← Ελλάδα

Προϋποθέσεις και διαδικασία αναγνώρισης ονομασιών προέλευσης ελαιολάδων.Ορισμοί Για την εφαρμογή του παρόντος διατάγματος οι ακόλουθοι όροι έχουν την

Εν συντομία

Αυτός ο νόμος καθορίζει τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία για την αναγνώριση ονομασιών προέλευσης ελαιολάδων, όπως οι «Προστατευόμενες Ονομασίες Προέλευσης» (ΠΟΠ) και οι «Προστατευόμενες Γεωγραφικές Ενδείξεις» (ΠΓΕ). Στόχος του είναι να διασφαλίσει την ποιότητα και την αυθεντικότητα των ελαιολάδων που φέρουν τέτοιες ονομασίες.

Τι ρυθμίζει

Ποιον αφορά

Βασικά σημεία

Κείμενο νόμου

Προϋποθέσεις και διαδικασία αναγνώρισης ονομασιών προέλευσης ελαιολάδων.Ορισμοί Για την εφαρμογή του παρόντος διατάγματος οι ακόλουθοι όροι έχουν την απέναντι από τον καθένα προσδιοριζόμενη έννοια: α) Γεωγραφικό όνομα περιοχής: το επίσημο όνομα της περιοχής ή του συγκεκριμένου τόπου που χρησιμοποιείται για την περιγραφή ελαιολάδου, καθώς και το παραδοσιακά χρησιμοποιούμενο όνομα μιας περιοχής ή ενός συγκεκριμένου τόπου. β) Ομάδα: κάθε οργάνωση παραγωγών ή μεταποιητών ή συσκευαστών ελαιολάδου, ανεξάρτητα από τη νομική μορφή ή σύνθεση της. γ) Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο: το ελαιόλαδο που ανταποκρίνεται στον αντίστοιχο ορισμό της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας. δ) Παρθένο ελαιόλαδο: το ελαιόλαδο που ανταποκρίνεται στον αντίστοιχο ορισμό της εθνικής και κοινοτικής νομοθεσίας.Διαδικασία αναγνώρισης Για να αναγνωρισθεί ένα τοπωνύμιο ως «προστατευόμενη ονομασία προέλευσης» ή ως «προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη» για συγκεκριμένο τύπο ελαιολάδου, πρέπει να υφίστανται οι εξής προϋποθέσεις: Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ομάδα σε μια περιοχή ή η υπάρχουσα ομάδα δεν υποβάλλει σχετική αίτηση εντός τριμήνου από τη δημοσίευση του παρόντος, αίτηση αναγνώρισης δύναται να υποβληθεί από οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο έχει έννομο οικονομικό συμφέρον (ελαιοκαλλιεργητές, ελαιοτριβείς, τυποποιητές ή συσκευαστές ελαιολάδου). Ο τύπος ελαιολάδου να παράγεται από εκλεκτές ποικιλίες ελαιοποιήσιμης ελιάς, που καλλιεργούνται σε καθορισμένη ελαιοκομική ζώνη της περιοχής, της οποίας το τοπωνύμιο προτείνεται ως ονομασία προέλευσης Να είναι δυνατή, με αντικειμενικά κριτήρια, η οριοθέτηση της ελαιοκομικής ζώνης και ο αποκλεισμός των ακατάλληλων εδαφών μέσα σ αυτή Η ποικιλία ή οι ποικιλίες ελιάς να χρησιμοποιούνται πατροπαράδοτα για το συγκεκριμένο τύπο ελαιολάδου, το ελαιόλαδο δε αυτό να είναι εύφημα και ευρύτατα γνωστό