← Ελλάδα

3. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 17 Ιουλ./16 Αυγ. 1923 Περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών. Με τις διατάξεις της παρ. 4

Εν συντομία

Αυτός ο νόμος αφορά τον σχεδιασμό πόλεων, κωμών και οικισμών στην Ελλάδα, καθώς και την οικοδόμηση εντός αυτών. Θεσπίζει κανόνες και περιορισμούς για την κατασκευή και επισκευή κτιρίων, τόσο σε δημόσια όσο και σε ιδιωτικά έργα.

Τι ρυθμίζει

Ποιους αφορά

Βασικά σημεία

📄 Κείμενο νόμου
3. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ της 17 Ιουλ./16 Αυγ. 1923 Περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών. Με τις διατάξεις της παρ. 4 άρθρ. 21 Νόμ. 1418/1984 (ΦΕΚ Α΄ 23), (ανωτ. σελ. 130,625) ορίστηκε, ότι οι διατάξεις του άρθρου αυτού εφαρμόζονται γενικά σε όλα τα έργα, δημόσια και ιδιωτικά και ότι ως προς τα θέματα που καλύπτονται από τις διατάξεις αυτές καταργούνται οι αντίστοιχες διατάξεις του άνω Ν.Δ./τος και ιδίως του άρθρ. 9 αυτού. Για τα διαγράμματα που συνοδεύουν αποφάσεις του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Εργων που αναφέρονται στα άρθρ. 3, 8, 9, 11, 29 και 70 του άνω Ν.Δ/τος βλ. παρ. 7 άρθρ. 22 Νόμ. 1735/4-11 Νοεμ. 1987 (ΦΕΚ Α΄ 195), κατωτ. αριθ. 131. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄ Σύνταξις, έγκρισις και εφαρμογή σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών και γενικοί όροι αναπτύξεως αυτών ΄Αρθρ.9.-1.Επιτρέπεται δια λόγους υγιεινής, ασφαλείας, γενικής της πόλεως οικονομίας και αισθητικής η επιβολή οιωνδήποτε όρων κατά τας εν γένει εργασίας δομήσεως και περιορισμών επί των οικοπέδων και των επ΄ αυτών ανεγειρομένων και επισκευαζομένων οικοδομών είτε εν ταις πόλεσι, κώμαις κλπ. είτε εκτός τούτων. 2.«Οι κατά τα ανωτέρω όροι και περιορισμοί καθορίζονται δια Β.Δ/των εκδιδομένων μετά γνώμην του Συμβουλίου των Δημοσίων Εργων και κανονιζόντων δι΄ έκαστον τμήμα ή δι΄ έκαστον οικοδομικόν τετράγωνον της πόλεως, κώμης κλπ. ή και δι΄ ωρισμένην περιοχήν εκτός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου κειμένην, εκτάσεως ουχί μικροτέρας των 6000 μέτρων τετραγωνικών 1)τα ελάχιστα επιτρεπόμενα όρια της επιφανείας και των διαστάσεων των εντός του εγκεκριμένου σχεδίου περιλαμβανομένων οικοπέδων, 2)το μέγιστον και το ελάχιστον επιτρεπόμενον ύψος των οικοδομών, 3)τον αριθμόν των ορόφων και τας ελαχίστας τούτων διαστάσεις αναλόγως του σκοπού δι΄ ον προορίζονται, 4)το μέχιστον της υπό οικοδομών δυναμένης να καλυφθή επιφανείας εκάστου οικοπέδου, 5)τον συντελεστήν δομήσεως, 6)την θέσιν των οικοδομών και των συναφώς ταύταις εγκαταστάσεων υδρεύσεως, φωτισμού, αποχετεύσεως ακαθάρτων υγρών κλπ. εν σχέσει προς το εγκεκριμένον σχέδιον ρυμοτομίας, προς το οικόπεδον εφ΄ ου κείνται αύται και προς αλλήλας, 7)τας εν γένει δουλείας φωτισμού και αερισμού των κτιρίων και των ακαλύπτων χώρων των οικοπέδων, 8)τους εντός των ιδιοκτησιών κοινούς ελευθέρους χώρους και τας δουλείας χρήσεως Σελ. 230(γ) Τεύχος 633-Σελ.114 αυτών, 9)τα ελάχιστα όρια του μεγέθους των οικοδομών, τας περιπτώσεις καθ΄ ας επιβάλλεται η πραγμάτωσις τουλάχιστον των ορίων τούτων και τους όρους και τον τρόπον εξασφαλίσεως της πραγματώσεως ταύτης, 10)τας επιβαλλομένας εις εκάστην οικοδομήν αναλόγως του προορισμού της εγκαταστάσεις υδρεύσεως, αποχετεύσεως των ακαθάρτων υγρών, θερμάνσεως, αερισμού κλπ., 11)τους εις εκάστην περίπτωσιν τηρητέους δια λόγους ασφαλείας υγιεινής, και αιθητικής όρους ως προς την εσωτερικήν και εξωτερικήν υπέρ και υπό το έδαφος εν γένει διάταξιν και την θεμελίωσιν των οικοδομών, τας διαστάσεις των, τας εν αυταίς μηχανικάς ή άλλης φύσεως εγκαταστάσεις και τας πάσης φύσεως παγίας ή κινητάς επί των προς τους κοινοχρήστους εν γένει χώρους επιφανειών αυτών προσθήκας (οίον προστεγάσματα, σκιάδας, βιτρίνας κλπ), τον τρόπον και το είδος δομήσεως και τας ποιότητας, ποσότητας και τρόπον επεξεργασίας, συνθέσεως και χρησιμοποιήσεως των υλικών δομήσεως, 12)τον τρόπον κατασκευής και συντηρήσεως των ιδιωτικών πρασιών και κήπων και των περιτοιχισμάτων αυτών και 13)εν γένει τους όρους και περιορισμούς υφ΄ ους να εκτελήται οιασδήποτε φύσεως εργασία δομήσεως». Η παρ. 2 αντικατεστάθη ως άνω δια του άρθρ. 1 Α.Ν. 625/1968 (κατωτ. αριθ. 49) (Τα δύο τελευταία εδάφια της παρ. 2, αντικατασταθέντα δια του άρθρ. 2 Νόμ. 4343/1929, κατηργήθηκαν δια του Ν.Δ. 2893/1954 τόμ. 23Β σελ. 490,02) 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων Διά την σύστασιν διηρημένης ιδιοκτησίας επί πλειόνων αυτοτελών οικοδομημάτων ανεγειρομένων επί ενιαίου οικοπέδου, ως και επί ορόφων ή μερών των οικοδομημάτων τούτων, κειμένων εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων, εντός περιοχής δι΄ ην καθωρίσθησαν όροι δομήσεως κατά την ανωτ. παρ. 2 βλ. Ν.Δ. 1024/1971 (τόμ. 7Α σελ. 248,01) «3.Επιτρέπεται επίσης δια τους εν τη παρ. 1 του παρόντος άρθρου λόγους, όπως δια Β.Δ/των ομοίως ως εν τη προηγουμένη παρ. 2 εκδιδομένων, επιβάλλεται επί συγκεκριμένων οδών ή πλατειών ή τμημάτων των πόλεων ή κατασκευή των οικοδομών μετά στοών, είτε κατά μήκος των πεζοδρομίων, είτε και δια μέσου των οικοδομικών τετραγώνων. Δια των αυτών Δ/των καθορίζονται το πλάτος των στοών και εν γένει ο τρόπος κατασκευής των ως και οι απαραίτητοι δια την ακώλυτον χρήσίν των περιορισμοί και απαγορεύσεις, δυνάμενοι να επεκτείνωνται και εις τον υπό τας στοάς υπόγειον χώρον. Εις περίπτωσιν κατασκευής στοάς κατ΄ εφαρμογήν των ανωτέρω Δ/των εις τινα οδόν ή πλατείαν ή εις το εσωτερικόν οικοδομικού τινος τετραγώνου, δεν συγχωρείται τροποποίησις αυτών επί τω σκοπώ καταργήσεως των στοών επί της οδού ή της πλατείας ή του εσωτερικού του οικοδομικού τετραγώνου εις ο κατεσκευάσθη η στοά, ει μη μόνον κατ΄ εξαίρεσιν μετά γνώμην του Συμβουλίου Οικισμού και κατόπιν ειδικώς ητιολογημένης κρίσεως αυτού, ότι η τοιαύτη τροποποιήσις δεν παραβλάπτει την ομαλήν κυκλοφορίαν, ως αναπτύσσεται αύτη εκ των ήδη υπαρχουσών στοών, ουδέ ζημιοί την εν γένει οικονομίαν και αισθητικήν του τμήματος της πόλεως εις ο ενεργείται αύτη». Η παρ. 3 προσετέθη δυνάμει της παρ. 1 άρθρ.2 του Ν.Δ. 3879/1958, κατωτ. σελ. 294,03, οριζούσης εν συνεχεία ότι η ήδη παρ. 3 αριθμείται ως 4. 4.Σύμφωνα με την παρ. 6 άρθρ. 9 Νόμ. 960/1979 καταργείται από την έναρξη εφαρμογής του Νόμ. 960/1979, κατωτ. αριθ. 93 5-6.(Σύμφωνα με την παρ. 6 άρθρ. 9 Νόμ. 960/79 κατωτ. αριθ. 93, καταργούνται από της εκδόσεως των Π.Δ/των που προβλέπονται από το άρθρ. 8 του ίδιου νόμου, βλ. και Π.Δ. 697/1979, κατωτ. αριθ. 94). (7).4.Οι εκτελούντες οιασδήποτε εργασίας δομήσεως υποχρεούνται εις την τήρησιν των απαιτουμένων όρων υγιεινής, ασφαλείας, συγκοινωνίας και τάξεως ως προς τε τους εις τας εργασίας ταύτας ασχολουμένους εργάτας, τους γείτονας και εν γένει το δια των κοινοχρήστων χώρων κυκλοφορούν κοινόν. Οι όροι ούτοι, εφ΄ όσον δεν προβλέπονται υπό ετέρων ειδικών διατάξεων, κανονίζονται δια Β.Δ/των, εκδιδομένων προτάσει του επί της Συγκοινωνίας υπουργού. Η παρ. 7 αριθμήθηκε ως 4 από το άρθρ. 9 παρ. 6 Νόμ.960/1979, κατωτ. αριθ. 93. (Αντί για τη σελ. 230,01(α) Σελ. 230,01(β) Τεύχος 708-Σελ. 55 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων ΄Αρθρ.74.-1.Υπαρχούσης αμφιβολίας ως προς την φύσιν ή έκτασιν των υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπομένων υποχρεώσεων εκάστου φυσικού ή νομικού προσώπου αρμόδιος όπως αποφαίνεται είναι ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός, όστις αποφασίζει ανεκκλήτως. 2.Πάσαι αι κατά το παρόν Δ/μα συνεπεία (οριστικών) αποφάσεων της διοικήσεως ή (τελεσιδίκων) δικαστικών αποφάσεων απαιτήσεις, εφ’ όσον ο επισπεύδων είναι το Δημόσιον, ο δήμος ή η κοινότης, εισπράττονται εφαρμοζομένων υπέρ του επισπεύδοντος των κατά των οφειλετών του Δημοσίου προβλεπομένων υπό των περί εισπράξεως δημοσίων εσόδων διατάξεων καταναγκαστικών μέσων και καθ’ ας περιπτώσεις αι διατάξεις του παρόντος Δ/τος δεν προβλέπουσιν ειδικώς τούτο. Τα αυτά μέσα, εξαιρέσει του της προσωπική κρατήσεως, δύνανται να εφαρμόζωνται και όταν ο επισπεύδων είναι οιονδήποτε έτερον πρόσωπον, εφ’ όσον ο καθ’ ου η απαίτησις δεν καταλέγεται εις τα ανωτέρω νομικά πρόσωπα. Δια ΒΔ/των θα κανονισθώσιν αι περιπτώσεις και οι όροι υφ’ ους επιτρέπεται η εφαρμογή της τελευταίας ταύτης διατάξεως. Αι εντός ( ) λέξεις διεγράφησαν η μεν πρώτη δια της παρ. 8 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925, η δε δευτέρα δια του εδαφ. 7 του άρθρ. 4 του Ν.