. Εάν εκτός από το εφάπαξ ποσό, καταβάλλονται και μηνιαίως ή ετησίως ποσά αυτά καταχωρούνται στο λογαριασμό 61.98.00 "χρήσεις δικαιωμάτων". 8. Στους λογαριασμούς 10.04 "αγροί", 10.05 "φυτείες" και 10.06 "δάση" παρακολουθούνται οι καλλιεργήσιμες καθώς και οι με οποιοδήποτε άλλο φυσικό τρόπο εκμεταλλεύσιμες εκτάσεις γης. 9. Στους λογαριασμούς 10.10 έως και 10.16 παρακολουθούνται οι εδαφικές εκτάσεις οι οποίες δεν χρησιμοποιούνται για τις κύριες δραστηριότητες του ΝΠΔΔ , ούτε και για τις παρεπόμενες ασχολίες αυτού. 10. Οι εδαφικές εκτάσεις παρακολουθούνται στους οικείους υττολογαριασμούς του 10 με καταχώρηση σ' αυτούς της αξίας κτήσεως τους ( αγοράς ή αποτιμήσεως λόγω εισφοράς τους, παραχωρήσεως τους κ.λ.π ) ή της αξίας η οποία προκύπτει έπειτα από νόμιμη αναπροσαρμογή της αξίας κτήσεως. Τα έξοδα κτήσεως των εδαφικών εκτάσεων ( π.χ φόροι μεταβίβασης, συμβολαιογραφικά και μεσιτικά οι αμοιβές μελετητών και δικηγόρων) δεν περιλαμβάνονται στην τιμή κτήσεως των στοιχείων αυτών και καταχωρούνται και παρακολουθούνται στο λογαριασμό 16.14 "έξοδα κτήσεως ακινητοποιήσεων" και αποσβένονται είτε εφάπαξ κατά το έτος της πραγματοποιήσεως τους είτε τμηματικά και ισόποσα μέσα σε μία πενταετία. 11. Τα έργα διαμορφώσεως των γηπέδων και άλλων εδαφικών εκτάσεων διακρίνονται σε δύο κατηγορίες : α) Σε εκείνα που δεν φθείρονται (π.χ. εκβραχισμοί ή ισοπεδώσεις) και επομένως προσδίδουν αξία στο γήπεδο, συνεπώς τα σχετικά έξοδα αυξάνουν την αξία κτήσεως του. β) Σε εκείνα που φθείρονται (π.χ. κατεδάφιση παλαιού κτιρίου, μανδρότοιχος, πλακόστρωση, αποχέτευση) και επομένως υπόκεινται σε τμηματική απόσβεση (υπό την προϋπόθεση ότι δεν επακολουθεί ανέγερση κτιρίου, γιατί τότε προσαυξάνουν το κόστος ανεγέρσεως του). Τα σχετικά έξοδα αν δεν έχουν περιληφθεί στο κόστος κτιρίων ή τεχνικών έργων ως κόστος υποδομής της κατασκευής τους, καταχωρούνται σε ιδιαίτερο λογαριασμό 11.03 "Υποκείμενες σε απόσβεση διαμορφώσεις γηπέδων" και αποσβένονται όπως ορίζει η σχετική νομοθεσία (ΠΔ 88/1973). 12 Τα γήπεδα-οικόπεδα και άλλες εδαφικές εκτάσεις δεν φθείρονται από τη χρήση τους ή την πάροδο του χρόνου και για το λόγο αυτό δεν αποσβένονται. Όταν όμως για τις εδαφικές αυτές εκτάσεις υπάρχει κίνδυνος οικονομικής απαξιώσεως και υποτιμήσεως, για τις ειδικές αυτές περιπτώσεις, σχηματίζεται ειδική πρόβλεψη, η οποία καταχωρείται στο λογαριασμό 44.10 " προβλέψεις απαξιώσεων και υποτιμήσεων γηπέδων " με χρέωση του λογαριασμού 83.10. 13. Σε περίπτωση εκποιήσεως μη οικοδομημένης εδαφικής εκτάσεως (π.χ. γηπέδου-οικοπέδου ) ισχύουν τα παρακάτω : (α) Στην πίστωση του οικείου λογαριασμού της εδαφικής εκτάσεως καταχωρούνται το τίμημα πωλήσεως του πωλητηρίου συμβολαίου και η τυχόν σχηματισμένη πρόβλεψη για υποτίμηση της πωλούμενης έκτασης ( από το λογαριασμό 44.10).