τουλάχιστον στην εσωτερική αγορά Ο ελαιόκαρπος να μεταφέρεται από τον ελαιώνα στο ελαιοιτριβείο αμέσως μετά τη συγκομιδή με: κλούβες πλαστικές όμοιες μ αυτές που χρησιμοποιούνται για τη συλλογή βρωσίμων ελαιών Το παραγόμενο ελαιόλαδο να είναι των κατηγοριών «εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και «παρθένο ελαιόλαδο» χωρίς να απαιτούνται τεχνολογικές επεμβάσεις που να μεταβάλλουν τη φυσικοχημική σύσταση του παραγόμενου ελαιολάδου, όπως έχουν καθορισθεί με τον Κανονισμό ΕΟΚ 358/92 του Συμβουλίου της 10.2.1992 «για τροποποίηση του Κανονισμού 136/66/ΕΟΚ «περί κοινής οργανώσεως της αγοράς στον τομέα των λιπαρών ουσιών» (ΕΕ L 39), όπως ισχύει κάθε φορά, και τις οδηγίες του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου. Η επεξεργασία του ελαιοκάρπου και η διατήρηση του ελαιολάδου να γίνονται σε μονάδες οι οποίες να είναι εξοπλισμένες με ανοξείδωτο μηχανολογικό εξοπλισμό και να διαθέτουν ανοξείδωτους χώρους για τις τεχνολογικές επεξεργασίες και στεγασμένους ανοξείδωτους χώρους για την αποθήκευση του ελαιολάδου. Ειδικότερα τα διάφορα μέρη του μηχανικού εξοπλισμού, σωληνώσεων, δεξαμενών και δοχείων που έρχονται σε επαφή με την ελαιόπαστα και το ελαιόλαδο, πρέπει να είναι κατασκευασμένα από ανοξείδωτο χάλυβα. Επίσης η αυτή μέριμνα πρέπει να λαμβάνεται και από τους τυποποιητές τόσο κατά τη μεταφορά του ελαιολάδου στα τυποποιητήρια όσο και κατά τη διατήρηση και εμφιάλωση του ελαιολάδου. Η ισχύς των διατάξεων του δευτέρου εδαφίου της περίπτωσης αυτής αρχίζει τρία χρόνια μετά τη δημοσίευση του παρόντος διατάγματος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η καταπολέμηση του δάκου να γίνεται με δολωματικούς ψεκασμούς από εδάφους ή με βιολογικές μεθόδους Η θερμοκρασία της ελαιόπαστας κατά τη μάλαξη και των υγρών εκχύλισης του ελαιολάδου δεν πρέπει να υπερβαίνει τους 32° C Να είναι δυνατός και ευχερής ο έλεγχος σε όλα τα στάδια της παραγωγής και της εμπορίας των ελαιολάδων ονομασίας προέλευσης Το παραγόμενο ελαιόλαδο να έχει χαρακτηριστικούς οργανοληπτικούς χαρακτήρες ποιότητας ή τυπικά χαρακτηριστικά προκειμένου για προστατευόμενη ονομασία προέλευσης Οι προστατευόμενες ονομασίες προέλευσης και οι προστατευόμενες γεωγραφικές ενδείξεις ελαιολάδων αναγνωρίζονται και προστατεύονται εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις των διατάξεων του άρθρου 11 του Ν. 2040/1992 και του παρόντος διατάγματος. α) Πλήρη στοιχεία του αιτούντος (ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση έδρας μονάδας, κ.