Δ. της 27 Φεβρ./20 Μαρτ. 1926. 3.Οσάκις υπάρχει περίπτωσις υποβολής ενστάσεων κατά διοικητικής τινος πράξεως υπό των υπό του παρόντος Ν.Δ/τος προβλεπομένων, τάσσεται πάντοτε προς υποβολήν ταύτης ανατρεπτική προθεσμία, και αν έτι δεν προβλέπεται τούτο υπό των σχετικών διατάξεων του παρόντος Δ/τος. Τα των τοιούτων προθεσμιών κανονίζονται δι’ υπουργικών αποφάσεων. «Εις πάσαν περίπτωσιν εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος Ν.Δ./τος, χαρακτηρισθείσαν νομίμως ως επειγούσης ανάγκης, δεν απαιτείται η τήρησις των οιωνδήποτε διατάξεων αυτού των αφορωσών εις προθεσμίας ή προσκλήσεις προς οιονδήποτε ή κοινοποιήσεις ή υποβολήν ενστάσεων, πάντων των σχετικών προς τα θέματα ταύτα δυναμένων εκάστοτε να κανονίζωνται δι’ αποφάσεων του Υπουργού». Το εντός « » εδάφιον προσετέθη δια του άρθρ. 5 Α.Ν. 976/1949. Σελ. 266(γ) Τεύχος 405-Σελ. 118 4.Αι υπό του παρόντος Δ/τος οριζόμεναι οιαιδήποτε υποχρεώσεις, εξαιρέσει των εις την αρμοδιότητα των δικαστηρίων υπαγομένων αποζημιώσεων δι’ απαλλοτριώσεις, καθίστανται οριστικαί και αμετάκλητοι ως προς έκαστον υπόχρεων καθ’ ον τρόπον θέλει κανονίσει Β.Δ/μα, εξαιρουμένων των περιπτώσεων καθ’ ας τούτο καθορίζεται δια του παρόντος. Κατά των περί οριστικού καθορισμού των τοιούτων υποχρεώσεων αποφάσεων της διοικήσεως δεν επιτρέπεται η προσφυγή εις τα τακτικά δικαστήρια, ειμή μόνον δι’ εσφαλμένην εφαρμογήν ή ψευδή ερμηνείαν του παρόντος Δ/τος. Εφ’ όσον αι ειρημέναι αποφάσεις ορίζουσι την υπό του υποχρέου καταβολήν χρημάτων, επιτρέπεται η εις τα τακτικά δικαστήρια ανακοπή της εκτελέσεως αυτών μόνον δια τους λόγους τους επιτρέποντας την ανακοπήν της εκτελέσεως κατά την εφαρμογήν των περί εισπράξεως των δημοσίων εσόδων διατάξεων. Άρθρ.75.-1.Εκτός των υπό των διατάξεων του παρόντος Δ/τος ειδικώς προβλεπομένων περιπτώσεων, και εις πάσαν ετέραν τοιαύτην το Δημόσιον, οι δήμοι και αι κοινότητες δύνανται να προκαταβάλωσι δια λογαριασμόν και εις βάρος των υποχρέων τας απαιτουμένας προς εκπλήρωσιν των υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπομένων εν γένει υποχρεώσεων αυτών δαπάνας ή και να εκτελώσιν απ’ ευθείας τα σχετικά έργα (εφ’ όσον οι ειρημένοι υπόχρεοι, μετά την εκπλήρωσιν των κατά το παρόν Δ/μα προαπαιτουμένων διατυπώσεων και εντός των υπό τούτου προβλεπομένων σχετικών προθεσμιών, δεν συνεμορφώθησαν προς τας υποχρεώσεις αυτών. Καθ’ ας περιπτώσεις δεν προβλέπονται υπό του παρόντος Δ/τος τοιαύται προθεσμίαι, ορισθήσονται αύται δι’ ιδίων Β.Δ/των). Τα ανωτέρω δικαιώματα δύνανται να παρέχωνται και εις οιονδήποτε έτερον φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον μετά προηγουμένην έγκρισιν του Υπουργού της Συγκοινωνίας. Τα εντός ( ) διεγράφησαν δια του εδαφ. 7 άρθρ. 4 Ν.Δ. 27Φεβρ./20 Μαρτ. 1926. Απαιτήσεις κατά του δημοσίου, απορρέουσαι εκ της εφαρμογής της ανωτέρω παρ. 1 παραγράφονται μετά 5 έτη από του τέλους του έτους, εντός του οποίου εβεβαιώθησαν ως δημόσιον έσοδον. (Βλ. άρθρ. 4 Ν.Δ. 761/1970 (κατωτ. σελ. 310). 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων 2.Εις την κατά την προηγουμένην παράγραφον εκτέλεσιν των έργων αποκλείονται τα προσωρινά μέτρα, εφ’ όσον δε ο προκαταβάλλων τας δαπάνας ή και εκτελών τα έργα είναι το Δημόσιον, ο δήμος ή η κοινότης, ισχύουσιν αναλόγως ως προς την ευθύνην των προσώπων τούτων αι διατάξεις του άρθρ. 60 παρ. 5 και του άρθρ. 61 παρ. 2, πάσης σχετικής ζημίας επιβαρυνούσης τους υποχρέους. 3.Ο απολογισμός των κατά τα ανωτέρω δια λογαριασμόν των υποχρέων καταβαλλομένων δαπανών υποβάλλεται εις το υπουργείον της Συγκοινωνίας και εγκρίνεται υπό του υπουργού (μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων) (κατά τα δια Β.Δ/τος ειδικώτερον κανονισθησόμενα). Μετά την ως άνω έγκρισιν ουδεμία χωρεί κατ’ αυτού οιαδήποτε ένστασις από μέρους των υποχρέων ή τρίτων, αποτελεί δε ούτος οριστικήν απαίτησιν του καταβαλόντος τας δαπάνας κατά του υποχρέου. «Ως προς την είσπραξιν των καταβληθεισών δαπανών εφαρμόζονται αι σχετικαί διατάξεις του άρθρ. 74 παρ. 2». Τα εντός ( ), τα μεν πρώτα κατηργήθησαν δια του Π.Δ. της 23/27 Οκτ. 1930, δια του οποίου «μεταβιβάζεται εις τον Υπουργόν της Συγκοινωνίας η κατά το άρθρ. 75 αρμοδιότης του Συμβουλίου Δημοσίων ΄Εργων προκειμένου περί εγκρίσεως του απολογισμού των δια λογ/σμόν των υποχρέων ιδιοκτητών υπό των δήμων και κοινοτήτων των καταβαλλομένων δαπανών προς κατασκευήν και επισκευήν πεζοδρομίων κλπ.» τα δε δεύτερα διεγράφησαν δια του εδ. 7 του άρθρ. 4 του Ν.Δ. της 27 Φεβρ./20 Μαρτ. 1926. ΄Αρθρ.76.-1.Εις ας περιπτώσεις προβλέπονται κατά τας διατάξεις του παρόντος διατάγματος οιαιδήποτε προσκλήσεις φυσικών ή νομικών προσώπων ή κοινοποιήσεις οιωνδήποτε εγγράφων προς τοιαύτα πρόσωπα, αύται δύνανται να είναι και γενικαί (άνευ ονομαστικής μνείας των εις ους αφορώσι). 2.Των κατά το παρόν Δ/μα προσκλήσεων και κοινοποιήσεων θεωρούνται ότι έλαβον πλήρη γνώσιν οι ενδιαφερόμενοι και μόνον αν αύται εδημοσιεύθησαν εις δύο εκ των εφημερίδων του ημερησίου τύπου ή και μόνον εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 3.Πάντως τον τρόπον των κατά τα ανωτέρω προσκλήσεων και ειδοποιήσεων, καθ’ ας περιπτώσεις ούτος δεν καθορίζεται λεπτομερώς εν τω παρόντι Δ/τι, κανονίζει ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός. Άρθρ.77.-1.Διαταγαί των αρχών, εκδιδόμεναι τυχόν προς εκτέλεσιν οιωνδήποτε έργων υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπομένων, παρά την υπό του Δ/τος τούτου καθοριζομένην αρμοδιότητα, ή αναστέλλουσαι την εκέλεσιν αρμοδίως εκθοδεισών ετέρων διαταγών και εν γένει την εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος, ουδέν έχουσι νόμιμον κύρος, ουδ’ απαλάσσουσι τους κατά το προηγούμενον κεφάλαιον υπευθύνους της ευθύνης των εν περιπτώσει υπερβασίας, οι δε υπάλληλοι ή τα αστυνομικά όργανα οι εκδίδοντες ή εκτελούντες τοιαύτας αναρμοδίως εκδοθείσας διαταγάς, πλην των συνεπειών ας υπέχουσιν εν περιπτώσει παραβάσεων του παρόντος Δ/τος, θεωρούμενοι αλληλεγγύως και εις ολόκληρον συνυπεύθυνοι μετά των κατά το προηγούμενον κεφάλαιον υπευθύνων, υπόκεινται εν πάση περιπτώσει εις τας υπό του άρθρ. 66 παρ. 9 επιβαλλομένας ποινάς. Άρθρ.78.-1.Τα υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπόμενα εν γένει έργα και αι σχετικαί μελέται, οσάκις εκτελούνται υπό του Δημοσίου, των δήμων ή των κοινοτήτων και των κατά το άρθρ. 73 νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, δύνανται να εκτελώνται είτε δια τακτικής δημοπρασίας, είτε δια προχείρου διαγωνισμού, είτε δι’ ιδιαιτέρας συμφωνίας είτε και δι’ ημερομισθίων εργατών και απ’ ευθείας προμηθείας υλικών. Πάντως ο τρόπος της εκτελέσεως εις εκάστην περίπτωσιν κανονίζεται δι’ αποφάσεως του επί της Συγκοινωνίας υπουργού αναλόγως των συντρεχόντων λόγων. 2.Προς εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος αναγράφεται ετησίως υπό ίδια κεφάλαια και άρθρα εις τον προϋπολογισμόν του υπουργείου της Συγκοινωνίας ανάλογος πίστωσις. 3.Μέρος των δια την κατά την προηγουμένην παράγραφον εφαρμογήν καταβαλλομένων δαπανών, εφ’ όσον υπό των σχετικών διατάξεων του παρόντος Δ/τος δεν προβλέπεται άλλως, δύναται να επιβαρύνη τους δήμους και τας κοινότητας καθ’ ον τρόπον θέλει ορίσει Β. Διάταγμα. Άρθρ.79.-1.Η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Δ/τος υπάγεται γενικώς εις την αρμοδιότητα της υπηρεσίας των (Αντί της σελ. 267) Σελ. 267(α) 244-99 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 δημοσίων έργων, συμπραττόντων κατά τας παραμαρτούσας ταύτη ενεργείας και οργάνων ετέρων κρατικών υπηρεσιών. Ο υπουργός της Συγκοινωνίας ορίζει δι’ αποφάσεών του την ως προς την ειρημένην εφαρμογήν ειδικήν εν εκάστη περιπτώσει αρμοδιότητα και δικαιοδοσίαν των οργάνων των ανωτέρω εν γένει υπηρεσιών, όπου δεν προβλέπεται το τοιούτον υπό των σχετικών διατάξεων του παρόντος Δ/τος. 2.