Στην χρέωση του ίδιου λογαριασμού φέρονται τα τυχόν έξοδα που δημιουργούνται για την πραγματοποίηση της πωλήσεως. β) Στη χρέωση του οικείου λογαριασμού της εδαφικής εκτάσεως μεταφέρονται, επίσης , το αναπόσβεστο υπόλοιπο των εξόδων κτήσεως και των τυχόν εξόδων διαμορφώσεως της. Οι μεταφορές αυτές γίνονται από τους λογαριασμούς 16.14 και 11.03, αντίστοιχα, στους οποίους προηγουμένως μεταφέρονται, από τους λογαριασμούς 16.99.14 και 11.99.03, οι διενεργημένες αποσβέσεις. γ) Το αποτέλεσμα που προκύπτει μετά από τις παραπάνω καταχωρήσεις και μεταφορές, μεταφέρεται στο λογαριασμό 81.02.00 " ζημιές από εκποίηση ακινήτων " όταν είναι ζημία, ή στο λογαριασμό 81.03.00 "κέρδη από εκποίηση ακινήτων ", όταν είναι κέρδος. Στην περίπτωση εκποίησης οικοδομημένης εδαφικής εκτάσεως ισχύουν όσα αναφέρονται στην περίπτωση 9 της επόμενης παραγράφου 2.2.10. Αντί των προηγούμενων δύνανται να εφαρμόζονται τα περιλαμβανόμενα στην παρ. 2.2.703 περιπτ. 7. § 2.2.105 Λογαριασμός 11 "Κτίρια - Εγκαταστάσεις κτιρίων - Τεχνικά έργα" 1. Κτίρια είναι οι οικοδομικές κατασκευές που γίνονται με τη χρησιμοποίηση δομικών υλικών και προορίζονται για στέγαση υπηρεσιών, κατοικίες, βιομηχανοστάσια, αποθήκες ή οποιαδήποτε άλλη εκμετάλλευση ή δραστηριότητα του ΝΠΔΔ. Βιομηχανοστάσια είναι οικοδομικές κατασκευές, μέσα στις οποίες έχουν μόνιμα εγκατασταθεί μηχανήματα και μηχανολογικές εγκαταστάσεις, συνδεδεμένες σε βιομηχανικό παραγωγικό κύκλωμα. 2. Εγκαταστάσεις κτιρίων είναι πρόσθετες εγκαταστάσεις, όπως ηλεκτρικές, υδραυλικές, μηχανολογικές, κλιματιστικές, τηλεπικοινωνιακές, αποχετεύσεως, εσωτερικής μεταφοράς, ενδοσυνεννοήσεως και άλλες, οι οποίες είναι συνδεδεμένες με το κτίριο κατά τέτοιο τρόπο, ώστε ο αποχωρισμός τους να μην είναι δυνατό να γίνει εύκολα και χωρίς βλάβη αυτών των ιδίων ή του κτιρίου ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας τους ή του προορισμού τους. Οι εγκαταστάσεις αυτές παρακολουθούνται στους ίδιους υπολογαριασμούς του 11 στους οποίους παρακολουθούνται τα κτίρια στα οποία είναι ενσωματωμένες ή συνδεδεμένες. Αν δεν είναι κατά τον τρόπο αυτό συνδεμένες με το κτίριο, καταχωρούνται στο λογαριασμό 12.01 "τεχνικές εγκαταστάσεις" ή ανάλογα, στον αρμόζοντα λογαριασμό του 14 "έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός". 3. Τεχνικά έργα είναι μόνιμες, κατά κανόνα, τεχνικές κατασκευές με τις οποίες τροποποιείται το φυσικό περιβάλλον με σκοπό την εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων του ΝΠΔΔ (π.