λπ.). Το γεωγραφικό όνομα και την κατηγορία για την οποία ζητείται αναγνώριση (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης ή Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη) Τη γεωγραφική ζώνη προέλευσης και μεταποίησης του ελαιοκάρπου. η ζώνη θα καθορίζεται με βάση στοιχεία του ελαιοκομικού μητρώου και σε περίπτωση έλλειψης αυτών με βάση τα διοικητικά όρια Κοινοτήτων, Δήμων, Επαρχίας ή Νομού. η προτεινόμενη ζώνη θα εμφανίζεται _επί χάρτου κλίμακας 1:50.000. Την ή τις ποικιλίες ελιάς, ο καρπός των οποίων χρησιμοποιείται παραδοσιακό νια την παραγωγή του ελαίου Τις καλλιεργητικές τεχνικές της ελιάς και τους τρόπους συλλογής του ελαιοκάρπου Τις εδαφοκλιματολογικές συνθήκες της περιοχής, για τα προϊόντα της οποίας ζητείται αναγνώριση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης ή Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του ελαιοκάρπου, καθώς και τους τρόπους μεταφοράς και αποθήκευσης και τις μεθόδους επεξεργασίας του Τα ποιοτικό χαρακτηριστικό του τελικού προϊόντος και τα τυπικά χαρακτηριστικά προκείμενου περί ελαιολάδου Π.Ο.Π. (φυσικά, χημικά και οργανοληπτικά), τα οποία οφείλονται σε φυσικούς ή τεχνικής φύσης συντελεστές της περιοχής. Δήλωση του αιτούντος ότι αναλαμβάνει την υποχρέωση συνεργασίας με τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας για τη διενέργεια σχετικών ελέγχων Η αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια Δ/νση Γεωργίας. Αν η ζώνη για την οποία ζητείται αναγνώριση ονομασίας προέλευσης καλύπτει περιοχή αρμοδιότητας περισσοτέρων Διευθύνσεων Γεωργίας, η αίτηση υποβάλλεται συγχρόνως στις αντίστοιχες Δ/νσεις Γεωργίας που αφορά η προτεινόμενη ζώνη. Η Δ/νση Γεωργίας, μετά την εξέταση των στοιχείων της αίτησης, διαβιβάζει αυτή στην αρμόδια κεντρική υπηρεσία του Υπουργείου Γεωργίας, διατυπώνοντας σαφώς τις παρατηρήσεις της, καθώς και τις απόψεις των άλλων φορέων του ελαιοκομικού κλάδου της περιοχής που έχουν έννομο οικονομικό συμφέρον. Η αναγνώριση «Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης» εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου ή η αναγνώριση «Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης» παρθένου ελαιόλαδου ενεργείται με απόφαση του Υπουργού Γεωργίας που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αρθρο 3 Βασικές προϋποθέσεις αναγνώρισης.Ειδικές προϋποθέσεις αναγνώρισης και προστασίας 1. Οι προτιθέμενοι να παράγουν ελαιόλαδα «Προστατευόμενης ονομασίας Προέλευσης» ή «Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης» υποβάλλουν κάθε εμπορική περίοδο σχετική αίτηση στην αρμόδια Δ/νση Γεωργίας δέκα πέντε