Η επιτήρησις της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος Δ/τος ανήκει πάντως εις την αστυνομικήν αρχήν, ήτις θέλει ενεργεί κατά τας σχετικάς υποδείξεις της επί της εφαρμογής αυτών υπηρεσίας, επιβάλλουσα την εκτέλεσιν των διατάξεων αυτής. 3.Η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος Δ/τος δύναται δια Β.Δ/των, εκδιδομένων μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων και των οικείων δημοτικών ή κοινοτικών συμβουλίων, να ανατίθεται εν όλω ή εν μέρει εις τους δήμους και τας κοινότητας υπό τον κρατικόν έλεγχον, όστις θέλει ασκείσθαι καθ’ ον τρόπον θα ορίσωσι τα αυτά Β.Δ/τα. Εν τη περιπτώσει ταύτη οι εις ους ανατίθεται ο ανωτέρω έλεγχος και εποπτεία υπάλληλοι των δήμων ή κοινοτήτων, δια πάσαν έκδοσιν αδείας προς εκτέλεσιν έργων και εν γένει ενέργειαν κατά παράβασιν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος, πλην των άλλων, υπόκεινται εις τας κατά το άρθρ. 66 παρ. 4 ποινάς. Δια Β.Δ/των δύναται επίσης ν’ ανατίθεται εν όλω ή εν μέρει η εφαρμογή, του ιδίου Δ/τος εις τας αστυνομικάς αρχάς, των αστυνομικών οργάνων, πλην των άλλων, υποκειμένων εν τοιαύτη περιπτώσει δια πάσαν έκδοσιν αδείας προς εκτέλεσιν έργων και εν γένει ενέργειαν κατά παράβασιν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος εις τας αυτάς ως άνω ποινάς. Συμφώνως τη παρ. 9 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925 η ισχύς της άνω παρ. 3 επεκτείνεται και ως προς το περί ιδρύσεως ειδικών ταμείων εφαρμογής σχεδίων πόλεων Ν.Δ/μα. 4.Προς διεξαγωγήν πάντων των αφορώντων την εφαρμογήν του παρόντος Δ/τος ζητημάτων και παντός ετέρου συναφούς τη εφαρμογή των σχεδίων των πόλεων και τη εκτελέσει των σχετικών τη τελευταία ταύτη εργασιών δύνανται να συνιστώνται ειδικά γραφεία της υπηρεσίας των δημοσίων έργων. Τα γραφεία ταύτα συνιστώνται δια Β.Δ/των, άτινα κανονίζουσι και την λειτουργίαν αυτών. 5.Ο υπουργός δύναται δια Β.Δ./τος να μεταβιβάζη εν όλω ή εν μέρει την κατά το παρόν Δ/μα δικαιοδοσίαν του και εις έτερα πρόσωπα. Άρθρ.79Α.-(Προστεθέν δια του άρθρ. 4 Νομ. 3976/1929 κατηργήθη δια του άρθρ. 7 Νόμ. 3275/1955, κατωτ. σελ. 490,04). Σελ. 268(α) 244-100 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων Κεφάλαιον Η΄ Ακροτελεύτιοι και μεταβατικαί διατάξεις. ΄Αρθρ.10.-1.Εκ των κατά το προηγούμενον άρθρον περιορισμών κλπ. οι αναφερόμενοι εις την υγιεινήν και στερεότητα επιβάλλονται αναγκαστικώς και επί των προ της ισχύος του παρόντος Δ/τος ανεγερθεισών οικοδομών, εφ΄ όσον καθίσταται τούτο τεχνικώς δυνατόν, οι δε λοιπαί δύνανται να εφαρμόζωνται εν όλω ή εν μέρει και επί των τοιούτων οικοδομών εις ας περιπτώσεις θέλει ειδικώς κανονίσει Β.Δ/μα, εκδοθησόμενον προτάσει του επί της Συγκοινωνίας υπουργού. Αρμοδία όπως αποφανθή περί του τεχνικώς δυνατού της εφαρμογής των εις την υγιεινήν και την ασφάλειαν αναγομένων περιορισμών, είναι η επί της εφαρμογής του παρόντος Δ/τος τεχνική υπηρεσία του υπουργείου της Συγκοινωνίας, εν περιπτώσει δ’ ενστάσεων των ενδιαφερομένων αποφασίζει ανεκκλήτως ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός. Πάντως η επιβολή των περιορισμών τούτων ουδέν δημιουργεί υπέρ οιουδήποτε δικαίωμα αποζημιώσεως, του ιδιοκτήτου υποχρεουμένου να προβαίνη εις την εκτέλεσιν των σχετικών προς πραγμάτωσιν αυτών εργασιών ιδία δαπάνη και φροντίδι εντός της υπό της υπηρεσίας τασσομένης αυτώ προθεσμίας. 2.Εκ των διατάξεων του προηγουμένου άρθρου αι προϋπόθεσιν έχουσαι την ύπαρξιν εγκεκριμένου σχεδίου δύνανται να εφαρμόζωνται αναλόγως και εις πόλεις, κώμας κλπ. μη εχούσας έτι εγκεκριμένον σχέδιον ή εις οικοδομάς κειμένας εκτός των πόλεων κλπ., καθ΄ ον τρόπον θέλει κανονίζει εκάστοτε Β.Δ/μα, εκδιδόμενον κατά τα εν παρ. 2 του άρθρ. 9 οριζόμενα, δυναμένου εν τη περιπτώσει ταύτη να ορίζηται, συν τοις άλλοις, του ορίου των οικοδομησίμων χώρων εντός των ιδιοκτησιών και πέραν των υφισταμένων κοινοχρήστων οδών, πλατειών κλπ. μέχρι βάθους τριών μέτρων από τούτων. 3.Εάν εν τη εφαρμογή των κατά το προηγούμενον Άρθρ.80.-Εντός δεκαετίας από της ισχύος του παρόντος Δ/τος δέον ν’αναθεωρηθώσι μεν τα ήδη εγκεκριμένα σχέδια των πόλεων, κωμών κλπ. του Κράτους, δια την ανασύνταξιν των οποίων δεν εθεσπίσθησαν από δεκαετίας, ειδικαί διατάξεις, να συνταχθώσι δε νέα σχέδια δια τας μη εχούσας τοιαύτα πόλεις, κώμας κλπ., ων ο πληθυσμός είναι άνω των τριών χιλιάδων κατοίκων. Άρθρ.81.-1.Το παρόν Δ/μα, ισχύει γενικώς και ως προς τα ήδη εγκεκριμένα σχέδια πόλεων, κωμών κλπ. και τας τροποποιήσεις αυτών, εξαιρέσει των περιπτώσεων, καθ’ ας αι διατάξεις αυτού ρητώς, ορίζουσιν άλλως. Ισχύει επίσης και δια τα περί ων το άρθρ. 1 του ν. 2633 οικόπεδα τραπεζικών κτιρίων, εφαρμοζομένων και ως προς ταύτα των δια τους περί ων το άρθρ. 30 (υπό στοιχ. β΄) χώρους διατάξεων. 2.Τα δυνάμει των διατάξεων του ν. ΓΥΚΓ΄ ή οιωνδήποτε καθ’ ερμηνείαν αυτού διοικητικών ή δικαστικών αποφάσεων καταργηθέντα σχέδια πόλεων κλπ. από της δημοσιεύσεως του παρόντος Δ/τος θεωρούνται επανερχόμενα εν ισχύϊ, λαμβανομένου πάντως υπ’ όψιν, δια τον υπολογισμόν των αποζημιώσεων των υπό οδών και πλατειών καταλαμβανομένων οικοπέδων, του χρόνου της εγκρίσεως αυτών. Η ισχύς της παρ. 2 ανεστάλη δια την κώμην του Λουτρακίου υπό του άρθρ. 7 νόμ. 3085/1924. Άρθρ.82.-Προς τον εν άρθρ. 78 παρ. 2 οριζόμενον σκοπόν διατίθενται αι εν τω προϋπολογισμώ του υπουργείου της Συγκοινωνίας του έτους 192324 υπο κεφάλαιον 4 και άρθρ. 1 και 3 αναγραφόμεναι πιστώσεις. Άρθρ.83.-1.Κατ’ εξαίρεσιν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος, δύναται προσωρινώς να συνεχισθή η επί των κοινοχρήστων χώρων των πόλεων κλπ. εγκατάστασις περιπτέρων αναπήρων τραυματιών πολέμου και τας διεπούσας ταύτα σχετικάς διατάξεις και να παραμένωσι τα ήδη εγκατασταθέντα τοιαύτα, μέχρις ου δια Β.Δ/τος, προκληθησομένου προτάσει των υπουργών Συγκοινωνίας και Υγιεινής, Προνοίας κλπ., διαταχθή η βαθμιαία ή και συνολική άρσις αυτών. Μετά την δημοσίευσιν του Δ/τος τούτου ισχύουσι και δια τας ειρημένας κατασκευάς αι διατάξεις του άρθρ. 60 και επομένων του παρόντος Δ/τος, ουδενός εκ της τοιαύτης άρσεως δυναμένου να προκύψη υπέρ οιουδήποτε δικαιώματος αποζημιώσεως κατά του Δημοσίου ή του δήμου ή της κοινότητος. 2.Κατ’ εξαίρεσιν των διατάξεων του παρόντος Δ/τος δύνανται να μη κατεδαφίζωνται προσωρινώς τα επί κοινοχρήστων χώρων και ζωνών και εν γένει μη οικοδομησίμων γηπέδων των πόλεων κλπ. οπωσδήποτε ανεγερθέντα υπό των εκ Μικράς Ασίας και Θράκης από του Αυγούστου του 1922 και εφεξής καταφυγόντων εις την Ελλάδα προσφύγων πρόχειρα στεγάσματα, εφ’ όσον διαπιστούται η ταυτότης των κατασκευασάντων και χρησιμοποιούντων ταύτα καθ’ ον τρόπον θέλει ορίσει την τοιαύτην βεβαίωσιν ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός. Ευθύς μετά την έναρξιν εφαρμογής υπό του Κράτους μέτρων οριστικής στεγάσεως του αστικού πληθυσμού εκ των άνω προσφύγων, βεβαιοθησομένης δι’ αποφάσεως των επί της Συγκοινωνίας και Υγιεινής, Προνοίας κλπ. υπουργών, αι ειρημέναι κατασκευαί κατεδαφίζονται υποχρεωτικώς, κατ’ εφαρμογήν των σχετικών διατάξεων (άρθρ. 60 και επόμενα) του παρόντος Διατάγματος. (Αντί της σελ. 269) Σελ. 269(α) 244-101 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων Άρθρ.84.-1.Καταργούνται αι διατάξεις των από 3 Απρ. 1835, 9 Απρ. 1836, 12 Νοεμ.1836, 28 Σεπτ. 1837, 18 Αυγ. 1837,5 Ιουν. 1842, 20 Νοεμ. 1842, 20 Σεπτ. 1852, και 9 Οκτ. 1952 εις τα σχέδια των πόλεων και της οικοδομής αυτών εν γένει αναφερομένων Β.