χ. δρόμοι, πλατείες, λιμάνια, φράγματα, λίμνες, διώρυγες, περιφράξεις, σήραγγες, γέφυρες, αεροδρόμια ή στάδια). Στο λογαριασμό 11.01 "τεχνικά έργα εξυπηρετήσεως μεταφορών" παρακολουθούνται όσα από τα έργα αυτά εξυπηρετούν τις μεταφορές του ΝΠΔΔ. Τα τεχνικά έργα που εξυπηρετούν άλλους σκοπούς παρακολουθούνται στο λογαριασμό 11.02 "λοιπά τεχνικά έργα". 4. Στο λογαριασμό 11.03 "υποκείμενες σε απόσβεση διαμορφώσεις γηπέδων" παρακολουθούνται οι δαπάνες διαμορφώσεως γηπέδων και άλλων εδαφικών εκτάσεων, όταν συντρέχουν οι εξής δύο βασικές προϋποθέσεις : α) οι δαπάνες αυτές δεν πρέπει να έχουν περιληφθεί στο κόστος κτιρίων ή τεχνικών έργων ως κόστος υποδομής της κατασκευής τους και β) οι διαμορφώσεις να φθείρονται και για το λόγο αυτό να αποσβένονται, όπως ορίζεται και στην παράγραφο 2.2.104 περίπτωση 11. 5. Στους λογαριασμούς 11.07 "κτίρια - εγκαταστάσεις κτιρίων σε ακίνητα τρίτων", 11.08 "τεχνικά έργα εξυπηρετήσεως μεταφορών σε ακίνητα τρίτων", 11.09 "λοιπά τεχνικά έργα σε ακίνητα τρίτων" και 11.10 "υποκείμενες σε απόσβεση διαμορφώσεις γηπέδων τρίτων" παρακολουθούνται τα κτίρια και τεχνικά έργα που κατασκευάζονται, καθώς και τα έξοδα που γίνονται σε ακίνητα κυριότητος τρίτων, όταν το ΝΠΔΔ έχει δικαίωμα χρήσεως για ορισμένο χρόνο που καθορίζεται συμβατικά, μετά τη πάροδο του οποίου τα εν λόγω έργα (π.χ. κτίρια ή διαμορφώσεις )περιέχονται στον κύριο του ακίνητου χωρίς αντάλλαγμα. Στους λογαριασμούς αυτούς καταχωρούνται : α) το κόστος ανεγέρσεως κτιρίων και τεχνικών έργων β) το κόστος διαμορφώσεων, βελτιώσεων και προσθηκών πάνω σε κτίρια και τεχνικά έργα και γ) τα έξοδα διαμορφώσεως εδαφικών εκτάσεων. Τα κτίρια και τα τεχνικά έργα που κατασκευάζονται από το ΝΠΔΔ σε ακίνητα τρίτων, καθώς και τα έξοδα που πραγματοποιούνται γι’ αυτά, αποσβένονται ανάλογα με το χρόνο της συμβατικής χρησιμοποιήσεως τους, με τον όρο ότι ο συντελεστής αποσβέσεως που προσδιορίζεται με βάση το χρόνο χρησιμοποιήσεως δεν θα είναι μικρότερος από τον συντελεστή που εφαρμόζεται σε ομοειδή ιδιόκτητα πάγια στοιχεία. Για την ιδιοκτήτρια του γηπέδου-οικοπέδου οικονομική μονάδα, το κόστος κατά σκευής του κτιρίου ή του τεχνικού έργου αποτελεί εισόδημα εξ εκμισθώσεως οικοδομών, το οποίο κατανέμεται στα έτη της συμβατικής χρησιμοποιήσεως του έργου υπό του τρίτου. 6. Στους λογαριασμούς 11.14 έως και 11.17 καθώς και 11.21 έως και 11.24 παρακολουθούνται τα κτίρια-εγκαταστάσεις κτιρίων και τα τεχνικά έργα τα οποία δεν χρησιμοποιούνται παραγωγικά για τις κύριες δραστηριότητες του ΝΠΔΔ ούτε και για τις παρεπόμενες ασχολίες του. 7. Τα κτίρια-εγκαταστάσεις κτιρίων και τα τεχνικά έργα παρακολουθούνται στους οικείους υπολογαριασμούς του 11 έπειτα από καταχώρηση σ' αυτούς : α) της αξίας κτήσεως τους αγοράς, εκτιμήσεως όταν πρόκειται για εισφορά, παραχώρηση κ.λ.