(15)τουλάχιστον ημέρες πριν την έναρξη παραλαβής ελαιοκάρπου. Η αίτηση περιλαμβάνει τουλάχιστον το ονοματεπώνυμο ή την επωνυμία της επιχείρισης, την έδρα του ελαιοτριβείου, καθώς και την πιθανή ημερομηνία έναρξης και λήξης ποραλαβής ελαιοκάρπου, με την προϋπόθεση ότι η παραλαβή δεν θα αρχίζει νωρίτερα και δεν θα λήγει αργότερα από τις δηλούμενες ημερομηνίες. Όσοι προτίθενται να παράγουν ελαιόλαδα Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. νια πρώτη φορά πρέπει να υποβάλλουν, μαζί με την αίτηση του προηγουμένου εδαφίου, υπεύθυνη δήλωση ότι συντρέχουν στην περίπτωση τους οι προϋποθέσεις των άρθρων 2 και 3 του παρόντος διατάγματος. Η αρμόδια Δ/νση Γεωργίας αποφαίνεται αιτιολογημένα επί των υποβαλλομένων αιτήσεων. Οι παραγωγοί ελαιολάδων «Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης» ή «Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης» τηρούν πλήρη στοιχεία προέλευσης του ελαιοκάρπου κατά ελαιοκαλλιεργητή. Στα τιμολόγια ή ζυγολόγια παραλαβής ελαιοκάρπου αναγράφονται τουλάχιστον: τα στοιχεία ταυτότητας του ελαιοκαλλιεργητή (ονοματεπώνυμο, διεύθυνση) περιοχή προέλευσης του ελαιοκάρπου, ποικιλίες, βάρος, κ.λπ., τα δε στελέχη αυτών φυλάσσονται για μια πενταετία και επιδεικνύονται σε κάθε ζήτηση των αρμοδίων οργάνων ελέγχου. Τα παραγόμενα ελαιόλαδα αποθηκεύονται σε ανοξείδωτες δεξαμενές, επί των οποίων αναγράφονται στοιχεία αναγνώρισης, σύμφωνα με τις τεχνικές οδηγίες της αρμόδιας για τόν έλεγχο Δ/νσης Γεωργίας Κάθε ασχολούμενος με την παραγωγή ελαιολάδων δικαιουμένων προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης ή προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης οφείλει να τηρεί βιβλίο κίνησης, στο οποίο πρέπει να αναγράφονται όλα τα πληροφοριακό στοιχεία, που επιτρέπουν τον έλεγχο των προϊόντων αυτών. Ανάλογα βιβλία κίνησης οφείλουν να τηρούν επίσης και οι εμφιαλωτές-συσκευαστές-αποθηκευτές ελαιολάδων ονομασίας προέλευσης. Τα βιβλία κίνησης φυλάσσονται για μια πενταετία και επιδεικνύονται σε κάθε ζήτηση των αρμοδίων οργάνων ελέγχου. Ο τύπος των βιβλίων και ο τρόπος τήρησης αυτών καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Γεωργίας. Η μεταφορά χύμα ελαιολάδων ονομασίας προέλευσης μέσα στη ζώνη επιτρέπεται ύστερα οπό άδεια της αρμόδιας Δ/νσης Γεωργίας, που χορηγείται μετά από σχετική αίτηση του ενδιαφερομένου Κάθε ασχολούμενος με την παραγωγή ή τυποποίηση-συσκευασία-αποθήκευση ελαιολάδων ονομασίας προέλευσης οφείλει να υποβάλλει στην αρμόδια Δ/νση Γεωργίας δήλωση αποθεμάτων ελαιολάδων παλαιοτέρων ετών κατά κατηγορία. Η δήλωση υποβάλλεται για τα υπάρχοντα αποθέματα την 31 Οκτωβρίου κάθε ημερολογιακού έτους. Κάθε παραγωγός ελαιολάδων Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. οφείλει να υποβάλλει στην αρμόδια Δ/νση Γεωργίας δήλωση παραγωγής. Η δήλωση παραγωγής υποβάλλεται αμέσως μετά το τέλος συλλογής και επεξεργασίας του ελαιοκάρπου στην καθορισμένη ζώνη και περιλαμβάνει την επεξεργασθείσα ποσότητα ελαιοκάρπου κατά δημοτική ή κοινοτική περιοχή προέλευσης και τα παραχθέντα ελαιόλαδα κατά κατηγορία. Με την επιφύλαξη γενικών και ειδικών διατάξεων ως προς τα αναγραφόμενα στοιχεία στην ετικέττα ή στους υποδοχείς ελαιολάδων που δικαιούνται «προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης» ή «προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης» πρέπει να αναγράφονται υποχρεωτικά οι κάτωθι ενδείξεις: Το είδος του ελαιολάδου («παρθένο ελαιόλαδο» ή «εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο» κατά περίπτωση), β) Το γεωγραφικό όνομα (τοπωνύμιο) προέλευσης, γ) Η κατηγορία ονομασίας προέλευσης: «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης» ή «Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη» κατά περίπτωση Τα στοιχεία του τυποποιητή-συσκευαστή (ονοματεπώνυμο ή επωνυμία, διεύθυνση) Το περιεχόμενο σε λίτρα ή εκατοστά του λίτρου, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις Τα στοιχεία ελέγχου, που αποτελούνται από τα δύο αρχικά γράμματα της ονομασίας προέλευσης ή της γεωγραφικής ένδειξης, ακολουθούμενα από τον αύξοντα αριθμό της ετικέττας και τους δύο τελευταίους αριθμούς του έτους παραγωγής (π.