Δ/των, των ν. ΤΝΗ΄, ΣΚΒ΄ και ΓΥΚΓ΄ και πάσα οιαδήποτε ετέρα γενική ή ειδική διάταξις αντικειμένη εις το παρόν Δ/μα, «ως και πάσα άλλη διάταξις νόμου επιβάλλουσα περιορισμούς ή απαγορεύσεις ως προς την ανέγερσιν οικοδομών, τα δε εις ταύτην και τους συναφείς αυτή εν γένει περιορισμούς αναγόμενα ζητήματα εις οιανδήποτε περίπτωσιν ρυθμίζονται εφεξής μόνον βάσει των διατάξεων του παρόντος». Τα εντός « » προσετέθησαν δια του άρθρ. 5 του Ν. 3976/1929. Άρθρ.85.-1.Αι εις τα σχέδια των πόλεων Αθηνών, Πειραιώς και Φαλήρων, Θεσσαλονίκης, Σερρών και των κωμοπόλεων και συνοικισμών Μακεδονίας (Τζουμαγιάς, Νιγρίτας, Δοξάτου κλπ.) αναφερόμεναι ειδικαί διατάξεις ισχύουσι μέχρι της καταργήσεώς των (συνολικώς ή τμηματικώς) δια Β.Δ/των, εφαρμοζομένου εν τω μεταξύ και ως προς τα σχέδια ταύτα του παρόντος Δ/τος, εφ’ όσον τούτο δεν αντιβαίνει εις τας ειρημένας διατάξεις. 2.Αι διατάξεις του παρόντος Δ/τος, εφ’ όσον εν αυτώ δεν ορίζεται άλλως, τίθενται εις εφαρμογήν βαθμηδόν είτε ιδιαιτέρως δι’ εκάστην πόλιν, κώμην κλπ., είτε και δια πλείονας ομού, δι’ υπουργικών διαταγών, ισχυουσών μέχρι της δι’ εκάστην περίπτωσι εκδόσεως των διαταγών τούτων των μέχρι τούδε κειμένων διατάξεων. Συμφώνως τη παρ. 1 του άρθρ. 2 του Ν. 1853/1944 η αληθής έννοια και ερμηνεία της ως άνω παρ. 2 είναι ότι και δι’ ας διατάξεις του παρόντος Ν.Δ/τος, απαιτείται δια την ισχύν αυτών η έκδοσις Κανονιστικών Διαταγμάτων, μέχρι της εκδόσεως των υπό του παρόντος Ν.Δ/τος προβλεπομένων Κανονιστικών Δ/των ισχύουσι αι αντίστοιχοι σχετικαί διατάξεις των προϊσχυόντων νόμων, ήτοι των καταργουμένων υπό του άρθρ. 84 του αυτού Ν.Δ/τος. 3.Πάσα λεπτομέρεια του παρόντος Δ/τος, ης ο τρόπος του διακανονισμού δεν προβλέπεται υπό των σχετικών διατάξεων αυτού, κανονίζεται δια Β. Διαταγμάτων. Άρθρ.85Α΄.Εξαιρέσει των περιπτώσεων του άρθρ. 3, όπου κατά τας λοιπάς διατάξεις του παρόντος Νομοθετικού Δ/τος προβλέπεται έκδοσις Δ/τος μετά γνωμοδότησιν συμβουλίων, ο όρος ούτος έχει μόνον δυνητικήν ισχύν, δυναμένης και να παραλείπηται της γνωμοδοτήσεως ταύτης. Το άρθρ. 85Α προστέθηκε από την παρ. 2 άρθρ. 7 Νόμ. 5367/1932 και διατηρήθηκε σε ισχύ από το άρθρ. 8 παρ. 2 Νόμ. 889/1979 βλ. ανωτ. σελ. 140,01. Δια της υπ’ αριθ. 29014 της 24/27 Μαΐου1924 αποφάσεως Υπουργού Συγκοινωνίας «τίθενται εν ισχύϊ άπασαι αι διατάξεις του Ν.Δ. 17 Ιουλ. 1923, της εφαρμογής εκείνων εξ αυτών, δι’ ην απαιτείται απαραιτήτως η έκδοσις των υπό του ως άνω διατάγματος προβλεπομένων κανονιστικών διαταγμάτων και υπουργικών αποφάσεων αρξομένης από της δημοσιεύσεως των τελευταίων τούτων». άρθρον περιορισμών, λόγω της εκ τούτων μειώσεως του δυναμένου να οικοδομηθή χώρου επέρχηται εις το ακίνητον ζημία εν σχέσει προς έτερα γειτονικά τοιαύτα, εις τα οποία εξ οιασδήποτε αιτίας δεν εφηρμόσθησαν αι ειρημένοι περιορισμοί, τα τελευταία δε ταύτα ωφελούνται οπωσδήποτε ως εκ της ζημίας ταύτης, δύναται δια Β.Δ/των, εκδιδομένων προτάσει των υπουργών Οικονομικών και Συγκοινωνίας, εφ΄ άπαξ δι΄ εκάστην πόλιν, κώμην κλπ. ή δι΄ έκαστον αυτών τμήμα, να επιβάλληται εις τους ιδιοκτήτας των ούτω ωφελουμένων ακινήτων χρηματική εισφορά. Η φύσις των ζημιών και ωφελειών, ο τρόπος καθορισμού αυτών και του ποσού των εισφορών εν εκάστη περιπτώσει, και ο τρόπος καταβολής των τελευταίων τούτων κανονίζονται δια των αυτών ως άνω Δ/των, μετά σχετικήν γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων. Η κατά τα ανωτέρω εισφορά παύει εν όλω ή εν μέρει, αφ΄ ης τα αντικείμενα εις τους ανωτέρω όρους και περιορισμούς τμήματα της οικοδομής καταστώσιν ετοιμόρροπα και άχρηστα, παύει δε οριστικώς όταν τα τμήματα ταύτα κατεδαφισθώσιν. ΄Αρθρ.11.-1.Δια Β.Δ/των, εκδιδομένων μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, δύναται: α)Να κανονίζηται το είδος της χρήσεως των οικοδομών αναλόγως της θέσεως, των διαστάσεων και της εν γένει διατάξεως των κτιρίων, και ν’ απαγορεύηται η χρησιμοποίησις επικινδύνων και ανθυγιεινών οικοδομών δι΄ ωρισμένους σκοπούς β)Να απαγορεύηται δια λόγους γενικωτέρων κοινωτικών αναγκών η χρησιμοποίησις των κτιρίων των περιλαμβανομένων εις ωρισμένα τμήματα των πόλεων, κωμών κλπ. και της περιοχής των ή και εις ολοκλήρους συνοικισμούς, προς ωρισμένους σκοπούς (π.χ. νοσοκομεία και κλινικαί εντός κέντρων αναψυχής κλπ.) καίτοι ουδένα εκ της τοιαύτης χρησιμοποιήσεως δύναται να διατρέξη κίνδυνον η δημόσια υγεία και ασφάλεια. γ)Να επιβάλλωνται εις τους ιδιοκτήτας οικοδομών υποχρεώσεις καλής συντηρήσεως τούτων μετά των συναφών εγκαταστάσεων πάσης φύσεως και των περί αυτάς ιδιωτικών πρασιών, αυλών και κήπων και των περιτοιχισμάτων αυτών, από απόψεως υγιεινής, ασφαλείας ευπροσώπου παραστάσεως και δυνατού χρησιμοποιήσεως δι΄ ους διατίθενται αύται σκοπούς. ΄Αρθρ.12.-1.Δύναται να επιβάλληται η εις ωρισμένα τμήματα ή εκτός του σχεδίου της πόλεως (βιομηχανικά τμήματα) ανέγερσις των κτιρίων των αναγκαιούντων δια τας εν γένει βιομηχανικάς εγκαταστάσεις και αποθήκας: α)οσάκις αι εγκαταστάσεις αύται συνωδά ταις περί τούτων σχετικαίς ειδικαίς διατάξεσιν υγιεινής, ασφαλείας κλπ. δεν δύνανται να ευρίσκωνται εντός ή πλησίον κατωκημένων μερών, και β)οσάκις η εις ωρισμένας θέσεις συγκέντρωσις αυτών θεωρείται αναγκαία ως εκ της δια του σχεδίου διαρρυθμίσεως της οργανικής της πόλεως διατάξεως και του καθορισμού εκάστης αυτής θέσεως δι΄ ωρισμένους κοινωνικούς σκοπούς. Η αλλαγή της θέσεως της εγκαταστάσεως κατά την πρώτην των ανωτέρω περιπτώσεων ουδέν δημιουργεί υπέρ οιουδήποτε δικαίωμα αποζημιώσεως κατά του Δημοσίου και του δήμου ή της κοινότητος. Κατά την δευτέραν περίπτωσιν δύναται να ορισθή η πληρωμή αποζημιώσεως, ης το είδος, ο τρόπος υπολογισμού και οι υπόχρεοι προς καταβολήν κανονισθήσονται δια Β.Δ/τος, εκδοθησομένου (Αντί για τη σελ. 231) Σελ. 231(α) Τεύχος 708-Σελ. 57 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 προτάσει των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Συγκοινωνίας. Βλ. Α.Ν. 29 Μαΐου/3 Ιουν. 1935 περί ιδρύσεως κλπ. βιομηχανιών, ως ετροποποιήθη (τομ. 13). ΄Αρθρ.13.-1.Επί των κατά το εγκεκριμένον σχέδιον και εντός των αμέσως εφαρμοστέων αυτού τμημάτων οικοδομησίμων χώρων επιτρέπεται πάντοτε η ανέγερσις και επισκευή οικοδομών, τηρουμένων των διατάξεων του άρθρ. 9, και γενικώς υπό τους υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπομένους δια την εκτέλεσιν των εργασιών δομήσεως όρους. 2.Επί των οικοδομησίμων χώρων των μη αμέσως εφαρμοστέων τμημάτων του εγκεκριμένου σχεδίου επιτρέπονται αι εργασίαι δομήσεως μόνον εφ΄ όσον δύνανται να τηρηθώσι, πλήν των κατά την προηγουμένην παράγραφον όρων, και οι εξής ειδικοί τοιούτοι: α)Εάν το οικόπεδον έχη πρόσωπον ή δύναται δια τακτοποιήσεως ν΄ αποκτήση τοιούτον επί οδού χαρακτηριζομένης εν τω εγκεκριμένω σχεδίω ως κεντρικής αρτηρίας ή επί πλατείας, εφ΄ όσον δεν καταλαμβάνεται υπό των εν τω εγκεκριμένω σχεδίω είτε ενδεικτικώς είτε οριστικώς καθοριζομένων δευτερευουσών οδών των εχουσών αφετηρίας τας εν λόγω κεντρικάς αρτηρίας και πλατείας. Μη καθοριζομένων καθ΄ οιονδήποτε τρόπον τοιούτων δευτερεουσών οδών εν τω εγκεκριμένω σχεδίω, ο υπουργός της Συγκοινωνίας καθορίζει εφ΄ άπαξ εις εκάστην περίπτωσιν, μετά σύμφωνον γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, τας επί των κεντρικών αρτηριών και πλατειών θέσεις, εν αις ουδεμία επιτρέπεται εργασία δομήσεως, προς εξασφάλισιν της χαράξεως των εν λόγω δευτερευουσών οδών, β)Εάν το οικόπεδον έχη πρόσωπον ή δύναται δια τακτοποιήσεως ν΄ αποκτήση τοιούτον επί οδού μη χαρακτηριζομένης μεν εν τω εγκεκριμένω σχεδίω ως κεντρικής αρτηρίας, αλλά σαφώς καθοριζομένης εν αυτώ και εχούσης αφετηρίαν κεντρικήν τινα αρτηρίαν ή αμέσως εφαρμοστέον τι τμήμα του σχεδίου, κατασκευασθείσης δ’ επί του εδάφους (δια διαμορφώσεως του καταστρώματος και των πεζοδρομίων εις την κανονικήν στάθμην καθ΄ όλον το πλάτος της οδού και κατασκευής των κρασπέδων και ρείθρων των πεζοδρομίων) από της ως άνω αφετηρίας μέχρι τουλάχιστον της θέσεως εν η εκτελεσθήσονται αι εργασίαι δομήσεως. Και εν τη περιπτώσει ταύτη ισχύουσιν αναλόγως αι διατάξεις του προηγουμένου εδαφίου ως προς τας δευτερευούσας οδούς. Εάν ένεκα ελλείψεων του εγκεκριμένου σχεδίου ή αδυνάτου εκτελέσεως κανονικής τακτοποιήσεως των οικοπέδων ή εξ οιασδήποτε άλλης αιτίας καθίσταται αδύνατος ή πραγμάτωσις των ανωτέρω όρων, αι εργασίαι δομήσεως εις τα περί ων η παρούσα παράγραφος τμήματα αποκλείονται. Σελ. 232(α) Τεύχος 708-Σελ. 58 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων ΄Αρθρ.14.