π. ή της αξίας που προκύπτει μετά από νόμιμη αναπροσαρμογή της αξίας κτήσεως και β) του κόστους κατασκευής τους, όταν πρόκειται για ιδιοκατασκευές, το οποίο προκύπτει από τον οικείο υπολογαριασμό 15.01 "κτίρια - εγκαταστάσεις κτιρίων-τεχνικά έργα υπό κατασκευή". Τα έξοδα κτήσεως των κτιρίων-τεχνικών έργων (π.χ φόροι μεταβιβάσεως, συμβολαιογραφικά και μεσιτικά) καταχωρούνται και παρακολουθούνται στον λογαριασμό 16.14 "έξοδα κτήσεως ακινητοποιήσεων". Η αξία κτήσεως των κτιρίων και τεχνικών έργων προσαυξάνεται με την αξία των επεκτάσεων ή προσθηκών και βελτιώσεων που γίνονται κάθε φορά. 8. Σχετικά με τις αποσβέσεις των κτιρίωνεγκαταστάσεων κτιρίων-τεχνικών έργων ισχύουν όσα αναφέρονται στη παράγραφο 2.2.102. 9. Σε περίπτωση εκποιήσεως ακινήτου ισχύουν τα ακόλουθα : α) Στην πίστωση του οικείου λογαριασμού του κτιρίου ή του τεχνικού έργου καταχωρείται το τίμημα πωλήσεως του πωλητηρίου συμβολαίου και στη χρέωση του καταχωρούνται τα έξοδα που τυχόν δημιουργούνται για την επίτευξη της πωλήσεως. β) Στη χρέωση του ίδιου λογαριασμού μεταφέρονται η αξία του αντίστοιχου γηπέδου ή άλλης εδαφικής εκτάσεως και το αναπόσβεστο υπόλοιπο των εξόδων διαμορφώσεως του γηπέδου (δηλαδή το υπόλοιπο του λογαριασμού 11.03 που προκύπτει μετά τη μεταφορά στο λογαριασμό αυτό των αποσβέσεων του λογαριασμού 11.99.03). Στην πίστωση του ίδιου λογαριασμού μεταφέρεται η τυχόν σχηματισμένη πρόβλεψη για υποτίμηση του πωλούμενου γηπέδου (από το λογαριασμό 44.10). γ) Στην πίστωση του ίδιου λογαριασμού μεταφέρονται οι αποσβέσεις που διενεργήθηκαν μέχρι την πώληση και στη χρέωση του μεταφέρεται το αναπόσβεστο υπόλοιπο των εξόδων κτήσεως του ακινήτου (δηλαδή το υπόλοιπο του λογαριασμού 16.14 που προκύπτει μετά τη μεταφορά στο λογαριασμό αυτό των αποσβέσεων του λογαριασμού 16.99.14). δ) Το αποτέλεσμα που προκύπτει μετά από τις παραπάνω καταχωρήσεις και μεταφορές μεταφέρεται στο λογαριασμό 81.02.00 " ζημίες από εκποίηση ακινήτων " ή 81.02.01 " ζημίες από εκποίηση τεχνικών έργων ", όταν είναι ζημία, ή στο λογαριασμό 81.03.00 " κέρδη από εκποίηση ακινήτων " ή 81.03.01 "κέρδη από εκποίηση τεχνικών έργων ", όταν είναι κέρδος. Αντί των προηγούμενων δύνανται να εφαρμόζονται τα περιλαμβανόμενα στην παραγ. 2.2.703 περ. 7. 10. Σε περίπτωση κατεδαφίσεως κτιρίου, το οποίο δεν έχει αποσβεστεί ολοκληρωτικά, η αναπόσβεστη αξία του μεταφέρεται στη χρέωση του λογαριασμού 16.19 "λοιπά έξοδα πολυετούς αποσβέσεως" και αποσβένεται είτε εφάπαξ είτε μέσα σε μία πενταετία. Τα έξοδα κατεδαφίσεως παλαιού κτιρίου καταχωρούνται στο λογαριασμό 11.03 "υποκείμενες σε απόσβεση διαμορφώσεις γηπέδων", εκτός αν επακολουθεί ανέγερση νέου κτιρίου, οπότε τα έξοδα αυτά προσαυξάνουν το κόστος ανεγέρσεως του. Οι αποζημιώσεις που τυχόν καταβάλλονται σε μισθωτές