χ. ΚΑ-0Ο0.795/92). Τα στοιχεία ελέγχου αναγράφονται με ευθύνη του εμφιαλωτή-τυποποιητή, μετά από έγγραφη άδεια της αρμόδιας Δ/νσης Γεωργίας, η οποία τηρεί ειδικό βιβλίο παρακολούθησης και ελέγχου ανά εμφιαλωτή-τυποποιητή. Τα ανωτέρω στοιχεία αναγράφονται σε λογότυπο, όπως το συνημμένο στο παράρτημα υπόδειγμα, διαστάσεων μήκους 5 εκατοστών και ύψους 0,7 εκατοστών, χρώματος ερυθρού προκειμένου για ελαιόλαδα Π.Ο.Π. και μπλέ προκειμένου για ελαιόλαδα Π.Γ.Ε. Τα στοιχεία πρέπει να είναι μαύρου χρώματος. Ειδικά στην ποιοτική κατηγορία «εξαιρετικό παρθένο» ο λογότυπος θα περιβάλλεται από λευκό περίγραμμα πάχους 0,3 εκατοστών. Ο λογότυπος αναγράφεται οριζόντια απευθείας στην ετικέττα ή στον υποδοχέα, μαζί με τα στοιχεία που αναγράφονται υποχρεωτικό. Ο λογότυπος δύναται να αναγράφεται και σε ειδική ταινία, η οποία επικολλάται σύμφωνα με τα ανωτέρω και η οποία καταστρέφεται κατά την αποκόλληση της. Τα στοιχεία των περιπτώσεων β και γ αναγράφονται τουλάχιστον στην ελληνική γλώσσα ως ενιαίο σύνολο, με γράμματα καθόλα όμοια. Το μέγεθος των γραμμάτων των κάθε φύσης ενδείξεων που αναγράφονται στην ετικέττα ή στα μέσα συσκευασίας πρέπει να είναι μικρότερα του 70% του μεγέθους με το οποίο αναγράφονται τα στοιχείο των περιπτώσεων β και γ. Κάθε φύσης εμπορικά σήματα που χρησιμοποιούνται για έλαια κάθε είδους απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται για ελαιόλαδα που δικαιούνται Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. Τα στοιχεία των περιπτώσεων α, β και γ της παρ. 8 αναγράφονται υποχρεωτικά κατά την προβολή των ελαιολάδων Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. (διαφήμιση κ.λπ.), καθώς και σε κάθε συνοδευτικά έγγραφο κατά τη μεταφορά τους (τιμολόγιο, δελτία αποστολής, τελωνειακά έγγραφα κ.λπ.). Τα αλαιόλαδα Π.Ο.Π. ή Π.Γ.Ε. πριν τη διάθεση τους στην κατανάλωση, υποβάλλονται σε οργανοληπτική δοκιμασία προκειμένου να διαπιστωθεί ότι ανταποκρίνονται στα ποιοτικά και τυπικά χαρακτηριστικά της κατηγορίας τους. Για τα ελαιόλαδα με «Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης» ή με «Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη» έχουν παράλληλη εφαρμογή οι γενικές και ειδικές διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας για θέματα που δεν ρυθμίζονται με το παρόν διάταγμα. 13.Ο έλεγχος και η εποπτεία εφαρμογής του παρόντος διατάγματος ενεργείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας. ΠαράρτημαΠαρατίθεται κατωτέρω Παράρτημα το οποίο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του παρόντος διατάγματος και έχει ως εξής: ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΟ λογότυπος αποτελείται από τα δύο αρχικά γράμματα της ονομασίας προέλευσης ή της γεωγραφικής ένδειξης, ακολουθούμενα από τον αύξοντα αριθμό της ετικέττας και τους δύο τελευταίους αριθμούς του έτους παραγωγής. Υπόδειγμα: Για ελαιόλαδο Π.Ο.Π ή Π.Γ.Ε. που παράγεται στην Καλαμάτα Ν. Μεσσηνίας ο λογότυπος θα είναι: ΚΑ - 000.795/92.Λήξη ισχύος Οι διατάξεις του παρόντος διατάγματος παύουν να ισχύουν από την έναρξη ισχύος του Κανονισμού (ΕΟΚ) 2081/92 του Συμβουλίου της 14ης Ιουλίου 1992 «για την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων και των ονομασιών προέλευσης των γεωργικών προϊόντων και τροφίμων» (L 208). Στον Υφυπουργό Γεωργίας αναθέτουμε τη δημοσίευση και εκτέλεση του παρόντος διατάγματος.

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.