-1.«Επί των γηπέδων των περιλαμβανομένων εντός ζώνης κειμένης πέριξ των τελευταίων ορίων των κατά τα ανωτέρω εγκεκριμένων σχεδίων επιτρέπονται αι εργασίαι δομήσεως υπό ωρισμένους όρους και περιορισμούς ως προς το εμβαδόν και τας διαστάσεις των γηπέδων και τον όγκον των επ’ αυτών ανεγειρομένων κτιρίων, εφαρμοζομένων αναλόγως και ως προς ταύτας των σχετικών διατάξεων του άρθρ. 9. Οι ανωτέρω όροι και περιορισμοί κανονίζονται δια Δ/των, εκδιδομένων μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων δι’ εκάστην πόλιν, δύνανται δε να διαφέρωσι κατά τμήματα ζώνης της αυτής πόλεως». Η παρ.1 αντικατεστάθη ως άνω δια της παρ. 5 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925 Βλ. Β.Δ. 23 Οκτ. 1928 περί καθορισμού των όρων και περιορισμών της εντός και εκτός της ζώνης των πόλεων ανεγέρσεως οικοδομών (κατωτ. αριθ. 13). 2.Εφ’ όσον επί των κατά τα ανωτέρω γηπέδων ανεγείρονται κτίρια, οι ιδιοκτήται αυτών υποχρεούνται εις την ίδρυσιν και συντήρησιν δενδροφυτειών εις ας θέσεις και καθ’ ον τρόπον θέλει καθορίζει η αρμοδία τεχνική υπηρεσία. 3.Τα όρια της κατά την προηγουμένην παράγραφον ζώνης καθορίζονται εις εκάστην περίπτωσιν δια Β.Δ/τος, εκδιδομένου μετά γνώμην του οικείου δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου και του συμβουλίου των δημοσίων έργων, εφ΄ όσον δε δεν ορίζονται ως άνω τα ειρημένα όρια, η ζώνη θεωρείται αυτοδικαίως υφισταμένη και έχουσα πλάτος πεντακοσίων μέτρων. Το πλάτος της ζώνης, άπαξ ορισθέν, δύναται να αυξηθή, αλλ΄ ουχί και να μειωθή, εν περιπτώσει δ΄ επεκτάσεως του σχεδίου εντός της ζώνης θεωρείται και αύτη αυτοδικαίως επεκτεινομένη εν εκάστη θέσει κατά το πλάτος της αντιστοίχου επεκτάσεως του σχεδίου εν τη ιδία θέσει. 4.Αι διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου περί ζωνών ισχύουσι και ως προς τας δυνάμει των μέχρι τούδε ισχυουσών διατάξεων υφισταμένας ζώνας πόλεων κλπ., δύνανται δε να εφαρμόζωνται αναλόγως, εν όλω ή εν μέρει, και επί πόλεων, κωμών και συνοικισμών μη εχουσών έτι εγκεκριμένον σχέδιον. Εν τη τελευταία ταύτη περιπτώσει ως όρια δια τον καθορισμόν της ζώνης λαμβάνονται αι εις τα άκρα της πόλεως, κώμης κλπ. υπάρχουσαι οικοδομαί. 5.Δια πάσαν τυχόν αμφιβολίαν ως προς τα όρια και την εν γένει θέσιν της ζώνης κατά την εφαρμογήν των σχετικών διατάξεων του παρόντος Δ/τος, αρμοδία όπως αποφανθή είναι η επί της εφαρμογής αυτού τεχνική υπηρεσία του υπουργείου της Συγκοινωνίας, εν περιπτώσει δ΄ ενστάσεως των ενδιαφερομένων κατά των αποφάσεων της υπηρεσίας ταύτης αποφασίζει ανεκκλήτως ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός μετά σχετικήν γνώμην του συμβουλίου δημοσίων έργων. ΄Αρθρ.15.-1.΄Εκαστον των εν τω προηγουμένω άρθρω αναφερομένων γηπέδων θεωρείται ως ενιαίον ανήκον εις ένα και τον αυτόν ιδιοκτήτην, προς χορήγησιν δε της δι΄ ανέγερσιν οικοδομών επί των γηπέδων τούτων απαιτουμένης κατά το παρόν Δ/μα αδείας, ο αιτών ταύτην οφείλει, πλήν των άλλων, να περέχη τας δι΄ υπουργικών αποφάσεων ορισθησομένας εγγυήσεις και εξασφαλίσεις περί της υπάρξεως και τηρήσεως των κατά το προηγούμενον άρθρον δια την εκτέλεσιν των οικοδομικών εργασιών αναγκαίων ειδικών όρων. ΄Αρθρ.16.-1.Απαγορεύεται οιαδήποτε μεταβίβασις της κυριότητος τμημάτων γης, επιφανείας εκάστου κάτω των χιλίων τετραγωνικών μέτρων, αποτελούντων μέρος συνεχομένων γηπέδων ενός και του αυτού ιδιοκτήτου και κειμένων εντός της κατά το άρθρ. 14 ζώνης. Η απαγόρευσις αύτη της τμηματικής μεταβιβάσεως της κυριότητος ισχύει και ως προς τα εμβαδού εν όλω κάτω των χιλίων τετραγωνικών μέτρων συνεχόμενα γήπεδα του αυτού ιδιοκτήτου, ων μόνον εν τω συνόλω των αδιαιρέτων επιτρέπεται η μεταβίβασις. Εις τας συμβολαιογραφικάς πράξεις των κατά τα ανωτέρω μεταβιβάσεων δέον να προσαρτάται πάντοτε και διάγραμμα, καθορίζον τα όρια του μεταβιβαζομένου τμήματος εν σχέσει προς τα γειτονικά και τον όλον γήπεδον, ούτινος το μεταβιβαζόμενον τμήμα αποτελεί μέρος. Πάσα μεταβίβασις γιγνομένη παρά τας διατάξεις του παρόντος άρθρου είναι άκυρος. Συμφώνως τω άρθρ. 1 του ν. 1853/1944 η αληθής έννοια και ερμηνεία των διατάξεων της παρ. 1 του ως άνω άρθρ. 16 ως και της παρ.1 του ΄Αρθρ.1.-1.Πάσα πόλις και κώμη του Κράτους δέον να διαρρυθμίζηται και ν’ αναπτύσσηται βάσει ωρισμένου εγκεκριμένου κατά τας διατάξεις του παρόντος Δ/τος σχεδίου, εξασφαλίζοντος την θεραπείαν των προβλεπομένων αυτής αναγκών κατά τους υπό της υγιεινής, της ασφαλείας, της οικονομίας και της αισθητικής επιβαλλομένους όρους. 2.Της εγκρίσεως του σχεδίου συστάσεως νέας πόλεως, κώμης ή συνοικισμού οιουδήποτε δέον να προηγήται εξακρίβωσις και αναγνώρισις της ανάγκης της τοιαύτης συστάσεως, ήτις εκτελείται κατά τα δια Β.Δ/τος κανονισθησόμενα. 3.Δια Β.Δ/των, εκδιδομένων προτάσει του επί της Συγκοινωνίας υπουργού, κανονίζονται:α)Οι γενικοί όροι υγιεινής, συγκοινωνίας, ασφαλείας, οικονομίας και αισθητικής, προς ους δέον να συμμορφώται παν νέον σχέδιον πόλεως, κώμης κλπ. και πάσα αναθεώρησις, τροποποίησις και επέκτασις παλαιού τοιούτου σχεδίου β)Τα προς θεραπείαν των αναγκών των πόλεων, κωμών κλπ. εκτελεστέα γενικής φύσεως έργα υδρεύσεως, εξυγιάνσεως, συγκοινωνίας, εξωραισμού, αναψυχής κλπ., οι όροι και ο τρόπος μελέτης, εκτελέσεως, συντηρήσεως και χρήσεως των έργων τούτων γ)Αι δια την κατασκευήν και συντήρησιν των ανωτέρω έργων υποχρεώσεις των δήμων, κοινοτήτων και ιδιοκτητών, ους (ιδιοκτήτας) εν πάση περιπτώσει βαρύνει μέρος τουλάχιστον των δαπανών διαμορφώσεως, κατασκευής και συντηρήσεως των προ των οικοπέδων των οδών, πλατειών και λοιπών κοινοχρήστων χώρων, και ο τρόπος επιβολής των υποχρεώσεων τούτων. Πάντως Σελ. 226(β) Τεύχος Ι-73 Σελ. 24 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων η κατασκευή (διαμόρφωσις, ισοπέδωσις, οδοστρωσία κλπ.), επισκευή, συντήρησις, δενδροφύτευσις και πλύσις των περί ων αι παρ. 2 και 3 του άρθρ. 21 χώρων, είτε εφηρμόσθησαν επ’ αυτών αι περιοριστικαί διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου τούτου είτε ου, εκτελείται αποκλειστικώς δαπάνη και φροντίδι των ιδιοκτητών των υπό των εν λόγω χώρων κατά την κρίσιν της αρμοδίας τεχνικής υπηρεσίας εξυπηρετουμένων ιδιοκτησιών, του οδοστρώματος αυτών και της επιστρώσεως των πεζοδρομίων κατασκευαζομένων κατά μόνιμον τρόπον. δ)Παν έτερον γενικής φύσεως ζήτημα συναφές τη εξυπηρετήσει των αναγκών της πόλεως. 4.Υπόχρεοι δια την εκπόνησιν των κατά τα ανωτέρω σχεδίων και την εκτέλεσιν των τη μελέτη και εφαρμογή αυτών συναφών προκατασκευαστικών τεχνικών εργασιών εισίν οι οικείοι δήμοι και κοινότητες, δυναμένων και των ιδιοκτητών να επιβαρύνωνται αμέσως δια μέρους των σχετικών δαπανών. Τας εργασίας ταύτας δύναται να εκτελή, εν μέρει ή εν όλω, εις βάρος και δια λογαριασμόν των υποχρέων και το Δημόσιον κατόπιν σχετικής αποφάσεως του επί της Συγκοινωνίας υπουργού, λαμβανομένης μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων. Δια Β.Δ/των θα κανονισθή το είδος και ο τρόπος εκπληρώσεως των ανωτέρω υποχρεώσεων και το ποσοστόν της επιβαρύνσεως των ιδιοκτητών δι΄ εκάστην περίπτωσιν. 5.Αι ανωτέρω κατά τας παρ. 3 και 4 υποχρεώσεις δύνανται, εν μέρει ή εν όλω, να περιορίζωνται και εις απλήν χρηματικήν εισφοράν των εν ταις παραγράφοις ταύταις αναφερομένων προσώπων, καταβαλομένην δι΄ εκάστην περίπτωσιν προ ή μετά την εκτέλεσιν των σχετικών έργων εφ΄ άπαξ ή κατά δόσεις κατά τα δια Β.Δ/των ειδικώτερον κανονισθησόμενα. άρθρ. 20 είναι ότι η εκ τούτων οριζομένη ακυρότης των κατά παράβασιν αυτών γινομένων μεταβιβάσεων είναι απόλυτος, πάντως δε αίρεται αύτη εξ υπαρχής αφ΄ ης προτάσει του οικείου Δήμου ή Κοινότητος μετά σύμφωνον γνωμοδότησιν του Συμβουλίου των Δημοσίων Έργων επεκταθή το σχέδιον της πόλεως κατά την περίπτωσιν του άρθρ. 16 ή εγκριθώσιν οι σχηματισθέντες ή αναγνωρισθέντες ως σχηματισθέντες ή επιδιωχθέντες όπως σχηματισθώσιν κοινόχρηστοι χώροι κατά την περίπτωσιν του άρθρ. 20. Σελ. 233 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 2.