του υπό κατεδάφιση παλαιού κτιρίου προσαυξάνουν το κόστος ανεγέρσεως του νέου. §2.2.106 Λογαριασμός 12 "Μηχανήματα - Τεχνικές εγκαταστάσεις - Λοιπός μηχανολογικός εξοπλισμός" 1. Στο λογαριασμό 12.00 παρακολουθούνται τα μηχανήματα του ΝΠΔΔ, δηλαδή οι μηχανολογικές κατασκευές, μόνιμα εγκαταστημένες ή, κινητές, οι οποίες χρησιμεύουν για να αποσπούν από τη φύση, να επεξεργάζονται ή να μετασχηματίζουν υλικά αγαθά ή για να παράγουν υπηρεσίες που αποτελούν αντικείμενο δραστηριότητας. 2. Στο λογαριασμό 12.01 παρακολουθούνται οι τεχνικές εγκαταστάσεις του ΝΠΔΔ δηλαδή τεχνικές κατασκευές και γενικά τεχνολογικές διευθετήσεις που γίνονται για τη μόνιμη εγκατάσταση μηχανημάτων και τη σύνδεση τους με το λειτουργικό κύκλωμα του ΝΠΔΔ. Στον ίδιο λογαριασμό παρακολουθούνται και οι κάθε είδους εγκαταστάσεις του ΝΠΔΔ , οι οποίες, χωρίς να συσχετίζονται με τα μηχανήματα έχουν σχέση με το λειτουργικό κύκλωμα του ΝΠΔΔ (π.χ. εγκαταστάσεις θέρμανσης, υδραυλικές και τηλεφωνικές εγκαταστάσεις ή αποθηκευτικές δεξαμενές), με τη προϋπόθεση ότι δεν είναι συνδεδεμένες με τις κτιριακές εγκαταστάσεις ή είναι συνδεδεμένες με αυτές, αλλά κατά τρόπο που ο αποχωρισμός τους είναι δυνατό να συντελεστεί εύκολα και χωρίς βλάβη της ουσίας τους ή των κτιριακών εγκαταστάσεων. 3. Στο λογαριασμό 12.02 παρακολουθούνται τα φορητά μηχανήματα "χειρός", δηλαδή τα φορητά μικρομηχανήματα που έχουν παραγωγική ζωή μεγαλύτερη από ένα έτος και μικρότερη από τη παραγωγική ζωή των μηχανημάτων του λογαριασμού 12.00. 4. Στο λογαριασμό 12.03 παρακολουθούνται τα εργαλεία, δηλαδή τα μηχανολογικά και άλλης φύσεως αντικείμενα που χρησιμοποιούνται με το χέρι και έχουν παραγωγική ζωή μεγαλύτερη από ένα έτος. Τα μικροεργαλεία που αποσβένονται εφάπαξ στη χρήση που θα χρησιμοποιηθούν παρακολουθούνται στο λογαριασμό 25.00 "μικρά εργαλεία". 5. Στο λογαριασμό 12.04 παρακολουθούνται τα καλούπια και οι ιδιοσυσκευές του ΝΠΔΔ δηλαδή οι μηχανολογικές και άλλης φύσεως κατασκευές, οι οποίες προσαρμόζονται στα καθ' αυτό μηχανήματα για τη παραγωγή εξειδικευμένων αντικειμένων, αποχωρίζονται από αυτά μετά από την εκτέλεση του συγκεκριμένου έργου και παραμένουν σε αδράνεια μέχρι να επαναχρησιμοποιηθούν ( π.χ. καλούπια, μήτρες ή κεφαλές). 6. Στο λογαριασμό 12.05 παρακολουθούνται τα διάφορα μηχανολογικά όργανα, π.χ. μετρήσεων, πειραματισμών ή ελέγχων. 7. Στο λογαριασμό 12.06 παρακολουθείται ο μηχανολογικός εξοπλισμός του ΝΠΔΔ ο οποίος δεν είναι δυνατόν να ενταχθεί σε μια από τις κατηγορίες εξοπλισμού των λογαριασμών 12.00-12.05. Επισημαίνεται ότι ο προαιρετικός λογαριασμός 12.06 μπορεί να διασπαστεί σε περισσότερους, με τη χρησιμοποίηση του κωδικού αυτού και των κενών κωδικών 12.90 - 12.98, έτσι ώστε η παρακ …