Το άρθρον τούτο τεθήσεται εν ισχύϊ δια Β.Δ/τος, παύει δε εκάστοτε αυτοδικαίως η ισχύς αυτού ως προς τα γήπεδα, εφ’ ων επεκτείνεται το σχέδιον της πόλεως, κώμης κλπ. αφ΄ ης εγκριθή η τοιαύτη επέκτασις. Το άρθρ. 16 ετέθη εν ισχύϊ από 1 Ιουλ. 1924 δια του Β.Δ. 4/16 Ιαν. 1924 Συμφώνως τη παρ. 1 άρθρ. 1 του Ν. 1448/1950 η αληθής έννοια και ερμηνεία των παρ. 1 και 2 του ως άνω άρθρ. 16 ως και του άρθρ. 20 είναι ότι η εκ τούτων οριζομένη ακυρότης των κατά παράβασιν αυτών γινομένων μεταβιβάσεων είναι απόλυτος, πάντως δε αίρεται αύτη εξ υπαρχής αφ΄ ης προτάσει του οικείου Δήμου ή Κοινότητος μετά σύμφωνον γνωμοδότησιν του Συμβουλίου Οικισμού και Ανοικοδομήσεως επεκταθή το σχέδιον της πόλεως κατά την περίπτωσιν του άρθρ. 16 ή εγκριθώσιν οι σχηματισθέντες ή αναγνωρισθέντες ως σχηματιθέντες ή επιδιωχθέντες όπως σχηματισθώσιν κοινόχρηστοι χώροι κατά την περίπτωσιν του άρθρ. 20, είτε συμφώνως προς την γενομένην πρόβλεψιν αυτών, είτε άλλως ή δια της εγκρίσεως σχεδίου ή επεκτάσεως του σχεδίου εις την περιοχήν εις ην κείνται ή δια της μεμονωμένης εγκρίσεως αυτών, εάν κείνται εντός των πολεοδομικών σχεδίων ως έχουν ή κατά διάφορον διάταξιν ή και υπό όρους. Κυρώσεις δια παράβασιν του άρθρ. 16 βλ. εν άρθρ.4 Νόμ. 651/1977 (κατωτ. σελ. 320,05). ΄Αρθρ.17.-Η εκτός των ζωνών δόμησις υπόκειται εις περιορισμούς, κανονιζομένους δια Δ/τος, εκδιδομένου μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, αποβλέποντας εις την μη ίδρυσιν συνοικισμών άνευ προηγουμένης εγκρίσεως των σχεδίων αυτών, εξαιρέσει της παρά τας σιδηροδρομικάς και υπό του Κράτους ανεγνωρισμένας αμαξιτάς οδούς δομήσεως, υποκειμένης εις τας σχετικάς διατάξεις δομήσεως εντός των ζωνών περί ης το άρθρ. 14. Το άρθρ. 17 αντικατεστάθη ως άνω δια της παρ. 6 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925. Βλ. και άρθρ. 28 Π.Δ. 25 Νοεμ. 1929 περί κωδικοποιήσεως των περί κατασκευής οδών διατάξεων. Σελ. 234 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων ΄Αρθρ.18.-1.Οι ιδιοκτήται των εντός του εγκεκριμένου σχεδίου και της κατά το άρθρ. 14 ζώνης γηπέδων οφείλουσι να λαμβάνωσιν, ιδία δαπάνη και φροντίδι, τα απαιτούμενα μέτρα προς ασφαλή και υπό υγιεινούς όρους απομάκρυνσιν ή αποξήρανσιν των επί των γηπέδων τούτων τυχόν συσσωρευομένων ανθυγιεινών υλών και λιμναζόντων επί βλάβη της δημοσίας υγείας υδάτων. 2.Αι κατά την προηγουμένην παράγραφον εργασίαι δέον να εκτελώνται κατά τρόπον μη προξενούντα οιανδήποτε ζημίαν επί των ιδιοκτησιών και των οδών και λοιπών κοινοχρήστων χώρων. Πάσα τυχόν τοιαύτη ζημία βαρύνει αποκλειστικώς τον ιδιοκτήτην του εξυγιαντέου γηπέδου. 3.Αι ανωτέρω διατάξεις δεν ισχύουσιν εφ΄ όσον πρόκειται περί περιπτώσεων ανθυγιεινών υλικών κλπ. προερχομένων εκ των κατοικιών και των βιομηχανικών εγκαταστάσεων, εφ΄ ων εφαρμόζονται αι σχετικαί περί αυτών ειδικαί διατάξεις. 4.Προκειμένου περί ελών, προς εξυγίανσιν των οποίων απαιτείται η εκτέλεσις ειδικών υδραυλικών έργων εν μεγάλη κλίμακι, εφαρμόζονται αι περί τούτων σχετικαί διατάξεις, μη ισχύοντος εν τη περιπτώσει ταύτη του παρόντος άρθρου.Πάντως ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός είναι αρμόδιος να αποφασίζη, μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, εάν συντρέχη ή ου λόγος εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος άρθρου. 5.Αι ανωτέρω διατάξεις ισχύουσιν αναλόγως και επί πόλεων, κωμών κλπ. μη εχουσών εγκεκριμένον σχέδιον. ΄Αρθρ.19.-1.Οι ιδιοκτήται των εντός του εγκεκριμένου σχεδίου περιλαμβανομένων οικοπέδων υποχρεούνται να περιφράσσωσι ταύτα, τηρουμένων ως προς τούτο των δια τας εργασίας εν γένει δομήσεως σχετικών διατάξεων του παρόντος Δ/τος. Η περίφραξις εκτελείται κατ΄ εφαρμογήν του εγκεκριμένου σχεδίου, αφιεμένων απολύτως ελευθέρων των υπό οδών, πλατειών και λοιπών κατά το σχέδιον κοινοχρήστων χώρων καταλαμβανομένων τμημάτων των οικοπέδων. 2.Επιτρέπεται η περίφραξις των εντός της κατά το άρθρ. 14 ζώνης περιλαμβανομένων γηπέδων, υφ΄ ους όρους θέλει καθορίζει εκάστοτε ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός. Βλ. Π.Δ. 18 Απρ./30 Ιουν. 1928 και Π.Δ. 12/18 Απρ. 1929 (23 Δη). Αρθρ.20.-1.Δεν επιτρέπεται οιαδήποτε μεταβίβασις της κυριότητος μέρους ή του όλου γηπέδου, εφ΄ ου ο ιδιοκτήτης εσχημάτισεν ή ανεγνώρισε σχηματισθέντας τυχόν άνευ της θελήσεώς του κοινοχρήστους χώρους (ιδιωτικάς οδούς και πλατείας κ.τ.τ.), ή δεν εσχημάτισεν ουδ΄ ανεγνώρισε μεν τοιούτους, αλλ΄ επιδιώκει τον σχηματισμόν ή την αναγνώρισίν των δια της τοιαύτης μεταβιβάσεως. Εν τη εννοία του σχηματισμού κοινοχρήστων χώρων περιλαμβάνεται ο καθ΄ οιονδήποτε τρόπον ιδιωτική πρωτοβουλία ή συμφωνία γινόμενος περιορισμός ή παραίτησις δικαιωμάτων επί των ειρημένων γηπέδων επί τω τέλει αμέσου ή εμμέσου σχηματισμού των εν λόγω χώρων. Πάσα μεταβίβασις της κυριότητος, γινομένη παρά τας ανωτέρω διατάξεις, είναι αυτοδικαίως άκυρος. Η περί ακυρότητος διάταξις αύτη ισχύει και αν ακόμη δεν εγένετο εν επισήμω τινί πράξει σαφής μνεία περί του σχηματισμού των ειρημένων κοινοχρήστων χώρων, αλλ΄ εμμέσως προκύπτη εκ των γενομένων μεταβιβάσεων ότι αύται εγένοντο επί τω τέλει του τοιούτου σχηματισμού και εν γένει της εφαρμογής ιδιωτικού σχεδίου ρυμοτομίας. Ως προς την αληθή έννοιαν και ερμηνείαν των διατάξεων της ως άνω παρ. 1 βλ. σχόλιον υπό την παρ. 1 του άρθρ. 16. Κυρώσεις δια παράβασιν της παρ. 1 βλ. εν άρθρ. 4 Νόμ. 651/1977 (κατωτ. σελ. 320,05) 2.Δια τα εντός των εγκεκριμένων σχεδίων των πόλεων, κωμών κ.τ.τ. γήπεδα επιτρέπεται, εις ωρισμένας προϋποθέσεις και όρους, η παρέκκλισις από των διατάξεων της προηγουμένης παραγράφου μέχρις οιουδήποτε βαθμού. Τα της παρεκλίσεως και των προϋποθέσεων και όρων αυτής κανονίζονται δια Β.Δ/των, εκδιδομένων μέσα σύμφωνον γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων εφ΄ άπαξ δι΄ εκάστην πόλιν, κώμην κλπ. ή δι΄ έκαστον αυτών τμήμα ή και δι΄ εκάστην ειδικήν περίπτωσιν. Ως προς την έννοιαν και ερμηνείαν των ως άνω παρ. 1 και 2 βλ. σχόλιον υπό την παρ. 2 του άρθρ. 16. Δια του Π.Δ. 16 Σεπτ./12 Οκτ. 1926 ενεκρίθη η εφαρμογή των διατάξεων της παραγρ. 2 ως εμφαίνεται εν τω προσηρτημένω εις το Π.Δ. τούτο διαγράμματι. 3.Αι διατάξεις της ανωτέρω παρ. 1 δεν ισχύουσι προκειμένου περί καλλιεργουμένων γηπέδων, κειμένων εκτός των εγκεκριμένων σχεδίων των πόλεων, κωμών κλπ., εφ΄ ων σχηματίζονται ιδιωτικαί οδοί προς μεταφοράν των προϊόντων, εφ΄ όσον εκ των πραγμάτων προκύπτει ότι ο σχηματισμός αυτών την μεταφορά ταύτην μόνον σκοπεί, ουχί δε την εφαρμογήν ιδιωτικού σχεδίου ρυμοτομίας και την (Αντί για τη σελ. 235) Σελ. 235(α) Τεύχος 751-Σελ. 39 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 βάσει τούτου κατάτμησιν των γηπέδων εις μικρά τμήματα. Επίσης δεν ισχύουσιν αι διατάξεις της αυτής παρ. 1: α)δια πάσαν περαιτέρω μεταβίβασιν της κυριότητος γηπέδων, ων μετεβιβάσθη ήδη αύτη παρά τας διατάξεις της εν λόγω παραγράφου προ της ισχύος του παρόντος άρθρου, εφ΄ όσον δεν επέρχεται αύξησις της επιφανείας των προ της ισχύος του άρθρου τούτου σχηματισθέντων ιδιωτική πρωτοβουλία κοινοχρήστων χώρων, και β)ως προς τα εντός των εγκεκριμένων σχεδίων των πόλεων κλπ. γήπεδα, εφ΄ ων εσχηματίσθησαν ιδιωτική πρωτοβουλία, προ της ισχύος του παρόντος άρθρου, κοινόχρηστοι χώροι (ιδιωτικαί οδοί κλπ.), εφ΄ όσον η κυριότης τμημάτων των εν λόγω γηπέδων μετεβιβάσθη ήδη προ της ισχύος του άρθρου τούτου, μετά δε την ισχύν αυτού ουδεμία αύξησις των αρχικώς σχηματισθέντων κοινοχρήστων χώρων έλαβε χώραν. 4.Αρμόδιος όπως αποφανθή δια την εφαρμογήν των διατάξεων του παρόντος άρθρου, εάν η μεταβίβασις της κυριότητος επί γηπέδων εγένετο επί τω σκοπώ σχηματισμού επ’ αυτού κοινοχρήστων χώρων και εν γένει της εφαρμογής ιδιωτικού σχεδίου ρυμοτομίας ή προς απλήν μεταφοράν προϊόντων, εάν επήλθε ή ου αύξησις της εκτάσεως των κοινοχρήστων τούτων χώρων και οποία η θέσις και έκτασις αυτών και ειδικώτερον πότε υφίσταται περίπτωσις εφαρμογής των εξαιρέσεων α΄ και β΄ της προηγουμένης παραγράφου, είναι ο επί της Συγκοινωνίας υπουργός, όστις αποφαίνεται επί πάντων των ζητημάτων τούτων μετά γνώμην του Συμβουλίου των δημοσίων έργων. Εν περιπτώσει ενστάσεων των ενδιαφερομένων κατά της αποφάσεως του υπουργού, δύναται να αναθεωρήση ούτος την αρχικήν απόφασίν του μόνον εφ’ άπαξ. Περίληψις των ανωτέρω αποφάσεων του υπουργού και της σχετικής γνωμοδοτήσεως του συμβουλίου των δημοσίων έργων δημοσιεύεται εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. 5.Αι διατάξεις του άρθρου τούτου τεθήσονται εν ισχύϊ δια Β.Δ/τος. Το άρθρ. 20 ετέθη εν ισχύϊ από 1 Ιουλ. 1924 και διατάξεις αυτού αι αφορώσαι γήπεδα κείμενα εκτός των πόλεων και κωμών κλπ. εκποιούμενα βάσει μη εγκεκριμένων σχεδίων συνοικισμών ετέθησαν εν ισχύϊ από 1 Μαρτ. 1924 δια του Β.Δ. 4/16 Ιαν. 1924. ΄Αρθρ.2.-1.Τα κατά το προηγούμενον άρθρον σχέδια καθορίζουσιν αναλόγως των προβλεπομένων αναγκών, πλήν των άλλων: α)Τας οδούς και πλατείας, τους κοινοχρήστους κήπους, πρασιάς και άλση και εν γένει τους προς κοινωφελείς σκοπούς αναγκαιούντας κοινοχρήστους χώρους. β)Τα προς ανέγερσιν δημοσίων, δημοτικών και θρησκευτικών κτιρίων και τα προς εκτέλεσιν οιωνδήποτε ετέρων κοινής ωφελείας έργων αναγκαιούντα οικόπεδα και γ)Τους οικοδομησίμους χώρους και εν γένει την χρησιμοποίησιν εκάστης θέσεως προς ωρισμένον κοινωνικόν σκοπόν. Δια Β.Δ/τος, εκδιδομένου προτάσει του επί της Συγκοινωνίας υπουργού, μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, δύνανται να ορίζωνται λεπτομερώς εν εκάστη περιπτώσει αι ανωτέρω (εδ. α΄) κοινωφελείς σκοποί και τα κοινής ωφελείας έργα (εδ. β΄) Εν τοις αυτοίς ως άνω σχεδίοις δύνανται να χαρακτηρίζωνται και οι αρχαιολογικοί χώροι κατά τας σχετικάς υποδείξεις της αρμοδίας υπηρεσίας. 2.Τα κατά την προηγουμένην παράγραφον σχέδια δέον να συντάσσωνται επί τη βάσει της μεγίστης δυνατής προβλεπομένης επεκτάσεως των πόλεων, κωμών κλπ., να καθορίζωνται δ’ εν αυτοίς, αναλόγως των υπαρχουσών αναγκών της πόλεως κλπ., ην αφορώσι, τα όρια των αμέσως εφαρμοστέων τμημάτων του σχεδίου. Ο καθορισμός των κατά τα ανωτέρω στοιχείων, εκτός των ορίων τούτων, δύναται να περιορίζηται εις γενικότητας, αφιεμένου του λεπτομερειακού αυτών προσδιορισμού, κατά την επέκτασιν των εν λόγω ορίων, όστις εν τη περιπτώσει ταύτη εγκρίνεται ομού μετά της επεκτάσεως ταύτης, συνωδά ταις διατάξεσι της παρ. 2 του άρθρ. 5, κατόπιν συμφώνου γνωμοδοτήσεως του συμβουλίου των δημοσίων έργων. 3.Τα ανωτέρω σχέδια συντάσσονται βάσει τοπογραφικού και χωροσταθμικού χάρτου, εμφαίνοντος υπό κλίμακα την μορφήν του εδάφους και τας κατά την σύνταξιν του σχεδίου επ’ αυτού υφισταμένας οδούς, ρεύματα, οικοδομάς και λοιπά αντικείμενα, και συνοδεύονται υπό των αναγκαιούντων επεξηγηματικών πινάκων και υπομνημάτων. 4.Δια Β.Δ/των κανονίζεται ο τρόπος συντάξεως και ελέγχου των κατά τα ανωτέρω τοπογραφικών κλπ. χαρτών και σχεδίων. Βλ. Β.Δ. 12/12 Οκτ. 1925 περί αναθέσεως εις τον Διευθυντήν Δημοσίων ΄Εργων κλπ. (κατωτ. αριθ. 7) ΄Αρθρ.21.-«Προκειμένης της μεταβιβάσεως της κυριότητος ακινήτων εν γένει εντός ή εκτός των σχεδίων των πόλεων κλπ. κειμένων, οι συμβολαιογράφοι υποχρεούνται όπως υπομιμνήσκωσιν εις τους αγοραστάς ότι κατά τας περί σχεδίων πόλεων Σελ. 236(α) Τεύχος 751-Σελ. 40 κλπ. διατάξεις, εις ωρισμένας περιπτώσεις απαγορεύεται η εκτέλεσις οικοδομικών εργασιών επί των ακινήτων εν γένει και επιβάλλονται διάφοροι περιορισμοί. Περί της υπομνήσεως ταύτης πρέπει οι συμβολαιογράφοι να ποιώνται σχετικήν μνείαν εν ταις καταρτιζομέναις συμβάσεσιν, η παράλειψις της οποίας ως και της ανωτέρω υπομνήσεως συνεπάγεται την πειθαρχικήν αυτών δίωξιν». Το άρθρ. 21 ετροποποιήθη δια του άρθρ. 2 του Ν. 3976/1929 και το άρθρον τούτο ετροποποιήθη ως άνω υπό του άρθρ. 1 του ν. 4343/1929, ισχύσαντος μετά τρίμηνον από της δημοσιεύσεώς του. 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων ΄Αρθρ.22.-1.Οι εν τω εγκεκριμένω σχεδίω καθοριζόμενοι κατά το άρθρ. 2 παρ. 1 υπό στοιχείον α΄ χώροι, αμέσως από της απαλλοτριώσεως των υπ΄ αυτών καταλαμβανομένων ακινήτων, καθίστανται αυτοδικαίως κοινόχρηστοι. Το άρθρ. 22, αντικατεστάθη δια της παρ. 1 του άρθρ. μόνου του Ν.Δ. 3/17 Δεκ. 1925 κυρωθέντος δια του Ν. 3976/1929, πλην η παράγραφος αύτη κατηργήθη δια του Ν.Δ. 8/13 Αυγ. 1926 κυρωθέντος επίσης δια του Ν. 3976/1929 και επανήχθη δι΄ αυτού εν ισχύϊ το ως άνω τμήμα του παλαιού άρθρου 22. ΄Αρθρ.23.-1.Απαγορεύεται απολύτως η καθ΄ οιονδήποτε τρόπον ανέγερσις οικοδομών, περιτοιχισμάτων, φρακτών και εν γένει η εκτέλεσις οιωνδήποτε εργασιών δομήσεως και οιαδήποτε προσωρινή ή μόνιμος εγκατάστασις: Α΄)Επί των οικοπέδων των περιλαμβανομένων εντός του όλου εγκεκριμένου σχεδίου και καταλαμβανομένων υπό των εν άρθρ. 2 παρ. 1 υπό στοιχ. α΄ αναφερομένων χώρων, και γενικώς υπέρ ή υπό τους χώρους τούτους. 2.(Βλ. σχόλιον εν τέλει του άρθρου). 3.Επί ή υπέρ και υπό την επιφάνειαν των κατά την προηγουμένην παράγραφον χώρων δύνανται να επιτρέπωνται κατ΄ εξαίρεσιν: α)εγκαταστάσεις εξυπηρετούσαι κοινάς ανάγκας (οίον αγωγοί ηλεκτρικού ρεύματος, φανοί, σιδηρόδρομοι, κρήναι, επιστολοδόχοι, υπόνομοι, είσοδοι υπογείων σιδηροδρόμων, δενδροφυτείαι, ανδριάντες και καλλιτεχνικά μνημεία κλπ.), ων η τοιαύτη τοποθέτησις καθίσταται αναπόφευκτος δια λόγους τεχνικούς ή ως εκ του σκοπού αυτών, και β΄)η προσωρινή τοποθέτησης των φορητών σκευών των πλανοδίων μικροεμπόρων και των καθισμάτων και των τραπεζών των υπαιθρίων κέντρων αναψυχής. Δια Β.Δ/τος κανονισθήσονται ο τρόπος και οι όροι, υφ΄ ους δύνανται να επιτρέπωνται εν εκάστη περιπτώσει αι ανωτέρω εν γένει εγκαταστάσεις, δυναμένου δι΄ ωρισμένας εξ αυτών να επιβάλλωνται εις τους προβαίνοντας εις ταύτας προς ίδιον αυτών όφελος χρηματικών εισφορών υπέρ του Δημοσίου ή των δήμων και κοινοτήτων. Επίσης δύναται να επιτρέπηται εις τους αυτούς ως άνω χώρους η προσωρινή τοποθέτησις οικοδομικών υλικών, μηχανών, ικριωμάτων κλπ. αναγκαιούντων προς εκτέλεσιν εργασιών δομήσεως καθ΄ ον τρόπον θέλει κανονισθή δυνάμει της παρ. 3 του άρθρ. 9, και η κατασκευή εξοχών επί των κτιρίων (οίον προστεγασμάτων εξωστών, προπυλαίων και ετέρων αρχιτεκτονικών εξοχών) καθ΄ ον τρόπον θέλει καθορισθή δυνάμει των διατάξεων της παρ. 2 του αυτού άρθρου. Αι υπό της παρούσης παραγράφου επιτρεπόμεναι εν γένει εγκαταστάσεις δεν πρέπει πάντως να επιφέρωσιν οιονδήποτε κώλυμα εις την κίνησιν, τον ελεύθερον φωτισμόν και αερισμόν των κοινοχρήστων χώρων και των πέριξ οικοδομών, ουδέ να αντίκεινται εις την κοινήν αισθητικήν. 4.Οι εκτελούντες τας κατά την προηγουμένην παράγραφον εγκαταστάσεις και τας εν γένει συναφείς αυταίς εργασίας δέον να λαμβάνωσι ιδία δαπάνη και φροντίδι πάντα τα απαιτούμενα μέτρα, όπως ουδέν επέρχηται κώλυμα εις την συγκοινωνίαν και ουδεμία ετέρα ζημία εις τους κοινοχρήστους χώρους και τας πέριξ οικοδομάς, μετά δε την εκτέλεσιν των έργων οφείλουσι ν΄ αποκαθιστώσι τους κοινοχρήστους χώρους εις την προτέραν αυτών κατάστασιν. Αι παρ. 1 και 2 του άρθρου 23 καταργήθησαν και η παρ. 3 ετροποποιήθη δια της παραγρ. 2 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. 3/17 Δεκ. 1925, πλην η παράγραφος αύτη κατηργήθη δια του Ν.Δ. 8/13 Αυγ. 1926 κυρωθέντος δια του Ν. 3976/1929 και επανήχθησαν εν ισχύϊ μόνον αι ανωτέρω παρατιθέμεναι διατάξεις του παλαιού άρθρ. 23. ΄Αρθρ.24.-Απαγορεύεται πάσα ριζική επισκευή, μεταρρύθμισις και συμπλήρωσις οικοδομών ή τμημάτων αυτών αντικειμένων εις τους περιορισμούς υγιεινής και ασφαλείας κλπ. της παρ. 2 του άρθρ. 9 και ιδίως τους προβλεπομένους υπό των εδ. 1, 2, 4, 5, 10. Η απαγόρευσις αύτη ισχύει μόνον ως προς τα αντιβαίνοντα προς τους άνω περιορισμούς μέρη των οικοδομών και μόνον εφ’ όσον έτεραι ειδικαί διατάξεις (άρθρ.43 και 45) του παρόντος δεν ορίζουσιν άλλως, παύει δε ισχύουσα όταν η επισκευή κλπ. σκοπή την προσαρμογήν του κτιρίου προς τους περιορισμούς τούτους. Εξαιρετικώς επιτρέπονται εις τα ανω-τέρω αναφερόμενα κτίρια αι δια λόγους υγιεινής και χρησιμοποιήσεως κριΣελ. 237 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 νόμεναι αναγκαίαι συνήθεις επουσιώδεις επισκευαί. Το άρθρ. 24 αντικατεστάθη ως άνω δια της παρ. 3 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925. Τα άρθρα 22-24 ετέθησαν εν ισχύϊ δια της υπ΄ αριθ. 15024 της 11 Απρ. 1924 αποφάσεως Υπουργού Συγκοινωνίας, δι΄ ης κατηργήθη και ο ν. ΓΥΚΓ΄. ΄Αρθρ.25.-(Αντικατεστάθη εξ ολοκλήρου υπό της παρ. 4 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925. Αλλά δια του Ν.Δ. της 8/13 Αυγ. 1926 κατηργήθη η παρ. 4 του Ν.Δ. της 3/17 Δεκ. 1925 άνευ μνείας περί επανισχύος του τροποποιηθέντος παρόντος άρθρ. Βλ. και Ν.Δ. 8/13 Αυγ. 1926). ΄Αρθρ.26.-1.Απαγορεύεται η παρά τας διατάξεις του παρόντος Δ/τος ανέγερσις ή επισκευή οικοδομών και εκτέλεσις οιωνδήποτε εργασιών δομήσεως και οιωνδήποτε ετέρων εγκαταστάσεων οριστικών ή υφ΄ οιονδήποτε λόγον προσωρινότητος και επί οιαδήποτε αποζημιώσει και συμβάσει ή υποσχέσει και εγγυήσει του ιδιοκτήτου ή του ανεγείροντος ότι θέλει προβή εις την κατεδάφισιν και άρσιν των τοιούτων έργων οψέποτε διαταχθή προς τούτο. 2.Πάσα άδεια προς εκτέλεσιν των κατά την προηγουμένην παράγραφον έργων, χορηγουμένη επί τη βάσει των εν τη αυτή ποαραγράφω αναφερομένων όρων ή οιωνδήποτε άλλων, δεν έχει νόμιμον κύρος, ουδέ δημιουργεί υπέρ οιουδήποτε δικαίωμα αποζημιώσεως κατά του Δημοσίου και του Δήμου ή της κοινότητος εν περιπτώσει κατεδαφίσεως και άρσεως των τοιούτων έργων. 3.Το παρόν άρθρον έχει και αναδρομικήν ισχύν ως προς τα εκτελεσθέντα έργα δομήσεως κλπ. παρά τας μέχρι τούδε ισχύουσας διατάξεις. ΄Αρθρ.27.-1.Η υπό του Δημοσίου διάθεσις των παρά τας πόλεις, κώμας και συνοικισμούς και τας παραλιακάς εν γένει οδούς παρακτίων ή εντός της θαλάσσης χώρων, των μη περιλαμβανομένων εντός του εγκεκριμένου σχεδίου ή της κατά το άρθρ. 14 ζώνης, ή περιλαμβανομένων μεν, αλλ΄ ων ουδεμίαν προβλέπει το σχέδιον τούτο χρησιμοποίησιν, προς ίδρυσιν κέντρων αναψυχής και εγκατάστασιν λουτρών ή εκτέλεσιν κοινωφελών έργων, γίνεται πάντοτε επί τω όρω εκτελέσεως υπό του αναδόχου ωρισμένων έργων. Εν τη σχετική της ως άνω διαθέσεως συμβάσει καθορίζονται λεπτομερώς τα εκτελεστέα έργα, τα της συντήρησης και χρήσεως αυτών, η ελαχίστη δαπάνη εις ην υποχρεούται να προβή ο ανάδοχος, και η περιφέρεια εντός της οποίας το Δημόσιον δεν θέλει προβή εις την διάθεσιν οιωνδήποτε χώρων προς τον αυτόν σκοπόν. 2.Ο υπουργός της Συγκοινωνίας είναι αρμόδιος όπως, μετά γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, καθορίζη τους κατά την προηγουμένην παράγραφον όρους εκτελέσεως και συντηρήσεως των Σελ. 238 έργων ως προς τας θέσεις αυτών και την εφ΄ ης δεν θέλει επιτραπή ετέρα του αυτού σκοπού εγκατάστασις περιφέρειαν. 3.Πάσα σύμβασις προς διάθεσιν των κατά το παρόν άρθρον χώρων, γινομένη παρά τας διατάξεις αυτού, είναι άκυρος και ουδέν υπέρ οιουδήποτε δημιουργεί δικαίωμα αποζημιώσεως κατά του Δημοσίου και του δήμου ή της κοινότητος εις περίπτωσιν κατεδαφίσεως και άρσεως των δυνάμει της τοιαύτης συμβάσεως γενομένων οιωνδήποτε εγκαταστάσεων. 4.Το παρόν άρθρον τίθεται εν ισχύϊ δι΄ αποφάσεων των υπουργών Συγκοινωνίας και Γεωργίας. Το άρθρ. 27 ετέθη εν ισχύϊ δια της υπ΄ αριθ. 12118 της 27 Φεβρ./4 Μαρτ. 1925 αποφάσεως Υπουργού Συγκοινωνίας. Δια την εκμετάλλευσιν των αιγιαλών και ποταμών βλ. και άρθρ.60 Β.Δ. 11/12 Νοεμ. 1929 περί διοικήσεως δημοσίων κτημάτων (τόμ 25) και Α.Ν. 2344/1940 περί αιγιαλού και παραλίας. 23.Δ.α.3 Σχέδια Πόλεων ΄Αρθρ.28.1.Εις τους ιδιοκτήτας οικοπέδων, κοινά εχόντων όρια, δύνανται να επιβάλλωνται αμοιβαίαι υποχρεώσεις ως προς την κατασκευήν, συντήρησιν και χρήσιν κοινών τοίχων ή ετέρων έργων, κειμένων επ’ αμφοτέρων των συνορευόντων οικοπέδων. Το είδος των έργων τούτων και αι ανωτέρω σχετικαί υποχρεώσεις κανονίζονται δια Β.Δ/των. Πάντως το εκ των τοιούτων υποχρεώσεων βάρος εκάστου ιδιοκτήτου δέον να ορίζηται ανάλογον της εκ των ειρημένων έργων προσγιγνομένης αυτώ ωφελείας. 2.Δια λόγους αισθητικής δύναται ν’ απαγορεύηται η δια πάσης φύσεως παγίων ή κινητών, προσωρινών ή οριστικών εγκαταστάσεων κάλυψις των οπωσδήποτε ορατών αρχιτεκτονικών εσοχών, εξοχών, και προπυλαίων των κτιρίων και κατάληψις των μεταξύ αυτών κενών, έστω και αν οι χώροι ούτοι εισί κατά το εγκεκριμένον σχέδιον οικοδομήσιμοι. ΄Αρθρ.3.-1.Παν σχέδιον πόλεως, κώμης κλπ. προ της εγκρίσεώς του, εκτίθεται μετά του σχετικού αυτώ τοπογραφικού χάρτου εν τω δημαρχείω ή τω κοινοτικώ καταστήματι επί δέκα πέντε ημέρας, ειδοποιουμένου του κοινού περί τούτου υπό του δημάρχου ή προέδρου της κοινότητος δια γενικής προσκλήσεως τοιχοκολλωμένης εις τα δημοσιώτερα μέρη της πόλεως. Οι ενδιαφερόμενοι δύνανται εντός της προθεσμίας ταύτης να λάβωσι γνώσιν των ανωτέρω στοιχείων και να υποβάλωσιν εγγράφως εις τον δήμον ή την κοινότητα τας κατά τούτων τυχόν ενστάσεις των, ας ο δήμος ή κοινότης υποχρεούται να διαβιβάση ομού μετά της κατά την επομένην παράγραφον γνωμοδοτήσεως εις το υπουργείον της Συγκοινωνίας. 2.Τα κατά τα ανωτέρω σχέδια πόλεων, κωμών κλπ. μετά των επεξηγηματικών αυτών πινάκων και υπομνημάτων εκρίνεται δια Β.Δ/τος, εκδιδομένου προτάσει του επί της Συγκοινωνίας υπουργού, κατόπιν προηγουμένης γνωμοδοτήσεως του οικείου δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου και του συμβουλίου των δημοσίων έργων. Η γνωμοδότησις του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου είναι μόνον συμβουλευτική, του υπουργού δυναμένου εν πάση περιπτώσει, μετά σύμφωνον γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, να απορρίπτη ή και να τροποποιή τα υπό των δημοτικών και κοινοτικών συμβουλίων προτεινόμενα σχέδια. (Περίληψις της γνωμοδοτήσεως του συμβουλίου των δημοσίων έργων δημοσιεύεται πάντως εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως). Τα εντός ( ) κατηργήθησαν υπό του Ν.Δ. της 29 Νοεμ./1 Δεκ. 1923. Διά του Π.Δ. 3/4 Ιουν. 1930, «η αρμοδιότης του Συμβουλίου των Δημοσίων Εργων καθ’ ό,τι αφορά την έγκρισιν ή τροποποίησιν των σχεδίων ρυμοτομίας πόλεων ή κωμών, πληθυσμού κατωτέρω των 8.000 κατοίκων, μεταβιβάζεται εις τους Γεν. Διοικητάς» Βλ. και Π.Δ. 2/3 Αυγ. 1933 περί μεταβιβάσεως δικαιοδοσίας του ΥπουρΣελ. 227 Σχέδια Πόλεων 23.Δ.α.3 γού της Συγκοινωνίας εις τον Διευθυντήν Δημ. ΄Εργων (κατωτ. αριθ. 16) 3.Οσάκις το υπουργείον ζητεί την γνωμοδότησιν του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου επί της εγκρίσεως σχεδίου, δέον αύτη να εκδίδηται και κοινοποιήται εις το υπουργείον εντός προθεσμίας ορισθησομένης δι’ εκάστην πόλιν κλπ. δια Β.Δ/των αναλόγως των μέσων συγκοινωνίας, Εντός της αυτής προθεσμίας δέον να εκπληρώνται και αι κατά την ανωτέρω παρ. 1 διατυπώσεις. Παρεχομένης της ανωτέρω προθεσμίας απράκτου, ο υπουργός δύναται, μετά σύμφωνον γνώμην του συμβουλίου των δημοσίων έργων, να προβαίνη εις την έγκρισιν του σχεδίου, και άνευ της γνωμοδοτήσεως του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου ή και της εκπληρώσεως των ειρημένων διατυπώσεων. Αι ανωτέρω προθεσμίαι ωρίσθησαν δια του Β.Δ.8/12 Σεπτ. 1923 (κατωτ. αριθ. 4) ΄Αρθρ.29.1.Απαγορεύεται η ανέγερσις δημοσίων δημοτικών και κοινής εν γένει ωφελείας κτιρίων επί οικοδομησίμων μεν κατά το εγκεκριμένον σχέδιον οικοπέδων, αλλά μη προοριζομένων υπ’ αυτού προς τον σκοπόν τούτον. Μη προβλέποντος του σχεδίου θέσεις δια τα τοιαύτα κτίρια, ή κρινομένων των θέσεων τούτων ακαταλλήλων, επιβάλλεται η προηγουμένη τροποποίησις του σχεδίου προς καθορισμόν των καταλλήλων θέσεων. Μη υπάρχοντος εγκεκριμένου σχεδίου, απαιτείται προς καθορισμόν των ανωτέρω θέσεων ή προηγουμένη έγκρισις αυτού, έστω και εις περιωρισμένην περί τας θέσεις ταύτας έκτασιν. Εξαίρεσιν από του ανωτέρω άρθρ. 29 δι’ εγκαταστάσεις εν γένει του Ο.Τ.Ε., Δ.Ε.Η. και άλλων κρατικών επιχειρήσεων ή εκμεταλλεύσεων βλ. εις Ν. …

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.